觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經Kinh 疏Sớ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao
Quyển 3
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao 卷quyển 第đệ 三tam

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

二nhị 辯biện 體thể 前tiền 文văn 解giải 釋thích 能năng 說thuyết 所sở 說thuyết 。 能năng 觀quán 所sở 觀quán 皆giai 能năng 詮thuyên 名danh 。 今kim 辯biện 此thử 名danh 所sở 詮thuyên 之chi 體thể 。 欲dục 令linh 學học 者giả 。 因nhân 筌thuyên 得đắc 魚ngư 。 尋tầm 名danh 顯hiển 體thể 。 尋tầm 名danh 意ý 在tại 忘vong 名danh 。 顯hiển 體thể 知tri 無vô 別biệt 體thể 。 此thử 乃nãi 今kim 師sư 釋thích 名danh 辯biện 體thể 之chi 妙diệu 意ý 也dã 。 復phục 應ưng 了liễu 知tri 。 釋thích 名danh 是thị 總tổng 。 總tổng 三tam 法pháp 故cố 。 三tam 章chương 是thị 別biệt 。 別biệt 三tam 法pháp 故cố 。 是thị 故cố 解giải 釋thích 通thông 別biệt 二nhị 名danh 。 無vô 不bất 義nghĩa 具cụ 教giáo 行hành 理lý 三tam 。 能năng 說thuyết 之chi 佛Phật 。 既ký 具cụ 三Tam 身Thân 。 所sở 說thuyết 觀quán 境cảnh 各các 具cụ 於ư 三tam 。 故cố 云vân 釋thích 名danh 總tổng 於ư 三tam 法pháp 體thể 章chương 別biệt 在tại 法Pháp 身thân 。 宗tông 用dụng 別biệt 當đương 餘dư 二nhị 教giáo 相tương/tướng 一nhất 章chương 分phân 別biệt 總tổng 別biệt 。 今kim 之chi 辯biện 體thể 雖tuy 在tại 一nhất 法pháp 一nhất 必tất 具cụ 三tam 。 故cố 明minh 體thể 禮lễ 體thể 底để 體thể 達đạt 三tam 種chủng 之chi 義nghĩa 。 雖tuy 論luận 三tam 義nghĩa 但đãn 是thị 法Pháp 身thân 中trung 三tam 。 未vị 明minh 餘dư 二nhị 各các 三tam 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 玄huyền 云vân 。 總tổng 唱xướng 祕bí 藏tạng 故cố 當đương 其kỳ 名danh 。 法Pháp 身thân 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 以dĩ 當đương 其kỳ 體thể 。 般Bát 若Nhã 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 面diện 三tam 目mục 。 以dĩ 當đương 其kỳ 宗tông 。 解giải 脫thoát 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 三tam 點điểm 伊y 。 以dĩ 當đương 其kỳ 用dụng 。 如như 此thử 敷phu 演diễn 。 即tức 是thị 其kỳ 教giáo 。 非phi 但đãn 經kinh 體thể 義nghĩa 成thành 。 餘dư 義nghĩa 亦diệc 顯hiển (# 文văn 畢tất )# 今kim 出xuất 其kỳ 意ý 空không 假giả 皆giai 中trung 故cố 三tam 屬thuộc 體thể 假giả 中trung 皆giai 空không 故cố 三tam 屬thuộc 宗tông 。 中trung 空không 皆giai 假giả 故cố 三tam 屬thuộc 用dụng 。 用dụng 是thị 解giải 脫thoát 特đặc 喻dụ 三tam 點điểm 。 點điểm 是thị 文văn 字tự 故cố 宗tông 當đương 般Bát 若Nhã 。 特đặc 喻dụ 三tam 目mục 。 目mục 能năng 照chiếu 明minh 故cố 。 法Pháp 身thân 之chi 三tam 特đặc 泯mẫn 縱tung 橫hoành 。 彰chương 離ly 念niệm 故cố 故cố 知tri 釋thích 名danh 總tổng 於ư 九cửu 法pháp 。 辯biện 體thể 別biệt 在tại 法Pháp 身thân 中trung 三tam 。 然nhiên 九cửu 不bất 多đa 。 三tam 不bất 為vi 少thiểu 。 方phương 是thị 圓viên 教giáo 總tổng 別biệt 之chi 義nghĩa 。 此thử 自tự 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 牒điệp 起khởi 略lược 示thị 。 名danh 傍bàng 是thị 賓tân 。 體thể 正chánh 是thị 主chủ 。 名danh 是thị 假giả 名danh 體thể 是thị 實thật 質chất 。 一nhất 切thiết 名danh 下hạ 。 皆giai 有hữu 其kỳ 質chất 。 二nhị 釋thích 論luận 下hạ 。 正chánh 釋thích 主chủ 質chất 四tứ 。 初sơ 據cứ 二nhị 文văn 定định 體thể 。 諸chư 法pháp 當đương 處xứ 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 非phi 有hữu 非phi 空không 。 無vô 能năng 無vô 所sở 。 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 。 離ly 名danh 字tự 相tương/tướng 。 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 。 離ly 此thử 等đẳng 相tương/tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 無vô 相tướng 之chi 相tướng 也dã 。 誰thùy 人nhân 不bất 具cụ 何hà 法pháp 不bất 然nhiên 。 若nhược 論luận 證chứng 知tri 。 唯duy 有hữu 諸chư 佛Phật 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 。 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 盡tận 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 稟bẩm 圓viên 說thuyết 者giả 初sơ 心tâm 即tức 用dụng 佛Phật 智trí 照chiếu 境cảnh 。 故cố 能năng 信tín 解giải 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 既ký 解giải 實thật 相tướng 。 亦diệc 解giải 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 。 實thật 體thể 實thật 力lực 。 實thật 作tác 。 實thật 因nhân 。 實thật 緣duyên 。 實thật 果quả 。 實thật 報báo 。 實thật 本bổn 末mạt 究cứu 竟cánh 等đẳng 。 十thập 法pháp 既ký 實thật 。 即tức 是thị 實thật 生sanh 實thật 佛Phật 。 實thật 依y 實thật 正chánh 。 一nhất 色sắc 一nhất 香hương 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 是thị 佛Phật 法Pháp 。 既ký 一nhất 切thiết 皆giai 實thật 。 實thật 外ngoại 無vô 餘dư 。 復phục 何hà 得đắc 云vân 餘dư 皆giai 魔ma 事sự 。 應ưng 知tri 此thử 說thuyết 以dĩ 理lý 簡giản 情tình 。 若nhược 離ly 心tâm 緣duyên 能năng 所sở 等đẳng 相tương/tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 介giới 爾nhĩ 有hữu 相tương/tướng 即tức 為vi 魔ma 事sự 。 故cố 別biệt 教giáo 已dĩ 下hạ 至chí 六lục 道Đạo 法Pháp 。 皆giai 有hữu 能năng 所sở 心tâm 緣duyên 等đẳng 相tương/tướng 。 魔ma 能năng 說thuyết 之chi 悉tất 名danh 魔ma 事sự 。 故cố 知tri 一nhất 切thiết 皆giai 魔ma 一nhất 切thiết 皆giai 佛Phật 。 以dĩ 情tình 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 皆giai 邪tà 。 離ly 情tình 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 皆giai 正chánh 。 今kim 簡giản 情tình 取thủ 理lý 而nhi 為vi 經kinh 體thể 。 應ưng 知tri 實thật 相tướng 。 全toàn 體thể 照chiếu 明minh 。 稱xưng 為vi 真chân 心tâm 。 亦diệc 名danh 本bổn 覺giác 。 覺giác 體thể 遍biến 故cố 諸chư 法pháp 皆giai 實thật 。 若nhược 指chỉ 其kỳ 要yếu 。 不bất 離ly 現hiện 前tiền 分phân 別biệt 之chi 念niệm 。 念niệm 即tức 本bổn 覺giác 覺giác 即tức 經kinh 體thể 。 無vô 別biệt 經kinh 體thể 以dĩ 為vi 所sở 詮thuyên 。 以dĩ 此thử 覺giác 心tâm 觀quán 於ư 依y 正chánh 。 能năng 所sở 即tức 絕tuyệt 待đãi 對đối 斯tư 忘vong 。 妙diệu 觀quán 之chi 宗tông 自tự 茲tư 而nhi 立lập 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 何hà 須tu 得đắc 體thể 方phương 立lập 經kinh 宗tông 。 實thật 相tướng 印ấn 者giả 。 印ấn 即tức 符phù 印ấn 亦diệc 信tín 也dã 。 亦diệc 印ấn 定định 義nghĩa 。 乃nãi 以dĩ 所sở 詮thuyên 定định 其kỳ 大đại 小tiểu 及cập 以dĩ 邪tà 正chánh 。 理lý 符phù 佛Phật 旨chỉ 方phương 可khả 信tín 從tùng 。 小Tiểu 乘Thừa 三tam 印ấn 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 此thử 之chi 二nhị 印ấn 印ấn 於ư 生sanh 死tử 。 寂tịch 滅diệt 一nhất 印ấn 印ấn 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 小Tiểu 乘Thừa 涅Niết 槃Bàn 與dữ 生sanh 死tử 異dị 。 故cố 各các 印ấn 之chi 。 所sở 詮thuyên 符phù 此thử 則tắc 可khả 信tín 受thọ 。 是thị 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 非phi 魔ma 外ngoại 說thuyết 。 大Đại 乘Thừa 一nhất 印ấn 即tức 一nhất 實thật 相tướng 。 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 。 其kỳ 體thể 是thị 一nhất 。 究cứu 竟cánh 真chân 實thật 。 義nghĩa 符phù 於ư 此thử 可khả 以dĩ 信tín 受thọ 。 是thị 大Đại 乘Thừa 經Kinh 非phi 小tiểu 非phi 外ngoại 。 今kim 據cứ 此thử 經Kinh 圓viên 實thật 為vi 大đại 。 若nhược 從tùng 彼bỉ 論luận 三tam 藏tạng 對đối 衍diễn 。 通thông 別biệt 二nhị 教giáo 亦diệc 名danh 一nhất 印ấn 。 今kim 不bất 取thủ 二nhị 。 唯duy 圓viên 實thật 相tướng 名danh 一nhất 印ấn 也dã 。 則tắc 能năng 說thuyết 之chi 人nhân 。 所sở 觀quán 依y 正chánh 。 四tứ 種chủng 淨tịnh 穢uế 。 五ngũ 逆nghịch 罪tội 等đẳng 。 其kỳ 性tánh 不bất 二nhị 。 以dĩ 此thử 一nhất 印ấn 為vi 經kinh 正chánh 體thể 。 二nhị 無vô 量lượng 下hạ 。 為vi 四tứ 章chương 所sở 歸quy 。 無vô 量lượng 功công 德đức 等đẳng 者giả 。 經kinh 用dụng 歸quy 也dã 。 經kinh 之chi 力lực 用dụng 亦diệc 名danh 功công 德đức 。 力lực 有hữu 滅diệt 惡ác 之chi 功công 。 用dụng 有hữu 生sanh 善thiện 之chi 德đức 。 滅diệt 一nhất 切thiết 惡ác 。 生sanh 一nhất 切thiết 善thiện 。 是thị 故cố 功công 德đức 受thọ 無vô 量lượng 名danh 。 如như 此thử 功công 德đức 。 共cộng 嚴nghiêm 實thật 體thể 。 其kỳ 猶do 帝đế 王vương 治trị 亂loạn 育dục 民dân 。 以dĩ 此thử 功công 德đức 。 莊trang 嚴nghiêm 聖thánh 躬cung 。 種chủng 種chủng 眾chúng 行hành 即tức 經kinh 宗tông 也dã 。 從tùng 理lý 起khởi 行hành 全toàn 理lý 成thành 修tu 。 如như 水thủy 為vi 波ba 波ba 還hoàn 歸quy 水thủy 。 宗tông 必tất 會hội 體thể 。 故cố 云vân 既ký 趣thú 。 通thông 則tắc 萬vạn 行hạnh 別biệt 觀quán 十thập 六lục 。 故cố 名danh 眾chúng 行hành 。 言ngôn 說thuyết 問vấn 答đáp 即tức 經kinh 名danh 也dã 。 能năng 詮thuyên 之chi 名danh 在tại 於ư 言ngôn 說thuyết 。 言ngôn 義nghĩa 幽u 奧áo 。 復phục 須tu 問vấn 答đáp 種chủng 種chủng 詮thuyên 辯biện 。 以dĩ 立lập 經kinh 名danh 而nhi 彰chương 實thật 體thể 。 問vấn 題đề 目mục 為vi 名danh 。 何hà 嘗thường 問vấn 答đáp 等đẳng 邪tà 。 答đáp 名danh 能năng 詮thuyên 體thể 。 一nhất 部bộ 言ngôn 句cú 皆giai 能năng 詮thuyên 名danh 。 