大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao
Quyển 84
唐Đường 澄Trừng 觀Quán 述Thuật

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ/sơ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao 卷quyển 第đệ 八bát 十thập 四tứ

唐đường 清thanh 涼lương 山sơn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 寺tự 沙Sa 門Môn 澄trừng 觀quán 述thuật

疏sớ/sơ 。 第đệ 三tam 約ước 位vị 明minh 入nhập 法Pháp 界Giới 者giả 標tiêu 也dã 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 約ước 所sở 入nhập 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 。 次thứ 明minh 能năng 入nhập 唯duy 漸tiệm 與dữ 頓đốn 。 後hậu 因nhân 果quả 既ký 其kỳ 無vô 礙ngại 下hạ 雙song 結kết 能năng 所sở 。

疏sớ/sơ 。 次thứ 正chánh 釋thích 文văn 。 然nhiên 科khoa 二nhị 會hội 總tổng 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 從tùng 總tổng 別biệt 圓viên 融dung 下hạ 融dung 上thượng 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 總tổng 別biệt 圓viên 融dung 融dung 第đệ 四tứ 總tổng 別biệt 本bổn 末mạt 無vô 礙ngại 融dung 第đệ 一nhất 本bổn 末mạt 二nhị 會hội 略lược 無vô 第đệ 二nhị 因nhân 果quả 相tương/tướng 即tức 第đệ 三tam 漸tiệm 頓đốn 該cai 羅la 至chí 下hạ 末mạt 會hội 之chi 初sơ 重trọng/trùng 會hội 釋thích 之chi 。 從tùng 又hựu 前tiền 即tức 亡vong 修tu 下hạ 通thông 正chánh 圓viên 融dung 。 兼kiêm 前tiền 五ngũ 對đối 。 而nhi 前tiền 四tứ 唯duy 對đối 本bổn 會hội 故cố 一nhất 時thời 併tinh 舉cử 。 後hậu 一nhất 通thông 對đối 諸chư 會hội 正chánh 宗tông 故cố 別biệt 明minh 之chi 。

疏sớ/sơ 。 西tây 域vực 記ký 云vân 。 昔tích 有hữu 古cổ 老lão 仙tiên 人nhân 等đẳng 者giả 。 即tức 第đệ 六lục 卷quyển 。 然nhiên 室Thất 羅La 筏Phiệt 即tức 舍Xá 衛Vệ 國quốc 。 梵Phạm 音âm 楚sở 夏hạ 耳nhĩ 。 疏sớ/sơ 。 多đa 出xuất 聰thông 敏mẫn 博bác 達đạt 人nhân 物vật 者giả 。 總tổng 相tương/tướng 言ngôn 耳nhĩ 。 然nhiên 其kỳ 此thử 城thành 說thuyết 有hữu 四tứ 德đức 。 一nhất 者giả 塵trần 境cảnh 德đức 。 六lục 塵trần 之chi 境cảnh 多đa 美mỹ 麗lệ 故cố 。 二nhị 財tài 物vật 德đức 。 七thất 寶bảo 珍trân 奇kỳ 。 無vô 不bất 有hữu 故cố 。 三tam 聖thánh 法pháp 德đức 。 三tam 藏tạng 聖thánh 法pháp 無vô 不bất 備bị 故cố 四tứ 解giải 脫thoát 德đức 。 人nhân 人nhân 皆giai 有hữu 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 得đắc 解giải 脫thoát 者giả 。 實thật 繁phồn 廣quảng 故cố 。 具cụ 此thử 四tứ 德đức 遠viễn 聞văn 諸chư 國quốc 。 故cố 人nhân 物vật 言ngôn 為vi 道đạo 相tương/tướng 耳nhĩ 。 亦diệc 表biểu 此thử 經Kinh 具cụ 此thử 四tứ 德đức 。 一nhất 五ngũ 種chủng 法Pháp 界Giới 皆giai 佛Phật 境cảnh 故cố 。 二nhị 七Thất 聖Thánh 財Tài 寶bảo 無vô 不bất 備bị 故cố 。 三tam 因nhân 果quả 能năng 證chứng 皆giai 聖thánh 法pháp 故cố 。 四tứ 契khế 入nhập 法Pháp 界Giới 真chân 解giải 脫thoát 故cố 。 廣quảng 說thuyết 如Như 來Lai 解giải 脫thoát 海hải 故cố 。 疏sớ/sơ 。 逝thệ 多đa 者giả 。 梵Phạm 音âm 華hoa 言ngôn 戰chiến 勝thắng 者giả 。 即tức 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 所sở 生sanh 太thái 子tử 。 太thái 子tử 初sơ 生sanh 。 王vương 戰chiến 得đắc 勝thắng 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 表biểu 依y 善thiện 友hữu 勝thắng 出xuất 魔ma 軍quân 及cập 凡phàm 小tiểu 故cố 。 故cố 上thượng 文văn 云vân 以dĩ 表biểu 依y 人nhân 。

疏sớ/sơ 。 給Cấp 孤Cô 獨Độc 者giả 梵Phạm 云vân 須tu 達đạt 多đa 者giả 。 經kinh 出xuất 太thái 子tử 梵Phạn 語ngữ 。 疏sớ/sơ 出xuất 長trưởng 者giả 西tây 音âm 舉cử 長trưởng 者giả 德đức 表biểu 具cụ 法Pháp 財tài 。 能năng 令linh 一nhất 切thiết 。 證chứng 法Pháp 界Giới 故cố 。 從tùng 長trưởng 者giả 側trắc 金kim 下hạ 出xuất 雙song 舉cử 二nhị 人nhân 之chi 由do 。 西tây 域vực 記ký 智Trí 度Độ 論luận 莊trang 嚴nghiêm 論luận 等đẳng 皆giai 說thuyết 祇kỳ 桓hoàn 記ký 中trung 其kỳ 事sự 更cánh 廣quảng 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 得đắc 現hiện 觀quán 者giả 。 大Đại 乘Thừa 唯duy 識thức 有hữu 六lục 現hiện 觀quán 。 一nhất 思tư 二nhị 信tín 三tam 戒giới 四Tứ 智Trí 諦đế 。 五ngũ 智trí 諦đế 邊biên 智trí 諦đế 六lục 究cứu 竟cánh 現hiện 觀quán 。 十Thập 地Địa 已dĩ 辯biện 。 小Tiểu 乘Thừa 俱câu 舍xá 有hữu 三tam 現hiện 觀quán 。 一nhất 見kiến 現hiện 觀quán 二nhị 緣duyên 現hiện 觀quán 三tam 事sự 。 現hiện 觀quán 。 今kim 此thử 正chánh 當đương 見kiến 現hiện 觀quán 也dã 。 義nghĩa 兼kiêm 後hậu 二nhị 。

疏sớ/sơ 。 二nhị 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 者giả 已dĩ 見kiến 四tứ 地địa 。 無vô 方phương 便tiện 慧tuệ 。 已dĩ 見kiến 七thất 地địa 。 若nhược 有hữu 方phương 便tiện 。 不bất 證chứng 實thật 際tế 。

疏sớ/sơ 。 三tam 所sở 學học 已dĩ 窮cùng 者giả 。 謂vị 於ư 其kỳ 自tự 乘thừa 所sở 學học 之chi 法Pháp 。 名danh 為vi 深thâm 入nhập 。 非phi 謂vị 深thâm 入nhập 甚thậm 深thâm 法pháp 性tánh 。 故cố 引dẫn 法pháp 華hoa 即tức 三tam 乘thừa 同đồng 入nhập 之chi 法pháp 性tánh 耳nhĩ 。 三tam 獸thú 渡độ 河hà 已dĩ 見kiến 八bát 地địa 。

疏sớ/sơ 。 古cổ 人nhân 亦diệc 將tương 上thượng 三tam 等đẳng 者giả 。 疏sớ/sơ 意ý 云vân 。 見kiến 修tu 是thị 前tiền 三tam 果quả 。 今kim 是thị 羅La 漢Hán 正chánh 當đương 無Vô 學Học 。 後hậu 必tất 具cụ 前tiền 理lý 則tắc 可khả 通thông 故cố 不bất 言ngôn 非phi 。

疏sớ/sơ 。 四tứ 生sanh 分phần/phân 已dĩ 盡tận 等đẳng 者giả 。 上thượng 即tức 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 。 若nhược 具cụ 大đại 悲bi 留lưu 惑hoặc 潤nhuận 生sanh 處xứ 有hữu 化hóa 物vật 。 今kim 由do 闕khuyết 悲bi 但đãn 自tự 速tốc 出xuất 如như 麞chương 透thấu 圍vi 。

疏sớ/sơ 。 即tức 逮đãi 得đắc 己kỷ 利lợi 者giả 。 己kỷ 利lợi 即tức 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 有hữu 餘dư 依y 者giả 名danh 為vi 有hữu 為vi 。 無vô 餘dư 依y 者giả 即tức 無vô 為vi 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 六lục 已dĩ 盡tận 有hữu 結kết 者giả 。 經Kinh 云vân 離ly 結kết 使sử 縛phược 故cố 。 以dĩ 九cửu 結kết 釋thích 經kinh 結kết 字tự 。 亦diệc 已dĩ 見kiến 上thượng 。 今kim 略lược 示thị 名danh 。 一nhất 愛ái 結kết 二nhị 恚khuể 結kết 三tam 慢mạn 四tứ 無vô 明minh 五ngũ 疑nghi 六lục 見kiến 七thất 取thủ 八bát 嫉tật 九cửu 慳san 。 由do 此thử 九cửu 種chủng 數sác 數sác 現hiện 起khởi 損tổn 惱não 自tự 他tha 。 招chiêu 當đương 苦khổ 增tăng 偏thiên 名danh 為vi 結kết 。 十thập 使sử 謂vị 六lục 根căn 本bổn 開khai 見kiến 成thành 五ngũ 。 此thử 等đẳng 以dĩ 為vi 生sanh 死tử 因nhân 故cố 名danh 為vi 有hữu 結kết 。 言ngôn 現hiện 行hành 離ly 者giả 故cố 。 法pháp 華hoa 經kinh 論luận 此thử 句cú 即tức 。 諸chư 漏lậu 已dĩ 盡tận 。 論luận 為vi 現hiện 行hành 異dị 得đắc 煩phiền 惱não 是thị 種chủng 子tử 故cố 。

疏sớ/sơ 。 八bát 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 等đẳng 者giả 。 二nhị 種chủng 解giải 脫thoát 亦diệc 見kiến 上thượng 文văn 。 今kim 略lược 解giải 云vân 。 離ly 定định 障chướng 故cố 名danh 心tâm 解giải 脫thoát 。 離ly 性tánh 障chướng 故cố 名danh 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 又hựu 離ly 無vô 明minh 貪tham 愛ái 等đẳng 體thể 名danh 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 彼bỉ 相tương 應ứng 心tâm 得đắc 離ly 縛phược 故cố 名danh 心tâm 解giải 脫thoát 。 由do 證chứng 此thử 二nhị 獲hoạch 得đắc 第đệ 五ngũ 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 二nhị 種chủng 功công 德đức 。

疏sớ/sơ 。 十thập 明minh 非phi 定định 性tánh 者giả 。 定định 性tánh 二Nhị 乘Thừa 非phi 此thử 宗tông 故cố 。 言ngôn 信tín 入nhập 佛Phật 智trí 者giả 。 法pháp 華hoa 第đệ 二nhị 汝nhữ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 信tín 佛Phật 語ngữ 故cố 。 隨tùy 順thuận 此thử 經Kinh 。 非phi 己kỷ 智trí 分phân 。 此thử 經Kinh 即tức 佛Phật 惠huệ 故cố 。

疏sớ/sơ 。 如Như 來Lai 不Bất 思Tư 議Nghị 境Cảnh 界Giới 經kinh 者giả 。 此thử 是thị 第đệ 一nhất 。 列liệt 眾chúng 之chi 中trung 。 經Kinh 云vân 。

時thời 有hữu 他tha 方phương 諸chư 佛Phật 。 為vì 欲dục 莊trang 嚴nghiêm 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 道Đạo 場Tràng 眾chúng 故cố 。 示thị 菩Bồ 薩Tát 形hình 。 來lai 入nhập 會hội 坐tọa 。

復phục 有hữu 無vô 量lượng 。 百bách 千thiên 億ức 菩Bồ 薩Tát 。 下hạ 與dữ 疏sớ/sơ 全toàn 同đồng 。 引dẫn 此thử 明minh 實thật 彰chương 前tiền 定định 迹tích 。

疏sớ/sơ 。 善thiện 入nhập 無vô 際tế 際tế 者giả 。 深thâm 入nhập 無vô 際tế 實thật 際tế 故cố 。 然nhiên 皆giai 反phản 上thượng 聲Thanh 聞Văn 之chi 德đức 類loại 例lệ 可khả 如như 。

疏sớ/sơ 。 九cửu 佛Phật 不bất 共cộng 德đức 等đẳng 者giả 。 發phát 心tâm 品phẩm 菩Bồ 薩Tát 於ư 佛Phật 十Thập 力Lực 中trung 。 雖tuy 未vị 證chứng 得đắc 亦diệc 無vô 疑nghi 故cố 。

疏sớ/sơ 。 十thập 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 證chứng 信tín 入nhập 者giả 。 證chứng 信tín 即tức 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 揀giản 異dị 聲Thanh 聞Văn 未vị 得đắc 此thử 信tín 。 十Thập 地Địa 皆giai 依y 佛Phật 智trí 海hải 故cố 。 疏sớ/sơ 。 大đại 文văn 第đệ 二nhị 請thỉnh 分phần/phân 下hạ 。 疏sớ/sơ 猶do 葉diệp 公công 好hảo/hiếu 龍long 者giả 。 事sự 出xuất 莊trang 子tử 。 葉diệp 公công 姓tánh 沈trầm 名danh 諸chư 梁lương 。 故cố 春xuân 秋thu 注chú 云vân 。 葉diệp 公công 子tử 高cao 沈trầm 諸chư 梁lương 。 食thực 采thải 於ư 葉diệp 。 僣# 以dĩ 稱xưng 公công 。 亦diệc 有hữu 云vân 。 與dữ 楚sở 同đồng 姓tánh 楚sở 姓tánh 芊# (# 綿miên 婢tỳ 切thiết 弭nhị 音âm )# 即tức 子tử 張trương 見kiến 衛vệ 君quân 君quân 不bất 全toàn 待đãi 子tử 張trương 云vân 。 公công 之chi 好hảo/hiếu 士sĩ 猶do 葉diệp 公công 之chi 好hảo/hiếu 龍long 。 葉diệp 公công 好hảo/hiếu 龍long 。 井tỉnh 廁trắc 之chi 間gian 皆giai 畫họa 其kỳ 像tượng 真chân 龍long 知tri 其kỳ 好hảo/hiếu 乃nãi 現hiện 其kỳ 庭đình 。 葉diệp 公công 絕tuyệt 倒đảo 不bất 敢cảm 視thị 。 葉diệp 公công 之chi 好hảo/hiếu 好hảo/hiếu 於ư 似tự 龍long 。 非phi 好hảo/hiếu 真chân 龍long 。 今kim 君quân 好hảo/hiếu 士sĩ 但đãn 好hảo/hiếu 似tự 士sĩ 。 非phi 好hảo/hiếu 真chân 士sĩ 也dã 。 今kim 聲Thanh 聞Văn 之chi 請thỉnh 法pháp 。 若nhược 彼bỉ 好hảo/hiếu 龍long 不bất 覩đổ 希hy 奇kỳ 若nhược 不bất 識thức 真chân 物vật 也dã 。

