仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ
Quyển 4
隋Tùy 智Trí 顗 說Thuyết 灌Quán 頂Đảnh 記Ký

仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ

天thiên 台thai 智trí 者giả 大đại 師sư 說thuyết 。 門môn 人nhân 灌quán 頂đảnh 記ký 。

又hựu 信tín 忍nhẫn 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 二nhị 明minh 信tín 忍nhẫn 。 文văn 四tứ 。 今kim 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 言ngôn 信tín 忍nhẫn 者giả 。 以dĩ 無vô 漏lậu 信tín 三Tam 寶Bảo 等đẳng 故cố 名danh 信tín 。 言ngôn 善thiện 達đạt 明minh 中trung 行hành 者giả 。 配phối 位vị 。 如như 下hạ 經kinh 說thuyết 。 善thiện 覺giác 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 證chứng 人nhân 法pháp 二nhị 空không 故cố 名danh 善thiện 覺giác 也dã 。 達đạt 即tức 離ly 達đạt 。 謂vị 二Nhị 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 離ly 破phá 戒giới 垢cấu 達đạt 真chân 俗tục 理lý 故cố 名danh 離ly 達đạt 。 明minh 即tức 明minh 慧tuệ 。 謂vị 三Tam 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 照chiếu 諸chư 法pháp 故cố 故cố 名danh 明minh 慧tuệ 。 五ngũ 陰ấm 假giả 人nhân 於ư 中trung 修tu 行hành 名danh 中trung 行hành 者giả 。 下hạ 經Kinh 云vân 道Đạo 行hạnh 人nhân 。 此thử 道đạo 成thành 人nhân 名danh 行hành 人nhân 。 斷đoạn 三tam 界giới 下hạ 。 二nhị 明minh 離ly 障chướng 。 以dĩ 色sắc 煩phiền 惱não 麁thô 故cố 。 於ư 此thử 三tam 地địa 而nhi 斷đoạn 云vân 云vân 。 能năng 化hóa 百bách 佛Phật 下hạ 。 三Tam 明Minh 攝nhiếp 化hóa 。 三tam 等đẳng 差sai 別biệt 配phối 對đối 三tam 地địa 可khả 解giải 。 問vấn 信tín 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 答đáp 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 想tưởng 信tín 。 輕khinh 毛mao 菩Bồ 薩Tát 十thập 信tín 是thị 。 二nhị 久cửu 信tín 。 三tam 賢hiền 菩Bồ 薩Tát 是thị 。 三tam 證chứng 信tín 。 初sơ 二nhị 三tam 地địa 是thị 也dã 云vân 云vân 。 常thường 以dĩ 十thập 五ngũ 心tâm 下hạ 。 四tứ 明minh 發phát 行hạnh 種chủng 子tử 。 四tứ 攝nhiếp 者giả 。 布bố 施thí 愛ái 語ngữ 。 利lợi 益ích 同đồng 事sự 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 者giả 。 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 。 四Tứ 弘Hoằng 誓Thệ 願Nguyện 者giả 。 瓔anh 珞lạc 經Kinh 云vân 。 願nguyện 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 度độ 苦khổ 斷đoạn 集tập 。 證chứng 滅diệt 修tu 道Đạo 。 名danh 四tứ 願nguyện 也dã 。 乃nãi 至chí 成thành 佛Phật 。 從tùng 於ư 初Sơ 地Địa 用dụng 此thử 十thập 五ngũ 心tâm 為vi 根căn 本bổn 云vân 云vân 。 順thuận 忍nhẫn 菩Bồ 薩Tát 下hạ 地địa 三Tam 明Minh 順thuận 忍nhẫn 。 文văn 三tam 。 今kim 初sơ 標tiêu 名danh 位vị 。 順thuận 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 觀quán 而nhi 未vị 正chánh 得đắc 。 故cố 名danh 順thuận 忍nhẫn 。 見kiến 勝thắng 現hiện 法pháp 者giả 。 即tức 是thị 位vị 也dã 。 見kiến 謂vị 順thuận 忍nhẫn 下hạ 品phẩm 見kiến 理lý 道Đạo 品Phẩm 分phân 明minh 。 即tức 第đệ 四tứ 焰Diễm 地Địa 。 勝thắng 即tức 中trung 品phẩm 第đệ 五ngũ 難nan 勝thắng 地địa 。 難nan 勝thắng 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 二nhị 不bất 從tùng 煩phiền 惱não 。 於ư 二nhị 事sự 得đắc 勝thắng 。 名danh 難Nan 勝Thắng 地Địa 。 見kiến 法pháp 即tức 第đệ 六lục 現hiện 前tiền 地địa 。 因nhân 緣duyên 觀quán 解giải 現hiện 前tiền 故cố 也dã 。 能năng 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 等đẳng 。 煩phiền 惱não 縛phược 者giả 。 二nhị 明minh 除trừ 障chướng 。 前tiền 斷đoạn 色sắc 煩phiền 惱não 。 此thử 斷đoạn 心tâm 煩phiền 惱não 。 又hựu 前tiền 斷đoạn 見kiến 惑hoặc 。 此thử 斷đoạn 思tư 惑hoặc 。 故cố 言ngôn 心tâm 也dã 。 故cố 現hiện 一nhất 身thân 下hạ 。 三Tam 明Minh 攝nhiếp 化hóa 。 前tiền 信tín 忍nhẫn 明minh 化hóa 身thân 。 故cố 云vân 現hiện 百bách 身thân 千thiên 身thân 萬vạn 身thân 。 今kim 順thuận 忍nhẫn 明minh 實thật 身thân 。 故cố 云vân 現hiện 一nhất 身thân 於ư 十thập 方phương 佛Phật 土độ 。 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 。 問vấn 云vân 何hà 一nhất 身thân 現hiện 於ư 多đa 土thổ/độ 。 答đáp 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 神thần 通thông 變biến 化hóa 。 令linh 眾chúng 見kiến 也dã 。 又hựu 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 四tứ 明minh 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 文văn 三tam 。 今kim 初sơ 標tiêu 名danh 位vị 。 謂vị 以dĩ 自tự 他tha 共cộng 無vô 因nhân 。 求cầu 色sắc 心tâm 二nhị 。 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 於ư 此thử 得đắc 智trí 名danh 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 所sở 謂vị 遠viễn 不bất 動động 觀quán 慧tuệ 者giả 。 此thử 配phối 位vị 也dã 。 遠viễn 即tức 第đệ 七thất 遠Viễn 行Hành 地Địa 。 能năng 至chí 有hữu 功công 用dụng 心tâm 後hậu 邊biên 故cố 。 不bất 動động 即tức 第đệ 八bát 不bất 動động 地địa 。 有hữu 相tương/tướng 煩phiền 惱não 。 不bất 能năng 動động 故cố 。 觀quán 慧tuệ 即tức 第đệ 九cửu 善thiện 慧tuệ 地địa 。 四tứ 無vô 礙ngại 解giải 。 化hóa 眾chúng 生sanh 故cố 。 亦diệc 能năng 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 色sắc 等đẳng 煩phiền 惱não 。 習tập 者giả 二nhị 明minh 除trừ 障chướng 。 前tiền 各các 斷đoạn 一nhất 重trọng/trùng 。 今kim 雙song 斷đoạn 正chánh 習tập 也dã 。 故cố 現hiện 不bất 可khả 說thuyết 下hạ 。 三Tam 明Minh 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 云vân 云vân 。

復phục 次thứ 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 下hạ 。 第đệ 五ngũ 辨biện 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 文văn 四tứ 。 初sơ 標tiêu 名danh 位vị 三tam 。 一nhất 標tiêu 名danh 者giả 。 前tiền 之chi 四tứ 忍nhẫn 未vị 盡tận 法pháp 源nguyên 。 今kim 之chi 一nhất 忍nhẫn 寂tịch 諸chư 心tâm 色sắc 滅diệt 於ư 想tưởng 習tập 名danh 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 云vân 云vân 。 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 二nhị 明minh 證chứng 用dụng 。 金kim 剛cang 是thị 喻dụ 。 三tam 昧muội 是thị 定định 。 有hữu 以dĩ 煩phiền 惱não 如như 金kim 剛cang 。 以dĩ 其kỳ 堅kiên 靳# 不bất 可khả 即tức 斷đoạn 。 非phi 佛Phật 智trí 力lực 。 無vô 能năng 斷đoạn 者giả 。 如như 經kinh 中trung 龜quy 甲giáp 羊dương 角giác 所sở 能năng 破phá 者giả 。 是thị 此thử 義nghĩa 也dã 。 有hữu 以dĩ 智trí 慧tuệ 如như 金kim 剛cang 。 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 不bất 為vi 彼bỉ 損tổn 。 亦diệc 大đại 經kinh 中trung 。 如như 金kim 剛cang 寶bảo 缾bình 無vô 嘶# 破phá 聲thanh 。 是thị 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 今kim 佛Phật 與dữ 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 用dụng 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 入nhập 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 也dã 云vân 云vân 。 下hạ 忍nhẫn 中trung 行hành 下hạ 。 三tam 配phối 位vị 。 下hạ 忍nhẫn 即tức 法pháp 雲vân 。 上thượng 忍nhẫn 即tức 佛Phật 也dã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 此thử 云vân 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 又hựu 無vô 礙ngại 道đạo 因nhân 位vị 攝nhiếp 故cố 名danh 下hạ 忍nhẫn 。 解giải 脫thoát 道Đạo 果Quả 攝nhiếp 故cố 名danh 上thượng 忍nhẫn 。 又hựu 法pháp 雲vân 與dữ 佛Phật 同đồng 。 入nhập 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 前tiền 心tâm 名danh 菩Bồ 薩Tát 後hậu 心tâm 名danh 佛Phật 。 無vô 有hữu 中trung 間gian 故cố 。 但đãn 上thượng 下hạ 。 全toàn 之chi 四tứ 忍nhẫn 俱câu 是thị 因nhân 位vị 故cố 有hữu 三tam 品phẩm 。 問vấn 諸chư 經kinh 有hữu 等đẳng 覺giác 。 何hà 故cố 此thử 中trung 不bất 立lập 。 答đáp 若nhược 依y 餘dư 經kinh 即tức 合hợp 有hữu 三tam 品phẩm 。 