大Đại 智Trí 度Độ 論Luận
Quyển 28
龍Long 樹Thụ 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 後Hậu 秦Tần 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯Dịch

大đại 智Trí 度Độ 論luận 初sơ 品phẩm 中trung 欲dục 住trụ 六lục 神thần 通thông 釋thích 論luận 第đệ 四tứ 十thập 三tam (# 卷quyển 二nhị 十thập 八bát )#

聖thánh 者giả 龍long 樹thụ 造tạo

後hậu 秦tần 龜quy 茲tư 國quốc 三Tam 藏Tạng 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯dịch

【# 經Kinh 】#

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 住trụ 六lục 神thần 通thông 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

問vấn 曰viết 。

如như 〈# 讚tán 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 〉# 中trung 言ngôn 。

諸chư 菩Bồ 薩Tát 皆giai 得đắc 五ngũ 神thần 通thông

今kim 何hà 以dĩ 言ngôn 。

欲dục 住trụ 六lục 神thần 通thông

答đáp 曰viết 。

五ngũ 通thông 是thị 菩Bồ 薩Tát 所sở 得đắc 。 今kim 欲dục 住trụ 六lục 神thần 通thông 。 是thị 佛Phật 所sở 得đắc 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 得đắc 六Lục 神Thần 通Thông 。 可khả 如Như 來Lai 難nạn/nan 。

問vấn 曰viết 。

〈# 往vãng 生sanh 品phẩm 〉# 中trung 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 住trụ 六lục 神thần 通thông 至chí 諸chư 佛Phật 國quốc

云vân 何hà 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 皆giai 得đắc 五ngũ 通thông

答đáp 曰viết 。

第đệ 六lục 漏lậu 盡tận 神thần 通thông 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 漏lậu 。 習tập 俱câu 盡tận 。 二nhị 者giả 漏lậu 盡tận 而nhi 習tập 不bất 盡tận 。

習tập 不bất 盡tận 。 故cố 言ngôn 。

皆giai 得đắc 五ngũ 通thông

漏lậu 盡tận 。 故cố 言ngôn 。

住trụ 六lục 神thần 通thông

問vấn 曰viết 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 漏lậu 盡tận 。 云vân 何hà 復phục 生sanh 。 云vân 何hà 受thọ 生sanh 。 一nhất 切thiết 受thọ 生sanh 皆giai 由do 愛ái 相tương 續tục 故cố 有hữu 。 譬thí 如như 米mễ 雖tuy 得đắc 良lương 田điền 。

時thời 澤trạch 終chung 不bất 能năng 生sanh 。 諸chư 聖thánh 人nhân 愛ái 糠khang 已dĩ 脫thoát 故cố 。 雖tuy 有hữu 有hữu 漏lậu 業nghiệp 生sanh 因nhân 緣duyên 。 不bất 應ưng 得đắc 生sanh 。

答đáp 曰viết 。

先tiên 已dĩ 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 入nhập 法pháp 位vị 住trụ 阿a 鞞bệ 跋bạt 致trí 地địa 。 末mạt 後hậu 肉nhục 身thân 盡tận 。 得đắc 法Pháp 性tánh 生sanh 身thân 。

雖tuy 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 。 有hữu 煩phiền 惱não 習tập 因nhân 緣duyên 故cố 。 受thọ 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 非phi 三tam 界giới 生sanh 也dã 。

問vấn 曰viết 。

阿A 羅La 漢Hán 煩phiền 惱não 已dĩ 盡tận 。 習tập 亦diệc 未vị 盡tận 。 何hà 以dĩ 不bất 生sanh 。

答đáp 曰viết 。

阿A 羅La 漢Hán 無vô 大đại 慈từ 悲bi 。 無vô 本bổn 誓thệ 願nguyện 。 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 又hựu 以dĩ 實thật 際tế 作tác 證chứng 。 已dĩ 離ly 生sanh 死tử 故cố 。

復phục 次thứ 。 先tiên 已dĩ 答đáp 。

有hữu 二nhị 種chủng 漏lậu 盡tận

此thử 中trung 不bất 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 得đắc 漏lậu 盡tận 通thông 。 自tự 言ngôn 。

欲dục 得đắc 六Lục 神Thần 通Thông 者giả 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

六lục 神thần 通thông 義nghĩa 。 如như 後hậu 品phẩm 中trung 佛Phật 所sở 說thuyết 。 上thượng 〈# 讚tán 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 〉# 亦diệc 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 五ngũ 神thần 通thông 義nghĩa 。

問vấn 曰viết 。

神thần 通thông 有hữu 何hà 次thứ 第đệ 。

答đáp 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 離ly 五ngũ 欲dục 。 得đắc 諸chư 禪thiền 。 有hữu 慈từ 悲bi 故cố 。 為vi 眾chúng 生sanh 取thủ 神thần 通thông 。 現hiện 諸chư 希hy 有hữu 。 奇kỳ 特đặc 之chi 事sự 。 令linh 眾chúng 生sanh 心tâm 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 無vô 希hy 有hữu 事sự 。 不bất 能năng 令linh 多đa 眾chúng 生sanh 得đắc 度độ 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 作tác 是thị 念niệm 已dĩ 。 繫hệ 心tâm 身thân 中trung 虛hư 空không 。 滅diệt 麁thô 重trọng 色sắc 相tướng 。 常thường 取thủ 空không 輕khinh 相tương/tướng 。 發phát 大đại 欲dục 精tinh 進tấn 心tâm 。 智trí 慧tuệ 籌trù 量lượng 。 心tâm 力lực 能năng 舉cử 身thân 。

未vị 籌trù 量lượng 已dĩ 。 自tự 知tri 心tâm 力lực 大đại 能năng 舉cử 其kỳ 身thân 。 譬thí 如như 學học 趠# 。 常thường 壞hoại 色sắc 麁thô 重trọng 相tương/tướng 。 常thường 修tu 輕khinh 空không 相tướng 。 是thị 時thời 便tiện 能năng 飛phi 。

二nhị 者giả 。 亦diệc 能năng 變biến 化hóa 諸chư 物vật 。 令linh 地địa 作tác 水thủy 。 水thủy 作tác 地địa 。 風phong 作tác 火hỏa 。 火hỏa 作tác 風phong 。 如như 是thị 諸chư 大đại 。 皆giai 令linh 轉chuyển 易dị 。 令linh 金kim 作tác 瓦ngõa 礫lịch 。 瓦ngõa 礫lịch 作tác 金kim 。 如như 是thị 諸chư 物vật 各các 能năng 令linh 化hóa 。 變biến 地địa 為vi 水thủy 相tương/tướng 。 常thường 修tu 念niệm 水thủy 令linh 多đa 。 不bất 復phục 憶ức 念niệm 地địa 相tương/tướng 。 是thị 時thời 地địa 相tương/tướng 如như 念niệm 即tức 作tác 水thủy 。 如như 是thị 等đẳng 諸chư 物vật 皆giai 能năng 變biến 化hóa 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 。 與dữ 。

一nhất 切thiết 入nhập

有hữu 何hà 等đẳng 異dị 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 入nhập

是thị 神thần 通thông 初sơ 道đạo 。

先tiên 已dĩ 一nhất 切thiết 入nhập 。 背bối/bội 捨xả 。 勝thắng 處xứ 柔nhu 伏phục 其kỳ 心tâm 。 然nhiên 後hậu 易dị 入nhập 神thần 通thông 。

復phục 次thứ 。 一nhất 切thiết 入nhập 中trung 。 一nhất 身thân 自tự 見kiến 地địa 變biến 為vi 水thủy 。 餘dư 人nhân 不bất 見kiến 。 神thần 通thông 則tắc 不bất 然nhiên 。 自tự 見kiến 實thật 是thị 水thủy 。 他tha 人nhân 亦diệc 見kiến 實thật 水thủy 。

問vấn 曰viết 。

一nhất 切thiết 入nhập 亦diệc 是thị 大đại 定định 。 何hà 以dĩ 不bất 能năng 。 令linh 是thị 實thật 水thủy 己kỷ 身thân 。 他tha 人nhân 皆giai 見kiến 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 入nhập 觀quán 處xứ 廣quảng 。 但đãn 能năng 令linh 一nhất 切thiết 是thị 水thủy 相tương/tướng 。 而nhi 不bất 能năng 令linh 實thật 是thị 水thủy 。 神thần 通thông 不bất 能năng 遍biến 一nhất 切thiết 。 而nhi 能năng 令linh 地địa 轉chuyển 為vi 水thủy 便tiện 是thị 實thật 水thủy 。 以dĩ 是thị 故cố 二nhị 定định 力lực 各các 別biệt 。

問vấn 曰viết 。

二nhị 定định 變biến 化hóa 事sự 。 為vi 實thật 為vi 虛hư 。 若nhược 實thật 。 云vân 何hà 石thạch 作tác 金kim 。 地địa 作tác 水thủy 。 若nhược 虛hư 。 云vân 何hà 聖thánh 人nhân 而nhi 行hành 不bất 實thật 。

答đáp 曰viết 。

皆giai 實thật 。 聖thánh 人nhân 無vô 虛hư 也dã 。 三tam 毒độc 已dĩ 拔bạt 故cố 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 各các 各các 無vô 定định 相tương/tướng 故cố 。 可khả 轉chuyển 地địa 或hoặc 作tác 水thủy 相tương/tướng 。 如như 酥tô 。 膠giao 。 蠟lạp 是thị 地địa 類loại 。 得đắc 火hỏa 則tắc 消tiêu 。 為vi 水thủy 則tắc 成thành 濕thấp 相tương/tướng 。 水thủy 得đắc 寒hàn 則tắc 結kết 成thành 氷băng 而nhi 為vi 堅kiên 相tương/tướng 。 石thạch 汁trấp 作tác 金kim 。 金kim 敗bại 為vi 銅đồng 。 或hoặc 還hoàn 為vi 石thạch 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 如như 是thị 。 惡ác 可khả 為vi 善thiện 。 善thiện 可khả 為vi 惡ác 。

以dĩ 是thị 故cố 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 定định 相tương/tướng 故cố 。 用dụng 神thần 通thông 力lực 變biến 化hóa 。 實thật 而nhi 不bất 誑cuống 。 若nhược 本bổn 各các 各các 定định 相tương/tướng 。 則tắc 不bất 可khả 變biến 。

三tam 者giả 。 諸chư 賢hiền 聖thánh 神thần 通thông 。 於ư 六lục 塵trần 中trung 。 隨tùy 意ý 自tự 在tại 。 見kiến 好hảo/hiếu 能năng 生sanh 厭yếm 想tưởng 。 見kiến 醜xú 能năng 生sanh 樂lạc 想tưởng 。 亦diệc 能năng 離ly 好hảo 醜xú 想tưởng 行hành 捨xả 心tâm 。

