大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 集Tập 解Giải
Quyển 24
梁Lương 寶Bảo 亮Lượng 等Đẳng 集Tập

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập 四tứ 。 大đại 眾chúng 問vấn 品phẩm 第đệ 十thập 七thất )#

釋thích 本bổn 有hữu 今kim 無vô 偈kệ 。 釋thích 世thế 若nhược 無vô 佛Phật 非phi 無vô 二Nhị 乘Thừa 得đắc 二nhị 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 。 釋thích 栴chiên 陀đà 羅la 得đắc 受thọ 記ký 義nghĩa 。 出xuất 佛Phật 自tự 受thọ 純thuần 陀đà 供cung 以dĩ 化hóa 佛Phật 受thọ 大đại 眾chúng 供cung 事sự 。 佛Phật 說thuyết 十thập 三tam 偈kệ 謂vị 假giả 。 使sử 烏ô 鴟si 同đồng 一nhất 樹thụ 義nghĩa 。

菩Bồ 薩Tát 品phẩm 之chi 第đệ 三tam

爾nhĩ 時thời 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí )# 重trọng/trùng 為vi 分phân 別biệt 令linh 得đắc 除trừ 斷đoạn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 答đáp 三tam 乘thừa 若nhược 無vô 性tánh 。 云vân 何hà 而nhi 得đắc 說thuyết 也dã 。 上thượng 再tái 說thuyết 因nhân 果quả 經kinh 體thể 已dĩ 同đồng 。 屢lũ 勸khuyến 脩tu 行hành 。 而nhi 未vị 明minh 脩tu 法pháp 。 將tương 說thuyết 五ngũ 行hành 。 而nhi 是thị 脩tu 本bổn 。 更cánh 以dĩ 十thập 問vấn 。 釋thích 疑nghi 勸khuyến 信tín 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 經kinh 之chi 因nhân 果quả 。 理lý 致trí 幽u 遠viễn 。 純thuần 陀đà 先tiên 知tri 。