下hạ 品phẩm 十Thập 地Địa 。 中trung 品phẩm 等đẳng 覺giác 。 上thượng 品phẩm 妙diệu 覺giác 。 今kim 般Bát 若Nhã 附phụ 通thông 不bất 同đồng 別biệt 教giáo 。 故cố 但đãn 論luận 法pháp 雲vân 即tức 及cập 佛Phật 地địa 。 故cố 大đại 品phẩm 云vân 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 當đương 知tri 如như 佛Phật 。 如như 者giả 未vị 是thị 義nghĩa 。 大đại 經kinh 亦diệc 云vân 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 見kiến 性tánh 未vị 了liễu 。 此thử 皆giai 通thông 教giáo 意ý 也dã 云vân 云vân 。 共cộng 觀quán 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 下hạ 。 第đệ 二nhị 辨biện 除trừ 障chướng 。 文văn 三tam 。 初sơ 明minh 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 。 同đồng 觀quán 真Chân 諦Đế 而nhi 明minh 昧muội 不bất 同đồng 。 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 如như 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 聞văn 見kiến 佛Phật 性tánh 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 眼nhãn 見kiến 佛Phật 性tánh 。 又hựu 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 名danh 有hữu 上thượng 士sĩ 。 佛Phật 名danh 無Vô 上Thượng 士Sĩ 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 如như 十thập 四tứ 夜dạ 月nguyệt 。 佛Phật 如như 十thập 五ngũ 夜dạ 月nguyệt 等đẳng 云vân 云vân 。 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 習tập 者giả 。 二nhị 正chánh 辨biện 除trừ 障chướng 。 前tiền 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 中trung 。 雙song 斷đoạn 心tâm 色sắc 麁thô 習tập 。 今kim 此thử 忍nhẫn 中trung 。 永vĩnh 斷đoạn 心tâm 法pháp 細tế 習tập 也dã 。 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 下hạ 。 三Tam 明Minh 二nhị 道đạo 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 為vi 金kim 剛cang 者giả 。 此thử 無vô 礙ngại 道đạo 也dã 。 言ngôn 盡tận 相tương/tướng 者giả 未vị 盡tận 之chi 義nghĩa 。 如như 煙yên 是thị 火hỏa 相tương/tướng 而nhi 未vị 是thị 火hỏa 。 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 是thị 盡tận 無vô 明minh 之chi 相tướng 而nhi 無vô 明minh 未vị 盡tận 。 問vấn 若nhược 無vô 明minh 未vị 盡tận 應ưng 是thị 煩phiền 惱não 。 何hà 故cố 前tiền 文văn 。 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 同đồng 入nhập 此thử 定định 。 答đáp 無vô 明minh 之chi 性tánh 即tức 是thị 於ư 明minh 。 如như 燈đăng 生sanh 時thời 即tức 同đồng 滅diệt 時thời 。 只chỉ 以dĩ 一nhất 念niệm 無vô 明minh 心tâm 變biến 為vi 明minh 。 微vi 明minh 即tức 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 明minh 即tức 佛Phật 也dã 。 盡tận 相tương/tướng 無vô 相tướng 為vì 薩Tát 婆Bà 若Nhã 者giả 。 此thử 解giải 脫thoát 道đạo 。 前tiền 金kim 剛cang 下hạ 定định 。 但đãn 盡tận 色sắc 心tâm 麁thô 細tế 之chi 相tướng 。 不bất 得đắc 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 今kim 佛Phật 地địa 非phi 但đãn 盡tận 相tương/tướng 亦diệc 盡tận 無vô 相tướng 。 故cố 得đắc 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 可khả 謂vị 緣duyên 觀quán 雙song 冥minh 境cảnh 智trí 俱câu 寂tịch 也dã 。 超siêu 度độ 世thế 諦đế 下hạ 。 第đệ 三tam 約ước 諦đế 辨biện 異dị 。 三tam 賢hiền 多đa 住trụ 世thế 諦đế 十Thập 地Địa 多đa 住trụ 真Chân 諦Đế 。 真Chân 諦Đế 即tức 無vô 。 世thế 諦đế 即tức 有hữu 。 超siêu 世thế 諦đế 故cố 非phi 有hữu 。 超siêu 真Chân 諦Đế 故cố 非phi 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 即tức 薩tát 云vân 若nhược 。 問vấn 薩Tát 婆Bà 若Nhã 薩tát 云vân 若nhược 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 答đáp 有hữu 二nhị 說thuyết 。 一nhất 云vân 同đồng 。 二nhị 云vân 異dị 。 同đồng 者giả 彼bỉ 此thử 無vô 殊thù 。 異dị 者giả 薩Tát 婆Bà 若Nhã 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 薩tát 云vân 若nhược 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 今kim 謂vị 。 說thuyết 五ngũ 忍nhẫn 文văn 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 中trung 既ký 唯duy 分phần/phân 二nhị 品phẩm 。 不bất 應ưng 更cánh 有hữu 薩Tát 婆Bà 若Nhã 薩tát 。 云vân 若nhược 之chi 別biệt 。 復phục 說thuyết 即tức 有hữu 密mật 明minh 等đẳng 覺giác 之chi 義nghĩa 。 即tức 於ư 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 中trung 。 有hữu 上thượng 中trung 下hạ 。 下hạ 即tức 十Thập 地Địa 。 中trung 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 上thượng 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 若nhược 依y 經kinh 超siêu 度độ 二nhị 諦đế 外ngoại 為vi 第đệ 十thập 一nhất 。 地địa 薩tát 云vân 若nhược 者giả 。 即tức 依y 前tiền 釋thích 云vân 云vân 。 無vô 緣duyên 大đại 悲bi 下hạ 。 四tứ 明minh 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 文văn 二nhị 。 今kim 初sơ 略lược 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 在tại 於ư 三tam 界giới 。 佛Phật 以dĩ 大đại 悲bi 而nhi 濟tế 拔bạt 之chi 。 法pháp 華hoa 云vân 。 諸chư 子tử 游du 戲hí 。 來lai 入nhập 此thử 宅trạch 。 長trường/trưởng 行hành 即tức 云vân 。 長trưởng 者giả 驚kinh 入nhập 火hỏa 宅trạch 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 病bệnh 者giả 。 從tùng 大đại 悲bi 起khởi 。 皆giai 此thử 意ý 也dã 。 大đại 悲bi 是thị 能năng 化hóa 心tâm 。 眾chúng 生sanh 是thị 所sở 化hóa 境cảnh 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 是thị 能năng 化hóa 體thể 。 大đại 悲bi 有hữu 三tam 。 一nhất 眾chúng 生sanh 緣duyên 悲bi 。 外ngoại 道đạo 亦diệc 有hữu 。 二nhị 法pháp 緣duyên 悲bi 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 有hữu 。 三tam 無vô 緣duyên 悲bi 。 唯duy 佛Phật 獨độc 有hữu 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 第đệ 二nhị 依y 宗tông 廣quảng 釋thích 。 文văn 三tam 。 初sơ 約ước 正chánh 理lý 三tam 界giới 者giả 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 等đẳng 三tam 也dã 。 藏tạng 者giả 能năng 含hàm 六lục 道đạo 四tứ 生sanh 也dã 。 果quả 者giả 分phân 段đoạn 報báo 果quả 也dã 。 報báo 者giả 苦khổ 樂lạc 等đẳng 報báo 也dã 。 二nhị 十thập 二nhị 根căn 者giả 。 眼nhãn 等đẳng 六lục 根căn 。 苦khổ 樂lạc 憂ưu 喜hỷ 捨xả 五ngũ 成thành 十thập 一nhất 根căn 。 男nam 女nữ 命mạng 三tam 信tín 進tiến 念niệm 定định 慧tuệ 等đẳng 五ngũ 成thành 十thập 九cửu 根căn 。 未vị 知tri 根căn 欲dục 知tri 根căn 知tri 已dĩ 根căn 成thành 。 二nhị 十thập 二nhị 根căn 。 二nhị 十thập 一nhất 根căn 不bất 出xuất 分phân 段đoạn 三tam 界giới 。 知tri 已dĩ 根căn 不bất 出xuất 變biến 易dị 三tam 界giới 。 諸chư 佛Phật 三Tam 身Thân 亦diệc 不phủ 。 出xuất 三tam 界giới 者giả 。 以dĩ 法Pháp 身thân 即tức 應ứng 化hóa 也dã 。 大đại 經Kinh 云vân 。 今kim 我ngã 此thử 身thân 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 法pháp 華hoa 云vân 。 常thường 在tại 靈Linh 鷲Thứu 山Sơn 。 及cập 餘dư 諸chư 住trú 處xứ 。 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 名danh 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 亦diệc 名danh 釋Thích 迦Ca 亦diệc 名danh 舍xá 那na 等đẳng 。 既ký 知tri 三Tam 身Thân 即tức 一nhất 身thân 。 亦diệc 須tu 知tri 界giới 外ngoại 即tức 界giới 內nội 也dã 。 三tam 界giới 外ngoại 無vô 眾chúng 生sanh 下hạ 。 二nhị 明minh 聽thính 說thuyết 。 說thuyết 云vân 界giới 外ngoại 有hữu 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 者giả 。 此thử 外ngoại 道đạo 說thuyết 。 非phi 佛Phật 說thuyết 也dã 。 問vấn 界giới 外ngoại 實thật 無vô 眾chúng 生sanh 耶da 。 答đáp 聖thánh 教giáo 不bất 同đồng 。 有hữu 無vô 異dị 說thuyết 。 此thử 經Kinh 則tắc 云vân 界giới 外ngoại 無vô 眾chúng 生sanh 。 餘dư 經kinh 則tắc 有hữu 。 法pháp 華hoa 云vân 。 餘dư 國quốc 作tác 佛Phật 三tam 百bách 由do 旬tuần 。 