大Đại 日Nhật 經Kinh 劫Kiếp 心Tâm 義Nghĩa 章Chương
Quyển 1
日Nhật 本Bổn 釋Thích 運Vận 敞Sưởng 撰Soạn

大Đại 日Nhật 經Kinh 劫Kiếp 心Tâm 義Nghĩa 章Chương 序Tự

劫kiếp 心tâm 者giả 何hà 。 謂vị 三tam 劫kiếp 十thập 住trụ 心tâm 也dã 。 三tam 劫kiếp 十thập 住trụ 心tâm 者giả 何hà 。 謂vị 到đáo 祕bí 密mật 佛Phật 乗# 初Sơ 地Địa 之chi 中trung 路lộ 險hiểm 夷di 郵bưu 舎# 也dã 。 凡phàm 學học 密mật 乗# 。 有hữu 事sự 相tướng 焉yên 。 為vi 教giáo 求cầu 者giả 。 三tam 劫kiếp 十thập 住trụ 心tâm 。 是thị 為vi 密mật 家gia 教giáo 相tương/tướng 佛Phật 乗# 初Sơ 地Địa 。 名danh 真chân 言ngôn 門môn 。 而nhi 入nhập 真chân 言ngôn 門môn 。 略lược 有hữu 三tam 事sự 。 謂vị 身thân 語ngữ 心tâm 平bình 等đẳng 軌quỹ 則tắc 也dã 。 是thị 名danh 瑜du 伽già 事sự 相tướng 。 事sự 相tướng 譬thí 。 如như 毉y 家gia 祕bí 方phương 玅# 術thuật 故cố 非phi 靣# 付phó 口khẩu 授thọ 。 則tắc 不bất 許hứa 輒triếp 行hành 之chi 。 以dĩ 違vi 越việt 佛Phật 制chế 。 速tốc 無vô 間gián 罪tội 故cố 。 所sở 以dĩ 事sự 扵# 師sư 資tư 相tương/tướng 承thừa 焰diễm 焰diễm 相tương 續tục 也dã 。 教giáo 相tương/tướng 猶do 如như 毉y 家gia 本bổn 草thảo 素tố 問vấn 等đẳng 経# 說thuyết 藥dược 性tánh 論luận 病bệnh 原nguyên 。 故cố 講giảng 者giả 随# 力lực 得đắc 解giải 。 翰hàn 牘độc 述thuật 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 教giáo 相tương/tướng 趁sấn 眼nhãn 之chi 明minh 昧muội 。 而nhi 異dị 議nghị 糾# 紛phân 也dã 。 舊cựu 來lai 正chánh 眼nhãn 者giả 少thiểu 。 僻tích 釋thích 者giả 多đa 。 眾chúng 總tổng 飄phiêu 山sơn 。 聚tụ [虫*ㄆ]# 成thành 雷lôi 。 故cố 學học 者giả 滔thao 滔thao 執chấp 珉# 為vi 玉ngọc 。 予# 心tâm 甚thậm 慨khái 之chi 憫mẫn 念niệm 後hậu 進tiến 。 不bất 忍nhẫn 韞# 默mặc 。 嘗thường 著trước 開khai 奩# 編biên 二nhị 卷quyển 。 繩thằng 愆khiên 糺củ 謬mậu 。 然nhiên 猶do 未vị 罄khánh 纖tiêm 旨chỉ 。 膠giao 執chấp 之chi 徒đồ 不bất 得đắc 通thông 曉hiểu 。 ▆# ▆# 說thuyết 之chi ▆# 。 [(采-木+(工/山))*糸]# 是thị 重trọng/trùng 撰soạn 義nghĩa 章chương 三tam 卷quyển 。 以dĩ 翼dực 餘dư 義nghĩa 云vân 。 然nhiên 予# 年niên 迫bách 日nhật 索sách 。 衰suy 病bệnh 轉chuyển 侵xâm 。 氣khí 懦# 不bất 能năng 開khai 暢sướng 無vô 玄huyền 微vi 。 攬lãm 者giả 冝# 察sát 焉yên 。 昔tích 馬mã 援viện 暮mộ 齡linh 再tái 擊kích 五ngũ 谿khê 蠻# 。 會hội 暑thử 甚thậm 中trung 病bệnh 。 輒triếp 曳duệ 足túc 以dĩ 觀quán 賊tặc 升thăng 險hiểm 鼓cổ 譟# 。 其kỳ 壯tráng 意ý 可khả 哀ai 矣hĩ 。 予# 偶ngẫu 憶ức 之chi 歎thán 息tức 而nhi 已dĩ 。 書thư 之chi 以dĩ 為vi 序tự 。

貞trinh 享hưởng 五ngũ 戊# 辰thần 春xuân 二nhị 月nguyệt 日nhật 瑞thụy 應ứng 七thất 十thập 五ngũ 寒hàn 泊bạc 如như 運vận 敞sưởng 謹cẩn 。 書thư 扵# 寂tịch 照chiếu 堂đường 。

大Đại 日Nhật 經Kinh 劫Kiếp 心Tâm 義Nghĩa 章Chương 卷quyển 上thượng 編biên 目mục

-# 三tam 劫kiếp 義nghĩa 第đệ 一nhất

-# 十thập 住trụ 心tâm 義nghĩa 第đệ 二nhị

-# 住trụ 心tâm 因nhân 由do 義nghĩa 第đệ 三tam (# 附phụ 顯hiển 密mật 寄ký 齊tề 義nghĩa )#

菩Bồ 提Đề 心tâm 心tâm 相tương/tướng 義nghĩa 第đệ 四tứ (# 附phụ 心tâm 相tương/tướng 顯hiển 密mật 義nghĩa )#

大Đại 日Nhật 經Kinh 劫Kiếp 心Tâm 義Nghĩa 章Chương 卷quyển 上thượng

瑞thụy 應ứng 山sơn 沙Sa 門Môn 。 運vận 敞sưởng 。 述thuật 。

三tam 劫kiếp 義nghĩa 第đệ 一nhất

夫phu 真chân 言ngôn 祕bí 密mật 教giáo 者giả 三tam 摩ma 地địa 法pháp 為vi 宗tông 即tức 身thân 成thành 佛Phật 為vi 要yếu 龍long 猛mãnh 菩Bồ 薩Tát 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 論luận 云vân 惟duy 真chân 言ngôn 法pháp 中trung 即tức 身thân 成thành 佛Phật 故cố 是thị 說thuyết 三tam 摩ma 地địa 法pháp 於ư 諸chư 教giáo 中trung 闕khuyết 而nhi 不bất 書thư 三tam 摩ma 地địa 法pháp 者giả 謂vị 三tam 密mật 瑜du 伽già 五ngũ 相tương/tướng 觀quán 門môn 故cố 論luận 云vân 凡phàm 脩tu 習tập 瑜du 伽già 觀quán 行hành 人nhân 當đương 須tu 具cụ 脩tu 三tam 密mật 行hành 證chứng 悟ngộ 五ngũ 相tương/tướng 成thành 身thân 義nghĩa 也dã 所sở 言ngôn 三tam 密mật 者giả 一nhất 身thân 密mật 者giả 如như 結kết 契khế 印ấn 召triệu 請thỉnh 聖thánh 眾chúng 是thị 也dã 二nhị 語ngữ 密mật 者giả 如như 密mật 誦tụng 真chân 言ngôn 令linh 文văn 句cú 了liễu 了liễu 分phân 明minh 。 無vô 謬mậu 悞ngộ 也dã 三tam 意ý 密mật 者giả 如như 住trụ 瑜du 伽già 相tương 應ứng 白bạch 淨tịnh 月nguyệt 圓viên 滿mãn 觀quán 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 也dã 次thứ 明minh 五ngũ 相tương/tướng 成thành 身thân 者giả 一nhất 是thị 通thông 達đạt 心tâm 二nhị 是thị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 三tam 是thị 金kim 剛cang 心tâm 四tứ 是thị 金kim 剛cang 身thân 五ngũ 是thị 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 獲hoạch 金kim 剛cang 堅kiên 固cố 身thân 。 也dã 然nhiên 此thử 五ngũ 相tương/tướng 具cụ 僃# 方phương 成thành 本bổn 尊tôn 身thân 也dã 其kỳ 圓viên 明minh 則tắc 暜# 賢hiền 身thân 也dã 亦diệc 是thị 暜# 賢hiền 心tâm 也dã 與dữ 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 同đồng 之chi 亦diệc 乃nãi 三tam 世thế 脩tu 行hành 證chứng 有hữu 前tiền 後hậu 及cập 達đạt 悟ngộ 已dĩ 無vô 厺# 來lai 今kim 乃nãi 至chí 如như 金kim 剛cang 頂đảnh 瑜du 伽già 經kinh 說thuyết 一nhất 切thiết 義nghĩa 成thành 就tựu 。 菩Bồ 薩Tát 初sơ 坐tọa 金kim 剛cang 座tòa 。 取thủ 證chứng 無vô 上thượng 道Đạo 。 遂toại 蒙mông 諸chư 佛Phật 授thọ 此thử 心tâm 地địa 然nhiên 能năng 證chứng 果Quả 凡phàm 今kim 之chi 人nhân 若nhược 心tâm 決quyết 定định 。 如như 教giáo 脩tu 行hành 不bất 起khởi 于vu 座tòa 。 三tam 摩ma 地địa 現hiện 前tiền 應ưng 於ư 是thị 成thành 就tựu 本bổn 尊tôn 之chi 身thân 凡phàm 餘dư 教giáo 中trung 說thuyết 經Kinh 三tam 大đại 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 成thành 佛Phật 然nhiên 此thử 經Kinh 中trung 立lập 三tam 劫kiếp 門môn 者giả 所sở 以dĩ 顯hiển 一nhất 生sanh 頓đốn 成thành 之chi 旨chỉ 也dã 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 謂vị 劫kiếp 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 時thời 分phần/phân 時thời 分phần/phân 者giả 謂vị 三tam 大đại 僧Tăng 祇kỳ 餘dư 教giáo 所sở 歷lịch 之chi 時thời 劫kiếp 也dã 二nhị 者giả 妄vọng 執chấp 妄vọng 執chấp 者giả 謂vị 初sơ 劫kiếp 麤thô 妄vọng 執chấp 第đệ 二nhị 劫kiếp 細tế 妄vọng 執chấp 第đệ 三tam 劫kiếp 極cực 細tế 妄vọng 執chấp 餘dư 教giáo 經kinh 三tam 大đại 阿a 僧tăng 祇kỳ 時thời 。 劫kiếp 所sở 斷đoạn 三tam 妄vọng 執chấp 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 一nhất 生sanh 超siêu 越việt 至chí 初Sơ 地Địa 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 故cố 。 立lập 三tam 劫kiếp 門môn 顯hiển 行hành 位vị 也dã 故cố 無vô 畏úy 三tam 藏tạng 曰viết 越việt 世thế 間gian 三tam 妄vọng 執chấp 出xuất 世thế 間gian 心tâm 。 生sanh 者giả 若nhược 以dĩ 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 出xuất 世thế 間gian 心tâm 。 即tức 是thị 超siêu 越việt 三tam 劫kiếp 瑜du 祇kỳ 行hành 梵Phạm 云vân 劫kiếp 跛bả 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 時thời 分phần/phân 二nhị 者giả 妄vọng 執chấp 若nhược 依y 常thường 途đồ 解giải 釋thích 度độ 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 得đắc 成thành 正chánh 覺giác 。 若nhược 祕bí 密mật 釋thích 超siêu 一nhất 劫kiếp 瑜du 祇kỳ 行hành 即tức 是thị 度độ 百bách 六lục 十thập 心tâm 等đẳng 一nhất 重trọng/trùng 麤thô 妄vọng 執chấp 名danh 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 超siêu 二nhị 劫kiếp 瑜du 祇kỳ 行hành 又hựu 度độ 百bách 六lục 十thập 心tâm 等đẳng 一nhất 重trọng/trùng 細tế 妄vọng 執chấp 名danh 二nhị 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 真chân 言ngôn 門môn 行hành 者giả 復phục 越việt 一nhất 劫kiếp 更cánh 度độ 百bách 六lục 十thập 心tâm 等đẳng 一nhất 重trọng/trùng 極cực 細tế 妄vọng 執chấp 得đắc 至chí 佛Phật 慧tuệ 。 初sơ 心tâm 故cố 云vân 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 成thành 佛Phật 也dã 若nhược 一nhất 生sanh 度độ 此thử 三tam 妄vọng 執chấp 即tức 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 何hà 論luận 時thời 分phần/phân 耶da 此thử 中trung 佛Phật 慧tuệ 初sơ 心tâm 者giả 謂vị 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 即tức 初Sơ 地Địa 也dã 。

問vấn 諸chư 教giáo 通thông 義nghĩa 入nhập 劫kiếp 以dĩ 後hậu 經kinh 十thập 信tín 三tam 賢hiền 而nhi 至chí 初Sơ 地Địa 為vi 初sơ 僧Tăng 祇kỳ 自tự 第đệ 二nhị 地địa 至chí 第đệ 七Thất 地Địa 。 為vi 第đệ 二nhị 僧Tăng 祇kỳ 自tự 第đệ 八bát 地địa 至chí 第đệ 十Thập 地Địa 。 為vi 第đệ 三tam 僧Tăng 祇kỳ 今kim 云vân 越việt 三tam 劫kiếp 至chí 初Sơ 地Địa 者giả 違vi 於ư 諸chư 教giáo 通thông 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 密mật 教giáo 十Thập 地Địa 永vĩnh 異dị 常thường 途đồ 說thuyết 故cố 大đại 師sư 曰viết 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 者giả 非phi 顯hiển 教giáo 所sở 言ngôn 初Sơ 地Địa 是thị 則tắc 自tự 家gia 佛Phật 乘thừa 之chi 初Sơ 地Địa 由do 此thử 義nghĩa 也dã 密mật 教giáo 地địa 前tiền 不bất 立lập 信tín 賢hiền 行hành 位vị 未vị 至chí 初Sơ 地Địa 時thời 名danh 生sanh 死tử 所sở 植thực 善thiện 若nhược 有hữu 地địa 前tiền 立lập 位vị 之chi 說thuyết 者giả 準chuẩn 常thường 途đồ 也dã 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 入nhập 三tam 昧muội 耶da 脩tu 三tam 密mật 供cúng 養dường 次thứ 第đệ 乃nãi 度độ 三tam 重trọng/trùng 妄vọng 執chấp 得đắc 至chí 虛hư 空không 無vô 垢cấu 菩Bồ 提Đề 心tâm 是thị 名danh 初Sơ 地Địa 也dã 。

問vấn 今kim 經kinh 十Thập 地Địa 名danh 信tín 解giải 地địa 古cổ 來lai 一nhất 傳truyền 曰viết 信tín 謂vị 十thập 信tín 解giải 行hành 謂vị 三tam 賢hiền 十Thập 地Địa 攝nhiếp 十thập 信tín 三tam 賢hiền 功công 德đức 故cố 名danh 信tín 解giải 此thử 義nghĩa 為vi 是thị 否phủ/bĩ 。