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 本bổn 迹tích 十thập 妙diệu 。 以dĩ 為vi 其kỳ 名danh 但đãn 題đề 是thị 總tổng 。 故cố 就tựu 題đề 釋thích 名danh 。 餘dư 之chi 四tứ 義nghĩa 皆giai 遍biến 始thỉ 終chung 。 故cố 一nhất 經kinh 之chi 名danh 問vấn 答đáp 詮thuyên 辯biện 等đẳng 。 從tùng 後hậu 向hướng 前tiền 。 示thị 能năng 歸quy 法pháp 。 不bất 別biệt 云vân 教giáo 。 兼kiêm 在tại 名danh 中trung 。 自tự 稟bẩm 曰viết 名danh 。 化hóa 他tha 為vi 教giáo 。 自tự 他tha 雖tuy 異dị 俱câu 是thị 能năng 詮thuyên 。 故cố 知tri 四tứ 章chương 同đồng 歸quy 一nhất 體thể 。 三tam 譬thí 眾chúng 下hạ 。 約ước 二nhị 喻dụ 顯hiển 尊tôn 。 體thể 於ư 四tứ 章chương 。 猶do 如như 北bắc 辰thần 。 眾chúng 星tinh 環hoàn 拱củng 。 又hựu 似tự 東đông 海hải 萬vạn 水thủy 潮triều 宗tông 。 以dĩ 其kỳ 四tứ 章chương 不bất 暫tạm 離ly 體thể 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 理lý 不bất 成thành 。 經kinh 體thể 既ký 然nhiên 。 安an 得đắc 不bất 辯biện 。 四tứ 故cố 以dĩ 下hạ 。 以dĩ 一nhất 印ấn 結kết 示thị 。 三tam 書thư 家gia 下hạ 。 具cụ 明minh 體thể 德đức 。 體thể 對đối 釋thích 名danh 。 但đãn 在tại 一nhất 德đức 。 所sở 謂vị 法Pháp 身thân 。 蓋cái 釋thích 名danh 中trung 。 總tổng 示thị 三tam 法pháp 。 利lợi 根căn 雖tuy 解giải 。 鈍độn 者giả 未vị 明minh 。 何hà 者giả 以dĩ 總tổng 示thị 文văn 帶đái 於ư 宗tông 用dụng 。 體thể 混hỗn 其kỳ 中trung 。 情tình 想tưởng 叵phả 忘vong 。 本bổn 性tánh 難nạn/nan 顯hiển 。 故cố 於ư 總tổng 後hậu 。 別biệt 示thị 靈linh 源nguyên 。 永vĩnh 異dị 四tứ 魔ma 。 諸chư 法pháp 皆giai 實thật 。 於ư 彼bỉ 圓viên 伊y 。 當đương 上thượng 一nhất 點điểm 。 絕tuyệt 思tư 絕tuyệt 議nghị 。 非phi 用dụng 非phi 宗tông 。 而nhi 其kỳ 性tánh 融dung 。 一nhất 不bất 定định 一nhất 。 如như 伊y 一nhất 點điểm 。 點điểm 不bất 孤cô 然nhiên 。 故cố 直trực 法Pháp 身thân 非phi 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 必tất 具cụ 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 故cố 別biệt 顯hiển 體thể 而nhi 談đàm 三tam 義nghĩa 。 雖tuy 彰chương 三tam 德đức 意ý 在tại 法Pháp 身thân 。 以dĩ 空không 假giả 皆giai 中trung 。 是thị 故cố 明minh 三tam 名danh 為vi 體thể 德đức 。 中trung 三tam 。 初sơ 約ước 禮lễ 義nghĩa 明minh 法Pháp 身thân 。 書thư 既ký 以dĩ 體thể 而nhi 釋thích 於ư 禮lễ 。 故cố 今kim 以dĩ 禮lễ 而nhi 釋thích 於ư 體thể 。 禮lễ 別biệt 尊tôn 卑ty 意ý 崇sùng 君quân 父phụ 。 前tiền 明minh 魔ma 事sự 已dĩ 揀giản 偏thiên 邪tà 。 今kim 之chi 臣thần 子tử 唯duy 揀giản 宗tông 用dụng 。 故cố 君quân 父phụ 體thể 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 諸chư 佛Phật 所sở 師sư 。 萬vạn 法pháp 朝triêu 會hội 。 體thể 非phi 修tu 證chứng 理lý 絕tuyệt 言ngôn 思tư 。 欲dục 使sử 標tiêu 心tâm 。 強cường/cưỡng 稱xưng 貴quý 極cực 。 斯tư 是thị 本bổn 覺giác 非phi 寂tịch 非phi 照chiếu 。 亦diệc 是thị 法pháp 性tánh 非phi 深thâm 非phi 廣quảng 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 名danh 為vi 本bổn 性tánh 法Pháp 身thân 德đức 也dã 。 尋tầm 能năng 詮thuyên 名danh 欲dục 識thức 此thử 體thể 。 體thể 顯hiển 故cố 行hành 。 令linh 修tu 觀quán 者giả 以dĩ 此thử 體thể 德đức 體thể 彼bỉ 依y 正chánh 。 一nhất 一nhất 貴quý 極cực 成thành 妙diệu 宗tông 矣hĩ 。 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 。 約ước 底để 義nghĩa 明minh 般Bát 若Nhã 德đức 空không 即tức 中trung 故cố 。 故cố 般Bát 若Nhã 德đức 是thị 諸chư 法pháp 底để 。 亦diệc 名danh 本bổn 源nguyên 淵uyên 府phủ 實thật 際tế 。 若nhược 得đắc 中trung 體thể 則tắc 能năng 窮cùng 暢sướng 也dã 。 論luận 云vân 。 智Trí 度Độ 即tức 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 佛Phật 以dĩ 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 證chứng 此thử 智trí 體thể 。 故cố 云vân 窮cùng 底để 。 然nhiên 法pháp 性tánh 甚thậm 深thâm 。 無vô 有hữu 底để 際tế 。 云vân 窮cùng 底để 者giả 。 良lương 由do 佛Phật 以dĩ 無vô 底để 際tế 。 智trí 稱xưng 性tánh 而nhi 證chứng 。 義nghĩa 言ngôn 窮cùng 底để 。 七thất 方phương 便tiện 人nhân 以dĩ 有hữu 底để 智trí 。 故cố 不bất 能năng 到đáo 諸chư 法pháp 源nguyên 底để 。 若nhược 圓viên 教giáo 人nhân 。 從tùng 名danh 字tự 即tức 。 以dĩ 信tín 解giải 心tâm 。 窮cùng 智Trí 度Độ 底để 。 五ngũ 品phẩm 觀quán 行hành 窮cùng 底để 。 十thập 信tín 相tương 似tự 窮cùng 底để 。 四tứ 十thập 一nhất 位vị 分phần/phân 證chứng 窮cùng 底để 。 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 究cứu 竟cánh 窮cùng 底để 。 以dĩ 此thử 底để 義nghĩa 辯biện 於ư 經kinh 體thể 。 則tắc 彰chương 法pháp 性tánh 甚thậm 深thâm 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 名danh 般Bát 若Nhã 德đức 也dã 。 尋tầm 名danh 識thức 體thể 體thể 顯hiển 。 故cố 行hành 令linh 修tu 觀quán 者giả 以dĩ 此thử 體thể 德đức 。 窮cùng 彼bỉ 依y 正chánh 。 一nhất 一nhất 到đáo 底để 成thành 妙diệu 宗tông 矣hĩ 。 三tam 復phục 次thứ 下hạ 。 約ước 達đạt 義nghĩa 明minh 解giải 脫thoát 德đức 。 假giả 即tức 中trung 故cố 。 故cố 解giải 脫thoát 德đức 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 在tại 之chi 體thể 。 復phục 具cụ 一nhất 切thiết 真chân 實thật 名danh 義nghĩa 。 若nhược 識thức 此thử 體thể 則tắc 於ư 諸chư 法pháp 。 通thông 達đạt 自tự 在tại 。 復phục 於ư 世thế 間gian 。 及cập 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 異dị 名danh 。 一nhất 中trung 解giải 多đa 多đa 中trung 解giải 一nhất 。 論luận 云vân 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 名danh 殊thù 義nghĩa 一nhất 。 故cố 互hỗ 舉cử 也dã 。 前tiền 明minh 底để 義nghĩa 以dĩ 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 窮cùng 實thật 相tướng 底để 。 今kim 明minh 達đạt 義nghĩa 以dĩ 文văn 字tự 般Bát 若Nhã 。 說thuyết 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 種chủng 種chủng 名danh 也dã 。 七thất 方phương 便tiện 人nhân 迷mê 此thử 體thể 故cố 。 於ư 諸chư 異dị 名danh 壅ủng 塞tắc 障chướng 礙ngại 。 圓viên 教giáo 行hành 人nhân 名danh 字tự 體thể 達đạt 。 觀quán 行hành 體thể 達đạt 。 相tương 似tự 體thể 達đạt 。 分phần/phân 真chân 體thể 達đạt 。 論luận 今kim 舉cử 佛Phật 究cứu 竟cánh 體thể 達đạt 。 達đạt 義nghĩa 辯biện 體thể 。 則tắc 彰chương 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 如Như 來Lai 藏tạng 義nghĩa 。 名danh 為vi 真chân 性tánh 解giải 脫thoát 德đức 也dã 。 令linh 修tu 觀quán 者giả 以dĩ 此thử 體thể 德đức 達đạt 彼bỉ 依y 正chánh 一nhất 一nhất 無vô 壅ủng 成thành 妙diệu 宗tông 矣hĩ 。 三Tam 明Minh 宗tông 。 宗tông 謂vị 宗tông 要yếu 。 此thử 經Kinh 之chi 要yếu 在tại 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 感cảm 於ư 淨tịnh 土độ 。 心tâm 觀quán 即tức 是thị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 釋thích 名danh 之chi 中trung 其kỳ 相tương/tướng 已dĩ 委ủy 。 感cảm 土thổ/độ 之chi 相tướng 。 此thử 文văn 備bị 論luận 。 今kim 經kinh 妙diệu 宗tông 。 在tại 此thử 因nhân 果quả 。 且thả 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 二nhị 有hữu 人nhân 下hạ 。 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 簡giản 示thị 宗tông 體thể 。 以dĩ 其kỳ 宗tông 體thể 一nhất 異dị 之chi 相tướng 。 人nhân 多đa 惑hoặc 之chi 。 故cố 須tu 簡giản 示thị 。 文văn 二nhị 。 初sơ 簡giản 二nhị 。 初sơ 簡giản 宗tông 體thể 一nhất 二nhị 。 初sơ 牒điệp 言ngôn 略lược 斥xích 。 宗tông 是thị 因nhân 果quả 。 此thử 屬thuộc 於ư 事sự 。 體thể 是thị 一nhất 性tánh 。 此thử 屬thuộc 於ư 理lý 。 雖tuy 不bất 相tương 捨xả 。 二nhị 義nghĩa 須tu 分phần/phân 。 定định 執chấp 是thị 一nhất 。 於ư 義nghĩa 實thật 乖quai 。 故cố 云vân 不bất 用dụng 。 二nhị 何hà 者giả 下hạ 。 據cứ 義nghĩa 廣quảng 破phá 三tam 。 初sơ 約ước 義nghĩa 破phá 。 宗tông 是thị 宗tông 趣thú 。 趣thú 果quả 趣thú 理lý 。 趣thú 果quả 必tất 因nhân 。 若nhược 趣thú 理lý 者giả 。 要yếu 須tu 修tu 觀quán 。 觀quán 有hữu 明minh 昧muội 理lý 有hữu 證chứng 不phủ 。 皆giai 成thành 因nhân 果quả 。 故cố 云vân 宗tông 既ký 是thị 二nhị 。 體thể 本bổn 是thị 理lý 。 觀quán 雖tuy 趣thú 理lý 。 理lý 非phi 明minh 昧muội 。 因nhân 果quả 依y 理lý 。 理lý 非phi 因nhân 果quả 。 如như 波ba 依y 水thủy 波ba 有hữu 千thiên 差sai 。 水thủy 常thường 是thị 一nhất 。 故cố 云vân 體thể 即tức 不bất 二nhị 。 不bất 談đàm 諸chư 法pháp 同đồng 一nhất 理lý 性tánh 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 大Đại 乘Thừa 經kinh 體thể 。 故cố 云vân 二nhị 即tức 非phi 體thể 。 不bất 論luận 修tu 證chứng 因nhân 果quả 二nhị 法pháp 。 則tắc 非phi 佛Phật 經Kinh 所sở 證chứng 宗tông 趣thú 也dã 。 二nhị 如như 梁lương 下hạ 。 立lập 喻dụ 破phá 。 屋ốc 空không 梁lương 柱trụ 雖tuy 不bất 相tương 離ly 。 若nhược 謂vị 是thị 一nhất 則tắc 無vô 虛hư 實thật 也dã 。 三tam 宗tông 體thể 下hạ 舉cử 過quá 結kết 。 二nhị 簡giản 宗tông 體thể 異dị 二nhị 。 初sơ 牒điệp 言ngôn 破phá 。 雖tuy 破phá 是thị 一nhất 不bất 可khả 執chấp 異dị 。 若nhược 其kỳ 定định 異dị 則tắc 二nhị 物vật 孤cô 調điều 。 宗tông 異dị 於ư 體thể 則tắc 非phi 全toàn 性tánh 而nhi 起khởi 成thành 修tu 。 觀quán 行hành 有hữu 作tác 屬thuộc 於ư 八bát 倒đảo 。 既ký 不bất 符phù 理lý 信tín 非phi 圓viên 宗tông 。 故cố 云vân 邪tà 倒đảo 無vô 印ấn 體thể 。 若nhược 異dị 宗tông 則tắc 理lý 不bất 即tức 事sự 。 