外ngoại 權quyền 置trí 化hóa 城thành 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 上thượng 方phương 界giới 分phần/phân 度độ 如như 四tứ 十thập 二nhị 恆hằng 佛Phật 土độ 。 有hữu 佛Phật 名danh 香hương 積tích 。 若nhược 界giới 外ngoại 無vô 人nhân 。 豈khởi 容dung 三tam 界giới 內nội 。 上thượng 方phương 更cánh 有hữu 爾nhĩ 許hứa 佛Phật 土độ 耶da 。 故cố 知tri 亦diệc 有hữu 。 問vấn 此thử 經Kinh 云vân 無vô 。 餘dư 經Kinh 云vân 有hữu 。 如như 何hà 會hội 通thông 答đáp 此thử 經Kinh 云vân 無vô 。 無vô 變biến 易dị 眾chúng 生sanh 。 餘dư 經Kinh 云vân 有hữu 。 有hữu 變biến 易dị 眾chúng 生sanh 。 故cố 大đại 論luận 云vân 。 聲Thanh 聞Văn 生sanh 界giới 外ngoại 白bạch 銀ngân 世thế 界giới 無vô 煩phiền 惱não 名danh 。 只chỉ 約ước 無vô 煩phiền 惱não 即tức 云vân 無vô 眾chúng 生sanh 。 而nhi 聲Thanh 聞Văn 無vô 明minh 未vị 斷đoạn 。 豈khởi 實thật 無vô 耶da 。 此thử 文văn 正chánh 是thị 通thông 教giáo 意ý 。 偏thiên 論luận 界giới 內nội 煩phiền 惱não 眾chúng 生sanh 也dã 。 衛vệ 世thế 師sư 外ngoại 道đạo 說thuyết 有hữu 六lục 諦đế 。 大đại 有hữu 經kinh 是thị 其kỳ 一nhất 諦đế 。 彼bỉ 經kinh 說thuyết 云vân 。 此thử 三tam 界giới 外ngoại 別biệt 有hữu 世thế 界giới 。 若nhược 言ngôn 三tam 界giới 外ngoại 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 。 同đồng 彼bỉ 外ngoại 道đạo 說thuyết 也dã 。 實thật 理lý 而nhi 論luận 。 若nhược 言ngôn 界giới 外ngoại 有hữu 眾chúng 生sanh 。 即tức 同đồng 外ngoại 道đạo 。 若nhược 言ngôn 無vô 即tức 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 見kiến 者giả 。 即tức 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 即tức 非phi 如như 非phi 異dị 。 非phi 如như 非phi 異dị 。 即tức 不bất 如như 三tam 界giới 。 見kiến 於ư 三tam 界giới 。 如như 斯tư 等đẳng 事sự 。 法pháp 華hoa 中trung 佛Phật 方phương 顯hiển 了liễu 說thuyết 也dã 。 大đại 王vương 我ngã 常thường 下hạ 。 第đệ 三tam 引dẫn 昔tích 證chứng 今kim 。 我ngã 昔tích 常thường 說thuyết 。 斷đoạn 三tam 界giới 煩phiền 惱não 。 果quả 報báo 盡tận 名danh 為vi 佛Phật 。 豈khởi 於ư 三tam 界giới 外ngoại 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 耶da 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 名danh 薩tát 云vân 若nhược 性tánh 者giả 。 即tức 正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 共cộng 有hữu 此thử 。 豈khởi 於ư 三tam 界giới 外ngoại 而nhi 更cánh 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 也dã 。 眾chúng 生sanh 本bổn 業nghiệp 下hạ 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 文văn 二nhị 。 初sơ 總tổng 結kết 五ngũ 忍nhẫn 。 眾chúng 生sanh 本bổn 業nghiệp 即tức 煩phiền 惱não 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 成thành 道Đạo 時thời 。 亦diệc 有hữu 煩phiền 惱não 。 由do 煩phiền 惱não 故cố 。 修tu 諸chư 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 今kim 得đắc 成thành 佛Phật 。 佛Phật 本bổn 煩phiền 惱não 與dữ 今kim 眾chúng 生sanh 無vô 異dị 。 故cố 名danh 為vi 本bổn 。 五ngũ 忍nhẫn 中trung 十thập 四tứ 忍nhẫn 具cụ 足túc 者giả 。 二nhị 結kết 廣quảng 略lược 。 略lược 即tức 五ngũ 忍nhẫn 。 廣quảng 即tức 十thập 四tứ 。 謂vị 三tam 賢hiền 是thị 三tam 十Thập 地Địa 及cập 佛Phật 地địa 成thành 十thập 四tứ 也dã 。 上thượng 來lai 答đáp 前tiền 問vấn 兼kiêm 利lợi 他tha 竟cánh 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 第đệ 二nhị 答đáp 後hậu 問vấn 兼kiêm 自tự 利lợi 。 文văn 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 今kim 初sơ 揲# 前tiền 問vấn 。 是thị 故cố 更cánh 重trọng/trùng 申thân 。 十Thập 地Địa 是thị 菩Bồ 薩Tát 本bổn 業nghiệp 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 生sanh 死tử 菩Bồ 提Đề 無vô 染nhiễm 名danh 本bổn 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 淨tịnh 法pháp 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 不bất 同đồng 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 雜tạp 煩phiền 惱não 法pháp 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 。 問vấn 雜tạp 煩phiền 惱não 化hóa 眾chúng 生sanh 有hữu 何hà 失thất 。 答đáp 自tự 既ký 有hữu 縛phược 。 豈khởi 能năng 化hóa 他tha 凡phàm 夫phu 。 則tắc 師sư 既ký 墮đọa 弟đệ 亦diệc 隨tùy 墮đọa 。 二Nhị 乘Thừa 則tắc 謗báng 佛Phật 敗bại 法pháp 。 於ư 諸chư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 起khởi 怨oán 心tâm 。 豈khởi 成thành 利lợi 益ích 耶da 。 佛Phật 言ngôn 從tùng 一nhất 地địa 下hạ 。 二nhị 答đáp 。 文văn 二nhị 。 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 明minh 淨tịnh 業nghiệp 所sở 依y 。 謂vị 從tùng 歡hoan 喜hỷ 。 乃nãi 至chí 法Pháp 雲Vân 。 問vấn 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 十Thập 地Địa 。 答đáp 地địa 前tiền 三tam 賢hiền 。 賢hiền 而nhi 非phi 聖thánh 不bất 名danh 本bổn 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 妙diệu 覺giác 一nhất 地địa 妙diệu 果Quả 已dĩ 圓viên 。 故cố 於ư 因nhân 中trung 舉cử 十Thập 地Địa 。 答đáp 自tự 所sở 行hành 下hạ 。 簡giản 二nhị 行hành 。 一nhất 自tự 行hành 處xứ 即tức 十Thập 地Địa 境cảnh 。 二nhị 佛Phật 行hạnh 處xứ 謂vị 妙diệu 覺giác 地địa 境cảnh 。 前tiền 十Thập 地Địa 但đãn 行hành 自tự 所sở 行hành 處xứ 。 後hậu 金kim 剛cang 心tâm 通thông 行hành 二nhị 處xứ 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 得đắc 理lý 盡tận 三tam 昧muội 同đồng 佛Phật 行hạnh 處xứ 。 又hựu 瓔anh 珞lạc 云vân 。 佛Phật 子tử 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 。 住trụ 大đại 寂tịch 門môn 。 乃nãi 至chí 過quá 十Thập 地Địa 外ngoại 與dữ 佛Phật 同đồng 坐tọa 也dã 。 一nhất 切thiết 知tri 見kiến 故cố 者giả 。 三tam 釋thích 成thành 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 佛Phật 五ngũ 眼nhãn 方phương 能năng 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 。 以dĩ 佛Phật 三tam 智trí 方phương 能năng 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 本bổn 業nghiệp 者giả 下hạ 。 第đệ 二nhị 廣quảng 答đáp 。 文văn 三tam 。 初sơ 標tiêu 次thứ 釋thích 後hậu 結kết 。 今kim 初sơ 。 可khả 解giải 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 住trụ 下hạ 。 二nhị 釋thích 十Thập 地Địa 為vi 十thập 。 今kim 初sơ 釋thích 善thiện 覺giác 地địa 。 文văn 五ngũ 。 今kim 初sơ 明minh 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 言ngôn 住trụ 百bách 佛Phật 國quốc 者giả 。 國quốc 土độ 有hữu 三tam 。 一nhất 說thuyết 法Pháp 土thổ/độ 。 百bách 億ức 日nhật 月nguyệt 化hóa 小Tiểu 乘Thừa 。 二nhị 神thần 通thông 土thổ/độ 。 億ức 億ức 日nhật 月nguyệt 化hóa 中trung 乘thừa 。 三tam 智trí 慧tuệ 土thổ/độ 。 無vô 量lượng 世thế 界giới 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 言ngôn 百bách 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 者giả 。 說thuyết 法Pháp 土thổ/độ 也dã 。 作tác 閻Diêm 浮Phù 提đề 四Tứ 天Thiên 王Vương 者giả 。 二nhị 配phối 位vị 。 化hóa 於ư 四tứ 王vương 中trung 。 作tác 南nam 方phương 增Tăng 長Trưởng 天Thiên 王Vương 。 以dĩ 閻Diêm 浮Phù 提đề 勝thắng 於ư 餘dư 方phương 。 有hữu 佛Phật 出xuất 此thử 處xứ 故cố 。 又hựu 次thứ 第đệ 作tác 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 依y 十Thập 地Địa 經kinh 。 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 閻Diêm 浮Phù 鐵thiết 輪Luân 王Vương 。 不bất 言ngôn 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 瓔anh 珞lạc 云vân 。 修tu 行hành 一nhất 劫kiếp 二nhị 劫kiếp 三tam 劫kiếp 。 十thập 信tín 善thiện 者giả 有hữu 三tam 品phẩm 。 上thượng 品phẩm 善thiện 鐵thiết 輪Luân 王Vương 。 化hóa 一nhất 天thiên 下hạ 。 中trung 品phẩm 善thiện 粟túc 散tán 王vương 。 下hạ 品phẩm 善thiện 人nhân 中trung 王vương 。 十thập 住trụ 銅đồng 輪Luân 王Vương 。 