大Đại 乘Thừa 集Tập 菩Bồ 薩Tát 學Học 論Luận
Quyển 17
法Pháp 稱Xưng 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 宋Tống 法Pháp 護Hộ 等Đẳng 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 集Tập 菩Bồ 薩Tát 學Học 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 七thất

西tây 天thiên 譯dịch 經kinh 三Tam 藏Tạng 。 朝triêu 散tán 大đại 夫phu 。 試thí 鴻hồng 臚lư 少thiểu 卿khanh 宣tuyên 梵Phạm 大đại 師sư 賜tứ 紫tử 沙Sa 門Môn 臣thần 日nhật 稱xưng 等đẳng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 念niệm 處xứ 品phẩm 第đệ 十thập 三tam 之chi 餘dư 。

論luận 曰viết 。 此thử 略lược 說thuyết 受thọ 念niệm 處xứ 。 次thứ 明minh 心tâm 念niệm 處xứ 者giả 。 如như 寶bảo 積tích 經kinh 說thuyết 。

佛Phật 言ngôn 。

迦Ca 葉Diếp 波ba 。 謂vị 於ư 此thử 心tâm 或hoặc 生sanh 愛ái 樂nhạo 或hoặc 起khởi 厭yếm 患hoạn 或hoặc 多đa 封phong 著trước 。 於ư 彼bỉ 三tam 際tế 。 云vân 何hà 伺tứ 察sát 。 若nhược 過quá 去khứ 則tắc 已dĩ 滅diệt 。 現hiện 在tại 不bất 住trụ 。 未vị 來lai 未vị 至chí 。 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 亦diệc 非phi 中trung 間gian 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 又hựu 此thử 心tâm 者giả 不bất 可khả 色sắc 見kiến 。 非phi 所sở 詮thuyên 表biểu 亦diệc 非phi 對đối 治trị 。 非phi 觀quán 非phi 照chiếu 。 無vô 住trụ 無vô 著trước 。 然nhiên 此thử 心tâm 者giả 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 尚thượng 無vô 所sở 見kiến 。 餘dư 何hà 能năng 觀quán 。 無vô 別biệt 境cảnh 界giới 唯duy 法pháp 想tưởng 轉chuyển 。 迦Ca 葉Diếp 波ba 。 是thị 心tâm 如như 幻huyễn 遍biến 計kế 不bất 實thật 。 由do 所sở 取thủ 故cố 種chủng 種chủng 得đắc 生sanh 。 心tâm 如như 虛hư 空không 。 為vi 諸chư 煩phiền 惱não 。 及cập 隨tùy 煩phiền 惱não 。 客khách 塵trần 所sở 覆phú 。 心tâm 如như 河hà 流lưu 。 生sanh 滅diệt 不bất 住trụ 。 心tâm 如như 燈đăng 光quang 。 因nhân 緣duyên 所sở 起khởi 。 心tâm 如như 擊kích 電điện 。 剎sát 那na 不bất 住trụ 。 心tâm 如như 惡ác 友hữu 能năng 生sanh 諸chư 苦khổ 。 心tâm 如như 漁ngư 師sư 。 苦khổ 為vi 樂lạc 想tưởng 。 心tâm 如như 鬼quỷ 魅mị 作tác 諸chư 嬈nhiễu 惱não 。 心tâm 如như 藥dược 叉xoa 伺tứ 噉đạm 精tinh 氣khí 。 心tâm 如như 狂cuồng 賊tặc 壞hoại 諸chư 善thiện 根căn 。 心tâm 如như 燈đăng 蛾nga 常thường 眄miện 其kỳ 色sắc 。 心tâm 如như 鼙# 鼓cổ 唯duy 警cảnh 鬪đấu 戰chiến 。 心tâm 如như 婢tỳ 僕bộc 貪tham 嗜thị 殘tàn 味vị 。 是thị 心tâm 如như 蠅dăng 。 觸xúc 羶thiên 膩nị 器khí 。 是thị 心tâm 如như 猪trư 於ư 不bất 淨tịnh 中trung 。 謂vị 為vi 香hương 潔khiết 。

