斷末摩 ( 斷đoạn 末mạt 摩ma )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)末摩譯曰支節,又曰死穴。身中有特異之支節,他物觸之,則起劇痛,其命必終。人將死時,水風火三大中,其一大偏增,觸其末摩,使命斷絕,謂之斷末摩。斷者,非切斷未摩,乃觸於末摩而命斷絕也。俱舍論十曰:「於身中有異支節,觸便致死,是謂末摩。若水火風隨一增盛如利刀刃,觸彼末摩,因此便生增上苦受,從斯不久遂致命終。」俱舍光記十曰:「末摩是身中死穴,其量極小,觸便致死。又解,對法藏中說,眾生身中有百處名末摩,觸便致死。」同頌疏曰:「末摩,此云支節。然於身中有百處異支節,其量甚小,觸便致死,是謂之末摩。水等者等取風火,於此三大隨一增盛如利刀刃,觸彼末摩,因此命終,故名為斷。此言斷者,非如斬薪令成兩段,但由三大觸彼末摩,令身無覺,說名為斷。」梵Marmacchid。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 末mạt 摩ma 譯dịch 曰viết 支chi 節tiết , 又hựu 曰viết 死tử 穴huyệt 。 身thân 中trung 有hữu 特đặc 異dị 之chi 支chi 節tiết , 他tha 物vật 觸xúc 之chi , 則tắc 起khởi 劇kịch 痛thống , 其kỳ 命mạng 必tất 終chung 。 人nhân 將tương 死tử 時thời , 水thủy 風phong 火hỏa 三tam 大đại 中trung , 其kỳ 一nhất 大đại 偏thiên 增tăng , 觸xúc 其kỳ 末mạt 摩ma , 使sử 命mạng 斷đoạn 絕tuyệt 謂vị 之chi 斷đoạn 末mạt 摩ma 。 斷đoạn 者giả , 非phi 切thiết 斷đoạn 未vị 摩ma , 乃nãi 觸xúc 於ư 末mạt 摩ma 而nhi 命mạng 斷đoạn 絕tuyệt 也dã 。 俱câu 舍xá 論luận 十thập 曰viết : 「 於ư 身thân 中trung 有hữu 異dị 支chi 節tiết , 觸xúc 便tiện 致trí 死tử , 是thị 謂vị 末mạt 摩ma 。 若nhược 水thủy 火hỏa 風phong 隨tùy 一nhất 增tăng 盛thịnh 如như 利lợi 刀đao 刃nhận , 觸xúc 彼bỉ 末mạt 摩ma , 因nhân 此thử 便tiện 生sanh 增tăng 上thượng 苦khổ 受thọ , 從tùng 斯tư 不bất 久cửu 遂toại 致trí 命mạng 終chung 。 」 俱câu 舍xá 光quang 記ký 十thập 曰viết : 「 末mạt 摩ma 是thị 身thân 中trung 死tử 穴huyệt , 其kỳ 量lượng 極cực 小tiểu , 觸xúc 便tiện 致trí 死tử 。 又hựu 解giải , 對đối 法Pháp 藏tạng 中trung 說thuyết 眾chúng 生sanh 身thân 中trung 。 有hữu 百bách 處xứ 名danh 末mạt 摩ma , 觸xúc 便tiện 致trí 死tử 。 」 同đồng 頌tụng 疏sớ 曰viết : 「 末mạt 摩ma , 此thử 云vân 支chi 節tiết 。 然nhiên 於ư 身thân 中trung 有hữu 百bách 處xứ 異dị 支chi 節tiết , 其kỳ 量lượng 甚thậm 小tiểu , 觸xúc 便tiện 致trí 死tử , 是thị 謂vị 之chi 末mạt 摩ma 。 水thủy 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 風phong 火hỏa , 於ư 此thử 三tam 大đại 隨tùy 一nhất 增tăng 盛thịnh 如như 利lợi 刀đao 刃nhận , 觸xúc 彼bỉ 末mạt 摩ma 因nhân 此thử 命mạng 終chung 。 故cố 名danh 為vi 斷đoạn 。 此thử 言ngôn 斷đoạn 者giả , 非phi 如như 斬trảm 薪tân 令linh 成thành 兩lưỡng 段đoạn , 但đãn 由do 三tam 大đại 觸xúc 彼bỉ 末mạt 摩ma , 令linh 身thân 無vô 覺giác , 說thuyết 名danh 為vi 斷đoạn 。 」 梵Phạm Marmacchid 。

Print Friendly, PDF & Email