時thời 眾chúng 猶do 故cố 有hữu 疑nghi 。 文Văn 殊Thù 知tri 疑nghi 。 而nhi 不bất 能năng 決quyết 。 更cánh 以dĩ 事sự 問vấn 也dã 。 疑nghi 謂vị 。 從tùng 緣duyên 得đắc 法Pháp 。 皆giai 是thị 無vô 性tánh 。 三tam 乘thừa 成thành 果quả 。 皆giai 從tùng 緣duyên 得đắc 。 若nhược 佛Phật 是thị 常thường 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 常thường 。 二Nhị 乘Thừa 無vô 常thường 。 佛Phật 亦diệc 無vô 常thường 。 故cố 云vân 無vô 差sai 別biệt 也dã 。 若nhược 二Nhị 乘Thừa 是thị 常thường 者giả 。 云vân 何hà 樂nhạo/nhạc/lạc 實thật 未vị 生sanh 。 而nhi 名danh 為vi 受thọ 樂lạc 耶da 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 從tùng 此thử 訖ngật 最tối 勝thắng 無vô 上thượng 道Đạo 。 悉tất 為vi 廣quảng 歎thán 也dã 。 經kinh 之chi 為vi 益ích 。 不bất 出xuất 因nhân 果quả 。 前tiền 七thất 問vấn 中trung 。 四tứ 問vấn 因nhân 益ích 。 三tam 問vấn 果quả 益ích 。 一nhất 周chu 明minh 義nghĩa 。 因nhân 果quả 兩lưỡng 益ích 。 竟cánh 於ư 前tiền 文văn 。 此thử 下hạ 文Văn 殊Thù 。 騰đằng 純thuần 陀đà 疑nghi 。 以dĩ 為vi 廣quảng 歎thán 。 以dĩ 得đắc 解giải 者giả 。 由do 此thử 經Kinh 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 純thuần 陀đà 所sở 疑nghi 。 與dữ 迦Ca 葉Diếp 所sở 問vấn 。 意ý 同đồng 而nhi 辭từ 異dị 也dã 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 疑nghi 心tâm (# 至chí 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 上thượng 明minh 三Tam 寶Bảo 。 有hữu 時thời 而nhi 盛thịnh 。 有hữu 時thời 而nhi 衰suy 。 似tự 非phi 常thường 住trụ 。 致trí 生sanh 疑nghi 惑hoặc 。 是thị 以dĩ 純thuần 陀đà 。 示thị 同đồng 有hữu 疑nghi 。 文Văn 殊Thù 申thân 述thuật 。 扣khấu 發phát 大đại 聖thánh 也dã 。 將tương 顯hiển 三tam 乘thừa 佛Phật 性tánh 。 同đồng 歸quy 一nhất 致trí 。 是thị 以dĩ 三Tam 寶Bảo 。 可khả 得đắc 而nhi 不bất 滅diệt 。 如như 其kỳ 不bất 爾nhĩ 。 是thị 則tắc 三tam 乘thừa 無vô 性tánh 。 豈khởi 同đồng 湛trạm 然nhiên 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 疑nghi 謂vị 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 無vô 常thường 法pháp 。 如Như 來Lai 既ký 是thị 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 就tựu 事sự 而nhi 求cầu 。 應ưng 是thị 無vô 常thường 。 而nhi 開khai 宗tông 言ngôn 常thường 。 是thị 故cố 疑nghi 也dã 。 又hựu 迦Ca 葉Diếp 上thượng 問vấn 三tam 乘thừa 無vô 性tánh 。 便tiện 是thị 應ưng 無vô 。 如như 其kỳ 有hữu 性tánh 。 則tắc 應ưng 見kiến 用dụng 。 二nhị 大Đại 士Sĩ 之chi 言ngôn 。 辭từ 異dị 有hữu 同đồng 。 佛Phật 下hạ 引dẫn 偈kệ 。 以dĩ 答đáp 兩lưỡng 家gia 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 即tức 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 至chí 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 亦diệc 無vô 差sai 別biệt 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 本bổn 有hữu 今kim 無vô 者giả 。 本bổn 有hữu 煩phiền 惱não 。 而nhi 無vô 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 者giả 。 本bổn 無vô 般Bát 若Nhã 。 而nhi 有hữu 煩phiền 惱não 也dã 。 若nhược 謂vị 佛Phật 三tam 世thế 。 皆giai 有hữu 煩phiền 惱não 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 也dã 。 是thị 故cố 緣duyên 雖tuy 同đồng 。 而nhi 所sở 以dĩ 為vi 異dị 也dã 。 有hữu 煩phiền 惱não 故cố 無vô 常thường 。 無vô 煩phiền 惱não 故cố 有hữu 常thường 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 迦Ca 葉Diếp 為vi 請thỉnh 法pháp 之chi 主chủ 。 以dĩ 上thượng 義nghĩa 隱ẩn 。 須tu 明minh 問vấn 以dĩ 廣quảng 之chi 也dã 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 諦đế 聽thính 。 諦đế 聽thính (# 至chí 業nghiệp 報báo 因nhân 緣duyên 。 令linh 乳nhũ 色sắc 一nhất 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 長trưởng 者giả 譬thí 先tiên 佛Phật 也dã 。 牛ngưu 譬thí 行hành 人nhân 。 色sắc 異dị 譬thí 三tam 乘thừa 也dã 。 一nhất 人nhân 譬thí 今kim 佛Phật 也dã 。 三tam 乘thừa 成thành 佛Phật 。 報báo 先tiên 佛Phật 之chi 恩ân 。 如như 祠từ 祀tự 也dã 。 得đắc 大đại 涅Niết 槃Bàn 一nhất 器khí 也dã 。 色sắc 白bạch 譬thí 我ngã 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 也dã 。 尋tầm 便tiện 驚kinh 怪quái 。 至chí 皆giai 同đồng 一nhất 色sắc 。 將tương 釋thích 所sở 由do 。 假giả 為vi 驚kinh 辭từ 。 怪quái 因nhân 異dị 而nhi 果quả 一nhất 也dã 。 是thị 人nhân 思tư 惟duy 者giả 。 謂vị 八bát 萬vạn 行hạnh 因nhân 果quả 不bất 應ưng 異dị 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 爾nhĩ 。 至chí 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 同đồng 盡tận 漏lậu 故cố 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 合hợp 前tiền 而nhi 乳nhũ 色sắc 一nhất 。

而nhi 諸chư 眾chúng 生sanh 。 言ngôn 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 至chí )# 解giải 悟ngộ 乳nhũ 相tương/tướng 由do 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 合hợp 先tiên 怪quái 而nhi 後hậu 悟ngộ 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 金kim 礦quáng (# 至chí )# 以dĩ 斷đoạn 無vô 量lượng 億ức 煩phiền 惱não 故cố 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 前tiền 譬thí 明minh 緣duyên 因nhân 佛Phật 性tánh 同đồng 耳nhĩ 。 此thử 明minh 正chánh 因nhân 果quả 佛Phật 性tánh 也dã 。 明minh 三tam 乘thừa 同đồng 有hữu 此thử 性tánh 。 脩tu 道Đạo 斷đoạn 結kết 。 陶đào 冶dã 成thành 佛Phật 。 此thử 理lý 非phi 是thị 本bổn 有hữu 今kim 無vô 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 多đa 有hữu 過quá 咎cữu 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 將tương 問vấn 差sai 別biệt 。 先tiên 難nạn/nan 無vô 差sai 。 謂vị 因nhân 亦diệc 是thị 有hữu 。 果quả 亦diệc 是thị 有hữu 。 有hữu 義nghĩa 不bất 異dị 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 眾chúng 生sanh 有hữu 性tánh 。 似tự 如như 己kỷ 有hữu 。 致trí 此thử 難nạn/nan 也dã 。

