大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao
Quyển 20
唐Đường 澄Trừng 觀Quán 述Thuật

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ/sơ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập

唐đường 清thanh 涼lương 山sơn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 寺tự 沙Sa 門Môn 澄trừng 觀quán 述thuật

第đệ 七thất 稱xưng 揚dương 讚tán 德đức 分phần/phân 。 初sơ 標tiêu 章chương 有hữu 二nhị 。 一nhất 對đối 十thập 分phân 之chi 名danh 。 稱xưng 揚dương 讚tán 詠vịnh 本bổn 師sư 功công 德đức 。 二nhị 云vân 亦diệc 是thị 發phát 起khởi 序tự 者giả 。 對đối 三tam 分phần/phân 科khoa 經kinh 。 謂vị 序tự 正chánh 流lưu 通thông 。 一nhất 品phẩm 是thị 序tự 。 常thường 途đồ 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 證chứng 信tín 。 二nhị 發phát 起khởi 。 今kim 以dĩ 前tiền 六lục 分phần 。 皆giai 為vi 證chứng 信tín 。 此thử 下hạ 四tứ 分phần/phân 。 總tổng 為vi 發phát 起khởi 。 讚tán 揚dương 發phát 起khởi 佛Phật 德đức 。 出xuất 眾chúng 顯hiển 於ư 佛Phật 用dụng 。 正chánh 發phát 起khởi 大đại 經kinh 不bất 同đồng 。 古cổ 德đức 但đãn 用dụng 天thiên 地địa 禎# 祥tường 為vi 發phát 起khởi 也dã 。

疏sớ/sơ 。 第đệ 二nhị 總tổng 顯hiển 德đức 行hạnh 因nhân 緣duyên 。 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 先tiên 總tổng 彰chương 大đại 意ý 。 後hậu 科khoa 判phán 解giải 釋thích 。 今kim 初sơ 正chánh 釋thích 科khoa 文văn 。 何hà 名danh 總tổng 顯hiển 德đức 行hạnh 因nhân 緣duyên 。 先tiên 釋thích 總tổng 顯hiển 自tự 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 望vọng 前tiền 為vi 總tổng 。 前tiền 四tứ 十thập 眾chúng 各các 隨tùy 所sở 宜nghi 。 以dĩ 顯hiển 勝thắng 德đức 。 所sở 顯hiển 則tắc 局cục 。 如như 顯hiển 海hải 神thần 云vân 。 佛Phật 功công 德đức 海hải 。 充sung 滿mãn 其kỳ 身thân 等đẳng 。 今kim 總tổng 顯hiển 四tứ 十thập 眾chúng 德đức 。 二nhị 望vọng 後hậu 為vi 總tổng 。 下hạ 四tứ 十thập 眾chúng 得đắc 法Pháp 各các 異dị 。 今kim 總tổng 顯hiển 具cụ 德đức 。 從tùng 前tiền 同đồng 生sanh 下hạ 。 躡niếp 跡tích 成thành 難nạn/nan 。 謂vị 有hữu 難nạn/nan 云vân 。 前tiền 顯hiển 同đồng 生sanh 。 云vân 皆giai 與dữ 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 共cộng 集tập 善thiện 根căn 。 豈khởi 非phi 總tổng 耶da 。 故cố 今kim 答đáp 云vân 。 前tiền 局cục 同đồng 生sanh 。 今kim 該cai 同đồng 異dị 。 四tứ 十thập 眾chúng 德đức 方phương 得đắc 名danh 總tổng 。 又hựu 前tiền 明minh 共cộng 集tập 。 下hạ 重trọng/trùng 通thông 所sở 難nạn/nan 。 非phi 唯duy 總tổng 別biệt 不bất 等đẳng 。 實thật 亦diệc 文văn 意ý 有hữu 殊thù 。 前tiền 云vân 共cộng 集tập 。 與dữ 佛Phật 德đức 齊tề 故cố 為vi 主chủ 伴bạn 。 今kim 曾tằng 攝nhiếp 受thọ 。 唯duy 為vi 佛Phật 攝nhiếp 故cố 為vi 眷quyến 屬thuộc 。 為vi 分phần/phân 二nhị 義nghĩa 。 前tiền 略lược 攝nhiếp 受thọ 此thử 略lược 共cộng 集tập 。 可khả 互hỗ 影ảnh 取thủ 。 故cố 云vân 影ảnh 略lược 其kỳ 文văn 。

疏sớ/sơ 。 此thử 文văn 多đa 勢thế 下hạ 。 二nhị 科khoa 判phán 也dã 。 言ngôn 多đa 勢thế 者giả 。 或hoặc 可khả 分phần/phân 三tam 。 或hoặc 可khả 分phần/phân 二nhị 。 二nhị 中trung 立lập 名danh 。 亦diệc 可khả 有hữu 異dị 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 科khoa 為vi 三tam 。 二nhị 初sơ 後hậu 是thị 因nhân 下hạ 科khoa 揀giản 。 三tam 又hựu 初sơ 段đoạn 下hạ 對đối 前tiền 且thả 字tự 。 今kim 為vi 二nhị 故cố 久cửu 攝nhiếp 。 今kim 見kiến 下hạ 亦diệc 是thị 科khoa 揀giản 。 上thượng 三tam 分phần/phân 中trung 二nhị 即tức 是thị 緣duyên 。 初sơ 後hậu 是thị 因nhân 者giả 。 約ước 自tự 行hành 為vi 因nhân 。 佛Phật 攝nhiếp 為vi 緣duyên 。 今kim 得đắc 見kiến 佛Phật 。 由do 昔tích 曾tằng 攝nhiếp 。 攝nhiếp 即tức 親thân 因nhân 。 因nhân 緣duyên 既ký 著trước 為vi 感cảm 。 昔tích 既ký 曾tằng 攝nhiếp 故cố 應ưng 。

疏sớ/sơ 。 言ngôn 一nhất 切thiết 者giả 。 謂vị 分phân 別biệt 俱câu 生sanh 若nhược 種chủng 若nhược 現hiện 者giả 。 謂vị 二nhị 障chướng 各các 二nhị 。 一nhất 者giả 分phân 別biệt 。 謂vị 因nhân 邪tà 師sư 邪tà 教giáo 及cập 邪tà 思tư 惟duy 。 此thử 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 入nhập 初Sơ 地Địa 時thời 便tiện 永vĩnh 斷đoạn 盡tận 。 二nhị 者giả 俱câu 生sanh 。 不bất 由do 上thượng 二nhị 生sanh 而nhi 便tiện 有hữu 。 此thử 修tu 道Đạo 斷đoạn 。 地địa 地địa 斷đoạn 之chi 。 此thử 又hựu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 現hiện 行hành 。 二nhị 者giả 種chủng 子tử 。 若nhược 所sở 知tri 現hiện 行hành 地địa 地địa 斷đoạn 之chi 。 若nhược 煩phiền 惱não 現hiện 行hành 。 亦diệc 地địa 地địa 斷đoạn 煩phiền 惱não 種chủng 子tử 直trực 至chí 金kim 剛cang 定định 。 斷đoạn 疏sớ/sơ 。 二nhị 障chướng 氣khí 分phần/phân 麁thô 重trọng 。 麁thô 重trọng 者giả 。 二nhị 障chướng 氣khí 分phần/phân 。 即tức 熏huân 習tập 所sở 成thành 。 揀giản 異dị 現hiện 障chướng 故cố 云vân 習tập 氣khí 。 然nhiên 習tập 氣khí 有hữu 二nhị 。 謂vị 因nhân 與dữ 果quả 。 於ư 現hiện 起khởi 障chướng 能năng 為vi 因nhân 者giả 。 亦diệc 名danh 種chủng 子tử 。 此thử 因nhân 習tập 氣khí 根căn 本bổn 智trí 斷đoạn 。 斷đoạn 此thử 因nhân 已dĩ 現hiện 不bất 起khởi 故cố 。 不bất 起khởi 現hiện 因nhân 。 但đãn 麁thô 重trọng 者giả 。 唯duy 名danh 習tập 氣khí 。 此thử 果quả 習tập 氣khí 後hậu 得đắc 智trí 斷đoạn 。 斷đoạn 現hiện 麁thô 重trọng 知tri 現hiện 無vô 故cố 。 言ngôn 麁thô 重trọng 者giả 。 違vi 細tế 輕khinh 故cố 。 然nhiên 麁thô 重trọng 有hữu 三tam 。 一nhất 現hiện 起khởi 麁thô 重trọng 。 貪tham 瞋sân 癡si 等đẳng 。 令linh 行hành 者giả 心tâm 無vô 堪kham 任nhậm 故cố 。 二nhị 種chủng 子tử 麁thô 重trọng 。 煩phiền 惱não 種chủng 子tử 障chướng 諸chư 智trí 故cố 。 三tam 麁thô 重trọng 麁thô 重trọng 。 實thật 非phi 煩phiền 惱não 。 似tự 煩phiền 惱não 故cố 。 如như 身thân 子tử 瞋sân 習tập 畢tất 陵lăng 慢mạn 習tập 等đẳng 。 今kim 即tức 第đệ 三tam 。 以dĩ 經kinh 言ngôn 餘dư 習tập 故cố 。 又hựu 位vị 極cực 故cố 。 前tiền 二nhị 即tức 是thị 一nhất 切thiết 中trung 攝nhiếp 。 故cố 疏sớ/sơ 釋thích 。 云vân 若nhược 種chủng 若nhược 現hiện 。 上thượng 言ngôn 已dĩ 斷đoạn 。 即tức 有hữu 能năng 斷đoạn 之chi 道đạo 。 揀giản 異dị 伏phục 道đạo 故cố 云vân 已dĩ 斷đoạn 。 斷đoạn 道đạo 有hữu 二nhị 。 謂vị 一nhất 根căn 本bổn 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 親thân 證chứng 二nhị 空không 所sở 顯hiển 真chân 理lý 。 無vô 境cảnh 相tướng 故cố 。 能năng 斷đoạn 二nhị 障chướng 種chủng 子tử 現hiện 行hành 。 二nhị 後hậu 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 雖tuy 不bất 親thân 證chứng 。 無vô 力lực 能năng 斷đoạn 迷mê 理lý 隨tùy 眠miên 。 而nhi 於ư 安an 立lập 非phi 安an 立lập 相tương/tướng 。 明minh 了liễu 現hiện 前tiền 。 無vô 倒đảo 證chứng 故cố 。 亦diệc 能năng 永vĩnh 斷đoạn 彼bỉ 修tu 所sở 斷đoạn 迷mê 事sự 隨tùy 眠miên 。 上thượng 來lai 皆giai 是thị 唯duy 識thức 論luận 意ý 。 更cánh 有hữu 釋thích 者giả 。 所sở 知tri 障chướng 中trung 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 於ư 所sở 知tri 境cảnh 而nhi 能năng 為vi 障chướng 。 即tức 是thị 不bất 染nhiễm 污ô 。 無vô 知tri 而nhi 非phi 法pháp 執chấp 。 如như 於ư 五ngũ 明minh 處xứ 。 有hữu 所sở 未vị 解giải 。 但đãn 是thị 無vô 知tri 。 何hà 曾tằng 有hữu 執chấp 。 然nhiên 唯duy 識thức 云vân 。 由do 我ngã 法pháp 執chấp 二nhị 障chướng 俱câu 生sanh 。 若nhược 證chứng 二nhị 空không 彼bỉ 障chướng 隨tùy 斷đoạn 者giả 。 據cứ 見kiến 道đạo 分phân 別biệt 障chướng 說thuyết 。 以dĩ 證chứng 空không 理lý 而nhi 斷đoạn 障chướng 故cố 。 言ngôn 是thị 障chướng 而nhi 非phi 執chấp 者giả 。 據cứ 修tu 道Đạo 斷đoạn 俱câu 生sanh 障chướng 說thuyết 。 以dĩ 遍biến 知tri 有hữu 成thành 種chủng 智trí 故cố 。 上thượng 來lai 所sở 知tri 之chi 障chướng 。 二nhị 所sở 知tri 即tức 障chướng 名danh 所sở 知tri 障chướng 。 此thử 體thể 即tức 是thị 善thiện 心tâm 心tâm 所sở 。 以dĩ 彼bỉ 空không 有hữu 二nhị 相tương/tướng 未vị 除trừ 。 帶đái 相tương/tướng 觀quán 心tâm 。 有hữu 所sở 得đắc 故cố 。 前tiền 據cứ 了liễu 俗tục 。 此thử 據cứ 證chứng 真chân 。 說thuyết 名danh 智trí 障chướng 。 此thử 障chướng 對đối 治trị 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 解giải 有hữu 。 二nhị 者giả 達đạt 空không 。 空không 有hữu 俱câu 明minh 名danh 遍biến 知tri 故cố 。 然nhiên 唯duy 識thức 正chánh 義nghĩa 。 唯duy 所sở 知tri 之chi 障chướng 。 今kim 就tựu 理lý 通thông 故cố 亦diệc 用dụng 之chi 。 問vấn 永vĩnh 斷đoạn 習tập 氣khí 唯duy 是thị 如Như 來Lai 。 云vân 何hà 此thử 亦diệc 皆giai 云vân 已dĩ 斷đoạn 。 答đáp 此thử 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 約ước 法pháp 相tướng 。 全toàn 分phân 離ly 盡tận 唯duy 是thị 如Như 來Lai 。 若nhược 據cứ 分phân 離ly 亦diệc 通thông 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 經kinh 中trung 說thuyết 三tam 種chủng 麁thô 重trọng 。 三tam 位vị 斷đoạn 故cố 。 解giải 深thâm 密mật 經kinh 說thuyết 三tam 麁thô 重trọng 。 一nhất 者giả 在tại 皮bì 。 初Sơ 地Địa 即tức 斷đoạn 。 二nhị 者giả 在tại 膚phu 。 八bát 地địa 方phương 斷đoạn 。 三tam 者giả 在tại 骨cốt 。 唯duy 佛Phật 地địa 斷đoạn 。 雖tuy 則tắc 餘dư 位vị 亦diệc 斷đoạn 麁thô 重trọng 。 而nhi 三tam 位vị 顯hiển 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 初Sơ 地Địa 。 捨xả 凡phàm 入nhập 聖thánh 位vị 故cố 。 八bát 地địa 無vô 漏lậu 常thường 相tương 續tục 故cố 。 佛Phật 地địa 果quả 滿mãn 頓đốn 得đắc 捨xả 故cố 。 又hựu 此thử 即tức 是thị 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 云vân 斷đoạn 也dã 。 二nhị 約ước 圓viên 融dung 。 如như 疏sớ/sơ 文văn 顯hiển 。

疏sớ/sơ 。 布bố 施thí 是thị 攝nhiếp 緣duyên 等đẳng 者giả 。 略lược 示thị 四tứ 攝nhiếp 之chi 相tướng 。 然nhiên 瑜du 伽già 說thuyết 各các 有hữu 九cửu 門môn 。 至chí 賢hiền 首thủ 品phẩm 當đương 略lược 明minh 之chi 。