疏sớ/sơ 。 以dĩ 初sơ 十thập 句cú 明minh 自tự 體thể 圓viên 著trước 下hạ 出xuất 所sở 問vấn 法pháp 為vi 兩lưỡng 段đoạn 所sở 由do 。 以dĩ 前tiền 三tam 十thập 句cú 內nội 唯duy 初sơ 十thập 句cú 是thị 所sở 請thỉnh 法pháp 。 謂vị 佛Phật 境cảnh 等đẳng 是thị 佛Phật 自tự 體thể 圓viên 滿mãn 著trước 明minh 故cố 。 同đồng 果quả 海hải 絕tuyệt 言ngôn 。 最tối 後hậu 十thập 句cú 化hóa 用dụng 普phổ 周chu 者giả 。 然nhiên 後hậu 三tam 十thập 句cú 請thỉnh 隨tùy 機cơ 演diễn 有hữu 二nhị 十thập 句cú 是thị 所sở 請thỉnh 法pháp 。 以dĩ 前tiền 十thập 是thị 請thỉnh 說thuyết 往vãng 故cố 偏thiên 舉cử 。 後hậu 十thập 化hóa 用dụng 正chánh 合hợp 開khai 化hóa 故cố 。 疏sớ/sơ 故cố 晉tấn 本bổn 揀giản 擇trạch 下hạ 。 釋thích 上thượng 修tu 在tại 思tư 前tiền 。 晉tấn 經kinh 則tắc 聞văn 思tư 修tu 不bất 失thất 次thứ 也dã 。 疏sớ/sơ 又hựu 此thử 十thập 句cú 通thông 有hữu 二nhị 意ý 等đẳng 者giả 。 謂vị 既ký 唯duy 諸chư 佛Phật 加gia 等đẳng 方phương 知tri 明minh 是thị 顯hiển 深thâm 佛Phật 加gia 既ký 知tri 故cố 請thỉnh 佛Phật 加gia 而nhi 演diễn 說thuyết 也dã 。 非phi 器khí 難nan 解giải 有hữu 器khí 可khả 聞văn 也dã 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 財tài 等đẳng 有hữu 殊thù 者giả 即tức 十thập 自tự 在tại 。 謂vị 一nhất 財tài 二nhị 命mạng 三tam 心tâm 四tứ 業nghiệp 五ngũ 生sanh 六lục 解giải 七thất 願nguyện 八bát 通thông 九cửu 智trí 十thập 法pháp 。 廣quảng 如như 八bát 地địa 離ly 世thế 間gian 品phẩm 。

疏sớ/sơ 。 七thất 與dữ 初sơ 會hội 名danh 義nghĩa 全toàn 同đồng 者giả 。 則tắc 有hữu 二nhị 事sự 。 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。 有hữu 一nhất 事sự 此thử 彼bỉ 互hỗ 無vô 故cố 有hữu 三tam 類loại 。 第đệ 三tam 類loại 中trung 乃nãi 有hữu 二nhị 意ý 。 後hậu 意ý 亦diệc 是thị 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 因nhân 圓viên 果quả 成thành 即tức 佛Phật 海hải 下hạ 上thượng 總tổng 明minh 。 此thử 下hạ 別biệt 釋thích 。 每mỗi 一nhất 句cú 內nội 皆giai 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 當đương 句cú 解giải 釋thích 。 如như 云vân 因nhân 果quả 成thành 。 即tức 經Kinh 云vân 往vãng 昔tích 趣thú 求cầu 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 心tâm 一Nhất 切Thiết 智Trí 即tức 果quả 趣thú 求cầu 之chi 心tâm 即tức 因nhân 。 二nhị 云vân 即tức 佛Phật 海hải 者giả 。 二nhị 即tức 會hội 同đồng 初sơ 會hội 十thập 海hải 下hạ 諸chư 句cú 皆giai 然nhiên 。 而nhi 當đương 句cú 釋thích 皆giai 躡niếp 前tiền 起khởi 如như 二nhị 云vân 成thành 必tất 演diễn 法pháp 成thành 必tất 二nhị 字tự 。 躡niếp 果quả 成thành 而nhi 起khởi 餘dư 可khả 思tư 準chuẩn 。 九cửu 即tức 安an 立lập 海hải 。 大đại 文văn 第đệ 三tam 三tam 昧muội 分phần/phân 。

疏sớ/sơ 。 今kim 初sơ 無vô 方phương 大đại 用dụng 下hạ 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 四tứ 。 一nhất 明minh 入nhập 定định 之chi 由do 。 二nhị 即tức 以dĩ 下hạ 辯biện 次thứ 第đệ 。 三tam 佛Phật 自tự 入nhập 下hạ 辯biện 能năng 入nhập 人nhân 。 四tứ 不bất 言ngôn 答đáp 者giả 下hạ 通thông 妨phương 。

疏sớ/sơ 。 就tựu 入nhập 因nhân 中trung 等đẳng 者giả 。 四tứ 悲bi 即tức 因nhân 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 此thử 四tứ 悲bi 亦diệc 是thị 從tùng 佛Phật 向hướng 機cơ 之chi 漸tiệm 次thứ 者giả 。 依y 悲bi 之chi 體thể 入nhập 悲bi 之chi 門môn 。 以dĩ 悲bi 向hướng 前tiền 為vi 化hóa 生sanh 之chi 方phương 便tiện 也dã 。 疏sớ/sơ 第đệ 三tam 正chánh 明minh 入nhập 定định 。 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 二nhị 言ngôn 嚬tần 申thân 下hạ 釋thích 名danh 。 三tam 故cố 依y 古cổ 德đức 下hạ 釋thích 義nghĩa 。 二nhị 中trung 二nhị 先tiên 敘tự 昔tích 即tức 刊# 定định 意ý 。 後hậu 然nhiên 舊cựu 經kinh 下hạ 辯biện 順thuận 違vi 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 明minh 漢hán 梵Phạm 非phi 類loại 。 如như 云vân 修tu 多đa 羅la 修tu 妬đố 路lộ 素tố 呾đát 囕lãm 。 雖tuy 則tắc 不bất 同đồng 聲thanh 勢thế 一nhất 類loại 。 其kỳ 奮phấn 迅tấn 毘tỳ 實thật 言ngôn 勢thế 天thiên 隔cách 故cố 。 二nhị 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 五ngũ 下hạ 引dẫn 二nhị 文văn 。 證chứng 明minh 是thị 此thử 言ngôn 。 三tam 但đãn 敵địch 對đối 下hạ 縱túng/tung 成thành 引dẫn 梵Phạm 為vi 自tự 在tại 義nghĩa 。

疏sớ/sơ 。 故cố 依y 古cổ 德đức 下hạ 第đệ 三tam 釋thích 義nghĩa 。 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 略lược 中trung 三tam 。 初sơ 二nhị 句cú 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 次thứ 嚬tần 申thân 奮phấn 迅tấn 下hạ 就tựu 喻dụ 辯biện 相tương/tướng 。 後hậu 總tổng 相tương/tướng 釋thích 下hạ 就tựu 法pháp 辯biện 相tương/tướng 。 疏sớ/sơ 若nhược 別biệt 解giải 者giả 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 總tổng 明minh 所sở 據cứ 。 後hậu 開khai 章chương 正chánh 釋thích 。 前tiền 中trung 引dẫn 於ư 二nhị 文văn 欲dục 釋Thích 師Sư 子Tử 。 今kim 初sơ 涅Niết 槃Bàn 師sư 子tử 吼hống 品phẩm 。 即tức 南nam 經kinh 二nhị 十thập 五ngũ 。 若nhược 準chuẩn 北bắc 經kinh 當đương 二nhị 十thập 七thất 。 言ngôn 廣quảng 有hữu 喻dụ 合hợp 者giả 。 今kim 當đương 具cụ 出xuất 。 此thử 是thị 師Sư 子Tử 吼Hống 菩Bồ 薩Tát 。 請thỉnh 問vấn 如Như 來Lai 。 如Như 來Lai 對đối 眾chúng 稱xưng 讚tán 令linh 敬kính 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 說thuyết 其kỳ 德đức 名danh 之chi 由do 。 故cố 云vân 今kim 於ư 我ngã 前tiền 。 欲dục 師sư 子tử 吼hống 。

善thiện 男nam 子tử 。 如như 師sư 子tử 王vương 。 自tự 知tri 身thân 力lực 牙nha 齒xỉ 鋒phong 鋩mang 四tứ 足túc 據cứ 地địa 安an 住trụ 巖nham 穴huyệt 振chấn 尾vĩ 出xuất 聲thanh 。 若nhược 有hữu 能năng 具cụ 如như 是thị 諸chư 相tướng 。 當đương 知tri 是thị 則tắc 。 能năng 師sư 子tử 吼hống 。 釋thích 曰viết 。 此thử 下hạ 即tức 說thuyết 為vi 十thập 一nhất 事sự 經kinh 一nhất 時thời 合hợp 今kim 先tiên 別biệt 合hợp 師sư 子tử 。 經Kinh 云vân 。 善thiện 男nam 子tử 如Như 來Lai 正chánh 覺giác 。 智trí 慧tuệ 牙nha 爪trảo 四Tứ 如Như 意Ý 足Túc 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 滿mãn 足túc 之chi 身thân 十Thập 力Lực 雄hùng 猛mãnh 大đại 悲bi 為vi 尾vĩ 安an 住trụ 四tứ 禪thiền 清thanh 淨tịnh 窟quật 宅trạch 。 釋thích 曰viết 。 此thử 即tức 具cụ 有hữu 喻dụ 合hợp 合hợp 師sư 子tử 也dã 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 離ly 世thế 間gian 品phẩm 下hạ 二nhị 引dẫn 當đương 經kinh 。 言ngôn 為vi 身thân 等đẳng 者giả 。 等đẳng 取thủ 下hạ 經kinh 。 下hạ 經Kinh 云vân 。 四Tứ 諦Đế 為vi 其kỳ 足túc 正chánh 念niệm 以dĩ 為vi 頸cảnh 。 慈từ 眼nhãn 智trí 慧tuệ 首thủ 。 頂đảnh 髻kế 解giải 脫thoát 繒tăng 。 勝thắng 義nghĩa 空không 谷cốc 中trung 吼hống 法pháp 怖bố 群quần 魔ma 。 言ngôn 未vị 必tất 楷# 定định 者giả 。 生sanh 下hạ 喻dụ 合hợp 不bất 全toàn 依y 於ư 上thượng 二nhị 經kinh 文văn 。 又hựu 如như 寶bảo 雲vân 經kinh 第đệ 三tam 亦diệc 云vân 。

善thiện 男nam 子tử 。

復phục 有hữu 十thập 法Pháp 。 譬thí 如như 師sư 子tử 。 何hà 等đẳng 為vi 十thập 。

謂vị 無vô 所sở 畏úy 。 不bất 畏úy 大đại 眾chúng 去khứ 終chung 不bất 還hoàn 。 能năng 師sư 子tử 吼hống 。 具cụ 足túc 辯biện 才tài 樂lạc 處xứ 林lâm 野dã 在tại 於ư 山sơn 窟quật 。 摧tồi 伏phục 大đại 眾chúng 具cụ 勇dũng 猛mãnh 力lực 。 善thiện 能năng 守thủ 護hộ 。 彼bỉ 廣quảng 釋thích 之chi 。 故cố 此thử 師sư 子tử 與dữ 上thượng 二nhị 經kinh 又hựu 復phục 不bất 同đồng 。 明minh 知tri 不bất 必tất 楷# 定định 喻dụ 合hợp 但đãn 取thủ 義nghĩa 便tiện 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 今kim 會hội 取thủ 諸chư 文văn 下hạ 。 第đệ 二nhị 開khai 章chương 正chánh 釋thích 先tiên 標tiêu 二nhị 章chương 。 後hậu 今kim 初sơ 下hạ 別biệt 釋thích 。 但đãn 取thủ 此thử 中trung 義nghĩa 便tiện 故cố 。 總tổng 取thủ 諸chư 意ý 會hội 成thành 一nhất 說thuyết 。 結kết 云vân 如như 此thử 師Sư 子Tử 。 隨tùy 一nhất 一nhất 毛mao 皆giai 稱xưng 法Pháp 界Giới 者giả 。 即tức 金kim 師sư 子tử 章chương 意ý 。 如như 金kim 師sư 子tử 毛mao 。 毛mao 盡tận 金kim 法Pháp 界Giới 師sư 子tử 何hà 非phi 法Pháp 界Giới 可khả 知tri 。