十thập 行hành 銀ngân 輪Luân 王Vương 。 十thập 向hướng 金kim 輪Luân 王Vương 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 琉lưu 璃ly 輪Luân 王Vương 。 十Thập 地Địa 經kinh 初Sơ 地Địa 作tác 鐵thiết 輪Luân 王Vương 。 此thử 別biệt 教giáo 意ý 也dã 。 瓔anh 珞lạc 及cập 此thử 經Kinh 。 十Thập 善Thiện 作tác 鐵thiết 輪Luân 王Vương 圓viên 教giáo 意ý 也dã 。 修tu 百bách 法Pháp 門môn 者giả 。 三tam 顯hiển 法Pháp 門môn 也dã 。 即tức 自tự 利lợi 行hành 。 於ư 十Thập 善Thiện 中trung 。 一nhất 一nhất 更cánh 明minh 十Thập 善Thiện 故cố 言ngôn 百bách 法Pháp 門môn 。 二nhị 諦đế 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 四tứ 釋thích 地địa 中trung 別biệt 行hành 也dã 。 即tức 俗tục 即tức 真chân 故cố 言ngôn 平bình 等đẳng 。 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 者giả 。 五ngũ 釋thích 地địa 中trung 通thông 行hành 也dã 。 地địa 地địa 皆giai 用dụng 化hóa 生sanh 為vi 行hành 。 已dĩ 下hạ 九cửu 地địa 文văn 句cú 類loại 此thử 可khả 解giải 。 住trụ 千thiên 佛Phật 下hạ 。 二nhị 釋thích 離ly 達đạt 地địa 。 忉Đao 利Lợi 天thiên 此thử 云vân 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 也dã 。 地địa 經Kinh 云vân 。 二nhị 地địa 作tác 金kim 光quang 王vương 。 瓔anh 珞lạc 與dữ 此thử 經Kinh 同đồng 。 千thiên 法Pháp 門môn 者giả 。 於ư 前tiền 十Thập 善Thiện 中trung 一nhất 一nhất 各các 行hành 百bách 善thiện 也dã 云vân 云vân 。 住trụ 十thập 萬vạn 下hạ 。 三tam 釋thích 發phát 光quang 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 忉Đao 利Lợi 天Thiên 王Vương 。 瓔anh 珞lạc 同đồng 此thử 。 住trụ 百bách 億ức 下hạ 四tứ 釋thích 炎diễm 慧tuệ 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 炎Diễm 摩Ma 天Thiên 王Vương 。 瓔anh 珞lạc 同đồng 此thử 作tác 。 兜Đâu 率Suất 天Thiên 王Vương 。 道Đạo 品Phẩm 即tức 三Tam 十Thập 七Thất 道Đạo 品Phẩm 也dã 。 住trụ 千thiên 億ức 下hạ 。 五ngũ 釋thích 難nan 勝thắng 地địa 。 二nhị 諦đế 者giả 真chân 俗tục 也dã 。 四Tứ 諦Đế 者giả 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 也dã 。 八bát 諦đế 者giả 有hữu 作tác 四tứ 無vô 作tác 四tứ 也dã 。 又hựu 苦khổ 空không 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 及cập 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 處xứ 八bát 也dã 。 地địa 經kinh 作tác 兜Đâu 率Suất 天Thiên 王Vương 。 瓔anh 珞lạc 同đồng 此thử 作tác 。 化Hóa 樂Lạc 天Thiên 王Vương 。 住trụ 十thập 萬vạn 億ức 下hạ 。 六lục 釋thích 現hiện 前tiền 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 化Hóa 樂Lạc 天Thiên 王Vương 。 瓔anh 珞lạc 同đồng 此thử 作tác 。 他Tha 化Hóa 天Thiên 王Vương 。 住trụ 百bách 萬vạn 億ức 下hạ 。 七thất 釋thích 遠viễn 行hành 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 他tha 化hóa 天thiên 至chí 。 瓔anh 珞lạc 經Kinh 云vân 梵Phạm 王Vương 。 常thường 以dĩ 二nhị 智trí 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 。 住trụ 百bách 萬vạn 微vi 塵trần 下hạ 。 八bát 釋thích 等đẳng 觀quán 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 梵Phạm 天Thiên 王Vương 。 王vương 一nhất 千thiên 界giới 。 瓔anh 珞lạc 云vân 梵Phạm 師sư 子tử 瓔anh 珞lạc 光quang 光quang 天thiên 王vương 。 雙song 照chiếu 真chân 俗tục 不bất 相tương 違vi 名danh 為vi 方phương 便tiện 智trí 。 於ư 入nhập 觀quán 中trung 能năng 發phát 神thần 通thông 名danh 神thần 通thông 智trí 。 住trụ 百bách 萬vạn 億ức 下hạ 。 九cửu 釋thích 善thiện 慧tuệ 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 梵Phạm 王Vương 。 王vương 二nhị 千thiên 界giới 。 瓔anh 珞lạc 經kinh 作tác 淨tịnh 天thiên 王vương 。 住trụ 不bất 可khả 說thuyết 下hạ 。 十thập 釋thích 法pháp 雲vân 地địa 。 地địa 經kinh 作tác 大Đại 自Tự 在Tại 天Thiên 王Vương 。 王vương 三Tam 千Thiên 界Giới 。 瓔anh 珞lạc 作tác 大đại 。 淨Tịnh 居Cư 天Thiên 王Vương 。 大đại 自tự 在tại 大đại 淨tịnh 居cư 大đại 淨tịnh 天thiên 皆giai 同đồng 也dã 。 學học 行hành 已dĩ 滿mãn 名danh 理lý 盡tận 三tam 昧muội 。 唯duy 有hữu 一nhất 行hành 。 是thị 如Như 來Lai 行hạnh 。 所sở 謂vị 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 得đắc 名danh 同đồng 佛Phật 行hạnh 處xứ 。 無vô 明minh 是thị 三tam 界giới 之chi 本bổn 。 此thử 惑hoặc 已dĩ 盡tận 即tức 三tam 界giới 原nguyên 盡tận 也dã 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 下hạ 。 第đệ 三tam 結kết 。 文văn 二nhị 。 先tiên 結kết 菩Bồ 薩Tát 業nghiệp 。 若nhược 十thập 方phương 下hạ 。 二nhị 結kết 如Như 來Lai 業nghiệp 。 又hựu 是thị 答đáp 釋thích 妙diệu 覺giác 地địa 也dã 。

爾nhĩ 時thời 百bách 萬vạn 下hạ 。 大đại 章chương 第đệ 二nhị 月nguyệt 光quang 偈kệ 贊tán 。 文văn 三tam 。 一nhất 時thời 眾chúng 供cúng 養dường 。 二nhị 月nguyệt 光quang 讚tán 佛Phật 。 三tam 大đại 眾chúng 得đắc 益ích 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 財tài 供cúng 養dường 佛Phật 。 合hợp 掌chưởng 下hạ 。 次thứ 法pháp 供cúng 養dường 云vân 云vân 。 今kim 於ư 佛Phật 前tiền 下hạ 。 二nhị 月nguyệt 光quang 正chánh 贊tán 。 文văn 二nhị 。 一nhất 明minh 贊tán 處xứ 。 世Thế 尊Tôn 導đạo 師sư 下hạ 。 二nhị 正chánh 發phát 言ngôn 贊tán 。 偈kệ 者giả 竭kiệt 也dã 。 攝nhiếp 義nghĩa 竭kiệt 盡tận 故cố 名danh 為vi 偈kệ 。 四tứ 句cú 為vi 偈kệ 。 句cú 有hữu 三tam 四tứ 五ngũ 七thất 等đẳng 差sai 別biệt 。 若nhược 梵Phạm 天Thiên 以dĩ 三tam 十thập 二nhị 。 字tự 為vi 首thủ 盧lô 偈kệ 。 即tức 以dĩ 八bát 字tự 為vi 句cú 也dã 云vân 云vân 。 五ngũ 十thập 九cửu 行hành 大đại 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 六lục 行hành 總tổng 頌tụng 上thượng 義nghĩa 。 二nhị 四tứ 十thập 五ngũ 行hành 別biệt 頌tụng 十thập 四tứ 忍nhẫn 。 三tam 八bát 行hành 總tổng 結kết 頌tụng 五ngũ 忍nhẫn 。 初sơ 人nhân 三tam 。 前tiền 三tam 行hành 歎thán 別biệt 相tướng 三Tam 寶Bảo 。 次thứ 兩lưỡng 行hành 歎thán 五ngũ 忍nhẫn 。 後hậu 一nhất 行hành 歎thán 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 。 初sơ 文văn 三tam 。 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 差sai 別biệt 也dã 。 眾chúng 生sanh 及cập 器khí 二nhị 世thế 間gian 俱câu 尊tôn 名danh 世Thế 尊Tôn 。 引dẫn 導đạo 匠tượng 成thành 名danh 導đạo 師sư 。 導đạo 師sư 不bất 同đồng 。 有hữu 世thế 間gian 導đạo 師sư 。 出xuất 世thế 導đạo 師sư 。 出xuất 世thế 中trung 有hữu 拙chuyết 度độ 巧xảo 度độ 次thứ 第đệ 度độ 一nhất 心tâm 度độ 等đẳng 。 金kim 剛cang 體thể 歎thán 法Pháp 身thân 也dã 。 心tâm 行hành 下hạ 。 二nhị 兩lưỡng 句cú 嘆thán 法Pháp 寶bảo 。 淨tịnh 名danh 云vân 心tâm 淨tịnh 已dĩ 度độ 諸chư 禪thiền 定định 。 此thử 中trung 云vân 寂tịch 滅diệt 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 三tam 轉chuyển 法Pháp 輪luân 於ư 大Đại 千Thiên 。 其kỳ 輪luân 本bổn 來lai 常thường 清thanh 淨tịnh 。 此thử 中trung 云vân 心tâm 行hành 寂tịch 滅diệt 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 一nhất 句cú 包bao 之chi 。 義nghĩa 理lý 不bất 失thất 。 又hựu 初sơ 句cú 嘆thán 佛Phật 身thân 業nghiệp 。 次thứ 句cú 嘆thán 心tâm 業nghiệp 。 次thứ 句cú 嘆thán 口khẩu 業nghiệp 。 又hựu 佛Phật 五ngũ 事sự 具cụ 足túc 。 一nhất 世Thế 尊Tôn 威uy 德đức 具cụ 足túc 。 二nhị 導đạo 師sư 智trí 慧tuệ 具cụ 足túc 。 三tam 金kim 剛cang 體thể 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 。 四tứ 心tâm 行hành 寂tịch 滅diệt 。 解giải 脫thoát 具cụ 足túc 。 五ngũ 轉chuyển 法Pháp 輪luân 化hóa 他tha 具cụ 足túc 云vân 云vân 。 捷tiệp 疾tật 應ứng 機cơ 名danh 辨biện 。 八bát 音âm 者giả 。 梵Phạm 摩ma 喻dụ 經Kinh 云vân 。 一nhất 最tối 好hảo/hiếu 聲thanh 。 二nhị 易dị 了liễu 聲thanh 。 三tam 調điều 和hòa 聲thanh 。 四tứ 柔nhu 軟nhuyễn 聲thanh 。 五ngũ 不bất 誤ngộ 聲thanh 。 六lục 不bất 女nữ 聲thanh 。 七thất 尊tôn 重trọng 聲thanh 。 八bát 深thâm 遠viễn 聲thanh 。 洪hồng 者giả 大đại 也dã 。