是thị 名danh 三tam 種chủng 神thần 通thông 。

此thử 自tự 在tại 神thần 通thông 。 唯duy 佛Phật 具cụ 足túc 。

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 神thần 通thông 。 遊du 諸chư 佛Phật 國quốc 。 於ư 諸chư 異dị 國quốc 語ngữ 言ngôn 不bất 同đồng 。 及cập 在tại 遠viễn 微vi 細tế 眾chúng 生sanh 不bất 聞văn 故cố 。 求cầu 天thiên 耳nhĩ 通thông 。 常thường 憶ức 念niệm 種chủng 種chủng 。 多đa 眾chúng 大đại 聲thanh 取thủ 相tương/tướng 修tu 行hành 。 常thường 修tu 習tập 故cố 。 耳nhĩ 得đắc 色sắc 界giới 四tứ 大đại 造tạo 清thanh 淨tịnh 色sắc 。 得đắc 已dĩ 便tiện 得đắc 遠viễn 聞văn 。 於ư 天thiên 人nhân 音âm 聲thanh 麁thô 細tế 。 遠viễn 近cận 。 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 。

問vấn 曰viết 。

如như 《# 禪thiền 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

先tiên 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 見kiến 眾chúng 生sanh 而nhi 不bất 聞văn 其kỳ 聲thanh 。 故cố 求cầu 天thiên 耳nhĩ 通thông 。

既ký 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 天thiên 耳nhĩ 。 見kiến 知tri 眾chúng 生sanh 身thân 形hình 音âm 聲thanh 。 而nhi 不bất 解giải 語ngữ 言ngôn 種chủng 種chủng 憂ưu 喜hỷ 苦khổ 樂lạc 之chi 辭từ 故cố 。 求cầu 辭Từ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。

但đãn 知tri 其kỳ 辭từ 而nhi 不bất 知tri 其kỳ 心tâm 故cố 。 求cầu 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。

知tri 其kỳ 心tâm 已dĩ 。 未vị 知tri 本bổn 所sở 從tùng 來lai 故cố 。 求cầu 宿túc 命mạng 通thông 。

既ký 知tri 所sở 來lai 。 欲dục 治trị 其kỳ 心tâm 病bệnh 故cố 。 求cầu 漏lậu 盡tận 通thông 。

得đắc 具cụ 足túc 五ngũ 通thông 已dĩ 。 不bất 能năng 變biến 化hóa 故cố 。 所sở 度độ 未vị 廣quảng 。 不bất 能năng 降hàng 化hóa 邪tà 見kiến 。 大đại 福phước 德đức 人nhân 。 是thị 故cố 求cầu 如như 意ý 神thần 通thông 。

應ưng 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 何hà 以dĩ 故cố 先tiên 求cầu 。 如như 意ý 神thần 通thông 。

答đáp 曰viết 。

眾chúng 生sanh 麁thô 者giả 多đa 。 細tế 者giả 少thiểu 。 是thị 故cố 先tiên 以dĩ 。 如như 意ý 神thần 通thông 。 如như 意ý 神thần 通thông 能năng 兼kiêm 麁thô 。 細tế 。 度độ 人nhân 多đa 故cố 。 是thị 以dĩ 先tiên 說thuyết 。

復phục 次thứ 。 諸chư 神thần 通thông 。 得đắc 法Pháp 異dị 。 數số 法pháp 異dị 。

得đắc 法Pháp 者giả 。 多đa 先tiên 求cầu 天thiên 眼nhãn 。 以dĩ 易dị 得đắc 故cố 。

行hành 者giả 用dụng 日nhật 月nguyệt 。 星tinh 宿tú 。 珠châu 火hỏa 。 取thủ 是thị 等đẳng 光quang 明minh 相tướng 。 常thường 懃cần 精tinh 進tấn 善thiện 修tu 習tập 故cố 。 晝trú 夜dạ 無vô 異dị 。 若nhược 上thượng 。 若nhược 下hạ 。 若nhược 前tiền 。 若nhược 後hậu 。 等đẳng 一nhất 明minh 徹triệt 。 無vô 所sở 罣quái 礙ngại 。 是thị 時thời 初sơ 得đắc 天thiên 眼nhãn 神thần 通thông 。 餘dư 次thứ 第đệ 得đắc 。 如như 先tiên 說thuyết 。

復phục 次thứ 。 佛Phật 如như 所sở 自tự 得đắc 。 為vi 人nhân 說thuyết 次thứ 第đệ 。

佛Phật 初sơ 夜dạ 分phân 得đắc 一nhất 通thông 一nhất 明minh 。 所sở 謂vị 如như 意ý 通thông 。 宿túc 命mạng 明minh 。 中trung 夜dạ 分phân 得đắc 天thiên 耳nhĩ 通thông 。 天thiên 眼nhãn 明minh 。 後hậu 夜dạ 分phân 得đắc 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 通thông 。 漏lậu 盡tận 明minh 。

求cầu 明minh 用dụng 功công 重trọng/trùng 。 故cố 在tại 後hậu 說thuyết 。 通thông 。 明minh 次thứ 第đệ 得đắc 。 如như 四tứ 沙Sa 門Môn 果Quả 。 大đại 者giả 在tại 後hậu 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 天thiên 眼nhãn 易dị 得đắc 故cố 在tại 前tiền 。 菩Bồ 薩Tát 何hà 以dĩ 不bất 先tiên 得đắc 天thiên 眼nhãn 。

答đáp 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 於ư 諸chư 法pháp 皆giai 易dị 無vô 難nạn/nan 。 餘dư 人nhân 鈍độn 根căn 故cố 。 有hữu 難nan 有hữu 易dị 。

復phục 次thứ 。 初sơ 夜dạ 時thời 。 魔ma 王vương 來lai 欲dục 與dữ 佛Phật 戰chiến 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 神thần 通thông 。 力lực 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 令linh 魔ma 兵binh 器khí 皆giai 為vi 瓔anh 珞lạc 。

降hàng 魔ma 已dĩ 續tục 念niệm 。

神thần 通thông 欲dục 令linh 具cụ 足túc

生sanh 心tâm 即tức 入nhập 。 便tiện 得đắc 具cụ 足túc 神thần 通thông 。

降hàng 魔ma 已dĩ 自tự 念niệm 。

一nhất 身thân 云vân 何hà 得đắc 大đại 力lực 。

便tiện 求cầu 宿túc 命mạng 明minh 。 自tự 知tri 世thế 世thế 積tích 。 福phước 德đức 力lực 故cố 。

中trung 夜dạ 時thời 。 魔ma 即tức 還hoàn 去khứ 寂tịch 寞mịch 無vô 聲thanh 。 慈từ 愍mẫn 一nhất 切thiết 故cố 。 念niệm 魔ma 眾chúng 聲thanh 。 生sanh 天thiên 耳nhĩ 神thần 通thông 及cập 天thiên 眼nhãn 明minh 。 用dụng 是thị 天thiên 耳nhĩ 聞văn 十thập 方phương 。 五ngũ 道đạo 眾chúng 生sanh 苦khổ 樂lạc 聲thanh 。 聞văn 聲thanh 已dĩ 欲dục 見kiến 其kỳ 形hình 。 而nhi 以dĩ 障chướng 蔽tế 不bất 見kiến 。 故cố 求cầu 天thiên 眼nhãn 。

後hậu 夜dạ 時thời 。 既ký 見kiến 眾chúng 生sanh 形hình 。 欲dục 知tri 其kỳ 心tâm 。 故cố 求cầu 他tha 心tâm 智trí 。

知tri 眾chúng 生sanh 心tâm 。 皆giai 欲dục 離ly 苦khổ 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 求cầu 漏lậu 盡tận 神thần 通thông 。 於ư 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 中trung 漏lậu 盡tận 最tối 勝thắng 。 令linh 眾chúng 生sanh 得đắc 之chi 。

問vấn 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 已dĩ 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 世thế 世thế 常thường 得đắc 果quả 報báo 神thần 通thông 。 今kim 何hà 以dĩ 自tự 疑nghi 。

既ký 見kiến 眾chúng 生sanh 。 而nhi 不bất 知tri 其kỳ 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

有hữu 二nhị 種chủng 菩Bồ 薩Tát 。

一nhất 者giả 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 者giả 。 為vì 度độ 眾chúng 生sanh 故cố 。 方phương 便tiện 受thọ 人nhân 法pháp 。 身thân 生sanh 淨tịnh 飯phạn 王vương 家gia 。 出xuất 四tứ 城thành 門môn 。 問vấn 老lão 。 病bệnh 。 死tử 人nhân 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 坐tọa 樹thụ 王vương 下hạ 。 具cụ 六Lục 神Thần 通Thông 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 。 先tiên 有hữu 而nhi 未vị 具cụ 足túc 。 今kim 於ư 三tam 夜dạ 所sở 得đắc 。 是thị 佛Phật 神thần 通thông 。 行hành 人nhân 法pháp 故cố 。 自tự 疑nghi 無vô 咎cữu 。

問vấn 曰viết 。

六lục 神thần 通thông 次thứ 第đệ 。 常thường 初sơ 天thiên 眼nhãn 後hậu 漏lậu 盡tận 通thông 。 亦diệc 有hữu 不bất 爾nhĩ 時thời 耶da 。

答đáp 曰viết 。

多đa 先tiên 天thiên 眼nhãn 。 後hậu 漏lậu 盡tận 智trí 。 或hoặc 時thời 隨tùy 所sở 好hiếu 修tu 。 或hoặc 先tiên 天thiên 耳nhĩ 。 或hoặc 先tiên 神thần 足túc 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

初sơ 禪thiền 。 天thiên 耳nhĩ 易dị 得đắc 。 有hữu 覺giác 觀quán 四tứ 心tâm 故cố 。 二nhị 禪thiền 。 天thiên 眼nhãn 易dị 得đắc 。 眼nhãn 識thức 無vô 故cố 。 心tâm 攝nhiếp 不bất 散tán 故cố 。 三tam 禪thiền 。 如như 意ý 通thông 易dị 得đắc 。 身thân 受thọ 快khoái 樂lạc 故cố 。 四tứ 禪thiền 。 諸chư 通thông 皆giai 易dị 得đắc 。 一nhất 切thiết 安an 隱ẩn 處xứ 故cố 。

宿túc 命mạng 等đẳng 三tam 神thần 通thông 義nghĩa 。 如như 。

十Thập 力Lực

中trung 說thuyết 。

【# 經Kinh 】#

欲dục 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 意ý 所sở 趣thú 向hướng 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

問vấn 曰viết 。

六Lục 通Thông 中trung 已dĩ 說thuyết

知tri 他tha 心tâm 通thông

今kim 何hà 以dĩ 重trùng 說thuyết 。

答đáp 曰viết 。

知tri 他tha 心tâm 通thông 境cảnh 界giới 少thiểu 。 但đãn 知tri 欲dục 界giới 。 色sắc 界giới 現hiện 在tại 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 及cập 無vô 色sắc 界giới 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