疏sớ/sơ 。 次thứ 言ngôn 為vi 十thập 一nhất 事sự 下hạ 釋thích 第đệ 二nhị 章chương 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。 先tiên 合hợp 十thập 一nhất 事sự 而nhi 又hựu 此thử 中trung 法pháp 喻dụ 雙song 辯biện 。 仍nhưng 取thủ 涅Niết 槃Bàn 之chi 意ý 。 以dĩ 就tựu 今kim 經kinh 。 今kim 先tiên 具cụ 引dẫn 涅Niết 槃Bàn 之chi 文văn 。 未vị 見kiến 彼bỉ 文văn 難nan 曉hiểu 會hội 故cố 。 彼bỉ 經kinh 喻dụ 云vân 。 真chân 師sư 子tử 王vương 晨thần 朝triêu 出xuất 穴huyệt 。 嚬tần 申thân 欠khiếm 呿khư 四tứ 向hướng 顧cố 望vọng 。 發phát 聲thanh 振chấn 吼hống 。 為vi 十thập 一nhất 事sự 。 何hà 等đẳng 十thập 一nhất 。 一nhất 為vi 欲dục 壞hoại 實thật 非phi 師sư 子tử 詐trá 作tác 師sư 子tử 故cố 。 二nhị 為vi 欲dục 試thí 自tự 身thân 力lực 故cố 。 三tam 為vi 欲dục 令linh 住trú 處xứ 淨tịnh 故cố 。 四tứ 為vi 諸chư 師sư 子tử 知tri 處xứ 所sở 故cố 。 五ngũ 為vi 群quần 輩bối 無vô 怖bố 心tâm 故cố 。 六lục 為vi 眠miên 者giả 得đắc 覺giác 悟ngộ 故cố 。 七thất 為vi 一nhất 切thiết 放phóng 逸dật 諸chư 獸thú 。 不bất 放phóng 逸dật 故cố 。 八bát 為vi 諸chư 獸thú 來lai 依y 附phụ 故cố 。 九cửu 為vi 欲dục 調điều 大đại 香hương 象tượng 故cố 。 十thập 為vi 教giáo 告cáo 諸chư 子tử 息tức 故cố 。 十thập 一nhất 為vì 欲dục 莊trang 嚴nghiêm 。 自tự 眷quyến 屬thuộc 故cố 。 一nhất 切thiết 禽cầm 獸thú 。 為vi 師sư 子tử 吼hống 。 水thủy 性tánh 之chi 屬thuộc 。 潛tiềm 沒một 深thâm 淵uyên 。 陸lục 行hành 之chi 類loại 藏tạng 伏phục 窟quật 穴huyệt 。 飛phi 者giả 墮đọa 落lạc 。 諸chư 大đại 香hương 象tượng 怖bố 走tẩu 失thất 糞phẩn 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 如như 彼bỉ 野dã 干can 。 雖tuy 逐trục 師sư 子tử 至chí 于vu 百bách 年niên 。 終chung 不bất 能năng 作tác 。 師sư 子tử 吼hống 也dã 。 若nhược 師sư 子tử 子tử 始thỉ 滿mãn 三tam 年niên 則tắc 能năng 哮hao 吼hống 。 如như 師sư 子tử 王vương 。 釋thích 曰viết 。 此thử 下hạ 經kinh 合hợp 喻dụ 。 先tiên 合hợp 師sư 子tử 已dĩ 如như 上thượng 引dẫn 。 次thứ 合hợp 為vi 十thập 一nhất 事sự 云vân 。 一nhất 為vì 諸chư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 師sư 子tử 吼hống 。 摧tồi 破phá 魔ma 軍quân 。 二nhị 示thị 眾chúng 十Thập 力Lực 。 三tam 開khai 佛Phật 行hạnh 處xứ 。 四tứ 為vị 諸chư 邪tà 見kiến 。 作tác 歸quy 依y 所sở 。 五ngũ 安an 撫phủ 生sanh 死tử 怖bố 畏úy 之chi 眾chúng 。 六lục 覺giác 悟ngộ 無vô 明minh 。 睡thụy 眠miên 眾chúng 生sanh 。 七thất 行hành 惡ác 法pháp 者giả 。 為vi 作tác 悔hối 心tâm 。 八bát 開khai 示thị 邪tà 見kiến 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 令linh 知tri 六lục 師sư 非phi 師sư 子tử 故cố 。 九cửu 破phá 富phú 蘭lan 那na 等đẳng 。 憍kiêu 慢mạn 心tâm 故cố 。 十thập 為vi 令linh 二Nhị 乘Thừa 生sanh 悔hối 心tâm 故cố 。 為vi 教giáo 五ngũ 位vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 生sanh 大đại 力lực 故cố 。 十thập 一nhất 為vi 令linh 正chánh 見kiến 。 四tứ 部bộ 之chi 眾chúng 。 於ư 彼bỉ 邪tà 見kiến 四tứ 部bộ 徒đồ 眾chúng 不bất 生sanh 怖bố 畏úy 等đẳng 。 從tùng 聖thánh 行hành 梵Phạm 行hạnh 天thiên 行hành 窟quật 宅trạch 嚬tần 申thân 而nhi 出xuất 。 為vì 欲dục 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 等đẳng 破phá 憍kiêu 慢mạn 故cố 。 欠khiếm 呿khư 為vi 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 生sanh 善thiện 法Pháp 故cố 。 四tứ 向hướng 顧cố 望vọng 。 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 得đắc 四tứ 無vô 礙ngại 故cố 。 四tứ 足túc 據cứ 地địa 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 具cụ 足túc 安an 住trụ 。 尸Thi 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。 師sư 子tử 吼hống 者giả 。 名danh 決quyết 定định 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 佛Phật 性tánh 。 如Như 來Lai 常thường 住trụ 。 無vô 有hữu 變biến 易dị 。 善thiện 男nam 子tử 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 雖tuy 復phục 隨tùy 逐trục 如Như 來Lai 。 世Thế 尊Tôn 無vô 量lượng 百bách 千thiên 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 而nhi 亦diệc 不bất 能năng 。 作tác 師sư 子tử 吼hống 。 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 若nhược 能năng 修tu 行hành 。 是thị 三tam 行hành 處xứ 。 當đương 知tri 是thị 則tắc 。 能năng 師sư 子tử 吼hống 。 釋thích 曰viết 。 上thượng 兩lưỡng 節tiết 引dẫn 經kinh 喻dụ 合hợp 一nhất 段đoạn 義nghĩa 盡tận 。 既ký 知tri 彼bỉ 意ý 今kim 當đương 正chánh 合hợp 。 今kim 此thử 疏sớ/sơ 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 合hợp 十thập 一nhất 事sự 。 二nhị 合hợp 隨tùy 逐trục 略lược 不bất 合hợp 嚬tần 申thân 欠khiếm 呿khư 等đẳng 。 以dĩ 彼bỉ 經kinh 文văn 對đối 觀quán 今kim 疏sớ/sơ 則tắc 主chủ 客khách 自tự 分phần/phân 。 如như 初sơ 摧tồi 破phá 詐trá 師sư 子tử 吼hống 故cố 。 即tức 是thị 喻dụ 文văn 。 若nhược 云vân 摧tồi 破phá 魔ma 軍quân 即tức 是thị 合hợp 文văn 。 此thử 全toàn 同đồng 彼bỉ 故cố 無vô 別biệt 義nghĩa 。 二nhị 示thị 眾chúng 等đẳng 者giả 。 如như 云vân 示thị 身thân 力lực 故cố 。 即tức 是thị 彼bỉ 喻dụ 。 若nhược 云vân 示thị 眾chúng 十Thập 力Lực 即tức 是thị 彼bỉ 合hợp 其kỳ 神thần 力lực 及cập 等đẳng 力lực 。 即tức 是thị 今kim 經kinh 是thị 彼bỉ 之chi 例lệ 非phi 同đồng 彼bỉ 文văn 。 此thử 中trung 正chánh 明minh 如Như 來Lai 入nhập 法Pháp 界Giới 定định 現hiện 神thần 力lực 故cố 。 故cố 加gia 神thần 力lực 。 而nhi 言ngôn 等đẳng 力lực 者giả 。 十Thập 力Lực 但đãn 明minh 十thập 種chủng 智trí 力lực 。 今kim 等đẳng 力lực 者giả 。 謂vị 法Pháp 界Giới 力lực 。 若nhược 三tam 昧muội 力lực 若nhược 功công 德đức 力lực 但đãn 有hữu 力lực 義nghĩa 。 即tức 是thị 身thân 力lực 耳nhĩ 。 下hạ 出xuất 所sở 因nhân 中trung 即tức 是thị 力lực 相tương/tướng 。 三tam 中trung 彼bỉ 經kinh 但đãn 以dĩ 開khai 佛Phật 行hạnh 處xứ 合hợp 令linh 住trú 處xứ 淨tịnh 。 此thử 經Kinh 則tắc 以dĩ 淨tịnh 法Pháp 界Giới 土thổ/độ 則tắc 法pháp 合hợp 小tiểu 異dị 。 餘dư 七thất 同đồng 異dị 可khả 以dĩ 意ý 得đắc 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 野dã 干can 下hạ 。 第đệ 二nhị 合hợp 隨tùy 逐trục 師sư 子tử 可khả 知tri 。 疏sớ/sơ 。 五ngũ 十thập 七thất 中trung 十thập 奮phấn 迅tấn 等đẳng 者giả 。 經Kinh 云vân 。 佛Phật 子tử 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 有hữu 十thập 種chủng 奮phấn 迅tấn 。 何hà 等đẳng 為vi 十thập 。

所sở 謂vị 牛ngưu 王vương 奮phấn 迅tấn 映ánh 蔽tế 一nhất 切thiết 。 天thiên 龍long 夜dạ 叉xoa 。 乾càn 闥thát 婆bà 等đẳng 。 諸chư 大đại 眾chúng 故cố 。 象tượng 王vương 奮phấn 迅tấn 心tâm 善thiện 調điều 柔nhu 荷hà 負phụ 一nhất 切thiết 。 諸chư 眾chúng 生sanh 故cố 。 龍long 王vương 奮phấn 迅tấn 興hưng 大đại 法pháp 蜜mật 雲vân 曜diệu 解giải 脫thoát 電điện 光quang 。 震chấn 如như 實thật 義nghĩa 雷lôi 降giáng/hàng 諸chư 根căn 力lực 覺giác 分phần/phân 禪thiền 定định 解giải 脫thoát 。 三tam 昧muội 甘cam 露lộ 雨vũ 故cố 。 大đại 金kim 翅sí 鳥điểu 王vương 。 奮phấn 迅tấn 竭kiệt 貪tham 愛ái 水thủy 。 破phá 愚ngu 癡si 㲉xác 搏bác 撮toát 煩phiền 惱não 諸chư 惡ác 毒độc 龍long 。 令linh 出xuất 生sanh 死tử 。 大đại 苦khổ 海hải 故cố 。 大đại 師sư 子tử 王vương 奮phấn 迅tấn 。 安an 住trụ 平bình 等đẳng 。 大đại 智trí 以dĩ 為vi 器khí 仗trượng 。 催thôi 伏phục 眾chúng 魔ma 及cập 外ngoại 道đạo 故cố 。 此thử 五ngũ 有hữu 喻dụ 下hạ 但đãn 約ước 法pháp 六lục 勇dũng 健kiện 奮phấn 迅tấn 七thất 大đại 智trí 八bát 陀đà 羅la 尼ni 九cửu 辯biện 才tài 十thập 如Như 來Lai 奮phấn 迅tấn 一Nhất 切Thiết 智Trí 悉tất 成thành 滿mãn 等đẳng 。 廣quảng 如như 彼bỉ 說thuyết 。

疏sớ/sơ 。 謂vị 嚴nghiêm 閣các 顯hiển 自tự 體thể 緣duyên 起khởi 者giả 。 法Pháp 界Giới 體thể 上thượng 緣duyên 起khởi 萬vạn 德đức 。 依y 此thử 自tự 體thể 有hữu 為vi 無vô 為vi 中trung 。 故cố 此thử 三tam 緣duyên 起khởi 即tức 光quang 統thống 意ý 。 謂vị 破phá 情tình 顯hiển 法pháp 者giả 。 約ước 心tâm 即tức 事sự 會hội 真chân 約ước 境cảnh 。 疏sớ/sơ 下hạ 之chi 三tam 段đoạn 兼kiêm 亦diệc 別biệt 答đáp 前tiền 來lai 問vấn 中trung 。 後hậu 二nhị 十thập 句cú 者giả 。 上thượng 來lai 七thất 方phương 唯duy 通thông 答đáp 二nhị 十thập 句cú 。 中trung 前tiền 十thập 中trung 一nhất 句cú 。 此thử 下hạ 三tam 方phương 通thông 答đáp 二nhị 十thập 句cú 中trung 三tam 句cú 。 而nhi 上thượng 下hạ 二nhị 方phương 。 兼kiêm 別biệt 答đáp 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 九cửu 下hạ 方phương 毛mao 孔khổng 中trung 十thập 句cú 。 答đáp 前tiền 九cửu 問vấn 者giả 。 以dĩ 前tiền 十thập 中trung 神thần 通thông 一nhất 問vấn 前tiền 七thất 方phương 答đáp 竟cánh 故cố 據cứ 下hạ 釋thích 中trung 既ký 五ngũ 句cú 答đáp 因nhân 五ngũ 問vấn 四tứ 句cú 答đáp 果quả 五ngũ 問vấn 何hà 名danh 答đáp 九cửu 以dĩ 神thần 通thông 問vấn 重trọng/trùng 別biệt 顯hiển 故cố 。 然nhiên 則tắc 前tiền 已dĩ 廣quảng 答đáp 故cố 但đãn 云vân 九cửu 疏sớ/sơ 此thử 句cú 應ưng 顯hiển 趣thú 求cầu 者giả 以dĩ 文văn 云vân 出xuất 說thuyết 一nhất 切thiết 三tam 世thế 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 方phương 便tiện 海hải 音âm 聲thanh 雲vân 故cố 標tiêu 云vân 答đáp 行hành 以dĩ 互hỗ 正chánh 答đáp 行hành 故cố 此thử 一nhất 句cú 義nghĩa 顯hiển 趣thú 求cầu 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 心tâm 以dĩ 是thị 行hành 始thỉ 言ngôn 修tu 行hành 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 然nhiên 問vấn 就tựu 如Như 來Lai 因nhân 中trung 等đẳng 者giả 。 通thông 將tương 此thử 中trung 對đối 問vấn 辯biện 異dị 。

疏sớ/sơ 。 其kỳ 助trợ 道đạo 下hạ 出xuất 不bất 答đáp 餘dư 因nhân 句cú 之chi 相tướng 上thượng 通thông 答đáp 方phương 便tiện 更cánh 加gia 此thử 助trợ 道đạo 出xuất 離ly 。 則tắc 此thử 下hạ 方phương 通thông 答đáp 三tam 因nhân 別biệt 答đáp 五ngũ 因nhân 兼kiêm 上thượng 方phương 便tiện 又hựu 通thông 答đáp 二nhị 問vấn 一nhất 本bổn 事sự 因nhân 緣duyên 二nhị 所sở 入nhập 諸chư 地địa 故cố 具cụ 答đáp 十thập 因nhân 其kỳ 上thượng 方phương 中trung 波Ba 羅La 蜜Mật 問vấn 義nghĩa 便tiện 故cố 重trọng/trùng 。 疏sớ/sơ 別biệt 約ước 初sơ 句cú 答đáp 入nhập 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 所sở 住trú 處xứ 等đẳng 者giả 上thượng 辯biện 通thông 答đáp 因nhân 中trung 二nhị 句cú 此thử 下hạ 別biệt 答đáp 果quả 中trung 三tam 句cú 前tiền 下hạ 方phương 有hữu 五ngũ 句cú 問vấn 答đáp 此thử 有hữu 三tam 句cú 并tinh 第đệ 八bát 問vấn 答đáp 第đệ 十thập 影ảnh 像tượng 及cập 現hiện 相tướng 答đáp 國quốc 土độ 故cố 十thập 問vấn 具cụ 矣hĩ 。 疏sớ/sơ 其kỳ 答đáp 問vấn 中trung 或hoặc 不bất 次thứ 者giả 下hạ 料liệu 揀giản 次thứ 第đệ 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 皆giai 言ngôn 下hạ 通thông 釋thích 本bổn 事sự 之chi 言ngôn 。 此thử 約ước 法pháp 性tánh 宗tông 釋thích 文văn 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 正chánh 釋thích 以dĩ 法pháp 性tánh 常thường 住trụ 相tương/tướng 即tức 性tánh 。 故cố 相tương/tướng 亦diệc 常thường 矣hĩ 。 此thử 即tức 與dữ 體thể 非phi 異dị 不bất 壞hoại 三tam 世thế 。 與dữ 體thể 非phi 一nhất 性tánh 相tướng 本bổn 爾nhĩ 。 即tức 德đức 相tương/tướng 門môn 。 隨tùy 其kỳ 令linh 見kiến 即tức 業nghiệp 用dụng 門môn 故cố 雙song 結kết 二nhị 。 皆giai 得đắc 自tự 在tại 。 凡phàm 但đãn 理lý 然nhiên 不bất 得đắc 德đức 相tương/tướng 成thành 業nghiệp 用dụng 耳nhĩ 。 二nhị 故cố 密mật 嚴nghiêm 下hạ 引dẫn 證chứng 。 先tiên 證chứng 業nghiệp 用dụng 。 後hậu 乃nãi 至chí 云vân 淨tịnh 所sở 依y 止chỉ 者giả 證chứng 德đức 相tương/tướng 門môn 。 三tam 若nhược 理lý 事sự 別biệt 修tu 下hạ 揀giản 異dị 他tha 宗tông 。 現hiện 法pháp 體thể 用dụng 俱câu 有hữu 等đẳng 即tức 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 況huống 於ư 小Tiểu 乘Thừa 即tức 有hữu 宗tông 義nghĩa 。 以dĩ 彼bỉ 過quá 未vị 有hữu 體thể 無vô 用dụng 者giả 出xuất 異dị 所sở 以dĩ 。 有hữu 宗tông 過quá 去khứ 冥minh 伏phục 有hữu 未vị 來lai 性tánh 有hữu 故cố 有hữu 體thể 也dã 不bất 同đồng 現hiện 法pháp 事sự 有hữu 故cố 無vô 用dụng 也dã 。 今kim 以dĩ 體thể 性tánh 融dung 故cố 。 體thể 用dụng 俱câu 有hữu 。 斯tư 即tức 有hữu 即tức 非phi 有hữu 非phi 有hữu 之chi 有hữu 耳nhĩ 。 疏sớ/sơ 亦diệc 名danh 三tam 種chủng 三tam 業nghiệp 者giả 一nhất 名danh 近cận 佛Phật 三tam 業nghiệp 。 二nhị 攝nhiếp 化hóa 三tam 業nghiệp 。 三tam 神thần 通thông 三tam 業nghiệp 。 疏sớ/sơ 下hạ 四tứ 倒đảo 明minh 四tứ 辯biện 者giả 。 初sơ 句cú 樂nhạo 說thuyết 無vô 礙ngại 。 二nhị 得đắc 一nhất 切thiết 下hạ 詞từ 無vô 礙ngại 。 三tam 於ư 虛hư 空không 法Pháp 界Giới 。 下hạ 義nghĩa 無vô 礙ngại 。 四tứ 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 下hạ 法pháp 無vô 礙ngại 。 大đại 文văn 第đệ 五ngũ 舉cử 失thất 分phần/phân 。