時thời 眾chúng 下hạ 。 三tam 嘆thán 僧Tăng 寶bảo 。 文văn 中trung 。 總tổng 前tiền 大đại 眾chúng 天thiên 無vô 出xuất 家gia 法pháp 。 今kim 言ngôn 出xuất 家gia 者giả 。 約ước 心tâm 說thuyết 也dã 。 三tam 乘thừa 共cộng 行hành 十Thập 地Địa 。 故cố 云vân 成thành 比Bỉ 丘Khâu 眾chúng 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 也dã 。 又hựu 人nhân 身thân 出xuất 家gia 成thành 比Bỉ 丘Khâu 眾chúng 。 天thiên 心tâm 出xuất 家gia 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 也dã 。 五ngũ 忍nhẫn 功công 德đức 下hạ 。 二nhị 別biệt 嘆thán 五ngũ 忍nhẫn 。 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 是thị 因nhân 位vị 名danh 忍nhẫn 中trung 行hành 。 佛Phật 居cư 果quả 地địa 窮cùng 原nguyên 盡tận 理lý 名danh 能năng 盡tận 原nguyên 。 又hựu 十thập 四tứ 皆giai 云vân 正Chánh 士Sĩ 者giả 。 即tức 四tứ 十thập 一nhất 地địa 也dã 。 十Thập 地Địa 為vi 十thập 。 住trụ 行hành 向hướng 及cập 等đẳng 覺giác 名danh 為vi 四tứ 。 成thành 十thập 四tứ 大Đại 士Sĩ 。 圓viên 教giáo 十thập 四tứ 聖thánh 人nhân 。 皆giai 以dĩ 一nhất 心tâm 。 三tam 觀quán 諦đế 了liễu 諸chư 法pháp 名danh 忍nhẫn 中trung 行hành 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 眾chúng 行hành 休hưu 息tức 名danh 能năng 盡tận 原nguyên 云vân 云vân 。 佛Phật 眾chúng 法pháp 海hải 下hạ 一nhất 行hành 。 三tam 嘆thán 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 。 佛Phật 是thị 佛Phật 寶bảo 眾chúng 是thị 僧Tăng 寶bảo 法pháp 是thị 法Pháp 寶bảo 。 包bao 含hàm 如như 海hải 蘊uẩn 積tích 如như 藏tạng 。 故cố 無vô 量lượng 功công 德đức 。 攝nhiếp 在tại 其kỳ 中trung 也dã 。 十Thập 善Thiện 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 二nhị 別biệt 頌tụng 十thập 四tứ 忍nhẫn 。 文văn 五ngũ 。 初sơ 九cửu 行hành 頌tụng 伏phục 忍nhẫn 。 二nhị 十thập 行hành 頌tụng 信tín 忍nhẫn 。 三tam 八bát 行hành 頌tụng 順thuận 忍nhẫn 。 四tứ 十thập 行hành 頌tụng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 五ngũ 八bát 行hành 頌tụng 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 初sơ 文văn 二nhị 。 前tiền 兩lưỡng 行hành 頌tụng 伏phục 忍nhẫn 方phương 便tiện 即tức 十thập 信tín 也dã 。

復phục 有hữu 七thất 行hành 頌tụng 伏phục 忍nhẫn 功công 德đức 。 即tức 三tam 賢hiền 也dã 。 初sơ 文văn 二nhị 。 先tiên 一nhất 行hành 明minh 離ly 過quá 。 次thứ 一nhất 行hành 明minh 攝nhiếp 位vị 。 今kim 初sơ 。 古cổ 人nhân 云vân 。 十thập 信tín 菩Bồ 薩Tát 由do 發phát 大đại 心tâm 求cầu 出xuất 三tam 界giới 。 雖tuy 未vị 能năng 出xuất 。 已dĩ 能năng 遠viễn 離ly 。 惡ác 道đạo 等đẳng 苦khổ 。 故cố 言ngôn 長trường/trưởng 別biệt 。 今kim 則tắc 不bất 然nhiên 。 若nhược 別biệt 教giáo 十thập 信tín 是thị 外ngoại 凡phàm 。 未vị 能năng 暫tạm 離ly 。 豈khởi 能năng 長trường/trưởng 別biệt 。 若nhược 圓viên 教giáo 十thập 信tín 斷đoạn 三tam 界giới 惑hoặc 。 至chí 十thập 住trụ 初sơ 。 即tức 斷đoạn 界giới 外ngoại 無vô 明minh 等đẳng 惑hoặc 。 以dĩ 其kỳ 但đãn 斷đoạn 三tam 界giới 四tứ 住trụ 與dữ 羅La 漢Hán 齊tề 。 長trường/trưởng 別biệt 苦khổ 海hải 。 與dữ 二Nhị 乘Thừa 人nhân 同đồng 生sanh 方phương 便tiện 有hữu 餘dư 土thổ/độ 。 若nhược 羅La 漢Hán 支chi 佛Phật 。 於ư 彼bỉ 土độ 遇ngộ 餘dư 佛Phật 為vi 說thuyết 法Pháp 華hoa 經kinh 。 即tức 成thành 菩Bồ 薩Tát 進tiến 斷đoạn 無vô 明minh 。 若nhược 十thập 信tín 菩Bồ 薩Tát 縱túng/tung 未vị 聞văn 法Pháp 華hoa 。 亦diệc 能năng 漸tiệm 次thứ 自tự 斷đoạn 無vô 明minh 。 豈khởi 以dĩ 不bất 生sanh 惡ác 道đạo 。 便tiện 是thị 長trường/trưởng 別biệt 苦khổ 海hải 。 問vấn 此thử 十thập 信tín 。 與dữ 別biệt 教giáo 中trung 何hà 位vị 相tương 似tự 。 答đáp 奪đoạt 而nhi 論luận 之chi 。 別biệt 教giáo 地địa 前tiền 次thứ 第đệ 修tu 證chứng 。 十thập 住trụ 修tu 從tùng 假giả 入nhập 空không 觀quán 。 十thập 行hành 修tu 從tùng 空không 入nhập 假giả 觀quán 。 十thập 迴hồi 向hướng 修tu 中trung 道đạo 正chánh 觀quán 。 圓viên 教giáo 十thập 信tín 即tức 能năng 圓viên 修tu 三tam 觀quán 。 不bất 可khả 論luận 同đồng 。 與dữ 而nhi 言ngôn 之chi 。 即tức 別biệt 教giáo 十thập 迴hồi 向hướng 齊tề 。 問vấn 與dữ 前tiền 二nhị 教giáo 何hà 位vị 齊tề 。 答đáp 奪đoạt 而nhi 論luận 之chi 。 藏tạng 通thông 二nhị 教giáo 巧xảo 拙chuyết 雖tuy 異dị 。 但đãn 見kiến 於ư 空không 不bất 見kiến 不bất 空không 。 未vị 識thức 中trung 道đạo 。 圓viên 教giáo 十thập 信tín 具cụ 修tu 三tam 觀quán 。 與dữ 前tiền 二nhị 教giáo 不bất 可khả 格cách 量lượng 。 與dữ 而nhi 為vi 論luận 。 圓viên 教giáo 十thập 信tín 藏tạng 通thông 佛Phật 與dữ 二Nhị 乘Thừa 俱câu 斷đoạn 見kiến 思tư 。 即tức 與dữ 藏tạng 通thông 等đẳng 佛Phật 地địa 齊tề 也dã 。 所sở 言ngôn 大đại 信tín 者giả 。 謂vị 誓thệ 願nguyện 大đại 度độ 生sanh 大đại 說thuyết 法Pháp 大đại 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 大đại 也dã 。 區khu 分phần/phân 各các 別biệt 名danh 界giới 。 三tam 苦khổ 八bát 苦khổ 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 苦khổ 名danh 苦khổ 。 迴hồi 轉chuyển 不bất 息tức 如như 輪luân 。 沈trầm 浮phù 出xuất 沒một 如như 海hải 云vân 云vân 。 中trung 下hạ 品phẩm 善thiện 下hạ 。 二nhị 明minh 攝nhiếp 位vị 。 修tu 行hành 十Thập 善Thiện 。 必tất 具cụ 三tam 心tâm 。 中trung 下hạ 二nhị 心tâm 為vi 粟túc 散tán 王vương 。 小tiểu 王vương 眾chúng 多đa 猶do 如như 粟túc 散tán 。 上thượng 品phẩm 心tâm 行hành 十Thập 善Thiện 為vi 鐵thiết 輪Luân 王Vương 。 王vương 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 其kỳ 鐵thiết 輪luân 寶bảo 廣quảng 一nhất 俱câu 盧lô 舍xá 云vân 云vân 。 若nhược 瓔anh 珞lạc 上thượng 品phẩm 鐵thiết 輪luân 。 中trung 品phẩm 粟túc 散tán 。 下hạ 品phẩm 人nhân 王vương 云vân 云vân 。 習tập 種chủng 銅đồng 輪luân 下hạ 。 第đệ 二nhị 伏phục 忍nhẫn 上thượng 中trung 下hạ 功công 德đức 文văn 二nhị 。 初sơ 兩lưỡng 行hành 別biệt 嘆thán 三tam 品phẩm 。 為vi 三tam 輪Luân 王Vương 。 次thứ 五ngũ 行hành 總tổng 嘆thán 三tam 品phẩm 。 今kim 初sơ 。 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 習tập 種chủng 性tánh 人nhân 。 作tác 銅đồng 輪Luân 王Vương 王vương 二nhị 天thiên 下hạ 。 其kỳ 銅đồng 輪luân 寶bảo 廣quảng 二nhị 俱câu 盧lô 舍xá 。 十thập 行hành 菩Bồ 薩Tát 性tánh 種chủng 性tánh 人nhân 。 作tác 銀ngân 輪Luân 王Vương 王vương 三tam 天thiên 下hạ 。 其kỳ 銀ngân 輪luân 寶bảo 廣quảng 三tam 俱câu 盧lô 舍xá 。 十thập 回hồi 向hướng 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 種chủng 性tánh 人nhân 。 作tác 金Kim 輪Luân 王Vương 。 王vương 四tứ 天thiên 下hạ 。 其kỳ 金kim 輪luân 寶bảo 。 廣quảng 四tứ 俱câu 盧lô 舍xá 。 七thất 寶bảo 者giả 。 女nữ 寶bảo 。 珠châu 寶bảo 。 輪luân 寶bảo 。 主chủ 兵binh 寶bảo 。 主chủ 藏tạng 臣thần 寶bảo 。 象tượng 寶bảo 。 馬mã 寶bảo 等đẳng 也dã 。 伏phục 忍nhẫn 聖thánh 胎thai 下hạ 。 二nhị 總tổng 歎thán 三tam 品phẩm 。 文văn 二nhị 。 初sơ 一nhất 行hàng 列liệt 三tam 十thập 心tâm 。 與dữ 十thập 聖thánh 作tác 胎thai 故cố 名danh 聖thánh 胎thai 。 三tam 十thập 人nhân 總tổng 標tiêu 數số 。 十thập 住trụ 下hạ 別biệt 列liệt 。 經kinh 作tác 信tín 字tự 。 有hữu 人nhân 云vân 。 信tín 即tức 十thập 信tín 止chỉ 則tắc 十thập 住trụ 堅kiên 則tắc 十thập 行hành 。 此thử 恐khủng 與dữ 經kinh 文văn 義nghĩa 理lý 相tương 違vi 。 有hữu 人nhân 云vân 。 信tín 即tức 十thập 住trụ 止chỉ 則tắc 十thập 行hành 堅kiên 則tắc 十thập 回hồi 向hướng 。 此thử 則tắc 得đắc 義nghĩa 違vi 文văn 。 今kim 謂vị 住trụ 信tín 相tương 似tự 。 傳truyền 寫tả 者giả 謬mậu 。 應ưng 作tác 住trụ 字tự 讀đọc 之chi 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 下hạ 。 二nhị 正chánh 嘆thán 功công 德đức 。 文văn 四tứ 。 初sơ 嘆thán 伏phục 忍nhẫn 。 能năng 生sanh 諸chư 佛Phật 。 以dĩ 伏phục 忍nhẫn 為vi 入nhập 道đạo 之chi 初sơ 門môn 菩Bồ 提Đề 之chi 關quan 鍵kiện 。 誰thùy 人nhân 出xuất 不bất 由do 戶hộ 。 故cố 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 由do 此thử 而nhi 生sanh 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 羅la 嘆thán 伏phục 忍nhẫn 能năng 生sanh 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 海hải 有hữu 本bổn 。 