答đáp 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 且thả 不bất 見kiến 本bổn 說thuyết 盇# 胸hung 臆ức 解giải 矣hĩ 不bất 可khả 採thải 用dụng 無vô 據cứ 之chi 說thuyết 疏sớ/sơ 有hữu 委ủy 釋thích 云vân 此thử 經Kinh 宗tông 從tùng 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 以dĩ 上thượng 十thập 住trụ 地địa 皆giai 是thị 信tín 解giải 中trung 行hành 唯duy 如Như 來Lai 名danh 究cứu 竟cánh 一nhất 切thiết 。 智trí 地địa 如như 華hoa 嚴nghiêm 中trung 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 信tín 如Như 來Lai 。 本bổn 行hạnh 所sở 入nhập 信tín 成thành 就tựu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 信tín 入nhập 諸chư 勝thắng 地địa 信tín 成thành 就tựu 力lực 信tín 具cụ 足túc 無vô 所sở 畏úy 信tín 生sanh 長trưởng 不bất 可khả 壞hoại 不Bất 共Cộng 佛Phật 法Pháp 。 信tín 不bất 思tư 議nghị 佛Phật 法Pháp 。 信tín 出xuất 生sanh 無vô 中trung 邊biên 佛Phật 境cảnh 界giới 信tín 隨tùy 入nhập 如Như 來Lai 無vô 量lượng 境cảnh 界giới 。 信tín 成thành 就tựu 果quả 於ư 如như 是thị 諸chư 事sự 。 其kỳ 心tâm 畢tất 竟cánh 。 不bất 可khả 破phá 壞hoại 。 不bất 復phục 隨tùy 佗tha 緣duyên 轉chuyển 故cố 名danh 信tín 解giải 行hành 地địa 亦diệc 名danh 到đáo 於ư 脩tu 行hành 地địa 也dã 信tín 解giải 名danh 義nghĩa 解giải 釋thích 分phân 明minh 豈khởi 指chỉ 信tín 賢hiền 耶da 演diễn 密mật 四tứ 云vân 言ngôn 信tín 解giải 中trung 行hành 者giả 信tín 謂vị 忍nhẫn 可khả 樂lạc 欲dục 解giải 謂vị 了liễu 悟ngộ 證chứng 達đạt 各các 有hữu 淺thiển 深thâm 淺thiển 即tức 地địa 前tiền 深thâm 即tức 地địa 上thượng 此thử 是thị 地địa 上thượng 行hành 即tức 進tiến 脩tu 故cố 下hạ 第đệ 三tam 疏sớ/sơ 曰viết 復phục 當đương 思tư 惟duy 。 幻huyễn 喻dụ 如như 藥dược 物vật 和hòa 合hợp 而nhi 得đắc 昇thăng 空không 住trụ 壽thọ 亦diệc 非phi 利lợi 根căn 智trí 慧tuệ 。 所sở 能năng 思tư 議nghị 但đãn 令linh 玅# 解giải 其kỳ 術thuật 無vô 不bất 成thành 者giả 以dĩ 此thử 深thâm 心tâm 淨tịnh 信tín 離ly 疑nghi 惑hoặc 故cố 漸tiệm 得đắc 法Pháp 驗nghiệm 現hiện 前tiền 復phục 由do 法pháp 驗nghiệm 現hiện 前tiền 故cố 信tín 解giải 轉chuyển 增tăng 不bất 可khả 殂tồ 壞hoại 又hựu 釋thích 論luận 云vân 譬thí 如như 穿xuyên 井tỉnh 已dĩ 見kiến 溼thấp 泥nê 轉chuyển 加gia 精tinh 進tấn 。 必tất 望vọng 得đắc 水thủy 又hựu 如như 鑽toàn 火hỏa 已dĩ 得đắc 見kiến 煙yên 倍bội 復phục 勵lệ 力lực 必tất 望vọng 得đắc 火hỏa 故cố 曰viết 信tín 解giải 中trung 行hành 也dã 。

問vấn 如như 云vân 若nhược 一nhất 生sanh 度độ 此thử 三tam 妄vọng 執chấp 即tức 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 者giả 以dĩ 至chí 初Sơ 地Địa 稱xưng 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 此thử 是thị 為vi 顯hiển 初Sơ 地Địa 即tức 極cực 義nghĩa 耶da 。

答đáp 初Sơ 地Địa 即tức 極cực 者giả 內nội 證chứng 深thâm 旨chỉ 別biệt 途đồ 法Pháp 門môn 然nhiên 經kinh 疏sớ/sơ 所sở 明minh 專chuyên 依y 次thứ 第đệ 證chứng 故cố 疏sớ/sơ 所sở 言ngôn 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 者giả 若nhược 一nhất 生sanh 度độ 此thử 三tam 妄vọng 執chấp 得đắc 至chí 佛Phật 慧tuệ 。 初sơ 心tâm 已dĩ 至chí 佛Phật 慧tuệ 初sơ 心tâm 者giả 進tiến 心tâm 不bất 息tức 勇dũng 健kiện 脩tu 行hành 不bất 起khởi 于vu 座tòa 。 而nhi 至chí 究cứu 竟cánh 大đại 牟Mâu 尼Ni 位vị 故cố 云vân 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 如như 經Kinh 云vân 所sở 謂vị 初sơ 發phát 心tâm 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 次thứ 第đệ 此thử 生sanh 滿mãn 足túc 緣duyên 業nghiệp 生sanh 增tăng 長trưởng 有hữu 情tình 。 類loại 業nghiệp 壽thọ 種chủng 除trừ 復phục 有hữu 芽nha 種chủng 生sanh 起khởi 一nhất 生sanh 越việt 三tam 妄vọng 及cập 究cứu 竟cánh 十Thập 地Địa 者giả 可khả 見kiến 矣hĩ 。

問vấn 經kinh 說thuyết 相tương 似tự 十Thập 地Địa 滿mãn 後hậu 業nghiệp 壽thọ 種chủng 除trừ 芽nha 種chủng 生sanh 起khởi 如như 何hà 。

答đáp 不bất 然nhiên 緣duyên 業nghiệp 生sanh 等đẳng 者giả 三tam 妄vọng 分phân 齊tề 謂vị 除trừ 此thử 種chủng 子tử 生sanh 初Sơ 地Địa 智trí 故cố 云vân 芽nha 種chủng 生sanh 起khởi 也dã 疏sớ/sơ 云vân 緣duyên 業nghiệp 生sanh 者giả 謂vị 為vi 有hữu 情tình 癡si 愛ái 因nhân 緣duyên 造tạo 身thân 口khẩu 意ý 種chủng 種chủng 虛hư 妄vọng 不bất 清thanh 淨tịnh 業nghiệp 乘thừa 如như 是thị 業nghiệp 生sanh 六lục 趣thú 身thân 增tăng 長trưởng 輪luân 迴hồi 僃# 受thọ 諸chư 苦khổ 今kim 脩tu 平bình 等đẳng 三tam 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 慧tuệ 門môn 一nhất 切thiết 蘊uẩn 阿a 賴lại 耶da 業nghiệp 壽thọ 種chủng 子tử 皆giai 悉tất 焚phần 滅diệt 得đắc 至chí 虛hư 空không 無vô 垢cấu 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 平bình 等đẳng 種chủng 子tử 從tùng 悲bi 藏tạng 中trung 生sanh 法pháp 性tánh 牙nha 乃nãi 至chí 莖hành 葉diệp 花hoa 果quả 徧biến 滿mãn 諸chư 法Pháp 界Giới 成thành 萬vạn 德đức 開khai 敷phu 菩Bồ 提Đề 樹thụ 王vương 。 然nhiên 以dĩ 四tứ 不bất 生sanh 義nghĩa 觀quán 之chi 都đô 無vô 所sở 起khởi 亦diệc 無vô 起khởi 處xứ 當đương 知tri 此thử 生sanh 即tức 是thị 大đại 空không 生sanh 也dã 故cố 云vân 有hữu 情tình 類loại 業nghiệp 壽thọ 種chủng 除trừ 復phục 有hữu 牙nha 種chủng 生sanh 起khởi 由do 此thử 應ưng 知tri 。 業nghiệp 壽thọ 種chủng 除trừ 然nhiên 後hậu 至chí 初Sơ 地Địa 也dã 。

十thập 住trụ 心tâm 義nghĩa 第đệ 二nhị

盇# 惟duy 眾chúng 生sanh 自tự 心tâm 品phẩm 即tức 是thị 一nhất 切thiết 。 智trí 智trí 與dữ 十thập 方phương 三tam 世thế 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 纖tiêm 毫hào 差sai 而nhi 不bất 自tự 了liễu 知tri 。 故cố 名danh 凡phàm 夫phu 若nhược 如như 實thật 知tri 。 名danh 為vi 一nhất 切thiết 。 智trí 者giả 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 依y 真chân 言ngôn 教giáo 生sanh 一nhất 念niệm 淨tịnh 信tín 習tập 三tam 摩ma 地địa 法pháp 方phương 便tiện 脩tu 行hành 進tiến 心tâm 不bất 息tức 頓đốn 越việt 三tam 妄vọng 至chí 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 以dĩ 無vô 所sở 住trụ 。 而nhi 住trụ 其kỳ 心tâm 。 心tâm 所sở 住trú 處xứ 略lược 有hữu 十thập 種chủng 。 故cố 寄ký 齊tề 十thập 種chủng 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 諸chư 教giáo 顯hiển 菩Bồ 提Đề 心tâm 續tục 生sanh 次thứ 第đệ 故cố 十thập 住trụ 心tâm 論luận 云vân 經kinh 祕bí 密mật 主chủ 問vấn 發phát 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 之chi 時thời 心tâm 所sở 住trú 處xứ 相tương 續tục 次thứ 第đệ 幾kỷ 種chủng 佛Phật 具cụ 答đáp 之chi 故cố 經kinh 初sơ 品phẩm 名danh 曰viết 住trụ 心tâm 今kim 依y 此thử 經Kinh 顯hiển 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 住trụ 心tâm 次thứ 第đệ 顯hiển 密mật 二nhị 教giáo 差sai 別biệt 亦diệc 在tại 此thử 中trung 。 住trụ 心tâm 雖tuy 無vô 量lượng 且thả 舉cử 十thập 綱cương 攝nhiếp 之chi 眾chúng 毛mao 。

第đệ 一nhất 異dị 生sanh 羝đê 羊dương 心tâm 者giả 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 醉túy 無vô 明minh 酒tửu 無vô 有hữu 醒tỉnh 期kỳ 溺nịch 生sanh 死tử 泥nê 不bất 求cầu 出xuất 離ly 。 不bất 信tín 因nhân 果quả 。 不bất 辨biện 罪tội 福phước 心tâm 之chi 名danh 也dã 如như 是thị 凡phàm 夫phu 隨tùy 欲dục 造tạo 業nghiệp 受thọ 異dị 類loại 生sanh 故cố 名danh 異dị 生sanh 愚ngu 癡si 昧muội 劣liệt 猶do 如như 羝đê 羊dương 。 故cố 以dĩ 目mục 之chi 然nhiên 所sở 以dĩ 為vi 一nhất 。 種chủng 住trụ 心tâm 者giả 高cao 原nguyên 陸lục 地địa 不bất 生sanh 蓮liên 花hoa 。 卑ty 溼thấp 淤ứ 泥nê 乃nãi 生sanh 此thử 花hoa 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 煩phiền 惱não 淤ứ 泥nê 。 生sanh 斯tư 牙nha 種chủng 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 異dị 生sanh 羝đê 羊dương 心tâm 生sanh 一nhất 切thiết 智trí 心tâm 。 牙nha 種chủng 之chi 淤ứ 泥nê 也dã 經Kinh 云vân 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 。 愚ngu 童đồng 凡phàm 夫phu 執chấp 著trước 我ngã 名danh 我ngã 有hữu 分phân 別biệt 無vô 量lượng 。 我ngã 分phần/phân 祕bí 密mật 主chủ 若nhược 彼bỉ 不bất 觀quán 我ngã 之chi 自tự 性tánh 則tắc 我ngã 我ngã 所sở 生sanh 等đẳng 疏sớ/sơ 釋thích 此thử 文văn 云vân 欲dục 明minh 淨tịnh 心tâm 最tối 初sơ 生sanh 起khởi 之chi 由do 故cố 先tiên 說thuyết 愚ngu 童đồng 凡phàm 夫phu 違vi 理lý 之chi 心tâm 。

第đệ 二nhị 愚ngu 童đồng 持trì 齋trai 心tâm 者giả 物vật 無vô 定định 性tánh 遇ngộ 緣duyên 則tắc 遷thiên 如như 芽nha 種chủng 蒙mông 潤nhuận 果quả 實thật 得đắc 結kết 本bổn 覺giác 內nội 熏huân 佛Phật 光quang 外ngoại 射xạ 欻hốt 爾nhĩ 節tiết 食thực 施thí 捨xả 資tư 財tài 心tâm 之chi 名danh 也dã 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 云vân 愚ngu 童đồng 凡phàm 夫phu 或hoặc 時thời 有hữu 一nhất 法pháp 想tưởng 生sanh 所sở 謂vị 持trì 齋trai 彼bỉ 思tư 惟duy 此thử 少thiểu 分phần 發phát 起khởi 歡hoan 喜hỷ 數sác 數sác 脩tu 習tập 祕bí 密mật 主chủ 是thị 初sơ 種chủng 子tử 善thiện 業nghiệp 發phát 生sanh 復phục 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 於ư 六lục 齋trai 日nhật 。 施thí 與dữ 父phụ 母mẫu 男nam 女nữ 親thân 戚thích 是thị 第đệ 二nhị 牙nha 種chủng 乃nãi 至chí 復phục 以dĩ 此thử 施thí 發phát 親thân 愛ái 心tâm 而nhi 供cúng 養dường 尊tôn 。 宿túc 等đẳng 是thị 第đệ 六lục 成thành 果quả 疏sớ/sơ 云vân 次thứ 明minh 最tối 初sơ 順thuận 理lý 之chi 心tâm 順thuận 即tức 是thị 世thế 間gian 。 八bát 心tâm 也dã 世thế 間gian 從tùng 久cửu 遠viễn 來lai 。 展triển 轉chuyển 相tương 承thừa 。 有hữu 善thiện 法Pháp 之chi 名danh 然nhiên 以dĩ 違vi 理lý 之chi 心tâm 種chủng 種chủng 推thôi 求cầu 而nhi 不bất 能năng 得đắc 。 後hậu 時thời 欻hốt 然nhiên 自tự 有hữu 念niệm 生sanh 我ngã 今kim 節tiết 食thực 持trì 齋trai 即tức 是thị 善thiện 法Pháp 然nhiên 猶do 未vị 是thị 佛Phật 法Pháp 中trung 八bát 關quan 戒giới 也dã 彼bỉ 由do 節tiết 食thực 自tự 戒giới 故cố 即tức 覺giác 緣duyên 務vụ 減giảm 少thiểu 令linh 我ngã 飲ẩm 食thực 易dị 足túc 不bất 生sanh 馳trì 求cầu 勞lao 苦khổ 爾nhĩ 時thời 即tức 生sanh 。 少thiểu 分phần 不bất 著trước 之chi 心tâm 其kỳ 心tâm 歡hoan 喜hỷ 。 而nhi 得đắc 安an 穩ổn 由do 見kiến 此thử 利lợi 益ích 故cố 數sác 數sác 有hữu 脩tu 習tập 之chi 即tức 是thị 最tối 初sơ 微vi 識thức 善thiện 惡ác 因nhân 果quả 故cố 名danh 種chủng 子tử 心tâm 也dã 經Kinh 云vân 復phục 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 於ư 六lục 齋trai 日nhật 。 施thí 與dữ 父phụ 母mẫu 男nam 女nữ 親thân 戚thích 是thị 第đệ 二nhị 牙nha 種chủng 者giả 此thử 六lục 齋trai 日nhật 即tức 是thị 智Trí 度Độ 中trung 上thượng 代đại 五ngũ 通thông 仙tiên 人nhân 。 勸khuyến 令linh 此thử 日nhật 斷đoạn 食thực 既ký 順thuận 善thiện 法Pháp 又hựu 免miễn 鬼quỷ 神thần 災tai 橫hoạnh 如như 彼bỉ 廣quảng 說thuyết 也dã 由do 見kiến 止chỉ 息tức 貪tham 求cầu 內nội 獲hoạch 利lợi 樂lạc 故cố 欲dục 脩tu 習tập 此thử 法pháp 令linh 得đắc 增tăng 長trưởng 。 故cố 於ư 持trì 齋trai 之chi 日nhật 捨xả 己kỷ 財tài 物vật 以dĩ 與dữ 六lục 親thân 自tự 念niệm 我ngã 無vô 守thủ 護hộ 之chi 憂ưu 而nhi 令linh 佗tha 人nhân 愛ái 敬kính 獲hoạch 孝hiếu 義nghĩa 之chi 譽dự 以dĩ 見kiến 此thử 因nhân 果quả 故cố 轉chuyển 生sanh 歡hoan 喜hỷ 生sanh 歡hoan 喜hỷ 故cố 。 善thiện 心tâm 稍sảo 增tăng 由do 如như 從tùng 種chủng 子tử 生sanh 牙nha 也dã 又hựu 此thử 心tâm 乃nãi 習tập 行hành 五ngũ 常thường 鑽toàn 仰ngưỡng 十Thập 善Thiện 人nhân 趣thú 善thiện 心tâm 之chi 萌manh 兆triệu 凡phàm 夫phu 歸quy 源nguyên 之chi 權quyền 輿dư 也dã 。