事sự 外ngoại 之chi 理lý 其kỳ 體thể 不bất 周chu 。 法pháp 性tánh 之chi 體thể 既ký 異dị 因nhân 果quả 。 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 成thành 別biệt 有hữu 。 二nhị 宗tông 體thể 下hạ 。 舉cử 過quá 結kết 。 二nhị 今kim 言ngôn 下hạ 示thị 。 今kim 據cứ 普phổ 賢hiền 觀quán 經kinh 。 驗nghiệm 其kỳ 宗tông 體thể 不bất 定định 一nhất 異dị 。 故cố 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 大Đại 乘Thừa 因nhân 者giả 。 諸chư 法Pháp 實thật 相tướng 是thị 。 大Đại 乘Thừa 果quả 者giả 。 諸chư 法Pháp 實thật 相tướng 是thị 。 實thật 相tướng 因nhân 果quả 不bất 異dị 而nhi 異dị 。 非phi 倒đảo 有hữu 印ấn 。 此thử 為vi 妙diệu 宗tông 。 因nhân 果quả 實thật 相tướng 不bất 一nhất 而nhi 一nhất 。 非phi 事sự 外ngoại 理lý 此thử 為vi 妙diệu 體thể 。 豈khởi 同đồng 他tha 立lập 定định 一nhất 定định 異dị 。 他tha 不bất 聞văn 此thử 。 偏thiên 說thuyết 奈nại 何hà 。 講giảng 茲tư 疏sớ/sơ 文văn 。 合hợp 知tri 宗tông 體thể 。 唯duy 想tưởng 事sự 境cảnh 。 三tam 觀quán 靡mĩ 施thí 。 正chánh 同đồng 次thứ 家gia 邪tà 倒đảo 無vô 印ấn 。 可khả 傷thương 之chi 甚thậm 。 二nhị 今kim 此thử 下hạ 。 就tựu 體thể 明minh 宗tông 三tam 。 初sơ 依y 經kinh 直trực 示thị 。 大Đại 乘Thừa 之chi 法Pháp 。 其kỳ 要yếu 在tại 心tâm 。 心tâm 具cụ 易dị 知tri 。 色sắc 具cụ 難nan 解giải 。 故cố 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 因nhân 通thông 易dị 識thức 。 果quả 隔cách 難nan 知tri 。 故cố 觀quán 自tự 觀quán 他tha 。 皆giai 修tu 心tâm 觀quán 。 今kim 觀quán 淨tịnh 土độ 須tu 求cầu 於ư 心tâm 。 心tâm 能năng 具cụ 故cố 。 心tâm 能năng 造tạo 故cố 。 心tâm 垢cấu 土thổ/độ 垢cấu 。 心tâm 淨tịnh 土độ 淨tịnh 。 此thử 猶do 通thông 示thị 。 未vị 是thị 的đích 論luận 。 的đích 在tại 一nhất 心tâm 。 頓đốn 修tu 三tam 觀quán 。 此thử 觀quán 觀quán 於ư 安an 養dưỡng 依y 正chánh 。 畢tất 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 名danh 心tâm 觀quán 淨tịnh 。 此thử 觀quán 能năng 令linh 四tứ 佛Phật 土độ 淨tịnh 。 如như 是thị 方phương 為vi 此thử 經Kinh 宗tông 致trí 。 二nhị 四tứ 種chủng 下hạ 。 約ước 土thổ/độ 廣quảng 明minh 三tam 。 初sơ 列liệt 四tứ 土thổ/độ 。 二nhị 各các 有hữu 下hạ 。 立lập 淨tịnh 穢uế 。 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 。 教giáo 觀quán 俱câu 沈trầm 。 用dụng 義nghĩa 解giải 文văn 。 解giải 行hành 可khả 發phát 。 前tiền 釋thích 觀quán 字tự 文văn 中trung 明minh 示thị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 又hựu 文văn 頻tần 示thị 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 至chí 結kết 宗tông 云vân 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 能năng 感cảm 淨tịnh 土độ 。 今kim 消tiêu 此thử 文văn 四tứ 土thổ/độ 淨tịnh 穢uế 。 須tu 準chuẩn 此thử 觀quán 為vi 四tứ 淨tịnh 因nhân 。 若nhược 依y 諸chư 文văn 逐trục 其kỳ 四tứ 土thổ/độ 。 各các 論luận 土thổ/độ 因nhân 。 何hà 能năng 通thông 貫quán 前tiền 後hậu 之chi 文văn 焉yên 。 令linh 聞văn 者giả 證chứng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 初sơ 五ngũ 濁trược 輕khinh 為vi 同đồng 居cư 淨tịnh 者giả 。 此thử 淨tịnh 甚thậm 通thông 。 須tu 知tri 別biệt 意ý 。 如như 戒giới 善thiện 者giả 。 四tứ 教giáo 凡phàm 位vị 。 皆giai 悉tất 能năng 令linh 。 五ngũ 濁trược 輕khinh 薄bạc 。 感cảm 同đồng 居cư 淨tịnh 。 而nhi 圓viên 觀quán 輕khinh 濁trược 。 感cảm 同đồng 居cư 淨tịnh 。 依y 正chánh 最tối 淨tịnh 。 如như 此thử 經Kinh 說thuyết 地địa 觀quán 已dĩ 去khứ 一nhất 一nhất 相tướng 狀trạng 。 比tỉ 於ư 餘dư 經kinh 修tu 眾chúng 善thiện 行hành 。 感cảm 安an 養dưỡng 土thổ/độ 。 其kỳ 相tương/tướng 天thiên 殊thù 。 言ngôn 體thể 析tích 巧xảo 拙chuyết 有hữu 餘dư 淨tịnh 穢uế 相tương/tướng 者giả 。 此thử 土thổ/độ 人nhân 眾chúng 。 淨tịnh 相tương/tướng 亦diệc 寬khoan 。 析tích 觀quán 感cảm 穢uế 。 可khả 在tại 三tam 藏tạng 。 體thể 觀quán 感cảm 淨tịnh 不bất 專chuyên 通thông 人nhân 。 衍diễn 門môn 三tam 教giáo 對đối 三tam 藏tạng 析tích 。 俱câu 明minh 體thể 法pháp 。 通thông 但đãn 空không 體thể 。 別biệt 次thứ 第đệ 體thể 。 圓viên 不bất 次thứ 體thể 。 三tam 人nhân 生sanh 彼bỉ 俱câu 感cảm 淨tịnh 相tương/tướng 。 圓viên 人nhân 最tối 淨tịnh 如như 觀quán 音âm 疏sớ/sơ 。 別biệt 向hướng 圓viên 修tu 。 圓viên 七thất 信tín 去khứ 。 見kiến 彼bỉ 依y 正chánh 。 同đồng 於ư 實thật 報báo 。 住trụ 行hành 及cập 通thông 。 見kiến 相tương/tướng 俱câu 劣liệt 。 今kim 經kinh 妙diệu 體thể 須tu 異dị 三tam 人nhân 。 故cố 同đồng 居cư 有hữu 餘dư 所sở 明minh 淨tịnh 相tương/tướng 。 文văn 通thông 意ý 別biệt 。 須tu 以dĩ 前tiền 後hậu 頓đốn 觀quán 之chi 文văn 。 妙diệu 宗tông 之chi 語ngữ 。 解giải 此thử 通thông 文văn 令linh 歸quy 的đích 趣thú 。 言ngôn 次thứ 第đệ 頓đốn 入nhập 實thật 報báo 淨tịnh 穢uế 者giả 。 若nhược 論luận 實thật 證chứng 。 此thử 土thổ/độ 唯duy 有hữu 圓viên 聖thánh 所sở 居cư 。 別biệt 人nhân 初Sơ 地Địa 證chứng 與dữ 圓viên 同đồng 。 稱xưng 實thật 感cảm 報báo 。 有hữu 何hà 優ưu 降giáng/hàng 。 今kim 就tựu 教giáo 道đạo 十Thập 地Địa 不bất 融dung 。 致trí 所sở 感cảm 土thổ/độ 異dị 於ư 圓viên 人nhân 。 故cố 約ước 漸tiệm 頓đốn 分phần/phân 於ư 淨tịnh 穢uế 。 言ngôn 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 淨tịnh 穢uế 者giả 。 若nhược 就tựu 別biệt 人nhân 同đồng 圓viên 證chứng 實thật 。 論luận 寂tịch 光quang 者giả 唯duy 約ước 真chân 因nhân 。 對đối 圓viên 極cực 果quả 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 。 今kim 論luận 教giáo 道đạo 詮thuyên 於ư 極cực 果quả 。 但đãn 斷đoạn 無vô 明minh 一nhất 十thập 二nhị 品phẩm 。 寂tịch 光quang 猶do 穢uế 。 圓viên 知tri 須tu 斷đoạn 四tứ 十thập 二nhị 品phẩm 。 名danh 究cứu 竟cánh 淨tịnh 。 仍nhưng 要yếu 了liễu 知tri 圓viên 人nhân 始thỉ 終chung 。 能năng 用dụng 上thượng 品phẩm 常thường 寂tịch 光quang 理lý 。 而nhi 為vi 觀quán 體thể 。 今kim 談đàm 究cứu 竟cánh 意ý 成thành 行hành 人nhân 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 也dã 。 三tam 娑sa 下hạ 釋thích 名danh 相tướng 。 但đãn 釋thích 土thổ/độ 名danh 略lược 指chỉ 淨tịnh 穢uế 。 若nhược 的đích 論luận 四tứ 淨tịnh 能năng 感cảm 之chi 因nhân 。 唯duy 一nhất 圓viên 觀quán 。 已dĩ 如như 向hướng 述thuật 。 文văn 四tứ 。 初sơ 釋thích 同đồng 居cư 。 同đồng 居cư 約ước 人nhân 。 淨tịnh 穢uế 約ước 土thổ/độ 。 謂vị 凡phàm 人nhân 聖thánh 人nhân 。 同đồng 居cư 穢uế 土thổ/độ 也dã 。 淨tịnh 土độ 亦diệc 有hữu 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 。 二nhị 處xứ 凡phàm 聖thánh 凡phàm 即tức 是thị 實thật 。 聖thánh 通thông 權quyền 實thật 。 始thỉ 證chứng 為vi 實thật 。 應ưng 來lai 為vi 權quyền 。 次thứ 於ư 泥Nê 洹Hoàn 者giả 。 泥Nê 洹Hoàn 涅Niết 槃Bàn 梵Phạm 音âm 新tân 舊cựu 爾nhĩ 。 生sanh 安an 養dưỡng 者giả 煩phiền 惱não 調điều 伏phục 近cận 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 名danh 為vi 次thứ 。 皆giai 正chánh 定định 聚tụ 者giả 。 三tam 聚tụ 判phán 也dã 。 若nhược 如như 此thử 土thổ/độ 博bác 地địa 凡phàm 夫phu 。 屬thuộc 邪tà 定định 聚tụ 。 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 未vị 不bất 退thoái 者giả 。 屬thuộc 不bất 定định 聚tụ 。 得đắc 不bất 退thoái 者giả 。 屬thuộc 正chánh 定định 聚tụ 。 若nhược 生sanh 安an 養dưỡng 不bất 論luận 高cao 下hạ 。 五ngũ 逆nghịch 罪tội 人nhân 臨lâm 終chung 十thập 念niệm 得đắc 往vãng 生sanh 者giả 。 亦diệc 得đắc 不bất 退thoái 。 故cố 云vân 皆giai 正chánh 定định 聚tụ 。 起khởi 信tín 論luận 明minh 初sơ 心tâm 生sanh 彼bỉ 住trụ 正chánh 定định 。 故cố 小tiểu 彌di 陀đà 經Kinh 云vân 。 生sanh 彼bỉ 皆giai 得đắc 阿a 鞞bệ 跋bạt 致trí 。 同đồng 居cư 淨tịnh 中trung 。 極cực 樂lạc 當đương 其kỳ 上thượng 品phẩm 土thổ/độ 也dã 。 若nhược 依y 今kim 經kinh 十thập 六lục 觀quán 門môn 圓viên 妙diệu 修tu 者giả 。 通thông 惑hoặc 縱túng/tung 存tồn 生sanh 於ư 彼bỉ 土độ 。 常thường 覩đổ 勝thắng 相tương/tướng 。 如như 此thử 土thổ/độ 華hoa 嚴nghiêm 諸chư 大Đại 乘Thừa 會hội 機cơ 所sở 見kiến 也dã 。 二nhị 釋thích 有hữu 餘dư 三tam 。 初sơ 約ước 修tu 斷đoạn 釋thích 名danh 。 九cửu 種chủng 行hành 人nhân 合hợp 生sanh 彼bỉ 土độ 。 藏tạng 二nhị 。 通thông 三tam 。 別biệt 住trụ 行hành 二nhị 。 既ký 修tu 空không 假giả 皆giai 方phương 便tiện 道đạo 。 別biệt 向hướng 圓viên 信tín 所sở 修tu 雖tuy 實thật 。 猶do 居cư 似tự 道đạo 。 判phán 屬thuộc 方phương 便tiện 。 不bất 生sanh 分phân 段đoạn 。 蓋cái 除trừ 四tứ 住trụ 。 約ước 此thử 修tu 斷đoạn 得đắc 名danh 方phương 便tiện 。 斷đoạn 通thông 餘dư 別biệt 故cố 曰viết 有hữu 餘dư 。 二nhị 釋thích 論luận 下hạ 。 據cứ 經kinh 論luận 釋thích 相tương/tướng 。 小Tiểu 乘Thừa 雖tuy 云vân 同đồng 入nhập 法pháp 性tánh 。 而nhi 執chấp 法pháp 性tánh 體thể 類loại 虛hư 空không 。 子tử 果quả 若nhược 忘vong 永vĩnh 無vô 身thân 土thổ/độ 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 性tánh 體thể 具cụ 色sắc 心tâm 。 子tử 果quả 若nhược 忘vong 身thân 土thổ/độ 廣quảng 大đại 。 釋thích 論luận 以dĩ 大đại 。 對đối 破phá 小Tiểu 乘Thừa 界giới 外ngoại 無vô 土thổ/độ 。 特đặc 云vân 出xuất 界giới 而nhi 有hữu 淨tịnh 土độ 。 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 性tánh 無vô 有hữu 色sắc 心tâm 。 是thị 故cố 特đặc 云vân 受thọ 法pháp 性tánh 身thân 。 