若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 至chí 如Như 來Lai 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 不bất 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 謂vị 若nhược 是thị 先tiên 有hữu 。 得đắc 便tiện 應ưng 同đồng 。 不bất 應ưng 有hữu 異dị 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 所sở 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 至chí 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 為vi 善thiện 有hữu 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 唯duy 佛Phật 乃nãi 得đắc 。 故cố 非phi 先tiên 有hữu 也dã 。 若nhược 非phi 先tiên 有hữu 。 則tắc 二nhị 難nạn/nan 俱câu 釋thích 也dã 。 名danh 為vi 有hữu 者giả 。 有hữu 為vi 不bất 善thiện 也dã 。 三tam 事sự 無vô 為vi 。 名danh 為vi 善thiện 有hữu 也dã 。

世thế 若nhược 無vô 佛Phật 非phi 無vô 二Nhị 乘Thừa 至chí 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 開khai 示thị 三tam 乘thừa 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 唯duy 佛Phật 具cụ 善thiện 有hữu 耳nhĩ 。 非phi 佛Phật 得đắc 者giả 。 非phi 善thiện 有hữu 也dã 。 乃nãi 有hữu 一nhất 佛Phật 者giả 。 善thiện 有hữu 難nạn/nan 成thành 。 曠khoáng 劫kiếp 乃nãi 就tựu 也dã 。 開khai 示thị 三tam 乘thừa 者giả 。 三tam 非phi 實thật 有hữu 。 非phi 先tiên 究cứu 竟cánh 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 此thử 明minh 二Nhị 乘Thừa 不bất 得đắc 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 若nhược 極cực 。 菩Bồ 薩Tát 近cận 之chi 。 無vô 佛Phật 之chi 世thế 。 尚thượng 無vô 得đắc 者giả 。 況huống 二Nhị 乘Thừa 耶da 。 而nhi 云vân 二Nhị 乘Thừa 得đắc 者giả 。 是thị 不bất 實thật 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 根căn 有hữu 大đại 小tiểu 。 悉tất 有hữu 廣quảng 狹hiệp 。 世thế 無vô 大đại 心tâm 眾chúng 生sanh 。 為vi 說thuyết 常thường 果quả 。 令linh 作tác 佛Phật 者giả 。 非phi 無vô 權quyền 說thuyết 二Nhị 乘Thừa 得đắc 二nhị 滅diệt 也dã 。 以dĩ 其kỳ 志chí 小tiểu 。 權quyền 說thuyết 引dẫn 接tiếp 。 得đắc 知tri 虛hư 果quả 未vị 極cực 。 何hà 容dung 責trách 使sử 同đồng 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 耶da 。 又hựu 釋thích 若nhược 世thế 間gian 。 都đô 無vô 作tác 佛Phật 理lý 者giả 。 非phi 無vô 二Nhị 乘Thừa 得đắc 二nhị 涅Niết 槃Bàn 。 理lý 既ký 不bất 爾nhĩ 。 故cố 知tri 二Nhị 乘Thừa 權quyền 設thiết 小tiểu 果quả 。 何hà 得đắc 同đồng 佛Phật 耶da 。 無vô 量lượng 劫kiếp 乃nãi 有hữu 佛Phật 出xuất 者giả 。 釋thích 上thượng 句cú 也dã 。 謂vị 圓viên 解giải 難nạn/nan 固cố 。 常thường 倒đảo 易dị 生sanh 。 無vô 善thiện 感cảm 佛Phật 。 不bất 得đắc 恆hằng 現hiện 。 善thiện 機cơ 希hy 有hữu 。 所sở 以dĩ 時thời 一nhất 出xuất 世thế 。 背bối/bội 化hóa 失thất 機cơ 。 動động 經kinh 劫kiếp 數số 。 云vân 何hà 說thuyết 大đại 耶da 。 致trí 教giáo 唯duy 以dĩ 三tam 乘thừa 級cấp 引dẫn 。 故cố 知tri 。 小tiểu 果quả 權quyền 施thí 。 而nhi 非phi 實thật 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 菩Bồ 薩Tát 二Nhị 乘Thừa 。 至chí 是thị 故cố 名danh 為vi 。 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 已dĩ 總tổng 答đáp 。 更cánh 引dẫn 昔tích 說thuyết 。 別biệt 答đáp 前tiền 難nạn/nan 。 昔tích 說thuyết 伊y 字tự 之chi 譬thí 。 及cập 解giải 脫thoát 是thị 色sắc 。 而nhi 聲Thanh 聞Văn 非phi 色sắc 。 已dĩ 說thuyết 三tam 事sự 善thiện 有hữu 之chi 義nghĩa 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 言ngôn 如như 佛Phật 說thuyết 者giả 我ngã 今kim 始thỉ 知tri 。 至chí 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 亦diệc 無vô 差sai 別biệt 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 稱xưng 佛Phật 二nhị 。 說thuyết 而nhi 領lãnh 解giải 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 言ngôn 云vân 何hà 性tánh 差sai 別biệt 至chí )# 雜tạp 諸chư 煩phiền 惱não 亦diệc 如như 是thị 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 已dĩ 說thuyết 佛Phật 及cập 二Nhị 乘Thừa 有hữu 異dị 。 未vị 說thuyết 人nhân 人nhân 各các 異dị 。 故cố 重trùng 問vấn 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 如như 乳nhũ 者giả 。 