疏sớ/sơ 。 已dĩ 超siêu 七thất 地địa 殊thù 勝thắng 善thiện 根căn 者giả 。 以dĩ 七thất 地địa 有hữu 空không 中trung 方phương 便tiện 慧tuệ 。 有hữu 中trung 殊thù 勝thắng 行hành 功công 用dụng 行hành 滿mãn 。 故cố 云vân 無vô 量lượng 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 道đạo 無vô 量lượng 道Đạo 者giả 。 一nhất 道đạo 者giả 。 一nhất 切thiết 無vô 礙ngại 。 人nhân 一nhất 道đạo 出xuất 生sanh 死tử 故cố 。 離ly 世thế 間gian 品phẩm 說thuyết 。 一nhất 道đạo 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 不bất 捨xả 獨độc 一nhất 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 故cố 。 二nhị 道đạo 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 謂vị 方phương 便tiện 智trí 慧tuệ 故cố 。 三tam 道đạo 四tứ 道đạo 乃nãi 至chí 十thập 道đạo 。 又hựu 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 無vô 量lượng 道đạo 無vô 量lượng 助trợ 道đạo 無vô 量lượng 修tu 道Đạo 無vô 量lượng 莊trang 嚴nghiêm 道đạo 。 各các 略lược 列liệt 十thập 句cú 。 則tắc 萬vạn 行hạnh 觸xúc 目mục 皆giai 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。

疏sớ/sơ 。 塵trần 毛mao 剎sát 海hải 下hạ 。 上thượng 是thị 通thông 相tương/tướng 般Bát 若Nhã 之chi 意ý 。 此thử 是thị 華hoa 嚴nghiêm 一Nhất 乘Thừa 玄huyền 旨chỉ 。

疏sớ/sơ 。 此thử 一nhất 段đoạn 文văn 望vọng 前tiền 是thị 別biệt 下hạ 。 總tổng 顯hiển 文văn 意ý 。 以dĩ 總tổng 具cụ 德đức 中trung 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 第đệ 三tam 德đức 行hạnh 圓viên 備bị 中trung 自tự 有hữu 七thất 句cú 。 今kim 但đãn 是thị 二nhị 故cố 云vân 別biệt 也dã 。 既ký 言ngôn 得đắc 於ư 諸chư 佛Phật 解giải 脫thoát 之chi 門môn 。 則tắc 是thị 四tứ 百bách 餘dư 門môn 之chi 總tổng 標tiêu 也dã 。 義nghĩa 雖tuy 兩lưỡng 向hướng 科khoa 且thả 屬thuộc 前tiền 。

疏sớ/sơ 。 初sơ 乘thừa 因nhân 入nhập 果quả 者giả 。 以dĩ 勝thắng 解giải 力lực 即tức 是thị 乘thừa 因nhân 。 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 功công 德đức 大đại 海hải 。 即tức 是thị 入nhập 果quả 。 冲# 者giả 。 和hòa 也dã 深thâm 也dã 虛hư 也dã 高cao 也dã 昇thăng 也dã 。 今kim 正chánh 是thị 昇thăng 義nghĩa 兼kiêm 虛hư 高cao 。

疏sớ/sơ 。 亦diệc 是thị 勝thắng 解giải 印ấn 持trì 果quả 德đức 者giả 。 前tiền 則tắc 印ấn 言ngôn 即tức 比tỉ 知tri 二nhị 嚴nghiêm 。 與dữ 慈từ 悲bi 皆giai 教giáo 道đạo 也dã 。 今kim 云vân 印ấn 果quả 。 則tắc 心tâm 冥minh 果quả 海hải 為vi 證chứng 道đạo 也dã 。 疏sớ/sơ 言ngôn 解giải 脫thoát 門môn 者giả 。 先tiên 總tổng 釋thích 。 後hậu 圓viên 融dung 。 前tiền 中trung 三tam 釋thích 。 初sơ 解giải 脫thoát 門môn 三tam 字tự 。 皆giai 屬thuộc 於ư 佛Phật 。 二nhị 解giải 脫thoát 屬thuộc 果quả 。 門môn 屬thuộc 眾chúng 海hải 。 三tam 三tam 字tự 皆giai 屬thuộc 眾chúng 海hải 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 就tựu 因nhân 中trung 自tự 分phần/phân 能năng 所sở 。 二nhị 將tương 已dĩ 解giải 脫thoát 望vọng 果quả 為vi 門môn 。

疏sớ/sơ 。 然nhiên 總tổng 別biệt 下hạ 。 二nhị 圓viên 融dung 。 融dung 上thượng 三tam 義nghĩa 。 總tổng 別biệt 圓viên 融dung 。 融dung 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 因nhân 果quả 交giao 徹triệt 。 融dung 後hậu 二nhị 義nghĩa 。 重trùng 重trùng 無vô 礙ngại 。 通thông 上thượng 三tam 義nghĩa 。 且thả 如như 總tổng 具cụ 於ư 別biệt 。 別biệt 亦diệc 具cụ 總tổng 。 則tắc 一nhất 解giải 脫thoát 門môn 中trung 。 有hữu 一nhất 切thiết 解giải 脫thoát 。 門môn 等đẳng 思tư 之chi 。 疏sớ/sơ 約ước 觀quán 心tâm 者giả 。 疏sớ/sơ 中trung 初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 若nhược 以dĩ 門môn 下hạ 拂phất 迹tích 。 先tiên 返phản 成thành 。 後hậu 正chánh 入nhập 下hạ 。 順thuận 結kết 能năng 所sở 雙song 寂tịch 故cố 曰viết 雙song 亡vong 。 門môn 理lý 歷lịch 然nhiên 稱xưng 為vi 正chánh 入nhập 。 正chánh 入nhập 則tắc 理lý 無vô 不bất 契khế 。 雙song 亡vong 則tắc 過quá 無vô 不bất 寂tịch 。

疏sớ/sơ 。 及cập 空không 有hữu 稱xưng 真chân 之chi 理lý 者giả 。 此thử 空không 是thị 外ngoại 空không 。 若nhược 以dĩ 理lý 空không 對đối 外ngoại 空không 。 外ngoại 空không 離ly 法pháp 是thị 斷đoạn 滅diệt 空không 。 理lý 空không 即tức 事sự 名danh 為vi 真chân 空không 。 若nhược 以dĩ 外ngoại 空không 亦diệc 心tâm 所sở 現hiện 。 亦diệc 由do 對đối 色sắc 滅diệt 色sắc 方phương 顯hiển 。 則tắc 此thử 斷đoạn 空không 從tùng 緣duyên 無vô 性tánh 。 即tức 性tánh 空không 也dã 。 故cố 十thập 八bát 空không 明minh 大đại 空không 者giả 。 謂vị 十thập 方phương 空không 。 即tức 十thập 方phương 虛hư 空không 。 亦diệc 是thị 性tánh 空không 矣hĩ 。 是thị 故cố 疏sớ/sơ 云vân 空không 有hữu 稱xưng 真chân 之chi 理lý 。 即tức 有hữu 之chi 空không 皆giai 性tánh 空không 也dã 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 明minh 前tiền 大đại 用dụng 。 用dụng 無vô 用dụng 相tương/tướng 等đẳng 者giả 。 此thử 二nhị 義nghĩa 中trung 。 一nhất 用dụng 同đồng 體thể 寂tịch 。 二nhị 用dụng 同đồng 體thể 遍biến 。 言ngôn 方phương 便tiện 二nhị 者giả 。 一nhất 由do 忘vong 寂tịch 故cố 不bất 礙ngại 用dụng 。 二nhị 由do 依y 寂tịch 故cố 能năng 起khởi 用dụng 。

疏sớ/sơ 。 三tam 自tự 相tương/tướng 解giải 脫thoát 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 色sắc 非phi 心tâm 等đẳng 。 故cố 名danh 自tự 相tương/tướng 。 今kim 皆giai 不bất 生sanh 故cố 名danh 解giải 脫thoát 。 此thử 明minh 無vô 彼bỉ 生sanh 相tương/tướng 。 則tắc 法pháp 體thể 不bất 生sanh 。 故cố 名danh 自tự 相tương/tướng 。 若nhược 直trực 遣khiển 生sanh 住trụ 滅diệt 相tướng 。 亦diệc 共cộng 相tương 耳nhĩ 。 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 四tứ 。 一nhất 略lược 科khoa 釋thích 。 二nhị 然nhiên 不bất 生sanh 下hạ 。 開khai 章chương 門môn 。 三tam 別biệt 釋thích 下hạ 。 隨tùy 門môn 別biệt 釋thích 。 四tứ 斯tư 為vi 正Chánh 法Pháp 下hạ 。 結kết 勸khuyến 。 三tam 中trung 有hữu 三tam 釋thích 。 一nhất 別biệt 釋thích 。 二nhị 通thông 釋thích 。 三tam 展triển 轉chuyển 釋thích 。 今kim 初sơ 文văn 二nhị 。 先tiên 釋thích 不bất 生sanh 滅diệt 。 後hậu 釋thích 不bất 來lai 去khứ 。 今kim 初sơ 。 自tự 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 者giả 。 前tiền 三tam 別biệt 據cứ 三tam 性tánh 文văn 同đồng 。 四tứ 即tức 合hợp 前tiền 三tam 而nhi 義nghĩa 別biệt 。 五ngũ 即tức 融dung 四tứ 句cú 而nhi 無vô 礙ngại 。 就tựu 別biệt 約ước 三tam 性tánh 中trung 各các 三tam 釋thích 者giả 。 初sơ 一nhất 通thông 就tựu 當đương 性tánh 說thuyết 。 二nhị 約ước 當đương 性tánh 二nhị 義nghĩa 說thuyết 。 三tam 對đối 三tam 無vô 性tánh 說thuyết 。 唯duy 圓viên 成thành 二nhị 義nghĩa 小tiểu 異dị 。 云vân 何hà 三tam 性tánh 各các 二nhị 義nghĩa 耶da 。 遍biến 計kế 二nhị 者giả 。 一nhất 情tình 有hữu 。 二nhị 理lý 無vô 。 依y 他tha 二nhị 者giả 。 一nhất 緣duyên 生sanh 。 二nhị 無vô 性tánh 。 圓viên 成thành 二nhị 者giả 。 一nhất 性tánh 有hữu 。 二nhị 相tương/tướng 無vô 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 就tựu 遍biến 計kế 下hạ 。 遍biến 計kế 三tam 義nghĩa 也dã 。 一nhất 遍biến 計kế 無vô 體thể 如như 繩thằng 上thượng 蛇xà 。 故cố 無vô 可khả 生sanh 滅diệt 。 二nhị 約ước 二nhị 義nghĩa 者giả 。 情tình 有hữu 合hợp 是thị 生sanh 。 理lý 無vô 體thể 是thị 滅diệt 。 今kim 此thử 情tình 有hữu 即tức 是thị 理lý 無vô 。 何hà 有hữu 生sanh 耶da 。 正chánh 理lý 無vô 處xứ 。 方phương 是thị 情tình 有hữu 故cố 。 非phi 滅diệt 也dã 。 下hạ 例lệ 可khả 知tri 。 三tam 對đối 無vô 性tánh 者giả 。 由do 無vô 遍biến 計kế 。 方phương 顯hiển 無vô 相tướng 故cố 。 唯duy 識thức 云vân 。 即tức 依y 此thử 三tam 性tánh 。 說thuyết 彼bỉ 三tam 無vô 性tánh 。 是thị 知tri 若nhược 無vô 遍biến 計kế 。 安an 知tri 無vô 相tướng 。 下hạ 亦diệc 例lệ 然nhiên 。

疏sớ/sơ 。 二nhị 就tựu 緣duyên 起khởi 性tánh 者giả 。 一nhất 通thông 說thuyết 因nhân 緣duyên 之chi 法Pháp 。 依y 他tha 而nhi 起khởi 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 。 無vô 有hữu 生sanh 故cố 。 故cố 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 來lai 。 是thị 故cố 無vô 有hữu 生sanh 。 以dĩ 生sanh 無vô 有hữu 故cố 。 滅diệt 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 二nhị 明minh 二nhị 義nghĩa 中trung 又hựu 緣duyên 起khởi 無vô 性tánh 故cố 者giả 。 緣duyên 生sanh 即tức 無vô 性tánh 也dã 。 無vô 性tánh 緣duyên 起khởi 者giả 。 無vô 性tánh 即tức 緣duyên 性tánh 也dã 。 前tiền 句cú 即tức 因nhân 緣duyên 故cố 空không 。 此thử 句cú 即tức 無vô 性tánh 故cố 有hữu 故cố 。 引dẫn 中trung 論luận 以dĩ 有hữu 空không 義nghĩa 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 得đắc 成thành 。 唯duy 證chứng 後hậu 句cú 也dã 。 三tam 顯hiển 無vô 性tánh 中trung 。 若nhược 無vô 因nhân 緣duyên 。 不bất 知tri 無vô 性tánh 。 故cố 論luận 四tứ 句cú 推thôi 之chi 。 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 共cộng 不bất 無vô 因nhân 。 是thị 故cố 知tri 無vô 生sanh 。 若nhược 不bất 推thôi 此thử 安an 知tri 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 即tức 是thị 生sanh 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 也dã 。

疏sớ/sơ 。 三tam 約ước 圓viên 成thành 。 初sơ 義nghĩa 可khả 知tri 。 二nhị 約ước 二nhị 義nghĩa 中trung 小tiểu 異dị 前tiền 二nhị 耳nhĩ 。 謂vị 二nhị 三tam 皆giai 約ước 二nhị 義nghĩa 。 二nhị 即tức 法pháp 相tướng 宗tông 二nhị 義nghĩa 。 於ư 此thử 二nhị 義nghĩa 顯hiển 無vô 性tánh 義nghĩa 。 謂vị 非phi 妄vọng 心tâm 境cảnh 故cố 。 即tức 相tương/tướng 無vô 義nghĩa 。 聖thánh 智trí 所sở 證chứng 故cố 。 即tức 性tánh 有hữu 義nghĩa 。 而nhi 非phi 妄vọng 心tâm 境cảnh 故cố 。 遠viễn 離ly 我ngã 法pháp 所sở 執chấp 。 便tiện 能năng 顯hiển 得đắc 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 三tam 云vân 又hựu 體thể 非phi 遷thiên 變biến 下hạ 。 即tức 約ước 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 法pháp 性tánh 宗tông 中trung 二nhị 義nghĩa 。 既ký 不bất 變biến 故cố 不bất 生sanh 。 由do 此thử 不bất 變biến 方phương 能năng 隨tùy 緣duyên 。 則tắc 不bất 生sanh 是thị 不bất 滅diệt 義nghĩa 。 既ký 以dĩ 隨tùy 緣duyên 為vi 不bất 滅diệt 。 由do 隨tùy 緣duyên 不bất 失thất 自tự 性tánh 。 方phương 知tri 不bất 變biến 則tắc 不bất 滅diệt 。 是thị 不bất 生sanh 義nghĩa 。 故cố 云vân 為vi 一nhất 物vật 也dã 。