凡phàm 夫phu 通thông 。 於ư 上thượng 四tứ 禪thiền 地địa 。 隨tùy 所sở 得đắc 通thông 處xứ 已dĩ 下hạ 。 遍biến 知tri 四tứ 天thiên 下hạ 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 聲Thanh 聞Văn 通thông 。 於ư 上thượng 四tứ 禪thiền 地địa 。 隨tùy 所sở 得đắc 通thông 處xứ 已dĩ 下hạ 。 遍biến 知tri 千thiên 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 通thông 。 於ư 上thượng 四tứ 禪thiền 地địa 。 隨tùy 所sở 得đắc 通thông 處xứ 已dĩ 下hạ 。 遍biến 知tri 百bách 千thiên 世thế 界giới 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 上thượng 地địa 鈍độn 根căn 者giả 。 不bất 能năng 知tri 下hạ 地địa 利lợi 根căn 者giả 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 凡phàm 夫phu 不bất 知tri 聲Thanh 聞Văn 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 知tri 辟Bích 支Chi 佛Phật 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 不bất 知tri 佛Phật 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 以dĩ 是thị 故cố 說thuyết 。

欲dục 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 所sở 趣thú 向hướng 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

問vấn 曰viết 。

以dĩ 何hà 智trí 能năng 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

答đáp 曰viết 。

諸chư 佛Phật 有hữu 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 入nhập 是thị 解giải 脫thoát 中trung 。 能năng 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 相tương 似tự 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 亦diệc 能năng 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

新tân 學học 菩Bồ 薩Tát 。 欲dục 得đắc 是thị 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 及cập 佛Phật 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 以dĩ 此thử 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

大đại 菩Bồ 薩Tát 欲dục 得đắc 。 佛Phật 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。

以dĩ 是thị 故cố 。 雖tuy 已dĩ 說thuyết 。

知tri 他tha 心tâm 通thông

更cánh 說thuyết 。

欲dục 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 所sở 趣thú 向hướng 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

問vấn 曰viết 。

心tâm 所sở 趣thú 向hướng

心tâm 為vi 去khứ 。 為vi 不bất 去khứ 。

若nhược 去khứ 。 此thử 則tắc 無vô 心tâm 。 猶do 若nhược 死tử 人nhân 。 若nhược 不bất 去khứ 。 云vân 何hà 能năng 知tri 。 如như 佛Phật 言ngôn 。

依y 意ý 緣duyên 法pháp 。 意ý 識thức 生sanh 。

意ý 若nhược 不bất 去khứ 。 則tắc 無vô 和hòa 合hợp 。

答đáp 曰viết 。

心tâm 不bất 去khứ 。 不bất 住trụ 而nhi 能năng 知tri 。 如như 《# 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 》# 中trung 說thuyết 。

一nhất 切thiết 法pháp 無vô 來lai 無vô 去khứ 相tương/tướng 。

云vân 何hà 言ngôn

心tâm 有hữu 來lai 去khứ

又hựu 言ngôn 。

諸chư 法pháp 生sanh 時thời 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 滅diệt 時thời 無vô 所sở 去khứ 。

若nhược 有hữu 來lai 去khứ 。 即tức 墮đọa 常thường 見kiến 。 諸chư 法pháp 無vô 有hữu 定định 相tướng 。 以dĩ 是thị 故cố 。 但đãn 以dĩ 內nội 六lục 情tình 。 外ngoại 六lục 塵trần 和hòa 合hợp 生sanh 六lục 識thức 。 及cập 生sanh 六lục 受thọ 。 六lục 想tưởng 。 六lục 思tư 。

以dĩ 是thị 故cố 。 心tâm 如như 幻huyễn 化hóa 。 能năng 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 無vô 有hữu 知tri 者giả 。 無vô 有hữu 見kiến 者giả 。

如như 〈# 歎thán 摩ma 訶ha 衍diễn 品phẩm 〉# 中trung 言ngôn 。

若nhược 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 性tánh 實thật 有hữu 不bất 虛hư 誑cuống 者giả 。 佛Phật 不bất 能năng 知tri 一nhất 。 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 性tánh 實thật 虛hư 誑cuống 。 無vô 來lai 無vô 去khứ 。 故cố 佛Phật 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。

譬thí 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 貪tham 求cầu 者giả 不bất 得đắc 供cúng 養dường 。 無vô 所sở 貪tham 求cầu 。 則tắc 無vô 所sở 乏phạp 短đoản 。 心tâm 亦diệc 如như 是thị 。 若nhược 分phân 別biệt 取thủ 相tương/tướng 則tắc 不bất 得đắc 實thật 法pháp 。 不bất 得đắc 實thật 法pháp 故cố 。 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 若nhược 不bất 取thủ 相tương/tướng 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 則tắc 得đắc 實thật 法pháp 。 得đắc 實thật 法pháp 故cố 。 能năng 通thông 達đạt 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 無vô 所sở 罣quái 礙ngại 。

問vấn 曰viết 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 諸chư 心tâm 可khả 得đắc 悉tất 知tri 不phủ 。

若nhược 悉tất 知tri 。 則tắc 眾chúng 生sanh 有hữu 邊biên 。 若nhược 不bất 知tri 。 何hà 以dĩ 故cố 說thuyết 。

欲dục 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 所sở 趣thú 向hướng

云vân 何hà 佛Phật 有hữu 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 。 心tâm 數số 法pháp 可khả 得đắc 悉tất 知tri 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如như 《# 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

一nhất 切thiết 實thật 語ngữ 中trung 。 佛Phật 最tối 第đệ 一nhất 。

若nhược 不bất 能năng 悉tất 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 得đắc 其kỳ 邊biên 際tế 者giả 。 佛Phật 何hà 以dĩ 言ngôn 。

悉tất 知tri

亦diệc 不bất 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 而nhi 佛Phật 語ngữ 皆giai 實thật 。 必tất 應ưng 實thật 有hữu 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。

復phục 次thứ 。 眾chúng 生sanh 雖tuy 無vô 邊biên 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 亦diệc 無vô 邊biên 。 譬thí 如như 函hàm 大đại 蓋cái 亦diệc 大đại 。

若nhược 智trí 慧tuệ 有hữu 邊biên 。 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 者giả 。 應ưng 有hữu 是thị 難nạn/nan 。 今kim 智trí 慧tuệ 及cập 眾chúng 生sanh 。 俱câu 無vô 邊biên 故cố 。 汝nhữ 難nạn/nan 非phi 也dã 。

復phục 次thứ 。 若nhược 言ngôn 。

有hữu 邊biên

無vô 邊biên

此thử 二nhị 於ư 佛Phật 法Pháp 中trung 是thị 置trí 答đáp 。 是thị 十thập 四tứ 事sự 虛hư 妄vọng 。 無vô 實thật 無vô 益ích 故cố 。 不bất 應ưng 以dĩ 為vi 難nạn/nan 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 有hữu 邊biên 。 無vô 邊biên 二nhị 俱câu 不bất 實thật 。 而nhi 佛Phật 處xứ 處xứ 說thuyết 。

無vô 邊biên

如như 。

眾chúng 生sanh 有hữu 癡si 愛ái 已dĩ 來lai 。 無vô 始thỉ 無vô 邊biên 。 十thập 方phương 亦diệc 無vô 邊biên 際tế 。

答đáp 曰viết 。

眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 。 佛Phật 智trí 慧tuệ 無vô 邊biên 。 是thị 為vi 實thật 。

若nhược 人nhân 著trước 無vô 邊biên 。 取thủ 相tương/tướng 戲hí 論luận 故cố 。 佛Phật 說thuyết 是thị 邪tà 見kiến 。 譬thí 如như 世thế 間gian 常thường 。 無vô 常thường 。 二nhị 俱câu 顛điên 倒đảo 入nhập 十thập 四tứ 難nạn/nan 中trung 。 而nhi 佛Phật 多đa 以dĩ 無vô 常thường 度độ 眾chúng 生sanh 。 少thiểu 用dụng 有hữu 常thường 。

若nhược 著trước 無vô 常thường 。 取thủ 相tương/tướng 戲hí 論luận 。 佛Phật 說thuyết 是thị 邪tà 見kiến 虛hư 妄vọng 。

若nhược 不bất 著trước 無vô 常thường 。 知tri 無vô 常thường 即tức 是thị 苦khổ 。 苦khổ 即tức 是thị 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 即tức 是thị 空không 。 能năng 如như 是thị 依y 無vô 常thường 觀quán 。 入nhập 諸chư 法pháp 空không 便tiện 是thị 實thật 。 以dĩ 是thị 故cố 知tri 。 無vô 常thường 入nhập 真Chân 諦Đế 中trung 。

是thị 實thật 十thập 四tứ 難nạn/nan 中trung 。 以dĩ 著trước 因nhân 緣duyên 故cố 。 說thuyết 是thị 邪tà 見kiến 。

是thị 故cố 。 說thuyết 。

無vô 常thường

以dĩ 明minh

無vô 邊biên

無vô 邊biên 故cố 眾chúng 生sanh 生sanh 厭yếm 生sanh 死tử 長trường 久cửu 。

譬thí 如như 波ba 梨lê 國quốc 四tứ 十thập 比Bỉ 丘Khâu 。 俱câu 行hành 十thập 二nhị 淨tịnh 行hạnh 。 來lai 至chí 佛Phật 所sở 。 佛Phật 為vi 說thuyết 厭yếm 行hành 。

佛Phật 問vấn 比Bỉ 丘Khâu 。

五ngũ 河hà 。 恆hằng 伽già 。 監giám 牟mâu 那na 。 薩tát 羅la 由do 。 阿a 脂chi 羅la 婆bà 提đề 。 摩ma 醯hê 。 從tùng 所sở 來lai 處xứ 。 流lưu 入nhập 大đại 海hải 。 其kỳ 中trung 間gian 水thủy 為vi 多đa 少thiểu 。

比Bỉ 丘Khâu 言ngôn 。

甚thậm 多đa 。

佛Phật 言ngôn 。

但đãn 一nhất 人nhân 一nhất 劫kiếp 中trung 。 作tác 畜súc 生sanh 時thời 。 屠đồ 割cát 剝bác 刺thứ 。 或hoặc 時thời 犯phạm 罪tội 。 截tiệt 其kỳ 手thủ 足túc 。 斬trảm 其kỳ 身thân 首thủ 。 如như 是thị 等đẳng 血huyết 多đa 於ư 此thử 水thủy 。

如như 是thị 無vô 邊biên 大đại 劫kiếp 中trung 。 受thọ 身thân 出xuất 血huyết 。 不bất 可khả 稱xưng 數số 。 啼đề 哭khốc 流lưu 淚lệ 及cập 飲ẩm 母mẫu 乳nhũ 亦diệc 如như 是thị 。

計kế 一nhất 劫kiếp 中trung 一nhất 人nhân 積tích 骨cốt 過quá 於ư 鞞bệ 浮phù 羅la 大đại 山sơn (# 丹đan 注chú 云vân 。