疏sớ/sơ 。 今kim 初sơ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 然nhiên 諸chư 弟đệ 子tử 古cổ 今kim 譯dịch 殊thù 。 今kim 多đa 依y 羅la 什thập 三tam 藏tạng 。 言ngôn 鶖thu 鷺lộ 者giả 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 師sư 云vân 。 是thị 百bách 舌thiệt 鳥điểu 。 亦diệc 云vân 春xuân 鸎# 。 古cổ 德đức 引dẫn 經kinh 亦diệc 云vân 。 其kỳ 母mẫu 辯biện 才tài 如như 彼bỉ 鳥điểu 故cố 。 此thử 中trung 是thị 舊cựu 梵Phạn 語ngữ 。 新tân 云vân 奢xa 利lợi 弗phất 怛đát 羅la 弗phất 怛đát 羅la 即tức 子tử 也dã 。 又hựu 舍xá 利lợi 亦diệc 翻phiên 為vi 身thân 。 母mẫu 好hảo/hiếu 身thân 品phẩm 故cố 。 或hoặc 舍xá 利lợi 云vân 珠châu 。 母mẫu 之chi 聰thông 利lợi 相tương/tướng 在tại 眼nhãn 珠châu 故cố 。 並tịnh 從tùng 母mẫu 之chi 稱xưng 。 增tăng 一nhất 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 智trí 慧tuệ 無vô 窮cùng 。 決quyết 了liễu 諸chư 疑nghi 者giả 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 第đệ 一nhất 。 智trí 論luận 四tứ 十thập 一nhất 。 稱xưng 為vi 如Như 來Lai 。 左tả 面diện 弟đệ 子tử 。 父phụ 名danh 優Ưu 婆Bà 提Đề 舍Xá 。

疏sớ/sơ 。 目Mục 連Liên 梵Phạn 語ngữ 即tức 古cổ 譯dịch 義nghĩa 即tức 新tân 譯dịch 。 新tân 梵Phạn 語ngữ 云vân 摩ma 訶ha 沒một 特đặc 伽già 羅la 。 然nhiên 疏sớ/sơ 約ước 從tùng 母mẫu 氏thị 得đắc 名danh 。 若nhược 從tùng 父phụ 稱xưng 此thử 名danh 俱câu 利lợi 迦ca 。 亦diệc 云vân 俱câu 儷# 多đa 。 亦diệc 云vân 俱câu 律luật 陀đà 。 此thử 云vân 吉cát 占chiêm 。 智trí 論luận 云vân 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 以dĩ 才tài 明minh 見kiến 貴quý 。 目Mục 連Liên 豪hào 彥ngạn 最tối 重trọng 。 智trí 藝nghệ 相tương/tướng 比tỉ 德đức 行hạnh 互hỗ 同đồng 。 增tăng 一nhất 云vân 。 我ngã 弟đệ 子tử 中trung 。 神thần 通thông 輕khinh 舉cử 飛phi 到đáo 十thập 方phương 者giả 。 大đại 目Mục 連Liên 第đệ 一nhất 。 智trí 論luận 四tứ 十thập 一nhất 稱xưng 為vi 。 右hữu 面diện 弟đệ 子tử 。 焚phần 德đức 勝thắng 之chi 殿điện 蹴xúc 耆Kỳ 域Vực 之chi 車xa 。 壓áp 調Điều 達Đạt 五ngũ 百bách 之chi 徒đồ 。 尋tầm 佛Phật 聲thanh 過quá 恆Hằng 河Hà 沙sa 界giới 德đức 難nan 稱xưng 也dã 。

疏sớ/sơ 。 此thử 云vân 飲ẩm 光quang 者giả 。 真Chân 諦Đế 等đẳng 同đồng 譯dịch 為vi 飲ẩm 光quang 。 上thượng 古cổ 譯dịch 云vân 龜quy 氏thị 。 其kỳ 先tiên 學học 道Đạo 靈linh 龜quy 負phụ 圖đồ 應ưng 之chi 。 因nhân 以dĩ 命mạng 族tộc 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 云vân 。 羅la 閱duyệt 祇kỳ 大đại 富phú 長trưởng 者giả 。 名danh 迦ca 毘tỳ 羅la 。 婦phụ 名danh 檀đàn 那na 子tử 名danh 畢tất 鉢bát 羅la 。 子tử 婦phụ 名danh 婆bà 陀đà 。 其kỳ 家gia 千thiên 倍bội 勝thắng 瓶bình 沙sa 王vương 。 十thập 六lục 大đại 國quốc 。 無vô 與dữ 為vi 隣lân 。 畢tất 鉢bát 羅la 即tức 迦Ca 葉Diếp 名danh 也dã 。 其kỳ 父phụ 禱đảo 此thử 樹thụ 而nhi 生sanh 故cố 。 付phó 法Pháp 藏tạng 傳truyền 云vân 。 毘Tỳ 婆Bà 尸Thi 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 其kỳ 塔tháp 中trung 像tượng 金kim 色sắc 缺khuyết 壞hoại 。

時thời 有hữu 貧bần 女nữ 得đắc 金kim 珠châu 請thỉnh 匠tượng 打đả 為vi 箔# 。 金kim 師sư 歡hoan 喜hỷ 治trị 瑩oánh 佛Phật 畢tất 立lập 誓thệ 為vi 夫phu 婦phụ 。 九cửu 十thập 一nhất 劫kiếp 。 天thiên 上thượng 人nhân 中trung 。 身thân 恆hằng 金kim 色sắc 恆hằng 受thọ 快khoái 樂lạc 。 最tối 後hậu 為vi 迦Ca 葉Diếp 夫phu 婦phụ 。 畏úy 勝thắng 王vương 得đắc 罪tội 減giảm 一nhất 犁lê 。 但đãn 用dụng 九cửu 百bách 九cửu 十thập 九cửu 。 雙song 牛ngưu 金kim 犁lê 。 又hựu 經Kinh 云vân 。 其kỳ 家gia 有hữu 氎điệp 最tối 下hạ 品phẩm 者giả 。 直trực 百bách 千thiên 兩lượng 金kim 。 以dĩ 釘đinh/đính 釘đinh/đính 入nhập 地địa 十thập 尺xích 。 氈chiên 不bất 穿xuyên 破phá 。 如như 本bổn 不bất 異dị 。 六lục 十thập 庫khố 金kim 粟túc 。 一nhất 庫khố 管quản 三tam 百bách 四tứ 十thập 斛hộc 。 又hựu 經Kinh 云vân 。 以dĩ 麥mạch 飯phạn 供cúng 養dường 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 恆hằng 趣thú 忉Đao 利Lợi 各các 千thiên 返phản 。 受thọ 樂lạc 身thân 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 但đãn 論luận 金kim 色sắc 耳nhĩ 。 剡# 浮phù 那na 陀đà 金kim 在tại 濁trược 水thủy 底để 。 光quang 徹triệt 水thủy 上thượng 在tại 暗ám 暗ám 滅diệt 。 迦Ca 葉Diếp 身thân 光quang 。 勝thắng 於ư 此thử 金kim 光quang 。 照chiếu 一nhất 由do 旬tuần 。 增tăng 一nhất 云vân 。 佛Phật 法Pháp 中trung 行hành 十thập 二nhị 頭đầu 陀đà 。 難nan 行hành 苦khổ 行hạnh 。 大đại 迦Ca 葉Diếp 第đệ 一nhất 。 言ngôn 揀giản 餘dư 迦Ca 葉Diếp 者giả 。 即tức 如như 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 等đẳng 。

疏sớ/sơ 。 離ly 波ba 多đa 此thử 云vân 室thất 星tinh 。 其kỳ 言ngôn 即tức 古cổ 今kim 同đồng 釋thích 。 法pháp 華hoa 云vân 離ly 婆bà 多đa 。 新tân 云vân 頡hiệt 麗lệ 伐phạt 多đa 。 當đương 梵Phạm 音âm 輕khinh 重trọng 。 或hoặc 云vân 所sở 供cúng 養dường 者giả 。 即tức 音âm 義nghĩa 釋thích 也dã 。 假giả 和hòa 合hợp 古cổ 今kim 同đồng 也dã 。

疏sớ/sơ 。 即tức 智trí 論luận 二nhị 鬼quỷ 食thực 人nhân 之chi 事sự 者giả 。 謂vị 此thử 人nhân 行hành 涉thiệp 空không 亭đình 止chỉ 宿túc 。 見kiến 二nhị 鬼quỷ 爭tranh 屍thi 。 皆giai 言ngôn 我ngã 先tiên 持trì 來lai 。 二nhị 鬼quỷ 共cộng 言ngôn 取thủ 其kỳ 分phần/phân 判phán 。 此thử 人nhân 實thật 見kiến 小tiểu 鬼quỷ 持trì 來lai 。 及cập 被bị 鬼quỷ 問vấn 。 竊thiết 自tự 思tư 惟duy 。 我ngã 隨tùy 言ngôn 一nhất 持trì 來lai 。 彼bỉ 不bất 得đắc 者giả 必tất 當đương 見kiến 害hại 我ngã 。 寧ninh 實thật 語ngữ 而nhi 死tử 終chung 不bất 虛hư 誑cuống 而nhi 終chung 遂toại 如như 實thật 答đáp 小tiểu 者giả 持trì 來lai 。 被bị 其kỳ 大đại 鬼quỷ 拔bạt 其kỳ 手thủ 足túc 。 隨tùy 而nhi 食thực 之chi 。 得đắc 屍thi 之chi 鬼quỷ 便tiện 取thủ 其kỳ 死tử 屍thi 手thủ 足túc 隨tùy 安an 。 彼bỉ 鬼quỷ 食thực 竟cánh 。 拭thức 口khẩu 而nhi 去khứ 。 及cập 明minh 憂ưu 惱não 不bất 惻trắc 誰thùy 身thân 言ngôn 假giả 和hòa 合hợp 。 初sơ 常thường 疑nghi 云vân 。 若nhược 我ngã 本bổn 身thân 眼nhãn 見kiến 拔bạt 去khứ 。 若nhược 是thị 他tha 身thân 復phục 隨tùy 我ngã 行hành 住trụ 。 疑nghi 惑hoặc 猶do 預dự 逢phùng 人nhân 即tức 問vấn 。 汝nhữ 見kiến 我ngã 身thân 不bất 眾chúng 僧Tăng 見kiến 之chi 云vân 此thử 人nhân 易dị 度độ 。 而nhi 語ngữ 之chi 云vân 。 汝nhữ 身thân 本bổn 是thị 他tha 之chi 遺di 體thể 非phi 己kỷ 有hữu 也dã 。 悟ngộ 此thử 假giả 合hợp 因nhân 即tức 得đắc 道Đạo 。 以dĩ 常thường 問vấn 故cố 。 故cố 云vân 常thường 作tác 聲thanh 也dã 。

疏sớ/sơ 。 生sanh 而nhi 室thất 空không 者giả 。 相tướng 師sư 占chiêm 云vân 。 是thị 善thiện 相tương/tướng 故cố 亦diệc 云vân 善thiện 吉cát 。 亦diệc 云vân 空không 生sanh 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 耳nhĩ 。 解giải 空không 第đệ 一nhất 。 得đắc 無Vô 諍Tranh 三Tam 昧Muội 。 有hữu 供cúng 養dường 者giả 。 現hiện 與dữ 其kỳ 福phước 故cố 云vân 善thiện 吉cát 。

疏sớ/sơ 。 阿a 㝹nậu 樓lâu 馱đà 等đẳng 者giả 。 亦diệc 云vân 阿a 泥nê 㝹nậu 豆đậu 。 或hoặc 云vân 阿a 那na 律luật 。 亦diệc 云vân 阿a 泥nê 嚕rô 多đa 。 並tịnh 梵Phạm 音âm 楚sở 夏hạ 。 皆giai 云vân 無vô 滅diệt 。 亦diệc 云vân 無vô 貧bần 。 言ngôn 一nhất 食thực 之chi 施thí 者giả 。 賢hiền 愚ngu 經kinh 說thuyết 。 弗phất 沙sa 佛Phật 末mạt 世thế 時thời 饑cơ 饉cận 。 有hữu 辟Bích 支Chi 佛Phật 名danh 利lợi 吒tra 。 行hành 乞khất 空không 鉢bát 無vô 獲hoạch 。 有hữu 一nhất 貧bần 人nhân 。 見kiến 而nhi 悲bi 憐lân 白bạch 言ngôn 。 勝thắng 士sĩ 能năng 受thọ 稗bại 不phủ 。 即tức 以dĩ 所sở 噉đạm 奉phụng 之chi 。 食thực 已dĩ 作tác 十thập 八bát 變biến 。 後hậu 更cánh 採thải 稗bại 有hữu 兔thố 跳khiêu 抱bão 其kỳ 背bối/bội 變biến 為vi 死tử 人nhân 。 無vô 伴bạn 得đắc 脫thoát 待đãi 暗ám 還hoàn 家gia 。 委ủy 之chi 於ư 地địa 成thành 金kim 人nhân 。 拔bạt 指chỉ 隨tùy 生sanh 用dụng 卻khước 還hoàn 出xuất 。 取thủ 之chi 無vô 盡tận 。 惡ác 人nhân 告cáo 王vương 欲dục 來lai 奪đoạt 之chi 但đãn 見kiến 死tử 屍thi 。 而nhi 其kỳ 所sở 覩đổ 即tức 是thị 金kim 寶bảo 。 乃nãi 是thị 現hiện 報báo 若nhược 是thị 。 九cửu 十thập 一nhất 反phản 即tức 果quả 報báo 也dã 。 又hựu 其kỳ 生sanh 已dĩ 後hậu 家gia 業nghiệp 豐phong 溢dật 日nhật 夜dạ 增tăng 益ích 。 父phụ 母mẫu 欲dục 試thí 之chi 。 蓋cái 空không 器khí 皿mãnh 往vãng 送tống 撥bát 看khán 百bách 味vị 俱câu 足túc 。 而nhi 其kỳ 門môn 下hạ 日nhật 日nhật 常thường 有hữu 。 一nhất 萬vạn 六lục 千thiên 。 取thủ 債trái 一nhất 萬vạn 六lục 千thiên 。 還hoàn 直trực 出xuất 家gia 已dĩ 。 後hậu 隨tùy 所sở 至chí 處xứ 。 人nhân 見kiến 歡hoan 喜hỷ 。 欲dục 有hữu 所sở 須tu 如như 己kỷ 家gia 無vô 異dị 。 即tức 世Thế 尊Tôn 之chi 堂đường 弟đệ 斛hộc 飯phạn 王vương 之chi 次thứ 子tử 也dã 。