疏sớ/sơ 。 四tứ 通thông 就tựu 三tam 性tánh 等đẳng 者giả 。 即tức 合hợp 前tiền 三tam 而nhi 義nghĩa 全toàn 別biệt 。 理lý 實thật 具cụ 合hợp 。 三tam 性tánh 三tam 無vô 性tánh 。 以dĩ 成thành 四tứ 句cú 。 如như 一nhất 念niệm 心tâm 剎sát 那na 瞥miết 起khởi 。 即tức 具cụ 六lục 義nghĩa 。 謂vị 一nhất 念niệm 之chi 心tâm 。 是thị 緣duyên 起khởi 法pháp 。 是thị 依y 他tha 起khởi 情tình 計kế 有hữu 實thật 。 即tức 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 體thể 本bổn 空không 寂tịch 。 即tức 是thị 圓viên 成thành 。 三tam 性tánh 備bị 矣hĩ 。 既ký 即tức 依y 三tam 性tánh 說thuyết 三tam 無vô 性tánh 。 故cố 六lục 義nghĩa 具cụ 矣hĩ 。 今kim 於ư 三tam 性tánh 成thành 其kỳ 三tam 句cú 。 三tam 無vô 性tánh 上thượng 共cộng 成thành 一nhất 句cú 謂vị 一nhất 念niệm 之chi 上thượng 既ký 理lý 本bổn 無vô 故cố 。 遍biến 計kế 為vi 不bất 生sanh 。 本bổn 無vô 之chi 理lý 。 即tức 是thị 圓viên 成thành 故cố 不bất 滅diệt 。 依y 他tha 即tức 無vô 性tánh 故cố 亦diệc 不bất 生sanh 。 而nhi 不bất 壞hoại 相tương/tướng 故cố 亦diệc 不bất 滅diệt 。 三tam 句cú 備bị 矣hĩ 。 言ngôn 就tựu 三tam 無vô 性tánh 非phi 不bất 生sanh 非phi 不bất 滅diệt 者giả 。 上thượng 約ước 遍biến 計kế 故cố 不bất 生sanh 。 今kim 遍biến 計kế 即tức 無vô 性tánh 故cố 。 無vô 彼bỉ 不bất 生sanh 為vi 非phi 不bất 生sanh 也dã 。 上thượng 約ước 圓viên 成thành 故cố 不bất 滅diệt 。 今kim 圓viên 成thành 即tức 是thị 勝thắng 義nghĩa 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 故cố 非phi 不bất 滅diệt 。 上thượng 約ước 依y 他tha 亦diệc 。 不bất 生sanh 亦diệc 不bất 滅diệt 。 今kim 依y 他tha 即tức 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 故cố 。 何hà 有hữu 亦diệc 不bất 生sanh 亦diệc 不bất 滅diệt 。 故cố 上thượng 三tam 性tánh 不bất 出xuất 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 今kim 飜phiên 彼bỉ 三tam 性tánh 。 以dĩ 成thành 三tam 無vô 性tánh 。 故cố 雙song 非phi 也dã 。 五ngũ 中trung 融dung 四tứ 句cú 而nhi 無vô 礙ngại 。 以dĩ 一nhất 念niệm 心tâm 上thượng 一nhất 微vi 塵trần 上thượng 即tức 有hữu 六lục 義nghĩa 故cố 總tổng 融dung 合hợp 。 言ngôn 合hợp 四tứ 句cú 者giả 。 非phi 第đệ 四tứ 門môn 中trung 四tứ 句cú 。 合hợp 前tiền 總tổng 別biệt 二nhị 種chủng 四tứ 句cú 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 不bất 來lai 不bất 去khứ 下hạ 。 有hữu 三tam 義nghĩa 釋thích 。 初sơ 唯duy 約ước 體thể 。 二nhị 依y 體thể 起khởi 用dụng 。 三tam 攝nhiếp 用dụng 歸quy 體thể 。 初sơ 中trung 背bối/bội 捨xả 。 是thị 去khứ 而nhi 云vân 不bất 去khứ 者giả 。 智trí 照chiếu 妄vọng 空không 無vô 可khả 捨xả 故cố 。 照chiếu 惑hoặc 無vô 本bổn 即tức 智trí 體thể 故cố 。 向hướng 證chứng 真chân 理lý 合hợp 是thị 來lai 義nghĩa 。 如như 如Như 來Lai 故cố 。 而nhi 云vân 不bất 來lai 者giả 。 真chân 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 照chiếu 體thể 無vô 自tự 。 即tức 真chân 理lý 故cố 。 故cố 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 者giả 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 依y 體thể 起khởi 用dụng 等đẳng 者giả 。 第đệ 二nhị 雙song 約ước 體thể 用dụng 說thuyết 也dã 。 依y 體thể 起khởi 用dụng 故cố 是thị 去khứ 。 以dĩ 即tức 體thể 之chi 用dụng 故cố 不bất 去khứ 。 應ứng 機cơ 現hiện 前tiền 合hợp 是thị 來lai 。 以dĩ 應ưng 不bất 離ly 體thể 如như 月nguyệt 之chi 影ảnh 故cố 不bất 來lai 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 往vãng 應ưng 群quần 機cơ 而nhi 不bất 去khứ 等đẳng 者giả 。 第đệ 三tam 唯duy 約ước 用dụng 說thuyết 也dã 。 往vãng 應ưng 合hợp 是thị 去khứ 。 應ưng 無vô 應ưng 相tương/tướng 故cố 不bất 去khứ 。 恆hằng 歸quy 寂tịch 滅diệt 合hợp 是thị 來lai 。 滅diệt 不bất 可khả 得đắc 故cố 不bất 來lai 。 又hựu 即tức 體thể 之chi 用dụng 往vãng 而nhi 不bất 去khứ 。 用dụng 即tức 體thể 故cố 歸quy 而nhi 不bất 來lai 。 然nhiên 前tiền 對đối 於ư 佛Phật 上thượng 明minh 去khứ 機cơ 上thượng 明minh 來lai 。 此thử 對đối 於ư 機cơ 上thượng 明minh 去khứ 佛Phật 上thượng 明minh 來lai 。 又hựu 前tiền 對đối 機cơ 見kiến 佛Phật 來lai 。 此thử 對đối 佛Phật 見kiến 機cơ 來lai 。 然nhiên 三tam 義nghĩa 雖tuy 殊thù 。 皆giai 顯hiển 不bất 來lai 即tức 不bất 去khứ 也dã 。 疏sớ/sơ 由do 此thử 下hạ 。 釋thích 無vô 功công 用dụng 。 摩ma 尼ni 約ước 身thân 。 天thiên 鼓cổ 約ước 口khẩu 無vô 思tư 約ước 意ý 。 文văn 意ý 可khả 知tri 也dã 。 疏sớ/sơ 二nhị 通thông 釋thích 者giả 。 然nhiên 既ký 言ngôn 不bất 生sanh 滅diệt 約ước 行hành 。 不bất 來lai 去khứ 約ước 境cảnh 。 此thử 亦diệc 是thị 局cục 。 何hà 名danh 為vi 通thông 。 已dĩ 上thượng 是thị 賢hiền 首thủ 意ý 。 不bất 生sanh 滅diệt 局cục 境cảnh 而nhi 不bất 通thông 行hành 。 不bất 來lai 去khứ 。 局cục 行hành 而nhi 不bất 通thông 境cảnh 。 今kim 翻phiên 其kỳ 不bất 通thông 令linh 通thông 。 則tắc 四tứ 義nghĩa 俱câu 通thông 境cảnh 行hành 。 故cố 名danh 為vi 通thông 。 於ư 中trung 先tiên 總tổng 。 後hậu 謂vị 妄vọng 念niệm 下hạ 別biệt 。 亦diệc 約ước 三tam 性tánh 以dĩ 成thành 觀quán 行hành 。 初sơ 即tức 遍biến 計kế 。 契khế 同đồng 無vô 相tướng 何hà 有hữu 生sanh 滅diệt 。 二nhị 又hựu 雖tuy 起khởi 大đại 用dụng 下hạ 。 約ước 依y 他tha 起khởi 觀quán 。 三tam 又hựu 常thường 稱xưng 真chân 下hạ 。 約ước 圓viên 成thành 觀quán 。 此thử 約ước 行hành 釋thích 下hạ 結kết 屬thuộc 。 約ước 境cảnh 釋thích 不bất 來lai 下hạ 。 亦diệc 約ước 三tam 性tánh 。 初sơ 即tức 遍biến 計kế 。 二nhị 又hựu 緣duyên 會hội 下hạ 約ước 依y 他tha 。 三tam 又hựu 諸chư 法pháp 即tức 如như 下hạ 。 約ước 圓viên 成thành 。 而nhi 並tịnh 從tùng 揀giản 略lược 各các 出xuất 一nhất 義nghĩa 。 例lệ 前tiền 不bất 生sanh 亦diệc 可khả 具cụ 五ngũ 。 亦diệc 應ưng 前tiền 三tam 。 別biệt 說thuyết 四tứ 五ngũ 融dung 通thông 。 如như 遍biến 計kế 上thượng 。 亦diệc 應ưng 云vân 情tình 有hữu 即tức 是thị 理lý 無vô 故cố 不bất 來lai 。 理lý 無vô 即tức 是thị 情tình 有hữu 故cố 不bất 去khứ 等đẳng 。 但đãn 改cải 生sanh 滅diệt 二nhị 字tự 。 為vi 來lai 去khứ 二nhị 字tự 。 餘dư 準chuẩn 前tiền 思tư 。

疏sớ/sơ 。 三tam 展triển 轉chuyển 釋thích 。 所sở 以dĩ 為vi 此thử 釋thích 者giả 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 則tắc 上thượng 來lai 但đãn 當đương 句cú 釋thích 。 今kim 顯hiển 互hỗ 相tương 釋thích 。 故cố 如như 經Kinh 云vân 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 來lai 。 是thị 故cố 無vô 有hữu 生sanh 等đẳng 。 即tức 此thử 亦diệc 名danh 相tướng 因nhân 釋thích 也dã 。 二nhị 又hựu 既ký 無vô 來lai 無vô 去khứ 。 則tắc 非phi 一nhất 異dị 者giả 。 次thứ 正chánh 是thị 展triển 轉chuyển 釋thích 。 欲dục 明minh 不bất 生sanh 滅diệt 等đẳng 四tứ 含hàm 義nghĩa 無vô 盡tận 。 故cố 略lược 舉cử 八bát 不phủ 。 即tức 中trung 論luận 宗tông 。 論luận 云vân 。 不bất 生sanh 亦diệc 不bất 滅diệt 。 不bất 常thường 亦diệc 不bất 斷đoạn 。 不bất 一nhất 亦diệc 不bất 異dị 。 不bất 來lai 亦diệc 不bất 去khứ 。 而nhi 青thanh 目mục 釋thích 之chi 。 有hữu 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 釋thích 。 今kim 取thủ 此thử 勢thế 故cố 為vi 此thử 釋thích 。 云vân 何hà 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 則tắc 得đắc 非phi 一nhất 非phi 異dị 耶da 。 謂vị 若nhược 有hữu 來lai 去khứ 則tắc 有hữu 能năng 所sở 。 能năng 所sở 為vi 異dị 。 對đối 此thử 為vi 一nhất 。 今kim 無vô 來lai 去khứ 故cố 無vô 一nhất 異dị 。 云vân 何hà 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 則tắc 得đắc 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 。 謂vị 若nhược 許hứa 有hữu 生sanh 。 生sanh 即tức 是thị 有hữu 定định 有hữu 則tắc 常thường 。 若nhược 許hứa 有hữu 滅diệt 滅diệt 則tắc 是thị 無vô 。 定định 無vô 則tắc 斷đoạn 。 今kim 無vô 生sanh 滅diệt 。 何hà 有hữu 斷đoạn 常thường 。 故cố 中trung 論luận 問vấn 云vân 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 已dĩ 總tổng 破phá 一nhất 切thiết 法pháp 。 何hà 故cố 復phục 說thuyết 。 此thử 六lục 事sự 耶da 。 答đáp 為vi 成thành 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 故cố 。 謂vị 有hữu 人nhân 不bất 信tín 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 而nhi 信tín 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 。 若nhược 深thâm 求cầu 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 。 即tức 是thị 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 故cố 知tri 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 。 從tùng 智trí 契khế 下hạ 釋thích 無vô 功công 用dụng 。 三tam 是thị 則tắc 不bất 生sanh 之chi 生sanh 下hạ 。 生sanh 與dữ 不bất 生sanh 。 展triển 轉chuyển 相tương 成thành 。 上thượng 來lai 諸chư 不bất 相tương 成thành 。 總tổng 顯hiển 不bất 生sanh 之chi 理lý 。 今kim 則tắc 性tánh 相tướng 相tương/tướng 成thành 。 以dĩ 此thử 不bất 生sanh 不bất 同đồng 斷đoạn 滅diệt 故cố 。 不bất 礙ngại 於ư 生sanh 。 若nhược 礙ngại 於ư 生sanh 。 非phi 真chân 不bất 生sanh 故cố 。 不bất 礙ngại 生sanh 成thành 不bất 生sanh 也dã 是thị 則tắc 緣duyên 生sanh 故cố 無vô 性tánh 。 無vô 性tánh 故cố 緣duyên 生sanh 。 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 。 真chân 不bất 生sanh 也dã 。 餘dư 可khả 例lệ 知tri 。

疏sớ/sơ 。 尚thượng 不bất 造tạo 善thiện 等đẳng 者giả 。 然nhiên 邪tà 說thuyết 空không 。 謂vị 豁hoát 達đạt 無vô 物vật 。 或hoặc 言ngôn 無vô 礙ngại 不bất 妨phương 造tạo 惡ác 。 若nhược 真chân 知tri 空không 。 善thiện 順thuận 於ư 理lý 恐khủng 生sanh 動động 亂loạn 。 尚thượng 不bất 起khởi 心tâm 惡ác 背bối/bội 於ư 理lý 。 以dĩ 順thuận 妄vọng 情tình 豈khởi 當đương 更cánh 造tạo 。 若nhược 云vân 無vô 礙ngại 不bất 礙ngại 造tạo 惡ác 。 何hà 不bất 無vô 礙ngại 不bất 礙ngại 。 修tu 習tập 善thiện 行hành 。 而nhi 斷đoạn 惡ác 耶da 。 厭yếm 修tu 善thiện 法Pháp 恐khủng 有hữu 著trước 心tâm 。 恣tứ 情tình 造tạo 惡ác 何hà 不bất 懼cụ 著trước 。 明minh 大đại 邪tà 見kiến 惡ác 眾chúng 生sanh 也dã 。

疏sớ/sơ 。 尚thượng 不bất 依y 佛Phật 者giả 。 意ý 同đồng 前tiền 義nghĩa 入nhập 理lý 觀quán 佛Phật 。 恐khủng 懷hoài 觀quán 心tâm 。 更cánh 造tạo 業nghiệp 思tư 。 特đặc 違vi 至chí 理lý 。