佛Phật 言ngôn 。

迦Ca 葉Diếp 波ba 。 求cầu 是thị 心tâm 者giả 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 由do 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 無vô 所sở 得đắc 。 於ư 過quá 現hiện 未vị 來lai 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 則tắc 能năng 超siêu 越việt 。 三tam 世thế 有hữu 非phi 有hữu 等đẳng 。 又hựu 寶bảo 髻kế 經Kinh 云vân 。 然nhiên 此thử 心tâm 者giả 非phi 外ngoại 所sở 有hữu 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 於ư 蘊uẩn 處xứ 界giới 。 亦diệc 不bất 可khả 見kiến 。 如như 是thị 尋tầm 求cầu 不bất 可khả 見kiến 者giả 。 由do 何hà 所sở 緣duyên 數sác 數sác 得đắc 起khởi 。 謂vị 彼bỉ 彼bỉ 心tâm 緣duyên 如như 是thị 事sự 。 云vân 何hà 說thuyết 為vi 。 心tâm 不bất 可khả 見kiến 。 應ưng 知tri 是thị 心tâm 如như 利lợi 劍kiếm 刃nhận 何hà 能năng 自tự 斷đoạn 。 又hựu 復phục 此thử 心tâm 亦diệc 如như 指chỉ 端đoan 。 指chỉ 豈khởi 能năng 說thuyết 。 心tâm 不bất 可khả 見kiến 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 乃nãi 至chí 如như 人nhân 遠viễn 行hành 其kỳ 身thân 輕khinh 轉chuyển 迅tấn 疾tật 如như 風phong 。 所sở 至chí 境cảnh 界giới 。 無vô 能năng 障chướng 礙ngại 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 人nhân 於ư 此thử 。 六lục 處xứ 境cảnh 界giới 自tự 他tha 繫hệ 屬thuộc 。 心tâm 無vô 愛ái 著trước 。 身thân 不bất 散tán 亂loạn 。 則tắc 於ư 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 心tâm 一nhất 境cảnh 性tánh 。 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 是thị 為vi 心tâm 念niệm 處xứ 。 又hựu 無vô 盡tận 意ý 經kinh 說thuyết 。 以dĩ 相tương 應ứng 行hành 修tu 習tập 莊trang 嚴nghiêm 。 於ư 法pháp 性tánh 心tâm 而nhi 不bất 減giảm 失thất 。 云vân 何hà 莊trang 嚴nghiêm 。 彼bỉ 法pháp 性tánh 心tâm 同đồng 於ư 幻huyễn 化hóa 。 謂vị 若nhược 自tự 捨xả 。 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 而nhi 能năng 回hồi 向hướng 彼bỉ 法pháp 性tánh 心tâm 。 是thị 為vi 嚴nghiêm 淨tịnh 。 諸chư 佛Phật 剎sát 土độ 。 法pháp 念niệm 處xứ 者giả 。 亦diệc 如như 彼bỉ 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 法pháp 。 不bất 觀quán 法pháp 行hành 法pháp 無vô 可khả 觀quán 故cố 。 若nhược 非phi 佛Phật 法Pháp 非phi 菩Bồ 提Đề 道Đạo 。 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 非phi 出xuất 離ly 。 了liễu 知tri 此thử 已dĩ 。 得đắc 大đại 悲bi 三tam 摩ma 地địa 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 有hữu 煩phiền 惱não 。 非phi 無vô 煩phiền 惱não 。 得đắc 三tam 輪luân 無vô 想tưởng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 了liễu 諸chư 法pháp 性tánh 。 無vô 有hữu 二nhị 相tướng 。 是thị 諸chư 煩phiền 惱não 無vô 積tích 聚tụ 性tánh 。 無vô 貪tham 性tánh 無vô 瞋sân 性tánh 無vô 癡si 性tánh 。 若nhược 能năng 如như 是thị 。 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 者giả 。 了liễu 煩phiền 惱não 性tánh 即tức 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 為vi 法pháp 念niệm 處xứ 。 又hựu 寶bảo 髻kế 經Kinh 云vân 。