疏sớ/sơ 。 難Nan 陀Đà 等đẳng 者giả 。 即tức 放phóng 牛ngưu 難Nan 陀Đà 。

疏sớ/sơ 。 劫kiếp 賓tân 那na 者giả 。 疏sớ/sơ 釋thích 即tức 音âm 義nghĩa 中trung 大Đại 乘Thừa 及cập 天thiên 台thai 等đẳng 舊cựu 譯dịch 為vi 房phòng 宿túc 。 然nhiên 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 父phụ 母mẫu 禱đảo 此thử 宿túc 星tinh 感cảm 此thử 子tử 生sanh 故cố 。 二nhị 云vân 與dữ 佛Phật 同đồng 房phòng 宿túc 故cố 。 謂vị 初sơ 出xuất 家gia 時thời 未vị 見kiến 佛Phật 。 始thỉ 向hướng 佛Phật 所sở 夜dạ 值trị 雨vũ 。 寄ký 宿túc 陶đào 師sư 房phòng 中trung 。 以dĩ 草thảo 為vi 座tòa 。 晚vãn 又hựu 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 寄ký 宿túc 。 即tức 推thôi 草thảo 座tòa 與dữ 之chi 自tự 在tại 地địa 坐tọa 。 中trung 夜dạ 相tương 問vấn 欲dục 何hà 所sở 之chi 。 答đáp 云vân 覓mịch 佛Phật 。 後hậu 比Bỉ 丘Khâu 即tức 說thuyết 法Pháp 辭từ 去khứ 豁hoát 然nhiên 得đắc 道Đạo 。 後hậu 比Bỉ 丘Khâu 即tức 佛Phật 也dã 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 善thiện 知tri 星tinh 宿tú 日nhật 月nguyệt 者giả 。 劫kiếp 賓tân 那na 第đệ 一nhất 。 則tắc 亦diệc 從tùng 所sở 知tri 為vi 名danh 。

疏sớ/sơ 。 迦ca 旃chiên 延diên 者giả 。 即tức 大Đại 乘Thừa 法Pháp 師sư 釋thích 。 謂vị 上thượng 古cổ 多đa 仙tiên 山sơn 中trung 靜tĩnh 處xứ 年niên 歲tuế 既ký 久cửu 。 鬢mấn 髮phát 稍sảo 長trường/trưởng 無vô 人nhân 為vi 剃thế 。 婆Bà 羅La 門Môn 法pháp 。 要yếu 剃thế 髮phát 故cố 。 一nhất 仙tiên 有hữu 子tử 兄huynh 弟đệ 二nhị 人nhân 。 俱câu 來lai 觀quán 父phụ 。 小tiểu 者giả 乃nãi 為vi 諸chư 仙tiên 剃thế 之chi 。 諸chư 仙tiên 願nguyện 護hộ 後hậu 成thành 仙tiên 道đạo 。 爾nhĩ 來lai 此thử 種chủng 皆giai 稱xưng 剪tiễn 剃thế 。 疏sớ/sơ 富phú 樓lâu 那na 具cụ 云vân 滿mãn 慈từ 子tử 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 云vân 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 滿mãn 願nguyện 。 是thị 父phụ 名danh 。 父phụ 於ư 江giang 邊biên 禱đảo 梵Phạm 天Thiên 求cầu 子tử 正chánh 值trị 江giang 滿mãn 。 又hựu 夢mộng 七thất 寶bảo 器khí 盛thình 。 滿mãn 中trung 寶bảo 入nhập 母mẫu 懷hoài 。 母mẫu 遂toại 懷hoài 子tử 父phụ 願nguyện 獲hoạch 滿mãn 。 從tùng 此thử 立lập 名danh 。 母mẫu 名danh 彌di 多đa 羅la 尼ni 。 此thử 云vân 慈từ 行hành 。 亦diệc 云vân 四tứ 圍vi 陀đà 中trung 有hữu 此thử 品phẩm 名danh 。 其kỳ 母mẫu 誦tụng 之chi 以dĩ 此thử 為vi 名danh 。 尼ni 者giả 女nữ 聲thanh 也dã 。 以dĩ 母mẫu 詺# 子tử 名danh 為vi 慈từ 子tử 。 增tăng 一nhất 云vân 。 善thiện 能năng 廣quảng 說thuyết 分phân 別biệt 義nghĩa 理lý 。 滿mãn 願nguyện 子tử 最tối 第đệ 一nhất 。

疏sớ/sơ 。 如như 智trí 論luận 及cập 音âm 義nghĩa 說thuyết 者giả 。 音âm 義nghĩa 略lược 說thuyết 已dĩ 如như 上thượng 引dẫn 。 智trí 論luận 多đa 說thuyết 緣duyên 起khởi 即tức 引dẫn 四tứ 阿a 含hàm 等đẳng 經kinh 。 然nhiên 其kỳ 列liệt 名danh 或hoặc 從tùng 德đức 行hạnh 勝thắng 劣liệt 。 或hoặc 從tùng 出xuất 家gia 先tiên 後hậu 。 如như 法Pháp 華hoa 阿A 若Nhã 憍Kiều 陳Trần 如Như 。 在tại 初sơ 等đẳng 故cố 。 報báo 恩ân 經kinh 說thuyết 。 初sơ 度độ 五ngũ 人nhân 。 次thứ 度độ 耶da 舍xá 門môn 徒đồ 五ngũ 十thập 人nhân 。 次thứ 度độ 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 門môn 徒đồ 五ngũ 百bách 。 次thứ 度độ 伽già 耶da 門môn 徒đồ 三tam 百bách 。 次thứ 度độ 那na 提đề 門môn 徒đồ 二nhị 百bách 。 次thứ 度độ 身thân 子tử 門môn 徒đồ 一nhất 百bách 。 次thứ 度độ 目Mục 連Liên 門môn 徒đồ 一nhất 百bách 。 今kim 舉cử 大đại 數số 成thành 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 人nhân 。 若nhược 十thập 二nhị 遊du 經kinh 兼kiêm 出xuất 其kỳ 年niên 云vân 。 佛Phật 成thành 道Đạo 第đệ 一nhất 年niên 度độ 五ngũ 人nhân 。 第đệ 二nhị 年niên 度độ 三tam 迦Ca 葉Diếp 。 第đệ 五ngũ 年niên 度độ 身thân 子tử 目Mục 連Liên 。 則tắc 爾nhĩ 後hậu 更cánh 多đa 。 故cố 法pháp 華hoa 初sơ 有hữu 萬vạn 二nhị 千thiên 羅La 漢Hán 。 後hậu 二nhị 千thiên 學học 無Vô 學Học 等đẳng 。 今kim 此thử 但đãn 舉cử 五ngũ 百bách 以dĩ 從tùng 勝thắng 劣liệt 列liệt 之chi 。 即tức 法pháp 華hoa 第đệ 三tam 周chu 第đệ 一nhất 與dữ 記ký 者giả 。 體thể 德đức 大đại 同đồng 故cố 。 故cố 成thành 佛Phật 名danh 號hiệu 等đẳng 亦diệc 皆giai 同đồng 也dã 。 望vọng 今kim 本bổn 門môn 即tức 皆giai 大đại 菩Bồ 薩Tát 故cố 偏thiên 舉cử 之chi 。

疏sớ/sơ 。 多đa 同đồng 念niệm 請thỉnh 果quả 中trung 初sơ 之chi 十thập 句cú 者giả 。 神thần 力lực 即tức 前tiền 如Như 來Lai 力lực 。 嚴nghiêm 好hảo/hiếu 即tức 前tiền 如Như 來Lai 身thân 。 境cảnh 界giới 全toàn 同đồng 。 遊du 戲hí 即tức 前tiền 自tự 在tại 神thần 變biến 亦diệc 是thị 三tam 昧muội 。 三tam 昧muội 現hiện 故cố 。 尊tôn 勝thắng 即tức 如Như 來Lai 智trí 。 如Như 來Lai 智trí 最tối 勝thắng 故cố 。 妙diệu 行hạnh 即tức 前tiền 智trí 行hành 。 威uy 德đức 即tức 前tiền 無vô 畏úy 。 住trụ 持trì 即tức 前tiền 加gia 持trì 故cố 皆giai 同đồng 也dã 。 前tiền 來lai 心tâm 念niệm 佛Phật 向hướng 示thị 之chi 皆giai 不bất 見kiến 耳nhĩ 。 重trùng 閣các 同đồng 空không 下hạ 略lược 示thị 向hướng 來lai 神thần 變biến 及cập 遊du 戲hí 相tương/tướng 。

疏sớ/sơ 。 法pháp 華hoa 遊du 戲hí 神thần 通thông 等đẳng 者giả 。 舉cử 法pháp 華hoa 揀giản 異dị 亦diệc 是thị 通thông 妨phương 。 今kim 云vân 揀giản 異dị 者giả 。 即tức 法pháp 華hoa 信tín 解giải 品phẩm 四tứ 大đại 聲Thanh 聞Văn 自tự 敘tự 云vân 。 世Thế 尊Tôn 往vãng 昔tích 。 說thuyết 法Pháp 既ký 久cửu 。 我ngã 時thời 在tại 座tòa 。 身thân 體thể 疲bì 懈giải 。 但đãn 念niệm 空không 無vô 相tướng 無vô 作tác 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 心tâm 不bất 喜hỷ 樂lạc 。 即tức 聞văn 而nhi 不bất 樂nhạo 也dã 。 下hạ 偈kệ 兼kiêm 出xuất 不bất 樂nhạo 所sở 以dĩ 。 云vân 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 悉tất 空không 寂tịch 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 無vô 大đại 無vô 小tiểu 。 無vô 漏lậu 無vô 為vi 。 如như 是thị 思tư 惟duy 。 不bất 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 釋thích 曰viết 。 既ký 了liễu 無vô 生sanh 故cố 不bất 喜hỷ 樂lạc 。 是thị 以dĩ 結kết 云vân 勿vật 滯trệ 冥minh 寂tịch 。 故cố 八bát 地địa 云vân 。 諸chư 法pháp 真chân 常thường 離ly 心tâm 念niệm 。 二Nhị 乘Thừa 於ư 此thử 亦diệc 能năng 得đắc 也dã 。 言ngôn 通thông 妨phương 者giả 。 此thử 何hà 令linh 其kỳ 不bất 聞văn 彼bỉ 何hà 。 令linh 其kỳ 得đắc 聞văn 。 此thử 義nghĩa 至chí 下hạ 釋thích 之chi 。 既ký 本bổn 下hạ 結kết 勸khuyến 修tu 實thật 。

疏sớ/sơ 。 所sở 無vô 在tại 前tiền 者giả 。 即tức 前tiền 無vô 如như 是thị 善thiện 根căn 故cố 。 無vô 如như 是thị 智trí 眼nhãn 故cố 等đẳng 。

疏sớ/sơ 。 此thử 段đoạn 亦diệc 同đồng 法pháp 華hoa 自tự 釋thích 等đẳng 者giả 。 亦diệc 信tín 解giải 品phẩm 。 言ngôn 自tự 釋thích 不bất 喜hỷ 樂lạc 者giả 。 彼bỉ 前tiền 文văn 心tâm 不bất 喜hỷ 樂lạc 。 後hậu 便tiện 云vân 何hà 以dĩ 故cố 等đẳng 。 如như 疏sớ/sơ 意ý 云vân 。 世Thế 尊Tôn 昔tích 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 有hữu 究cứu 竟cánh 極cực 果quả 。 我ngã 今kim 已dĩ 證chứng 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 非phi 我ngã 所sở 學học 故cố 不bất 樂nhạo 也dã 。 既ký 已dĩ 得đắc 證chứng 即tức 住trụ 自tự 乘thừa 故cố 。 雖tuy 上thượng 根căn 身thân 子tử 樂nhạo/nhạc/lạc 十Thập 力Lực 等đẳng 。 而nhi 復phục 自tự 嗟ta 。 我ngã 無vô 此thử 物vật 。 疏sớ/sơ 一nhất 道đạo 者giả 。 即tức 釋thích 經kinh 成thành 就tựu 聲Thanh 聞Văn 道đạo 。 言ngôn 見kiến 修tu 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 方phương 便tiện 及cập 無Vô 學Học 也dã 。 言ngôn 斷đoạn 惑hoặc 集tập 者giả 。 集tập 即tức 集Tập 諦Đế 通thông 於ư 業nghiệp 惑hoặc 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 住trụ 等đẳng 者giả 。 等đẳng 取thủ 教giáo 道đạo 證chứng 道đạo 一nhất 道đạo 二nhị 道đạo 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 道đạo 。 而nhi 教giáo 證chứng 等đẳng 名danh 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 有hữu 。 特đặc 與dữ 異dị 者giả 。 即tức 無vô 住trụ 道đạo 。 若nhược 約ước 其kỳ 義nghĩa 教giáo 證chứng 亦diệc 殊thù 。 故cố 云vân 等đẳng 也dã 。 第đệ 二nhị 喻dụ 顯hiển 中trung 先tiên 總tổng 料liệu 揀giản 。 次thứ 隨tùy 文văn 釋thích 後hậu 逆nghịch 配phối 闕khuyết 因nhân 十thập 句cú 前tiền 中trung 二nhị 先tiên 敘tự 昔tích 總tổng 許hứa 。 後hậu 今kim 解giải 有hữu 二nhị 下hạ 申thân 今kim 正chánh 義nghĩa 。 便tiện 彈đàn 古cổ 義nghĩa 以dĩ 舉cử 今kim 正chánh 。 揀giản 昔tích 成thành 非phi 故cố 。 於ư 中trung 先tiên 通thông 中trung 二nhị 。 一nhất 總tổng 辯biện 摽phiếu/phiêu 通thông 。 通thông 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 通thông 因nhân 果quả 二nhị 通thông 喻dụ 諸chư 句cú 。 後hậu 以dĩ 合hợp 文văn 下hạ 引dẫn 證chứng 辯biện 通thông 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 一nhất 正chánh 引dẫn 文văn 證chứng 通thông 於ư 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 又hựu 不bất 喻dụ 下hạ 反phản 以dĩ 義nghĩa 證chứng 。 合hợp 通thông 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 又hựu 合hợp 文văn 中trung 下hạ 。 正chánh 引dẫn 文văn 證chứng 通thông 喻dụ 諸chư 德đức 。 疏sớ/sơ 二nhị 者giả 別biệt 喻dụ 等đẳng 者giả 。 亦diệc 舉cử 正chánh 以dĩ 揀giản 昔tích 非phi 。 於ư 中trung 有hữu 八bát 。 一nhất 總tổng 出xuất 別biệt 喻dụ 之chi 由do 即tức 反phản 顯hiển 也dã 。 二nhị 然nhiên 雖tuy 別biệt 下hạ 揀giản 異dị 昔tích 非phi 。 三tam 而nhi 前tiền 九cửu 下hạ 通thông 明minh 十thập 喻dụ 異dị 相tướng 。 四tứ 於ư 前tiền 九cửu 中trung 下hạ 總tổng 示thị 別biệt 喻dụ 德đức 相tương/tướng 。 五ngũ 又hựu 第đệ 一nhất 五ngũ 十thập 下hạ 約ước 迷mê 悟ngộ 之chi 人nhân 揀giản 其kỳ 喻dụ 相tương/tướng 。 六lục 又hựu 唯duy 約ước 聲Thanh 聞Văn 下hạ 別biệt 示thị 迷mê 者giả 異dị 相tướng 。 七thất 且thả 就tựu 前tiền 九cửu 下hạ 將tương 欲dục 釋thích 文văn 重trọng/trùng 揀giản 第đệ 三tam 諸chư 喻dụ 別biệt 相tướng 。 八bát 前tiền 九cửu 德đức 中trung 下hạ 通thông 收thu 通thông 別biệt 二nhị 意ý 。