疏sớ/sơ 。 此thử 離ly 二nhị 取thủ 相tương/tướng 者giả 。 唯duy 識thức 第đệ 八bát 有hữu 四tứ 二nhị 取thủ 。 一nhất 相tương 見kiến 。 二nhị 名danh 色sắc 。 三tam 王vương 所sở 。 四tứ 本bổn 末mạt 。 本bổn 即tức 第đệ 八bát 異dị 熟thục 。 末mạt 即tức 前tiền 六lục 識thức 異dị 熟thục 。 今kim 當đương 相tương 見kiến 。 所sở 覺giác 是thị 相tương/tướng 。 能năng 覺giác 是thị 見kiến 。 遠viễn 離ly 覺giác 所sở 覺giác 。 名danh 自tự 覺giác 聖thánh 智trí 。 故cố 楞lăng 伽già 云vân 。 一nhất 切thiết 無vô 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 有hữu 涅Niết 槃Bàn 佛Phật 。 無vô 有hữu 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 。 遠viễn 離ly 覺giác 所sở 覺giác 。 即tức 斯tư 義nghĩa 也dã 。 上thượng 是thị 第đệ 一nhất 經kinh 。 第đệ 二nhị 又hựu 云vân 。

佛Phật 告cáo 大đại 慧tuệ 。

前tiền 聖thánh 所sở 知tri 轉chuyển 相tương/tướng 傳truyền 授thọ 。 妄vọng 想tưởng 無vô 性tánh 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 獨độc 一nhất 靜tĩnh 處xứ 。 自tự 覺giác 觀quán 察sát 。 不bất 由do 於ư 他tha 。 離ly 見kiến 妄vọng 想tưởng 上thượng 上thượng 勝thắng 進tiến 。 入nhập 如Như 來Lai 地địa 。 是thị 名danh 自tự 覺giác 聖thánh 智trí 之chi 相tướng 。

疏sớ/sơ 。 十Thập 地Địa 論luận 中trung 承thừa 佛Phật 力lực 等đẳng 者giả 。 論luận 但đãn 云vân 示thị 無vô 我ngã 慢mạn 無vô 偏thiên 心tâm 故cố 。 昔tích 人nhân 或hoặc 將tương 通thông 配phối 二nhị 句cú 。 疏sớ/sơ 意ý 以dĩ 別biệt 配phối 為vi 正chánh 故cố 便tiện 配phối 之chi 。

疏sớ/sơ 。 結kết 集tập 取thủ 此thử 者giả 。 以dĩ 昔tích 人nhân 皆giai 云vân 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 故cố 。

疏sớ/sơ 。 然nhiên 此thử 中trung 長trường/trưởng 行hành 下hạ 。 相tương 對đối 料liệu 揀giản 者giả 。 示thị 說thuyết 偈kệ 儀nghi 式thức 。 然nhiên 上thượng 舉cử 四tứ 種chủng 明minh 偈kệ 體thể 式thức 。 次thứ 明minh 八bát 義nghĩa 。 即tức 立lập 偈kệ 之chi 由do 。 然nhiên 通thông 重trọng/trùng 頌tụng 及cập 與dữ 孤cô 起khởi 。 華hoa 藏tạng 品phẩm 亦diệc 有hữu 十thập 例lệ 五ngũ 對đối 。 唯duy 約ước 祇kỳ 夜dạ 。 今kim 此thử 料liệu 揀giản 。 唯duy 局cục 此thử 文văn 。 雖tuy 是thị 孤cô 起khởi 而nhi 經kinh 家gia 廣quảng 列liệt 。 故cố 須tu 會hội 釋thích 。 總tổng 有hữu 六lục 對đối 。 一nhất 因nhân 果quả 者giả 。 如như 第đệ 十thập 偈kệ 云vân 。 佛Phật 於ư 無vô 邊biên 大đại 劫kiếp 海hải 。 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 求cầu 菩Bồ 提Đề 。 此thử 舉cử 因nhân 故cố 。 長trường/trưởng 行hành 即tức 。 云vân 自tự 所sở 悟ngộ 處xứ 。 此thử 顯hiển 果quả 也dã 。 第đệ 二nhị 體thể 用dụng 者giả 。 第đệ 二nhị 偈kệ 。 云vân 能năng 然nhiên 照chiếu 世thế 妙diệu 法Pháp 燈đăng 。 用dụng 也dã 。 長trường/trưởng 行hành 云vân 普phổ 觀quán 一nhất 切thiết 悉tất 自tự 在tại 。 體thể 也dã 。 第đệ 三tam 影ảnh 略lược 者giả 。 長trường/trưởng 行hành 云vân 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 偈kệ 中trung 但đãn 。 云vân 了liễu 相tương/tướng 無vô 有hữu 。 即tức 偈kệ 中trung 略lược 也dã 。 第đệ 四tứ 偈kệ 。 云vân 永vĩnh 滅diệt 眾chúng 生sanh 癡si 暗ám 心tâm 。 長trường/trưởng 行hành 但đãn 有hữu 。 現hiện 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 長trường/trưởng 行hành 略lược 也dã 。 第đệ 四tứ 難nan 易dị 者giả 。 如như 初sơ 天thiên 王vương 。 長trường/trưởng 行hành 但đãn 云vân 得đắc 法Pháp 界giới 虛hư 空không 界giới 。 寂tịch 靜tĩnh 方phương 便tiện 力lực 解giải 脫thoát 。 不bất 見kiến 偈kệ 文văn 難nạn/nan 為vi 解giải 釋thích 。 第đệ 五ngũ 法pháp 喻dụ 不bất 同đồng 者giả 。 長trường/trưởng 行hành 第đệ 二nhị 但đãn 。 云vân 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 偈kệ 云vân 能năng 然nhiên 照chiếu 世thế 妙diệu 法Pháp 燈đăng 。 是thị 也dã 。 第đệ 六lục 能năng 所sở 遞đệ 舉cử 者giả 。 初sơ 天thiên 王vương 但đãn 。 云vân 法Pháp 界Giới 虛hư 空không 。 界giới 是thị 所sở 遍biến 處xứ 。 偈kệ 中trung 則tắc 云vân 佛Phật 身thân 普phổ 遍biến 諸chư 大đại 會hội 。 則tắc 長trường/trưởng 行hành 闕khuyết 能năng 遍biến 。 且thả 就tựu 初sơ 段đoạn 具cụ 有hữu 六lục 對đối 。 況huống 下hạ 諸chư 段đoạn 顯hiển 文văn 甚thậm 多đa 。 言ngôn 傳truyền 授thọ 之chi 者giả 善thiện 消tiêu 息tức 之chi 者giả 。 易dị 豐phong 卦# 云vân 。 天thiên 地địa 盈doanh 虛hư 與dữ 時thời 消tiêu 息tức 。 釋thích 云vân 。 消tiêu 者giả 盡tận 也dã 。 息tức 者giả 生sanh 也dã 。 謂vị 可khả 加gia 則tắc 加gia 。 可khả 減giảm 則tắc 減giảm 。 可khả 出xuất 則tắc 出xuất 。 可khả 沒một 則tắc 沒một 。 故cố 言ngôn 消tiêu 息tức 。

疏sớ/sơ 。 二nhị 文văn 相tương/tướng 映ánh 者giả 。 長trường/trưởng 行hành 不bất 了liễu 則tắc 觀quán 偈kệ 文văn 。 偈kệ 文văn 若nhược 難nan 見kiến 。 則tắc 觀quán 長trường/trưởng 行hành 則tắc 易dị 了liễu 也dã 。

疏sớ/sơ 。 一nhất 出xuất 現hiện 無vô 盡tận 等đẳng 者giả 。 然nhiên 還hoàn 源nguyên 觀quán 說thuyết 有hữu 三tam 遍biến 。 一nhất 一nhất 塵trần 普phổ 周chu 法Pháp 界Giới 遍biến 。 即tức 經kinh 充sung 滿mãn 法Pháp 界Giới 無vô 窮cùng 盡tận 。 二nhị 一nhất 塵trần 出xuất 生sanh 無vô 盡tận 遍biến 。 即tức 疏sớ/sơ 前tiền 意ý 。 三tam 一nhất 塵trần 含hàm 容dung 空không 有hữu 遍biến 。 即tức 疏sớ/sơ 後hậu 意ý 。

疏sớ/sơ 。 不bất 可khả 取thủ 為vi 一nhất 異dị 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 者giả 。 普phổ 遍biến 諸chư 會hội 此thử 應ưng 有hữu 異dị 。 充sung 滿mãn 法Pháp 界Giới 。 此thử 應ưng 唯duy 一nhất 今kim 性tánh 相tướng 俱câu 寂tịch 故cố 皆giai 叵phả 得đắc 。 若nhược 有hữu 一nhất 異dị 則tắc 合hợp 此thử 為vi 俱câu 。 一nhất 異dị 既ký 亡vong 俱câu 從tùng 何hà 。 有hữu 若nhược 有hữu 俱câu 句cú 遣khiển 此thử 雙song 非phi 。 俱câu 句cú 已dĩ 無vô 雙song 非phi 寧ninh 立lập 。 故cố 四tứ 句cú 皆giai 遣khiển 百bách 非phi 俱câu 亡vong 。 寂tịch 乎hồ 唯duy 寂tịch 而nhi 言ngôn 等đẳng 者giả 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 有hữu 無vô 等đẳng 四tứ 。 真chân 應ưng 等đẳng 殊thù 。 唯duy 證chứng 相tương 應ứng 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 因nhân 滅diệt 無vô 明minh 則tắc 得đắc 熾sí 然nhiên 三tam 菩Bồ 提Đề 明minh 者giả 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 一nhất 。 南nam 經kinh 十thập 九cửu 。 高cao 貴quý 德đức 王vương 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 。 因nhân 瑠lưu 璃ly 光quang 菩Bồ 薩Tát 欲dục 來lai 放phóng 光quang 。 佛Phật 問vấn 文Văn 殊Thù 。 文Văn 殊Thù 初sơ 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 答đáp 云vân 世Thế 尊Tôn 。 如như 是thị 光quang 明minh 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 智trí 慧tuệ 者giả 即tức 是thị 常thường 住trụ 。 常thường 住trụ 之chi 法Pháp 。 無vô 有hữu 因nhân 緣duyên 。 云vân 何hà 佛Phật 問vấn 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 有hữu 是thị 光quang 明minh 。 廣quảng 說thuyết 無vô 因nhân 緣duyên 竟cánh 。 末mạt 後hậu 云vân 。 世Thế 尊Tôn 亦diệc 有hữu 因nhân 緣duyên 。 因nhân 滅diệt 無vô 明minh 。 則tắc 得đắc 熾sí 然nhiên 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 燈đăng 。 今kim 略lược 義nghĩa 引dẫn 耳nhĩ 。 第đệ 二nhị 四tứ 禪thiền 。

疏sớ/sơ 。 只chỉ 由do 真chân 空không 能năng 立lập 因nhân 果quả 下hạ 。 答đáp 上thượng 疑nghi 念niệm 。 此thử 句cú 明minh 其kỳ 以dĩ 有hữu 空không 義nghĩa 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 得đắc 成thành 。 若nhược 無vô 有hữu 空không 。 義nghĩa 因nhân 果quả 定định 有hữu 。 便tiện 墮đọa 於ư 常thường 。 言ngôn 因nhân 果quả 立lập 故cố 乃nãi 是thị 真chân 空không 者giả 。 即tức 因nhân 緣duyên 故cố 空không 義nghĩa 。 若nhược 離ly 因nhân 果quả 以dĩ 明minh 空không 者giả 。 是thị 斷đoạn 空không 故cố 。 第đệ 三tam 三tam 禪thiền 。

疏sớ/sơ 。 光quang 影ảnh 之chi 言ngôn 略lược 有hữu 二nhị 者giả 。 賢hiền 首thủ 更cánh 有hữu 一nhất 義nghĩa 。 今kim 不bất 存tồn 之chi 故cố 云vân 略lược 也dã 。 彼bỉ 釋thích 云vân 。 謂vị 如như 明minh 淨tịnh 物vật 得đắc 日nhật 光quang 曜diệu 。 於ư 屋ốc 壁bích 上thượng 有hữu 光quang 影ảnh 現hiện 。 如Như 來Lai 應ứng 機cơ 現hiện 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 然nhiên 有hữu 多đa 義nghĩa 。 一nhất 緣duyên 集tập 義nghĩa 。 謂vị 大đại 智trí 明minh 淨tịnh 悲bi 願nguyện 日nhật 照chiếu 。 於ư 眾chúng 生sanh 陰ấm 室thất 之chi 內nội 。 現hiện 於ư 佛Phật 影ảnh 。 二nhị 速tốc 疾tật 義nghĩa 。 無vô 遠viễn 不bất 至chí 故cố 。 三tam 無vô 礙ngại 義nghĩa 。 不bất 可khả 執chấp 持trì 故cố 。 四tứ 有hữu 用dụng 義nghĩa 。 能năng 破phá 暗ám 故cố 。 五ngũ 無vô 生sanh 義nghĩa 。 無vô 所sở 有hữu 故cố 。 廣quảng 如như 十thập 忍nhẫn 品phẩm 說thuyết 。 此thử 義nghĩa 似tự 有hữu 穿xuyên 鑿tạc 。 故cố 略lược 不bất 存tồn 。 今kim 疏sớ/sơ 所sở 明minh 二nhị 影ảnh 者giả 。 然nhiên 攝nhiếp 論luận 影ảnh 略lược 有hữu 三tam 。 一nhất 映ánh 質chất 影ảnh 。 二nhị 水thủy 月nguyệt 影ảnh 。 三tam 鏡kính 像tượng 影ảnh 。 廣quảng 如như 十thập 忍nhẫn 品phẩm 。 今kim 是thị 前tiền 二nhị 今kim 云vân 光quang 影ảnh 故cố 略lược 鏡kính 像tượng 。 正chánh 是thị 初sơ 義nghĩa 。 所sở 日nhật 喻dụ 如Như 來Lai 身thân 。 樹thụ 等đẳng 形hình 質chất 以dĩ 喻dụ 眾chúng 生sanh 。 日nhật 無vô 異dị 體thể 。 質chất 有hữu 萬vạn 差sai 。 樹thụ 側trắc 影ảnh 斜tà 形hình 端đoan 影ảnh 正chánh 。 影ảnh 不bất 現hiện 於ư 日nhật 內nội 。 但đãn 在tại 質chất 邊biên 。 弄lộng 影ảnh 多đa 端đoan 隨tùy 心tâm 萬vạn 品phẩm 。 二nhị 水thủy 月nguyệt 影ảnh 。 以dĩ 月nguyệt 有hữu 光quang 亦diệc 名danh 光quang 影ảnh 。 影ảnh 多đa 似tự 月nguyệt 者giả 。 如như 月nguyệt 圓viên 缺khuyết 故cố 。 少thiểu 似tự 水thủy 者giả 。 隨tùy 動động 靜tĩnh 故cố 。

疏sớ/sơ 。 或hoặc 折chiết 或hoặc 攝nhiếp 等đẳng 者giả 。 勝thắng 鬘man 云vân 。 應ưng 攝nhiếp 受thọ 者giả 。 而nhi 攝nhiếp 受thọ 之chi 。 應ưng 折chiết 伏phục 者giả 。 而nhi 折chiết 伏phục 之chi 。 攝nhiếp 受thọ 折chiết 伏phục 則tắc 。 正Chánh 法Pháp 久cửu 住trụ 。