因nhân 有hữu 遠viễn 近cận 。 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 復phục 言ngôn 拘câu 尸thi 那na 城thành (# 至chí )# 目mục 楗# 連liên 等đẳng 。 速tốc 成thành 佛Phật 道Đạo 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 凡phàm 夫phu 因nhân 有hữu 近cận 遠viễn 。 而nhi 歡hoan 喜hỷ 旃chiên 陀đà 羅la 。 在tại 千thiên 佛Phật 數số 中trung 。 而nhi 不bất 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 。 是thị 則tắc 因nhân 近cận 而nhi 更cánh 遠viễn 。 何hà 耶da 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 或hoặc 有hữu 聲thanh 聞văn 。 至chí )# 以dĩ 發phát 速tốc 願nguyện 故cố 與dữ 速tốc 記ký 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 行hành 有hữu 內nội 外ngoại 。 偏thiên 行hành 者giả 遲trì 。 遍biến 行hành 者giả 速tốc 。 而nhi 聲Thanh 聞Văn 偏thiên 行hành 外ngoại 行hành 也dã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 先tiên 有hữu 小tiểu 心tâm 。 須tu 偏thiên 行hành 以dĩ 去khứ 之chi 。 凡phàm 夫phu 不bất 爾nhĩ 。 是thị 故cố 速tốc 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 商thương 人nhân 。 至chí )# 護hộ 正Chánh 法Pháp 者giả 為vi 授thọ 遠viễn 記ký 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 說thuyết 凡phàm 夫phu 。 知tri 聲Thanh 聞Văn 志chí 小tiểu 。 自tự 輕khinh 已dĩ 行hành 。 若nhược 與dữ 速tốc 記ký 。 必tất 有hữu 深thâm 失thất 。 下hạ 合hợp 譬thí 中trung 。 說thuyết 其kỳ 事sự 也dã 。 商thương 人nhân 譬thí 佛Phật 。 珠châu 譬thí 得đắc 記ký 之chi 行hành 也dã 。 市thị 賣mại 者giả 。 譬thí 授thọ 記ký 之chi 辭từ 也dã 。 頗pha 梨lê 珠châu 者giả 。 譬thí 生sanh 死tử 行hành 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 復phục 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 至chí 所sở 得đắc 眷quyến 屬thuộc 。 不bất 可khả 阻trở 壞hoại 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 答đáp 云vân 何hà 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 得đắc 不bất 壞hoại 眾chúng 也dã 。 因nhân 上thượng 聲Thanh 聞Văn 護hộ 法Pháp 莊trang 嚴nghiêm 眷quyến 屬thuộc 。 眷quyến 屬thuộc 是thị 佛Phật 外ngoại 果quả 。 即tức 以dĩ 外ngoại 果quả 勸khuyến 進tấn 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 復phục 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 至chí 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 名danh 為vi 肉nhục 眼nhãn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 答đáp 云vân 何hà 為vi 生sanh 盲manh 。 而nhi 作tác 眼nhãn 目mục 導đạo 也dã 。 次thứ 以dĩ 內nội 果quả 勸khuyến 信tín 。 若nhược 不bất 識thức 常thường 果quả 。 不bất 知tri 身thân 是thị 常thường 因nhân 。 對đối 因nhân 不bất 見kiến 。 名danh 生sanh 盲manh 也dã 。 下hạ 不bất 知tri 手thủ 足túc 等đẳng 事sự 。 名danh 為vi 無vô 眼nhãn 者giả 。 常thường 是thị 未vị 能năng 見kiến 之chi 者giả 。 是thị 障chướng 外ngoại 之chi 事sự 。 名danh 無vô 眼nhãn 者giả 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 如Như 來Lai 常thường 為vì 。 至chí 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 名danh 為vi 父phụ 母mẫu 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 答đáp 云vân 何hà 示thị 多đa 頭đầu 唯duy 願nguyện 大đại 仙tiên 說thuyết 也dã 。 以dĩ 說thuyết 勸khuyến 信tín 。 謂vị 說thuyết 者giả 是thị 佛Phật 。 佛Phật 有hữu 大đại 慈từ 。 是thị 眾chúng 生sanh 父phụ 母mẫu 之chi 言ngôn 。 不bất 可khả 不bất 信tín 也dã 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 以dĩ 下hạ 。 一nhất 音âm 所sở 說thuyết 。 各các 各các 得đắc 解giải 證chứng 慈từ 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 如như 人nhân 生sanh 子tử (# 至chí 而nhi 為vì 眾chúng 生sanh 。 嘆thán 說thuyết 妙diệu 法Pháp 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 答đáp 云vân 何hà 說thuyết 法Pháp 者giả 。 增tăng 長trưởng 如như 月nguyệt 初sơ 。 初sơ 說thuyết 無vô 常thường 。 後hậu 則tắc 說thuyết 常thường 。 似tự 如như 欺khi 人nhân 。 不bất 慈từ 眾chúng 生sanh 。 非phi 父phụ 母mẫu 義nghĩa 。 明minh 不bất 正chánh 也dã 。 故cố 以dĩ 父phụ 母mẫu 教giáo 嬰anh 兒nhi 。 為vi 譬thí 也dã 。