疏sớ/sơ 。 今kim 初sơ 鬼quỷ 對đối 恆Hằng 河Hà 下hạ 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 先tiên 總tổng 顯hiển 喻dụ 意ý 。 後hậu 言ngôn 餓ngạ 鬼quỷ 等đẳng 下hạ 牒điệp 釋thích 經kinh 文văn 。 十thập 喻dụ 皆giai 然nhiên 。 言ngôn 生sanh 分phần/phân 已dĩ 盡tận 為vi 鬼quỷ 者giả 。 如như 鬼quỷ 已dĩ 捨xả 生sanh 人nhân 故cố 疏sớ/sơ 。 即tức 是thị 業nghiệp 餘dư 者giả 三tam 。 餘dư 之chi 義nghĩa 已dĩ 見kiến 上thượng 文văn 然nhiên 。 總tổng 相tương/tướng 說thuyết 以dĩ 無vô 漏lậu 有hữu 分phân 別biệt 業nghiệp 名danh 為vi 業nghiệp 餘dư 。 今kim 未vị 得đắc 無vô 生sanh 未vị 得đắc 法Pháp 界giới 未vị 證chứng 真chân 解giải 脫thoát 皆giai 分phân 別biệt 也dã 。 行hành 苦khổ 所sở 遷thiên 者giả 苦khổ 餘dư 。 即tức 變biến 易dị 生sanh 死tử 意ý 生sanh 身thân 。 此thử 約ước 已dĩ 入nhập 無vô 餘dư 者giả 。 今kim 約ước 未vị 入nhập 無vô 餘dư 已dĩ 得đắc 有hữu 餘dư 餘dư 苦khổ 依y 身thân 即tức 苦khổ 行hạnh 也dã 。 疏sớ/sơ 空không 見kiến 為vi 烏ô 鷲thứu 下hạ 皆giai 是thị 煩phiền 惱não 餘dư 。 然nhiên 煩phiền 惱não 餘dư 通thông 是thị 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 即tức 是thị 智trí 障chướng 。 智trí 障chướng 有hữu 二nhị 。 一nhất 所sở 知tri 之chi 障chướng 。 即tức 以dĩ 業nghiệp 障chướng 喻dụ 所sở 知tri 之chi 障chướng 。 故cố 云vân 蔽tế 其kỳ 眼nhãn 故cố 。 二nhị 所sở 知tri 即tức 障chướng 故cố 。 經Kinh 云vân 智trí 障chướng 甚thậm 盲manh 冥minh 。 謂vị 真chân 俗tục 別biệt 執chấp 。 今kim 於ư 有hữu 無vô 作tác 決quyết 定định 解giải 。 即tức 真chân 俗tục 別biệt 執chấp 故cố 。 是thị 知tri 障chướng 鳥điểu 歸quy 虛hư 空không 。 故cố 喻dụ 空không 見kiến 。 獸thú 依y 於ư 地địa 故cố 喻dụ 有hữu 見kiến 。 不bất 同đồng 法pháp 華hoa 鵄si 梟kiêu 鵰điêu 鷲thứu 。 等đẳng 喻dụ 界giới 內nội 煩phiền 惱não 。

疏sớ/sơ 。 雖tuy 覩đổ 世Thế 尊Tôn 下hạ 此thử 明minh 二Nhị 乘Thừa 但đãn 見kiến 自tự 分phần/phân 境cảnh 界giới 耳nhĩ 。 五ngũ 俱câu 隣lân 等đẳng 最tối 初sơ 受thọ 道đạo 。 豈khởi 見kiến 世Thế 尊Tôn 始thỉ 成thành 正chánh 覺giác 。 身thân 遍biến 十thập 方phương 。 智trí 入nhập 三tam 際tế 等đẳng 。

疏sớ/sơ 。 不bất 曾tằng 已dĩ 下hạ 合hợp 裸lõa 形hình 等đẳng 者giả 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 衣y 法Pháp 界Giới 行hành 食thực 。 皆giai 一Nhất 切Thiết 智Trí 諸chư 善thiện 根căn 也dã 。

疏sớ/sơ 。 及cập 菩Bồ 薩Tát 大đại 會hội 下hạ 十thập 一nhất 句cú 者giả 。 謂vị 一nhất 菩Bồ 薩Tát 大đại 會hội 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 普phổ 入nhập 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 普phổ 至chí 四tứ 普phổ 詣nghệ 五ngũ 神thần 變biến 六lục 遊du 戲hí 七thất 眷quyến 屬thuộc 八bát 方phương 所sở 九cửu 莊trang 嚴nghiêm 師sư 子tử 座tòa 十thập 宮cung 殿điện 十thập 一nhất 。 菩Bồ 薩Tát 住trú 處xứ 。 今kim 文văn 夢mộng 往vãng 須Tu 彌Di 。 即tức 普phổ 至chí 普phổ 詣nghệ 普phổ 入nhập 善thiện 見kiến 大đại 城thành 等đẳng 宮cung 殿điện 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 宮cung 殿điện 。 城thành 池trì 園viên 林lâm 即tức 是thị 住trú 處xứ 。 天thiên 子tử 天thiên 女nữ 即tức 眷quyến 屬thuộc 。 開khai 華hoa 奏tấu 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 是thị 神thần 變biến 。 歌ca 詠vịnh 戲hí 樂lạc 即tức 是thị 遊du 戲hí 。 住trụ 止chỉ 周chu 旋toàn 即tức 有hữu 座tòa 矣hĩ 。

疏sớ/sơ 。 然nhiên 此thử 下hạ 八bát 喻dụ 亦diệc 約ước 二Nhị 乘Thừa 料liệu 揀giản 。 以dĩ 初sơ 一nhất 喻dụ 聲Thanh 聞Văn 。 但đãn 有hữu 不bất 得đắc 法Pháp 喜hỷ 之chi 一nhất 德đức 耳nhĩ 。 故cố 此thử 下hạ 八bát 具cụ 於ư 通thông 別biệt 。

疏sớ/sơ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 所sở 入nhập 。 三tam 昧muội 及cập 觀quán 察sát 嚬tần 申thân 勇dũng 猛mãnh 供cúng 養dường 如như 喻dụ 思tư 之chi 者giả 。 然nhiên 合hợp 文văn 自tự 具cụ 。 若nhược 約ước 喻dụ 者giả 。 伏phục 藏tạng 猶do 如như 三tam 昧muội 。 聰thông 慧tuệ 分phân 別biệt 即tức 是thị 觀quán 察sát 。 隨tùy 欲dục 而nhi 取thủ 即tức 是thị 嚬tần 申thân 。 有hữu 福phước 力lực 即tức 當đương 勇dũng 猛mãnh 。 奉phụng 養dưỡng 父phụ 母mẫu 。 即tức 供cúng 養dường 也dã 。

疏sớ/sơ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 受thọ 記ký 等đẳng 者giả 。 不bất 能năng 採thải 取thủ 即tức 無vô 勇dũng 猛mãnh 不bất 得đắc 受thọ 用dụng 。 即tức 無vô 受thọ 記ký 成thành 就tựu 義nghĩa 也dã 。

疏sớ/sơ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 身thân 下hạ 五ngũ 句cú 者giả 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 身thân 清thanh 淨tịnh 。 菩Bồ 薩Tát 智trí 身thân 圓viên 滿mãn 願nguyện 身thân 示thị 現hiện 色sắc 身thân 。 成thành 就tựu 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 相tướng 具cụ 足túc 。 釋thích 曰viết 。 五ngũ 句cú 不bất 出xuất 菩Bồ 薩Tát 。 形hình 相tướng 威uy 儀nghi 。

疏sớ/sơ 。 言ngôn 遍biến 處xứ 等đẳng 者giả 。 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 釋thích 名danh 二nhị 會hội 釋thích 三tam 會hội 通thông 經kinh 意ý 。 今kim 初sơ 俱câu 舍xá 頌tụng 云vân 。 遍biến 處xứ 有hữu 十thập 種chủng 八bát 如như 淨tịnh 解giải 脫thoát 。 後hậu 二nhị 淨tịnh 無vô 色sắc 緣duyên 自tự 地địa 四tứ 蘊uẩn 。 論luận 云vân 。 謂vị 八bát 自tự 性tánh 皆giai 是thị 無vô 貪tham 。 若nhược 并tinh 助trợ 伴bạn 五ngũ 蘊uẩn 為vi 性tánh 。 又hựu 云vân 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 唯duy 風phong 遍biến 處xứ 緣duyên 所sở 觸xúc 中trung 風phong 界giới 為vi 性tánh 。 言ngôn 八bát 者giả 。 即tức 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 如như 今kim 經kinh 辯biện 。 論luận 云vân 依y 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 緣duyên 欲dục 可khả 見kiến 色sắc 。 如như 淨tịnh 解giải 脫thoát 。 後hậu 二nhị 如như 次thứ 空không 識thức 二nhị 處xứ 。 若nhược 無vô 色sắc 為vi 其kỳ 自tự 性tánh 凡phàm 緣duyên 自tự 性tánh 各các 緣duyên 自tự 地địa 四tứ 蘊uẩn 為vi 性tánh 。 應ưng 知tri 。 此thử 中trung 修tu 行hành 者giả 。 從tùng 諸chư 解giải 脫thoát 入nhập 諸chư 勝thắng 處xứ 。 從tùng 諸chư 勝thắng 處xứ 入nhập 此thử 遍biến 處xứ 。 以dĩ 後hậu 後hậu 智trí 勝thắng 前tiền 前tiền 故cố 為vi 修tu 解giải 脫thoát 。 但đãn 於ư 所sở 緣duyên 總tổng 取thủ 淨tịnh 相tương/tướng 。 未vị 能năng 分phân 別biệt 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 後hậu 四tứ 勝thắng 處xứ 雖tuy 能năng 分phân 別biệt 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 而nhi 未vị 能năng 作tác 無vô 邊biên 行hành 相tương/tướng 。 前tiền 四tứ 遍biến 處xứ 謂vị 觀quán 青thanh 等đẳng 一nhất 一nhất 無vô 邊biên 。 餘dư 如như 疏sớ/sơ 辯biện 。 言ngôn 勝thắng 處xứ 者giả 。 頌tụng 云vân 勝thắng 處xứ 有hữu 八bát 種chủng 。 二nhị 如như 初sơ 解giải 脫thoát 。 次thứ 二nhị 如như 第đệ 二nhị 。 後hậu 四tứ 如như 第đệ 三tam 。 謂vị 前tiền 二nhị 解giải 脫thoát 各các 分phần/phân 多đa 少thiểu 有hữu 四tứ 。 後hậu 四tứ 即tức 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 能năng 制chế 伏phục 心tâm 緣duyên 境cảnh 處xứ 故cố 名danh 勝thắng 處xứ 。

疏sớ/sơ 。 然nhiên 瑜du 伽già 智trí 論luận 下hạ 第đệ 二nhị 引dẫn 論luận 會hội 釋thích 。 於ư 中trung 五ngũ 。 一nhất 雙song 標tiêu 經kinh 論luận 。 二nhị 先tiên 觀quán 青thanh 等đẳng 下hạ 依y 俱câu 舍xá 釋thích 相tương/tướng 。 三tam 前tiền 八bát 依y 第đệ 四tứ 下hạ 辯biện 所sở 依y 定định 已dĩ 如như 上thượng 引dẫn 。 四tứ 瑜du 伽già 十thập 二nhị 云vân 下hạ 明minh 其kỳ 建kiến 立lập 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 問vấn 。 後hậu 由do 此thử 二nhị 種chủng 下hạ 答đáp 問vấn 。 言ngôn 色sắc 觸xúc 者giả 。 問vấn 意ý 云vân 何hà 。 以dĩ 十thập 二nhị 處xứ 中trung 唯duy 依y 二nhị 處xứ 。 謂vị 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 是thị 色sắc 處xứ 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 是thị 觸xúc 處xứ 。 以dĩ 堅kiên 濕thấp 煖noãn 動động 是thị 身thân 所sở 觸xúc 故cố 。 答đáp 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 立lập 二nhị 之chi 由do 。 此thử 有hữu 三tam 義nghĩa 次thứ 下hạ 當đương 知tri 。 後hậu 從tùng 眼nhãn 等đẳng 下hạ 明minh 於ư 十thập 處xứ 不bất 立lập 遍biến 處xứ 所sở 以dĩ 。 亦diệc 有hữu 三tam 節tiết 。 次thứ 第đệ 對đối 上thượng 。 一nhất 眼nhãn 等đẳng 根căn 色sắc 唯duy 屬thuộc 自tự 身thân 者giả 。 對đối 上thượng 通thông 自tự 他tha 身thân 。 二nhị 香hương 味vị 二nhị 塵trần 不bất 遍biến 一nhất 切thiết 者giả 。 對đối 上thượng 遍biến 有hữu 色sắc 界giới 。 以dĩ 二nhị 禪thiền 已dĩ 上thượng 無vô 鼻tị 舌thiệt 識thức 故cố 。 亦diệc 無vô 香hương 味vị 二nhị 塵trần 。 三tam 聲thanh 塵trần 有hữu 間gian 者giả 。 對đối 上thượng 常thường 相tương 續tục 故cố 。 聲thanh 發phát 即tức 聞văn 不bất 發phát 不bất 聞văn 故cố 。 有hữu 間gian 斷đoạn 言ngôn 是thị 故cố 不bất 說thuyết 者giả 。 通thông 結kết 上thượng 三tam 節tiết 。 於ư 十thập 色sắc 處xứ 中trung 不bất 說thuyết 八bát 色sắc 處xứ 為vi 遍biến 處xứ 也dã 。 五ngũ 無vô 色sắc 界giới 下hạ 釋thích 於ư 後hậu 二nhị 。 可khả 知tri 。

疏sớ/sơ 。 今kim 已dĩ 宗tông 別biệt 下hạ 第đệ 三tam 會hội 通thông 經kinh 意ý 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 以dĩ 經kinh 會hội 論luận 。 後hậu 例lệ 此thử 下hạ 以dĩ 論luận 例lệ 經kinh 。 重trọng/trùng 釋thích 前tiền 天thiên 遍biến 處xứ 。 謂vị 上thượng 論luận 所sở 揀giản 今kim 皆giai 取thủ 之chi 例lệ 天thiên 遍biến 亦diệc 可khả 通thông 所sở 揀giản 。