又hựu 引dẫn 法pháp 華hoa 遇ngộ 餘dư 佛Phật 者giả 。 即tức 有hữu 餘dư 土thổ/độ 佛Phật 也dã 。 此thử 約ước 滅diệt 後hậu 不bất 值trị 四tứ 依y 不bất 生sanh 實thật 信tín 。 自tự 謂vị 永vĩnh 滅diệt 而nhi 生sanh 有hữu 餘dư 。 蒙mông 佛Phật 開khai 權quyền 即tức 能năng 決quyết 了liễu 。 三tam 就tựu 中trung 下hạ 。 明minh 利lợi 鈍độn 淨tịnh 穢uế 。 彼bỉ 土độ 利lợi 鈍độn 。 唯duy 約ước 大đại 說thuyết 。 若nhược 在tại 此thử 土thổ/độ 已dĩ 修tu 中trung 觀quán 生sanh 彼bỉ 則tắc 利lợi 。 佛Phật 乃nãi 為vi 說thuyết 不bất 次thứ 第đệ 法pháp 。 若nhược 在tại 此thử 土thổ/độ 未vị 修tu 中trung 觀quán 。 生sanh 彼bỉ 則tắc 鈍độn 。 佛Phật 乃nãi 為vi 說thuyết 次thứ 第đệ 法pháp 也dã 。 利lợi 根căn 居cư 上thượng 。 故cố 云vân 指chỉ 上thượng 。 指chỉ 下hạ 例lệ 此thử 。 利lợi 根căn 所sở 見kiến 同đồng 彼bỉ 實thật 報báo 。 故cố 名danh 為vi 淨tịnh 。 鈍độn 根căn 所sở 見kiến 相tương/tướng 劣liệt 於ư 上thượng 。 故cố 名danh 為vi 穢uế 。 以dĩ 今kim 利lợi 鈍độn 驗nghiệm 前tiền 體thể 析tích 。 唯duy 圓viên 名danh 體thể 。 前tiền 三tam 皆giai 析tích 。 別biệt 向hướng 觀quán 中trung 稍sảo 同đồng 圓viên 體thể 。 三tam 釋thích 實thật 報báo 三tam 。 初sơ 約ước 因nhân 果quả 釋thích 名danh 。 行hành 真chân 實thật 道đạo 者giả 。 圓viên 人nhân 初sơ 從tùng 。 別biệt 人nhân 十thập 向hướng 。 能năng 於ư 諸chư 法pháp 。 稱xưng 實thật 觀quán 中trung 也dã 。 中trung 理lý 今kim 開khai 。 即tức 感cảm 妙diệu 報báo 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 。 毛mao 剎sát 相tương 容dung 。 純thuần 是thị 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 所sở 居cư 。 尚thượng 簡giản 圓viên 似tự 。 況huống 七thất 方phương 便tiện 。 收thu 簡giản 語ngữ 寬khoan 。 宜nghi 善thiện 分phân 別biệt 。 二nhị 仁nhân 王vương 下hạ 。 依y 經kinh 論luận 釋thích 相tương/tướng 。 仁nhân 王vương 借tá 別biệt 而nhi 名danh 圓viên 位vị 。 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 借tá 別biệt 名danh 也dã 。 住trụ 果quả 報báo 者giả 名danh 圓viên 位vị 也dã 。 三tam 賢hiền 既ký 與dữ 十thập 聖thánh 同đồng 住trụ 果quả 報báo 。 驗nghiệm 是thị 實thật 報báo 。 不bất 證chứng 中trung 道đạo 寧ninh 住trụ 實thật 報báo 。 故cố 知tri 名danh 別biệt 。 其kỳ 義nghĩa 屬thuộc 圓viên 。 今kim 取thủ 果quả 報báo 證chứng 實thật 報báo 土thổ/độ 。 問vấn 前tiền 明minh 實thật 報báo 。 無vô 有hữu 二nhị 乘thừa 。 今kim 那na 忽hốt 云vân 迦Ca 葉Diếp 起khởi 舞vũ 。 答đáp 須tu 知tri 四tứ 土thổ/độ 有hữu 橫hoạnh/hoành 有hữu 豎thụ 。 仍nhưng 知tri 橫hoạnh/hoành 豎thụ 只chỉ 在tại 一nhất 處xứ 。 如như 同đồng 居cư 土thổ/độ 趣thú 爾nhĩ 一nhất 處xứ 。 即tức 是thị 實thật 報báo 。 若nhược 破phá 無vô 明minh 轉chuyển 身thân 入nhập 者giả 。 斯tư 是thị 法Pháp 身thân 同đồng 佛Phật 體thể 用dụng 。 稱xưng 實thật 妙diệu 報báo 。 則tắc 六lục 根căn 淨tịnh 人nhân 。 亦diệc 莫mạc 能năng 預dự 。 豈khởi 居cư 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 則tắc 一nhất 處xứ 豎thụ 論luận 實thật 報báo 。 若nhược 未vị 破phá 無vô 明minh 。 即tức 身thân 見kiến 者giả 。 此thử 乃nãi 諸chư 佛Phật 乃nãi 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 堪kham 見kiến 者giả 。 加gia 之chi 令linh 見kiến 實thật 報báo 土thổ/độ 也dã 。 蓋cái 有hữu 機cơ 緣duyên 雖tuy 未vị 破phá 惑hoặc 。 已dĩ 修tu 中trung 觀quán 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 會hội 及cập 諸chư 座tòa 席tịch 雜tạp 類loại 之chi 機cơ 。 感cảm 見kiến 身thân 土thổ/độ 難nan 思tư 者giả 。 是thị 今kim 引dẫn 論luận 文văn 。 乃nãi 方Phương 等Đẳng 中trung 為vi 彈đàn 斥xích 故cố 。 示thị 實thật 報báo 土thổ/độ 勝thắng 妙diệu 五ngũ 塵trần 。 令linh 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 頓đốn 忘vong 少thiểu 欲dục 。 起khởi 動động 舞vũ 戲hí 。 欲dục 令linh 聲Thanh 聞Văn 知tri 大đại 法pháp 妙diệu 。 生sanh 欣hân 慕mộ 心tâm 鄙bỉ 棄khí 小tiểu 道đạo 。 此thử 等đẳng 皆giai 是thị 。 一nhất 處xứ 橫hoạnh/hoành 論luận 實thật 報báo 土thổ/độ 相tương/tướng 。 故cố 八bát 部bộ 二Nhị 乘Thừa 。 機cơ 熟thục 皆giai 見kiến 也dã 。 今kim 以dĩ 劣liệt 喻dụ 顯hiển 於ư 勝thắng 土thổ/độ 。 如như 其kỳ 鬼quỷ 趣thú 居cư 人nhân 境cảnh 界giới 。 有hữu 人nhân 捨xả 報báo 墮đọa 彼bỉ 趣thú 者giả 。 即tức 同đồng 彼bỉ 類loại 非phi 他tha 人nhân 共cộng 。 有hữu 人nhân 即tức 身thân 能năng 見kiến 彼bỉ 趣thú 。 不bất 妨phương 他tha 人nhân 同đồng 見kiến 其kỳ 相tương/tướng 。 墮đọa 譬thí 豎thụ 入nhập 實thật 報báo 土thổ/độ 者giả 。 見kiến 譬thí 橫hoạnh/hoành 論luận 實thật 報báo 土thổ/độ 也dã 。 實thật 報báo 既ký 爾nhĩ 。 方phương 便tiện 寂tịch 光quang 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 處xứ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 於ư 同đồng 居cư 處xứ 。 論luận 三tam 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 。 於ư 方phương 便tiện 處xứ 。 論luận 二nhị 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 。 於ư 實thật 報báo 處xứ 論luận 一nhất 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 。 至chí 寂tịch 光quang 處xứ 無vô 橫hoạnh/hoành 無vô 豎thụ 。 當đương 處xứ 亦diệc 無vô 。 問vấn 論luận 云vân 。 迦Ca 葉Diếp 對đối 於ư 菩Bồ 薩Tát 勝thắng 妙diệu 五ngũ 欲dục 。 生sanh 愛ái 之chi 甚thậm 。 不bất 安an 起khởi 舞vũ 。 至chí 法pháp 華hoa 中trung 。 迦Ca 葉Diếp 敘tự 昔tích 。 聞văn 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 不bất 生sanh 一nhất 念niệm 。 好hiếu 樂nhạo 之chi 心tâm 。 二nhị 事sự 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 之chi 法pháp 。 因nhân 何hà 愛ái 惡ác 頓đốn 爾nhĩ 相tương/tướng 乖quai 。 答đáp 應ưng 知tri 二nhị 心tâm 。 俱câu 是thị 別biệt 惑hoặc 。 愛ái 於ư 妙diệu 欲dục 即tức 同đồng 體thể 思tư 。 惡ác 於ư 度độ 生sanh 即tức 界giới 外ngoại 塵trần 沙sa 。 如như 不bất 肖tiếu 子tử 但đãn 愛ái 富phú 貴quý 而nhi 怠đãi 修tu 學học 。 例lệ 淨tịnh 名danh 中trung 斥xích 身thân 子tử 云vân 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 華hoa 則tắc 著trước 身thân 。 畏úy 生sanh 死tử 故cố 。 五ngũ 欲dục 得đắc 便tiện 。 既ký 畏úy 生sanh 死tử 乃nãi 指chỉ 塵trần 沙sa 為vi 結kết 習tập 耳nhĩ 。 又hựu 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 無vô 量lượng 香hương 雲vân 。 即tức 前tiền 所sở 明minh 同đồng 居cư 。 橫hoạnh/hoành 示thị 實thật 報báo 之chi 相tướng 。 三tam 就tựu 中trung 下hạ 。 明minh 漸tiệm 頓đốn 淨tịnh 穢uế 。 四tứ 釋thích 寂tịch 光quang 三tam 。 初sơ 剋khắc 體thể 立lập 名danh 。 前tiền 三tam 在tại 事sự 。 故cố 從tùng 居cư 人nhân 修tu 斷đoạn 因nhân 果quả 。 而nhi 立lập 土thổ/độ 名danh 。 此thử 土thổ/độ 屬thuộc 理lý 。 故cố 從tùng 本bổn 體thể 三tam 德đức 為vi 名danh 。 問vấn 分phần/phân 證chứng 寂tịch 光quang 三tam 障chướng 未vị 盡tận 。 何hà 得đắc 一nhất 向hướng 就tựu 理lý 立lập 名danh 。 答đáp 障chướng 未vị 盡tận 邊biên 自tự 屬thuộc 實thật 報báo 。 今kim 就tựu 因nhân 果quả 分phần/phân 忘vong 之chi 處xứ 。 名danh 為vi 中trung 下hạ 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 二nhị 諸chư 佛Phật 下hạ 。 約ước 能năng 居cư 示thị 相tương/tướng 。 金kim 光quang 明minh 云vân 。 如Như 來Lai 遊du 於ư 無vô 量lượng 。 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 。 諸chư 佛Phật 行hành 處xứ 。 過quá 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 行hành 清thanh 淨tịnh 。 無vô 量lượng 即tức 寂tịch 。 甚thậm 深thâm 即tức 光quang 。 法pháp 性tánh 即tức 常thường 。 又hựu 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 名danh 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 此thử 佛Phật 住trú 處xứ 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 。 常thường 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 攝nhiếp 成thành 處xứ 。 我ngã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 安an 立lập 處xứ 。 樂lạc 波Ba 羅La 蜜Mật 。 離ly 身thân 心tâm 相tương/tướng 處xứ 。 淨tịnh 波Ba 羅La 蜜Mật 。 滅diệt 有hữu 相tướng 處xứ 。 故cố 知tri 此thử 土thổ/độ 乃nãi 從tùng 四tứ 德đức 究cứu 竟cánh 處xứ 立lập 。 以dĩ 四tứ 彼bỉ 岸ngạn 顯hiển 於ư 三tam 德đức 。 常thường 我ngã 即tức 法Pháp 身thân 。 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 解giải 脫thoát 。 淨tịnh 即tức 般Bát 若Nhã 。 三tam 德đức 互hỗ 具cụ 。 一nhất 一nhất 論luận 三tam 。 故cố 法Pháp 身thân 等đẳng 。 各các 具cụ 四tứ 德đức 。 雖tuy 云vân 三tam 四tứ 。 實thật 非phi 十thập 二nhị 。 學học 者giả 知tri 之chi 。 如như 是thị 方phương 名danh 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 祕bí 密mật 藏tạng 也dã 。 三tam 分phần/phân 得đắc 下hạ 。 明minh 分phần/phân 滿mãn 淨tịnh 穢uế 。 分phần/phân 得đắc 名danh 穢uế 。 從tùng 證chứng 者giả 論luận 。 常thường 寂tịch 光quang 名danh 從tùng 極cực 理lý 立lập 。 三tam 故cố 以dĩ 下hạ 。 據cứ 義nghĩa 結kết 示thị 。 釋thích 題đề 觀quán 字tự 。 明minh 圓viên 三tam 觀quán 。 至chí 今kim 明minh 宗tông 。 初sơ 云vân 以dĩ 心tâm 觀quán 淨tịnh 。 則tắc 佛Phật 土độ 淨tịnh 。 為vi 經kinh 宗tông 致trí 。 次thứ 即tức 廣quảng 明minh 四tứ 土thổ/độ 淨tịnh 穢uế 。 今kim 乃nãi 結kết 云vân 。 故cố 以dĩ 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 能năng 感cảm 淨tịnh 土độ 。 