所sở 謂vị 眾chúng 流lưu 。 眾chúng 流lưu 之chi 本bổn 必tất 有hữu 涓# 滴tích 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 行hạnh 。 本bổn 乎hồ 伏phục 忍nhẫn 。 伏phục 忍nhẫn 成thành 立lập 由do 於ư 信tín 心tâm 。 若nhược 能năng 發phát 信tín 心tâm 。 入nhập 圓viên 十thập 住trụ 即tức 斷đoạn 無vô 明minh 。 無vô 明minh 盤bàn 礴bạc 非phi 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 所sở 不bất 能năng 斷đoạn 。 能năng 斷đoạn 之chi 智trí 從tùng 十thập 信tín 生sanh 。 故cố 佛Phật 嘆thán 云vân 信tín 心tâm 難nạn/nan 也dã 。 若nhược 得đắc 信tín 心tâm 下hạ 。 三Tam 明Minh 功công 能năng 。 若nhược 得đắc 圓viên 信tín 心tâm 。 必tất 不bất 退thoái 轉chuyển 。 即tức 得đắc 入nhập 於ư 。 初Sơ 地Địa 之chi 道đạo 。 此thử 中trung 經kinh 文văn 包bao 含hàm 兩lưỡng 教giáo 。 若nhược 約ước 別biệt 教giáo 。 即tức 從tùng 十thập 信tín 漸tiệm 進tiến 不bất 退thoái 登đăng 於ư 歡hoan 喜hỷ 。 若nhược 是thị 圓viên 教giáo 十thập 信tín 心tâm 菩Bồ 薩Tát 即tức 不bất 退thoái 轉chuyển 。 便tiện 登đăng 初sơ 住trụ 。 圓viên 教giáo 初sơ 住trụ 即tức 別biệt 教giáo 初Sơ 地Địa 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 及cập 下hạ 經kinh 文văn 亦diệc 以dĩ 十thập 住trụ 為vi 十Thập 地Địa 也dã 。 必tất 不bất 退thoái 者giả 。 圓viên 教giáo 十thập 信tín 必tất 不bất 退thoái 墮đọa 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 及cập 於ư 三tam 界giới 。 問vấn 本bổn 業nghiệp 瓔anh 珞lạc 說thuyết 十thập 住trụ 中trung 。 第đệ 六lục 住trụ 正chánh 觀quán 現hiện 前tiền 。 值trị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 善Thiện 知Tri 識Thức 所sở 護hộ 。 則tắc 出xuất 七thất 住trụ 。 常thường 不bất 退thoái 轉chuyển 。 七thất 住trụ 以dĩ 前tiền 名danh 為vi 退thoái 分phần/phân 。 如như 佛Phật 初sơ 會hội 有hữu 八bát 萬vạn 人nhân 退thoái 。 如như 淨tịnh 目mục 天thiên 子tử 法pháp 才tài 王vương 子tử 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。 欲dục 入nhập 七thất 住trụ 值trị 惡ác 因nhân 緣duyên 退thoái 落lạc 凡phàm 夫phu 不bất 善thiện 惡ác 中trung 作tác 大đại 邪tà 見kiến 。 今kim 此thử 經Kinh 中trung 不bất 言ngôn 退thoái 者giả 何hà 耶da 。 答đáp 人nhân 心tâm 如như 面diện 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 大đại 聖thánh 隨tùy 機cơ 故cố 亦diệc 差sai 別biệt 。 有hữu 說thuyết 十thập 行hành 菩Bồ 薩Tát 性tánh 種chủng 人nhân 。 猶do 退thoái 墮đọa 地địa 獄ngục 。 又hựu 初sơ 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 猶do 退thoái 墮đọa 者giả 。 即tức 入nhập 迴hồi 向hướng 人nhân 亦diệc 有hữu 退thoái 墮đọa 。 瓔anh 珞lạc 第đệ 一nhất 說thuyết 十thập 住trụ 第đệ 七thất 名danh 住trụ 不bất 退thoái 。 七thất 住trụ 已dĩ 前tiền 即tức 有hữu 退thoái 義nghĩa 。 約ước 教giáo 而nhi 斷đoạn 。 初sơ 阿a 僧tăng 祇kỳ 退thoái 者giả 三tam 藏tạng 意ý 。 十thập 行hành 退thoái 者giả 通thông 意ý 。 十thập 回hồi 向hướng 退thoái 者giả 別biệt 意ý 。 十thập 信tín 退thoái 者giả 圓viên 意ý 。 今kim 云vân 信tín 心tâm 不bất 退thoái 。 進tiến 入nhập 初sơ 住trụ 之chi 地địa 。 即tức 圓viên 義nghĩa 也dã 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 下hạ 。 四tứ 明minh 利lợi 他tha 。 上thượng 句cú 明minh 化hóa 他tha 之chi 行hành 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 令linh 常thường 覺giác 悟ngộ 。 必tất 不bất 退thoái 轉chuyển 。 下hạ 句cú 結kết 歎thán 初sơ 心tâm 也dã 。 大đại 經Kinh 云vân 。 發phát 心tâm 畢tất 竟cánh 二nhị 不bất 別biệt 。 如như 是thị 二nhị 心tâm 前tiền 心tâm 難nạn/nan 。 般Bát 若Nhã 云vân 。 能năng 生sanh 一nhất 念niệm 淨tịnh 信tín 。 於ư 無vô 量lượng 佛Phật 。 而nhi 種chúng 善thiện 根căn 。 法pháp 華hoa 云vân 。 於ư 無vô 量lượng 劫kiếp 。 行hành 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 如như 聞văn 佛Phật 壽thọ 命mạng 生sanh 信tín 等đẳng 。 皆giai 斯tư 義nghĩa 也dã 。 善thiện 覺giác 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 二nhị 頌tụng 信tín 忍nhẫn 功công 德đức 。 文văn 二nhị 。 先tiên 頌tụng 三tam 品phẩm 。 後hậu 後hậu 歎thán 。 初sơ 文văn 三tam 。 一nhất 四tứ 行hành 頌tụng 初Sơ 地Địa 下hạ 忍nhẫn 。 次thứ 兩lưỡng 行hành 頌tụng 一nhất 地địa 中trung 忍nhẫn 。 後hậu 兩lưỡng 行hành 頌tụng 三tam 地địa 上thượng 忍nhẫn 。 初sơ 文văn 二nhị 。 初sơ 一nhất 行hành 半bán 嘆thán 作tác 王vương 功công 能năng 。 俗tục 如như 幻huyễn 有hữu 真Chân 如Như 幻huyễn 無vô 。 心tâm 雖tuy 非phi 實thật 不bất 無vô 於ư 幻huyễn 。 於ư 幻huyễn 宛uyển 然nhiên 故cố 云vân 雙song 照chiếu 。 真chân 俗tục 空không 故cố 故cố 云vân 平bình 等đẳng 。 始thỉ 登đăng 一Nhất 乘Thừa 下hạ 。 二nhị 兩lưỡng 行hành 半bán 明minh 入nhập 地địa 功công 德đức 。 以dĩ 一nhất 心tâm 三tam 智trí 住trụ 於ư 諦đế 理lý 名danh 住trụ 。 能năng 生sanh 諸chư 德đức 名danh 地địa 。 地địa 即tức 別biệt 教giáo 。 初sơ 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 住trụ 即tức 圓viên 教giáo 初sơ 歡hoan 喜hỷ 住trụ 也dã 。 於ư 一nhất 心tâm 中trung 。 即tức 修tu 三tam 觀quán 。 萬vạn 德đức 萬vạn 行hạnh 並tịnh 在tại 其kỳ 中trung 。 華hoa 首thủ 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 德đức 並tịnh 在tại 初sơ 發phát 心tâm 中trung 。 即tức 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 而nhi 不bất 動động 者giả 。 別biệt 教giáo 則tắc 十thập 回hồi 向hướng 菩Bồ 薩Tát 修tu 中trung 道đạo 正chánh 觀quán 未vị 證chứng 故cố 有hữu 動động 。 至chí 初Sơ 地Địa 證chứng 得đắc 則tắc 無vô 動động 。 圓viên 教giáo 則tắc 十thập 信tín 。 修tu 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 猶do 有hữu 動động 。 初sơ 住trụ 證chứng 得đắc 方phương 無vô 動động 也dã 。 離ly 達đạt 開Khai 士Sĩ 下hạ 。 二nhị 兩lưỡng 行hành 頌tụng 信tín 忍nhẫn 中trung 品phẩm 。 離ly 達đạt 者giả 。 離ly 破phá 戒giới 垢cấu 通thông 達đạt 三tam 觀quán 。 別biệt 教giáo 二nhị 地địa 圓viên 教giáo 二nhị 住trụ 。 開Khai 士Sĩ 者giả 開khai 空không 法pháp 道đạo 也dã 。 大Đại 士Sĩ 正Chánh 士Sĩ 開Khai 士Sĩ 等đẳng 。 並tịnh 一nhất 義nghĩa 也dã 。 忉Đao 利Lợi 明minh 王vương 位vị 。 現hiện 形hình 明minh 化hóa 。 無vô 緣duyên 等đẳng 明minh 智trí 。 世thế 諦đế 無vô 法pháp 可khả 緣duyên 。 真Chân 諦Đế 無vô 法pháp 可khả 相tương/tướng 。 無vô 緣duyên 無vô 相tướng 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 無vô 無vô 者giả 。 一nhất 無vô 無vô 緣duyên 。 一nhất 無vô 無vô 相tướng 。 此thử 二nhị 俱câu 無vô 。 云vân 何hà 有hữu 生sanh 。 故cố 云vân 無vô 生sanh 。 既ký 真chân 無vô 生sanh 。 何hà 得đắc 有hữu 照chiếu 。 云vân 何hà 無vô 二nhị 照chiếu 。 照chiếu 無vô 所sở 照chiếu 不bất 二nhị 故cố 也dã 。 明minh 慧tuệ 空không 照chiếu 下hạ 。 三tam 兩lưỡng 行hành 頌tụng 信tín 忍nhẫn 上thượng 品phẩm 。 別biệt 則tắc 三tam 地địa 達đạt 人nhân 法pháp 二nhị 空không 得đắc 忍nhẫn 成thành 就tựu 名danh 空không 照chiếu 。 圓viên 則tắc 三tam 住trụ 即tức 空không 即tức 假giả 即tức 中trung 名danh 空không 照chiếu 也dã 。 應ưng 形hình 下hạ 明minh 化hóa 也dã 。 忍nhẫn 心tâm 下hạ 明minh 智trí 。 三tam 諦đế 即tức 一nhất 諦đế 。 三tam 心tâm 即tức 一nhất 心tâm 。 故cố 云vân 無vô 二nhị 。 即tức 有hữu 即tức 空không 故cố 云vân 出xuất 有hữu 入nhập 無vô 。 即tức 空không 即tức 有hữu 故cố 云vân 變biến 化hóa 生sanh 也dã 。 善thiện 覺giác 離ly 明minh 下hạ 。 第đệ 二nhị 總tổng 結kết 信tín 忍nhẫn 。 能năng 滅diệt 三tam 界giới 色sắc 煩phiền 惱não 。 即tức 色sắc 是thị 空không 。 還hoàn 觀quán 三tam 界giới 身thân 口khẩu 色sắc 。 即tức 空không 是thị 色sắc 。 法pháp 性tánh 第đệ 一nhất 無vô 遺di 照chiếu 。 無vô 非phi 中trung 道đạo 也dã 。 有hữu 本bổn 作tác 唯duy 照chiếu 。 非phi 經kinh 意ý 也dã 。 炎diễm 慧tuệ 下hạ 。 第đệ 三tam 頌tụng 順thuận 忍nhẫn 。 文văn 二nhị 。 前tiền 六lục 行hành 正chánh 頌tụng 。 後hậu 兩lưỡng 行hành 總tổng 結kết 。 