此thử 山sơn 。 天Thiên 竺Trúc 以dĩ 人nhân 常thường 見kiến 易dị 信tín 。 故cố 說thuyết 也dã )# 。 如như 是thị 無vô 量lượng 劫kiếp 。 中trung 受thọ 生sanh 死tử 苦khổ 。

諸chư 比Bỉ 丘Khâu 聞văn 是thị 已dĩ 。 厭yếm 患hoạn 世thế 間gian 。 即tức 時thời 得đắc 道Đạo 。

復phục 次thứ 。 聞văn 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 故cố 。 心tâm 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 受thọ 不bất 殺sát 戒giới 。 得đắc 無vô 邊biên 福phước 德đức 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 眾chúng 生sanh 皆giai 應ưng 供cúng 養dường 。

何hà 以dĩ 故cố 。 為vi 度độ 無vô 邊biên 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 故cố 。 功công 德đức 亦diệc 無vô 邊biên 。

有hữu 如như 是thị 等đẳng 益ích 。 故cố 說thuyết 。

無vô 邊biên

以dĩ 是thị 故cố 說thuyết

悉tất 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 所sở 趣thú 向hướng

如như 日nhật 照chiếu 天thiên 下hạ 。 一nhất 時thời 俱câu 至chí 。 無vô 不bất 遍biến 明minh 。

【# 經Kinh 】#

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 勝thắng 一nhất 切thiết 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

問vấn 曰viết 。

何hà 等đẳng 是thị 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 總tổng 相tương/tướng 。 別biệt 相tướng 觀quán 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 是thị 聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。

初sơ 以dĩ 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 智trí 慧tuệ 。 後hậu 用dụng 涅Niết 槃Bàn 智trí 慧tuệ 。

分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 智trí 慧tuệ 是thị 別biệt 相tướng 。 涅Niết 槃Bàn 智trí 慧tuệ 是thị 總tổng 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 。 知tri 是thị 法pháp 為vi 解giải 。 是thị 法pháp 為vi 縛phược 。 是thị 流lưu 轉chuyển 。 是thị 來lai 還hoàn 。 是thị 生sanh 。 是thị 滅diệt 。 是thị 味vị 。 是thị 患hoạn 。 是thị 逆nghịch 。 是thị 順thuận 。 是thị 此thử 岸ngạn 。 是thị 彼bỉ 岸ngạn 。 是thị 世thế 間gian 。 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 如như 是thị 等đẳng 分phân 別biệt 二nhị 門môn 諸chư 法pháp 。 名danh 為vi 聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 。

復phục 次thứ 。 三tam 種chủng 智trí 慧tuệ 。 知tri 五ngũ 受thọ 眾chúng 如như 是thị 集tập 。 如như 是thị 散tán 。 如như 是thị 出xuất 。 是thị 味vị 。 是thị 患hoạn 。 是thị 離ly 。 三tam 解giải 脫thoát 門môn 相tương 應ứng 智trí 。 如như 是thị 等đẳng 分phân 別biệt 三tam 門môn 諸chư 法pháp 。

復phục 次thứ 。 四tứ 種chủng 智trí 慧tuệ 。 四tứ 念niệm 處xứ 智trí 。 法pháp 智trí 。 比tỉ 智trí 。 他tha 心tâm 智trí 。 世thế 智trí 。 苦khổ 智trí 。 集tập 智trí 。 滅diệt 智trí 。 道đạo 智trí 。 不bất 淨tịnh 智trí 。 無vô 常thường 智trí 。 苦khổ 智trí 。 無vô 我ngã 智trí 。 無vô 常thường 智trí 。 苦khổ 智trí 。 空không 智trí 。 無vô 我ngã 智trí 。 法pháp 智trí 。 比tỉ 智trí 。 盡tận 智trí 。 無vô 生sanh 智trí 。 如như 是thị 等đẳng 分phân 別biệt 四tứ 門môn 諸chư 法pháp 。

復phục 次thứ 。 從tùng 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 慧tuệ 。 乃nãi 至chí 空không 空không 三tam 昧muội 。 無vô 相tướng 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 無vô 作tác 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 智trí 。 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 所sở 有hữu 智trí 慧tuệ 。 盡tận 是thị 聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 。

略lược 說thuyết 厭yếm 世thế 間gian 。 念niệm 涅Niết 槃Bàn 。 離ly 三tam 界giới 。 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 。 得đắc 最tối 上thượng 法pháp 。 所sở 謂vị 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 名danh 聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 。

復phục 次thứ 。 如như 〈# 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 義nghĩa 。 品phẩm 〉# 中trung 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 相tương/tướng 。 與dữ 聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 。 是thị 一nhất 智trí 慧tuệ 。 但đãn 無vô 方phương 便tiện 。 無vô 大đại 誓thệ 莊trang 嚴nghiêm 。 無vô 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 不bất 求cầu 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 不bất 求cầu 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 但đãn 厭yếm 老lão 。 病bệnh 。 死tử 。 斷đoạn 諸chư 愛ái 繫hệ 。 直trực 趣thú 涅Niết 槃Bàn 為vi 異dị 。

問vấn 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 如như 是thị 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 智trí 慧tuệ 即tức 是thị 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 但đãn 時thời 節tiết 。 利lợi 根căn 。 福phước 德đức 有hữu 差sai 別biệt 。

時thời

名danh 佛Phật 不bất 在tại 世thế 。 亦diệc 無vô 佛Phật 法Pháp 。 以dĩ 少thiểu 因nhân 緣duyên 。 出xuất 家gia 得đắc 道Đạo 。 名danh 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

利lợi 根căn

名danh 異dị 法pháp 相tướng 是thị 同đồng 。 但đãn 智trí 慧tuệ 深thâm 入nhập 。 得đắc 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。

福phước 德đức

名danh 有hữu 相tương/tướng 。

或hoặc 一nhất 相tương/tướng 。 二nhị 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 三tam 十thập 一nhất 相tướng 。 若nhược 先tiên 佛Phật 法Pháp 中trung 得đắc 聖thánh 法pháp 。 法pháp 滅diệt 後hậu 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 名danh 為vi 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 身thân 無vô 有hữu 相tương/tướng 。

有hữu 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 第đệ 一nhất 疾tật 者giả 四tứ 世thế 行hành 。 久cửu 者giả 乃nãi 至chí 百bách 劫kiếp 行hành 。 如như 聲Thanh 聞Văn 。 疾tật 者giả 三tam 世thế 。 久cửu 者giả 六lục 十thập 劫kiếp 。 此thử 義nghĩa 先tiên 已dĩ 廣quảng 說thuyết 。

問vấn 曰viết 。

如như 佛Phật 說thuyết 有hữu 四tứ 種chủng 沙Sa 門Môn 果quả 。 四tứ 種chủng 聖thánh 人nhân 。

須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。

五ngũ 種chủng 佛Phật 子tử 。

須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

三tam 種chủng 菩Bồ 提Đề 。

阿A 羅La 漢Hán 菩Bồ 提Đề 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。

果quả 中trung 。 聖thánh 中trung 。 佛Phật 子tử 中trung 。 菩Bồ 提Đề 中trung 皆giai 無vô 菩Bồ 薩Tát 。 云vân 何hà 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 勝thắng 一nhất 切thiết 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 法Pháp 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 。 二nhị 者giả 摩Ma 訶Ha 衍Diên 法Pháp 。

聲Thanh 聞Văn 法Pháp 小tiểu 故cố 。 但đãn 讚tán 聲Thanh 聞Văn 事sự 。 不bất 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 事sự 。

摩ma 訶ha 衍diễn 廣quảng 大đại 故cố 。 說thuyết 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 事sự 。 發phát 心tâm 。 修tu 行hành 十Thập 地Địa 入nhập 位vị 。 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 得đắc 佛Phật 道Đạo 。

此thử 法pháp 中trung 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 次thứ 佛Phật 。 應ưng 如như 供cúng 養dường 佛Phật 。 能năng 如như 是thị 觀quán 諸chư 法pháp 相tướng 。 是thị 為vi 福phước 田điền 。 能năng 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

如như 是thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 經kinh 中trung 。 處xứ 處xứ 讚tán 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 智trí 慧tuệ 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 如như 《# 寶bảo 頂đảnh 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 少thiểu 一nhất 不bất 滿mãn 千thiên 子tử 。 雖tuy 有hữu 大đại 力lực 。 諸chư 天thiên 世thế 人nhân 。 所sở 不bất 貴quý 重trọng 。 有hữu 真chân 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 種chủng 。 處xử 在tại 胎thai 中trung 。 初sơ 受thọ 七thất 日nhật 便tiện 為vi 諸chư 天thiên 所sở 貴quý 重trọng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 九cửu 百bách 九cửu 十thập 九cửu 人nhân 。 不bất 能năng 嗣tự 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 種chủng 令linh 世thế 人nhân 得đắc 二nhị 世thế 樂lạc 。 是thị 雖tuy 在tại 胎thai 必tất 能năng 紹thiệu 胄trụ 聖thánh 王vương 。 是thị 故cố 恭cung 敬kính 。

諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 雖tuy 得đắc 根căn 。 力lực 。 覺giác 。 意ý 。 六lục 神thần 通thông 。 諸chư 禪thiền 智trí 慧tuệ 力lực 。 於ư 實thật 際tế 得đắc 證chứng 。 為vi 眾chúng 生sanh 福phước 田điền 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 所sở 不bất 貴quý 重trọng 。 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 在tại 諸chư 結kết 使sử 。 煩phiền 惱não 。 欲dục 縛phược 。 三tam 毒độc 胎thai 中trung 。 初sơ 發phát 無vô 上thượng 道Đạo 意ý 。 未vị 能năng 有hữu 所sở 作tác 。 而nhi 為vi 諸chư 佛Phật 所sở 貴quý 。 以dĩ 其kỳ 漸tiệm 漸tiệm 。 當đương 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 得đắc 方phương 便tiện 力lực 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 乃nãi 至chí 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 度độ 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 。 不bất 斷đoạn 佛Phật 種chủng 。 法pháp 種chủng 。 僧Tăng 種chủng 。 不bất 斷đoạn 天thiên 上thượng 。 世thế 間gian 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 因nhân 緣duyên 故cố 。

又hựu 如như 迦ca 羅la 頻tần 伽già 鳥điểu 。 在tại 㲉xác 中trung 未vị 出xuất 。 發phát 聲thanh 微vi 妙diệu 勝thắng 於ư 餘dư 鳥điểu 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 未vị 出xuất 無vô 明minh 㲉xác 。 說thuyết 法Pháp 議nghị 論luận 之chi 音âm 。 勝thắng 於ư 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 及cập 諸chư 外ngoại 道đạo 。