善thiện 男nam 子tử 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 法pháp 。 觀quán 法pháp 念niệm 處xứ 。 若nhược 法pháp 起khởi 即tức 生sanh 。 法pháp 謝tạ 即tức 滅diệt 。 謂vị 於ư 法pháp 爾nhĩ 我ngã 人nhân 眾chúng 生sanh 。 壽thọ 者giả 養dưỡng 者giả 士sĩ 夫phu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 意ý 生sanh 儒nho 童đồng 。 生sanh 老lão 死tử 等đẳng 。 若nhược 集tập 即tức 集tập 行hành 。 若nhược 不bất 集tập 即tức 不bất 集tập 行hành 。 若nhược 善thiện 不bất 善thiện 。 及cập 不bất 動động 行hành 。 未vị 有hữu 少thiểu 法pháp 無vô 其kỳ 因nhân 緣duyên 。 而nhi 得đắc 生sanh 起khởi 。 乃nãi 至chí 於ư 是thị 。 法pháp 處xứ 深thâm 所sở 伺tứ 察sát 。 不bất 捨xả 一nhất 切thiết 智trí 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 故cố 。 如như 大đại 戲hí 樂lạc 經Kinh 云vân 。 此thử 有hữu 為vi 行hành 。 唯duy 心tâm 造tạo 作tác 。 猶do 若nhược 坯bôi 瓶bình 無vô 常thường 散tán 壞hoại 。 行hành 如như 空không 城thành 為vi 雨vũ 沮trở 壞hoại 。 泥nê 塗đồ 不bất 堅kiên 漸tiệm 當đương 磨ma 滅diệt 。 亦diệc 如như 河hà 岸ngạn 積tích 沙sa 所sở 成thành 自tự 性tánh 怯khiếp 弱nhược 為vi 水thủy 流lưu 蕩đãng 。 行hành 如như 風phong 燈đăng 。 生sanh 滅diệt 不bất 住trụ 。 行hành 如như 聚tụ 沫mạt 不bất 可khả 撮toát 持trì 。 行hành 如như 芭ba 蕉tiêu 。 中trung 無vô 有hữu 實thật 。 復phục 如như 空không 拳quyền 誑cuống 示thị 愚ngu 騃ngãi 。 乃nãi 至chí 或hoặc 草thảo 葛cát 等đẳng 搓tha 撚nhiên 為vi 繩thằng 。 依y 瓶bình 轆# 轤# 而nhi 能năng 汲cấp 引dẫn 。 未vị 嘗thường 獨độc 一nhất 有hữu 彼bỉ 作tác 用dụng 。 一nhất 切thiết 有hữu 支chi 互hỗ 相tương 依y 止chỉ 聚tụ 集tập 而nhi 轉chuyển 。 是thị 前tiền 後hậu 際tế 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 如như 人nhân 鑽toàn 火hỏa 二nhị 手thủ 與dữ 木mộc 勤cần 劬cù 不bất 息tức 火hỏa 乃nãi 得đắc 生sanh 。 眾chúng 緣duyên 若nhược 離ly 火hỏa 勢thế 隨tùy 滅diệt 。 於ư 如như 是thị 行hành 印ấn 所sở 印ấn 已dĩ 。 若nhược 自tự 若nhược 他tha 。 即tức 能năng 超siêu 越việt 斷đoạn 常thường 等đẳng 行hành 。 如như 智trí 商thương 人nhân 於ư 諸chư 險hiểm 道đạo 。 所sở 至chí 方phương 隅ngung 。 而nhi 得đắc 通thông 達đạt 。

論luận 曰viết 。 由do 無vô 明minh 愛ái 等đẳng 煩phiền 惱não 業nghiệp 緣duyên 之chi 所sở 招chiêu 集tập 成thành 蘊uẩn 處xứ 界giới 。 於ư 勝thắng 義nghĩa 中trung 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。

自Tự 性Tánh 清Thanh 淨Tịnh 。 品Phẩm 第đệ 十thập 四tứ

論luận 曰viết 。 說thuyết 念niệm 處xứ 已dĩ 。 次thứ 復phục 入nhập 解giải 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 決quyết 定định 成thành 就tựu 。 相tương 應ứng 空không 性tánh 斷đoạn 根căn 本bổn 已dĩ 。 餘dư 煩phiền 惱não 等đẳng 不bất 復phục 集tập 行hành 。 又hựu 如Như 來Lai 祕bí 密mật 經Kinh 云vân 。