為vi 經kinh 宗tông 也dã 。 若nhược 其kỳ 不bất 用dụng 圓viên 妙diệu 三tam 觀quán 感cảm 四tứ 淨tịnh 土độ 。 則tắc 標tiêu 結kết 文văn 全toàn 為vi 無vô 用dụng 。 釋thích 題đề 三tam 觀quán 。 為vi 被bị 何hà 人nhân 。 為vi 何hà 處xứ 用dụng 。 若nhược 謂vị 欲dục 感cảm 實thật 報báo 寂tịch 光quang 二nhị 種chủng 淨tịnh 土độ 。 須tu 圓viên 三tam 觀quán 。 若nhược 有hữu 餘dư 淨tịnh 但đãn 修tu 體thể 空không 。 若nhược 同đồng 居cư 淨tịnh 。 只chỉ 用dụng 事sự 行hành 不bất 須tu 三tam 觀quán 者giả 。 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 偏thiên 空không 體thể 法pháp 種chủng 種chủng 事sự 行hành 。 雖tuy 是thị 二nhị 種chủng 淨tịnh 土độ 之chi 因nhân 。 非phi 是thị 此thử 經Kinh 的đích 示thị 宗tông 致trí 。 蓋cái 以dĩ 此thử 經Kinh 本bổn 為vi 韋vi 提đề 厭yếm 同đồng 居cư 穢uế 求cầu 同đồng 居cư 淨tịnh 。 故cố 談đàm 妙diệu 觀quán 觀quán 彼bỉ 依y 正chánh 。 那na 得đắc 輒triếp 云vân 感cảm 同đồng 居cư 淨tịnh 不bất 須tu 三tam 觀quán 。 三tam 觀quán 若nhược 成thành 麁thô 垢cấu 先tiên 落lạc 。 非phi 有hữu 餘dư 淨tịnh 更cánh 生sanh 何hà 處xứ 。 豈khởi 有hữu 餘dư 淨tịnh 非phi 妙diệu 觀quán 耶da 。 須tu 知tri 正chánh 為vi 生sanh 同đồng 居cư 淨tịnh 。 故cố 說thuyết 三tam 觀quán 良lương 由do 觀quán 妙diệu 。 能năng 破phá 三tam 惑hoặc 。 不bất 獨độc 感cảm 於ư 同đồng 居cư 淨tịnh 土độ 。 隨tùy 其kỳ 惑hoặc 斷đoạn 淺thiển 深thâm 之chi 處xứ 。 自tự 然nhiên 感cảm 得đắc 有hữu 餘dư 等đẳng 三tam 。 如như 病bệnh 須tu 藥dược 。 本bổn 為vi 身thân 安an 。 求cầu 得đắc 仙tiên 方phương 修tu 合hợp 服phục 之chi 。 不bất 但đãn 身thân 安an 兼kiêm 能năng 輕khinh 骨cốt 。 身thân 安an 可khả 喻dụ 生sanh 同đồng 居cư 淨tịnh 。 輕khinh 骨cốt 可khả 喻dụ 感cảm 上thượng 三tam 土thổ/độ 。 只chỉ 是thị 。 一nhất 藥dược 効hiệu 乃nãi 深thâm 勝thắng 。 如như 一nhất 妙diệu 觀quán 能năng 淨tịnh 四tứ 土thổ/độ 。 起khởi 信tín 論luận 說thuyết 。 初sơ 心tâm 修tu 行hành 大Đại 乘Thừa 正chánh 信tín 。 懼cụ 在tại 此thử 土thổ/độ 不bất 常thường 值trị 佛Phật 。 信tín 心tâm 退thoái 失thất 。 乃nãi 教giáo 求cầu 生sanh 。 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 令linh 觀quán 彼bỉ 佛Phật 真Chân 如Như 法Pháp 身thân 。 畢tất 竟cánh 得đắc 生sanh 。 住trụ 正chánh 定định 故cố 。 非phi 圓viên 三tam 觀quán 寧ninh 照chiếu 法Pháp 身thân 。 那na 謂vị 極cực 樂lạc 因nhân 唯duy 事sự 善thiện 。 四tứ 論luận 用dụng 。 宗tông 是thị 自tự 行hành 。 所sở 修tu 之chi 法Pháp 。 用dụng 是thị 利lợi 他tha 所sở 施thí 之chi 法pháp 。 自tự 行hành 趣thú 理lý 故cố 明minh 妙diệu 觀quán 。 化hóa 他tha 攝nhiếp 機cơ 合hợp 通thông 眾chúng 善thiện 。 他tha 宜nghi 妙diệu 觀quán 。 亦diệc 須tu 教giáo 修tu 自tự 行hành 助trợ 道đạo 。 豈khởi 廢phế 眾chúng 善thiện 。 是thị 故cố 宗tông 用dụng 法pháp 必tất 齊tề 等đẳng 。 但đãn 有hữu 自tự 行hành 化hóa 他tha 之chi 異dị 耳nhĩ 。 文văn 二nhị 。 初sơ 標tiêu 名danh 略lược 示thị 。 力lực 方phương 有hữu 用dụng 。 故cố 言ngôn 力lực 用dụng 。 力lực 用dụng 何hà 為vi 。 生sanh 善thiện 滅diệt 惡ác 也dã 。 行hành 者giả 應ưng 知tri 體thể 宗tông 用dụng 三tam 。 別biệt 明minh 三tam 法pháp 。 乃nãi 從tùng 一nhất 性tánh 起khởi 於ư 二nhị 修tu 。 體thể 是thị 法Pháp 身thân 所sở 顯hiển 性tánh 也dã 。 宗tông 是thị 般Bát 若Nhã 能năng 顯hiển 智trí 也dã 。 用dụng 是thị 解giải 脫thoát 所sở 起khởi 力lực 也dã 。 二nhị 雖tuy 修tu 成thành 須tu 知tri 本bổn 具cụ 。 一nhất 雖tuy 是thị 性tánh 全toàn 起khởi 成thành 修tu 。 故cố 非phi 縱tung 橫hoành 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 二nhị 德đức 在tại 性tánh 全toàn 指chỉ 惑hoặc 業nghiệp 。 即tức 是thị 性tánh 具cụ 善thiện 惡ác 二nhị 修tu 。 今kim 體thể 逆nghịch 修tu 既ký 全toàn 性tánh 具cụ 。 當đương 處xứ 融dung 妙diệu 乃nãi 化hóa 他tha 德đức 。 故cố 以dĩ 此thử 二nhị 為vi 經kinh 宗tông 用dụng 。 用dụng 遍biến 一nhất 切thiết 。 非phi 無vô 惡ác 用dụng 。 以dĩ 順thuận 性tánh 故cố 。 生sanh 善thiện 滅diệt 惡ác 。 故cố 染nhiễm 惡ác 用dụng 稱xưng 性tánh 用dụng 之chi 最tối 能năng 滅diệt 惡ác 。 滅diệt 惡ác 下hạ 。 約ước 義nghĩa 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 善thiện 惡ác 具cụ 明minh 。 既ký 施thí 力lực 用dụng 必tất 成thành 功công 德đức 。 是thị 故cố 一nhất 用dụng 而nhi 有hữu 四tứ 名danh 。 偏thiên 論luận 滅diệt 惡ác 。 須tu 施thi 功công 力lực 。 偏thiên 論luận 生sanh 善thiện 在tại 於ư 德đức 用dụng 。 斯tư 是thị 一nhất 往vãng 。 若nhược 二nhị 往vãng 說thuyết 力lực 用dụng 功công 德đức 。 皆giai 能năng 滅diệt 惡ác 。 力lực 用dụng 功công 德đức 皆giai 能năng 生sanh 善thiện 。 須tu 知tri 滅diệt 惡ác 極cực 至chí 阿A 鼻Tỳ 。 生sanh 善thiện 理lý 合hợp 至chí 於ư 妙diệu 覺giác 。 方phương 是thị 圓viên 經Kinh 力lực 用dụng 功công 德đức 。 二nhị 苦khổ 是thị 下hạ 。 就tựu 滅diệt 惡ác 偏thiên 釋thích 二nhị 。 初sơ 無vô 惡ác 不bất 除trừ 。 所sở 言ngôn 滅diệt 惡ác 須tu 滅diệt 惡ác 因nhân 方phương 除trừ 惡ác 果quả 。 如như 果quả 報báo 修tu 因nhân 二nhị 種chủng 行hành 人nhân 。 不bất 除trừ 三tam 毒độc 。 眾chúng 苦khổ 之chi 本bổn 。 縱túng/tung 暫tạm 免miễn 苦khổ 。 終chung 非phi 永vĩnh 謝tạ 。 今kim 明minh 化hóa 他tha 修tu 淨tịnh 土độ 觀quán 。 則tắc 令linh 諸chư 惡ác 因nhân 果quả 俱câu 滅diệt 。 惑hoặc 縱túng/tung 未vị 斷đoạn 生sanh 彼bỉ 不bất 起khởi 。 斷đoạn 在tại 不bất 久cửu 。 故cố 能năng 永vĩnh 滅diệt 惡ác 因nhân 惡ác 果quả 。 以dĩ 要yếu 言ngôn 之chi 。 此thử 經Kinh 力lực 用dụng 滅diệt 五ngũ 住trụ 因nhân 。 除trừ 二nhị 死tử 果quả 。 二nhị 是thị 故cố 下hạ 。 從tùng 重trọng/trùng 別biệt 顯hiển 。 惡ác 之chi 重trọng/trùng 者giả 莫mạc 過quá 五ngũ 逆nghịch 。 五ngũ 逆nghịch 是thị 業nghiệp 。 從tùng 於ư 上thượng 品phẩm 煩phiền 惱não 而nhi 起khởi 招chiêu 無vô 間gian 苦khổ 。 此thử 經Kinh 大đại 力lực 能năng 滅diệt 此thử 等đẳng 極cực 重trọng 三tam 障chướng 。 即tức 生sanh 淨tịnh 土độ 。 若nhược 此thử 三tam 障chướng 性tánh 非phi 三tam 德đức 。 何hà 能năng 無vô 間gian 轉chuyển 為vi 極cực 樂lạc 。 從tùng 極cực 鈍độn 根căn 且thả 論luận 十thập 念niệm 生sanh 最tối 下hạ 品phẩm 。 若nhược 從tùng 利lợi 根căn 非phi 不bất 能năng 生sanh 。 上thượng 之chi 八bát 品phẩm 。 以dĩ 其kỳ 五ngũ 逆nghịch 體thể 是thị 寂tịch 光quang 。 故cố 可khả 於ư 此thử 淨tịnh 四tứ 佛Phật 土độ 。 五ngũ 判phán 教giáo 相tương/tướng 。 教giáo 是thị 聖thánh 人nhân 被bị 下hạ 之chi 言ngôn 。 相tương/tướng 是thị 相tướng 狀trạng 。 覽lãm 而nhi 可khả 別biệt 。 上thượng 之chi 四tứ 義nghĩa 皆giai 是thị 言ngôn 教giáo 。 謂vị 詮thuyên 名danh 教giáo 。 詮thuyên 體thể 詮thuyên 宗tông 詮thuyên 用dụng 之chi 教giáo 。 若nhược 以dĩ 其kỳ 相tương/tướng 。 而nhi 分phân 別biệt 之chi 。 則tắc 令linh 覽lãm 者giả 觀quán 之chi 顯hiển 了liễu 。 故cố 約ước 五ngũ 時thời 二nhị 藏tạng 漸tiệm 頓đốn 。 而nhi 示thị 其kỳ 相tương/tướng 文văn 二nhị 。 初sơ 正chánh 判phán 所sở 說thuyết 教giáo 三tam 。 初sơ 約ước 五ngũ 時thời 判phán 二nhị 。 初sơ 明minh 教giáo 部bộ 。 於ư 大đại 小Tiểu 乘Thừa 。 此thử 屬thuộc 大Đại 乘Thừa 。 經kinh 中trung 亦diệc 有hữu 頻tần 婆bà 證chứng 小tiểu 。 然nhiên 非phi 此thử 教giáo 正chánh 所sở 被bị 機cơ 。 今kim 從tùng 正chánh 為vi 韋vi 提đề 希hy 等đẳng 宣tuyên 淨tịnh 土độ 觀quán 。 尚thượng 非phi 通thông 別biệt 。 豈khởi 是thị 小Tiểu 乘Thừa 。 於ư 五ngũ 時thời 中trung 。 是thị 其kỳ 第đệ 三tam 方Phương 等Đẳng 時thời 也dã 。 二nhị 赴phó 機cơ 下hạ 。 明minh 廣quảng 略lược 且thả 辯biện 文văn 相tương/tướng 未vị 論luận 定định 散tán 。 二nhị 約ước 二nhị 藏tạng 判phán 。 約ước 人nhân 判phán 法pháp 。 此thử 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 阿a 含hàm 等đẳng 經kinh 雖tuy 說thuyết 三tam 乘thừa 。 從tùng 多đa 從tùng 正chánh 屬thuộc 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 。 大Đại 乘Thừa 諸chư 部bộ 雖tuy 有hữu 二Nhị 乘Thừa 。 非phi 部bộ 正chánh 意ý 。 是thị 故cố 判phán 藏tạng 歸quy 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 三tam 約ước 漸tiệm 頓đốn 。 若nhược 約ước 化hóa 儀nghi 論luận 漸tiệm 頓đốn 者giả 。 華hoa 嚴nghiêm 屬thuộc 頓đốn 三tam 時thời 皆giai 漸tiệm 。 經kinh 在tại 方Phương 等Đẳng 非phi 化hóa 儀nghi 頓đốn 。 今kim 經kinh 頓đốn 者giả 。 乃nãi 於ư 化hóa 法pháp 以dĩ 圓viên 為vi 頓đốn 。 故cố 就tựu 韋vi 提đề 即tức 身thân 得đắc 忍nhẫn 。 判phán 教giáo 為vi 頓đốn 。 且thả 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 位vị 。 別biệt 在tại 初Sơ 地Địa 。 圓viên 在tại 初sơ 住trụ 。 別biệt 教giáo 凡phàm 夫phu 。 經kinh 無vô 數số 劫kiếp 。 方phương 至chí 此thử 位vị 。 唯duy 有hữu 圓viên 教giáo 。 即tức 生sanh 可khả 入nhập 。 若nhược 將tương 結kết 益ích 判phán 教giáo 偏thiên 圓viên 最tối 為vi 明minh 顯hiển 。 是thị 故cố 今kim 文văn 就tựu 其kỳ 當đương 機cơ 證chứng 位vị 定định 之chi 。 是thị 頓đốn 非phi 漸tiệm 。 二nhị 題đề 稱xưng 下hạ 。 傍bàng 簡giản 能năng 說thuyết 人nhân 。 若nhược 四tứ 人nhân 說thuyết 。 如Như 來Lai 印ấn 之chi 亦diệc 得đắc 稱xưng 經kinh 。 今kim 經kinh 始thỉ 末mạt 皆giai 出xuất 金kim 口khẩu 。 故cố 稱xưng 佛Phật 說thuyết 。 二nhị 分phần 文văn 下hạ 。 隨tùy 經kinh 顯hiển 義nghĩa 。 前tiền 取thủ 經kinh 中trung 名danh 等đẳng 五ngũ 義nghĩa 解giải 釋thích 總tổng 題đề 。 總tổng 意ý 雖tuy 彰chương 別biệt 文văn 難nạn/nan 顯hiển 。 