初sơ 文văn 三tam 。 初sơ 兩lưỡng 行hành 頌tụng 下hạ 品phẩm 。 次thứ 兩lưỡng 行hành 頌tụng 中trung 品phẩm 。 後hậu 兩lưỡng 行hành 頌tụng 上thượng 品phẩm 。 初sơ 中trung 炎diễm 慧tuệ 妙diệu 光quang 等đẳng 者giả 。 即tức 別biệt 教giáo 四Tứ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 精Tinh 進Tấn 波Ba 羅La 蜜Mật 成thành 就tựu 。 圓viên 教giáo 即tức 四Tứ 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 三tam 觀quán 精tinh 進tấn 。 緣duyên 寂tịch 即tức 實thật 智trí 。 照chiếu 空không 有hữu 即tức 權quyền 智trí 也dã 。 勝thắng 慧tuệ 下hạ 。 次thứ 頌tụng 中trung 品phẩm 忍nhẫn 。 別biệt 教giáo 五Ngũ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 深thâm 禪thiền 定định 。 得đắc 於ư 勝thắng 慧tuệ 。 圓viên 教giáo 五Ngũ 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 空không 空không 諦đế 觀quán 無vô 二nhị 即tức 動động 是thị 寂tịch 。 變biến 化hóa 六lục 道đạo 即tức 寂tịch 是thị 動động 也dã 。 法pháp 現hiện 下hạ 。 三tam 頌tụng 上thượng 忍nhẫn 。 別biệt 教giáo 六Lục 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 般Bát 若Nhã 圓viên 滿mãn 。 故cố 云vân 法pháp 現hiện 等đẳng 。 圓viên 教giáo 六lục 住trụ 中trung 無vô 二nhị 無vô 照chiếu 等đẳng 即tức 寂tịch 也dã 。 智trí 光quang 普phổ 照chiếu 即tức 動động 也dã 。 焰diễm 勝thắng 法Pháp 現hiện 下hạ 。 二nhị 兩lưỡng 行hành 總tổng 結kết 。 焰diễm 即tức 前tiền 四tứ 地địa 。 勝thắng 即tức 五ngũ 地địa 。 法pháp 現hiện 即tức 六lục 地địa 。 此thử 三tam 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 中trung 道đạo 觀quán 不bất 起khởi 有hữu 無vô 二nhị 相tương/tướng 。 以dĩ 正chánh 觀quán 水thủy 洗tẩy 無vô 明minh 垢cấu 也dã 。 空không 慧tuệ 等đẳng 者giả 。 即tức 色sắc 心tâm 俱câu 空không 也dã 。 還hoàn 觀quán 等đẳng 者giả 。 即tức 色sắc 心tâm 俱câu 假giả 也dã 。 遠viễn 達đạt 無vô 生sanh 下hạ 。 第đệ 四tứ 頌tụng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 一nhất 頌tụng 為vi 三tam 。 前tiền 五ngũ 行hành 頌tụng 七thất 地địa 下hạ 忍nhẫn 。 次thứ 三tam 行hành 頌tụng 八bát 地địa 中trung 忍nhẫn 。 後hậu 兩lưỡng 行hành 頌tụng 九cửu 地địa 上thượng 忍nhẫn 。 初sơ 文văn 二nhị 。 初sơ 釋thích 行hành 相tương/tướng 。 二nhị 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 今kim 初sơ 。 遠viễn 達đạt 無vô 生sanh 。 大đại 品phẩm 云vân 。 七thất 地địa 深thâm 入nhập 無vô 生sanh 。 深thâm 入nhập 遠viễn 達đạt 義nghĩa 相tương 似tự 也dã 。 不bất 同đồng 六lục 地địa 證chứng 有hữu 間gian 斷đoạn 。 至chí 法pháp 之chi 源nguyên 故cố 云vân 深thâm 入nhập 。 深thâm 入nhập 即tức 遠viễn 行hành 地địa 。 隣lân 近cận 第đệ 八bát 地địa 。 故cố 復phục 云vân 遠viễn 行hành 。 遠viễn 行hành 地địa 即tức 遠viễn 達đạt 也dã 。 常thường 萬vạn 億ức 等đẳng 者giả 。 明minh 化hóa 用dụng 。 略lược 舉cử 大đại 數số 故cố 云vân 萬vạn 億ức 。 未vị 度độ 下hạ 明minh 損tổn 生sanh 。 未vị 度độ 報báo 身thân 者giả 分phân 段đoạn 身thân 是thị 也dã 。 盡tận 此thử 一nhất 身thân 。 即tức 入nhập 變biến 易dị 故cố 。 智trí 論luận 云vân 。 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 捨xả 肉nhục 身thân 。 又hựu 二nhị 十thập 一nhất 生sanh 中trung 。 未vị 度độ 末mạt 後hậu 一nhất 生sanh 也dã 。 雙song 觀quán 二nhị 諦đế 故cố 云vân 等đẳng 觀quán 。 又hựu 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 。 無vô 差sai 別biệt 相tướng 。 故cố 云vân 等đẳng 觀quán 。 別biệt 教giáo 七thất 地địa 猶do 有hữu 功công 用dụng 。 進tiến 入nhập 八bát 地địa 無vô 功công 用dụng 心tâm 。 中trung 道Đạo 法Pháp 流lưu 至chí 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 海hải 。 此thử 別biệt 接tiếp 通thông 意ý 也dã 。 始thỉ 入nhập 無vô 緣duyên 金kim 剛cang 忍nhẫn 。 則tắc 不bất 受thọ 三tam 界giới 分phân 段đoạn 身thân 。 此thử 乃nãi 預dự 說thuyết 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 功công 德đức 。 以dĩ 其kỳ 必tất 能năng 致trí 此thử 勝thắng 神thần 。 不bất 久cửu 的đích 得đắc 故cố 先tiên 說thuyết 也dã 。 亦diệc 猶do 教giáo 聲Thanh 聞Văn 人nhân 先tiên 嘆thán 當đương 果quả 矣hĩ 。 中trung 道đạo 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 對đối 真chân 俗tục 即tức 是thị 第đệ 三tam 。 一nhất 中trung 一nhất 切thiết 中trung 故cố 云vân 無vô 二nhị 照chiếu 。 從tùng 初Sơ 地Địa 至chí 七Thất 地Địa 。 各các 有hữu 下hạ 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 。 三tam 七thất 即tức 二nhị 十thập 一nhất 。 生sanh 生sanh 之chi 中trung 。 皆giai 觀quán 諸chư 法pháp 空không 寂tịch 。 以dĩ 此thử 為vi 行hành 也dã 。 三tam 界giới 愛ái 習tập 下hạ 。 二nhị 明minh 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 斷đoạn 現hiện 行hành 。 此thử 斷đoạn 習tập 氣khí 。 如như 十Thập 地Địa 經Kinh 云vân 。 此thử 遠viễn 行hành 地địa 。 不bất 名danh 有hữu 煩phiền 惱não 者giả 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 不bất 行hành 故cố 。 貪tham 求cầu 如Như 來Lai 智trí 者giả 。 未vị 滿mãn 足túc 故cố 。 不bất 名danh 有hữu 煩phiền 惱não 。 此thử 經Kinh 亦diệc 爾nhĩ 。 愛ái 佛Phật 智trí 者giả 習tập 未vị 斷đoạn 故cố 。 故cố 名danh 順thuận 道đạo 定định 。 諦đế 謂vị 審thẩm 實thật 。 以dĩ 前tiền 六lục 地địa 但đãn 斷đoạn 煩phiền 惱não 未vị 斷đoạn 無vô 明minh 習tập 氣khí 。 今kim 第đệ 七thất 地địa 煩phiền 惱não 麁thô 重trọng 。 早tảo 已dĩ 斷đoạn 盡tận 。 故cố 能năng 諦đế 了liễu 。 未vị 斷đoạn 無vô 明minh 習tập 也dã 。 愛ái 謂vị 癡si 愛ái 。 由do 癡si 愛ái 故cố 受thọ 生sanh 死tử 身thân 。 故cố 淨tịnh 名danh 云vân 。 從tùng 癡si 有hữu 愛ái 。 則tắc 我ngã 病bệnh 生sanh 。 今kim 七thất 地địa 中trung 永vĩnh 已dĩ 斷đoạn 故cố 。 等đẳng 觀quán 下hạ 三tam 行hành 。 頌tụng 無vô 生sanh 中trung 品phẩm 忍nhẫn 。 即tức 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 此thử 句cú 標tiêu 名danh 舉cử 位vị 。 變biến 生sanh 法Pháp 身thân 者giả 。 七thất 地địa 分phân 段đoạn 報báo 身thân 。 已dĩ 捨xả 變biến 彼bỉ 分phân 段đoạn 得đắc 變biến 易dị 法Pháp 身thân 。 故cố 云vân 變biến 生sanh 。 證chứng 法pháp 性tánh 理lý 以dĩ 成thành 此thử 身thân 。 故cố 云vân 法Pháp 身thân 。 八bát 百bách 恆hằng 土thổ/độ 下hạ 明minh 勝thắng 用dụng 。 道đạo 前tiền 為vi 過quá 去khứ 道đạo 中trung 為vi 現hiện 在tại 道đạo 後hậu 為vì 未vị 來lai 。 返phản 照chiếu 者giả 。 照chiếu 過quá 去khứ 七thất 地địa 已dĩ 前tiền 事sự 。 樂nhạo/nhạc/lạc 虛hư 者giả 緣duyên 現hiện 在tại 事sự 。 無vô 盡tận 原nguyên 者giả 照chiếu 未vị 來lai 事sự 。 七thất 地địa 雖tuy 得đắc 無vô 二nhị 之chi 照chiếu 。 以dĩ 其kỳ 初sơ 證chứng 不bất 明minh 寂tịch 。 然nhiên 今kim 至chí 八bát 地địa 心tâm 更cánh 純thuần 熟thục 故cố 常thường 寂tịch 然nhiên 也dã 。 慧tuệ 光quang 開Khai 士Sĩ 下hạ 。 二nhị 頌tụng 無vô 生sanh 上thượng 品phẩm 忍nhẫn 。 即tức 九cửu 地địa 善thiện 慧tuệ 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 常thường 在tại 無vô 為vi 等đẳng 者giả 。 即tức 動động 寂tịch 齊tề 行hành 也dã 。 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 五ngũ 八bát 行hành 頌tụng 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 文văn 二nhị 。 前tiền 五ngũ 行hành 頌tụng 下hạ 品phẩm 。 後hậu 三tam 行hành 頌tụng 上thượng 品phẩm 。 初sơ 中trung 言ngôn 灌quán 頂đảnh 者giả 。 在tại 十thập 二nhị 法Pháp 師sư 之chi 上thượng 故cố 名danh 頂đảnh 。 華hoa 嚴nghiêm 二nhị 十thập 七thất 云vân 。 譬thí 如như 輪Luân 王Vương 。 太thái 子tử 成thành 就tựu 王vương 相tương/tướng 。 取thủ 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 灌quán 子tử 頂đảnh 上thượng 。 即tức 名danh 灌quán 頂đảnh 大đại 王vương 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 受thọ 佛Phật 職chức 時thời 。 諸chư 佛Phật 以dĩ 智trí 水thủy 。 灌quán 是thị 菩Bồ 薩Tát 頂đảnh 。 名danh 灌Quán 頂Đảnh 法Pháp 王Vương 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 智trí 慧tuệ 職chức 地địa 。 