大Đại 眾Chúng 問Vấn 品Phẩm 第đệ 十thập 七thất

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 事sự 已dĩ 究cứu 竟cánh 。 佛Phật 欲dục 涅Niết 槃Bàn 。 大đại 眾chúng 請thỉnh 佛Phật 。 以dĩ 為vi 品phẩm 名danh 。 次thứ 答đáp 云vân 何hà 復phục 示thị 現hiện 究cứu 竟cánh 。 於ư 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 下hạ 訖ngật 猗ỷ 臥ngọa 五ngũ 事sự 。 是thị 現hiện 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 也dã 。 前tiền 後hậu 各các 一nhất 事sự 。 寄ký 不bất 食thực 不bất 病bệnh 。 證chứng 佛Phật 不bất 滅diệt 而nhi 應ưng 滅diệt 。 以dĩ 顯hiển 涅Niết 槃Bàn 是thị 示thị 現hiện 也dã 。 中trung 間gian 聞văn 三tam 事sự 。 示thị 一nhất 切thiết 事sự 訖ngật 也dã 。 知tri 佛Phật 常thường 住trụ 。 明minh 現hiện 在tại 化hóa 訖ngật 也dã 。 說thuyết 有hữu 餘dư 無vô 餘dư 。 未vị 來lai 教giáo 訖ngật 也dã 。 為vi 文Văn 殊Thù 等đẳng 受thọ 記ký 。 菩Bồ 薩Tát 事sự 訖ngật 也dã 。 五ngũ 種chủng 究cứu 竟cánh 。 故cố 現hiện 滅diệt 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 上thượng 增tăng 長trưởng 如như 月nguyệt 初sơ 者giả 。 先tiên 明minh 淺thiển 近cận 無vô 常thường 之chi 說thuyết 也dã 。 此thử 言ngôn 其kỳ 終chung 極cực 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 教giáo 言ngôn 示thị 現hiện 者giả 。 明minh 實thật 不bất 滅diệt 。 顯hiển 常thường 住trụ 之chi 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 答đáp 第đệ 二nhị 十thập 六lục 問vấn 也dã 。 亦diệc 名danh 隨tùy 喜hỷ 品phẩm 。 下hạ 文văn 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 說thuyết 常thường 。 咸hàm 皆giai 隨tùy 喜hỷ 。 又hựu 云vân 。 純thuần 陀đà 成thành 道Đạo 。 我ngã 亦diệc 隨tùy 喜hỷ 也dã 。 偈kệ 前tiền 長trường/trưởng 行hành 。 末mạt 是thị 答đáp 問vấn 也dã 。 偈kệ 中trung 明minh 不bất 滅diệt 示thị 現hiện 之chi 義nghĩa 乃nãi 顯hiển 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 從tùng 其kỳ 面diện 門môn 。 至chí 充sung 滿mãn 具cụ 足túc 。 持trì 至chí 佛Phật 前tiền 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 意ý 在tại 催thôi 供cung 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 古cổ 佛Phật 道Đạo 法Pháp 。 過quá 中trung 不bất 飡xan 。 其kỳ 時thời 既ký 至chí 。 不bất 容dung 發phát 言ngôn 。 故cố 放phóng 光quang 以dĩ 顯hiển 意ý 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 此thử 下hạ 長trường/trưởng 行hành 中trung 。 有hữu 十thập 事sự 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 。 是thị 經Kinh 家gia 述thuật 純thuần 陀đà 蒙mông 光quang 。 即tức 知tri 其kỳ 事sự 。 起khởi 辦biện 供cung 也dã 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 大đại 。 威uy 德đức 天thiên 人nhân (# 至chí 前tiền 至chí 佛Phật 所sở 。 奉phụng 其kỳ 所sở 施thí 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 光quang 明minh 重trọng/trùng 催thôi 。 知tri 供cung 時thời 必tất 至chí 。 所sở 以dĩ 感cảm 而nhi 從tùng 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 二nhị 事sự 也dã 。