故cố 須tu 以dĩ 句cú 節tiết 定định 經kinh 文văn 。 令linh 義nghĩa 顯hiển 現hiện 總tổng 別biệt 雖tuy 異dị 義nghĩa 無vô 兩lưỡng 塗đồ 。 方phương 知tri 玄huyền 義nghĩa 釋thích 此thử 經Kinh 題đề 。 復phục 了liễu 疏sớ/sơ 句cú 不bất 顯hiển 他tha 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 總tổng 別biệt 科khoa 判phán 。 總tổng 科khoa 三tam 分phần/phân 。 別biệt 判phán 六lục 章chương 。 二nhị 初sơ 證chứng 下hạ 。 隨tùy 科khoa 解giải 釋thích 三tam 。 初sơ 序tự 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 正chánh 信tín 序tự 即tức 是thị 通thông 序tự 。 大đại 論luận 云vân 。 佛Phật 將tương 涅Niết 槃Bàn 阿A 難Nan 問vấn 佛Phật 。 一nhất 切thiết 經kinh 首thủ 。 當đương 安an 何hà 語ngữ 。 佛Phật 答đáp 阿A 難Nan 。 應ưng 云vân 如như 是thị 我ngã 聞văn 。 一nhất 時thời 佛Phật 在tại 。 某mỗ 處xứ 某mỗ 國quốc 土độ 與dữ 某mỗ 大đại 眾chúng 。 非phi 獨độc 我ngã 法pháp 如như 是thị 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 經kinh 初sơ 亦diệc 然nhiên 。 故cố 知tri 六lục 義nghĩa 即tức 是thị 通thông 序tự 。 以dĩ 諸chư 經kinh 同đồng 故cố 。 亦diệc 名danh 經kinh 前tiền 序tự 。 付phó 囑chúc 令linh 安an 故cố 。 亦diệc 名danh 經kinh 後hậu 序tự 。 結kết 集tập 者giả 所sở 置trí 故cố 。 今kim 言ngôn 證chứng 信tín 者giả 。 令linh 聞văn 者giả 不bất 疑nghi 故cố 。 論luận 第đệ 四tứ 問vấn 曰viết 。 何hà 不bất 直trực 說thuyết 般Bát 若Nhã 而nhi 言ngôn 。 住trú 王Vương 舍Xá 城Thành 。 答đáp 說thuyết 時thời 方phương 人nhân 。 令linh 人nhân 信tín 故cố 。 言ngôn 六lục 句cú 者giả 。 但đãn 以dĩ 詮thuyên 義nghĩa 究cứu 竟cánh 為vi 句cú 。 如như 佛Phật 但đãn 一nhất 字tự 亦diệc 名danh 句cú 也dã 。 二nhị 初sơ 標tiêu 指chỉ 六lục 句cú 。 如như 是thị 標tiêu 於ư 信tín 者giả 。 釋thích 論luận 第đệ 二nhị 問vấn 曰viết 。 諸chư 佛Phật 經Kinh 何hà 故cố 初sơ 稱xưng 如như 是thị 。 答đáp 佛Phật 法Pháp 大đại 海hải 。 信tín 為vi 能năng 入nhập 。 智trí 為vi 能năng 度độ 。 如như 是thị 義nghĩa 者giả 。 即tức 是thị 信tín 也dã 。 若nhược 人nhân 有hữu 信tín 。 能năng 入nhập 佛Phật 法Pháp 。 無vô 信tín 不bất 入nhập 。 不bất 信tín 者giả 言ngôn 是thị 事sự 不bất 如như 是thị 。 信tín 者giả 言ngôn 是thị 事sự 如như 是thị 。 我ngã 聞văn 異dị 外ngoại 道đạo 。 親thân 承thừa 於ư 佛Phật 。 故cố 曰viết 我ngã 聞văn 。 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 不bất 稟bẩm 佛Phật 也dã 。 一nhất 時thời 辯biện 息tức 諍tranh 者giả 。 謂vị 機cơ 熟thục 受thọ 道đạo 之chi 時thời 。 故cố 無vô 諍tranh 也dã 。 釋thích 論luận 云vân 。 不bất 應ưng 無vô 一nhất 時thời 。 佛Phật 自tự 言ngôn 。 一nhất 人nhân 出xuất 世thế 。 多đa 人nhân 得đắc 樂lạc 。 是thị 者giả 何hà 人nhân 。 佛Phật 世Thế 尊Tôn 也dã 。 二nhị 如như 是thị 下hạ 。 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 六lục 。 初sơ 標tiêu 信tín 。 信tín 名danh 忍nhẫn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 理lý 當đương 言ngôn 善thiện 。 方phương 忍nhẫn 方phương 樂nhạo/nhạc/lạc 。 理lý 當đương 則tắc 不bất 異dị 名danh 如như 。 言ngôn 善thiện 則tắc 無vô 非phi 曰viết 是thị 。 四tứ 教giáo 言ngôn 理lý 皆giai 稱xưng 如như 是thị 。 而nhi 有hữu 淺thiển 深thâm 。 若nhược 其kỳ 三tam 藏tạng 。 唯duy 就tựu 世thế 俗tục 。 論luận 於ư 不bất 異dị 及cập 以dĩ 無vô 非phi 。 通thông 雖tuy 即tức 理lý 但đãn 在tại 二nhị 諦đế 。 別biệt 教giáo 知tri 中trung 要yếu 先tiên 破phá 二nhị 。 唯duy 圓viên 初sơ 心tâm 。 即tức 了liễu 諸chư 法pháp 一nhất 一nhất 中trung 實thật 當đương 處xứ 皆giai 如như 。 稱xưng 此thử 而nhi 談đàm 無vô 非phi 曰viết 是thị 。 故cố 圓viên 望vọng 三tam 教giáo 。 皆giai 不bất 如như 是thị 。 此thử 經Kinh 所sở 信tín 。 雖tuy 未vị 開khai 廢phế 而nhi 所sở 被bị 機cơ 。 不bất 從tùng 偏thiên 小tiểu 。 故cố 但đãn 就tựu 圓viên 明minh 於ư 如như 是thị 。 決quyết 定định 可khả 信tín 也dã 。 此thử 句cú 既ký 爾nhĩ 。 下hạ 之chi 五ngũ 句cú 皆giai 意ý 在tại 圓viên 。 故cố 通thông 序tự 文văn 通thông 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 通thông 而nhi 其kỳ 意ý 別biệt 。 今kim 以dĩ 別biệt 意ý 釋thích 其kỳ 通thông 文văn 。 故cố 此thử 云vân 也dã 。 二nhị 我ngã 聞văn 下hạ 。 異dị 外ngoại 道đạo 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 有hữu 在tại 者giả 。 在tại 於ư 佛Phật 也dã 。 雖tuy 釋thích 我ngã 聞văn 意ý 多đa 明minh 聞văn 。 次thứ 文văn 明minh 我ngã 。 二nhị 我ngã 者giả 下hạ 。 料liệu 揀giản 二nhị 。 初sơ 立lập 難nạn/nan 。 我ngã 者giả 自tự 在tại 及cập 主chủ 宰tể 義nghĩa 。 凡phàm 夫phu 小Tiểu 乘Thừa 。 於ư 人nhân 法pháp 中trung 而nhi 著trước 於ư 我ngã 。 今kim 傳truyền 圓viên 觀quán 合hợp 順thuận 二nhị 空không 。 何hà 得đắc 言ngôn 我ngã 。 二nhị 隨tùy 俗tục 下hạ 。 通thông 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 直trực 通thông 。 畢tất 竟cánh 空không 中trung 。 雖tuy 我ngã 叵phả 得đắc 。 此thử 空không 即tức 俗tục 。 諸chư 我ngã 宛uyển 然nhiên 。 今kim 且thả 約ước 三tam 。 分phân 別biệt 我ngã 相tương/tướng 。 橫hoạnh/hoành 計kế 主chủ 宰tể 名danh 為vi 見kiến 我ngã 。 俱câu 生sanh 主chủ 宰tể 名danh 為vi 慢mạn 我ngã 。 隨tùy 世thế 流lưu 布bố 即tức 名danh 字tự 我ngã 。 阿A 難Nan 尊Tôn 者Giả 。 至chí 結kết 集tập 時thời 。 尚thượng 破phá 同đồng 體thể 見kiến 慢mạn 之chi 我ngã 。 豈khởi 有hữu 界giới 內nội 二nhị 種chủng 我ngã 邪tà 。 為vi 傳truyền 化hóa 故cố 。 故cố 順thuận 妙diệu 俗tục 立lập 名danh 字tự 我ngã 。 二nhị 如như 人nhân 下hạ 。 舉cử 譬thí 。 知tri 無vô 我ngã 理lý 。 如như 用dụng 金kim 錢tiền 。 隨tùy 俗tục 立lập 我ngã 如như 易dị 銅đồng 錢tiền 及cập 草thảo 木mộc 等đẳng 。 三tam 一nhất 者giả 下hạ 。 辯biện 息tức 諍tranh 二nhị 。 初sơ 示thị 論luận 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 一nhất 。 先tiên 約ước 真chân 破phá 。 次thứ 隨tùy 俗tục 立lập 。 在tại 文văn 可khả 見kiến 。 釋thích 論luận 廣quảng 破phá 一nhất 異dị 者giả 。 論luận 云vân 。 若nhược 一nhất 與dữ 物vật 一nhất 。 一nhất 與dữ 物vật 異dị 。 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 一nhất 有hữu 何hà 過quá 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 一nhất 。 瓶bình 是thị 一nhất 義nghĩa 。 在tại 在tại 有hữu 一nhất 。 處xứ 處xứ 皆giai 應ưng 是thị 瓶bình 。 則tắc 無vô 衣y 等đẳng 諸chư 物vật 。 一nhất 中trung 之chi 過quá 既ký 然nhiên 二nhị 中trung 之chi 過quá 云vân 何hà 。 答đáp 若nhược 一nhất 與dữ 瓶bình 異dị 。 瓶bình 則tắc 非phi 一nhất 。 若nhược 瓶bình 與dữ 一nhất 異dị 。 一nhất 則tắc 非phi 瓶bình 。 若nhược 瓶bình 與dữ 一nhất 合hợp 。 瓶bình 名danh 一nhất 者giả 。 今kim 一nhất 與dữ 瓶bình 合hợp 。 何hà 不bất 名danh 一nhất 為vi 瓶bình 。 是thị 故cố 不bất 得đắc 言ngôn 瓶bình 異dị 。 一nhất 彼bỉ 文văn 極cực 廣quảng 蓋cái 瓶bình 顯hiển 可khả 見kiến 。 故cố 以dĩ 瓶bình 喻dụ 時thời 也dã 。 一nhất 則tắc 是thị 數số 。

時thời 則tắc 是thị 體thể 。 若nhược 於ư 數số 體thể 定định 執chấp 一nhất 異dị 。 則tắc 諸chư 惑hoặc 紛phân 然nhiên 。 能năng 離ly 執chấp 者giả 則tắc 於ư 法pháp 解giải 脫thoát 。 斯tư 乃nãi 寄ký 於ư 數số 體thể 一nhất 文văn 。 示thị 離ly 著trước 觀quán 令linh 於ư 諸chư 法pháp 皆giai 袪# 定định 計kế 。 即tức 知tri 六lục 事sự 及cập 以dĩ 諸chư 文văn 皆giai 須tu 離ly 於ư 一nhất 異dị 之chi 見kiến 也dã 。 二nhị 釋thích 時thời 。 此thử 土thổ/độ 詮thuyên 召triệu 。 但đãn 直trực 云vân 時thời 。 天Thiên 竺Trúc 二nhị 音âm 。 若nhược 云vân 迦ca 羅la 即tức 是thị 實thật 時thời 。 云vân 三tam 摩ma 邪tà 即tức 是thị 假giả 時thời 。 亦diệc 如như 此thử 間gian 心tâm 有hữu 二nhị 稱xưng 。 言ngôn 智trí 是thị 解giải 心tâm 。 言ngôn 識thức 是thị 迷mê 心tâm 。 故cố 令linh 依y 智trí 不bất 依y 識thức 也dã 。 外ngoại 人nhân 執chấp 時thời 以dĩ 為vi 實thật 因nhân 。 是thị 故cố 對đối 彼bỉ 云vân 三tam 摩ma 邪tà 。 顯hiển 時thời 是thị 假giả 。 若nhược 內nội 弟đệ 子tử 依y 時thời 而nhi 食thực 。 護hộ 明minh 相tướng 等đẳng 。 乃nãi 言ngôn 迦ca 羅la 顯hiển 時thời 是thị 實thật 。 言ngôn 迦ca 羅la 短đoản 時thời 三tam 摩ma 邪tà 長trường 時thời 者giả 。 若nhược 據cứ 論luận 文văn 。 短đoản 時thời 長trường 時thời 。 並tịnh 名danh 三tam 摩ma 邪tà 也dã 。 謂vị 方phương 時thời 離ly 合hợp 一nhất 異dị 長trường 短đoản 等đẳng 名danh 字tự 。 出xuất 凡phàm 人nhân 著trước 心tâm 。 是thị 故cố 長trường 短đoản 。 皆giai 假giả 無vô 實thật 。 今kim 以dĩ 短đoản 長trường/trưởng 分phần/phân 對đối 二nhị 名danh 者giả 。 恐khủng 是thị 大đại 師sư 依y 建kiến 立lập 門môn 。 巧xảo 會hội 論luận 意ý 。 以dĩ 依y 佛Phật 制chế 時thời 則tắc 生sanh 死tử 時thời 短đoản 。 外ngoại 道đạo 執chấp 時thời 則tắc 生sanh 死tử 時thời 長trường/trưởng 。 既ký 迴hồi 論luận 文văn 必tất 有hữu 此thử 意ý 。 二nhị 今kim 不bất 下hạ 。 明minh 今kim 意ý 。 言ngôn 不bất 論luận 等đẳng 者giả 。 今kim 非phi 界giới 內nội 護hộ 明minh 相tướng 等đẳng 。 故cố 不bất 論luận 實thật 時thời 。 又hựu 非phi 破phá 外ngoại 執chấp 時thời 為vi 實thật 。 故cố 不bất 論luận 假giả 時thời 。 長trường 短đoản 如như 前tiền 。 但đãn 是thị 眾chúng 生sanh 機cơ 熟thục 。 佛Phật 應ưng 說thuyết 經Kinh 。 機cơ 應ưng 合hợp 一nhất 之chi 時thời 。 亦diệc 是thị 諦đế 智trí 合hợp 一nhất 之chi 時thời 。 故cố 云vân 一nhất 時thời 。 文văn 但đãn 從tùng 應ưng 。 故cố 云vân 說thuyết 經Kinh 。 豈khởi 無vô 機cơ 感cảm 佛Phật 空không 說thuyết 法Pháp 。 故cố 佛Phật 說thuyết 竟cánh 韋vi 提đề 悟ngộ 訖ngật 。 