疏sớ/sơ 。 第đệ 九cửu 二nhị 天thiên 隨tùy 人nhân 可khả 知tri 。

疏sớ/sơ 。 第đệ 十thập 滅diệt 定định 不bất 行hành 喻dụ 者giả 。 然nhiên 滅diệt 定định 之chi 義nghĩa 六lục 地địa 已dĩ 略lược 明minh 。 今kim 當đương 更cánh 說thuyết 。 薩tát 婆bà 多đa 宗tông 此thử 定định 唯duy 依y 有hữu 頂đảnh 地địa 起khởi 。 以dĩ 下hạ 諸chư 地địa 皆giai 名danh 有hữu 想tưởng 。 行hành 相tương/tướng 麁thô 動động 難nan 可khả 止chỉ 息tức 。 此thử 有hữu 頂đảnh 地địa 名danh 為vi 非phi 想tưởng 。 行hành 相tương/tướng 微vi 細tế 易dị 可khả 止chỉ 息tức 故cố 。 唯duy 有hữu 頂đảnh 有hữu 滅diệt 盡tận 定định 。 俱câu 舍xá 頌tụng 云vân 。 滅diệt 盡tận 定định 名danh 體thể 為vi 淨tịnh 住trụ 有hữu 頂đảnh 。 謂vị 滅diệt 盡tận 定định 以dĩ 二nhị 十thập 二nhị 法pháp 為vi 體thể 。 謂vị 修tu 定định 前tiền 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 心tâm 所sở 及cập 心tâm 王vương 故cố 。 言ngôn 二nhị 十thập 一nhất 心tâm 所sở 者giả 。 謂vị 大đại 地địa 十thập 大đại 善thiện 地địa 十thập 。 欣hân 厭yếm 隨tùy 一nhất 為vi 滅diệt 定định 故cố 。 有hữu 二nhị 十thập 二nhị 。 法pháp 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 替thế 處xứ 名danh 為vi 滅diệt 定định 。 隨tùy 滅diệt 爾nhĩ 許hứa 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 為vi 定định 體thể 也dã 。 若nhược 成thành 實thật 論luận 第đệ 十thập 六lục 滅diệt 定định 品phẩm 云vân 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 此thử 中trung 意ý 以dĩ 泥Nê 洹Hoàn 為vi 滅diệt 者giả 。 是thị 汝nhữ 先tiên 言ngôn 。 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 中trung 滅diệt 定định 心tâm 心tâm 數số 滅diệt 是thị 則tắc 相tương 違vi 。

答đáp 曰viết 。

滅diệt 定định 有hữu 二nhị 。 一nhất 諸chư 煩phiền 惱não 盡tận 。 二nhị 煩phiền 惱não 未vị 盡tận 。 煩phiền 惱não 盡tận 者giả 在tại 解giải 脫thoát 中trung 。 煩phiền 惱não 未vị 盡tận 在tại 次thứ 第đệ 中trung 。 一nhất 滅diệt 煩phiền 惱não 故cố 名danh 滅diệt 定định 。 二nhị 滅diệt 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 故cố 名danh 滅diệt 定định 。 滅diệt 煩phiền 惱não 是thị 第đệ 八bát 解giải 脫thoát 。 亦diệc 名danh 阿A 羅La 漢Hán 果quả 。 若nhược 唯duy 識thức 第đệ 七thất 云vân 。 滅diệt 盡tận 定định 者giả 謂vị 有Hữu 學Học 無Vô 學Học 。 即tức 羅La 漢Hán 及cập 獨Độc 覺Giác 辟Bích 支Chi 或hoặc 有hữu 學học (# 即tức 三tam 果quả 身thân 證chứng 阿A 那Na 含Hàm 。 已dĩ 伏phục 惑hoặc 障chướng 無vô 所sở 有hữu 貪tham (# 謂vị 無vô 所sở 有hữu 已dĩ 。 下hạ 諸chư 貪tham 滅diệt )# 上thượng 貪tham 不bất 定định (# 已dĩ 上thượng 貪tham 未vị 滅diệt 也dã )# 由do 止chỉ 息tức 想tưởng 作tác 意ý 為vi 先tiên 。 令linh 不bất 恆hằng 行hành (# 六lục 識thức )# 恆hằng 行hành 染nhiễm 污ô (# 染nhiễm 污ô 第đệ 七thất )# 心tâm 心tâm 所sở 滅diệt (# 合hợp 上thượng 二nhị 識thức 俱câu 不bất 行hành 故cố )# 。 令linh 身thân 安an 和hòa 故cố 亦diệc 名danh 定định (# 謂vị 有hữu 心tâm 定định 令linh 身thân 令linh 心tâm 平bình 等đẳng 。 安an 怗# 和hòa 悅duyệt 為vi 安an 和hòa 今kim 無vô 心tâm 定định 由do 定định 前tiền 心tâm 力lực 能năng 令linh 身thân 心tâm 。 平bình 等đẳng 和hòa 悅duyệt 如như 有hữu 心tâm 定định 故cố 亦diệc 名danh 定định )# 。 由do 偏thiên 厭yếm 想tưởng 受thọ 亦diệc 名danh 滅diệt 彼bỉ 定định 也dã (# 即tức 加gia 行hành 心tâm )# 。 顯hiển 揚dương 第đệ 一nhất 云vân 。 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 謂vị 已dĩ 離ly 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 欲dục 。 或hoặc 入nhập 非phi 非phi 想tưởng 處xứ 定định 。 或hoặc 復phục 上thượng 進tiến 入nhập 無vô 想tưởng 定định 。 或hoặc 復phục 上thượng 進tiến 由do 起khởi 暫tạm 息tức 想tưởng 作tác 意ý 前tiền 方phương 便tiện 故cố 。 止chỉ 息tức 所sở 緣duyên 不bất 恆hằng 行hành 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 。 及cập 恆hằng 行hành 一nhất 分phần/phân 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 滅diệt 。 餘dư 文văn 可khả 知tri 。 疏sớ/sơ 又hựu 上thượng 十thập 喻dụ 從tùng 後hậu 逆nghịch 次thứ 配phối 前tiền 闕khuyết 因nhân 。 後hậu 之chi 十thập 句cú 者giả 。 疏sớ/sơ 但đãn 出xuất 三tam 。 謂vị 一nhất 鬼quỷ 對đối 恆Hằng 河Hà 喻dụ 。 喻dụ 無vô 法Pháp 喜hỷ 法Pháp 喜hỷ 為vi 食thực 故cố 。 二nhị 夢mộng 遊du 天thiên 宮cung 喻dụ 。 喻dụ 不bất 知tri 菩Bồ 薩Tát 。 如như 夢mộng 幻huyễn 故cố 此thử 相tương/tướng 甚thậm 顯hiển 。 三tam 愚ngu 對đối 雪Tuyết 山Sơn 喻dụ 。 喻dụ 不bất 從tùng 如Như 來Lai 。 加gia 被bị 之chi 所sở 生sanh 故cố 。 彼bỉ 合hợp 經Kinh 云vân 。 以dĩ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 智trí 境cảnh 界giới 。 具cụ 自tự 在tại 力lực 得đắc 見kiến 如Như 來Lai 。 神thần 變biến 自tự 在tại 。 即tức 如Như 來Lai 加gia 被bị 之chi 力lực 。 其kỳ 捕bộ 獵liệp 者giả 。 即tức 無vô 加gia 被bị 也dã 。 四tứ 伏phục 藏tạng 難nan 知tri 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 發phát 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 大đại 願nguyện 力lực 故cố 。 謂vị 無vô 福phước 力lực 即tức 闕khuyết 大đại 願nguyện 。 五ngũ 盲manh 不bất 見kiến 寶bảo 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 求cầu 。 超siêu 出xuất 世thế 間gian 。 不bất 共cộng 菩Bồ 提Đề 諸chư 善thiện 根căn 。 故cố 無vô 眼nhãn 不bất 見kiến 於ư 寶bảo 即tức 闕khuyết 不bất 共cộng 善thiện 根căn 。 六lục 淨tịnh 眼nhãn 無vô 障chướng 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 得đắc 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 眼nhãn 所sở 知tri 境cảnh 故cố 。 此thử 喻dụ 更cánh 顯hiển 諸chư 人nhân 不bất 見kiến 。 喻dụ 於ư 二Nhị 乘Thừa 不bất 見kiến 淨tịnh 眼nhãn 境cảnh 故cố 。 七thất 遍biến 處xứ 定định 境cảnh 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 得đắc 嚴nghiêm 淨tịnh 佛Phật 剎sát 。 神thần 通thông 智trí 故cố 。 青thanh 等đẳng 遍biến 淨tịnh 即tức 淨tịnh 剎sát 也dã 。 八bát 妙diệu 藥dược 翳ế 形hình 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 成thành 就tựu 如Như 來Lai 。 出xuất 世thế 諸chư 善thiện 根căn 故cố 。 翳ế 形hình 藥dược 即tức 。 出xuất 世thế 善thiện 根căn 。 九cửu 二nhị 天thiên 隨tùy 人nhân 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 不bất 修tu 習tập 生sanh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 諸chư 善thiện 根căn 故cố 。 二nhị 天thiên 見kiến 之chi 。 即tức 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 不bất 見kiến 天thiên 故cố 無vô 此thử 也dã 。 十thập 滅diệt 定định 不bất 行hành 喻dụ 。 喻dụ 本bổn 在tại 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 之chi 時thời 。 不bất 勸khuyến 眾chúng 生sanh 。 求cầu 於ư 最tối 勝thắng 大đại 智trí 眼nhãn 故cố 。 諸chư 識thức 不bất 行hành 豈khởi 當đương 有hữu 眼nhãn 。 故cố 於ư 六lục 境cảnh 都đô 不bất 見kiến 知tri 。 是thị 故cố 十thập 喻dụ 對đối 前tiền 十thập 因nhân 。 文văn 相tương/tướng 甚thậm 顯hiển 令linh 如như 理lý 思tư 。

疏sớ/sơ 。 其kỳ 前tiền 十thập 句cú 但đãn 通thông 為vi 不bất 見kiến 之chi 因nhân 者giả 。 即tức 前tiền 本bổn 不bất 修tu 習tập 見kiến 佛Phật 自tự 在tại 善thiện 根căn 故cố 。 本bổn 不bất 讚tán 說thuyết 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 剎sát 。 清thanh 淨tịnh 功công 德đức 等đẳng 別biệt 相tướng 。 不bất 顯hiển 逆nghịch 順thuận 配phối 之chi 俱câu 不bất 全toàn 似tự 故cố 。 但đãn 通thông 為vi 不bất 見kiến 之chi 因nhân 。 欲dục 顯hiển 具cụ 於ư 通thông 別biệt 義nghĩa 故cố 。 疏sớ/sơ 第đệ 三tam 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 。 徵trưng 以dĩ 結kết 成thành 。 疏sớ/sơ 文văn 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 正chánh 釋thích 文văn 。 後hậu 通thông 妨phương 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 言ngôn 餘dư 皆giai 如như 次thứ 者giả 。 一nhất 如Như 來Lai 境cảnh 界giới 甚thậm 深thâm 。 結kết 鬼quỷ 對đối 恆Hằng 河Hà 喻dụ 。 二nhị 廣quảng 大đại 結kết 夢mộng 遊du 天thiên 宮cung 喻dụ 。 三tam 難nan 見kiến 結kết 愚ngu 對đối 雪Tuyết 山Sơn 喻dụ 。 四tứ 難nan 知tri 結kết 伏phục 藏tạng 難nan 知tri 喻dụ 。 五ngũ 難nan 測trắc 結kết 盲manh 不bất 見kiến 寶bảo 喻dụ 。 六lục 難nan 量lương 結kết 淨tịnh 眼nhãn 無vô 障chướng 喻dụ 。 七thất 超siêu 諸chư 世thế 間gian 。 結kết 遍biến 處xứ 定định 境cảnh 喻dụ 。 八bát 不bất 思tư 議nghị 結kết 妙diệu 藥dược 翳ế 形hình 喻dụ 。 九cửu 無vô 能năng 壞hoại 者giả 。 結kết 二nhị 天thiên 隨tùy 人nhân 喻dụ 。 十thập 非phi 是thị 一nhất 切thiết 。 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 界giới 。 結kết 滅diệt 定định 不bất 行hành 喻dụ 。 六lục 根căn 作tác 業nghiệp 皆giai 不bất 行hành 故cố 。 其kỳ 間gian 文văn 意ý 極cực 相tương 順thuận 故cố 。

疏sớ/sơ 。 上thượng 來lai 法pháp 喻dụ 下hạ 。 第đệ 二nhị 會hội 通thông 妨phương 難nạn/nan 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 結kết 前tiền 文văn 以dĩ 為vi 難nạn/nan 本bổn 。 二nhị 難nạn/nan 三tam 釋thích 。 二nhị 中trung 引dẫn 於ư 三tam 經kinh 而nhi 有hữu 二nhị 難nạn/nan 。 一nhất 引dẫn 大đại 品phẩm 難nạn/nan 無vô 現hiện 緣duyên 。 言ngôn 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 者giả 。 彼bỉ 經kinh 具cụ 云vân 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 。 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 。 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 阿A 那Na 含Hàm 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 。 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 阿A 羅La 漢Hán 辟Bích 支Chi 佛Phật 皆giai 別biệt 之chi 。 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 。 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 下hạ 結kết 難nan 可khả 知tri 。 疏sớ/sơ 。 又hựu 文Văn 殊Thù 巡tuần 行hành 經kinh 下hạ 。 後hậu 引dẫn 二nhị 經kinh 難nạn/nan 不bất 令linh 聞văn 。 今kim 此thử 一nhất 經kinh 略lược 以dĩ 義nghĩa 引dẫn 耳nhĩ 若nhược 具cụ 引dẫn 者giả 名danh 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 巡tuần 行hành 經kinh 。 以dĩ 經kinh 說thuyết 文Văn 殊Thù 遍biến 巡tuần 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 房phòng 。 皆giai 見kiến 寂tịch 定định 。 因nhân 以dĩ 為vi 名danh 。 最tối 後hậu 難nạn/nan 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 以dĩ 顯hiển 甚thậm 深thâm 般Bát 若Nhã 。 問vấn 舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。 我ngã 時thời 見kiến 汝nhữ 。 獨độc 處xứ 一nhất 房phòng 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 折chiết 伏phục 其kỳ 身thân 。 汝nhữ 為vi 當đương 坐tọa 禪thiền 耶da 不phủ 耶da 。 答đáp 云vân 坐tọa 。 難nạn/nan 云vân 。 為vi 當đương 欲dục 令linh 。 未vị 斷đoạn 者giả 斷đoạn 故cố 坐tọa 禪thiền 耶da 等đẳng 。 因nhân 此thử 廣quảng 顯hiển 性tánh 空không 無vô 得đắc 之chi 理lý 也dã 。