爾nhĩ 時thời 天thiên 人nhân 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 至chí 聽thính 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 受thọ 此thử 供cúng 養dường 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 佛Phật 已dĩ 不bất 受thọ 。 不bất 敢cảm 復phục 請thỉnh 。 故cố 仰ngưỡng 悕hy 大đại 悲bi 。 聽thính 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 受thọ 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 三tam 事sự 也dã 。

時thời 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 知tri 是thị 時thời 故cố (# 至chí )# 如như 西tây 方phương 。 安An 樂Lạc 國quốc 土độ 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 四tứ 經kinh 家gia 述thuật 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 亦diệc 知tri 時thời 而nhi 起khởi 也dã 。

爾nhĩ 時thời 純Thuần 陀Đà 。 住trụ 於ư 佛Phật 前tiền 。 至chí )# 最tối 後hậu 。 具cụ 足túc 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 請thỉnh 佛Phật 住trụ 。

爾nhĩ 時thời 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 (# 至chí 所sở 設thiết 供cúng 具cụ 。 則tắc 為vi 唐đường 捐quyên 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 慶khánh 純thuần 陀đà 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 欲dục 令linh 一nhất 切thiết 。 至chí )# 自tự 受thọ 純thuần 陀đà 所sở 奉phụng 設thiết 者giả 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 化hóa 佛Phật 不bất 食thực 。 表biểu 釋Thích 迦Ca 亦diệc 然nhiên 。 以dĩ 顯hiển 不bất 滅diệt 而nhi 現hiện 滅diệt 也dã 。 自tự 受thọ 純thuần 陀đà 所sở 設thiết 者giả 。 為vi 應ưng 見kiến 者giả 。 有hữu 此thử 說thuyết 耳nhĩ 。 非phi 定định 爾nhĩ 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 法Pháp 身thân 無vô 像tượng 。 應ứng 化hóa 何hà 殊thù 。 自tự 受thọ 純thuần 陀đà 者giả 。 示thị 請thỉnh 主chủ 有hữu 人nhân 。 顯hiển 彼bỉ 無vô 宿túc 願nguyện 之chi 異dị 耳nhĩ 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 七thất 事sự 也dã 。

爾nhĩ 時thời 純Thuần 陀Đà 。 所sở 持trì 粳canh 糧lương (# 至chí 一nhất 切thiết 大đại 眾chúng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 八bát 事sự 。 敘tự 純thuần 陀đà 與dữ 大đại 眾chúng 願nguyện 遂toại 。 一nhất 切thiết 歡hoan 喜hỷ 也dã 。

爾nhĩ 時thời 大đại 眾chúng 。 承thừa 佛Phật 聖Thánh 旨chỉ 。 至chí 所sở 食thực 之chi 物vật 。 亦diệc 無vô 差sai 別biệt 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 九cửu 事sự 。 敘tự 大đại 眾chúng 承thừa 佛Phật 旨chỉ 。 故cố 能năng 有hữu 涅Niết 槃Bàn 之chi 念niệm 。