第đệ 三tam 嬰anh 童đồng 無vô 畏úy 心tâm 者giả 彼bỉ 凡phàm 夫phu 外ngoại 道đạo 塵trần 視thị 人nhân 界giới 欣hân 求cầu 天thiên 上thượng 心tâm 之chi 名danh 也dã 亦diệc 名danh 天thiên 乘thừa 雖tuy 云vân 上thượng 生sanh 非phi 想tưởng 下hạ 住trụ 仙tiên 宮cung 身thân 量lượng 高cao 大đại 住trụ 壽thọ 長trường 遠viễn 福phước 報báo 超siêu 輪Luân 王Vương 而nhi 未vị 聞văn 佛Phật 法Pháp 較giảo 彼bỉ 賢hiền 聖thánh 劣liệt 弱nhược 愚ngu 昧muội 似tự 彼bỉ 嬰anh 孩hài 脫thoát 小tiểu 分phần/phân 苦khổ 厄ách 故cố 名danh 無vô 畏úy 經Kinh 云vân 祕bí 密mật 主chủ 彼bỉ 護hộ 戒giới 生sanh 天thiên 是thị 第đệ 七thất 受thọ 用dụng 種chủng 子tử 乃nãi 至chí 供cúng 養dường 。 大đại 天thiên 隨tùy 順thuận 脩tu 行hành 祕bí 密mật 主chủ 是thị 名danh 愚ngu 童đồng 異dị 生sanh 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 無vô 畏úy 依y 第đệ 八bát 嬰anh 童đồng 心tâm 疏sớ/sơ 解giải 云vân 已dĩ 能năng 造tạo 齋trai 施thí 見kiến 其kỳ 利lợi 益ích 即tức 知tri 三tam 業nghiệp 不bất 善thiện 。 皆giai 是thị 衰suy 惱não 因nhân 緣duyên 我ngã 當đương 捨xả 之chi 。 護hộ 戒giới 而nhi 住trụ 由do 護hộ 戒giới 故cố 現hiện 世thế 獲hoạch 諸chư 善thiện 利lợi 有hữu 大đại 名danh 聞văn 。 身thân 心tâm 安an 樂lạc 。 倍bội 復phục 增tăng 廣quảng 賢hiền 善thiện 命mạng 終chung 而nhi 得đắc 生sanh 天thiên 。 譬thí 如như 種chúng 果quả 。 已dĩ 成thành 受thọ 用dụng 其kỳ 實thật 故cố 曰viết 受thọ 用dụng 種chủng 子tử 也dã 又hựu 云vân 從tùng 一nhất 種chủng 子tử 。 成thành 百bách 千thiên 果quả 實thật 是thị 一nhất 一nhất 果quả 實thật 復phục 生sanh 若nhược 干can 展triển 轉chuyển 滋tư 育dục 不bất 可khả 勝thắng 數số 。 今kim 此thử 受thọ 用dụng 果quả 心tâm 復phục 成thành 後hậu 心tâm 種chủng 子tử 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 故cố 曰viết 受thọ 用dụng 種chủng 子tử 也dã 又hựu 釋thích 第đệ 八bát 無vô 畏úy 依y 云vân 又hựu 如như 行hành 者giả 於ư 第đệ 八bát 心tâm 求cầu 生sanh 死tử 無vô 畏úy 依y 時thời 若nhược 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 為vi 說thuyết 三Tam 寶Bảo 真chân 歸quy 依y 處xứ 。 由do 彼bỉ 漸tiệm 識thức 現hiện 世thế 因nhân 果quả 故cố 即tức 能năng 信tín 受thọ 。 以dĩ 上thượng 三tam 種chủng 名danh 世thế 間gian 心tâm 在tại 三tam 劫kiếp 前tiền 。

第đệ 四tứ 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 心tâm 者giả 此thử 心tâm 及cập 次thứ 下hạ 拔bạt 業nghiệp 因nhân 種chủng 心tâm 合hợp 論luận 初sơ 劫kiếp 此thử 心tâm 喻dụ 羊dương 車xa 即tức 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 也dã 。 大đại 師sư 釋thích 此thử 住trụ 心tâm 大đại 綱cương 云vân 其kỳ 為vi 教giáo 也dã 三tam 藏tạng 廣quảng 張trương 四Tứ 諦Đế 暜# 觀quán 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 為vi 道đạo 助trợ 四Tứ 向Hướng 四Tứ 果Quả 。 即tức 人nhân 位vị 言ngôn 識thức 唯duy 六lục 無vô 七thất 八bát 告cáo 成thành 三tam 生sanh 六lục 十thập 劫kiếp 防phòng 非phi 則tắc 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 脩tu 善thiện 即tức 四tứ 念niệm 八bát 背bối/bội 半bán 月nguyệt 說thuyết 罪tội 持trì 犯phạm 立lập 顯hiển 一nhất 夏hạ 隨tùy 意ý 凡phàm 聖thánh 乍sạ 別biệt 禿ngốc 頭đầu 割cát 衣y 鐵thiết 杖trượng 鋼cương 盂vu 遂toại 乃nãi 厭yếm 五ngũ 蘊uẩn 之chi 泡bào 露lộ 惡ác 三tam 塗đồ 之chi 塗đồ 炭thán 欣hân 等đẳng 持trì 之chi 清thanh 凉# 尚thượng 身thân 智trí 之chi 灰hôi 滅diệt 廓khuếch 同đồng 太thái 虛hư 湛trạm 然nhiên 無vô 為vi 何hà 其kỳ 樂lạc 乎hồ 乘thừa 之chi 為vi 趣thú 大đại 體thể 如như 此thử 存tồn 法pháp 故cố 唯duy 蘊uẩn 遮già 人nhân 故cố 無vô 我ngã 簡giản 持trì 為vi 義nghĩa 故cố 唯duy 經Kinh 云vân 謂vị 如như 是thị 解giải 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 根căn 境cảnh 界giới 淹yêm 留lưu 脩tu 行hành 。

第đệ 五ngũ 拔bạt 業nghiệp 因nhân 種chủng 心tâm 者giả 此thử 心tâm 喻dụ 鹿lộc 車xa 即tức 緣Duyên 覺Giác 乘thừa 也dã 大đại 師sư 釋thích 此thử 心tâm 大đại 意ý 云vân 麟lân 角giác 之chi 所sở 證chứng 部bộ 行hành 之chi 所sở 行hành 觀quán 因nhân 緣duyên 於ư 十thập 二nhị 猒# 生sanh 死tử 乎hồ 四tứ 五ngũ 見kiến 彼bỉ 華hoa 葉diệp 覺giác 四tứ 相tương/tướng 之chi 無vô 常thường 住trụ 此thử 林lâm 落lạc 證chứng 三tam 昧muội 於ư 無vô 言ngôn 業nghiệp 惱não 株chu 杌ngột 猶do 此thử 而nhi 拔bạt 無vô 明minh 種chủng 子tử 因nhân 之chi 而nhi 斷đoạn 游du 泳# 湛trạm 寂tịch 之chi 潭đàm 優ưu 遊du 無vô 為vi 之chi 宮cung 自tự 然nhiên 尸thi 羅la 無vô 授thọ 而nhi 具cụ 無vô 師sư 智trí 慧tuệ 自tự 我ngã 而nhi 獲hoạch 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 不bất 由do 佗tha 悟ngộ 蘊uẩn 處xứ 界giới 善thiện 不bất 待đãi 藍lam 色sắc 身thân 通thông 度độ 人nhân 不bất 用dụng 言ngôn 語ngữ 大đại 悲bi 闕khuyết 無vô 方phương 便tiện 不bất 具cụ 但đãn 自tự 盡tận 苦khổ 證chứng 得đắc 寂tịch 滅diệt 故cố 經Kinh 云vân 拔bạt 業nghiệp 煩phiền 惱não 株chu 杌ngột 無vô 明minh 種chủng 子tử 生sanh 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 以dĩ 上thượng 二nhị 種chủng 是thị 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 也dã 。

第đệ 六lục 佗tha 緣duyên 大Đại 乘Thừa 心tâm 者giả 此thử 心tâm 及cập 次thứ 覺giác 心tâm 不bất 生sanh 心tâm 合hợp 論luận 第đệ 二nhị 劫kiếp 此thử 心tâm 乃nãi 是thị 臨lâm 門môn 三tam 車xa 中trung 之chi 牛ngưu 車xa 即tức 法pháp 相tướng 大Đại 乘Thừa 也dã 大đại 師sư 釋thích 此thử 心tâm 大đại 旨chỉ 略lược 云vân 粵# 有hữu 大Đại 士Sĩ 法pháp 樹thụ 號hiệu 佗tha 緣duyên 乘thừa 越việt 建kiến 爪trảo 而nhi 高cao 昇thăng 超siêu 聲thanh 緣duyên 而nhi 廣quảng 運vận 二nhị 空không 三tam 性tánh 洗tẩy 自tự 執chấp 塵trần 四tứ 量lượng 四tứ 攝nhiếp 齊tề 佗tha 利lợi 行hành 思tư 惟duy 陀đà 那na 深thâm 細tế 專chuyên 注chú 幻huyễn 焰diễm 似tự 心tâm 勝thắng 義nghĩa 勝thắng 義nghĩa 致trí 太thái 平bình 之chi 化hóa 廢phế 詮thuyên 談đàm 旨chỉ 扇thiên/phiến 無vô 事sự 之chi 風phong 垂thùy 拱củng 一nhất 真chân 之chi 臺đài 無vô 為vi 法Pháp 界Giới 之chi 殿điện 三tam 大đại 僧Tăng 祇kỳ 之chi 庸dong 於ư 是thị 稱xưng 帝đế 四Tứ 智Trí 法Pháp 王Vương 之chi 號hiệu 本bổn 無vô 今kim 得đắc 言ngôn 乘thừa 即tức 三tam 談đàm 識thức 唯duy 八bát 五ngũ 性tánh 有hữu 成thành 不bất 三Tam 身Thân 即tức 常thường 滅diệt 百bách 億ức 應ứng 化hóa 同đồng 汎# 六lục 舟chu 千thiên 葉diệp 牟Mâu 尼Ni 等đẳng 授thọ 三tam 駕giá 緣duyên 法Pháp 界Giới 有hữu 情tình 故cố 佗tha 緣duyên 簡giản 聲thanh 獨độc 羊dương 鹿lộc 故cố 大đại 名danh 運vận 自tự 佗tha 乎hồ 圓viên 性tánh 故cố 曰viết 乘thừa 此thử 乃nãi 君quân 子tử 之chi 行hành 業nghiệp 菩Bồ 薩Tát 之chi 用dụng 心tâm 此thử 北bắc 宗tông 大đại 綱cương 盇# 如như 此thử 乎hồ 經Kinh 云vân 祕bí 密mật 主chủ 大Đại 乘Thừa 行hành 發phát 無vô 緣duyên 乘thừa 心tâm 法pháp 無vô 我ngã 性tánh 。 何hà 以dĩ 故cố 如như 彼bỉ 往vãng 昔tích 如như 是thị 脩tu 行hành 者giả 觀quán 察sát 蘊uẩn 阿a 賴lại 耶da 知tri 自tự 性tánh 如như 幻huyễn 。 陽dương 燄diệm 影ảnh 響hưởng 旋toàn 火hỏa 輪luân 乾càn 闥thát 婆bà 城thành 。

第đệ 七thất 覺giác 心tâm 不bất 生sanh 心tâm 者giả 亦diệc 是thị 門môn 外ngoại 三tam 車xa 中trung 牛ngưu 車xa 三tam 論luận 性tánh 宗tông 也dã 大đại 師sư 釋thích 云vân 夫phu 太thái 虛hư 寥liêu 廓khuếch 含hàm 萬vạn 象tượng 越việt 〡# 氣khí (# 〡# 字tự 書thư 古cổ 本bổn 切thiết 又hựu 思tư 二nhị 切thiết 說thuyết 文văn 上thượng 下hạ 通thông 也dã 引dẫn 而nhi 上thượng 行hành 讀đọc 若nhược 囟# 引dẫn 而nhi 下hạ 行hành 讀đọc 若nhược 退thoái 故cố 古cổ 來lai 相tương/tướng 傳truyền 為vi 退thoái 音âm 讀đọc 之chi 盇# 象tượng 形hình 矣hĩ 謂vị 字tự 形hình 象tượng 混hỗn 元nguyên 氣khí 貫quán 通thông 天thiên 地địa 詳tường 猶do 云vân 一nhất 氣khí 也dã )# 巨cự 壑hác 泓hoằng 澂# 孕dựng 千thiên 品phẩm 爰viên 一nhất 水thủy 誠thành 知tri 一nhất 為vi 百bách 千thiên 之chi 母mẫu 空không 即tức 假giả 有hữu 之chi 根căn 假giả 有hữu 非phi 有hữu 而nhi 有hữu 有hữu 森sâm 羅la 絕tuyệt 空không 非phi 空không 而nhi 空không 空không 不bất 住trụ 色sắc 不bất 異dị 空không 。 建kiến 諸chư 法pháp 而nhi 宛uyển 然nhiên 空không 空không 不bất 異dị 色sắc 。 泯mẫn 諸chư 相tướng 而nhi 宛uyển 然nhiên 有hữu 是thị 故cố 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 諸chư 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 何hà 物vật 不bất 然nhiên 似tự 水thủy 波ba 之chi 不bất 離ly 同đồng 金kim 莊trang 之chi 不bất 異dị 不bất 一nhất 。 不bất 二nhị 之chi 號hiệu 立lập 二nhị 諦đế 四tứ 中trung 之chi 稱xưng 顯hiển 觀quán 空không 性tánh 於ư 無vô 得đắc 越việt 戲hí 論luận 於ư 八bát 不bất 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 更cánh 無vô 階giai 級cấp 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 。 莫mạc 勞lao 斷đoạn 證chứng 雖tuy 然nhiên 無vô 階giai 之chi 階giai 級cấp 不bất 壞hoại 五ngũ 十thập 二nhị 位vị 階giai 級cấp 之chi 無vô 階giai 不bất 礙ngại 一nhất 念niệm 成thành 覺giác 一nhất 念niệm 之chi 念niệm 經kinh 三tam 大đại 而nhi 勤cần 自tự 行hành 一nhất 道đạo 之chi 乘thừa 馳trì 三tam 駕giá 而nhi 勞lao 化hóa 佗tha 悲bi 唯duy 蘊uẩn 之chi 迷mê 無vô 性tánh 歎thán 佗tha 緣duyên 之chi 阻trở 境cảnh 智trí 心tâm 王vương 自tự 在tại 得đắc 本bổn 淨tịnh 之chi 水thủy 心tâm 數số 客khách 塵trần 息tức 動động 濁trược 之chi 波ba 悟ngộ 心tâm 性tánh 之chi 不bất 生sanh 知tri 境cảnh 智trí 之chi 不bất 異dị 斯tư 乃nãi 南nam 宗tông 之chi 綱cương 領lãnh 也dã 故cố 大đại 日nhật 尊tôn 告cáo 祕bí 密mật 主chủ 言ngôn 祕bí 密mật 主chủ 彼bỉ 如như 是thị 捨xả 無vô 我ngã 心tâm 主chủ 自tự 在tại 覺giác 自tự 心tâm 本bổn 不bất 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 祕bí 密mật 主chủ 心tâm 前tiền 後hậu 際tế 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 又hựu 云vân 謂vị 本bổn 不bất 生sanh 者giả 兼kiêm 明minh 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 不bất 厺# 不bất 來lai 等đẳng 三tam 論luận 家gia 舉cử 此thử 八bát 不bất 以dĩ 為vi 究cứu 極cực 中trung 道đạo 故cố 吉cát 藏tạng 法Pháp 師sư 二nhị 諦đế 方phương 言ngôn 佛Phật 性tánh 等đẳng 章chương 盛thịnh 談đàm 此thử 義nghĩa 以dĩ 上thượng 二nhị 心tâm 名danh 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 亦diệc 云vân 權quyền 教giáo 亦diệc 稱xưng 三tam 乘thừa 教giáo 。