佛Phật 言ngôn 。

寂tịch 慧tuệ 。 譬thí 如như 有hữu 樹thụ 名danh 鉢bát 羅la 奢xa 。 若nhược 斷đoạn 其kỳ 根căn 。 即tức 一nhất 切thiết 枝chi 葉diệp 。 悉tất 皆giai 枯khô 瘁# 。 寂tịch 慧tuệ 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 若nhược 斷đoạn 身thân 見kiến 即tức 能năng 除trừ 滅diệt 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。

論luận 曰viết 。 分phân 別biệt 空không 性tánh 有hữu 無vô 量lượng 行hành 相tương/tướng 。 如như 月nguyệt 燈đăng 經kinh 偈kệ 云vân 。

若nhược 人nhân 信tín 解giải 如Như 來Lai 教giáo 。 於ư 佛Phật 戒giới 學học 無vô 毀hủy 犯phạm 。

悉tất 能năng 遠viễn 離ly 諸chư 女nữ 人nhân 。 知tri 法pháp 自tự 性tánh 常thường 空không 寂tịch 。

拔bạt 除trừ 一nhất 切thiết 憂ưu 苦khổ 箭tiễn 。 或hoặc 施thí 醫y 藥dược 令linh 安an 穩ổn 。

速tốc 得đắc 成thành 斯tư 二Nhị 足Túc 尊Tôn 。 知tri 法pháp 自tự 性tánh 常thường 空không 寂tịch 。

若nhược 於ư 身thân 命mạng 斷đoạn 支chi 節tiết 。 杖trượng 木mộc 捶chúy 打đả 無vô 恚khuể 惱não 。

忍nhẫn 力lực 最tối 上thượng 人nhân 中trung 月nguyệt 。 知tri 法pháp 自tự 性tánh 常thường 空không 寂tịch 。

設thiết 百bách 生sanh 中trung 墮đọa 惡ác 道đạo 。 常thường 得đắc 任nhậm 持trì 妙diệu 色sắc 相tướng 。

亦diệc 復phục 獲hoạch 是thị 五ngũ 神thần 通thông 。 而nhi 常thường 安an 住trụ 諸chư 佛Phật 所sở 。

又hựu 般Bát 若Nhã 經Kinh 云vân 。

復phục 次thứ 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 佛Phật 身thân 三tam 十thập 二nhị 大đại 人nhân 相tướng 。 及cập 八bát 十thập 種chủng 好hảo 者giả 。 於ư 一nhất 切thiết 生sanh 。 中trung 當đương 念niệm 菩Bồ 提Đề 心tâm 無vô 令linh 損tổn 壞hoại 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 得đắc 無vô 忘vong 失thất 。 離ly 惡ác 知tri 識thức 。 及cập 諸chư 過quá 咎cữu 。 親thân 近cận 一nhất 切thiết 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 善Thiện 知Tri 識Thức 等đẳng 。 為vì 欲dục 降hàng 伏phục 。 諸chư 天thiên 魔ma 眾chúng 。 淨tịnh 諸chư 業nghiệp 障chướng 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。

復phục 次thứ 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 如như 是thị 發phát 一nhất 念niệm 心tâm 。 悉tất 能năng 超siêu 越việt 東đông 方phương 殑Căng 伽Già 沙sa 等đẳng 。 世thế 界giới 一nhất 切thiết 方phương 所sở 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。

復phục 次thứ 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 設thiết 住trụ 十thập 方phương 佛Phật 剎sát 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 亦diệc 如như 是thị 說thuyết 。 乃nãi 至chí 廣quảng 如như 。 諸chư 法pháp 無vô 我ngã 。 滅diệt 業nghiệp 障chướng 縛phược 則tắc 見kiến 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 無vô 滅diệt 。 如như 父phụ 子tử 合hợp 集tập 經Kinh 云vân 。