是thị 時thời 天thiên 人nhân 。 阿a 脩tu 羅la 等đẳng 。 至chí 無vô 上thượng 調điều 御ngự 。 盲manh 無vô 眼nhãn 目mục 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 十thập 事sự 。 向hướng 敘tự 懷hoài 念niệm 。 今kim 述thuật 發phát 言ngôn 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 為vi 欲dục 安an 慰úy (# 至chí )# 此thử 則tắc 是thị 諸chư 佛Phật 最tối 上thượng 之chi 誓thệ 願nguyện 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 十thập 三tam 偈kệ 。 無vô 指chỉ 的đích 文văn 也dã 。 正chánh 應ưng 各các 除trừ 前tiền 後hậu 四tứ 偈kệ 。 取thủ 中trung 央ương 偈kệ 也dã 。 大đại 意ý 。 明minh 佛Phật 法Pháp 身thân 圓viên 極cực 。 應ưng 而nhi 不bất 滅diệt 也dã 。 前tiền 四tứ 偈kệ 。 一nhất 往vãng 慰úy 喻dụ 。 後hậu 四tứ 偈kệ 。 令linh 其kỳ 安an 心tâm 有hữu 在tại 。 不bất 應ưng 愁sầu 惱não 。 即tức 是thị 答đáp 上thượng 示thị 現hiện 究cứu 竟cánh 。 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 也dã 。 上thượng 言ngôn 示thị 現hiện 。 明minh 如Như 來Lai 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 入nhập 伊y 字tự 圓viên 德đức 涅Niết 槃Bàn 。 說thuyết 此thử 妙diệu 義nghĩa 。 令linh 大đại 眾chúng 開khai 解giải 即tức 示thị 現hiện 。 又hựu 一nhất 義nghĩa 。 既ký 妙diệu 本bổn 不bất 滅diệt 。 是thị 則tắc 應ưng 迹tích 。 無vô 時thời 不bất 化hóa 。 但đãn 一nhất 應ưng 不bất 現hiện 。 亦diệc 言ngôn 滅diệt 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 唱xướng 有hữu 十thập 三tam 偈kệ 。 誓thệ 唯duy 十thập 二nhị 。 不bất 知tri 所sở 以dĩ 而nhi 然nhiên 也dã 。 或hoặc 是thị 偈kệ 之chi 零linh 落lạc 。 不bất 爾nhĩ 者giả 。 十thập 三tam 字tự 誤ngộ 。 應ưng 為vi 十thập 二nhị 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 偈kệ 中trung 分phân 為vi 四tứ 階giai 。 第đệ 一nhất 有hữu 一nhất 行hành 半bán 。 明minh 久cửu 能năng 現hiện 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 其kỳ 實thật 長trường 存tồn 也dã 。 第đệ 二nhị 次thứ 有hữu 一nhất 行hành 。 明minh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 久cửu 無vô 飢cơ 渴khát 之chi 苦khổ 也dã 。 第đệ 三tam 次thứ 有hữu 十thập 四tứ 行hành 半bán 。 廣quảng 舉cử 諸chư 譬thí 。 明minh 今kim 非phi 實thật 滅diệt 。 示thị 現hiện 滅diệt 也dã 。 即tức 此thử 十thập 四tứ 行hành 中trung 。

復phục 有hữu 三tam 意ý 。 前tiền 一nhất 行hành 半bán 勸khuyến 也dã 。 中trung 十thập 二nhị 行hành 。 正chánh 顯hiển 偈kệ 旨chỉ 也dã 。 最tối 後hậu 一nhất 行hành 。 結kết 勸khuyến 意ý 也dã 。 第đệ 四tứ 有hữu 四tứ 行hành 。 舉cử 三Tam 寶Bảo 長trường 存tồn 。 明minh 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 也dã 。 有hữu 三tam 意ý 。 初sơ 兩lưỡng 行hành 勸khuyến 。 次thứ 一nhất 行hành 舉cử 三Tam 寶Bảo 。 勸khuyến 求cầu 常thường 果quả 也dã 。 後hậu 一nhất 行hành 舉cử 諸chư 佛Phật 誓thệ 願nguyện 。 結kết 成thành 所sở 以dĩ 勸khuyến 意ý 也dã 。

若nhược 有hữu 比Bỉ 丘Khâu 。 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 至chí )# 觀quán 了liễu 三Tam 寶Bảo 常thường 者giả 是thị 栴chiên 陀đà 羅la 。

案án 。 曇đàm 纖tiêm 曰viết 。 次thứ 答đáp 問vấn 云vân 何hà 勇dũng 進tiến 者giả 。 示thị 人nhân 天thiên 魔ma 道đạo 也dã 。 明minh 若nhược 能năng 隨tùy 佛Phật 發phát 前tiền 誓thệ 願nguyện 。 是thị 即tức 天thiên 道đạo 。 不bất 解giải 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 是thị 名danh 魔ma 道đạo 。 栴chiên 陀đà 羅la 者giả 。 即tức 是thị 殺sát 者giả 。 魔ma 之chi 異dị 辭từ 也dã 。

若nhược 有hữu 能năng 知tri 。 三Tam 寶Bảo 常thường 住trụ 至chí 無vô 有hữu 嬈nhiễu 害hại 。 能năng 留lưu 難nạn 者giả 。

案án 。 智trí 秀tú 曰viết 。 次thứ 答đáp 云vân 何hà 知tri 法pháp 性tánh 。 而nhi 受thọ 於ư 法Pháp 樂lạc 也dã 。 明minh 三Tam 寶Bảo 是thị 真chân 法pháp 性tánh 。 有hữu 能năng 知tri 者giả 。 則tắc 永vĩnh 受thọ 安an 樂lạc 也dã 。

爾nhĩ 時thời 人nhân 天thiên 大đại 眾chúng 。 阿a 脩tu 羅la 等đẳng 。 至chí 鼓cổ 天thiên 伎kỹ 樂nhạc 。 以dĩ 供cúng 養dường 佛Phật 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 以dĩ 此thử 答đáp 云vân 何hà 知tri 法pháp 性tánh 。 受thọ 於ư 法Pháp 樂lạc 也dã 。