然nhiên 一nhất 時thời 文văn 義nghĩa 本bổn 通thông 深thâm 淺thiển 。 今kim 意ý 別biệt 在tại 圓viên 機cơ 感cảm 佛Phật 。 故cố 使sử 凡phàm 夫phu 頓đốn 入nhập 法Pháp 忍Nhẫn 。 四tứ 佛Phật 者giả 下hạ 。 化hóa 主chủ 三tam 。 初sơ 約ước 異dị 名danh 釋thích 。 大đại 論luận 第đệ 四tứ 。 以dĩ 四tứ 義nghĩa 釋thích 婆bà 伽già 婆bà 。 一nhất 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 二nhị 有hữu 功công 德đức 。 三tam 巧xảo 分phân 別biệt 。 能năng 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 總tổng 相tương/tướng 別biệt 相tướng 故cố 。 四tứ 好hảo/hiếu 名danh 聲thanh 。 無vô 有hữu 得đắc 聲thanh 名danh 如như 佛Phật 者giả 故cố 。 今kim 文văn 略lược 出xuất 二nhị 義nghĩa 。 新tân 云vân 薄bạc 伽già 梵Phạm 。 具cụ 六lục 義nghĩa 。 一nhất 自tự 在tại 。 二nhị 熾sí 盛thịnh 。 三tam 端đoan 嚴nghiêm 。 四tứ 名danh 稱xưng 。 五ngũ 吉cát 祥tường 。 六lục 尊tôn 貴quý 。 以dĩ 多đa 含hàm 故cố 不bất 翻phiên 。 舊cựu 云vân 婆bà 伽già 婆bà 訛ngoa 也dã 。 二nhị 佛Phật 者giả 下hạ 。 約ước 三tam 覺giác 釋thích 。 佛Phật 者giả 下hạ 。 總tổng 示thị 。 既ký 能năng 下hạ 別biệt 示thị 。 三tam 覺giác 對đối 迷mê 說thuyết 自tự 。 對đối 自tự 說thuyết 他tha 。 對đối 因nhân 說thuyết 滿mãn 。 一nhất 平bình 等đẳng 覺giác 對đối 三tam 不bất 同đồng 。 說thuyết 為vi 三tam 覺giác 。 三tam 一nhất 切thiết 下hạ 。 約ước 超siêu 因nhân 釋thích 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 故cố 。 異dị 外ngoại 邪tà 癡si 。 無vô 緣duyên 慈từ 故cố 。 異dị 小tiểu 自tự 度độ 。 三tam 智trí 等đẳng 故cố 。 異dị 偏thiên 菩Bồ 薩Tát 。 究cứu 竟cánh 覺giác 故cố 。 異dị 諸chư 因nhân 位vị 。 能năng 異dị 不bất 殊thù 。 對đối 所sở 異dị 故cố 。 四tứ 種chủng 分phân 別biệt 然nhiên 釋thích 佛Phật 義nghĩa 。 六lục 即tức 等đẳng 說thuyết 其kỳ 文văn 稍sảo 委ủy 故cố 今kim 略lược 云vân 。 五ngũ 在tại 者giả 下hạ 。 論luận 住trú 處xứ 二nhị 。 初sơ 釋thích 住trụ 二nhị 。 初sơ 會hội 在tại 同đồng 住trụ 。 在tại 暫tạm 住trụ 久cửu 一nhất 往vãng 分phân 之chi 。 故cố 非phi 盡tận 理lý 。 久cửu 在tại 暫tạm 住trụ 有hữu 何hà 所sở 妨phương 。 況huống 靈linh 鷲thứu 山sơn 如Như 來Lai 應ưng 身thân 。 常thường 在tại 其kỳ 中trung 。 豈khởi 得đắc 言ngôn 暫tạm 。 二nhị 住trụ 者giả 下hạ 。 約ước 論luận 釋thích 住trụ 。 此thử 經Kinh 云vân 在tại 。 大đại 品phẩm 言ngôn 住trụ 。 其kỳ 義nghĩa 不bất 別biệt 。 故cố 引dẫn 彼bỉ 論luận 住trụ 義nghĩa 釋thích 在tại 。 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 四tứ 威uy 儀nghi 者giả 。 謂vị 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 此thử 之chi 身thân 儀nghi 。 皆giai 住trụ 靈linh 鷲thứu 而nhi 能năng 住trụ 法pháp 。 則tắc 有hữu 四tứ 差sai 。 即tức 天thiên 梵Phạm 聖thánh 佛Phật 也dã 。 二nhị 天thiên 住trụ 下hạ 。 解giải 釋thích 。 今kim 四tứ 住trụ 文văn 。 乃nãi 是thị 盡tận 取thủ 論luận 釋thích 住trụ 義nghĩa 。 是thị 知tri 四tứ 中trung 。 皆giai 明minh 因nhân 果quả 而nhi 能năng 住trụ 法pháp 。 正chánh 在tại 於ư 因nhân 。 所sở 謂vị 如Như 來Lai 。 以dĩ 攝nhiếp 物vật 故cố 。 示thị 現hiện 施thí 戒giới 及cập 十Thập 善Thiện 心tâm 。 此thử 即tức 佛Phật 以dĩ 欲dục 天thiên 之chi 法pháp 。 住trú 王Vương 舍Xá 城Thành 。 為vi 物vật 示thị 現hiện 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 示thị 三tam 三tam 昧muội 。 即tức 梵Phạm 法pháp 聖thánh 法pháp 住trụ 王vương 城thành 等đẳng 。 此thử 皆giai 如Như 來Lai 隨tùy 他tha 意ý 住trụ 。 若nhược 隨tùy 自tự 意ý 即tức 以dĩ 楞lăng 嚴nghiêm 至chí 不bất 共cộng 等đẳng 。 住trụ 王vương 城thành 也dã 。 故cố 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 名danh 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 此thử 佛Phật 住trú 處xứ 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 。 釋Thích 迦Ca 遮già 那na 既ký 是thị 異dị 名danh 。 王vương 城thành 寂tịch 光quang 。 畢tất 竟cánh 無vô 二nhị 。 故cố 云vân 此thử 佛Phật 住trú 處xứ 名danh 常thường 寂tịch 常thường 。 今kim 之chi 所sở 住trụ 是thị 何hà 境cảnh 界giới 。 又hựu 應ưng 了liễu 知tri 。 若nhược 以dĩ 人nhân 法pháp 分phần/phân 於ư 能năng 所sở 。 施thí 戒giới 至chí 于vu 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 等đẳng 。 皆giai 所sở 住trụ 法pháp 。 佛Phật 為vi 能năng 住trụ 。 若nhược 以dĩ 王vương 城thành 為vi 所sở 住trú 處xứ 。 上thượng 之chi 人nhân 法pháp 皆giai 名danh 能năng 住trụ 。 又hựu 據cứ 經kinh 文văn 但đãn 云vân 佛Phật 住trụ 。 論luận 應ưng 唯duy 就tựu 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 釋thích 。 而nhi 明minh 前tiền 三tam 者giả 。 荊kinh 谿khê 二nhị 解giải 。 一nhất 從tùng 通thông 以dĩ 趣thú 別biệt 。 從tùng 廣quảng 之chi 狹hiệp 也dã 。 二nhị 將tương 勝thắng 以dĩ 攝nhiếp 劣liệt 佛Phật 住trụ 王vương 城thành 必tất 攝nhiếp 欲dục 色sắc 。 及cập 以dĩ 三tam 乘thừa 。 佛Phật 住trụ 既ký 勝thắng 則tắc 無vô 法pháp 不bất 住trụ 。 非phi 不bất 住trụ 惡ác 為vi 引dẫn 物vật 故cố 。 且thả 從tùng 善thiện 說thuyết 。 而nhi 於ư 善thiện 中trung 就tựu 世thế 間gian 善thiện 。 略lược 指chỉ 定định 散tán 收thu 一nhất 切thiết 善thiện 。 故cố 言ngôn 天thiên 梵Phạm 。 於ư 出xuất 世thế 中trung 。 略lược 指chỉ 小tiểu 大đại 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 言ngôn 聖thánh 佛Phật 。 他tha 人nhân 不bất 明minh 能năng 住trụ 心tâm 法pháp 。 唯duy 云vân 身thân 住trú 王Vương 舍Xá 城Thành 等đẳng 。 則tắc 抑ức 極cực 聖thánh 同đồng 凡phàm 夫phu 住trụ 。 況huống 復phục 凡phàm 聖thánh 各các 各các 有hữu 於ư 能năng 住trụ 之chi 法pháp 。 且thả 如như 比Bỉ 丘Khâu 修tu 戒giới 定định 慧tuệ 。 乃nãi 以dĩ 天thiên 梵Phạm 及cập 以dĩ 聖thánh 住trụ 住trụ 於ư 房phòng 舍xá 。 若nhược 破phá 戒giới 者giả 則tắc 以dĩ 地địa 獄ngục 住trụ 於ư 房phòng 舍xá 。 其kỳ 有hữu 能năng 修tu 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 則tắc 所sở 住trú 處xứ 即tức 空không 假giả 中trung 。 豈khởi 非phi 楞lăng 嚴nghiêm 為vi 能năng 住trụ 法pháp 初sơ 心tâm 尚thượng 爾nhĩ 。 如như 何hà 果quả 佛Phật 唯duy 論luận 身thân 住trụ 。 二nhị 王vương 舍xá 下hạ 。 釋thích 處xứ 二nhị 。 初sơ 各các 釋thích 城thành 山sơn 二nhị 。 初sơ 釋thích 城thành 二nhị 。 初sơ 翻phiên 梵Phạm 名danh 。 亦diệc 名danh 摩Ma 竭Kiệt 提Đề 。 此thử 云vân 不bất 害hại 。 言ngôn 此thử 國quốc 法pháp 不bất 行hành 刑hình 戮lục 。 其kỳ 有hữu 犯phạm 死tử 罪tội 者giả 。 送tống 置trí 寒hàn 林lâm 。 二nhị 釋thích 論luận 下hạ 。 解giải 釋thích 三tam 。 初sơ 約ước 諸chư 王vương 治trị 化hóa 釋thích 。 二nhị 又hựu 先tiên 下hạ 。 約ước 移di 居cư 免miễn 火hỏa 釋thích 。 三tam 又hựu 下hạ 。 約ước 畏úy 罪tội 得đắc 處xứ 釋thích 。 二nhị 耆kỳ 闍xà 下hạ 。 釋thích 山sơn 二nhị 。 初sơ 翻phiên 名danh 。 二nhị 諸chư 聖thánh 下hạ 。 解giải 釋thích 三tam 。 初sơ 約ước 聖thánh 靈linh 依y 就tựu 釋thích 。 二nhị 又hựu 名danh 下hạ 。 約ước 山sơn 形hình 似tự 鷲thứu 釋thích 。 三tam 又hựu 山sơn 下hạ 約ước 鷲thứu 鳥điểu 棲tê 隱ẩn 釋thích 。 二nhị 然nhiên 法pháp 下hạ 。 總tổng 示thị 法pháp 應ưng 。 不bất 言ngôn 報báo 者giả 。 報báo 能năng 冥minh 法pháp 。 復phục 能năng 垂thùy 應ưng 。 既ký 言ngôn 法pháp 應ưng 報báo 在tại 其kỳ 中trung 。 三Tam 身Thân 融dung 妙diệu 言ngôn 且thả 暫tạm 分phần/phân 。 體thể 常thường 相tương/tướng 即tức 。 六lục 與dữ 大đại 下hạ 。 列liệt 同đồng 聞văn 二nhị 。 初sơ 標tiêu 科khoa 辯biện 次thứ 。 二nhị 聲Thanh 聞Văn 下hạ 。 依y 次thứ 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 聲Thanh 聞Văn 眾chúng 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 示thị 略lược 。 二nhị 與dữ 者giả 下hạ 隨tùy 文văn 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 標tiêu 位vị 四tứ 。 初sơ 釋thích 與dữ 。 與dữ 即tức 共cộng 義nghĩa 。 以dĩ 七thất 一nhất 釋thích 。 七thất 種chủng 一nhất 故cố 。 方phương 成thành 共cộng 義nghĩa 。 若nhược 據cứ 時thời 判phán 。 已dĩ 屬thuộc 生sanh 酥tô 。 且thả 從tùng 本bổn 說thuyết 。 七thất 在tại 三tam 藏tạng 。 同đồng 感cảm 佛Phật 時thời 。 同đồng 鹿lộc 苑uyển 處xứ 。 同đồng 別biệt 脫thoát 戒giới 。 同đồng 一nhất 切thiết 智trí 心tâm 。 同đồng 無vô 漏lậu 正chánh 見kiến 。 同đồng 三tam 十thập 七thất 道đạo 。 同đồng 有hữu 餘dư 脫thoát 。 昔tích 同đồng 七thất 者giả 。 今kim 日nhật 同đồng 聞văn 。 然nhiên 此thử 觀quán 門môn 佛Phật 將tương 阿A 難Nan 。 及cập 以dĩ 目Mục 連Liên 。 入nhập 韋vi 提đề 希hy 後hậu 宮cung 宣tuyên 說thuyết 。 大đại 眾chúng 未vị 聞văn 。 至chí 回hồi 靈linh 山sơn 阿A 難Nan 具cụ 述thuật 方phương 得đắc 同đồng 聞văn 。 二nhị 大đại 義nghĩa 下hạ 。 釋thích 大đại 。 華hoa 言ngôn 大đại 者giả 。 梵Phạm 曰viết 摩ma 訶ha 。 乃nãi 含hàm 三tam 義nghĩa 謂vị 大đại 多đa 勝thắng 。 故cố 須tu 就tựu 本bổn 三tam 義nghĩa 釋thích 之chi 。 大đại 人nhân 所sở 歸quy 。 德đức 量lượng 大đại 故cố 。 梵Phạm 王Vương 師sư 陳trần 如như 。 帝Đế 釋Thích 師sư 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 。 通thông 內nội 外ngoại 典điển 。 識thức 解giải 多đa 故cố 。 出xuất 九cửu 十thập 五ngũ 。 知tri 見kiến 勝thắng 故cố 。 皆giai 無vô 疑nghi 解giải 脫thoát 。 故cố 小tiểu 中trung 極cực 。 雖tuy 標tiêu 一nhất 大đại 義nghĩa 必tất 具cụ 三tam 。 三tam 釋thích 比Bỉ 丘Khâu 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 六lục 義nghĩa 。 