第đệ 八bát 一nhất 道đạo 無vô 為vi 心tâm 者giả 以dĩ 下hạ 三tam 住trụ 心tâm 合hợp 論luận 第đệ 三tam 劫kiếp 此thử 心tâm 亦diệc 名danh 如như 實thật 知tri 自tự 心tâm 亦diệc 名danh 空không 性tánh 無vô 境cảnh 心tâm 即tức 法pháp 華hoa 一Nhất 乘Thừa 也dã 天thiên 台thai 止Chỉ 觀Quán 云vân 何hà 為vi 一nhất 。 一nhất 實thật 不bất 虛hư 故cố 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 故cố 一nhất 切thiết 無vô 礙ngại 。 之chi 人nhân 一nhất 道đạo 出xuất 生sanh 死tử 故cố 。 所sở 以dĩ 名danh 一nhất 道đạo 無vô 為vi 心tâm 也dã 今kim 經kinh 一nhất 云vân 云vân 何hà 菩Bồ 提Đề 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 自tự 心tâm 所sở 以dĩ 號hiệu 如như 實thật 知tri 自tự 心tâm 也dã 又hựu 云vân 所sở 謂vị 空không 性tánh 。 離ly 於ư 根căn 境cảnh 無vô 相tướng 無vô 境cảnh 界giới 等đẳng 所sở 以dĩ 目mục 空không 性tánh 無vô 境cảnh 心tâm 也dã 大đại 師sư 釋thích 此thử 心tâm 云vân 寂tịch 光quang 如Như 來Lai 融dung 境cảnh 智trí 而nhi 知tri 見kiến 心tâm 性tánh 應ứng 化hóa 諸chư 尊tôn 顧cố 行hạnh 願nguyện 而nhi 分phân 身thân 隨tùy 相tương/tướng 寂tịch 而nhi 能năng 照chiếu 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 似tự 澂# 水thủy 之chi 能năng 鑒giám 如như 瑩oánh 金kim 之chi 影ảnh 像tượng 溼thấp 金kim 即tức 照chiếu 影ảnh 照chiếu 影ảnh 即tức 金kim 水thủy 即tức 知tri 境cảnh 即tức 般Bát 若Nhã 般Bát 若Nhã 即tức 境cảnh 故cố 云vân 無vô 境cảnh 界giới 即tức 此thử 如như 實thật 知tri 自tự 心tâm 名danh 為vi 菩Bồ 提Đề 。 故cố 大đại 日nhật 尊tôn 告cáo 祕bí 密mật 主chủ 云vân 祕bí 密mật 主chủ 云vân 何hà 菩Bồ 提Đề 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 自tự 心tâm 祕bí 密mật 主chủ 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 至chí 彼bỉ 法pháp 少thiểu 分phần 無vô 有hữu 可khả 得đắc 何hà 以dĩ 故cố 虛hư 空không 相tướng 是thị 菩Bồ 提Đề 無vô 知tri 解giải 者giả 亦diệc 無vô 開khai 曉hiểu 何hà 以dĩ 故cố 菩Bồ 提Đề 無vô 相tướng 故cố 。 祕bí 密mật 主chủ 如Như 來Lai 。 應Ứng 。 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 非phi 青thanh 非phi 黃hoàng 。 非phi 赤xích 非phi 白bạch 。 乃nãi 至chí 祕bí 密mật 主chủ 云vân 何hà 知tri 自tự 心tâm 謂vị 若nhược 分phân 段đoạn 或hoặc 顯hiển 色sắc 或hoặc 形hình 色sắc 或hoặc 境cảnh 界giới 若nhược 色sắc 若nhược 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 若nhược 我ngã 若nhược 我ngã 所sở 若nhược 能năng 執chấp 若nhược 所sở 執chấp 若nhược 清thanh 淨tịnh 若nhược 界giới 若nhược 處xứ 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 。 分phân 段đoạn 中trung 求cầu 不bất 可khả 得đắc 。 祕bí 密mật 主chủ 此thử 菩Bồ 薩Tát 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 門môn 。 名danh 初sơ 法pháp 明minh 道đạo 釋thích 曰viết 謂vị 無vô 相tướng 虛hư 空không 相tướng 及cập 非phi 青thanh 非phi 黃hoàng 。 等đẳng 言ngôn 竝tịnh 是thị 明minh 法Pháp 身thân 真Chân 如Như 一nhất 道đạo 無vô 為vi 之chi 真chân 。 理lý 佛Phật 說thuyết 此thử 名danh 初sơ 法pháp 明minh 道đạo 智Trí 度Độ 名danh 入nhập 佛Phật 道Đạo 初sơ 門môn 言ngôn 佛Phật 道Đạo 者giả 指chỉ 金kim 剛cang 界giới 宮cung 大đại 日nhật 曼mạn 荼đồ 羅la 佛Phật 於ư 諸chư 顯hiển 教giáo 是thị 究cứu 竟cánh 理lý 智trí 法Pháp 身thân 望vọng 真chân 言ngôn 門môn 是thị 則tắc 初sơ 門môn 大đại 日nhật 世Thế 尊Tôn 及cập 龍long 猛mãnh 菩Bồ 薩Tát 竝tịnh 皆giai 明minh 說thuyết 不bất 須tu 疑nghi 惑hoặc 又hựu 下hạ 文văn 云vân 所sở 謂vị 空không 性tánh 。 離ly 於ư 根căn 境cảnh 無vô 相tướng 無vô 境cảnh 界giới 越việt 諸chư 戲hí 論luận 等đẳng 同đồng 虛hư 空không 離ly 有hữu 為vi 無vô 為vi 界giới 。 離ly 諸chư 造tạo 作tác 離ly 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 者giả 亦diệc 是thị 明minh 理lý 法Pháp 身thân 無vô 畏úy 三tam 藏tạng 說thuyết 行hành 者giả 住trụ 此thử 心tâm 時thời 即tức 知tri 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 見kiến 佛Phật 壽thọ 量lượng 長trường 遠viễn 本bổn 地địa 之chi 身thân 與dữ 上thượng 行hành 等đẳng 從tùng 地địa 涌dũng 出xuất 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 同đồng 會hội 一nhất 處xứ 。 修tu 對đối 治trị 道đạo 者giả 雖tuy 迹tích 鄰lân 補bổ 處xứ 然nhiên 不bất 識thức 一nhất 人nhân 是thị 故cố 此thử 事sự 名danh 祕bí 密mật 證chứng 此thử 理lý 佛Phật 亦diệc 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 。 土thổ/độ 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 大đại 隋tùy 天thiên 台thai 山sơn 國quốc 清thanh 寺tự 智trí 者giả 禪thiền 師sư 依y 此thử 門môn 脩tu 止Chỉ 觀Quán 得đắc 法Pháp 華Hoa 三Tam 昧Muội 。 即tức 以dĩ 法pháp 華hoa 中trung 論luận 智Trí 度Độ 為vi 所sở 依y 構# 一nhất 家gia 義nghĩa 此thử 乘thừa 之chi 趣thú 大đại 底để 如như 此thử 因nhân 此thử 世thế 呼hô 名danh 天thiên 台thai 宗tông 。

第đệ 九cửu 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 者giả 即tức 華hoa 嚴nghiêm 一Nhất 乘Thừa 也dã 大đại 師sư 釋thích 此thử 心tâm 梗# 概khái 云vân 近cận 而nhi 難nan 見kiến 我ngã 心tâm 細tế 而nhi 徧biến 空không 我ngã 佛Phật 我ngã 佛Phật 難nan 思tư 議nghị 。 我ngã 心tâm 廣quảng 亦diệc 大đại 巧xảo 藝nghệ 心tâm 迷mê 擲trịch 算toán 離ly 律luật 眼nhãn 盲manh 休hưu 見kiến 禹vũ 名danh 舌thiệt 斷đoạn 夸# 步bộ 足túc 刖# 聲thanh 緣duyên 識thức 不bất 識thức 薩tát 埵đóa 智trí 不bất 知tri 奇kỳ 哉tai 之chi 奇kỳ 絕tuyệt 中trung 之chi 絕tuyệt 其kỳ 只chỉ 自tự 心tâm 之chi 佛Phật 歟# 迷mê 自tự 心tâm 故cố 六lục 道đạo 之chi 波ba 鼓cổ 動động 悟ngộ 心tâm 原nguyên 故cố 一nhất 大đại 之chi 水thủy 澂# 淨tịnh 澂# 淨tịnh 之chi 水thủy 影ảnh 落lạc 萬vạn 像tượng 一nhất 心tâm 之chi 佛Phật 鑒giám 知tri 諸chư 法pháp 眾chúng 生sanh 迷mê 此thử 理lý 輪luân 轉chuyển 不bất 能năng 絕tuyệt 蒼thương 生sanh 太thái 狂cuồng 醉túy 自tự 心tâm 不bất 能năng 覺giác 大đại 覺giác 慈từ 父phụ 指chỉ 其kỳ 歸quy 路lộ 歸quy 路lộ 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 此thử 心tâm 則tắc 都đô 亭đình 都đô 亭đình 非phi 常thường 舍xá 隨tùy 緣duyên 忽hốt 遷thiên 移di 遷thiên 移di 無vô 定định 處xứ 是thị 故cố 無vô 自tự 性tánh 諸chư 法pháp 無vô 自tự 性tánh 。 故cố 厺# 卑ty 取thủ 尊tôn 故cố 有hữu 真Chân 如Như 受thọ 熏huân 之chi 極cực 唱xướng 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 之chi 祕bí 告cáo 警cảnh 一nhất 道đạo 於ư 彈đàn 指chỉ 覺giác 無vô 為vi 於ư 未vị 極cực 等đẳng 空không 之chi 心tâm 於ư 是thị 始thỉ 起khởi 寂tịch 滅diệt 之chi 果quả 果quả 還hoàn 為vi 因nhân 是thị 因nhân 是thị 心tâm 望vọng 前tiền 顯hiển 教giáo 極cực 果quả 於ư 後hậu 祕bí 心tâm 初sơ 心tâm 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 。 宜nghi 其kỳ 然nhiên 也dã 初sơ 心tâm 之chi 佛Phật 其kỳ 德đức 不bất 思tư 議nghị 萬vạn 德đức 始thỉ 顯hiển 一nhất 心tâm 稍sảo 現hiện 證chứng 此thử 心tâm 時thời 知tri 三tam 種chủng 世thế 間gian 即tức 我ngã 身thân 覺giác 十thập 箇cá 量lượng 等đẳng 亦diệc 我ngã 心tâm 盧Lô 舍Xá 那Na 佛Phật 。 始thỉ 成thành 道Đạo 時thời 第đệ 二nhị 七thất 日nhật 。 與dữ 普phổ 賢hiền 等đẳng 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 廣quảng 談đàm 此thử 義nghĩa 是thị 即tức 所sở 謂vị 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 也dã 一nhất 行hàng 行hàng 一nhất 切thiết 一nhất 斷đoạn 斷đoạn 一nhất 切thiết 雖tuy 云vân 初sơ 心tâm 成thành 覺giác 十thập 信tín 道đạo 圓viên 因nhân 果quả 不bất 異dị 經kinh 五ngũ 位vị 而nhi 馳trì 車xa 相tương/tướng 性tánh 不bất 殊thù 渾hồn 十thập 身thân 而nhi 同đồng 歸quy 斯tư 則tắc 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 之chi 人nhân 意ý 故cố 大Đại 日Nhật 如Như 來Lai 。 告cáo 祕bí 密mật 主chủ 言ngôn 所sở 謂vị 空không 性tánh 。 離ly 於ư 根căn 境cảnh 無vô 相tướng 無vô 境cảnh 界giới 越việt 諸chư 戲hí 論luận 等đẳng 同đồng 虛hư 空không 離ly 有hữu 為vi 無vô 為vi 界giới 。 離ly 諸chư 造tạo 作tác 離ly 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 生sanh 善thiện 無vô 畏úy 三tam 藏tạng 說thuyết 此thử 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 一nhất 句cú 悉tất 攝nhiếp 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 盡tận 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 華hoa 嚴nghiêm 大đại 意ý 原nguyên 始thỉ 要yếu 終chung 明minh 真Chân 如Như 法Pháp 界Giới 。 不bất 守thủ 自tự 性tánh 隨tùy 緣duyên 之chi 義nghĩa 杜đỗ 順thuận 和hòa 上thượng 依y 此thử 法Pháp 門môn 造tạo 五ngũ 教giáo 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 法Pháp 界Giới 觀quán 等đẳng 弟đệ 子tử 智trí 儼nghiễm 相tương 續tục 智trí 儼nghiễm 弟đệ 子tử 法Pháp 藏tạng 法Pháp 師sư 又hựu 廣quảng 五ngũ 教giáo 作tác 旨chỉ 歸quy 綱cương 目mục 及cập 疏sớ/sơ 即tức 此thử 華hoa 嚴nghiêm 宗tông 之chi 法Pháp 門môn 一nhất 一nhất 義nghĩa 章chương 。