疏sớ/sơ 。 謂vị 眾chúng 生sanh 界giới 等đẳng 者giả 。 瑜du 伽già 有hữu 五ngũ 無vô 量lượng 界giới 。 此thử 前tiền 例lệ 四tứ 。 後hậu 言ngôn 以dĩ 方phương 便tiện 界giới 者giả 。 即tức 調điều 伏phục 方phương 便tiện 界giới 。 故cố 五ngũ 具cụ 矣hĩ 。

疏sớ/sơ 。 愛ái 見kiến 羅la 剎sát 甚thậm 可khả 怖bố 畏úy 者giả 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 第đệ 十thập 一nhất 。 羅la 剎sát 乞khất 浮phù 囊nang 喻dụ 。 因nhân 貪tham 等đẳng 造tạo 惡ác 。 即tức 愛ái 羅la 剎sát 。 若nhược 撥bát 無vô 因nhân 果quả 。 成thành 破phá 戒giới 事sự 。 即tức 見kiến 羅la 剎sát 。 乞khất 浮phù 囊nang 也dã 。 己kỷ 如như 前tiền 引dẫn 。 第đệ 四tứ 二nhị 禪thiền 中trung 。

疏sớ/sơ 。 經kinh 論luận 共cộng 說thuyết 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 五ngũ 種chủng 等đẳng 者giả 。 論luận 即tức 瑜du 伽già 等đẳng 經kinh 。 即tức 善thiện 戒giới 經kinh 第đệ 二nhị 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 品phẩm 。 釋thích 真chân 實thật 義nghĩa 中trung 快khoái 樂lạc 義nghĩa 。 經Kinh 云vân 。 云vân 何hà 名danh 快khoái 樂lạc 。 快khoái 樂lạc 義nghĩa 者giả 。 有hữu 五ngũ 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 者giả 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 者giả 受thọ 樂lạc 。 三tam 者giả 斷đoạn 受thọ 樂lạc 。 四tứ 者giả 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 五ngũ 者giả 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 云vân 何hà 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 因nhân 內nội 外ngoại 觸xúc 。 因nhân 觸xúc 因nhân 緣duyên 故cố 有hữu 受thọ 樂lạc 。 是thị 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 因nhân 行hành 善thiện 法Pháp 得đắc 他tha 世thế 樂lạc 。 是thị 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 云vân 何hà 受thọ 樂lạc 。 從tùng 因nhân 因nhân 緣duyên 身thân 得đắc 增tăng 長trưởng 。 心tâm 得đắc 安an 隱ẩn 。 是thị 名danh 受thọ 樂lạc 。 受thọ 樂lạc 者giả 。 有hữu 二nhị 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 二nhị 。

一nhất 者giả 有hữu 漏lậu 。 二nhị 者giả 無vô 漏lậu 。 無vô 漏lậu 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 學học 地địa 。 二nhị 者giả 無Vô 學Học 。 有hữu 漏lậu 有hữu 三tam 。 欲dục 界giới 色sắc 界giới 無vô 色sắc 界giới 。 三tam 有hữu 有hữu 內nội 外ngoại 入nhập 故cố 有hữu 六lục 觸xúc 。 六lục 觸xúc 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 身thân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 者giả 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 。 五ngũ 識thức 共cộng 行hành 名danh 為vi 身thân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 意ý 識thức 共cộng 行hành 名danh 為vi 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 斷đoạn 諸chư 受thọ 故cố 。 道đạo 得đắc 增tăng 長trưởng 無vô 有hữu 諸chư 受thọ 。 名danh 斷đoạn 受thọ 樂lạc 。 永vĩnh 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 身thân 心tâm 無vô 患hoạn 。 名danh 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 受thọ 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 名danh 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 或hoặc 有hữu 說thuyết 言ngôn 無vô 想tưởng 定định 者giả 。 名danh 為vi 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 斷đoạn 受thọ 樂lạc 故cố 。 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 者giả 出xuất 家gia 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 者giả 寂tịch 靜tĩnh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 三tam 者giả 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 四tứ 者giả 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 世thế 間gian 之chi 人nhân 。 多đa 有hữu 憂ưu 苦khổ 。 永vĩnh 斷đoạn 是thị 苦khổ 名danh 出xuất 家gia 樂nhạo/nhạc/lạc 。 斷đoạn 欲dục 界giới 貪tham 名danh 寂tịch 靜tĩnh 樂nhạo/nhạc/lạc 永vĩnh 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 名danh 為vi 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 受thọ 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 名danh 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 菩Bồ 薩Tát 常thường 能năng 施thí 眾chúng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 名danh 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 自tự 受thọ 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 轉chuyển 施thí 眾chúng 生sanh 。 名danh 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 何hà 故cố 名danh 為vi 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 因nhân 故cố 名danh 為vi 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 名danh 受thọ 樂lạc 。 受thọ 樂lạc 者giả 。 不bất 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 名danh 為vi 性tánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 不bất 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 名danh 受thọ 樂lạc 。 以dĩ 斷đoạn 多đa 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 名danh 為vi 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 不bất 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 名danh 受thọ 樂lạc 。 不bất 名danh 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 以dĩ 觀quán 生sanh 死tử 眾chúng 過quá 患hoạn 故cố 。 名danh 智trí 慧tuệ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 不bất 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 名danh 受thọ 樂lạc 。 不bất 名danh 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 名danh 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 無vô 邊biên 常thường 故cố 名danh 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 名danh 無vô 勝thắng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 名danh 無vô 邊biên 樂nhạo/nhạc/lạc 。 名danh 無vô 上thượng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 亦diệc 名danh 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 名danh 寂tịch 靜tĩnh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 能năng 以dĩ 如như 是thị 。 五ngũ 種chủng 之chi 樂lạc 施thí 於ư 眾chúng 生sanh 。 是thị 名danh 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 義nghĩa 。 今kim 疏sớ/sơ 望vọng 彼bỉ 經kinh 數số 名danh 不bất 同đồng 。 若nhược 欲dục 會hội 者giả 果quả 及cập 苦khổ 對đối 除trừ 。 即tức 是thị 受thọ 樂lạc 開khai 出xuất 無vô 惱não 害hại 者giả 。 即tức 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 及cập 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 。 經kinh 中trung 遠viễn 離ly 有hữu 四tứ 。 今kim 云vân 出xuất 家gia 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 含hàm 其kỳ 二nhị 種chủng 出xuất 家gia 即tức 第đệ 一nhất 遠viễn 離ly 。 兼kiêm 得đắc 第đệ 三tam 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 復phục 開khai 菩Bồ 提Đề 為vi 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 二nhị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 若nhược 瑜du 伽già 九cửu 十thập 六lục 。 說thuyết 樂lạc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 欲dục 樂lạc 。 二nhị 者giả 遠viễn 離ly 。 遠viễn 離ly 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 劣liệt 謂vị 無vô 所sở 有hữu 已dĩ 下hạ 。 二nhị 中trung 謂vị 第đệ 一nhất 有hữu 。 三tam 勝thắng 謂vị 滅diệt 受thọ 定định 。 然nhiên 世Thế 尊Tôn 依y 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 說thuyết 有hữu 三tam 種chủng 最tối 寂tịch 靜tĩnh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 謂vị 等đẳng 解giải 脫thoát 故cố 總tổng 攝nhiếp 為vi 三tam 。 一nhất 應ưng 遠viễn 離ly 。 二nhị 應ưng 修tu 習tập 。 即tức 前tiền 三tam 上thượng 中trung 下hạ 遠viễn 離ly 。 名danh 有hữu 上thượng 遠viễn 離ly 。 三tam 最tối 極cực 究cứu 竟cánh 。 解giải 脫thoát 無vô 上thượng 住trụ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 即tức 前tiền 貪tham 等đẳng 解giải 。 五ngũ 初sơ 禪thiền 中trung 。

疏sớ/sơ 。 以dĩ 一nhất 言ngôn 說thuyết 盡tận 故cố 者giả 。 釋thích 此thử 一nhất 偈kệ 。 疏sớ/sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 一nhất 正chánh 釋thích 。 二nhị 解giải 妨phương 。 前tiền 中trung 自tự 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 佛Phật 法Pháp 對đối 說thuyết 。 前tiền 句cú 一nhất 言ngôn 說thuyết 盡tận 。 顯hiển 佛Phật 勝thắng 德đức 。 後hậu 句cú 劫kiếp 說thuyết 不bất 明minh 法pháp 無vô 盡tận 窮cùng 。 約ước 能năng 包bao 下hạ 。 總tổng 就tựu 佛Phật 說thuyết 。 是thị 歎thán 佛Phật 故cố 。 前tiền 二nhị 句cú 能năng 包bao 。 後hậu 一nhất 句cú 能năng 久cửu 。 疏sớ/sơ 然nhiên 一nhất 言ngôn 但đãn 說thuyết 剎sát 塵trần 下hạ 。 通thông 妨phương 。 謂vị 有hữu 問vấn 云vân 。 前tiền 言ngôn 說thuyết 盡tận 。 後hậu 云vân 不bất 窮cùng 。 豈khởi 不bất 相tương 違vi 。 答đáp 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 順thuận 文văn 通thông 。 二nhị 約ước 理lý 通thông 。 今kim 初sơ 經kinh 。 云vân 佛Phật 剎sát 微vi 塵trần 法Pháp 門môn 海hải 。 一nhất 言ngôn 演diễn 說thuyết 盡tận 無vô 餘dư 。 剎sát 塵trần 法pháp 外ngoại 更cánh 有hữu 。 無vô 盡tận 之chi 法pháp 。 何hà 妨phương 劫kiếp 海hải 演diễn 說thuyết 不bất 窮cùng 。 故cố 反phản 成thành 之chi 。 設thiết 欲dục 一nhất 言ngôn 盡tận 者giả 。 則tắc 二nhị 三tam 兩lưỡng 句cú 相tương 違vi 。 初sơ 明minh 前tiền 違vi 於ư 後hậu 。 後hậu 更cánh 有hữu 所sở 演diễn 下hạ 。 後hậu 違vi 於ư 前tiền 。 從tùng 若nhược 欲dục 通thông 者giả 下hạ 。 約ước 理lý 會hội 通thông 。 則tắc 前tiền 二nhị 句cú 直trực 是thị 說thuyết 盡tận 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 後hậu 之chi 一nhất 句cú 不bất 妨phương 無vô 窮cùng 。 若nhược 一nhất 言ngôn 不bất 盡tận 者giả 。 佛Phật 非phi 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 故cố 總tổng 說thuyết 則tắc 盡tận 。 成thành 於ư 前tiền 句cú 。 隱ẩn 映ánh 無vô 盡tận 。 成thành 於ư 後hậu 句cú 。 兼kiêm 以dĩ 喻dụ 顯hiển 。 皆giai 遺di 忘vong 集tập 意ý 。 第đệ 二nhị 欲dục 界giới 。

疏sớ/sơ 。 芥giới 子tử 之chi 空không 投đầu 刃nhận 之chi 地địa 者giả 。 芥giới 子tử 之chi 空không 即tức 十thập 定định 品phẩm 。 四tứ 十thập 一nhất 經Kinh 云vân 。 佛Phật 子tử 。 譬thí 如như 虛hư 空không 。 於ư 蟲trùng 所sở 食thực 芥giới 子tử 孔khổng 中trung 亦diệc 不bất 減giảm 小tiểu 。 於ư 無vô 數số 世thế 。 界giới 中trung 亦diệc 不bất 增tăng 廣quảng 。 其kỳ 諸chư 佛Phật 身thân 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 見kiến 大đại 之chi 時thời 亦diệc 無vô 所sở 增tăng 。 見kiến 小tiểu 之chi 時thời 亦diệc 無vô 所sở 減giảm 。 今kim 但đãn 取thủ 能năng 喻dụ 。 投đầu 刃nhận 之chi 地địa 者giả 。 即tức 莊trang 子tử 中trung 。 庖bào 丁đinh 為vi 文văn 惠huệ 君quân 解giải 牛ngưu 十thập 九cửu 年niên 。 而nhi 刀đao 刃nhận 若nhược 新tân 發phát 於ư 硎# 。 君quân 問vấn 其kỳ 故cố 。 答đáp 云vân 。 臣thần 始thỉ 見kiến 牛ngưu 為vi 全toàn 牛ngưu 也dã 。 今kim 見kiến 非phi 全toàn 牛ngưu 。 彼bỉ 節tiết 者giả 有hữu 間gian 。 而nhi 刀đao 刃nhận 者giả 無vô 厚hậu 。 以dĩ 無vô 厚hậu 之chi 刃nhận 。 入nhập 有hữu 間gian 之chi 節tiết 。 恢khôi 恢khôi 乎hồ 其kỳ 於ư 遊du 刃nhận 。 必tất 有hữu 餘dư 地địa 矣hĩ 。 故cố 文văn 選tuyển 云vân 。 投đầu 刃nhận 皆giai 虛hư 。 目mục 牛ngưu 無vô 全toàn 。 今kim 借tá 其kỳ 骨cốt 間gian 小tiểu 空không 。 以dĩ 對đối 上thượng 小tiểu 空không 。 為vi 真chân 俗tục 之chi 況huống 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 餘dư 皆giai 威uy 力lực 自tự 在tại 者giả 。 大đại 集tập 經Kinh 云vân 。 孩hài 子tử 以dĩ 啼đề 為vi 力lực 女nữ 人nhân 以dĩ 瞋sân 為vi 力lực 。 外ngoại 道đạo 以dĩ 見kiến 為vi 力lực 。 波Ba 旬Tuần 以dĩ 生sanh 死tử 為vi 力lực 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 慈từ 悲bi 為vi 力lực 。 佛Phật 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 力lực 。 故cố 以dĩ 說thuyết 法Pháp 皆giai 為vi 威uy 力lực 。

疏sớ/sơ 。 攀phàn 取thủ 緣duyên 慮lự 是thị 惑hoặc 病bệnh 之chi 本bổn 者giả 。 即tức 淨tịnh 名danh 問vấn 疾tật 品phẩm 意ý 。 經Kinh 云vân 。 何hà 謂vị 病bệnh 本bổn 。 謂vị 有hữu 攀phàn 緣duyên 。 從tùng 有hữu 攀phàn 緣duyên 。 則tắc 為vi 病bệnh 本bổn 。 何hà 所sở 攀phàn 緣duyên 。 謂vị 之chi 三tam 界giới 。 云vân 何hà 斷đoạn 攀phàn 緣duyên 。 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 。 若nhược 無vô 所sở 得đắc 。 則tắc 無vô 攀phàn 緣duyên 。 何hà 謂vị 無vô 所sở 得đắc 。 謂vị 離ly 二nhị 見kiến 。 何hà 謂vị 二nhị 見kiến 。 謂vị 內nội 見kiến 外ngoại 見kiến 。 是thị 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 今kim 疏sớ/sơ 。 云vân 心tâm 境cảnh 無vô 得đắc 則tắc 捨xả 攀phàn 緣duyên 。