即tức 法pháp 雲vân 地địa 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 為vi 第đệ 四tứ 禪thiền 天thiên 王vương 。 有hữu 本bổn 云vân 。 五ngũ 禪thiền 王vương 者giả 。 即tức 取thủ 欲dục 界giới 及cập 四tứ 禪thiền 也dã 。 始thỉ 入nhập 金kim 剛cang 等đẳng 者giả 。 以dĩ 此thử 定định 破phá 無vô 明minh 一nhất 切thiết 皆giai 了liễu 也dã 。 從tùng 初sơ 歡hoan 喜hỷ 終chung 竟cánh 法pháp 雲vân 。 有hữu 三tam 十thập 生sanh 。 今kim 但đãn 言ngôn 二nhị 十thập 九cửu 生sanh 者giả 。 以dĩ 第đệ 三tam 十thập 生sanh 是thị 其kỳ 見kiến 受thọ 之chi 身thân 。 於ư 前tiền 二nhị 十thập 九cửu 生sanh 已dĩ 過quá 。 故cố 云vân 永vĩnh 以dĩ 度độ 也dã 。 下hạ 忍nhẫn 觀quán 者giả 。 結kết 因nhân 分phân 齊tề 。 一nhất 轉chuyển 妙diệu 覺giác 者giả 。 結kết 果quả 分phân 齊tề 。 雖tuy 即tức 未vị 得đắc 轉chuyển 心tâm 即tức 得đắc 也dã 。 等đẳng 即tức 等đẳng 觀quán 。 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 慧tuệ 即tức 慧tuệ 光quang 。 九Cửu 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 灌quán 頂đảnh 即tức 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 此thử 三tam 品phẩm 大Đại 士Sĩ 。 共cộng 除trừ 餘dư 習tập 無vô 明minh 之chi 緣duyên 。 無vô 明minh 習tập 相tương/tướng 是thị 舊cựu 煩phiền 惱não 。 名danh 之chi 為vi 故cố 。 即tức 四tứ 住trụ 客khách 塵trần 是thị 新tân 煩phiền 惱não 也dã 。 二nhị 諦đế 即tức 真chân 俗tục 。 理lý 窮cùng 即tức 中trung 道đạo 。 得đắc 此thử 三tam 觀quán 諦đế 現hiện 行hành 習tập 氣khí 皆giai 盡tận 也dã 。 圓viên 智trí 無vô 相tướng 下hạ 。 三tam 二nhị 頌tụng 明minh 妙diệu 覺giác 地địa 。 即tức 寂tịch 滅diệt 上thượng 忍nhẫn 也dã 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 圓viên 滿mãn 盡tận 無vô 明minh 之chi 相tướng 。 故cố 云vân 圓viên 智trí 無vô 相tướng 。 得đắc 此thử 無vô 相tướng 方phương 為vi 三tam 界giới 之chi 主chủ 。 法pháp 華hoa 亦diệc 云vân 。 今kim 此thử 三tam 界giới 。 皆giai 是thị 我ngã 有hữu 。 喻dụ 云vân 。 是thị 時thời 宅trạch 主chủ 。 在tại 門môn 外ngoại 立lập 等đẳng 也dã 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 受thọ 第đệ 三tam 十thập 生sanh 。 未vị 名danh 為vi 盡tận 。 今kim 妙diệu 覺giác 菩Bồ 薩Tát 不bất 受thọ 此thử 生sanh 。 故cố 名danh 盡tận 也dã 。 前tiền 三tam 十thập 生sanh 未vị 盡tận 不bất 名danh 大đại 覺giác 。 佛Phật 地địa 生sanh 盡tận 故cố 名danh 大đại 覺giác 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 名danh 大đại 寂tịch 。 無vô 餘dư 無vô 為vi 四tứ 魔ma 。 不bất 能năng 破phá 壞hoại 。 如như 金kim 剛cang 藏tạng 。 前tiền 三tam 十thập 生sanh 並tịnh 有hữu 因nhân 盡tận 果quả 生sanh 。 今kim 大đại 果quả 圓viên 滿mãn 。 更cánh 不bất 復phục 生sanh 。 故cố 云vân 報báo 盡tận 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 拔bạt 眾chúng 生sanh 苦khổ 。 故cố 悲bi 無vô 窮cùng 極cực 也dã 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 故cố 常thường 安an 隱ẩn 。 即tức 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 窮cùng 無vô 明minh 之chi 原nguyên 盡tận 煩phiền 惱não 之chi 性tánh 。 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 斷đoạn 見kiến 聲Thanh 聞Văn 證chứng 空không 。 雖tuy 無vô 得đắc 無vô 成thành 而nhi 妙diệu 智trí 常thường 照chiếu 。 上thượng 來lai 頌tụng 五ngũ 忍nhẫn 竟cánh 。 長trường/trưởng 行hành 偈kệ 頌tụng 互hỗ 明minh 五ngũ 忍nhẫn 。 而nhi 十Thập 地Địa 妙diệu 覺giác 出xuất 沒một 不bất 同đồng 。 是thị 乃nãi 大đại 聖thánh 隨tùy 機cơ 轉chuyển 文văn 顯hiển 義nghĩa 者giả 也dã 。 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 下hạ 第đệ 三tam 八bát 行hành 總tổng 結kết 歎thán 五ngũ 忍nhẫn 。 文văn 三tam 。 先tiên 歎thán 法Pháp 身thân 果quả 。 後hậu 歎thán 利lợi 益ích 果quả 。 初sơ 中trung 將tương 明minh 其kỳ 勝thắng 。 先tiên 且thả 舉cử 劣liệt 。 三tam 賢hiền 即tức 地địa 前tiền 三tam 十thập 心tâm 。 十thập 聖thánh 即tức 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 此thử 四tứ 十thập 心tâm 同đồng 生sanh 華hoa 藏tạng 果quả 報báo 之chi 土thổ/độ 。 非phi 藏tạng 通thông 教giáo 中trung 果quả 報báo 。 若nhược 藏tạng 教giáo 唯duy 是thị 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 。 若nhược 論luận 通thông 教giáo 。 唯duy 生sanh 有hữu 餘dư 化hóa 城thành 之chi 土thổ/độ 。 今kim 言ngôn 果quả 報báo 即tức 是thị 別biệt 圓viên 教giáo 人nhân 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 生sanh 無vô 障chướng 礙ngại 土thổ/độ 。 問vấn 此thử 中trung 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 。 為vi 是thị 別biệt 教giáo 為vi 是thị 圓viên 教giáo 。 答đáp 正chánh 是thị 圓viên 教giáo 。 問vấn 圓viên 教giáo 即tức 合hợp 生sanh 常thường 寂tịch 光quang 。 何hà 故cố 生sanh 華hoa 藏tạng 。 答đáp 華hoa 藏tạng 之chi 中trung 別biệt 圓viên 共cộng 生sanh 。 以dĩ 是thị 因nhân 非phi 果quả 不bất 得đắc 生sanh 於ư 寂tịch 光quang 之chi 土thổ/độ 。 故cố 華hoa 藏tạng 土thổ/độ 中trung 有hữu 別biệt 教giáo 十Thập 地Địa 圓viên 教giáo 四tứ 十thập 心tâm 共cộng 生sanh 也dã 。 妙diệu 覺giác 極cực 果quả 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 唯duy 獨độc 一nhất 人nhân 。 生sanh 於ư 寂tịch 光quang 淨tịnh 土độ 。 問vấn 前tiền 三tam 二nhị 中trung 亦diệc 有hữu 淨tịnh 土độ 。 何hà 故cố 寂tịch 光quang 獨độc 名danh 淨tịnh 土độ 。 答đáp 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 聖thánh 少thiểu 凡phàm 多đa 。 是thị 穢uế 非phi 淨tịnh 。 方phương 便tiện 有hữu 餘dư 。 但đãn 除trừ 見kiến 思tư 未vị 斷đoạn 無vô 明minh 。 偏thiên 真chân 之chi 淨tịnh 非phi 是thị 真chân 淨tịnh 。 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 帶đái 別biệt 方phương 便tiện 。 未vị 為vi 純thuần 淨tịnh 。 寂tịch 光quang 無vô 此thử 故cố 受thọ 淨tịnh 土độ 之chi 名danh 也dã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 暫tạm 住trụ 報báo 者giả 。 有hữu 云vân 眾chúng 生sanh 雖tuy 即tức 無vô 始thỉ 而nhi 有hữu 終chung 暫tạm 時thời 受thọ 報báo 。 佛Phật 無vô 始thỉ 終chung 故cố 居cư 淨tịnh 土độ 。 今kim 謂vị 佛Phật 登đăng 妙diệu 覺giác 應ưng 在tại 寂tịch 光quang 。 為vì 化hóa 眾chúng 生sanh 。 暫tạm 時thời 應ưng 現hiện 。 壽thọ 命mạng 長trường 短đoản 。 而nhi 受thọ 果quả 報báo 故cố 云vân 也dã 。 如Như 來Lai 三tam 業nghiệp 下hạ 。 二nhị 歎thán 法Pháp 身thân 果quả 報báo 。 淨tịnh 土độ 。 即tức 是thị 依y 報báo 。 今kim 明minh 法Pháp 身thân 即tức 是thị 正chánh 報báo 。 上thượng 句cú 正chánh 歎thán 。 下hạ 句cú 頂đảnh 禮lễ 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 。 法Pháp 王Vương 無vô 上thượng 下hạ 。 三tam 歎thán 化hóa 他tha 果quả 。 文văn 中trung 初sơ 一nhất 行hành 舉cử 喻dụ 歎thán 。 即tức 是thị 形hình 益ích 。 次thứ 一nhất 行hành 法pháp 說thuyết 歎thán 佛Phật 口khẩu 業nghiệp 。 是thị 聲thanh 益ích 。 外ngoại 道đạo 全toàn 無vô 義nghĩa 。 二Nhị 乘Thừa 偏thiên 等đẳng 。 菩Bồ 薩Tát 未vị 圓viên 。 唯duy 佛Phật 有hữu 文văn 義nghĩa 也dã 。 心tâm 智trí 即tức 觀quán 。 寂tịch 滅diệt 即tức 緣duyên 。 觀quán 緣duyên 寂tịch 名danh 無vô 緣duyên 照chiếu 。 又hựu 外ngoại 色sắc 無vô 可khả 緣duyên 。 內nội 心tâm 無vô 可khả 照chiếu 。 次thứ 一nhất 行hành 明minh 大đại 眾chúng 供cúng 養dường 。 次thứ 一nhất 行hành 明minh 地địa 動động 。 次thứ 一nhất 行hành 結kết 歎thán 。 佛Phật 在tại 人nhân 為vi 人nhân 尊tôn 。 在tại 天thiên 為vi 天thiên 尊tôn 。 又hựu 大đại 經Kinh 云vân 。 人nhân 王vương 即tức 天thiên 王vương 也dã 。 十thập 四tứ 王vương 即tức 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 等đẳng 也dã 。 廣quảng 說thuyết 恐khủng 時thời 眾chúng 受thọ 難nạn/nan 。 故cố 略lược 嘆thán 也dã 。 又hựu 佛Phật 德đức 無vô 量lượng 不bất 可khả 歎thán 盡tận 。 故cố 略lược 歎thán 也dã 。

仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ

Print Friendly, PDF & Email