第đệ 十thập 祕bí 密mật 莊trang 嚴nghiêm 心tâm 者giả 即tức 真chân 言ngôn 教giáo 也dã 寶bảo 鑰thược 首thủ 有hữu 頌tụng 云vân 九cửu 種chủng 住trụ 心tâm 無vô 自tự 性tánh 轉chuyển 深thâm 轉chuyển 玅# 皆giai 是thị 因nhân 真chân 言ngôn 密mật 教giáo 法Pháp 身thân 說thuyết 祕bí 密mật 金kim 剛cang 最tối 勝thắng 真chân 長trường/trưởng 行hành 首thủ 云vân 經Kinh 云vân 復phục 次thứ 祕bí 密mật 主chủ 真chân 言ngôn 門môn 脩tu 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 無vô 量lượng 無vô 數số 。 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 那na 庾dữu 多đa 。 劫kiếp 積tích 集tập 無vô 量lượng 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 具cụ 脩tu 諸chư 行hành 無vô 量lượng 智trí 慧tuệ 。 方phương 便tiện 皆giai 悉tất 成thành 就tựu 。 解giải 云vân 此thử 歎thán 初sơ 入nhập 真chân 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 。 次thứ 廣quảng 引dẫn 經kinh 及cập 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 論luận 等đẳng 明minh 三tam 摩ma 地địa 大đại 意ý 訖ngật 重trọng/trùng 釋thích 初sơ 頌tụng 云vân 九cửu 種chủng 住trụ 心tâm 無vô 自tự 性tánh 轉chuyển 深thâm 轉chuyển 玅# 皆giai 是thị 因nhân 者giả 此thử 二nhị 句cú 遮già 前tiền 所sở 說thuyết 九cửu 種chủng 心tâm 皆giai 非phi 至chí 極cực 佛Phật 果Quả 言ngôn 九cửu 種chủng 者giả 異dị 生sanh 羝đê 羊dương 心tâm 乃nãi 至chí 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 是thị 也dã 就tựu 中trung 初sơ 一nhất 舉cử 凡phàm 夫phu 一nhất 向hướng 行hành 惡ác 行hành 不bất 脩tu 微vi 少thiểu 善thiện 次thứ 一nhất 顯hiển 人nhân 乘thừa 次thứ 一nhất 表biểu 天thiên 乘thừa 即tức 是thị 外ngoại 道đạo 下hạ 厭yếm 下hạ 界giới 上thượng 欣hân 生sanh 天thiên 願nguyện 樂nhạo 解giải 脫thoát 遂toại 墮đọa 地địa 獄ngục 已dĩ 。 上thượng 三tam 心tâm 皆giai 是thị 世thế 間gian 。 心tâm 未vị 名danh 出xuất 世thế 第đệ 四tứ 唯duy 蘊uẩn 已dĩ 後hậu 名danh 得đắc 聖thánh 果Quả 出xuất 世thế 心tâm 中trung 唯duy 蘊uẩn 拔bạt 業nghiệp 是thị 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 他tha 緣duyên 以dĩ 後hậu 大Đại 乘Thừa 心tâm 大Đại 乘Thừa 前tiền 二nhị 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 後hậu 二nhị 佛Phật 乘thừa 如như 此thử 乘thừa 乘thừa 自tự 乘thừa 得đắc 佛Phật 名danh 望vọng 後hậu 作tác 戲hí 論luận 前tiền 前tiền 皆giai 不bất 住trụ 故cố 名danh 無vô 自tự 性tánh 後hậu 後hậu 悉tất 不bất 果quả 故cố 皆giai 是thị 因nhân 轉chuyển 轉chuyển 相tương 望vọng 各các 各các 深thâm 玅# 所sở 以dĩ 深thâm 玅# 真chân 言ngôn 密mật 教giáo 法Pháp 身thân 說thuyết 者giả 此thử 一nhất 句cú 顯hiển 真chân 言ngôn 教giáo 主chủ 極cực 無vô 自tự 性tánh 以dĩ 下hạ 七thất 教giáo 皆giai 是thị 佗tha 受thọ 用dụng 應ứng 化hóa 佛Phật 所sở 說thuyết 真chân 言ngôn 密mật 教giáo 兩lưỡng 部bộ 祕bí 藏tạng 是thị 法Pháp 身thân 大đại 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 如Như 來Lai 與dữ 自tự 眷quyến 屬thuộc 。 四tứ 種chủng 法Pháp 身thân 住trụ 金kim 剛cang 法Pháp 界Giới 宮cung 及cập 真chân 言ngôn 宮cung 殿điện 等đẳng 自tự 受thọ 法Pháp 樂lạc 。 故cố 所sở 演diễn 說thuyết 十thập 八bát 會hội 指chỉ 歸quy 等đẳng 其kỳ 文văn 分phân 明minh 不bất 更cánh 引dẫn 誠thành 證chứng 祕bí 密mật 金kim 剛cang 最tối 勝thắng 真chân 者giả 此thử 一nhất 句cú 示thị 真chân 言ngôn 乘thừa 教giáo 超siêu 於ư 諸chư 乘thừa 究cứu 竟cánh 真chân 實thật 也dã 。

住trụ 心tâm 因nhân 由do 義nghĩa 第đệ 三tam (# 附phụ 顯hiển 密mật 寄ký 齊tề 義nghĩa )#

今kim 此thử 經Kinh 說thuyết 如như 上thượng 諸chư 住trụ 心tâm 有hữu 四tứ 因nhân 由do 一nhất 由do 佛Phật 答đáp 金kim 剛cang 手thủ 問vấn 發phát 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 有hữu 幾kỷ 次thứ 第đệ 故cố 說thuyết 諸chư 住trụ 心tâm 二nhị 由do 欲dục 寄ký 顯hiển 惑hoặc 品phẩm 麤thô 細tế 脩tu 證chứng 深thâm 淺thiển 故cố 說thuyết 諸chư 住trụ 心tâm 三tam 由do 欲dục 令linh 了liễu 知tri 餘dư 乘thừa 非phi 究cứu 竟cánh 說thuyết 故cố 說thuyết 諸chư 住trụ 心tâm 四tứ 由do 欲dục 顯hiển 示thị 顯hiển 乘thừa 極cực 果quả 任nhậm 運vận 流lưu 入nhập 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 海hải 故cố 說thuyết 諸chư 住trụ 心tâm 。

一nhất 由do 佛Phật 答đáp 金kim 剛cang 手thủ 問vấn 發phát 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 有hữu 幾kỷ 次thứ 第đệ 者giả 十thập 住trụ 心tâm 論luận 云vân 祕bí 密mật 主chủ 問vấn 發phát 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 之chi 時thời 心tâm 所sở 住trú 處xứ 相tương 續tục 次thứ 第đệ 幾kỷ 種chủng 佛Phật 具cụ 答đáp 之chi 故cố 經kinh 初sơ 品phẩm 名danh 曰viết 住trụ 心tâm 今kim 依y 此thử 經Kinh 顯hiển 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 住trụ 心tâm 次thứ 第đệ 顯hiển 密mật 二nhị 教giáo 差sai 別biệt 亦diệc 在tại 此thử 中trung 。 住trụ 心tâm 雖tuy 無vô 量lượng 且thả 舉cử 十thập 綱cương 攝nhiếp 之chi 眾chúng 毛mao 。

二nhị 由do 寄ký 顯hiển 惑hoặc 品phẩm 麤thô 細tế 脩tu 證chứng 深thâm 淺thiển 者giả 經kinh 所sở 說thuyết 住trụ 心tâm 明minh 未vị 來lai 流lưu 布bố 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 大đại 小tiểu 權quyền 實thật 諸chư 乘thừa 寄ký 顯hiển 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 心tâm 所sở 住trú 處xứ 是thị 名danh 心tâm 相tương/tướng 文văn 說thuyết 餘dư 乘thừa 名danh 所sở 寄ký 齊tề 義nghĩa 顯hiển 密mật 心tâm 相tương/tướng 目mục 能năng 寄ký 齊tề 故cố 疏sớ/sơ 三tam 云vân 所sở 以dĩ 廣quảng 明minh 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 處xứ 眾chúng 多đa 心tâm 相tương/tướng 者giả 皆giai 是thị 擬nghĩ 儀nghi 外ngoại 迹tích 以dĩ 明minh 脩tu 證chứng 之chi 深thâm 淺thiển 耳nhĩ 此thử 中trung 外ngoại 迹tích 者giả 謂vị 心tâm 相tương/tướng 也dã 。

問vấn 經kinh 疏sớ/sơ 中trung 不bất 見kiến 能năng 所sở 。 寄ký 齊tề 名danh 目mục 所sở 出xuất 何hà 處xứ 。