疏sớ/sơ 。 涅Niết 槃Bàn 經kinh 中trung 有hữu 聞văn 讚tán 佛Phật 等đẳng 者giả 。 即tức 三tam 十thập 八bát 經kinh 。 南nam 經kinh 三tam 十thập 五ngũ 。 諸chư 婆Bà 羅La 門Môn 。 欲dục 與dữ 佛Phật 捔giác 力lực 。

爾nhĩ 時thời 復phục 有hữu 。 一nhất 婆Bà 羅La 門Môn 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 諸chư 仁nhân 者giả 。 瞿Cù 曇Đàm 沙Sa 門Môn 。 成thành 就tựu 具cụ 足túc 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 不bất 應ưng 與dữ 諍tranh 。 大đại 眾chúng 答đáp 言ngôn 。 癡si 人nhân 云vân 何hà 說thuyết 。 言ngôn 沙Sa 門Môn 瞿Cù 曇Đàm 。 具cụ 大đại 功công 德đức 。 其kỳ 生sanh 七thất 日nhật 。 母mẫu 便tiện 命mạng 終chung 。 是thị 何hà 得đắc 名danh 福phước 德đức 相tương/tướng 耶da 。 婆Bà 羅La 門Môn 言ngôn 。 罵mạ 時thời 不bất 瞋sân 打đả 時thời 不bất 報báo 。 當đương 知tri 即tức 是thị 。 大đại 福phước 德đức 相tương/tướng 。 其kỳ 身thân 具cụ 足túc 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 八bát 十thập 種chủng 好hảo 。 無vô 量lượng 神thần 通thông 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 是thị 福phước 德đức 相tương/tướng 。 心tâm 無vô 憍kiêu 慢mạn 。 先tiên 意ý 問vấn 訊tấn 。 言ngôn 語ngữ 柔nhu 軟nhuyễn 。 初sơ 無vô 麁thô 獷quánh 。 年niên 志chí 俱câu 盛thịnh 心tâm 不bất 卒thốt 暴bạo 。 王vương 國quốc 多đa 財tài 無vô 所sở 愛ái 戀luyến 。 捨xả 之chi 出xuất 家gia 。 如như 棄khí 涕thế 唾thóa 。 是thị 故cố 我ngã 說thuyết 。 沙Sa 門Môn 瞿Cù 曇Đàm 。 成thành 就tựu 具cụ 足túc 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 大đại 眾chúng 答đáp 言ngôn 。 善thiện 哉tai 仁nhân 者giả 。 瞿Cù 曇Đàm 沙Sa 門Môn 。 實thật 如như 所sở 說thuyết 。 成thành 就tựu 無vô 量lượng 。 神thần 通thông 變biến 化hóa 。 我ngã 不bất 與dữ 彼bỉ 捔giác 試thí 是thị 事sự 。 釋thích 曰viết 。 文văn 甚thậm 昭chiêu 著trước 。 今kim 但đãn 義nghĩa 引dẫn 。 略lược 不bất 引dẫn 相tướng 好hảo 者giả 。 前tiền 已dĩ 有hữu 故cố 非phi 功công 德đức 類loại 言ngôn 。 然nhiên 與dữ 前tiền 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 者giả 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 慈từ 為vi 相tương/tướng 因nhân 。 此thử 義nghĩa 慈từ 即tức 是thị 相tương/tướng 果quả 。 果quả 由do 因nhân 致trí 。 復phục 相tương/tướng 顯hiển 因nhân 故cố 云vân 相tương/tướng 成thành 。

疏sớ/sơ 。 以dĩ 開khai 攝nhiếp 示thị 等đẳng 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 釋thích 。 前tiền 即tức 嘉gia 祥tường 意ý 。 四tứ 句cú 雖tuy 殊thù 不bất 出xuất 能năng 所sở 。 開khai 示thị 約ước 能năng 化hóa 。 悟ngộ 入nhập 約ước 所sở 化hóa 。 全toàn 彼bỉ 疏sớ/sơ 文văn 。 彼bỉ 更cánh 釋thích 云vân 。 能năng 化hóa 有hữu 大đại 開khai 之chi 與dữ 曲khúc 示thị 。 所sở 化hóa 有hữu 始thỉ 悟ngộ 之chi 與dữ 終chung 入nhập 。 意ý 云vân 。 但đãn 說thuyết 有hữu 性tánh 名danh 為vi 大đại 開khai 。 言ngôn 此thử 是thị 凡phàm 夫phu 性tánh 。 此thử 是thị 聖thánh 人nhân 性tánh 。 因nhân 果quả 理lý 行hành 即tức 名danh 曲khúc 示thị 。 豁hoát 然nhiên 了liễu 知tri 即tức 為vi 始thỉ 悟ngộ 。 修tu 行hành 契khế 證chứng 目mục 為vi 終chung 入nhập 。 則tắc 始thỉ 淺thiển 終chung 深thâm 。 下hạ 引dẫn 論luận 意ý 則tắc 初sơ 深thâm 終chung 淺thiển 。 以dĩ 入nhập 約ước 因nhân 故cố 。 彼bỉ 論luận 云vân 下hạ 。 即tức 第đệ 二nhị 釋thích 。 彼bỉ 論luận 先tiên 釋thích 如Như 來Lai 知tri 見kiến 云vân 。 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 如Như 來Lai 能năng 證chứng 如như 實thật 知tri 彼bỉ 義nghĩa 故cố 。 疏sớ/sơ 意ý 云vân 。 如như 實thật 即tức 法pháp 性tánh 所sở 證chứng 也dã 。 知tri 彼bỉ 義nghĩa 即tức 能năng 證chứng 大đại 智trí 也dã 。 能năng 所sở 知tri 見kiến 皆giai 名danh 知tri 見kiến 。 正chánh 同đồng 今kim 經kinh 開khai 示thị 正chánh 覺giác 境cảnh 界giới 。 正chánh 覺giác 即tức 能năng 證chứng 。 境cảnh 界giới 即tức 所sở 證chứng 。 今kim 疏sớ/sơ 但đãn 出xuất 開khai 等đẳng 四tứ 句cú 。 開khai 者giả 無vô 上thượng 義nghĩa 。 此thử 即tức 標tiêu 名danh 也dã 。 謂vị 除trừ 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 智trí 更cánh 無vô 餘dư 事sự 者giả 。 釋thích 所sở 開khai 即tức 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 是thị 根căn 本bổn 智trí 。 重trọng/trùng 言ngôn 智trí 者giả 。 是thị 後hậu 得đắc 智trí 。 根căn 本bổn 名danh 知tri 。 後hậu 得đắc 名danh 見kiến 。 除trừ 此thử 二nhị 事sự 。 更cánh 無vô 有hữu 餘dư 。 能năng 勝thắng 過quá 此thử 。 故cố 名danh 無vô 上thượng 。 即tức 雙song 開khai 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 釋thích 所sở 開khai 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 也dã 。 謂vị 以dĩ 知tri 見kiến 之chi 性tánh 下hạ 。 釋thích 雙song 開khai 義nghĩa 。 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 下hạ 。 疏sớ/sơ 釋thích 開khai 義nghĩa 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 師sư 釋thích 開khai 云vân 開khai 者giả 。 出xuất 生sanh 顯hiển 證chứng 之chi 義nghĩa 。 謂vị 出xuất 生sanh 菩Bồ 提Đề 顯hiển 證chứng 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 即tức 法pháp 相tướng 宗tông 意ý 。 故cố 下hạ 釋thích 悟ngộ 云vân 。 令linh 悟ngộ 知tri 見kiến 性tánh 相tướng 。 本bổn 有hữu 種chủng 子tử 以dĩ 成thành 報báo 身thân 。 今kim 疏sớ/sơ 意ý 不bất 然nhiên 。 知tri 見kiến 性tánh 相tướng 並tịnh 皆giai 本bổn 有hữu 。 本bổn 有hữu 大đại 智trí 光quang 明minh 。 遍biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 義nghĩa 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 佛Phật 性tánh 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 知tri 見kiến 性tánh 也dã 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 知tri 見kiến 相tương/tướng 也dã 。 在tại 因nhân 為vi 性tánh 相tướng 。 在tại 果quả 為vi 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 云vân 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 。 障chướng 翳ế 不bất 現hiện 耳nhĩ 。 智trí 障chướng 菩Bồ 提Đề 惑hoặc 障chướng 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 障chướng 俱câu 無vô 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 一nhất 時thời 俱câu 顯hiển 。 故cố 云vân 佛Phật 為vi 開khai 除trừ 則tắc 本bổn 智trí 顯hiển 現hiện 。

疏sớ/sơ 。 示thị 者giả 同đồng 義nghĩa 別biệt 。 示thị 知tri 見kiến 之chi 性tánh 以dĩ 成thành 涅Niết 槃Bàn 悟ngộ 者giả 。 不bất 知tri 義nghĩa 別biệt 示thị 知tri 見kiến 之chi 相tướng 以dĩ 成thành 菩Bồ 提Đề 。 言ngôn 不bất 知tri 唯duy 一nhất 實thật 事sự 者giả 。 經Kinh 云vân 。 唯duy 此thử 一nhất 事sự 實thật 。 餘dư 二nhị 則tắc 非phi 真chân 。 一nhất 實thật 事sự 即tức 是thị 知tri 見kiến 。 上thượng 三tam 皆giai 果quả 。 斷đoạn 德đức 智trí 德đức 以dĩ 總tổng 別biệt 故cố 而nhi 成thành 三tam 句cú 。 入nhập 即tức 因nhân 義nghĩa 。 未vị 知tri 何hà 可khả 能năng 證chứng 。 故cố 示thị 與dữ 無vô 量lượng 智trí 業nghiệp 。 無vô 量lượng 智trí 者giả 。 即tức 果quả 中trung 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 體thể 用dụng 。 而nhi 言ngôn 業nghiệp 者giả 。 是thị 彼bỉ 因nhân 也dã 。 所sở 以dĩ 要yếu 舉cử 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 為vi 因nhân 者giả 。 登đăng 地địa 證chứng 如như 為vi 涅Niết 槃Bàn 因nhân 。 能năng 證chứng 地địa 智trí 為vi 菩Bồ 提Đề 因nhân 。 故cố 十Thập 地Địa 論luận 。 釋thích 經kinh 究cứu 竟cánh 如như 虛hư 空không 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 云vân 。 即tức 因nhân 善thiện 決quyết 定định 。 究cứu 竟cánh 如như 虛hư 空không 。 即tức 菩Bồ 提Đề 因nhân 。 如như 依y 空không 生sanh 色sắc 。 色sắc 不bất 盡tận 故cố 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 因nhân 。 常thường 果quả 無vô 窮cùng 故cố 。 二nhị 果quả 即tức 智trí 性tánh 相tướng 也dã 。 又hựu 開khai 者giả 即tức 般Bát 若Nhã 。 故cố 論luận 云vân 除trừ 一Nhất 切Thiết 智Trí 智trí 。 更cánh 無vô 餘dư 事sự 。 示thị 即tức 法Pháp 身thân 。 悟ngộ 即tức 解giải 脫thoát 。 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 即tức 是thị 三tam 句cú 。 入nhập 是thị 三tam 德đức 之chi 因nhân 。 上thượng 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 約ước 佛Phật 性tánh 釋thích 。 二nhị 約ước 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 釋thích 。 三tam 約ước 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 釋thích 。 會hội 之chi 並tịnh 同đồng 佛Phật 性tánh 有hữu 果quả 。 有hữu 果quả 果quả 即tức 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 攝nhiếp 菩Bồ 提Đề 故cố 。 亦diệc 佛Phật 性tánh 故cố 。 餘dư 如như 前tiền 後hậu 釋thích 。 禪thiền 宗tông 之chi 解giải 如như 問vấn 明minh 品phẩm 。