如như 《# 明minh 網võng 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

慧Tuệ 命mạng 舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 所sở 說thuyết 。 若nhược 能năng 解giải 者giả 。 大đại 得đắc 功công 德đức 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 至chí 得đắc 聞văn 。 其kỳ 名danh 字tự 得đắc 大đại 利lợi 益ích 。 何hà 況huống 聞văn 其kỳ 所sở 說thuyết 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 人nhân 種chủng 樹thụ 。 不bất 依y 於ư 地địa 而nhi 欲dục 得đắc 其kỳ 根căn 莖hành 枝chi 葉diệp 。 成thành 其kỳ 果quả 實thật 。 是thị 難nan 可khả 得đắc 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 相tướng 亦diệc 如như 是thị 。 不bất 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 而nhi 現hiện 住trụ 生sanh 死tử 。 在tại 諸chư 佛Phật 世thế 界giới 。 於ư 中trung 自tự 恣tứ 樂nhạo 說thuyết 智trí 慧tuệ 法pháp 。 誰thùy 有hữu 聞văn 是thị 大đại 智trí 慧tuệ 。 遊du 戲hí 自tự 恣tứ 樂nhạo 說thuyết 法pháp 。 而nhi 不bất 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 者giả 。

爾nhĩ 時thời 會hội 中trung 。 有hữu 普phổ 華hoa 菩Bồ 薩Tát 。 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

佛Phật 說thuyết 耆kỳ 年niên 於ư 諸chư 弟đệ 子tử 中trung 。 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 今kim 耆kỳ 年niên 於ư 諸chư 法pháp 法pháp 性tánh 不bất 得đắc 耶da 。 何hà 以dĩ 不bất 以dĩ 大đại 智trí 慧tuệ 。 自tự 恣tứ 樂nhạo 說thuyết 法pháp 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

諸chư 佛Phật 弟đệ 子tử 。 如như 其kỳ 境cảnh 界giới 則tắc 能năng 有hữu 說thuyết 。

普phổ 華hoa 菩Bồ 薩Tát 復phục 問vấn 。

法pháp 性tánh 有hữu 境cảnh 界giới 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

無vô 也dã 。

若nhược 法pháp 性tánh 無vô 境cảnh 界giới 。 云vân 何hà 耆kỳ 年niên 言ngôn 。

如như 其kỳ 境cảnh 界giới 則tắc 能năng 有hữu 說thuyết

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

隨tùy 所sở 得đắc 而nhi 說thuyết 。

普phổ 華hoa 又hựu 問vấn 。

耆kỳ 年niên 。 以dĩ 無vô 量lượng 相tương/tướng 法pháp 性tánh 為vi 證chứng 耶da 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

爾nhĩ 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

今kim 云vân 何hà 言ngôn

隨tùy 所sở 得đắc 而nhi 說thuyết

如như 所sở 得đắc 法Pháp 性tánh 無vô 量lượng 。 說thuyết 亦diệc 應ưng 無vô 量lượng 。 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 非phi 量lượng 相tương/tướng 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 語ngữ 普phổ 華hoa 言ngôn 。

法pháp 性tánh 非phi 得đắc 相tương/tướng 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

若nhược 法pháp 性tánh 非phi 得đắc 相tương/tướng 。 汝nhữ 離ly 法pháp 性tánh 得đắc 解giải 脫thoát 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 法pháp 性tánh 不bất 壞hoại 相tương/tướng 故cố 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

汝nhữ 所sở 得đắc 聖thánh 智trí 。 亦diệc 如như 法Pháp 性tánh 耶da 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

我ngã 欲dục 聞văn 法Pháp 。 非phi 說thuyết 時thời 也dã 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

一nhất 切thiết 法pháp 定định 在tại 法pháp 性tánh 中trung 。 有hữu 聞văn 者giả 。 說thuyết 者giả 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

無vô 也dã 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

汝nhữ 何hà 以dĩ 言ngôn

我ngã 欲dục 聞văn 法Pháp 非phi 說thuyết 時thời

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

佛Phật 說thuyết 二nhị 人nhân 得đắc 福phước 無vô 量lượng 。

一nhất 心tâm 說thuyết 者giả 。 一nhất 心tâm 聽thính 者giả 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

汝nhữ 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 中trung 能năng 聽thính 法Pháp 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 滅diệt 盡tận 定định 中trung 。 無vô 聽thính 法Pháp 也dã 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

汝nhữ 信tín 受thọ 一nhất 切thiết 法pháp 。 常thường 滅diệt 相tương/tướng 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

信tín 是thị 事sự 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

法pháp 性tánh 常thường 滅diệt 無vô 聽thính 法Pháp 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 法pháp 常thường 滅diệt 相tương/tướng 故cố 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

汝nhữ 能năng 不bất 起khởi 于vu 定định 。 而nhi 說thuyết 法Pháp 不phủ 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

無vô 有hữu 法pháp 非phi 定định 相tương/tướng 者giả 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 今kim 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 皆giai 是thị 禪thiền 定định 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

爾nhĩ 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 皆giai 是thị 禪thiền 定định 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

以dĩ 何hà 等đẳng 禪thiền 定định 故cố 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 皆giai 是thị 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

以dĩ 不bất 壞hoại 法pháp 性tánh 三tam 昧muội 故cố 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 皆giai 是thị 禪thiền 定định 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 凡phàm 夫phu 。 聖thánh 人nhân 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

我ngã 亦diệc 不bất 欲dục 令linh 凡phàm 夫phu 。 聖thánh 人nhân 有hữu 差sai 別biệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 聖thánh 人nhân 無vô 有hữu 滅diệt 法pháp 。 凡phàm 夫phu 人nhân 亦diệc 無vô 生sanh 法pháp 。 是thị 二nhị 皆giai 不bất 出xuất 法pháp 性tánh 等đẳng 相tương/tướng 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 何hà 等đẳng 是thị 法pháp 性tánh 等đẳng 相tương/tướng 。

答đáp 言ngôn 。

耆kỳ 年niên 得đắc 道Đạo 時thời 。 所sở 知tri 見kiến 者giả 是thị 。

又hựu 問vấn 。

生sanh 聖thánh 法pháp 耶da 。

不phủ 也dã 。

滅diệt 凡phàm 夫phu 法pháp 耶da 。

不phủ 也dã 。

得đắc 聖thánh 法pháp 耶da 。

不phủ 也dã 。

見kiến 知tri 凡phàm 夫phu 人nhân 法pháp 耶da 。

不phủ 也dã 。

耆kỳ 年niên 。 以dĩ 何hà 知tri 見kiến 。 故cố 得đắc 聖thánh 道Đạo 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

凡phàm 夫phu 人nhân 如như 。 比Bỉ 丘Khâu 得đắc 解giải 脫thoát 如như 。 比Bỉ 丘Khâu 入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 如như 。 是thị 如như 一nhất 如như 如như 無vô 別biệt 。

普phổ 華hoa 言ngôn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 名danh 法pháp 性tánh 相tướng 如như 。 不bất 壞hoại 如như 。 用dụng 是thị 如như 。 當đương 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 如như 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 大đại 火hỏa 。 聚tụ 無vô 物vật 不bất 燒thiêu 。 是thị 諸chư 上thượng 人nhân 所sở 說thuyết 亦diệc 如như 是thị 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 入nhập 法pháp 性tánh 。

又hựu 如như 《# 毘tỳ 摩ma 羅la 詰cật 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 皆giai 自tự 說thuyết 言ngôn 。

我ngã 不bất 堪kham 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。

各các 各các 自tự 說thuyết 。 昔tích 為vi 毘tỳ 摩ma 羅la 詰cật 所sở 呵ha 。

如Như 是Thị 等Đẳng 處Xứ 。 處Xứ 經Kinh 中Trung 說Thuyết

菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 。 勝thắng 於ư 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

問vấn 曰viết 。

何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

答đáp 曰viết 。

如như 一nhất 本bổn 生sanh 經kinh 中trung 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 。 於ư 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 劫kiếp 已dĩ 來lai 合hợp 集tập 眾chúng 智trí 。 於ư 無vô 量lượng 劫kiếp 中trung 。 無vô 苦khổ 不bất 行hành 。 無vô 難nạn/nan 不bất 為vi 。 為vì 求cầu 法Pháp 故cố 。 赴phó 火hỏa 。 投đầu 巖nham 。 受thọ 剝bác 皮bì 苦khổ 。 出xuất 骨cốt 為vi 筆bút 。 以dĩ 血huyết 為vi 墨mặc 。 以dĩ 皮bì 為vi 紙chỉ 書thư 受thọ 經Kinh 法Pháp 。

如như 是thị 等đẳng 為vi 法pháp 故cố 。 受thọ 無vô 量lượng 苦khổ 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 故cố 。 世thế 世thế 供cúng 養dường 其kỳ 師sư 。 視thị 之chi 如như 佛Phật 。

一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 經kinh 書thư 悉tất 皆giai 誦tụng 讀đọc 。 解giải 說thuyết 。 於ư 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 常thường 思tư 惟duy 籌trù 量lượng 。 尋tầm 求cầu 諸chư 法pháp 好hảo 醜xú 。 深thâm 淺thiển 。 善thiện 不bất 善thiện 。 漏lậu 不bất 漏lậu 。 常thường 不bất 常thường 。 有hữu 無vô 等đẳng 。 思tư 惟duy 分phân 別biệt 問vấn 難nạn/nan 。

為vi 智trí 慧tuệ 故cố 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 聲Thanh 聞Văn 。 聽thính 法Pháp 。 問vấn 難nạn/nan 。 信tín 受thọ 。 正chánh 憶ức 念niệm 。 如như 法Pháp 行hành 。

如như 是thị 智trí 慧tuệ 。 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 故cố 。 云vân 何hà 不bất 勝thắng 阿A 羅La 漢Hán 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 。 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 佐tá 助trợ 莊trang 嚴nghiêm 。

有hữu 方phương 便tiện 力lực 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 有hữu 慈từ 悲bi 心tâm 故cố 。 不bất 為vi 邪tà 見kiến 所sở 妨phương 。

住trụ 十Thập 地Địa 中trung 。 故cố 智trí 慧tuệ 勢thế 力lực 深thâm 大đại 。 大đại 故cố 勝thắng 於ư 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。

以dĩ 大đại 因nhân 故cố 。 小tiểu 者giả 自tự 壞hoại 。 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 無vô 是thị 事sự 。

以dĩ 是thị 故cố 言ngôn

欲dục 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 經Kinh 】#

欲dục 得đắc 諸chư 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 諸chư 三tam 昧muội 門môn 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

陀đà 羅la 尼ni

如như 〈# 讚tán 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 〉# 中trung 說thuyết 。

門môn

者giả 。 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 方phương 便tiện 諸chư 法pháp 是thị 。 如như 三tam 三tam 昧muội 名danh 解giải 脫thoát 門môn 。 何hà 者giả 是thị 方phương 便tiện 。