答đáp 雖tuy 無vô 名danh 言ngôn 其kỳ 義nghĩa 具cụ 存tồn 是thị 故cố 先tiên 達đạt 從tùng 義nghĩa 立lập 目mục 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 說thuyết 諸chư 住trụ 心tâm 者giả 皆giai 是thị 也dã 特đặc 於ư 六lục 無vô 畏úy 疏sớ/sơ 雙song 明minh 能năng 所sở 寄ký 齊tề 者giả 如như 掌chưởng 中trung 視thị 珠châu 六lục 無vô 畏úy 中trung 第đệ 一nhất 無vô 畏úy 。 當đương 愚ngu 童đồng 持trì 齋trai 嬰anh 童đồng 無vô 畏úy 二nhị 種chủng 住trụ 心tâm 而nhi 疏sớ/sơ 釋thích 第đệ 一nhất 無vô 畏úy 。 云vân 佛Phật 言ngôn 祕bí 密mật 主chủ 彼bỉ 愚ngu 童đồng 凡phàm 夫phu 脩tu 諸chư 善thiện 法Pháp 害hại 不bất 善thiện 法Pháp 當đương 得đắc 善thiện 無vô 畏úy 者giả 善thiện 義nghĩa 通thông 於ư 淺thiển 深thâm 今kim 此thử 中trung 意ý 明minh 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 道Đạo 。 如như 世thế 人nhân 以dĩ 十thập 不bất 善thiện 道đạo 。 因nhân 緣duyên 漂phiêu 沈trầm 惡ác 趣thú 無vô 有hữu 竆# 已dĩ 後hậu 得đắc 順thuận 世thế 八bát 心tâm 漸tiệm 受thọ 三Tam 歸Quy 戒giới 。 於ư 無vô 量lượng 世thế 。 生sanh 人nhân 天thiên 中trung 。 後hậu 至chí 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 免miễn 離ly 三tam 塗đồ 劇kịch 苦khổ 名danh 最tối 初sơ 穌tô 息tức 處xứ 也dã 若nhược 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 初sơ 入nhập 三tam 昧muội 耶da 依y 三tam 密mật 供cúng 養dường 脩tu 行hành 位vị 與dữ 此thử 齊tề 等đẳng 也dã 由do 此thử 應ưng 知tri 。 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 雖tuy 未vị 除trừ 一nhất 毫hào 惑hoặc 有hữu 漏lậu 妄vọng 心tâm 中trung 亦diệc 有hữu 初sơ 後hậu 淺thiển 深thâm 次thứ 第đệ 也dã 第đệ 二nhị 身thân 無vô 畏úy 當đương 聲Thanh 聞Văn 賢hiền 位vị 七thất 方phương 便tiện 脩tu 四Tứ 念Niệm 處Xứ 觀quán 。 時thời 疏sớ/sơ 釋thích 之chi 云vân 經Kinh 云vân 若nhược 如như 實thật 知tri 。 我ngã 當đương 得đắc 身thân 無vô 畏úy 者giả 如như 脩tu 循tuần 身thân 觀quán 時thời 見kiến 此thử 身thân 三tam 十thập 六lục 物vật 。 之chi 所sở 集tập 成thành 五ngũ 種chủng 不bất 淨tịnh 惡ác 露lộ 充sung 滿mãn 終chung 不bất 為vi 此thử 而nhi 生sanh 貪tham 愛ái 次thứ 復phục 觀quán 受thọ 心tâm 法pháp 得đắc 離ly 不bất 觀quán 我ngã 性tánh 四tứ 種chủng 顛điên 倒đảo 。 於ư 身thân 諸chư 扼ách 縛phược 得đắc 穌tô 息tức 處xứ 若nhược 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 本bổn 尊tôn 三tam 昧muội 眾chúng 相tướng 現hiện 前tiền 時thời 位vị 與dữ 此thử 齊tề 也dã 脩tu 四Tứ 念Niệm 處Xứ 觀quán 。 時thời 心tâm 相tương/tướng 與dữ 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 中trung 本bổn 尊tôn 海hải 會hội 現hiện 前tiền 時thời 心tâm 相tương/tướng 分phần/phân 位vị 齊tề 也dã 又hựu 釋thích 第đệ 三tam 無vô 我ngã 無vô 畏úy 云vân 經Kinh 云vân 若nhược 於ư 取thủ 蘊uẩn 所sở 集tập 我ngã 身thân 捨xả 自tự 色sắc 像tượng 觀quán 當đương 得đắc 無vô 我ngã 無vô 畏úy 者giả 謂vị 觀quán 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 時thời 於ư 陰ấm 界giới 入nhập 。 中trung 種chủng 種chủng 分phần/phân 拆# 推thôi 求cầu 我ngã 不bất 可khả 得đắc 。 捨xả 此thử 自tự 色sắc 像tượng 者giả 譬thí 如như 因nhân 樹thụ 則tắc 有hữu 樹thụ 影ảnh 現hiện 若nhược 無vô 樹thụ 者giả 影ảnh 由do 何hà 生sanh 今kim 五ngũ 蘊uẩn 尚thượng 從tùng 緣duyên 生sanh 都đô 無vô 自tự 性tánh 何hà 況huống 此thử 積tích 集tập 中trung 而nhi 有hữu 我ngã 耶da 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 乃nãi 至chí 證chứng 湛trạm 寂tịch 之chi 心tâm 離ly 一nhất 切thiết 過quá 。 是thị 於ư 我ngã 之chi 扼ách 縛phược 得đắc 穌tô 息tức 處xứ 若nhược 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 境cảnh 界giới 一nhất 切thiết 分phân 段đoạn 中trung 能năng 觀quán 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 不bất 生sanh 愛ái 慢mạn 位vị 與dữ 此thử 齊tề 也dã 此thử 中trung 觀quán 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 時thời 者giả 謂vị 聲Thanh 聞Văn 聖thánh 位vị 見kiến 脩tu 無Vô 學Học 人nhân 觀quán 我ngã 不bất 可khả 得đắc 。 證chứng 湛trạm 寂tịch 心tâm 時thời 也dã 此thử 心tâm 相tương/tướng 與dữ 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 境cảnh 界giới 能năng 觀quán 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 不bất 留lưu 著trước 心tâm 相tương/tướng 分phần/phân 位vị 齊tề 也dã 又hựu 第đệ 七thất 卷quyển 疏sớ/sơ 釋thích 五ngũ 種chủng 三tam 昧muội 道đạo 中trung 云vân 復phục 次thứ 辟Bích 支Chi 佛Phật 觀quán 一nhất 切thiết 集tập 法pháp 皆giai 悉tất 如như 涅Niết 槃Bàn 相tướng 。 於ư 種chủng 種chủng 有hữu 為vi 境cảnh 界giới 。 中trung 皆giai 亦diệc 戲hí 論luận 風phong 息tức 不bất 知tri 所sở 云vân 。 故cố 名danh 證chứng 極cực 滅diệt 語ngữ 言ngôn 三tam 昧muội 脩tu 瑜du 伽già 與dữ 此thử 相tương 應ứng 是thị 名danh 緣Duyên 覺Giác 。 三tam 昧muội 也dã 此thử 二nhị 種chủng 三tam 昧muội 皆giai 是thị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 難nạn 處xứ 然nhiên 但đãn 是thị 所sở 行hành 道Đạo 中trung 一nhất 種chủng 心tâm 相tương/tướng 非phi 謂vị 不bất 思tư 議nghị 心tâm 。 性tánh 可khả 有hữu 如như 是thị 三tam 乘thừa 。 定định 相tương/tướng 是thị 故cố 行hành 人nhân 。 以dĩ 此thử 法Pháp 印ấn 。 自tự 印ấn 知tri 已dĩ 便tiện 當đương 直trực 過quá 無vô 礙ngại 。 若nhược 不bất 善thiện 識thức 知tri 則tắc 為vi 所sở 留lưu 礙ngại 也dã 此thử 中trung 云vân 脩tu 瑜du 伽già 與dữ 此thử 相tương 應ứng 者giả 謂vị 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 中trung 心tâm 所sở 證chứng 知tri 有hữu 絕tuyệt 言ngôn 處xứ 謂vị 之chi 相tướng 應ưng 名danh 緣Duyên 覺Giác 三tam 昧muội 。 二nhị 種chủng 三tam 昧muội 者giả 謂vị 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 二nhị 種chủng 三tam 昧muội 恐khủng 沈trầm 空không 滯trệ 寂tịch 故cố 名danh 菩Bồ 提Đề 心tâm 難nạn 處xứ 也dã 此thử 中trung 意ý 云vân 雖tuy 云vân 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 心tâm 相tương/tướng 名danh 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 三tam 昧muội 非phi 如như 三tam 乘thừa 根căn 性tánh 各các 別biệt 定định 相tương/tướng 只chỉ 是thị 瑜du 伽già 中trung 一nhất 種chủng 心tâm 相tương/tướng 齊tề 等đẳng 彼bỉ 心tâm 相tương/tướng 故cố 寄ký 同đồng 名danh 耳nhĩ 以dĩ 此thử 法Pháp 印ấn 。 自tự 印ấn 知tri 者giả 行hành 者giả 觀quán 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 時thời 及cập 至chí 言ngôn 絕tuyệt 時thời 知tri 是thị 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 三tam 昧muội 是thị 謂vị 此thử 法pháp 印ấn 印ấn 者giả 忍nhẫn 許hứa 決quyết 定định 義nghĩa 也dã 印ấn 知tri 了liễu 則tắc 不bất 留lưu 著trước 故cố 云vân 當đương 直trực 過quá 無vô 礙ngại 。 也dã 又hựu 云vân 經kinh 中trung 佛Phật 說thuyết 攝nhiếp 偈kệ 就tựu 五ngũ 種chủng 三tam 昧muội 道đạo 中trung 大đại 分phân 為vi 二nhị 謂vị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 緣Duyên 覺Giác 。 聲Thanh 聞Văn 四tứ 種chủng 皆giai 名danh 出xuất 世thế 間gian 。 三tam 昧muội 若nhược 諸chư 天thiên 等đẳng 。 所sở 說thuyết 真chân 言ngôn 法pháp 教giáo 道đạo 皆giai 屬thuộc 世thế 間gian 三tam 昧muội 出xuất 世thế 間gian 三tam 昧muội 皆giai 有hữu 實thật 益ích 故cố 云vân 摧tồi 害hại 於ư 諸chư 過quá 世thế 間gian 三tam 昧muội 但đãn 有hữu 權quyền 益ích 故cố 云vân 為vì 利lợi 眾chúng 生sanh 故cố 。 也dã 如như 餘dư 經kinh 所sở 說thuyết 求cầu 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 當đương 脩tu 行hành 作tác 觀quán 即tức 便tiện 於ư 世thế 間gian 法pháp 。 教giáo 深thâm 生sanh 猒# 離ly 求cầu 大Đại 乘Thừa 人nhân 又hựu 於ư 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 教giáo 深thâm 生sanh 怖bố 畏úy 。 此thử 皆giai 為vi 未vị 知tri 祕bí 密mật 藏tạng 者giả 作tác 此thử 方phương 便tiện 說thuyết 耳nhĩ 就tựu 此thử 經Kinh 宗tông 則tắc 五ngũ 種chủng 三tam 昧muội 皆giai 是thị 開khai 心tâm 實thật 相tướng 門môn 如như 行hành 者giả 初sơ 住trụ 有hữu 相tương/tướng 瑜du 伽già 則tắc 是thị 世thế 間gian 三tam 昧muội 但đãn 於ư 此thử 中trung 了liễu 知tri 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 即tức 是thị 聲Thanh 聞Văn 三tam 昧muội 若nhược 以dĩ 十thập 緣duyên 生sanh 句cú 觀quán 諸chư 蘊uẩn 無vô 性tánh 無vô 生sanh 。 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 昧muội 餘dư 如như 住trụ 心tâm 品phẩm 中trung 廣quảng 明minh 不bất 同đồng 餘dư 教giáo 以dĩ 心tâm 性tánh 之chi 旨chỉ 未vị 明minh 故cố 五ngũ 乘thừa 殊thù 轍triệt 不bất 相tương 融dung 會hội 也dã 若nhược 更cánh 作tác 深thâm 祕bí 密mật 釋thích 者giả 如như 三tam 重trọng/trùng 漫mạn 荼đồ 羅la 中trung 五ngũ 位vị 三tam 昧muội 皆giai 是thị 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 祕bí 密mật 加gia 持trì 。 其kỳ 與dữ 相tương 應ứng 者giả 皆giai 可khả 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 何hà 有hữu 淺thiển 深thâm 之chi 殊thù 今kim 偈kệ 中trung 所sở 說thuyết 就tựu 彼bỉ 等đẳng 自tự 所sở 流lưu 傳truyền 法pháp 教giáo 而nhi 言ngôn 耳nhĩ 疏sớ/sơ 云vân 攝nhiếp 偈kệ 者giả 攝nhiếp 五ngũ 種chủng 二nhị 昧muội 而nhi 為vi 二nhị 種chủng 謂vị 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 故cố 云vân 攝nhiếp 偈kệ 也dã 此thử 中trung 初sơ 住trụ 有hữu 相tương/tướng 瑜du 伽già 者giả 謂vị 行hành 者giả 初sơ 脩tu 三tam 密mật 供cúng 養dường 作tác 聲thanh 字tự 觀quán 及cập 與dữ 本bổn 尊tôn 海hải 會hội 現hiện 前tiền 等đẳng 皆giai 是thị 有hữu 相tướng 。 瑜du 伽già 即tức 六lục 無vô 畏úy 中trung 第đệ 一nhất 第đệ 二nhị 無vô 畏úy 。 處xử 是thị 也dã 次thứ 云vân 但đãn 於ư 此thử 中trung 了liễu 知tri 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 即tức 是thị 聲Thanh 聞Văn 三tam 昧muội 者giả 如như 前tiền 第đệ 三tam 無vô 我ngã 無vô 畏úy 釋thích 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 境cảnh 界giới 一nhất 切thiết 分phân 段đoạn 中trung 觀quán 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 與dữ 聲Thanh 聞Văn 觀quán 我ngã 不bất 可khả 得đắc 。 心tâm 相tương/tướng 相tương 應ứng 故cố 瑜du 伽già 行hành 者giả 。 名danh 聲Thanh 聞Văn 三tam 昧muội 也dã 次thứ 云vân 若nhược 以dĩ 十thập 緣duyên 生sanh 句cú 觀quán 諸chư 法pháp 無vô 性tánh 。 無vô 生sanh 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 昧muội 者giả 謂vị 證chứng 寂tịch 然nhiên 界giới 菩Bồ 薩Tát 也dã 疏sớ/sơ 釋thích 第đệ 四tứ 法pháp 無vô 畏úy 云vân 若nhược 害hại 蘊uẩn 住trụ 法pháp 攀phàn 緣duyên 當đương 得đắc 法Pháp 無vô 畏úy 。 者giả 謂vị 行hành 者giả 心tâm 住trụ 蘊uẩn 中trung 欲dục 令linh 發phát 起khởi 離ly 著trước 爾nhĩ 時thời 幻huyễn 燄diệm 等đẳng 喻dụ 觀quán 察sát 諸chư 蘊uẩn 即tức 空không 得đắc 離ly 違vi 順thuận 八bát 心tâm 證chứng 寂tịch 然nhiên 界giới 然nhiên 離ly 蘊uẩn 之chi 扼ách 縛phược 於ư 法pháp 得đắc 穌tô 息tức 處xứ 法pháp 謂vị 十thập 緣duyên 生sanh 句cú 也dã 若nhược 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 現hiện 覺giác 瑜du 伽già 境cảnh 界giới 皆giai 如như 鏡kính 像tượng 水thủy 月nguyệt 。 無vô 性tánh 無vô 生sanh 。 時thời 位vị 與dữ 此thử 齊tề 也dã 次thứ 云vân 餘dư 如như 住trụ 心tâm 品phẩm 中trung 廣quảng 明minh 者giả 指chỉ 三tam 劫kiếp 中trung 第đệ 二nhị 劫kiếp 以dĩ 後hậu 四tứ 家gia 大Đại 乘Thừa 六lục 無vô 畏úy 中trung 第đệ 五ngũ 第đệ 六lục 二nhị 無vô 畏úy 也dã 。 偈kệ 中trung 所sở 說thuyết 者giả 指chỉ 前tiền 摧tồi 害hại 於ư 諸chư 過quá 及cập 與dữ 為vì 利lợi 眾chúng 生sanh 故cố 。 二nhị 句cú 有hữu 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 故cố 云vân 就tựu 彼bỉ 自tự 所sở 流lưu 傳truyền 法pháp 教giáo 若nhược 就tựu 此thử 經Kinh 宗tông 皆giai 可khả 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 無vô 有hữu 淺thiển 深thâm 差sai 別biệt 故cố 又hựu 第đệ 三tam 疏sớ/sơ 釋thích 第đệ 五ngũ 法pháp 無vô 我ngã 無vô 畏úy 云vân 經Kinh 云vân 若nhược 害hại 法pháp 住trụ 無vô 緣duyên 當đương 得đắc 法Pháp 無vô 我ngã 無vô 畏úy 者giả 即tức 是thị 無vô 緣duyên 乘thừa 心tâm 觀quán 察sát 法pháp 無vô 我ngã 性tánh 。 於ư 心tâm 外ngoại 有hữu 無vô 影ảnh 像tượng 智trí 都đô 無vô 所sở 得đắc 。 心tâm 主chủ 自tự 在tại 覺giác 本bổn 不bất 生sanh 得đắc 離ly 法pháp 之chi 扼ách 縛phược 於ư 法pháp 無vô 我ngã 得đắc 穌tô 息tức 處xứ 若nhược 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 道đạo 中trung 心tâm 得đắc 自tự 在tại 。 用dụng 時thời 位vị 與dữ 此thử 齊tề 也dã 此thử 合hợp 說thuyết 他tha 緣Duyên 覺Giác 心tâm 二nhị 種chủng 隨tùy 應ứng 寄ký 顯hiển 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 於ư 瑜du 伽già 中trung 心tâm 得đắc 自tự 在tại 。 用dụng 分phần/phân 位vị 也dã 又hựu 釋thích 第đệ 六lục 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 性tánh 。 平bình 等đẳng 無vô 畏úy 云vân 經Kinh 云vân 若nhược 復phục 一nhất 切thiết 蘊uẩn 界giới 處xứ 能năng 執chấp 所sở 執chấp 我ngã 壽thọ 命mạng 等đẳng 及cập 法pháp 無vô 緣duyên 空không 自tự 性tánh 無vô 性tánh 此thử 空không 智trí 生sanh 當đương 得đắc 一nhất 切thiết 。 法pháp 自tự 性tánh 平bình 等đẳng 。 無vô 畏úy 者giả 謂vị 觀quán 自tự 心tâm 畢tất 竟cánh 空không 性tánh 時thời 乃nãi 至chí 此thử 空không 智trí 生sanh 即tức 是thị 時thời 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 生sanh 也dã 爾nhĩ 時thời 於ư 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 界giới 二nhị 種chủng 扼ách 縛phược 得đắc 穌tô 息tức 處xứ 即tức 是thị 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 虛hư 空không 無vô 垢cấu 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 此thử 說thuyết 極cực 無vô 兼kiêm 含hàm 一nhất 道Đạo 心tâm 顯hiển 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 虛hư 空không 無vô 垢cấu 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 虛hư 空không 無vô 垢cấu 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 超siêu 越việt 三tam 妄vọng 執chấp 而nhi 所sở 證chứng 得đắc 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 以dĩ 如như 上thượng 釋thích 應ưng 知tri 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 處xứ 顯hiển 密mật 寄ký 齊tề 相tương/tướng 也dã 得đắc 意ý 融dung 會hội 則tắc 顯hiển 行hành 心tâm 相tương/tướng 與dữ 密mật 心tâm 相tương/tướng 同đồng 也dã 。

三tam 由do 欲dục 令linh 了liễu 知tri 餘dư 乘thừa 非phi 究cứu 竟cánh 說thuyết 者giả 如như 九cửu 種chủng 住trụ 心tâm 無vô 自tự 性tánh 轉chuyển 深thâm 轉chuyển 玅# 皆giai 是thị 因nhân 偈kệ 顯hiển 此thử 義nghĩa 也dã 又hựu 寶bảo 鑰thược 及cập 住trụ 心tâm 論luận 等đẳng 一nhất 一nhất 住trụ 心tâm 引dẫn 菩Bồ 提Đề 心tâm 論luận 釋thích 摩ma 訶ha 衍diễn 論luận 或hoặc 云vân 可khả 厭yếm 患hoạn 或hoặc 云vân 不bất 可khả 樂lạc 或hoặc 云vân 無vô 明minh 邊biên 域vực 非phi 明minh 分phần/phân 位vị 者giả 亦diệc 是thị 也dã 又hựu 三tam 摩ma 耶da 戒giới 儀nghi 云vân 異dị 生sanh 羝đê 羊dương 凡phàm 夫phu 專chuyên 造tạo 十thập 不bất 善thiện 等đẳng 業nghiệp 耽đam 三tam 毒độc 五ngũ 欲dục 之chi 樂lạc 。 不bất 曾tằng 知tri 後hậu 身thân 墮đọa 三tam 塗đồ 極cực 苦khổ 是thị 故cố 真chân 言ngôn 有hữu 智trí 人nhân 不bất 可khả 樂lạc 著trước 愚ngu 童đồng 持trì 齋trai 人nhân 乘thừa 之chi 法pháp 雖tuy 云vân 漸tiệm 信tín 因nhân 果quả 行hành 五ngũ 常thường 五Ngũ 戒Giới 等đẳng 猶do 是thị 人nhân 中trung 之chi 因nhân 不bất 得đắc 生sanh 天thiên 。 之chi 樂lạc 是thị 故cố 不bất 可khả 。 樂nhạo 著trước 嬰anh 童đồng 無vô 畏úy 外ngoại 道đạo 生sanh 天thiên 之chi 乘thừa 雖tuy 云vân 下hạ 從tùng 四Tứ 王Vương 天Thiên 上thượng 。 至chí 非phi 想tưởng 受thọ 二nhị 十thập 八bát 天thiên 。 樂nhạo/nhạc/lạc 終chung 墮đọa 人nhân 中trung 地địa 獄ngục 等đẳng 不bất 得đắc 出xuất 生sanh 死tử 是thị 故cố 不bất 可khả 。 樂nhạo 著trước 唯duy 蘊uẩn 無vô 我ngã 拔bạt 業nghiệp 因nhân 種chủng 二nhị 種chủng 羊dương 鹿lộc 乘thừa 雖tuy 出xuất 三tam 界giới 猶do 是thị 下hạ 劣liệt 三tam 生sanh 六lục 十thập 之chi 劫kiếp 七thất 八bát 四tứ 百bách 之chi 時thời 何hà 其kỳ 渺# 焉yên 是thị 故cố 不bất 可khả 。 樂nhạo 求cầu 佗tha 緣duyên 大Đại 乘Thừa 覺giác 心tâm 不bất 生sanh 二nhị 種chủng 法Pháp 門môn 。 捨xả 身thân 命mạng 而nhi 行hành 布bố 施thí 。 許hứa 妻thê 子tử 而nhi 與dữ 佗tha 人nhân 經kinh 三tam 大đại 阿a 僧tăng 祇kỳ 行hành 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 。 劫kiếp 石thạch 高cao 廣quảng 難nan 盡tận 弱nhược 心tâm 易dị 退thoái 難nạn/nan 進tiến 十thập 進tiến 九cửu 退thoái 吾ngô 亦diệc 何hà 堪kham 如như 實thật 一nhất 道đạo 之chi 心tâm 雖tuy 云vân 拂phất 心tâm 垢cấu 而nhi 入nhập 清thanh 淨tịnh 泯mẫn 境cảnh 智trí 而nhi 證chứng 如như 如như 猶do 是thị 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 之chi 樂lạc 未vị 入nhập 金kim 剛cang 之chi 寶bảo 藏tạng 是thị 故cố 亦diệc 不bất 可khả 住trụ 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 者giả 雖tuy 云vân 融dung 法Pháp 界Giới 而nhi 證chứng 三tam 世thế 間gian 身thân 等đẳng 帝đế 網võng 而nhi 得đắc 一nhất 大đại 法Pháp 身thân 猶do 是thị 成thành 佛Phật 之chi 因nhân 初sơ 心tâm 之chi 佛Phật 五ngũ 相tương/tướng 成thành 身thân 四tứ 種chủng 漫mạn 荼đồ 羅la 未vị 能năng 具cụ 足túc 是thị 故cố 不bất 可khả 。 住trụ 未vị 得đắc 為vi 得đắc 未vị 到đáo 謂vị 到đáo 如như 是thị 依y 如Như 來Lai 教giáo 勅sắc 以dĩ 最tối 上thượng 智trí 慧tuệ 。 簡giản 乘thừa 差sai 別biệt 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 成thành 佛Phật 之chi 因nhân 初sơ 心tâm 之chi 佛Phật 者giả 如như 住trụ 心tâm 論luận 寶bảo 鑰thược 等đẳng 云vân 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 。 宜nghi 其kỳ 然nhiên 也dã 宜nghi 其kỳ 然nhiên 也dã 者giả 彼bỉ 經kinh 所sở 說thuyết 尚thượng 不bất 言ngôn 究cứu 竟cánh 果quả 位vị 故cố 也dã 。