時thời 會hội 知tri 佛Phật 常thường 住trụ 。 是thị 知tri 法pháp 性tánh 受thọ 安an 樂lạc 也dã 。 謂vị 現hiện 在tại 化hóa 道đạo 已dĩ 訖ngật 。 應ưng 現hiện 滅diệt 也dã 。

爾nhĩ 時thời 佛Phật 告cáo 。 迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 言ngôn (# 至chí )# 皆giai 知tri 如Như 來Lai 是thị 常thường 住trụ 法pháp 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 欲dục 令linh 人nhân 說thuyết 異dị 見kiến 。 顯hiển 如Như 來Lai 密mật 力lực 。 皆giai 是thị 知tri 法pháp 性tánh 受thọ 樂lạc 之chi 事sự 也dã 。 有hữu 兩lưỡng 翻phiên 。 此thử 第đệ 一nhất 先tiên 問vấn 迦Ca 葉Diếp 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 就tựu 迦Ca 葉Diếp 答đáp 中trung 五ngũ 事sự 。 第đệ 一nhất 見kiến 諸chư 佛Phật 甚thậm 多đa 。 第đệ 二nhị 見kiến 所sở 坐tọa 甚thậm 小tiểu 。 而nhi 能năng 容dung 也dã 。 第đệ 三tam 見kiến 大đại 眾chúng 各các 隨tùy 佛Phật 說thuyết 十thập 三tam 偈kệ 。 第đệ 四tứ 見kiến 大đại 眾chúng 。 各các 心tâm 念niệm 言ngôn 。 唯duy 我ngã 獨độc 得đắc 供cúng 養dường 釋Thích 迦Ca 。 第đệ 五ngũ 見kiến 純thuần 陀đà 之chi 供cung 。 雖tuy 復phục 尠tiển 少thiểu 。 而nhi 足túc 大đại 眾chúng 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 純thuần 陀đà 言ngôn (# 至chí 摩Ma 訶Ha 薩Tát 等đẳng 。 之chi 所sở 圍vi 繞nhiễu 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 純thuần 陀đà 自tự 見kiến 一nhất 事sự 。 并tinh 前tiền 合hợp 為vi 六lục 事sự 也dã 。 此thử 明minh 現hiện 在tại 事sự 畢tất 。 從tùng 得đắc 道Đạo 已dĩ 來lai 。 所sở 化hóa 可khả 利lợi 益ích 。 有hữu 緣duyên 得đắc 益ích 者giả 。 訖ngật 於ư 此thử 矣hĩ 。

佛Phật 告cáo 純Thuần 陀Đà 。 汝nhữ 先tiên 所sở 見kiến 。 至chí 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 行hành 具cụ 足túc 成thành 辦biện 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 上thượng 已dĩ 廣quảng 略lược 兩lưỡng 重trọng/trùng 明minh 常thường 。 復phục 答đáp 二nhị 十thập 餘dư 問vấn 竟cánh 。 乃nãi 結kết 果quả 云vân 。 純thuần 陀đà 住trụ 十thập 住trụ 地địa 。 所sở 作tác 成thành 辦biện 。 當đương 知tri 理lý 教giáo 可khả 徵trưng 也dã 。 何hà 應ưng 指chỉ 說thuyết 陀đà 羅la 尼ni 咒chú 。 而nhi 頓đốn 有hữu 六lục 萬vạn 四tứ 千thiên 人nhân 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 者giả 。 故cố 知tri 。 昔tích 教giáo 定định 是thị 方phương 便tiện 。 今kim 教giáo 定định 是thị 真chân 實thật 。 若nhược 昔tích 純thuần 不bất 數số 。 以dĩ 方phương 便tiện 唱xướng 云vân 。 有hữu 人nhân 得đắc 道Đạo 者giả 。 則tắc 下hạ 愚ngu 入nhập 道đạo 之chi 心tâm 不bất 勤cần 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí )# 說thuyết 是thị 大Đại 乘Thừa 大đại 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 追truy 答đáp 第đệ 二nhị 十thập 七thất 問vấn 。 明minh 未vị 來lai 事sự 訖ngật 。 為vi 開khai 邪tà 正chánh 兩lưỡng 門môn 。 十thập 惡ác 為vi 魔ma 道đạo 。 十Thập 善Thiện 為vi 天thiên 道đạo 。 使sử 改cải 惡ác 行hành 善thiện 。 故cố 言ngôn 未vị 來lai 事sự 訖ngật 也dã 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷Quyển 。 第Đệ 二Nhị 十Thập 四Tứ

Print Friendly, PDF & Email