若nhược 人nhân 欲dục 得đắc 所sở 聞văn 皆giai 持trì 。 應ưng 當đương 一nhất 心tâm 憶ức 念niệm 。 令linh 念niệm 增tăng 長trưởng 。 先tiên 當đương 作tác 意ý 。 於ư 相tương 似tự 事sự 。 繫hệ 心tâm 令linh 知tri 所sở 不bất 見kiến 事sự 。 如như 周Chu 利Lợi 槃Bàn 陀Đà 迦ca 。 繫hệ 心tâm 拭thức 革cách 屣tỉ 物vật 中trung 。 令linh 憶ức 禪thiền 定định 除trừ 心tâm 垢cấu 法pháp 。 如như 是thị 名danh 初sơ 學học 聞văn 持trì 陀đà 憐lân 尼ni 。 三tam 聞văn 能năng 得đắc 。 心tâm 根căn 轉chuyển 利lợi 。 再tái 聞văn 能năng 得đắc 。 成thành 者giả 。 一nhất 聞văn 能năng 得đắc 得đắc 而nhi 不bất 忘vong 。 是thị 為vi 。

聞văn 持trì 陀đà 憐lân 尼ni 初sơ 方phương 便tiện 。

或hoặc 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 禪thiền 定định 中trung 。 得đắc 不bất 忘vong 解giải 脫thoát 。 不bất 忘vong 解giải 脫thoát 力lực 故cố 。 一nhất 切thiết 語ngữ 言ngôn 說thuyết 法Pháp 。 乃nãi 至chí 一nhất 句cú 。 一nhất 字tự 皆giai 能năng 不bất 忘vong 。 是thị 為vi 。

第đệ 二nhị 方phương 便tiện

或hoặc 時thời 神thần 咒chú 力lực 故cố 。 得đắc 聞văn 持trì 陀đà 憐lân 尼ni 。

或hoặc 時thời 先tiên 世thế 行hành 業nghiệp 因nhân 緣duyên 受thọ 生sanh 。 所sở 聞văn 皆giai 持trì 不bất 忘vong 。

如như 是thị 等đẳng 名danh

聞văn 持trì 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 語ngữ 言ngôn 。 分phân 別biệt 本bổn 末mạt 。 觀quán 其kỳ 實thật 相tướng 。

知tri 音âm 聲thanh 語ngữ 言ngôn 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 音âm 聲thanh 已dĩ 滅diệt 。 而nhi 眾chúng 生sanh 憶ức 念niệm 取thủ 相tương/tướng 。 念niệm 是thị 已dĩ 滅diệt 之chi 語ngữ 。 作tác 是thị 念niệm 言ngôn 。

是thị 人nhân 罵mạ 我ngã 。 而nhi 生sanh 瞋sân 恚khuể 。 稱xưng 讚tán 亦diệc 如như 是thị 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 能năng 如như 是thị 觀quán 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 復phục 百bách 千thiên 劫kiếp 罵mạ 詈lị 。 不bất 生sanh 瞋sân 心tâm 。 若nhược 百bách 千thiên 劫kiếp 。 稱xưng 讚tán 亦diệc 不bất 歡hoan 喜hỷ 。 知tri 音âm 聲thanh 生sanh 滅diệt 如như 響hưởng 相tương/tướng 。

又hựu 如như 皷cổ 聲thanh 。 無vô 有hữu 作tác 者giả 。 若nhược 無vô 作tác 者giả 。 是thị 無vô 住trú 處xứ 。 畢tất 竟cánh 空không 故cố 。 但đãn 誑cuống 愚ngu 夫phu 之chi 耳nhĩ 。

是thị 名danh

入nhập 音âm 聲thanh 陀đà 羅la 尼ni

復phục 次thứ 。 有hữu 陀đà 羅la 尼ni 。 以dĩ 是thị 四tứ 十thập 二nhị 字tự 攝nhiếp 一nhất 切thiết 語ngữ 言ngôn 名danh 字tự 。

何hà 者giả 是thị 四tứ 十thập 二nhị 字tự 。 阿a 。 羅la 。 波ba 。 遮già 。 那na 等đẳng 。

阿a 提đề

秦tần 言ngôn 初sơ 。

阿a 耨nậu 波ba 柰nại

秦tần 言ngôn 不bất 生sanh 。

行hành 陀đà 羅la 尼ni 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 是thị 阿a 字tự 。 即tức 時thời 入nhập 一nhất 切thiết 法pháp 初sơ 不bất 生sanh 。

如như 是thị 等đẳng 。 字tự 字tự 隨tùy 所sở 聞văn 皆giai 入nhập 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 中trung 。 是thị 名danh 。

字tự 入nhập 門môn 陀đà 羅la 尼ni

如như 〈# 摩ma 訶ha 衍diễn 品phẩm 〉# 中trung 說thuyết 諸chư 字tự 門môn 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 。 一nhất 切thiết 三tam 世thế 。 無vô 礙ngại 明minh 等đẳng 諸chư 三tam 昧muội 。 於ư 一nhất 一nhất 三tam 昧muội 中trung 。 得đắc 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 陀đà 羅la 尼ni 。 如như 是thị 等đẳng 和hòa 合hợp 名danh 為vi 。

五ngũ 百bách 陀đà 羅la 尼ni 門môn

是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 善thiện 法Pháp 功công 德đức 藏tạng 。

如như 是thị 名danh 為vi

陀đà 羅la 尼ni 門môn

諸chư 三tam 昧muội 門môn

者giả 。 三tam 昧muội 有hữu 二nhị 種chủng 。

聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 三tam 昧muội 。 摩Ma 訶Ha 衍Diên 法Pháp 中trung 三tam 昧muội 。

聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 三tam 昧muội

者giả 。 所sở 謂vị 三tam 三tam 昧muội 。

復phục 次thứ 。 三tam 三tam 昧muội 。 空không 空không 三tam 昧muội 。 無vô 相tướng 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 無vô 作tác 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 。

復phục 有hữu 三tam 三tam 昧muội 。 有hữu 覺giác 有hữu 觀quán 。 無vô 覺giác 有hữu 觀quán 。 無vô 覺giác 無vô 觀quán 。

復phục 有hữu 五ngũ 支chi 三tam 昧muội 。 五ngũ 智trí 三tam 昧muội 等đẳng 。 是thị 名danh 諸chư 三tam 昧muội 。

復phục 次thứ 。 一nhất 切thiết 禪thiền 定định 亦diệc 名danh 定định 。 亦diệc 名danh 三tam 昧muội 。

四tứ 禪thiền 亦diệc 名danh 禪thiền 。 亦diệc 名danh 定định 。 亦diệc 名danh 三tam 昧muội 。

除trừ 四tứ 禪thiền 。 諸chư 餘dư 定định 亦diệc 名danh 定định 。 亦diệc 名danh 三tam 昧muội 。 不bất 名danh 為vi 禪thiền 。

十Thập 地Địa 中trung 。 定định 名danh 為vi 三tam 昧muội 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

欲dục 界giới 地địa 亦diệc 有hữu 三tam 昧muội 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 界giới 中trung 有hữu 二nhị 十thập 二nhị 道Đạo 品Phẩm 。 故cố 知tri 有hữu 三tam 昧muội 。 若nhược 無vô 三tam 昧muội 。 不bất 應ưng 得đắc 是thị 。 深thâm 妙diệu 功công 德đức 。

復phục 次thứ 。 〈# 千thiên 問vấn 〉# 中trung 亦diệc 有hữu 是thị 問vấn 。

四tứ 聖thánh 種chủng 幾kỷ 欲dục 界giới 繫hệ 。 幾kỷ 色sắc 界giới 繫hệ 。 幾kỷ 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 。 幾kỷ 不bất 繫hệ 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 當đương 分phân 別biệt 。 四tứ 聖thánh 種chủng 。 或hoặc 欲dục 界giới 繫hệ 。 或hoặc 色sắc 界giới 繫hệ 。 或hoặc 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 。 或hoặc 不bất 繫hệ 。 四tứ 念niệm 處xứ 。 四tứ 正chánh 懃cần 。 四Tứ 如Như 意Ý 足Túc 亦diệc 如như 是thị 。

以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 當đương 知tri 欲dục 界giới 有hữu 三tam 昧muội 。 若nhược 散tán 亂loạn 心tâm 。 云vân 何hà 得đắc 此thử 上thượng 妙diệu 法Pháp 。

以dĩ 是thị 故cố 。 是thị 三tam 昧muội 在tại 十thập 一nhất 地địa 中trung 。

如như 是thị 等đẳng 諸chư 三tam 昧muội 。 阿a 毘tỳ 曇đàm 中trung 廣quảng 分phân 別biệt 。

摩ma 訶ha 衍diễn 三tam 昧muội

者giả 。 從tùng 。

首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội

乃nãi 至chí

虛hư 空không 際tế 無vô 所sở 著trước 。 解giải 脫thoát 三tam 昧muội

又hựu 如như

見kiến 一nhất 切thiết 佛Phật 三tam 昧muội

乃nãi 至chí

一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 解giải 脫thoát 修tu 觀quán 師sư 子tử 頻tần 伸thân

等đẳng 。 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 菩Bồ 薩Tát 三tam 昧muội 。

如như 有hữu 三tam 昧muội 名danh

無vô 量lượng 淨tịnh

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 者giả 。 能năng 示thị 現hiện 一nhất 切thiết 清thanh 淨tịnh 身thân 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

威uy 相tướng

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 能năng 奪đoạt 日nhật 月nguyệt 威uy 德đức 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

焰diễm 山sơn

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 奪đoạt 諸chư 釋Thích 梵Phạm 威uy 德đức 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

出xuất 塵trần

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 滅diệt 一nhất 切thiết 大đại 眾chúng 三tam 毒độc 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

無vô 礙ngại 光quang

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 能năng 照chiếu 一nhất 切thiết 佛Phật 國quốc 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

不bất 忘vong 一nhất 切thiết 法pháp

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 。 法pháp 皆giai 能năng 憶ức 持trì 。 復phục 為vì 他tha 人nhân 。 講giảng 說thuyết 佛Phật 語ngữ 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

聲thanh 如như 雷lôi 音âm

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 能năng 以dĩ 梵Phạm 聲thanh 滿mãn 。 十thập 方phương 佛Phật 國quốc 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

能năng 娛ngu 樂lạc 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 能năng 令linh 一nhất 切thiết 。 深thâm 心tâm 歡hoan 喜hỷ 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

喜hỷ 見kiến 無vô 厭yếm

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 見kiến 聞văn 喜hỷ 樂lạc 無vô 有hữu 厭yếm 足túc 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

功công 德đức 報báo 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 一nhất 緣duyên 中trung 樂nhạo/nhạc/lạc

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 成thành 就tựu 一nhất 切thiết 神thần 通thông 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

知tri 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 語ngữ 言ngôn

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 能năng 說thuyết 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 語ngữ 言ngôn 。 於ư 一nhất 字tự 中trung 說thuyết 一nhất 切thiết 字tự 。 於ư 一nhất 切thiết 字tự 中trung 說thuyết 一nhất 字tự 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

集tập 一nhất 切thiết 福phước 富phú 樂lạc 果quả 報báo

若nhược 菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 常thường 默mặc 然nhiên 入nhập 禪thiền 定định 。 而nhi 能năng 令linh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 聞văn 佛Phật 法Pháp 眾Chúng 。 聞văn 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 之chi 聲thanh 。 而nhi 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 實thật 無vô 一nhất 言ngôn 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