四tứ 由do 欲dục 顯hiển 示thị 顯hiển 乘thừa 極cực 果quả 任nhậm 運vận 流lưu 入nhập 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 海hải 者giả 經kinh 說thuyết 第đệ 三tam 劫kiếp 云vân 復phục 次thứ 祕bí 密mật 主chủ 真chân 言ngôn 門môn 脩tu 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 無vô 量lượng 無vô 數số 。 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 那na 庾dữu 多đa 。 劫kiếp 積tích 集tập 無vô 量lượng 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 具cụ 脩tu 諸chư 行hành 無vô 量lượng 智trí 慧tuệ 。 方phương 便tiện 皆giai 悉tất 成thành 就tựu 。 天thiên 人nhân 世thế 間gian 。 之chi 所sở 歸quy 依y 。 出xuất 過quá 一nhất 切thiết 。 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 等đẳng 親thân 近cận 敬kính 禮lễ 所sở 謂vị 空không 性tánh 。 離ly 於ư 根căn 境cảnh 無vô 相tướng 無vô 境cảnh 界giới 越việt 諸chư 戲hí 論luận 等đẳng 虛hư 空không 無vô 邊biên 。 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 依y 此thử 相tương 續tục 生sanh 離ly 有hữu 為vi 無vô 為vi 界giới 。 離ly 諸chư 造tạo 作tác 離ly 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 極cực 無vô 自tự 性tánh 心tâm 生sanh 祕bí 密mật 主chủ 如như 是thị 初sơ 心tâm 佛Phật 說thuyết 成thành 佛Phật 因nhân 故cố 於ư 業nghiệp 煩phiền 惱não 解giải 脫thoát 。 而nhi 業nghiệp 煩phiền 惱não 具cụ 依y 世thế 間gian 宗tông 奉phụng 常thường 應ưng 供cúng 養dường 。 真chân 言ngôn 門môn 者giả 謂vị 密mật 乘thừa 初Sơ 地Địa 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 空không 性tánh 極cực 無vô 同đồng 別biệt 一Nhất 乘Thừa 超siêu 第đệ 三tam 劫kiếp 任nhậm 運vận 入nhập 初Sơ 地Địa 故cố 疏sớ/sơ 釋thích 此thử 文văn 云vân 即tức 是thị 欲dục 明minh 超siêu 第đệ 三tam 劫kiếp 之chi 心tâm 欲dục 令linh 見kiến 聞văn 者giả 信tín 樂nhạo 尊tôn 重trọng 。 故cố 先tiên 歎thán 其kỳ 功công 德đức 。 耳nhĩ 超siêu 第đệ 三tam 劫kiếp 之chi 心tâm 者giả 謂vị 一nhất 道đạo 極cực 無vô 二nhị 種chủng 住trụ 心tâm 也dã 又hựu 云vân 若nhược 見kiến 此thử 心tâm 明minh 道đạo 時thời 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 數số 劫kiếp 中trung 。 所sở 脩tu 福phước 慧tuệ 自tự 然nhiên 具cụ 足túc 。 又hựu 云vân 空không 性tánh 即tức 是thị 自tự 心tâm 。 等đẳng 虛hư 空không 性tánh 上thượng 文văn 無vô 量lượng 如như 虛hư 空không 。 乃nãi 至chí 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 顯hiển 現hiện 即tức 喻dụ 此thử 心tâm 也dã 無vô 量lượng 如như 虛hư 空không 。 乃nãi 至chí 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 顯hiển 現hiện 者giả 示thị 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 相tướng 。 貌mạo 文văn 也dã 二nhị 種chủng 一Nhất 乘Thừa 入nhập 密mật 初Sơ 地Địa 者giả 例lệ 如như 台thai 教giáo 云vân 別biệt 教giáo 玅# 覺giác 入nhập 圓viên 教giáo 第đệ 二nhị 行hành 亦diệc 如như 香hương 象tượng 云vân 三tam 乘thừa 極cực 為vi 佛Phật 而nhi 還hoàn 入nhập 一Nhất 乘Thừa 具cụ 如như 後hậu 論luận 之chi 。

有hữu 人nhân 疑nghi 曰viết 圓viên 教giáo 一Nhất 乘Thừa 印ấn 度độ 未vị 流lưu 傳truyền 震chấn 旦đán 始thỉ 興hưng 佛Phật 說thuyết 法pháp 時thời 。 未vị 流lưu 布bố 之chi 教giáo 緣duyên 何hà 說thuyết 之chi 耶da 答đáp 圓viên 教giáo 一Nhất 乘Thừa 者giả 寧ninh 非phi 華hoa 嚴nghiêm 法pháp 華hoa 等đẳng 經kinh 乎hồ 何hà 及cập 疑nghi 哉tai 況huống 復phục 如Như 來Lai 。 境cảnh 界giới 非phi 常thường 情tình 之chi 得đắc 而nhi 所sở 圖đồ 經Kinh 云vân 所sở 謂vị 越việt 三tam 時thời 如Như 來Lai 之chi 日nhật 加gia 持trì 故cố 身thân 語ngữ 意ý 平bình 等đẳng 句cú 法Pháp 門môn 實thật 相tướng 圓viên 明minh 日nhật 無vô 有hữu 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 之chi 異dị 故cố 佛Phật 不bất 思tư 議nghị 。 力lực 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 即tức 攝nhiếp 前tiền 後hậu 同đồng 異dị 劫kiếp 海hải 如như 是thị 念niệm 念niệm 。 盡tận 前tiền 後hậu 際tế 促xúc 多đa 劫kiếp 一nhất 念niệm 延diên 一nhất 念niệm 多đa 劫kiếp 延diên 促xúc 自tự 在tại 咸hàm 適thích 眾chúng 機cơ 況huống 復phục 諸chư 教giáo 法pháp 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 已dĩ 演diễn 說thuyết 之chi 現hiện 在tại 諸chư 佛Phật 。 今kim 演diễn 說thuyết 之chi 未vị 來lai 諸chư 佛Phật 。 當đương 演diễn 說thuyết 之chi 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 我ngã 見kiến 燈Đăng 明Minh 佛Phật 。 本bổn 光quang 瑞thụy 如như 此thử 。 以dĩ 是thị 知tri 今kim 佛Phật 。 欲dục 說thuyết 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 況huống 復phục 如như 阿a 含hàm 云vân 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 法Pháp 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 法pháp 位vị 常thường 住trụ 況huống 復phục 大Đại 乘Thừa 圓viên 教giáo 理lý 乎hồ 況huống 復phục 佛Phật 神thần 力lực 影ảnh 現hiện 未vị 來lai 之chi 事sự 於ư 今kim 日nhật 如như 心tâm 地địa 觀quán 說thuyết 爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 於ư 胸hung 臆ức 間gian 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 影ảnh 現hiện 如Như 來Lai 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 八bát 大đại 寶bảo 塔tháp 。 其kỳ 拘Câu 尸Thi 那Na 國Quốc 。 跋Bạt 提Đề 河Hà 邊biên 。 娑sa 羅la 林lâm 中trung 。 圓viên 寂tịch 寶bảo 塔tháp 。 豈khởi 非phi 未vị 來lai 之chi 事sự 乎hồ 。

菩Bồ 提Đề 心tâm 心tâm 相tương/tướng 義nghĩa 第đệ 四tứ (# 附phụ 心tâm 相tương/tướng 顯hiển 密mật 義nghĩa )#

菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 眾chúng 生sanh 固cố 有hữu 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 。 其kỳ 性tánh 常thường 堅kiên 固cố 者giả 即tức 是thị 也dã 雖tuy 生sanh 而nhi 相tương 續tục 無vô 復phục 敗bại 壞hoại 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 不bất 生sanh 而nhi 生sanh 故cố 無vô 相tướng 之chi 相tướng 。 生sanh 而nhi 不bất 生sanh 故cố 相tương/tướng 常thường 無vô 相tướng 乃nãi 是thị 所sở 謂vị 心tâm 之chi 實thật 相tướng 故cố 疏sớ/sơ 一nhất 云vân 心tâm 續tục 生sanh 之chi 相tướng 者giả 雖tuy 此thử 心tâm 畢tất 竟cánh 常thường 淨tịnh 。 猶do 如như 虛hư 空không 。 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 而nhi 亦diệc 從tùng 因nhân 緣duyên 起khởi 。 有hữu 心tâm 相tương 生sanh 猶do 如như 大đại 海hải 。 波ba 浪lãng 非phi 是thị 常thường 有hữu 亦diệc 非phi 常thường 無vô 若nhược 常thường 有hữu 者giả 不bất 應ưng 風phong 飇# 止chỉ 息tức 則tắc 澂# 然nhiên 而nhi 靜tĩnh 若nhược 常thường 無vô 者giả 不bất 應ưng 風phong 飇# 纔tài 起khởi 鼓cổ 怒nộ 相tương 續tục 當đương 知tri 是thị 心tâm 從tùng 緣duyên 起khởi 故cố 即tức 是thị 不bất 生sanh 。 而nhi 生sanh 生sanh 而nhi 不bất 生sanh 無vô 相tướng 之chi 相tướng 。 相tương/tướng 常thường 無vô 相tướng 甚thậm 深thâm 微vi 玅# 難nan 可khả 了liễu 知tri 。 諸chư 佛Phật 祕bí 密mật 。 之chi 印ấn 不bất 妄vọng 宣tuyên 示thị 此thử 即tức 所sở 謂vị 畢tất 竟cánh 常thường 淨tịnh 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 心tâm 諸chư 相tướng 者giả 心tâm 差sai 別biệt 相tương/tướng 故cố 疏sớ/sơ 云vân 第đệ 四tứ 第đệ 五ngũ 句cú 云vân 心tâm 諸chư 相tướng 與dữ 時thời 願nguyện 佛Phật 廣quảng 開khai 演diễn 者giả 問vấn 此thử 諸chư 心tâm 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 及cập 相tương 續tục 勝thắng 進tiến 凡phàm 經kinh 幾kỷ 時thời 而nhi 得đắc 究cứu 竟cánh 。 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 此thử 第đệ 四tứ 句cú 所sở 謂vị 諸chư 心tâm 差sai 別biệt 相tương/tướng 也dã 。

問vấn 餘dư 句cú 所sở 問vấn 菩Bồ 提Đề 心tâm 相tướng 。 與dữ 第đệ 四tứ 句cú 所sở 問vấn 心tâm 相tương/tướng 為vi 同đồng 異dị 耶da 。