疏sớ/sơ 。 五ngũ 求cầu 不bất 得đắc 等đẳng 者giả 。 即tức 中trung 論luận 觀quán 如Như 來Lai 品phẩm 偈kệ 云vân 。 非phi 陰ấm 不bất 離ly 陰ấm 。 此thử 彼bỉ 不bất 相tương 在tại 如Như 來Lai 不bất 有hữu 陰ấm 。 何hà 處xứ 有hữu 如Như 來Lai 。 即tức 五ngũ 求cầu 也dã 。 由do 諸chư 外ngoại 道đạo 妄vọng 計kế 有hữu 我ngã 。 我ngã 為vi 如Như 來Lai 。 計kế 有hữu 五ngũ 故cố 。 五ngũ 者giả 。 一nhất 謂vị 即tức 陰ấm 是thị 如Như 來Lai 。 二nhị 謂vị 離ly 陰ấm 有hữu 如Như 來Lai 。 三tam 謂vị 如Như 來Lai 中trung 有hữu 陰ấm 。 四tứ 謂vị 陰ấm 中trung 有hữu 如Như 來Lai 。 五ngũ 謂vị 陰ấm 能năng 有hữu 如Như 來Lai 。 今kim 並tịnh 非phi 之chi 若nhược 陰ấm 即tức 如Như 來Lai 。 陰ấm 生sanh 滅diệt 故cố 佛Phật 應ưng 生sanh 滅diệt 。 故cố 云vân 非phi 陰ấm 。 二nhị 若nhược 謂vị 離ly 陰ấm 有hữu 如Như 來Lai 者giả 。 以dĩ 何hà 相tương 知tri 又hựu 如Như 來Lai 墮đọa 常thường 過quá 。 離ly 陰ấm 生sanh 滅diệt 故cố 故cố 云vân 不bất 離ly 。 三tam 若nhược 謂vị 如Như 來Lai 中trung 有hữu 陰ấm 。 如như 器khí 中trung 有hữu 果quả 。 則tắc 亦diệc 是thị 異dị 如Như 來Lai 亦diệc 墮đọa 常thường 故cố 。 四tứ 若nhược 陰ấm 中trung 有hữu 如Như 來Lai 。 如như 床sàng 上thượng 有hữu 人nhân 。 亦diệc 有hữu 別biệt 異dị 過quá 。 故cố 云vân 此thử 彼bỉ 不bất 相tương 在tại 。 五ngũ 若nhược 如Như 來Lai 能năng 有hữu 五ngũ 陰ấm 。 陰ấm 屬thuộc 如Như 來Lai 者giả 。 則tắc 如như 人nhân 有hữu 子tử 。 亦diệc 有hữu 別biệt 異dị 過quá 。 異dị 則tắc 如Như 來Lai 墮đọa 常thường 等đẳng 故cố 。 然nhiên 後hậu 四tứ 句cú 皆giai 成thành 異dị 過quá 。 初sơ 即tức 是thị 一nhất 。 總tổng 合hợp 但đãn 是thị 一nhất 異dị 過quá 耳nhĩ 。 故cố 觀quán 法pháp 品phẩm 破phá 我ngã 。 但đãn 云vân 。 若nhược 我ngã 是thị 五ngũ 陰ấm 。 我ngã 即tức 為vi 生sanh 滅diệt 。 若nhược 我ngã 異dị 。 五ngũ 陰ấm 即tức 非phi 五ngũ 陰ấm 相tương/tướng 。 今kim 細tế 推thôi 尋tầm 故cố 有hữu 五ngũ 求cầu 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 上thượng 之chi 五ngũ 求cầu 但đãn 能năng 破phá 有hữu 。 今kim 四tứ 句cú 並tịnh 非phi 故cố 。 言ngôn 謂vị 佛Phật 有hữu 耶da 常thường 見kiến 為vi 惑hoặc 。 謂vị 佛Phật 無vô 耶da 。 邪tà 見kiến 深thâm 厚hậu 。 此thử 且thả 雙song 破phá 有hữu 無vô 。 而nhi 有hữu 過quá 則tắc 微vi 。 無vô 過quá 則tắc 重trọng/trùng 故cố 云vân 深thâm 厚hậu 。 彼bỉ 論luận 偈kệ 云vân 。 邪tà 見kiến 深thâm 厚hậu 者giả 。 則tắc 說thuyết 無vô 如Như 來Lai 。 如Như 來Lai 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 。 分phân 別biệt 有hữu 亦diệc 非phi 。 如như 是thị 性tánh 空không 中trung 。 思tư 惟duy 亦diệc 不bất 可khả 者giả 。 亦diệc 遣khiển 有hữu 無vô 。 然nhiên 則tắc 四tứ 句cú 百bách 非phi 所sở 不bất 能năng 加gia 故cố 。 無vô 所sở 有hữu 者giả 。 結kết 歸quy 經kinh 文văn 準chuẩn 中trung 論luận 中trung 。 略lược 說thuyết 三tam 種chủng 四tứ 句cú 。 皆giai 不bất 能năng 加gia 。 初sơ 偈kệ 云vân 。 空không 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 非phi 空không 不bất 可khả 說thuyết 。 共cộng 不bất 共cộng 叵phả 說thuyết 。 但đãn 以dĩ 假giả 名danh 。 說thuyết 此thử 一nhất 四tứ 句cú 。 共cộng 即tức 俱câu 句cú 。 不bất 共cộng 則tắc 雙song 遮già 。 若nhược 別biệt 說thuyết 者giả 。 一nhất 空không 。 二nhị 非phi 空không 。 三tam 亦diệc 空không 亦diệc 非phi 空không 。 四tứ 非phi 空không 非phi 非phi 空không 。 此thử 皆giai 雙song 遮già 辯biện 中trung 。 以dĩ 第đệ 二nhị 四tứ 句cú 云vân 。 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 中trung 無vô 常thường 無vô 常thường 等đẳng 四tứ 。 第đệ 三tam 四tứ 句cú 云vân 。 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 中trung 無vô 邊biên 無vô 邊biên 等đẳng 四tứ 。 今kim 並tịnh 拂phất 之chi 。 非phi 唯duy 此thử 四tứ 。 泛phiếm 爾nhĩ 隨tùy 相tương/tướng 皆giai 悉tất 非phi 之chi 。 然nhiên 百bách 非phi 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 約ước 十thập 惡ác 說thuyết 。 如như 下hạ 當đương 明minh 。 二nhị 約ước 通thông 相tương/tướng 說thuyết 。 謂vị 離ly 一nhất 切thiết 。 分phân 別biệt 之chi 相tướng 耳nhĩ 。 故cố 論luận 結kết 。 云vân 如Như 來Lai 過quá 戲hí 論luận 。 而nhi 人nhân 生sanh 戲hí 論luận 。 戲hí 論luận 破phá 慧tuệ 眼nhãn 。 是thị 皆giai 不bất 見kiến 佛Phật 。 謂vị 起khởi 心tâm 動động 念niệm 。 並tịnh 為vi 戲hí 論luận 。 非phi 觀quán 如Như 來Lai 。 應ưng 如như 淨tịnh 名danh 觀quán 阿a 閦súc 品phẩm 。 故cố 疏sớ/sơ 結kết 。 云vân 真chân 則tắc 無vô 緣duyên 佛Phật 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 餘dư 境cảnh 。 即tức 借tá 用dụng 金kim 剛cang 。 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。 疏sớ/sơ 相tướng 好hảo 者giả 。 經Kinh 云vân 盡tận 人nhân 中trung 福phước 等đẳng 者giả 。 等đẳng 取thủ 善thiện 生sanh 經Kinh 云vân 一nhất 切thiết 世thế 間gian 福phước 。 不bất 及cập 如Như 來Lai 。 一nhất 毛mao 功công 德đức 。 一nhất 切thiết 毛mao 功công 德đức 不bất 及cập 一nhất 好hảo/hiếu 。 一nhất 切thiết 好hảo/hiếu 功công 德đức 不bất 及cập 一nhất 相tương/tướng 。 故cố 名danh 福phước 相tương/tướng 。 云vân 不bất 及cập 如Như 來Lai 一nhất 相tương/tướng 等đẳng 。 等đẳng 取thủ 瑜du 伽già 四tứ 十thập 九cửu 。 亦diệc 如như 是thị 說thuyết 。

疏sớ/sơ 。 毛mao 孔khổng 過quá 空không 。 疏sớ/sơ 有hữu 三tam 段đoạn 。 說thuyết 二nhị 種chủng 過quá 。 一nhất 如Như 來Lai 靈linh 智trí 能năng 證chứng 真chân 理lý 虛hư 空không 不bất 能năng 證chứng 。 二nhị 如Như 來Lai 稱xưng 真chân 理lý 空không 。 超siêu 過quá 事sự 空không 。 事sự 空không 即tức 斷đoạn 滅diệt 空không 故cố 。 三tam 無vô 限hạn 理lý 智trí 下hạ 。 雙song 結kết 上thượng 二nhị 皆giai 不bất 可khả 分phần/phân 。 理lý 無vô 分phần/phân 限hạn 智trí 契khế 於ư 理lý 。 亦diệc 無vô 分phân 限hạn 。 智trí 結kết 靈linh 智trí 。 理lý 結kết 真chân 理lý 。 既ký 不bất 可khả 分phần/phân 一nhất 毛mao 。 稱xưng 真chân 則tắc 重trùng 重trùng 融dung 攝nhiếp 。 此thử 處xứ 之chi 空không 。 豈khởi 不bất 能năng 攝nhiếp 於ư 餘dư 處xứ 之chi 空không 。

疏sớ/sơ 。 尋tầm 影ảnh 之chi 月nguyệt 月nguyệt 體thể 不bất 分phân 者giả 。 此thử 中trung 法pháp 喻dụ 影ảnh 略lược 。 若nhược 具cụ 更cánh 云vân 。 以dĩ 月nguyệt 隨tùy 影ảnh 萬vạn 流lưu 異dị 見kiến 。 尋tầm 用dụng 之chi 體thể 體thể 本bổn 寂tịch 然nhiên 。 為vi 寂tịch 靜tĩnh 光quang 也dã 。

疏sớ/sơ 。 慢mạn 是thị 根căn 本bổn 等đẳng 者giả 六lục 。 根căn 本bổn 中trung 之chi 一nhất 也dã 。 憍kiêu 逸dật 隨tùy 惑hoặc 者giả 。 二nhị 十thập 隨tùy 煩phiền 惱não 中trung 之chi 二nhị 也dã 。 憍kiêu 是thị 小tiểu 隨tùy 。 放phóng 逸dật 是thị 大đại 隨tùy 。 並tịnh 如như 初sơ 發phát 心tâm 品phẩm 。 今kim 略lược 釋thích 之chi 。 以dĩ 經kinh 有hữu 意ý 故cố 從tùng 。 慢mạn 謂vị 下hạ 釋thích 三tam 惑hoặc 相tương/tướng 。 以dĩ 順thuận 經kinh 文văn 故cố 。 唯duy 識thức 云vân 。 慢mạn 謂vị 恃thị 己kỷ # 他tha 高cao 舉cử 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 慢mạn 生sanh 苦khổ 為vi 業nghiệp 。 謂vị 若nhược 有hữu 慢mạn 。 於ư 彼bỉ 有hữu 德đức 心tâm 不bất 謙khiêm 下hạ 。 由do 此thử 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 。 無vô 窮cùng 受thọ 諸chư 苦khổ 故cố 。 故cố 疏sớ/sơ 。 云vân 慢mạn 能năng 長trường/trưởng 淪luân 生sanh 死tử 。 論luận 云vân 。 云vân 何hà 為vi 憍kiêu 。 於ư 自tự 盛thịnh 事sự 深thâm 生sanh 染nhiễm 著trước 醉túy 傲ngạo 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 憍kiêu 染nhiễm 依y 為vi 業nghiệp 。 故cố 疏sớ/sơ 。 云vân 憍kiêu 為vi 染nhiễm 法pháp 所sở 依y 論luận 云vân 。 云vân 何hà 放phóng 逸dật 。 謂vị 於ư 染nhiễm 淨tịnh 品phẩm 不bất 能năng 防phòng 修tu 縱túng/tung 蕩đãng 為vi 性tánh 。 障chướng 不bất 放phóng 逸dật 增tăng 惡ác 損tổn 善thiện 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 故cố 疏sớ/sơ 。 云vân 放phóng 逸dật 即tức 是thị 縱túng/tung 蕩đãng 。 餘dư 可khả 思tư 準chuẩn 。

疏sớ/sơ 。 十thập 魔ma 並tịnh 離ly 者giả 。 即tức 五ngũ 十thập 八bát 經kinh 。 一nhất 蘊uẩn 魔ma 。 二nhị 煩phiền 惱não 魔ma 。 三tam 業nghiệp 。 四tứ 心tâm 。 五ngũ 死tử 。 六lục 天thiên 。 七thất 善thiện 根căn 。 八bát 三tam 昧muội 。 九cửu 善Thiện 知Tri 識Thức 魔ma 。 十thập 菩Bồ 提Đề 法Pháp 智trí 魔ma 。 下hạ 廣quảng 有hữu 釋thích 。

疏sớ/sơ 。 疑nghi 自tự 疑nghi 他tha 等đẳng 者giả 。 然nhiên 疑nghi 略lược 有hữu 二nhị 。 一nhất 通thông 相tương/tướng 說thuyết 。 於ư 諸chư 諦đế 理lý 猶do 豫dự 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 疑nghi 善thiện 品phẩm 為vi 業nghiệp 。 二nhị 者giả 五ngũ 蓋cái 中trung 疑nghi 。 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 疑nghi 自tự 。 謂vị 己kỷ 不bất 能năng 入nhập 理lý 。 二nhị 疑nghi 師sư 為vi 彼bỉ 不bất 能năng 善thiện 教giáo 。 三tam 疑nghi 法pháp 。 謂vị 於ư 所sở 學học 為vi 令linh 出xuất 離ly 為vi 不bất 出xuất 離ly 。 如như 有hữu 病bệnh 人nhân 疑nghi 自tự 疑nghi 醫y 疑nghi 藥dược 病bệnh 終chung 不bất 愈dũ 。 今kim 言ngôn 疑nghi 自tự 疑nghi 他tha 疑nghi 理lý 疑nghi 事sự 。 即tức 五ngũ 蓋cái 中trung 之chi 三tam 種chủng 也dã 。 合hợp 其kỳ 事sự 理lý 皆giai 所sở 疑nghi 法pháp 。 通thông 相tương/tướng 說thuyết 也dã 。 從tùng 如như 聞văn 空không 疑nghi 斷đoạn 者giả 。 略lược 示thị 疑nghi 理lý 事sự 之chi 相tướng 。 亦diệc 通thông 一nhất 切thiết 疑nghi 也dã 。 此thử 疏sớ/sơ 有hữu 二nhị 勢thế 。 一nhất 當đương 句cú 生sanh 疑nghi 。 謂vị 聞văn 空không 疑nghi 斷đoạn 等đẳng 。 不bất 了liễu 真chân 空không 將tương 謂vị 斷đoạn 滅diệt 等đẳng 。 二nhị 又hựu 聞văn 空không 疑nghi 有hữu 者giả 。 即tức 空không 有hữu 互hỗ 疑nghi 。 而nhi 云vân 等đẳng 者giả 。 等đẳng 取thủ 聞văn 雙song 是thị 則tắc 疑nghi 雙song 非phi 。 聞văn 雙song 非phi 則tắc 疑nghi 兩lưỡng 是thị 。 今kim 開khai 之chi 可khả 思tư 。 更cánh 略lược 示thị 其kỳ 義nghĩa 。 謂vị 聞văn 空không 莫mạc 疑nghi 斷đoạn 。 是thị 即tức 事sự 之chi 空không 非phi 斷đoạn 滅diệt 故cố 。 聞văn 有hữu 莫mạc 疑nghi 常thường 非phi 定định 性tánh 有hữu 。 從tùng 緣duyên 有hữu 故cố 。 聞văn 雙song 是thị 莫mạc 疑nghi 兩lưỡng 分phần/phân 。 但đãn 雙song 照chiếu 二nhị 諦đế 無vô 二nhị 體thể 故cố 。 聞văn 雙song 非phi 莫mạc 疑nghi 無vô 據cứ 。 以dĩ 但đãn 遮già 過quá 令linh 不bất 著trước 故cố 。 又hựu 聞văn 空không 莫mạc 疑nghi 於ư 有hữu 。 是thị 即tức 有hữu 之chi 空không 故cố 。 聞văn 有hữu 莫mạc 疑nghi 於ư 空không 。 是thị 即tức 空không 之chi 有hữu 故cố 。 聞văn 雙song 是thị 莫mạc 疑nghi 雙song 非phi 。 是thị 即tức 非phi 有hữu 無vô 為vi 有hữu 無vô 故cố 。 聞văn 雙song 非phi 莫mạc 疑nghi 雙song 是thị 。 是thị 即tức 有hữu 無vô 方phương 是thị 非phi 有hữu 無vô 故cố 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 但đãn 以dĩ 世thế 俗tục 下hạ 。 即tức 淨tịnh 名danh 第đệ 二nhị 。 唯duy 改cải 菩Bồ 提Đề 為vi 如Như 來Lai 耳nhĩ 。

疏sớ/sơ 。 經Kinh 云vân 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 等đẳng 者giả 。 此thử 疏sớ/sơ 義nghĩa 引dẫn 。 具cụ 云vân 。 譬thí 如như 巨cự 海hải 浪lãng 。 斯tư 由do 猛mãnh 風phong 起khởi 。 洪hồng 波ba 鼓cổ 溟minh 壑hác 。 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 期kỳ 。 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 等đẳng 。 同đồng 此thử 義nghĩa 。 至chí 下hạ 問vấn 明minh 品phẩm 。 當đương 廣quảng 分phân 別biệt 。