時thời 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 從tùng 座tòa 而nhi 起khởi 。 於ư 世Thế 尊Tôn 前tiền 。 高cao 聲thanh 唱xướng 言ngôn 。 從tùng 今kim 已dĩ 去khứ 。 更cánh 不bất 須tu 見kiến 文Văn 殊Thù 身thân 。 不bất 須tu 聞văn 其kỳ 名danh 字tự 。 如như 是thị 方phương 處xứ 。 速tốc 應ưng 捨xả 離ly 。 所sở 有hữu 文Văn 殊Thù 。 一nhất 切thiết 住trú 處xứ 。 亦diệc 莫mạc 趣thú 向hướng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 文Văn 殊Thù 煩phiền 惱não 解giải 脫thoát 。 一nhất 相tương/tướng 說thuyết 故cố 等đẳng 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 令linh 文Văn 殊Thù 為vi 決quyết 了liễu 。 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 實thật 無vô 文Văn 殊Thù 。 而nhi 可khả 得đắc 故cố 。 若nhược 實thật 無vô 文Văn 殊Thù 。 可khả 得đắc 者giả 彼bỉ 亦diệc 不bất 可khả 見kiến 等đẳng 。 廣quảng 為vì 說thuyết 法Pháp 。 四tứ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 漏lậu 盡tận 得đắc 果quả 。 一nhất 百bách 更cánh 謗báng 陷hãm 入nhập 地địa 獄ngục 。 後hậu 還hoàn 得đắc 道Đạo 廣quảng 如như 彼bỉ 說thuyết 。 故cố 云vân 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 聞văn 而nhi 不bất 信tín 。 意ý 云vân 何hà 。 以dĩ 此thử 會hội 不bất 令linh 其kỳ 聞văn 而nhi 不bất 信tín 耶da 。 疏sớ/sơ 。 法pháp 華hoa 不bất 輕khinh 亦diệc 令linh 其kỳ 聞văn 者giả 。 引dẫn 意ý 同đồng 前tiền 。 即tức 第đệ 六lục 經kinh 常thường 不Bất 輕Khinh 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 。 不bất 輕khinh 遍biến 禮lễ 四tứ 眾chúng 云vân 。 我ngã 不bất 輕khinh 汝nhữ 等đẳng 。 汝nhữ 等đẳng 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 皆giai 當đương 作tác 佛Phật 。 即tức 宣tuyên 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 如Như 來Lai 知tri 見kiến 。 平bình 等đẳng 之chi 理lý 為vi 令linh 聞văn 也dã 。 眾chúng 人nhân 或hoặc 以dĩ 。 杖trượng 木mộc 瓦ngõa 石thạch 。 而nhi 打đả 擲trịch 之chi 。 復phục 於ư 千thiên 劫kiếp 入nhập 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 受thọ 大đại 苦khổ 惱não 。 從tùng 地địa 獄ngục 出xuất 。 還hoàn 遇ngộ 常thường 不bất 輕khinh 教giáo 化hóa 。 即tức 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 二nhị 經kinh 之chi 中trung 皆giai 令linh 其kỳ 聞văn 。 一nhất 時thời 之chi 謗báng 後hậu 皆giai 成thành 益ích 今kim 何hà 不bất 爾nhĩ 也dã 。 疏sớ/sơ 答đáp 為vi 顯hiển 不bất 共cộng 下hạ 。 第đệ 三tam 會hội 釋thích 於ư 中trung 五ngũ 。 一nhất 顯hiển 不bất 共cộng 般Bát 若Nhã 。 二nhị 顯hiển 化hóa 儀nghi 不bất 同đồng 。 三Tam 明Minh 通thông 局cục 有hữu 殊thù 。 四tứ 約ước 開khai 顯hiển 有hữu 異dị 。 五ngũ 者giả 結kết 成thành 緣duyên 起khởi 。 今kim 初sơ 。 不bất 共cộng 般Bát 若Nhã 已dĩ 如như 前tiền 引dẫn 。 若nhược 準chuẩn 天thiên 台thai 意ý 前tiền 以dĩ 通thông 教giáo 難nạn/nan 於ư 圓viên 別biệt 。 今kim 以dĩ 圓viên 別biệt 揀giản 異dị 於ư 通thông 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 大đại 聖thánh 化hóa 儀nghi 下hạ 。 第đệ 二nhị 化hóa 儀nghi 不bất 同đồng 也dã 。 於ư 中trung 四tứ 。 一nhất 通thông 上thượng 巡tuần 行hành 法pháp 華hoa 之chi 問vấn 。 二nhị 或hoặc 以dĩ 威uy 力lực 下hạ 。 揀giản 外ngoại 謗báng 顯hiển 。 彼bỉ 經Kinh 云vân 眾chúng 中trung 之chi 糟tao 糠khang 。 佛Phật 威uy 德đức 故cố 去khứ 。 三tam 或hoặc 令linh 在tại 會hội 下hạ 。 即tức 通thông 前tiền 所sở 難nạn/nan 。 四tứ 然nhiên 法pháp 華hoa 下hạ 。 會hội 釋thích 二nhị 經kinh 此thử 依y 化hóa 儀nghi 漸tiệm 頓đốn 二nhị 教giáo 通thông 釋thích 經kinh 意ý 法pháp 華hoa 是thị 漸tiệm 者giả 化hóa 儀nghi 漸tiệm 故cố 。 先tiên 說thuyết 三tam 乘thừa 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 然nhiên 後hậu 但đãn 以dĩ 大Đại 乘Thừa 。 而nhi 度độ 脫thoát 之chi 。 故cố 云vân 漸tiệm 也dã 。 非phi 法Pháp 門môn 為vi 漸tiệm 。 言ngôn 將tương 收thu 敗bại 種chủng 者giả 義nghĩa 如như 前tiền 引dẫn 。 謂vị 二Nhị 乘Thừa 結kết 斷đoạn 如như 根căn 敗bại 士sĩ 無vô 利lợi 五ngũ 欲dục 。 如như 燋tiều 穀cốc 子tử 不bất 能năng 生sanh 芽nha 即tức 昔tích 教giáo 意ý 。 今kim 至chí 法pháp 華hoa 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 皆giai 得đắc 記ký 別biệt 。 不bất 在tại 此thử 會hội 亦diệc 為vi 宣tuyên 陳trần 則tắc 燋tiều 穀cốc 生sanh 芽nha 。 盲manh 聾lung 視thị 聽thính 。 死tử 屍thi 再tái 起khởi 。 寒hàn 灰hôi 重trọng/trùng 熱nhiệt 。 而nhi 言ngôn 將tương 收thu 者giả 尚thượng 未vị 廣quảng 說thuyết 。 先tiên 且thả 斥xích 之chi 使sử 在tại 會hội 者giả 自tự 欣hân 多đa 幸hạnh 故cố 云vân 篤đốc 勵lệ 。 是thị 以dĩ 經Kinh 云vân 。 此thử 眾chúng 無vô 枝chi 葉diệp 。 唯duy 有hữu 諸chư 貞trinh 實thật 。 關quan 中trung 云vân 。 繁phồn 柯kha 既ký 亡vong 則tắc 貞trinh 幹cán 存tồn 焉yên 。 廣quảng 說thuyết 之chi 後hậu 方phương 復phục 收thu 之chi 。 故cố 不bất 在tại 會hội 亦diệc 合hợp 為vi 說thuyết 。 言ngôn 此thử 經Kinh 頓đốn 教giáo 之chi 始thỉ 者giả 。 初sơ 成thành 頓đốn 說thuyết 故cố 未vị 有hữu 滯trệ 權quyền 不bất 須tu 引dẫn 斥xích 。 直trực 彰chương 不bất 共cộng 顯hiển 法pháp 難nan 思tư 。 在tại 會hội 不bất 聞văn 由do 無vô 因nhân 種chủng 。 若nhược 修tu 因nhân 種chủng 于vu 何hà 不bất 聞văn 。 故cố 云vân 令linh 修tu 見kiến 聞văn 種chủng 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 復phục 大Đại 乘Thừa 該cai 於ư 小Tiểu 乘Thừa 下hạ 。 第đệ 三tam 通thông 局cục 有hữu 殊thù 也dã 。 小Tiểu 乘Thừa 猶do 如như 百bách 川xuyên 不bất 攝nhiếp 大đại 海hải 。 大Đại 乘Thừa 猶do 如như 大đại 海hải 。 必tất 攝nhiếp 百bách 川xuyên 。 言ngôn 小tiểu 智trí 不bất 知tri 大đại 智trí 者giả 。 即tức 莊trang 子tử 意ý 。 彼bỉ 云vân 小tiểu 智trí 不bất 測trắc 大đại 智trí 。 小tiểu 年niên 不bất 測trắc 大đại 年niên 。 朝triêu 菌# 不bất 知tri 晦hối 朔sóc 。 蟪# 蛄# 不bất 知tri 春xuân 秋thu 。 小Tiểu 乘Thừa 螢huỳnh 光quang 豈khởi 知tri 日nhật 照chiếu 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 若nhược 以dĩ 開khai 顯hiển 下hạ 。 第đệ 四tứ 開khai 顯hiển 有hữu 殊thù 。 法pháp 華hoa 對đối 昔tích 以dĩ 權quyền 覆phú 實thật 故cố 。 今kim 開khai 顯hiển 萬vạn 行hạnh 同đồng 歸quy 華hoa 嚴nghiêm 。 直trực 顯hiển 一nhất 實thật 深thâm 玄huyền 。 須tu 對đối 權quyền 令linh 知tri 故cố 如như 聾lung 啞á 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 法pháp 說thuyết 。 二nhị 其kỳ 猶do 下hạ 況huống 喻dụ 。 三tam 是thị 以dĩ 若nhược 約ước 下hạ 法pháp 合hợp 。

疏sớ/sơ 。 既ký 非phi 其kỳ 器khí 下hạ 。 第đệ 五ngũ 結kết 成thành 緣duyên 起khởi 。 即tức 是thị 華hoa 嚴nghiêm 圓viên 教giáo 別biệt 來lai 之chi 意ý 也dã 。 大đại 文văn 第đệ 六lục 偈kệ 頌tụng 分phần/phân 可khả 知tri 大đại 文văn 第đệ 七thất 開khai 發phát 分phần/phân 。

疏sớ/sơ 。 此thử 法pháp 句cú 望vọng 前tiền 方phương 便tiện 。 即tức 是thị 所sở 用dụng 者giả 。 此thử 有hữu 三tam 重trọng/trùng 能năng 所sở 。 一nhất 普phổ 賢hiền 是thị 能năng 有hữu 方phương 便tiện 是thị 所sở 有hữu 。 二nhị 方phương 便tiện 是thị 能năng 用dụng 法pháp 句cú 是thị 所sở 用dụng 。 三tam 法pháp 句cú 是thị 能năng 開khai 三tam 昧muội 境cảnh 為vi 所sở 開khai 。 大đại 文văn 第đệ 八bát 毫hào 光quang 示thị 益ích 分phần/phân 。

疏sớ/sơ 。 即tức 此thử 能năng 入nhập 亦diệc 是thị 所sở 益ích 者giả 。 此thử 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 能năng 所sở 。 一nhất 遮già 那na 光quang 照chiếu 是thị 其kỳ 能năng 益ích 。 得đắc 解giải 等đẳng 十thập 即tức 是thị 所sở 益ích 。 二nhị 此thử 解giải 三tam 昧muội 等đẳng 是thị 其kỳ 能năng 入nhập 。 法Pháp 身thân 色sắc 身thân 等đẳng 即tức 是thị 所sở 入nhập 。 不bất 因nhân 佛Phật 光quang 不bất 得đắc 能năng 入nhập 。 不bất 得đắc 能năng 入nhập 安an 得đắc 所sở 入nhập 。 故cố 能năng 所sở 入nhập 皆giai 是thị 成thành 益ích 也dã 。

疏sớ/sơ 。 總tổng 句cú 即tức 前tiền 三tam 昧muội 結kết 中trung 者giả 。 前tiền 總tổng 明minh 所sở 入nhập 有hữu 十thập 一nhất 句cú 。 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 今kim 不bất 別biệt 廣quảng 。 即tức 前tiền 三tam 昧muội 結kết 中trung 是thị 廣quảng 上thượng 總tổng 。 上thượng 總tổng 云vân 是thị 故cố 皆giai 得đắc 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 甚thậm 深thâm 三tam 昧muội 。 盡tận 法Pháp 界Giới 虛hư 空không 。 界giới 大đại 神thần 通thông 力lực 。 今kim 廣quảng 中trung 三tam 昧muội 結kết 。 云vân 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 如như 是thị 等đẳng 。 不bất 可khả 說thuyết 佛Phật 剎sát 。 微vi 塵trần 數số 三tam 昧muội 。 入nhập 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 如Như 來Lai 。 念niệm 念niệm 充sung 滿mãn 一nhất 切thiết 。 法Pháp 界Giới 三tam 昧muội 神thần 變biến 海hải 。 是thị 故cố 三tam 昧muội 。 結kết 即tức 前tiền 總tổng 句cú 。 此thử 下hạ 但đãn 廣quảng 前tiền 別biệt 十thập 句cú 耳nhĩ 。 而nhi 言ngôn 不bất 次thứ 者giả 。 此thử 一nhất 即tức 前tiền 六lục 。 二nhị 即tức 前tiền 五ngũ 。 三tam 即tức 前tiền 四tứ 。 四tứ 即tức 前tiền 九cửu 。 五ngũ 即tức 前tiền 三tam 。 六lục 即tức 前tiền 一nhất 。 七thất 即tức 前tiền 二nhị 。 八bát 即tức 前tiền 十thập 。 九cửu 即tức 前tiền 八bát 。 十thập 即tức 前tiền 七thất 。 文văn 並tịnh 可khả 知tri 。 大đại 文văn 第đệ 九cửu 文Văn 殊Thù 述thuật 德đức 分phần/phân 。 大đại 文văn 第đệ 十thập 大đại 用dụng 無vô 涯nhai 分phần/phân 。

疏sớ/sơ 。 故cố 知tri 善thiện 財tài 諸chư 友hữu 即tức 此thử 會hội 之chi 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 如như 獨độc 一nhất 無vô 侶lữ 。 即tức 德đức 雲vân 等đẳng 。 二nhị 沙Sa 門Môn 即tức 海hải 雲vân 善thiện 住trụ 等đẳng 。 三tam 婆Bà 羅La 門Môn 即tức 最tối 勝thắng 寂tịch 靜tĩnh 等đẳng 。 四tứ 苦khổ 行hạnh 即tức 勝thắng 熱nhiệt 等đẳng 。 五ngũ 充sung 盛thịnh 即tức 善thiện 見kiến 休hưu 捨xả 等đẳng 。 六lục 醫y 王vương 即tức 普phổ 眼nhãn 彌di 伽già 等đẳng 。 七thất 商thương 主chủ 即tức 無vô 上thượng 勝thắng 等đẳng 。 八bát 淨tịnh 命mạng 亦diệc 婆Bà 羅La 門Môn 。 義nghĩa 當đương 不bất 動động 具cụ 足túc 等đẳng 。 八bát 妓kỹ 樂nhạc 者giả 義nghĩa 當đương 婆bà 須tu 等đẳng 。 九cửu 奉phụng 事sự 天thiên 身thân 即tức 大đại 天thiên 等đẳng 。 十thập 工công 合hợp 伎kỹ 術thuật 。 即tức 自tự 在tại 主chủ 童đồng 子tử 等đẳng 故cố 皆giai 同đồng 也dã 。

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ/sơ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao 卷quyển 第đệ 八bát 十thập 四tứ

Print Friendly, PDF & Email