因nhân 三tam 果quả 三tam 。 一nhất 一nhất 主chủ 對đối 。 二nhị 釋thích 論luận 下hạ 。 隨tùy 要yếu 釋thích 三tam 。 因nhân 三tam 若nhược 成thành 。 果quả 三tam 自tự 剋khắc 。 復phục 欲dục 行hành 者giả 効hiệu 彼bỉ 修tu 因nhân 。 故cố 釋thích 因nhân 三tam 。 三tam 中trung 初sơ 乞khất 士sĩ 。 今kim 舉cử 身thân 子tử 答đáp 彼bỉ 淨tịnh 目mục 乞khất 士sĩ 之chi 義nghĩa 。 須tu 離ly 上thượng 下hạ 方phương 維duy 之chi 食thực 。 常thường 行hành 乞khất 食thực 。 清thanh 淨tịnh 活hoạt 命mạng 。 故cố 名danh 乞khất 士sĩ 。 至chí 果quả 乃nãi 成thành 應Ứng 供Cúng 德đức 也dã 。 二nhị 怖bố 魔ma 。 魔ma 主chủ 生sanh 死tử 。 在tại 家gia 受thọ 欲dục 。 增tăng 長trưởng 生sanh 死tử 。 出xuất 家gia 離ly 染nhiễm 趣thú 向hướng 無vô 生sanh 。 是thị 故cố 魔ma 王vương 。 聞văn 之chi 生sanh 怖bố 。 染nhiễm 欲dục 破phá 戒giới 魔ma 還hoàn 快khoái 樂lạc 。 勤cần 修tu 三tam 學học 果quả 證chứng 無vô 生sanh 。 三tam 破phá 惡ác 。 見kiến 思tư 二nhị 使sử 共cộng 九cửu 十thập 八bát 。 名danh 惡ác 名danh 賊tặc 。 修tu 觀quán 推thôi 窮cùng 名danh 為vi 破phá 惡ác 。 證chứng 智trí 斷đoạn 盡tận 名danh 為vi 殺sát 賊tặc 。 四tứ 眾chúng 者giả 下hạ 。 釋thích 眾chúng 三tam 。 初sơ 釋thích 通thông 名danh 。 二nhị 一nhất 有hữu 下hạ 。 釋thích 別biệt 相tướng 。 三tam 今kim 此thử 下hạ 。 明minh 去khứ 取thủ 。 羯yết 磨ma 通thông 凡phàm 。 故cố 取thủ 有hữu 羞tu 。 今kim 此thử 二nhị 僧Tăng 者giả 。 即tức 有hữu 羞tu 真chân 實thật 也dã 。 論luận 云vân 。 是thị 中trung 二nhị 種chủng 僧Tăng 可khả 共cộng 百bách 一nhất 羯yết 磨ma 同đồng 聞văn 證chứng 信tín 。 尚thượng 簡giản 學học 人nhân 。 前tiền 三tam 絕tuyệt 分phần/phân 也dã 。 二nhị 千thiên 二nhị 下hạ 。 列liệt 數số 二nhị 。 初sơ 標tiêu 人nhân 合hợp 數số 二nhị 。 初sơ 合hợp 一nhất 千thiên 。 二nhị 舍xá 利lợi 下hạ 。 合hợp 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 二nhị 迦Ca 葉Diếp 下hạ 。 常thường 隨tùy 所sở 以dĩ 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 二nhị 。 初sơ 科khoa 四tứ 文văn 。 二nhị 天Thiên 竺Trúc 下hạ 。 釋thích 二nhị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 釋thích 位vị 。 二nhị 文Văn 殊Thù 下hạ 翻phiên 名danh 。 二nhị 發phát 起khởi 序tự 三tam 。 初sơ 對đối 辯biện 不bất 同đồng 二nhị 。 初sơ 泛phiếm 舉cử 差sai 別biệt 。 放phóng 光quang 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 。 放phóng 眉mi 間gian 光quang 。 照chiếu 東đông 方phương 萬vạn 八bát 千thiên 土độ 也dã 。 動động 地địa 如như 大đại 品phẩm 世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 神thần 通thông 力lực 。 大Đại 千Thiên 國quốc 土độ 。 六lục 種chủng 震chấn 動động 。 微vi 笑tiếu 如như 報báo 恩ân 經kinh 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 熙hi 怡di 微vi 笑tiếu 也dã 。 入nhập 禪thiền 如như 金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 是thị 時thời 如Như 來Lai 。 遊du 於ư 無vô 量lượng 。 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 也dã 。 自tự 唱xướng 位vị 號hiệu 。 如như 梵Phạm 網võng 經kinh 。 我ngã 今kim 盧lô 舍xá 那na 。 方phương 坐tọa 蓮liên 臺đài 也dã 。 勸khuyến 人nhân 令linh 問vấn 。 如như 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。 普phổ 告cáo 眾chúng 生sanh 。 大đại 覺giác 世Thế 尊Tôn 。 將tương 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 有hữu 所sở 疑nghi 。 今kim 悉tất 可khả 問vấn 。 為vi 最tối 後hậu 問vấn 也dã 。 然nhiên 諸chư 經kinh 發phát 起khởi 事sự 。 或hoặc 兼kiêm 有hữu 之chi 。 今kim 且thả 各các 舉cử 一nhất 端đoan 。 以dĩ 明minh 發phát 起khởi 之chi 相tướng 。 二nhị 今kim 經kinh 下hạ 。 正chánh 顯hiển 今kim 經kinh 二nhị 。 初sơ 正chánh 顯hiển 。 二nhị 何hà 故cố 下hạ 。 釋thích 疑nghi 。 二nhị 就tựu 中trung 下hạ 。 總tổng 科khoa 略lược 釋thích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 問vấn 頻tần 下hạ 。 釋thích 二nhị 。 初sơ 問vấn 答đáp 釋thích 疑nghi 二nhị 。 初sơ 問vấn 頻tần 婆bà 韋vi 提đề 皆giai 請thỉnh 弟đệ 子tử 。 赴phó 頻tần 婆bà 請thỉnh 。 何hà 故cố 唯duy 遣khiển 目Mục 連Liên 樓lâu 那na 。 至chí 赴phó 韋vi 提đề 。 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 躬cung 親thân 而nhi 往vãng 。 答đáp 頻tần 婆bà 國quốc 父phụ 。 願nguyện 聞văn 戒giới 法pháp 。 可khả 遣khiển 人nhân 授thọ 。 韋vi 提đề 國quốc 母mẫu 。 機cơ 在tại 妙diệu 觀quán 。 須tu 佛Phật 親thân 開khai 。 父phụ 母mẫu 之chi 稱xưng 從tùng 闍xà 王vương 得đắc 。 二nhị 頻tần 婆bà 下hạ 。 預dự 翻phiên 名danh 字tự 。 三tam 初sơ 段đoạn 下hạ 。 隨tùy 科khoa 解giải 經kinh 。 初sơ 正chánh 明minh 殺sát 父phụ 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 初sơ 爾nhĩ 下hạ 。 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 為vi 子tử 幽u 禁cấm 二nhị 。 初sơ 隨tùy 釋thích 經kinh 文văn 二nhị 。 初sơ 師sư 資tư 現hiện 事sự 二nhị 。 初sơ 釋thích 時thời 處xứ 標tiêu 人nhân 。 經Kinh 云vân 爾nhĩ 時thời 。 即tức 當đương 佛Phật 在tại 城thành 不bất 遠viễn 耆kỳ 闍xà 山sơn 時thời 也dã 。 前tiền 譯dịch 阿a 闍xà 世thế 為vi 未vị 生sanh 冤oan 。 今kim 方phương 釋thích 義nghĩa 處xứ 胎thai 之chi 日nhật 有hữu 冤oan 害hại 相tương/tướng 。 占chiêm 者giả 預dự 記ký 。 因nhân 以dĩ 為vi 名danh 。 二nhị 隨tùy 順thuận 下hạ 。 明minh 順thuận 友hữu 造tạo 逆nghịch 五ngũ 。 初sơ 釋thích 惡ác 友hữu 名danh 族tộc 。 二nhị 為vi 利lợi 下hạ 。 釋thích 惡ác 友hữu 謀mưu 術thuật 二nhị 。 初sơ 從tùng 人nhân 學học 術thuật 。 阿A 難Nan 親thân 弟đệ 。 知tri 取thủ 通thông 法pháp 。 自tự 未vị 得đắc 通thông 不bất 知tri 其kỳ 心tâm 。 故cố 授thọ 與dữ 之chi 。 二nhị 心tâm 念niệm 下hạ 。 誘dụ 人nhân 同đồng 謀mưu 。 作tác 象tượng 馬mã 寶bảo 。 以dĩ 輪Luân 王Vương 事sự 誑cuống 惑hoặc 闍xà 世thế 。 作tác 抱bão 持trì 等đẳng 。 欲dục 其kỳ 生sanh 愛ái 也dã 。 三tam 語ngữ 王vương 下hạ 。 明minh 惡ác 友hữu 言ngôn 教giáo 正chánh 教giáo 造tạo 逆nghịch 。 我ngã 殺sát 牟Mâu 尼Ni 以dĩ 作tác 新tân 佛Phật 。 汝nhữ 殺sát 頻tần 婆bà 以dĩ 作tác 新tân 王vương 。 新tân 王vương 新tân 佛Phật 共cộng 化hóa 世thế 間gian 。 不bất 亦diệc 快khoái 哉tai 。 四tứ 隨tùy 順thuận 下hạ 。 明minh 太thái 子tử 造tạo 逆nghịch 。 闍xà 世thế 受thọ 教giáo 乃nãi 行hành 殺sát 逆nghịch 。 五ngũ 調Điều 達Đạt 下hạ 。 明minh 惡ác 友hữu 造tạo 逆nghịch 。 調Điều 達Đạt 自tự 造tạo 三tam 逆nghịch 成thành 就tựu 。 復phục 教giáo 闍xà 世thế 殺sát 父phụ 成thành 就tựu 害hại 母mẫu 加gia 行hành 。 自tự 行hành 教giáo 他tha 五ngũ 逆nghịch 罪tội 故cố 生sanh 陷hãm 泥nê 犁lê 。 二nhị 頻tần 婆bà 下hạ 。 父phụ 子tử 前tiền 因nhân 。 被bị 殺sát 仙tiên 人nhân 生sanh 惡ác 念niệm 故cố 。 即tức 來lai 為vi 子tử 。 胎thai 中trung 已dĩ 有hữu 害hại 父phụ 之chi 怨oán 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 。 總tổng 結kết 權quyền 化hóa 。 調Điều 達Đạt 闍xà 世thế 頻tần 婆bà 韋vi 提đề 。 皆giai 是thị 大đại 權quyền 。 現hiện 逆nghịch 現hiện 順thuận 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 二nhị 夫phu 人nhân 奉phụng 食thực 。 三tam 聖thánh 為vi 說thuyết 法Pháp 。 二nhị 初sơ 釋thích 目Mục 連Liên 授thọ 戒giới 二nhị 。 初sơ 釋thích 疾tật 至chí 。 以dĩ 其kỳ 宿túc 世thế 。 事sự 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 今kim 得đắc 神thần 通thông 。 疾tật 至chí 王vương 所sở 。 二nhị 授thọ 八bát 下hạ 。 釋thích 戒giới 相tương/tướng 。 初sơ 開khai 香hương 衣y 及cập 上thượng 高cao 床sàng 。 以dĩ 為vi 八bát 戒giới 。 齋trai 在tại 八bát 外ngoại 。 次thứ 合hợp 香hương 衣y 高cao 床sàng 為vi 七thất 。 不bất 過quá 中trung 食thực 為vi 第đệ 八bát 。 則tắc 齋trai 在tại 八bát 內nội 。 法pháp 無vô 增tăng 減giảm 數số 有hữu 開khai 合hợp 。 皆giai 名danh 為vi 八Bát 戒Giới 齋Trai 也dã 。 二nhị 富phú 樓lâu 下hạ 。 釋thích 樓lâu 那na 說thuyết 法Pháp 。 四tứ 頻tần 婆bà 下hạ 法pháp 食thực 延diên 壽thọ 。 二nhị 次thứ 害hại 下hạ 。 明minh 欲dục 害hại 母mẫu 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 初sơ 闍xà 下hạ 。 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 為vi 子tử 幽u 閉bế 三tam 。 初sơ 欲dục 害hại 母mẫu 三tam 。 初sơ 王vương 問vấn 在tại 不phủ 。 二nhị 守thủ 門môn 下hạ 。 以dĩ 事sự 實thật 答đáp 。 三tam 王vương 聞văn 瞋sân 怒nộ 二nhị 。 初sơ 消tiêu 經kinh 文văn 。 二nhị 應ưng 殺sát 下hạ 。 釋thích 妨phương 難nạn/nan 。 二nhị 劫kiếp 初sơ 下hạ 。 二nhị 臣thần 諫gián 三tam 。 初sơ 釋thích 勸khuyến 辭từ 。 二nhị 以dĩ 手thủ 下hạ 。 釋thích 勸khuyến 相tương/tướng 。 三tam 驚kinh 怖bố 下hạ 。 明minh 從tùng 勸khuyến 。 三tam 勅sắc 語ngữ 下hạ 。 勅sắc 幽u 閉bế 。 二nhị 韋vi 提đề 下hạ 。 因nhân 禁cấm 請thỉnh 佛Phật 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 韋vi 提đề 下hạ 。 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 請thỉnh 人nhân 。 一nhất 是thị 門môn 師sư 。 一nhất 是thị 佛Phật 侍thị 。 先tiên 常thường 教giáo 誡giới 。 故cố 偏thiên 請thỉnh 二nhị 人nhân 。 既ký 在tại 深thâm 宮cung 。 故cố 請thỉnh 二nhị 人nhân 不bất 敢cảm 偏thiên 一nhất 。 欲dục 傳truyền 我ngã 意ý 請thỉnh 佛Phật 宣tuyên 說thuyết 生sanh 淨tịnh 土độ 因nhân 。 請thỉnh 人nhân 之chi 意ý 也dã 。

觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao 卷quyển 第đệ 三tam

Print Friendly, PDF & Email