疏sớ/sơ 。 又hựu 言ngôn 此thử 二nhị 不bất 二nhị 者giả 。 融dung 上thượng 性tánh 相tướng 二nhị 空không 也dã 。 云vân 何hà 融dung 耶da 。 謂vị 若nhược 不bất 達đạt 者giả 。 性tánh 相tướng 二nhị 空không 俱câu 非phi 了liễu 義nghĩa 。 何hà 者giả 。 謂vị 法pháp 若nhược 性tánh 空không 相tướng 不bất 空không 故cố 。 若nhược 云vân 相tương/tướng 空không 性tánh 又hựu 不bất 空không 。 以dĩ 性tánh 相tướng 異dị 故cố 。 猶do 如như 畫họa 火hỏa 無vô 有hữu 熱nhiệt 性tánh 。 而nhi 似tự 火hỏa 相tương/tướng 。 如như 木mộc 中trung 火hỏa 。 不bất 見kiến 其kỳ 相tướng 。 而nhi 有hữu 其kỳ 性tánh 。 如như 角giác 峯phong 垂thùy # 即tức 是thị 牛ngưu 相tương/tướng 。 負phụ 重trọng 致trí 遠viễn 。 是thị 其kỳ 性tánh 故cố 。 性tánh 主chủ 於ư 內nội 。 相tương/tướng 據cứ 於ư 外ngoại 。 若nhược 一nhất 空không 者giả 。 彼bỉ 一nhất 不bất 空không 。 若nhược 得đắc 意ý 者giả 。 此thử 二nhị 相tương/tướng 成thành 。 謂vị 由do 從tùng 緣duyên 無vô 性tánh 名danh 為vi 性tánh 空không 。 故cố 令linh 體thể 相tướng 無vô 不bất 空không 寂tịch 。 即tức 相tương/tướng 空không 也dã 。 此thử 以dĩ 性tánh 空không 成thành 於ư 相tương/tướng 空không 。 由do 諸chư 相tướng 蕩đãng 盡tận 是thị 故cố 空không 中trung 無vô 色sắc 。 無vô 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 方phương 顯hiển 法pháp 性tánh 本bổn 自tự 空không 耳nhĩ 。 此thử 以dĩ 相tương/tướng 空không 成thành 性tánh 空không 故cố 。 二nhị 空không 相tướng 成thành 云vân 不bất 二nhị 也dã 。 又hựu 說thuyết 性tánh 空không 總tổng 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 法pháp 無vô 定định 性tánh 名danh 空không 。 則tắc 相tương/tướng 未vị 空không 。 二nhị 法pháp 之chi 真chân 性tánh 本bổn 空không 。 則tắc 相tương/tướng 亦diệc 未vị 空không 。 三tam 若nhược 說thuyết 從tùng 緣duyên 無vô 性tánh 故cố 名danh 為vi 空không 。 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 性tánh 自tự 空không 矣hĩ 。 非phi 推thôi 之chi 使sử 空không 。 則tắc 悟ngộ 真Chân 如Như 成thành 正chánh 智trí 火hỏa 者giả 此thử 中trung 具cụ 五ngũ 法pháp 三tam 自tự 性tánh 。 三tam 性tánh 文văn 顯hiển 。 五ngũ 法pháp 相tướng 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 無vô 物vật 。 故cố 亡vong 名danh 也dã 。 妄vọng 計kế 無vô 相tướng 。 故cố 絕tuyệt 妄vọng 想tưởng 也dã 。 起khởi 緣duyên 無vô 相tướng 。 故cố 絕tuyệt 相tương/tướng 也dã 。 悟ngộ 真Chân 如Như 即tức 圓viên 成thành 。 成thành 正chánh 智trí 火hỏa 。 五ngũ 法pháp 具cụ 矣hĩ 。

疏sớ/sơ 。 若nhược 以dĩ 生sanh 滅diệt 八bát 識thức 。 即tức 彼bỉ 第đệ 八bát 亦diệc 名danh 為vi 轉chuyển 者giả 。 以dĩ 起khởi 信tín 中trung 則tắc 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 故cố 。 有hữu 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 之chi 言ngôn 。 如như 長trường/trưởng 行hành 辯biện 今kim 取thủ 唯duy 識thức 宗tông 八bát 識thức 。 唯duy 是thị 業nghiệp 惑hoặc 辨biện 體thể 生sanh 故cố 皆giai 生sanh 滅diệt 。 言ngôn 以dĩ 恆hằng 轉chuyển 故cố 者giả 。 即tức 引dẫn 證chứng 也dã 。 論luận 釋thích 第đệ 一nhất 能năng 變biến 即tức 阿a 賴lại 耶da 。 於ư 中trung 因nhân 果quả 法pháp 喻dụ 間gian 之chi 恆hằng 轉chuyển 。 如như 瀑bộc 流lưu 。 論luận 有hữu 問vấn 。 云vân 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 為vi 斷đoạn 為vi 常thường 。 論luận 答đáp 云vân 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 以dĩ 恆hằng 轉chuyển 故cố 。 恆hằng 謂vị 此thử 識thức 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 一nhất 類loại 相tương 續tục 常thường 無vô 間gián 斷đoạn 。 是thị 界giới 趣thú 生sanh 施thi 設thiết 本bổn 故cố 。 性tánh 堅kiên 持trì 種chủng 令linh 不bất 失thất 故cố 。 轉chuyển 謂vị 此thử 識thức 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 前tiền 後hậu 變biến 異dị 。 因nhân 滅diệt 果quả 生sanh 非phi 常thường 一nhất 故cố 。 可khả 為vi 轉chuyển 識thức 熏huân 成thành 種chủng 故cố 。 恆hằng 言ngôn 遮già 斷đoạn 轉chuyển 表biểu 非phi 常thường 猶do 如như 瀑bộc 流lưu 因nhân 果quả 法pháp 爾nhĩ 。 疏sớ/sơ 云vân 念niệm 念niệm 殊thù 者giả 。 即tức 以dĩ 論luận 恆hằng 轉chuyển 之chi 言ngôn 。 會hội 同đồng 經kinh 文văn 。 新tân 新tân 已dĩ 下hạ 。 義nghĩa 引dẫn 上thượng 論luận 。 從tùng 念niệm 念niệm 殊thù 故cố 下hạ 。 會hội 法pháp 性tánh 宗tông 與dữ 如Như 來Lai 藏tạng 非phi 一nhất 非phi 異dị 故cố 。 起khởi 信tín 云vân 。 謂vị 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 與dữ 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 名danh 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 由do 念niệm 念niệm 殊thù 是thị 生sanh 滅diệt 故cố 與dữ 藏tạng 非phi 一nhất 。 即tức 此thử 生sanh 滅diệt 心tâm 恆Hằng 沙sa 性tánh 德đức 本bổn 來lai 具cụ 足túc 。 故cố 名danh 不bất 離ly 不bất 即tức 不bất 離ly 。 即tức 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 言ngôn 如như 彼bỉ 瀑bộc 流lưu 者giả 。 即tức 向hướng 所sở 引dẫn 唯duy 識thức 後hậu 文văn 云vân 。 如như 瀑bộc 流lưu 水thủy 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 相tương 續tục 長trường 時thời 有hữu 所sở 漂phiêu 溺nịch 。 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 從tùng 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 非phi 常thường 非phi 斷đoạn 。 漂phiêu 溺nịch 有hữu 情tình 。 令linh 不bất 出xuất 離ly 。 又hựu 如như 瀑bộc 流lưu 雖tuy 因nhân 風phong 等đẳng 擊kích 起khởi 諸chư 波ba 。 而nhi 流lưu 不bất 斷đoạn 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 遇ngộ 眾chúng 緣duyên 起khởi 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 而nhi 恆hằng 相tương 續tục 。 又hựu 如như 瀑bộc 流lưu 漂phiêu 水thủy 上thượng 下hạ 。 魚ngư 草thảo 等đẳng 物vật 隨tùy 流lưu 不bất 捨xả 。 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 與dữ 內nội 習tập 氣khí 外ngoại 觸xúc 等đẳng 法pháp 。 恆hằng 相tương 續tục 轉chuyển 。 釋thích 曰viết 。 但đãn 觀quán 上thượng 引dẫn 於ư 疏sớ/sơ 自tự 明minh 。 而nhi 疏sớ/sơ 文văn 中trung 二nhị 宗tông 合hợp 釋thích 。 如như 瀑bộc 流lưu 水thủy 即tức 唯duy 識thức 文văn 。 離ly 水thủy 無vô 流lưu 。 通thông 二nhị 宗tông 義nghĩa 。 若nhược 成thành 法pháp 相tướng 。 離ly 第đệ 八bát 識thức 無vô 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 若nhược 依y 法pháp 性tánh 。 離ly 如Như 來Lai 藏tạng 無vô 有hữu 八bát 識thức 。 廣quảng 如như 問vấn 明minh 。 又hựu 如như 海hải 波ba 濤đào 。 即tức 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 如như 大đại 海hải 水thủy 。 因nhân 風phong 波ba 動động 。 水thủy 相tương/tướng 風phong 相tương/tướng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 海hải 即tức 藏tạng 識thức 。 如như 長trường/trưởng 行hành 說thuyết 。 恆hằng 常thường 住trụ 故cố 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 此thử 即tức 成thành 上thượng 離ly 水thủy 無vô 流lưu 。 亦diệc 乃nãi 生sanh 下hạ 有hữu 所sở 漂phiêu 溺nịch 。 即tức 唯duy 識thức 上thượng 生sanh 人nhân 天thiên 猶do 如như 漂phiêu 草thảo 。 下hạ 沈trầm 三tam 塗đồ 猶do 如như 溺nịch 魚ngư 。 多đa 畜súc 養dưỡng 故cố 。 又hựu 兼kiêm 法pháp 性tánh 。 此thử 中trung 具cụ 有hữu 恆Hằng 沙sa 性tánh 德đức 。 一nhất 切thiết 至chí 寶bảo 自tự 此thử 而nhi 生sanh 。 若nhược 取thủ 法pháp 相tướng 。 阿a 陀đà 那na 識thức 甚thậm 微vi 細tế 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 如như 瀑bộc 流lưu 。 我ngã 於ư 凡phàm 愚ngu 不bất 開khai 演diễn 。 恐khủng 彼bỉ 分phân 別biệt 執chấp 為vi 我ngã 。 亦diệc 多đa 畜súc 養dưỡng 義nghĩa 。 義nghĩa 兼kiêm 二nhị 宗tông 言ngôn 法pháp 合hợp 思tư 之chi 已dĩ 如như 上thượng 說thuyết 玄huyền 文văn 。 又hựu 明minh 至chí 問vấn 明minh 品phẩm 當đương 廣quảng 分phân 別biệt 。 二nhị 宗tông 之chi 異dị 。

疏sớ/sơ 。 謂vị 此thử 識thức 微vi 細tế 。 即tức 如như 向hướng 引dẫn 偈kệ 文văn 。 即tức 唯duy 識thức 第đệ 三tam 。 引dẫn 解giải 深thâm 密mật 偈kệ 。

疏sớ/sơ 。 次thứ 句cú 示thị 心tâm 海hải 性tánh 即tức 是thị 佛Phật 智trí 者giả 。 上thượng 句cú 佛Phật 智trí 為vi 能năng 了liễu 。 故cố 八bát 十thập 經kinh 。 云vân 佛Phật 智trí 廣quảng 大đại 如như 虛hư 空không 。 悉tất 了liễu 世thế 間gian 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 故cố 今kim 此thử 即tức 出xuất 現hiện 品phẩm 。 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 無vô 。 不bất 具cụ 有hữu 如Như 來Lai 智trí 慧tuệ 。 如như 大đại 海hải 水thủy 。 潛tiềm 流lưu 四tứ 天thiên 下hạ 地địa 。 故cố 云vân 即tức 是thị 佛Phật 智trí 。 不bất 令linh 外ngoại 求cầu 者giả 。 即tức 淨tịnh 名danh 云vân 。 諸chư 佛Phật 解giải 脫thoát 。 當đương 於ư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 行hành 中trung 求cầu 。 稱xưng 彼bỉ 圓viên 機cơ 故cố 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。

疏sớ/sơ 。 聖thánh 智trí 涅Niết 槃Bàn 本bổn 有hữu 今kim 無vô 者giả 。 約ước 法pháp 相tướng 說thuyết 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 有hữu 聖thánh 智trí 本bổn 無vô 。 故cố 無vô 菩Bồ 提Đề 覺giác 法pháp 之chi 樂lạc 。 今kim 約ước 法pháp 性tánh 。 涅Niết 槃Bàn 聖thánh 智trí 皆giai 有hữu 。 性tánh 淨tịnh 即tức 法pháp 性tánh 門môn 。 是thị 則tắc 真chân 樂nhạo/nhạc/lạc 本bổn 有hữu 。 失thất 而nhi 不bất 知tri 云vân 無vô 有hữu 耳nhĩ 。 故cố 初Sơ 地Địa 云vân 。 諸chư 佛Phật 正Chánh 法Pháp 。 如như 是thị 甚thậm 深thâm 。 而nhi 諸chư 凡phàm 夫phu 。 心tâm 墮đọa 邪tà 見kiến 。 既ký 失thất 真chân 樂nhạo/nhạc/lạc 妄vọng 苦khổ 本bổn 空không 。 得đắc 而nhi 不bất 覺giác 是thị 故cố 沈trầm 迷mê 。 若nhược 覺giác 本bổn 性tánh 不bất 沈trầm 迷mê 故cố 。 故cố 第đệ 三tam 句cú 。 示thị 其kỳ 性tánh 有hữu 。 令linh 其kỳ 覺giác 性tánh 了liễu 彼bỉ 苦khổ 性tánh 。 真chân 寂tịch 靜tĩnh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 云vân 樂nhạo/nhạc/lạc 非phi 苦khổ 外ngoại 。 是thị 以dĩ 長trường/trưởng 行hành 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。

疏sớ/sơ 。 見kiến 性tánh 得đắc 樂lạc 性tánh 即tức 是thị 門môn 者giả 。 若nhược 約ước 解giải 。 苦khổ 無vô 苦khổ 苦khổ 。 為vi 見kiến 性tánh 之chi 門môn 。 今kim 約ước 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 故cố 。 性tánh 為vi 聖thánh 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 門môn 。

疏sớ/sơ 。 依y 光quang 有hữu 影ảnh 等đẳng 者giả 。 疏sớ/sơ 開khai 影ảnh 像tượng 二nhị 字tự 。 以dĩ 為vi 兩lưỡng 喻dụ 。 影ảnh 謂vị 光quang 影ảnh 喻dụ 像tượng 謂vị 鏡kính 像tượng 喻dụ 。 然nhiên 此thử 二nhị 喻dụ 有hữu 通thông 一nhất 切thiết 。 今kim 取thủ 別biệt 義nghĩa 。 光quang 影ảnh 之chi 喻dụ 。 喻dụ 佛Phật 現hiện 多đa 端đoan 。 故cố 云vân 有hữu 動động 靜tĩnh 。 質chất 動động 影ảnh 動động 。 質chất 靜tĩnh 影ảnh 靜tĩnh 。 鏡kính 像tượng 喻dụ 現hiện 身thân 勝thắng 劣liệt 。 如như 丈trượng 六lục 三tam 尺xích 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 等đẳng 隨tùy 機cơ 見kiến 故cố (# 第đệ 二nhị 經kinh 終chung )# 。

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 隨Tùy 疏Sớ/sơ 演Diễn 義Nghĩa 鈔Sao 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập

Print Friendly, PDF & Email