答đáp 亦diệc 同đồng 亦diệc 異dị 同đồng 者giả 諸chư 句cú 所sở 問vấn 心tâm 相tương/tướng 與dữ 第đệ 四tứ 句cú 心tâm 相tương/tướng 皆giai 是thị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 相tướng 貌mạo 彰chương 於ư 外ngoại 者giả 也dã 故cố 疏sớ/sơ 云vân 第đệ 二nhị 句cú 云vân 復phục 以dĩ 云vân 何hà 相tương 知tri 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 相tương 謂vị 性tánh 成thành 於ư 內nội 必tất 有hữu 相tương/tướng 彰chương 於ư 外ngoại 如như 般Bát 若Nhã 中trung 廣quảng 明minh 阿a 毘tỳ 拔bạt 致trí 相tướng 貌mạo 今kim 此thử 中trung 亦diệc 問vấn 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 時thời 有hữu 何hà 相tướng 貌mạo 。 也dã 此thử 豈khởi 非phi 心tâm 相tướng 貌mạo 乎hồ 次thứ 亦diệc 異dị 者giả 諸chư 句cú 心tâm 相tương/tướng 但đãn 是thị 問vấn 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 相tướng 。 第đệ 四tứ 句cú 心tâm 相tương/tướng 普phổ 通thông 一nhất 切thiết 善thiện 染nhiễm 汙ô 心tâm 相tương/tướng 如như 六lục 十thập 心tâm 有hữu 漏lậu 妄vọng 心tâm 故cố 為vi 簡giản 去khứ 說thuyết 之chi 故cố 疏sớ/sơ 二nhị 云vân 然nhiên 此thử 六lục 十thập 心tâm 或hoặc 時thời 行hành 者giả 。 本bổn 性tánh 偏thiên 多đa 或hoặc 由do 行hành 道Đạo 用dụng 心tâm 發phát 動động 先tiên 習tập 或hoặc 一nhất 時thời 雜tạp 起khởi 或hoặc 次thứ 第đệ 而nhi 生sanh 。 當đương 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 留lưu 心tâm 覺giác 察sát 自tự 然nhiên 得đắc 順thuận 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 若nhược 阿a 闍xà 棃lê 為vi 弟đệ 子tử 平bình 治trị 心tâm 地địa 時thời 亦diệc 當đương 一nhất 一nhất 簡giản 去khứ 也dã 以dĩ 要yếu 言ngôn 之chi 。 第đệ 四tứ 句cú 心tâm 相tương 問vấn 心tâm 差sai 別biệt 相tương/tướng 故cố 偏thiên 取thủ 彼bỉ 彰chương 於ư 外ngoại 相tướng 諸chư 句cú 心tâm 相tương/tướng 淨tịnh 菩Bồ 提Đề 心tâm 雖tuy 相tương/tướng 彰chương 於ư 外ngoại 以dĩ 智trí 眼nhãn 觀quán 之chi 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 故cố 畢tất 竟cánh 無vô 相tướng 云vân 如Như 來Lai 五ngũ 眼nhãn 尚thượng 不bất 得đắc 其kỳ 像tượng 貌mạo 所sở 以dĩ 為vi 異dị 故cố 疏sớ/sơ 三tam 云vân 然nhiên 此thử 心tâm 在tại 纏triền 出xuất 纏triền 皆giai 畢tất 竟cánh 無vô 相tướng 以dĩ 如Như 來Lai 五ngũ 眼nhãn 諦đế 觀quán 尚thượng 不bất 能năng 得đắc 。 其kỳ 像tượng 貌mạo 況huống 餘dư 生sanh 滅diệt 中trung 人nhân 今kim 所sở 以dĩ 廣quảng 明minh 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 處xứ 眾chúng 多đa 心tâm 相tương/tướng 者giả 皆giai 是thị 擬nghĩ 儀nghi 外ngoại 迹tích 以dĩ 明minh 脩tu 證chứng 之chi 深thâm 淺thiển 耳nhĩ 上thượng 已dĩ 明minh 見kiến 煙yên 之chi 相tướng 可khả 以dĩ 比tỉ 知tri 火hỏa 性tánh 但đãn 知tri 心tâm 垢cấu 盡tận 處xứ 戲hí 論luận 不bất 行hành 即tức 是thị 第đệ 六lục 無vô 畏úy 依y 更cánh 欲dục 如như 何hà 表biểu 示thị 耶da 此thử 中trung 在tại 纏triền 出xuất 纏triền 皆giai 畢tất 竟cánh 無vô 相tướng 者giả 雖tuy 此thử 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 而nhi 相tương 續tục 生sanh 而nhi 不bất 生sanh 故cố 菩Bồ 提Đề 心tâm 性tánh 畢tất 竟cánh 無vô 相tướng 廣quảng 明minh 心tâm 相tương/tướng 者giả 謂vị 彰chương 於ư 外ngoại 差sai 別biệt 行hành 相tương/tướng 因nhân 差sai 別biệt 行hành 相tương 知tri 內nội 證chứng 勝thắng 進tiến 擬nghĩ 儀nghi 外ngoại 迹tích 者giả 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 心tâm 垢cấu 盡tận 處xứ 戲hí 論luận 不bất 行hành 者giả 三tam 妄vọng 已dĩ 盡tận 差sai 別biệt 行hành 相tương/tướng 息tức 故cố 名danh 虛hư 空không 。 無vô 垢cấu 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 更cánh 欲dục 如như 何hà 表biểu 示thị 者giả 謂vị 若nhược 不bất 依y 心tâm 差sai 別biệt 行hành 相tướng 如như 何hà 。 表biểu 示thị 菩Bồ 提Đề 心tâm 勝thắng 進tiến 乎hồ 就tựu 此thử 心tâm 相tương 及cập 擬nghĩ 儀nghi 外ngoại 迹tích 覺giác 苑uyển 意ý 與dữ 大đại 師sư 相tương/tướng 承thừa 顯hiển 教giáo 密mật 行hành 其kỳ 旨chỉ 不bất 同đồng 覺giác 苑uyển 意ý 謂vị 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 所sở 明minh 觀quán 行hành 皆giai 是thị 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 所sở 脩tu 故cố 演diễn 密mật 鈔sao 三tam 云vân 疏sớ/sơ 學học 摩ma 訶ha 衍diễn 人nhân 至chí 小Tiểu 乘Thừa 見kiến 道đạo 等đẳng 者giả 謂vị 學học 大Đại 乘Thừa 之chi 人nhân 。 初sơ 得đắc 出xuất 世thế 初sơ 心tâm 即tức 是thị 越việt 我ngã 倒đảo 麤thô 妄vọng 執chấp 名danh 出xuất 世thế 初sơ 心tâm 此thử 與dữ 小Tiểu 乘Thừa 見kiến 道đạo 預dự 流lưu 果quả 適thích 齊tề 謂vị 上thượng 之chi 疏sớ/sơ 云vân 如như 聲Thanh 聞Văn 人nhân 初sơ 觀quán 陰ấm 界giới 入nhập 時thời 即tức 陰ấm 求cầu 我ngã 離ly 陰ấm 求cầu 我ngã 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 相tương/tướng 在tại 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 爾nhĩ 時thời 於ư 八Bát 直Trực 道Đạo 中trung 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 真chân 法Pháp 眼nhãn 生sanh 真chân 言ngôn 門môn 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 初sơ 觀quán 陰ấm 界giới 入nhập 時thời 即tức 陰ấm 求cầu 心tâm 離ly 陰ấm 求cầu 心tâm 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 相tương/tướng 在tại 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 時thời 懸huyền 悟ngộ 自tự 心tâm 本bổn 不bất 生sanh 。 際tế 於ư 如Như 來Lai 知tri 見kiến 。 大đại 菩Bồ 提Đề 道Đạo 。 中trung 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 故cố 云vân 與dữ 小Tiểu 乘Thừa 見kiến 道đạo 適thích 齊tề 今kim 言ngôn 適thích 齊tề 者giả 但đãn 相tương 似tự 名danh 齊tề 也dã 此thử 中trung 以dĩ 學học 摩ma 訶ha 衍diễn 人nhân 為vi 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 寂tịch 然nhiên 界giới 已dĩ 後hậu 諸chư 大Đại 乘Thừa 行hành 相tương/tướng 直trực 為vi 真chân 言ngôn 門môn 菩Bồ 薩Tát 所sở 觀quán 。 而nhi 以dĩ 為vi 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 觀quán 門môn 該cai 統thống 大đại 小tiểu 權quyền 實thật 諸chư 教giáo 若nhược 復phục 分phân 別biệt 顯hiển 密mật 同đồng 異dị 則tắc 鈔sao 一nhất 云vân 若nhược 對đối 佗tha 教giáo 者giả 如như 梵Phạm 云vân 劫kiếp 跛bả 餘dư 教giáo 共cộng 譯dịch 為vi 時thời 分phần/phân 若nhược 度độ 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 時thời 。 分phần/phân 即tức 名danh 成thành 佛Phật 此thử 中trung 義nghĩa 別biệt 梵Phạn 語ngữ 劫kiếp 跛bả 譯dịch 為vi 妄vọng 執chấp 妄vọng 執chấp 有hữu 三tam 謂vị 麤thô 細tế 極cực 細tế 此thử 三tam 妄vọng 執chấp 依y 五ngũ 根căn 本bổn 煩phiền 惱não 。 初sơ 分phần/phân 成thành 十thập 枝chi 第đệ 二nhị 再tái 分phần/phân 成thành 二nhị 十thập 種chủng 乃nãi 至chí 第đệ 五ngũ 分phần/phân 成thành 一nhất 百bách 六lục 十thập 隨tùy 煩phiền 惱não 數số 若nhược 依y 於ư 此thử 經Kinh 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 脩tu 密mật 言ngôn 行hạnh 初sơ 以dĩ 聚tụ 沫mạt 浮phù 泡bào 陽dương 燄diệm 芭ba 蕉tiêu 幻huyễn 事sự 等đẳng 五ngũ 種chủng 譬thí 喻dụ 觀quán 無vô 性tánh 空không 離ly 百bách 六lục 十thập 心tâm 一nhất 重trọng/trùng 麤thô 妄vọng 執chấp 即tức 超siêu 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 復phục 以dĩ 幻huyễn 陽dương 燄diệm 影ảnh 響hưởng 旋toàn 火hỏa 輪luân 乾càn 闥thát 婆bà 城thành 六lục 喻dụ 觀quán 不bất 可khả 得đắc 空không 。 復phục 越việt 百bách 六lục 十thập 心tâm 等đẳng 一nhất 重trọng/trùng 細tế 妄vọng 執chấp 即tức 超siêu 二nhị 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 復phục 以dĩ 幻huyễn 陽dương 焰diễm 夢mộng 影ảnh 乾can/kiền/càn 城thành 響hưởng 水thủy 月nguyệt 浮phù 泡bào 虛hư 空không 華hoa 旋toàn 火hỏa 輪luân 等đẳng 十thập 喻dụ 觀quán 不bất 思tư 議nghị 空không 越việt 百bách 六lục 十thập 心tâm 一nhất 重trọng/trùng 極cực 細tế 妄vọng 執chấp 即tức 超siêu 三tam 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 行hành 者giả 若nhược 一nhất 生sanh 度độ 此thử 三tam 妄vọng 執chấp 即tức 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 何hà 論luận 時thời 分phần/phân 耶da 推thôi 此thử 師sư 意ý 三tam 劫kiếp 六lục 無vô 畏úy 所sở 說thuyết 觀quán 行hành 為vi 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 瑜du 伽già 助trợ 脩tu 矣hĩ 大đại 師sư 相tương/tướng 承thừa 意ý 如như 上thượng 具cụ 論luận 寄ký 齊tề 顯hiển 教giáo 明minh 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 外ngoại 迹tích 心tâm 相tương/tướng 故cố 學học 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 者giả 謂vị 湛trạm 寂tịch 菩Bồ 薩Tát 也dã 。

問vấn 學học 者giả 一nhất 解giải 廣quảng 明minh 心tâm 相tương/tướng 者giả 指chỉ 所sở 寄ký 齊tề 顯hiển 教giáo 心tâm 相tương/tướng 此thử 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 非phi 是thị 也dã 金kim 剛cang 手thủ 本bổn 問vấn 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 心tâm 相tương/tướng 鐘chung 谷cốc 之chi 應ưng 何hà 答đáp 顯hiển 人nhân 心tâm 相tương/tướng 者giả 乎hồ 寄ký 齊tề 顯hiển 教giáo 廣quảng 明minh 真chân 言ngôn 門môn 諸chư 心tâm 相tương/tướng 也dã 。

問vấn 古cổ 德đức 解giải 謂vị 心tâm 相tương/tướng 與dữ 外ngoại 迹tích 其kỳ 位vị 殊thù 也dã 心tâm 相tương/tướng 心tâm 形hình 相tướng 外ngoại 迹tích 外ngoại 事sự 迹tích 演diễn 密mật 鈔sao 云vân 擬nghĩ 度độ 外ngoại 事sự 之chi 形hình 迹tích 以dĩ 顯hiển 脩tu 證chứng 之chi 淺thiển 深thâm 故cố 外ngoại 迹tích 者giả 謂vị 顯hiển 行hành 事sự 迹tích 心tâm 相tương/tướng 者giả 謂vị 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 心tâm 形hình 相tướng 也dã 此thử 義nghĩa 有hữu 以dĩ 乎hồ 。

答đáp 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 內nội 心tâm 無vô 形hình 相tướng 。 相tương/tướng 彰chương 于vu 外ngoại 名danh 為vi 心tâm 相tương/tướng 亦diệc 云vân 外ngoại 事sự 形hình 迹tích 故cố 知tri 外ngoại 迹tích 即tức 心tâm 相tương/tướng 今kim 答đáp 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 心tâm 相tương/tướng 何hà 對đối 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 內nội 心tâm 指chỉ 顯hiển 行hành 稱xưng 外ngoại 迹tích 內nội 心tâm 外ngoại 用dụng 何hà 為vi 各các 別biệt 哉tai 今kim 疏sớ/sơ 證chứng 上thượng 文văn 上thượng 文văn 所sở 明minh 內nội 心tâm 譬thí 火hỏa 性tánh 心tâm 相tương/tướng 喻dụ 煙yên 相tương/tướng 一nhất 心tâm 上thượng 體thể 相tướng 須tu 繹# 上thượng 下hạ 例lệ 子tử 細tế 看khán 焉yên 上thượng 明minh 者giả 指chỉ 六lục 十thập 心tâm 疏sớ/sơ 云vân 祕bí 密mật 主chủ 彼bỉ 云vân 何hà 貪tham 心tâm 謂vị 隨tùy 順thuận 染nhiễm 法pháp 者giả 謂vị 染nhiễm 著trước 前tiền 境cảnh 即tức 是thị 染nhiễm 汙ô 淨tịnh 心tâm 若nhược 隨tùy 順thuận 脩tu 行hành 此thử 法pháp 名danh 有hữu 貪tham 心tâm 以dĩ 心tâm 法pháp 微vi 細tế 難nạn/nan 識thức 但đãn 觀quán 彼bỉ 所sở 為vi 事sự 業nghiệp 必tất 有hữu 相tương/tướng 彰chương 于vu 外ngoại 譬thí 如như 鑑giám 煙yên 之chi 狀trạng 貌mạo 則tắc 火hỏa 性tánh 可khả 以dĩ 比tỉ 知tri 故cố 諸chư 句cú 多đa 以dĩ 順thuận 脩tu 明minh 義nghĩa 又hựu 下hạ 文văn 云vân 次thứ 偈kệ 過quá 厺# 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 及cập 與dữ 未vị 來lai 世thế 現hiện 在tại 諸chư 世Thế 尊Tôn 。 住trụ 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 如như 是thị 諸chư 賢hiền 。 者giả 解giải 真chân 言ngôn 玅# 法pháp 勤cần 勇dũng 獲hoạch 種chủng 智trí 坐tọa 無vô 相tướng 菩Bồ 提Đề 。 者giả 坐tọa 於ư 諸chư 法pháp 寂tịch 滅diệt 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 非phi 已dĩ 成thành 今kim 成thành 。 當đương 成thành 無vô 法pháp 可khả 觀quán 不bất 從tùng 佗tha 得đắc 當đương 有hữu 何hà 相tương/tướng 耶da 此thử 菩Bồ 提Đề 不bất 可khả 說thuyết 。 以dĩ 示thị 人nhân 故cố 次thứ 偈kệ 更cánh 以dĩ 外ngoại 迹tích 明minh 之chi 偈kệ 云vân 真chân 言ngôn 勢thế 無vô 比tỉ 能năng 摧tồi 彼bỉ 大đại 力lực 極cực 忿phẫn 怒nộ 魔ma 軍quân 釋Thích 師Sư 子Tử 救cứu 世thế 者giả 意ý 言ngôn 雖tuy 無vô 定định 相tương/tướng 而nhi 具cụ 一nhất 切thiết 威uy 力lực 能năng 伏phục 諸chư 魔ma 制chế 諸chư 外ngoại 道đạo 。 開khai 甘cam 露lộ 門môn 。 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 一nhất 切thiết 人nhân 天thiên 。 見kiến 如như 是thị 迹tích 故cố 號hiệu 為vi 釋Thích 迦Ca 師Sư 子Tử 。 救cứu 世thế 間gian 者giả 如như 見kiến 煙yên 知tri 火hỏa 故cố 當đương 信tín 受thọ 也dã 此thử 中trung 意ý 言ngôn 雖tuy 世Thế 尊Tôn 坐tọa 菩Bồ 提Đề 無vô 相tướng 故cố 。 不bất 可khả 說thuyết 示thị 。 人nhân 然nhiên 具cụ 威uy 力lực 能năng 伏phục 魔ma 外ngoại 是thị 名danh 外ngoại 迹tích 人nhân 天thiên 見kiến 外ngoại 迹tích 故cố 當đương 信tín 受thọ 也dã 亦diệc 是thị 一nhất 人nhân 內nội 心tâm 外ngoại 迹tích 豈khởi 為vi 各các 別biệt 之chi 譬thí 喻dụ 乎hồ 故cố 外ngoại 迹tích 者giả 外ngoại 用dụng 之chi 迹tích 也dã 又hựu 上thượng 疏sớ/sơ 云vân 如Như 來Lai 自tự 證chứng 之chi 智trí 設thiết 以dĩ 神thần 力lực 加gia 持trì 亦diệc 不bất 可khả 示thị 人nhân 前tiền 云vân 奮phấn 迅tấn 示thị 現hiện 。 無vô 盡tận 莊trang 嚴nghiêm 藏tạng 者giả 皆giai 外ngoại 用dụng 之chi 迹tích 耳nhĩ 智trí 者giả 見kiến 其kỳ 條điều 末mạt 則tắc 喻dụ 其kỳ 宗tông 本bổn 又hựu 云vân 相tương 謂vị 性tánh 成thành 於ư 內nội 必tất 有hữu 相tương/tướng 彰chương 於ư 外ngoại 故cố 應ưng 知tri 外ngoại 迹tích 即tức 心tâm 相tương/tướng 也dã 文văn 所sở 說thuyết 行hành 相tương/tướng 雖tuy 顯hiển 人nhân 事sự 迹tích 得đắc 意ý 會hội 同đồng 則tắc 齊tề 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 外ngoại 迹tích 故cố 為vi 真chân 言ngôn 行hạnh 者giả 外ngoại 迹tích 亦diệc 稱xưng 心tâm 相tương/tướng 是thị 寄ký 齊tề 說thuyết 相tương/tướng 也dã 。

大Đại 日Nhật 經Kinh 劫Kiếp 心Tâm 義Nghĩa 章Chương 卷quyển 上thượng 終chung

Print Friendly, PDF & Email