佛Phật 言ngôn 。

大đại 王vương 。 如như 是thị 六lục 界giới 。 及cập 六lục 觸xúc 處xứ 十thập 八bát 意ý 所sở 伺tứ 察sát 。 是thị 補bổ 嚕rô 沙sa 為vi 緣duyên 得đắc 生sanh 。 云vân 何hà 六lục 界giới 。 所sở 謂vị 地địa 界giới 。 水thủy 界giới 火hỏa 界giới 。 風phong 界giới 空không 界giới 識thức 界giới 。 云vân 何hà 六lục 觸xúc 處xứ 。 謂vị 眼nhãn 觸xúc 處xứ 而nhi 見kiến 於ư 色sắc 。 若nhược 耳nhĩ 觸xúc 處xứ 。 得đắc 聞văn 其kỳ 聲thanh 。 若nhược 鼻tị 觸xúc 處xứ 能năng 嗅khứu 於ư 香hương 。 若nhược 舌thiệt 觸xúc 處xứ 悉tất 嘗thường 於ư 味vị 。 若nhược 身thân 觸xúc 處xứ 親thân 覺giác 其kỳ 觸xúc 。 若nhược 意ý 觸xúc 處xứ 則tắc 知tri 於ư 法pháp 。 云vân 何hà 十thập 八bát 。 意ý 所sở 伺tứ 察sát 。 謂vị 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 若nhược 生sanh 適thích 悅duyệt 若nhược 生sanh 憂ưu 惱não 若nhược 住trụ 於ư 捨xả 。 如như 是thị 六lục 根căn 。 各các 各các 緣duyên 彼bỉ 適thích 悅duyệt 等đẳng 三tam 。 是thị 名danh 十thập 八bát 意ý 所sở 伺tứ 察sát 。

大đại 王vương 。 云vân 何hà 為vi 內nội 地địa 界giới 。 謂vị 於ư 內nội 身thân 所sở 生sanh 硬ngạnh 澁sáp 髮phát 毛mao 爪trảo 齒xỉ 。 等đẳng 若nhược 內nội 地địa 界giới 。 不bất 生sanh 亦diệc 無vô 有hữu 滅diệt 。 則tắc 無vô 集tập 行hành 。

大đại 王vương 。 若nhược 時thời 女nữ 人nhân 而nhi 於ư 內nội 身thân 如như 所sở 思tư 惟duy 。 彼bỉ 補bổ 嚕rô 沙sa 。 彼bỉ 補bổ 嚕rô 沙sa 亦diệc 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 由do 二nhị 和hòa 合hợp 羯yết 邏la 藍lam 生sanh 。 又hựu 復phục 如như 所sở 思tư 惟duy 。 相tương 似tự 和hòa 合hợp 而nhi 得đắc 生sanh 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 若nhược 二nhị 女nữ 人nhân 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 二nhị 補bổ 嚕rô 沙sa 。 亦diệc 無vô 是thị 處xứ 。 若nhược 彼bỉ 彼bỉ 思tư 惟duy 而nhi 得đắc 生sanh 者giả 。 亦diệc 無vô 是thị 處xứ 。 自tự 體thể 無vô 實thật 非phi 相tướng 應ưng 故cố 。 云vân 何hà 說thuyết 此thử 為vi 堅kiên 硬ngạnh 性tánh 。

大đại 王vương 。 此thử 堅kiên 硬ngạnh 性tánh 相tướng 似tự 而nhi 立lập 。 畢tất 竟cánh 此thử 身thân 潰hội 爛lạn 散tán 滅diệt 。 唯duy 塚trủng 壙khoáng 間gian 。 是thị 所sở 歸quy 趣thú 。 彼bỉ 堅kiên 硬ngạnh 性tánh 。 從tùng 何hà 所sở 來lai 。 亦diệc 非phi 四tứ 方phương 上thượng 下hạ 而nhi 去khứ 。

大đại 王vương 。 此thử 內nội 地địa 界giới 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。

大Đại 乘Thừa 集Tập 菩Bồ 薩Tát 學Học 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 七thất

Print Friendly, PDF & Email