出xuất 高cao 一nhất 切thiết 陀đà 羅la 尼ni 王vương

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 得đắc 入nhập 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 諸chư 陀đà 羅la 尼ni 。

有hữu 三tam 昧muội 名danh

一nhất 切thiết 樂nhạo 說thuyết

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 樂nhạo 說thuyết 一nhất 切thiết 字tự 。 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 。 語ngữ 言ngôn 。 譬thí 喻dụ 。 因nhân 緣duyên 。

如như 是thị 等đẳng 無vô 量lượng 。 力lực 勢thế 三tam 昧muội 。

問vấn 曰viết 。

是thị 三tam 昧muội 即tức 是thị 三tam 昧muội 門môn 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

三tam 昧muội 即tức 是thị 三tam 昧muội 門môn 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 何hà 以dĩ 不bất 但đãn 說thuyết 三tam 昧muội 。 而nhi 復phục 說thuyết 三tam 昧muội 門môn 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 諸chư 三tam 昧muội 。 無vô 量lượng 無vô 數số 。 如như 虛hư 空không 無vô 邊biên 。 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 盡tận 得đắc 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 是thị 。 心tâm 則tắc 退thoái 沒một 。 以dĩ 是thị 故cố 。 佛Phật 說thuyết 三tam 昧muội 門môn 。

入nhập 一nhất 門môn 中trung 攝nhiếp 。 無vô 量lượng 三tam 昧muội 。 如như 牽khiên 衣y 一nhất 角giác 舉cử 衣y 皆giai 得đắc 。 亦diệc 如như 得đắc 蜜mật 蜂phong 王vương 。 餘dư 蜂phong 盡tận 攝nhiếp 。

復phục 次thứ 。 展triển 轉chuyển 為vi 門môn 。 如như 持trì 戒giới 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 心tâm 精tinh 進tấn 初sơ 夜dạ 。 後hậu 夜dạ 懃cần 修tu 思tư 惟duy 離ly 五ngũ 欲dục 樂lạc 。 繫hệ 心tâm 一nhất 處xứ 。 行hành 是thị 方phương 便tiện 。 得đắc 是thị 三tam 昧muội 。 是thị 名danh 三tam 昧muội 門môn 。

復phục 次thứ 。 欲dục 界giới 繫hệ 三tam 昧muội 是thị 未vị 到đáo 地địa 三tam 昧muội 門môn 。 未vị 到đáo 地địa 三tam 昧muội 是thị 初sơ 禪thiền 門môn 。 初sơ 禪thiền 及cập 二nhị 禪thiền 邊biên 地địa 三tam 昧muội 是thị 二nhị 禪thiền 三tam 昧muội 門môn 。 乃nãi 至chí 非Phi 有Hữu 想Tưởng 非Phi 無Vô 想Tưởng 處Xứ 。 三tam 昧muội 亦diệc 如như 是thị 。 煖Noãn 法Pháp 定định 是thị 頂Đảnh 法Pháp 三tam 昧muội 門môn 。 頂Đảnh 法Pháp 是thị 忍Nhẫn 法Pháp 三tam 昧muội 門môn 。 忍Nhẫn 法Pháp 是thị 世Thế 間Gian 第Đệ 一Nhất 法Pháp 三tam 昧muội 門môn 。 世Thế 間Gian 第Đệ 一Nhất 法Pháp 。 是thị 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 三tam 昧muội 門môn 。 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 乃nãi 至chí 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 門môn 。

略lược 說thuyết

一nhất 切thiết 三tam 昧muội 有hữu 三tam 相tương/tướng 。

入nhập 。 住trụ 。 出xuất 相tương/tướng 。 是thị 出xuất 相tương/tướng 。 入nhập 相tương/tướng 名danh 為vi 門môn 。 住trụ 相tương/tướng 是thị 三tam 昧muội 體thể 。

如như 是thị 等đẳng 法Pháp 。 是thị 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 中trung 三tam 昧muội 門môn 。

摩Ma 訶Ha 衍Diên 法Pháp 。 中trung 三tam 昧muội 門môn 。 如như 。

禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 義nghĩa

中trung 。 諸chư 三tam 昧muội 分phân 別biệt 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 三tam 昧muội 門môn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 三tam 支chi 是thị 佛Phật 道Đạo 。 所sở 謂vị 戒giới 支chi 。 定định 支chi 。 慧tuệ 支chi 。 清thanh 淨tịnh 戒giới 支chi 。 是thị 定định 支chi 門môn 能năng 生sanh 是thị 定định 。 定định 支chi 能năng 生sanh 慧tuệ 支chi 。 是thị 三tam 支chi 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 能năng 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 是thị 故cố 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 及cập 智trí 慧tuệ 。 名danh 三tam 昧muội 近cận 門môn 。

餘dư 三tam 波Ba 羅La 蜜Mật 雖tuy 是thị 門môn 義nghĩa 。 名danh 遠viễn 門môn 。 如như 布bố 施thí 因nhân 緣duyên 得đắc 福phước 德đức 。 福phước 德đức 故cố 所sở 願nguyện 皆giai 得đắc 。 如như 所sở 願nguyện 故cố 心tâm 柔nhu 軟nhuyễn 。 慈từ 悲bi 心tâm 故cố 知tri 畏úy 罪tội 。 念niệm 眾chúng 生sanh 。 觀quán 世thế 間gian 空không 無vô 常thường 故cố 。 攝nhiếp 心tâm 行hành 忍nhẫn 辱nhục 。 忍nhẫn 辱nhục 亦diệc 是thị 三tam 昧muội 門môn 。 精tinh 進tấn 者giả 。 於ư 五ngũ 欲dục 中trung 。 制chế 心tâm 除trừ 五ngũ 蓋cái 。 攝nhiếp 心tâm 不bất 亂loạn 。 心tâm 去khứ 則tắc 攝nhiếp 。 不bất 令linh 馳trì 散tán 。 亦diệc 是thị 三tam 昧muội 門môn 。

復phục 次thứ 。 初Sơ 地Địa 是thị 二nhị 地địa 三tam 昧muội 門môn 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 九Cửu 地Địa 。 是thị 十Thập 地Địa 三tam 昧muội 門môn 。 十Thập 地Địa 是thị 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 三tam 昧muội 門môn 。

如như 是thị 等đẳng 名danh 為vi 。 諸chư 三tam 昧muội 門môn 。

問vấn 曰viết 。

陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 三tam 昧muội 門môn 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 若nhược 同đồng 。 何hà 以dĩ 重trùng 說thuyết 。 若nhược 異dị 。 有hữu 何hà 義nghĩa 。

答đáp 曰viết 。

先tiên 已dĩ 說thuyết 三tam 昧muội 門môn 。 陀đà 羅la 尼ni 門môn 異dị 。 今kim 當đương 更cánh 說thuyết 。

三tam 昧muội 但đãn 是thị 心tâm 相tương 應ứng 法pháp 。 陀đà 羅la 尼ni 亦diệc 是thị 心tâm 相tương 應ứng 。 亦diệc 是thị 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。

問vấn 曰viết 。

云vân 何hà 知tri 陀đà 羅la 尼ni 是thị 。 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。

答đáp 曰viết 。

如như 人nhân 得đắc

聞văn 持trì 陀đà 羅la 尼ni

雖tuy 心tâm 瞋sân 恚khuể 亦diệc 不bất 失thất 。 常thường 隨tùy 人nhân 行hành 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 。

是thị 三tam 昧muội 。 修tu 行hành 習tập 久cửu 。 後hậu 能năng 成thành 陀đà 羅la 尼ni 。 如như 眾chúng 生sanh 久cửu 習tập 欲dục 。 便tiện 成thành 其kỳ 性tánh 。

是thị 諸chư 三tam 昧muội 。 共cộng 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 智trí 慧tuệ 。 能năng 生sanh 陀đà 羅la 尼ni 。 如như 坏phôi 瓶bình 得đắc 火hỏa 燒thiêu 熟thục 。 能năng 持trì 水thủy 不bất 失thất 。 亦diệc 能năng 令linh 人nhân 得đắc 度độ 河hà 。 禪thiền 定định 無vô 智trí 慧tuệ 。 亦diệc 如như 坏phôi 瓶bình 。 若nhược 得đắc 實thật 相tướng 智trí 慧tuệ 。 如như 坏phôi 瓶bình 得đắc 火hỏa 燒thiêu 成thành 熟thục 。 能năng 持trì 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 世thế 無vô 量lượng 功công 德đức 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 因nhân 之chi 而nhi 度độ 得đắc 至chí 佛Phật 。

如như 是thị 等đẳng 。 三tam 昧muội 。 陀đà 羅la 尼ni 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。

問vấn 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 何hà 以dĩ 無vô 是thị

陀đà 羅la 尼ni

名danh 。 但đãn 大Đại 乘Thừa 中trung 有hữu 。

答đáp 曰viết 。

小tiểu 法pháp 中trung 無vô 大đại 。 汝nhữ 不bất 應ưng 致trí 問vấn 。 大đại 法pháp 中trung 無vô 小tiểu 者giả 則tắc 可khả 問vấn 。 如như 小tiểu 家gia 無vô 金kim 銀ngân 。 不bất 應ưng 問vấn 也dã 。

復phục 次thứ 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 大đại 殷ân 懃cần 。 集tập 諸chư 功công 德đức 。 但đãn 以dĩ 智trí 慧tuệ 求cầu 脫thoát 。 老lão 病bệnh 死tử 苦khổ 。 以dĩ 是thị 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 不bất 用dụng 陀đà 羅la 尼ni 持trì 諸chư 功công 德đức 。 譬thí 如như 人nhân 渴khát 得đắc 一nhất 掬cúc 水thủy 則tắc 足túc 。 不bất 須tu 瓶bình 器khí 持trì 水thủy 。 若nhược 供cung 大đại 眾chúng 人nhân 民dân 。 則tắc 須tu 瓶bình 甕úng 持trì 水thủy 。 菩Bồ 薩Tát 為vì 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 故cố 。 須tu 陀đà 羅la 尼ni 持trì 諸chư 功công 德đức 。

復phục 次thứ 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 多đa 說thuyết 諸chư 法pháp 生sanh 滅diệt 。 無vô 常thường 相tương/tướng 故cố 。

諸chư 論luận 議nghị 師sư 言ngôn 。

諸chư 法pháp 無vô 常thường 。 若nhược 無vô 常thường 相tương/tướng 則tắc 不bất 須tu 陀đà 羅la 尼ni 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 法pháp 無vô 常thường 。 相tương/tướng 則tắc 無vô 所sở 持trì 。 唯duy 過quá 去khứ 行hành 業nghiệp 因nhân 緣duyên 不bất 失thất 。 如như 未vị 來lai 果quả 報báo 雖tuy 無vô 必tất 生sanh 。 過quá 去khứ 行hành 因nhân 緣duyên 亦diệc 如như 是thị 。

摩Ma 訶Ha 衍Diên 法Pháp 。 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 不bất 實thật 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 相tương/tướng 亦diệc 不bất 實thật 。 諸chư 觀quán 諸chư 相tướng 皆giai 滅diệt 是thị 為vi 實thật 。 若nhược 持trì 過quá 去khứ 法pháp 則tắc 無vô 咎cữu 。 以dĩ 持trì 過quá 去khứ 善thiện 法Pháp 。 善thiện 根căn 諸chư 功công 德đức 故cố 。 須tu 陀đà 羅la 尼ni 。

陀đà 羅la 尼ni 世thế 世thế 常thường 隨tùy 。 菩Bồ 薩Tát 諸chư 三tam 昧muội 不bất 爾nhĩ 。 或hoặc 時thời 易dị 身thân 則tắc 失thất 。

如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 。 分phân 別biệt 陀đà 羅la 尼ni 。 諸chư 三tam 昧muội 。 以dĩ 是thị 故cố 言ngôn 。

欲dục 得đắc 諸chư 陀đà 羅la 尼ni 。 諸chư 三tam 昧muội 門môn 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

大đại 智Trí 度Độ 論luận 釋thích 布bố 施thí 隨tùy 喜hỷ 心tâm 過quá 上thượng 第đệ 四tứ 十thập 四tứ 。

【# 經Kinh 】#

一nhất 切thiết 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 布bố 施thí 時thời 。 欲dục 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 過quá 其kỳ 上thượng 者giả 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

一nhất 切thiết 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 持trì 戒giới 時thời 。 欲dục 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 過quá 其kỳ 上thượng 者giả 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

一nhất 切thiết 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 三tam 昧muội 。 智trí 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 欲dục 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 過quá 其kỳ 上thượng 者giả 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

隨tùy 喜hỷ 心tâm

者giả 。 如như 〈# 隨tùy 喜hỷ 品phẩm 〉# 中trung 說thuyết 。

復phục 次thứ 。

隨tùy 喜hỷ

名danh 有hữu 人nhân 作tác 功công 德đức 。 見kiến 者giả 心tâm 隨tùy 歡hoan 喜hỷ 。 讚tán 言ngôn 。

善thiện 哉tai 。

在tại 無vô 常thường 世thế 界giới 中trung 。 為vi 癡si 闇ám 所sở 蔽tế 。 能năng 弘hoằng 大đại 心tâm 。 建kiến 此thử 福phước 德đức 。

譬thí 如như 種chủng 種chủng 妙diệu 香hương 。 一nhất 人nhân 賣mại 一nhất 人nhân 買mãi 。 傍bàng 人nhân 在tại 邊biên 亦diệc 得đắc 香hương 氣khí 。 於ư 香hương 無vô 損tổn 。 二nhị 主chủ 無vô 失thất 。 如như 是thị 有hữu 人nhân 行hành 施thí 。 有hữu 人nhân 受thọ 者giả 。 有hữu 人nhân 在tại 邊biên 隨tùy 喜hỷ 。 功công 德đức 俱câu 得đắc 。 二nhị 主chủ 不bất 失thất 。 如như 是thị 相tương/tướng 。 名danh 為vi 隨tùy 喜hỷ 。

以dĩ 是thị 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 但đãn 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 過quá 於ư 求cầu 二Nhị 乘Thừa 人nhân 上thượng 。 何hà 況huống 自tự 行hành 。

問vấn 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 。 能năng 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 過quá 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 。 以dĩ 財tài 布bố 施thí 上thượng 。

答đáp 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 行hạnh 是thị 布bố 施thí 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 傍bàng 見kiến 之chi 。 一nhất 心tâm 念niệm 隨tùy 喜hỷ 。 讚tán 言ngôn 。

善thiện 哉tai 。

以dĩ 此thử 隨tùy 喜hỷ 福phước 德đức 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 為vì 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 故cố 。 以dĩ 此thử 為vi 得đắc 無vô 量lượng 佛Phật 法Pháp 故cố 。 以dĩ 二nhị 種chủng 功công 德đức 。 過quá 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 。 所sở 行hành 布bố 施thí 上thượng 。

復phục 次thứ 。 以dĩ 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 智trí 慧tuệ 心tâm 隨tùy 喜hỷ 故cố 。 過quá 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 布bố 施thí 上thượng 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 生sanh 福phước 德đức 果quả 報báo 。 迴hồi 向hướng 供cúng 養dường 三tam 世thế 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 過quá 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 布bố 施thí 上thượng 。 譬thí 如như 人nhân 以dĩ 。 少thiểu 物vật 獻hiến 上thượng 國quốc 王vương 得đắc 報báo 甚thậm 多đa 。 又hựu 如như 吹xuy 貝bối 。 用dụng 氣khí 甚thậm 少thiểu 。 其kỳ 音âm 甚thậm 大đại 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 功công 德đức 。 和hòa 合hợp 無vô 量lượng 。 諸chư 餘dư 功công 德đức 。 乃nãi 至chí 法Pháp 滅diệt 亦diệc 不bất 盡tận 。 譬thí 如như 少thiểu 水thủy 置trí 大đại 海hải 中trung 窮cùng 劫kiếp 乃nãi 盡tận 。

持trì 戒giới 。 三tam 昧muội 。 智trí 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 亦diệc 如như 是thị 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 諸chư 佛Phật 次thứ 第đệ 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 菩Bồ 薩Tát 次thứ 第đệ 有hữu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 今kim 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 欲dục 過quá 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 布bố 施thí 等đẳng 。

有hữu 何hà 奇kỳ 特đặc 。

答đáp 曰viết 。

不bất 以dĩ 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 等đẳng 福phước 德đức 比tỉ 。 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 。 但đãn 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 能năng 勝thắng 。 何hà 況huống 菩Bồ 薩Tát 。 自tự 行hành 功công 德đức 。

求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 。 懃cần 身thân 作tác 功công 德đức 疲bì 勞lao 。 菩Bồ 薩Tát 默mặc 然nhiên 隨tùy 喜hỷ 。 智trí 慧tuệ 力lực 。 福phước 德đức 過quá 其kỳ 上thượng 。 譬thí 如như 工công 匠tượng 。 但đãn 以dĩ 智trí 心tâm 指chỉ 授thọ 而nhi 去khứ 。 執chấp 斤cân 斧phủ 者giả 疲bì 苦khổ 終chung 日nhật 。 計kế 功công 受thọ 賞thưởng 。 匠tượng 者giả 三tam 倍bội 。 又hựu 如như 征chinh 伐phạt 。 鬪đấu 者giả 冒mạo 死tử 。 主chủ 將tương 受thọ 功công 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 隨tùy 喜hỷ 心tâm 故cố 勝thắng 於ư 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 者giả 。 何hà 以dĩ 但đãn 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 隨tùy 喜hỷ 勝thắng

答đáp 曰viết 。

凡phàm 夫phu 人nhân 煩phiền 惱não 覆phú 心tâm 。 吾ngô 我ngã 未vị 斷đoạn 。 著trước 世thế 間gian 樂nhạo/nhạc/lạc 。 云vân 何hà 能năng 勝thắng 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 者giả 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 利lợi 雖tuy 勝thắng 鈍độn 。 同đồng 在tại 聲Thanh 聞Văn 地địa 故cố 不bất 說thuyết 。

問vấn 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 功công 德đức 法pháp 甚thậm 多đa 。 何hà 以dĩ 故cố 但đãn 說thuyết 六lục 事sự 。

答đáp 曰viết 。

此thử 六lục 事sự 法pháp 中trung 攝nhiếp 。 一nhất 切thiết 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 。

若nhược 說thuyết 布bố 施thí 。 已dĩ 說thuyết 信tín 。 聞văn 等đẳng 功công 德đức 。

何hà 以dĩ 故cố 。 先tiên 聞văn 已dĩ 能năng 信tín 。 信tín 已dĩ 布bố 施thí 。 是thị 施thí 有hữu 二nhị 種chủng 。

財tài 施thí 。 法Pháp 施thí 。

持trì 戒giới 攝nhiếp 三tam 種chủng 戒giới 。

律luật 儀nghi 戒giới 。 禪thiền 戒giới 。 無vô 漏lậu 戒giới 。

定định 攝nhiếp 諸chư 禪thiền 定định 。 解giải 脫thoát 。 三tam 昧muội 等đẳng 。

慧tuệ 攝nhiếp 諸chư 聞văn 慧tuệ 。 思tư 慧tuệ 。 修tu 慧tuệ 。

解giải 脫thoát 攝nhiếp 二nhị 種chủng 解giải 脫thoát 。

有hữu 為vi 解giải 脫thoát 。 無vô 為vi 解giải 脫thoát 。

解giải 脫thoát 知tri 見kiến 攝nhiếp 盡tận 智trí 。 自tự 知tri 漏lậu 已dĩ 盡tận 。 於ư 三tam 界giới 得đắc 解giải 脫thoát 。 於ư 是thị 中trung 了liễu 了liễu 知tri 見kiến 。

是thị 中trung 助trợ 道Đạo 法Pháp 。 聖thánh 道Đạo 法pháp 已dĩ 說thuyết 。

復phục 次thứ 。 若nhược 不bất 向hướng 涅Niết 槃Bàn 功công 德đức 。 是thị 中trung 不bất 說thuyết 。

過quá 上thượng

以dĩ 其kỳ 功công 德đức 薄bạc 故cố 。

問vấn 曰viết 。

勝thắng

名danh 力lực 勢thế 相tương/tướng 奪đoạt 。 今kim 菩Bồ 薩Tát 不bất 與dữ 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 競cạnh 。 云vân 何hà 言ngôn 。

勝thắng

答đáp 曰viết 。

勝thắng

名danh 但đãn 於ư 一nhất 事sự 中trung 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 。 方phương 便tiện 心tâm 力lực 故cố 得đắc 福phước 多đa 。 譬thí 如như 人nhân 於ư 一nhất 華hoa 中trung 但đãn 取thủ 色sắc 香hương 。 蜂phong 但đãn 取thủ 味vị 以dĩ 成thành 蜜mật 。 亦diệc 如như 取thủ 水thủy 。 器khí 大đại 者giả 得đắc 多đa 器khí 小tiểu 得đắc 少thiểu 。 如như 是thị 等đẳng 喻dụ 可khả 知tri 。

以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 深thâm 利lợi 智trí 慧tuệ 相tương 應ứng 。 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 布bố 施thí 等đẳng 諸chư 功công 德đức 。

是thị 六lục 法pháp 。 初sơ 。 布bố 施thí 。 如như 。

檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 義nghĩa

中trung 分phân 別biệt 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 說thuyết 。 持trì 戒giới 。 如như 。

尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 義nghĩa 品phẩm

中trung 分phân 別biệt 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 說thuyết 。 三tam 昧muội 。 智trí 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 如như 。

念niệm 佛Phật 義nghĩa

中trung 分phân 別biệt 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 說thuyết 。

大đại 智Trí 度Độ 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 八bát

Print Friendly, PDF & Email