華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký
Quyển 9
唐Đường 法Pháp 藏Tạng 述Thuật

華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký 卷quyển 第đệ 九cửu (# 第đệ 六lục 會hội )#

魏ngụy 國quốc 西tây 寺tự 沙Sa 門Môn 法Pháp 藏tạng 述thuật

十Thập 地Địa 品Phẩm 第đệ 二nhị 十thập 二nhị 之chi 一nhất

將tương 釋thích 此thử 文văn 四tứ 門môn 同đồng 前tiền 。

初sơ 釋thích 名danh 亦diệc 二nhị 。 先tiên 釋thích 會hội 名danh 者giả 他tha 化hóa 天thiên 會hội 約ước 處xứ 為vi 名danh 。 謂vị 他tha 化hóa 作tác 樂nhạc 具cụ 自tự 得đắc 受thọ 用dụng 顯hiển 非phi 己kỷ 力lực 。 表biểu 入nhập 地địa 所sở 證chứng 真Chân 如Như 非phi 由do 緣duyên 造tạo 故cố 名danh 也dã 。 二nhị 品phẩm 名danh 者giả 。 此thử 品phẩm 名danh 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 別biệt 譯dịch 本bổn 名danh 漸tiệm 備bị 一Nhất 切Thiết 智Trí 德đức 經kinh 。 二nhị 下hạ 文văn 名danh 集tập 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 智trí 法Pháp 門môn 品phẩm 。 此thử 二nhị 就tựu 功công 能năng 立lập 名danh 。 謂vị 十Thập 地Địa 因nhân 行hành 能năng 集tập 生sanh 一nhất 切thiết 佛Phật 智trí 德đức 。 然nhiên 十thập 德đức 漸tiệm 增tăng 故cố 云vân 漸tiệm 備bị 。 三tam 更cánh 別biệt 譯dịch 一nhất 本bổn 名danh 十thập 住trụ 經kinh 四tứ 此thử 中trung 名danh 十Thập 地Địa 。 此thử 二nhị 約ước 義nghĩa 帶đái 數số 受thọ 稱xưng 。 謂vị 十thập 是thị 一nhất 周chu 圓viên 數số 。 地địa 是thị 就tựu 義nghĩa 約ước 喻dụ 為vi 名danh 。 謂vị 生sanh 成thành 佛Phật 智trí 住trụ 持trì 故cố 也dã 。 餘dư 釋thích 總tổng 別biệt 名danh 等đẳng 下hạ 本bổn 分phần/phân 中trung 辨biện 。

二nhị 來lai 意ý 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 會hội 來lai 意ý 者giả 前tiền 是thị 阿a 含hàm 行hành 滿mãn 。 次thứ 明minh 入nhập 證chứng 成thành 果quả 義nghĩa 次thứ 第đệ 故cố 是thị 故cố 來lai 也dã 。 二nhị 品phẩm 來lai 者giả 。 前tiền 明minh 迴hồi 比tỉ 向hướng 證chứng 。 今kim 明minh 迴hồi 已dĩ 得đắc 證chứng 顯hiển 行hành 不bất 虛hư 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 又hựu 前tiền 約ước 比tỉ 位vị 寄ký 顯hiển 普phổ 賢hiền 圓viên 滿mãn 行hành 德đức 。 今kim 約ước 證chứng 位vị 寄ký 顯hiển 三tam 乘thừa 差sai 別biệt 行hành 德đức 。 顯hiển 法pháp 次thứ 第đệ 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 是thị 故cố 前tiền 諸chư 位vị 內nội 皆giai 悉tất 廣quảng 顯hiển 普phổ 賢hiền 自tự 在tại 之chi 德đức 。 於ư 此thử 地địa 上thượng 。 絕tuyệt 無vô 其kỳ 名danh 者giả 是thị 此thử 事sự 也dã 。 豈khởi 可khả 地địa 前tiền 深thâm 廣quảng 證chứng 地địa 反phản 劣liệt 。 但đãn 是thị 寄ký 顯hiển 不bất 同đồng 故cố 也dã 。 問vấn 宜nghi 應ưng 證chứng 地địa 是thị 深thâm 順thuận 同đồng 普phổ 德đức 。 地địa 前tiền 位vị 淺thiển 。 應ưng 順thuận 三tam 乘thừa 。 何hà 不bất 爾nhĩ 耶da 。 答đáp 此thử 中trung 文văn 意ý 為vi 顯hiển 教giáo 相tương/tướng 不bất 同đồng 故cố 爾nhĩ 。 謂vị 若nhược 於ư 地địa 上thượng 得đắc 普phổ 賢hiền 德đức 則tắc 與dữ 三tam 乘thừa 教giáo 便tiện 不bất 別biệt 。 今kim 明minh 若nhược 是thị 三tam 乘thừa 行hành 位vị 則tắc 於ư 地địa 前tiền 實thật 不bất 自tự 在tại 。 顯hiển 此thử 一Nhất 乘Thừa 則tắc 不bất 如như 是thị 。 故cố 於ư 彼bỉ 地địa 前tiền 則tắc 便tiện 自tự 在tại 得đắc 普phổ 賢hiền 德đức 。 是thị 故cố 若nhược 准chuẩn 此thử 普phổ 賢hiền 地địa 前tiền 而nhi 取thủ 地địa 上thượng 其kỳ 地địa 上thượng 行hành 相tương/tướng 甚thậm 深thâm 。 甚thậm 深thâm 非phi 如như 此thử 說thuyết 此thử 即tức 下hạ 普phổ 賢hiền 行hành 品phẩm 是thị 也dã 。 若nhược 准chuẩn 此thử 三tam 乘thừa 證chứng 地địa 行hành 相tương/tướng 而nhi 取thủ 地địa 前tiền 其kỳ 地địa 前tiền 行hành 甚thậm 極cực 麁thô 淺thiển 。 不bất 同đồng 前tiền 說thuyết 。 即tức 是thị 瑜du 伽già 菩Bồ 薩Tát 地địa 內nội 十thập 二nhị 住trụ 中trung 初sơ 二nhị 是thị 也dã 。 問vấn 何hà 故cố 不bất 齊tề 。 謂vị 一Nhất 乘Thừa 地địa 前tiền 有hữu 普phổ 賢hiền 德đức 。 一Nhất 乘Thừa 地địa 上thượng 亦diệc 有hữu 普phổ 賢hiền 行hành 如như 普phổ 賢hiền 行hành 品phẩm 說thuyết 。 三tam 乘thừa 地địa 上thượng 德đức 如như 此thử 品phẩm 說thuyết 。 三tam 乘thừa 地địa 前tiền 行hành 文văn 中trung 何hà 不bất 說thuyết 。 答đáp 此thử 經Kinh 宗tông 明minh 一Nhất 乘Thừa 故cố 是thị 故cố 一Nhất 乘Thừa 行hành 廣quảng 。 論luận 三tam 乘thừa 位vị 略lược 辨biện 也dã 。 又hựu 釋thích 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 十Thập 地Địa 甚thậm 深thâm 故cố 通thông 攝nhiếp 三tam 乘thừa 等đẳng 總tổng 為vi 十Thập 地Địa 。 仍nhưng 以dĩ 六lục 相tương/tướng 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 融dung 顯hiển 無vô 盡tận 成thành 普phổ 賢hiền 十Thập 地Địa 自tự 在tại 之chi 義nghĩa 。 地địa 前tiền 則tắc 未vị 能năng 如như 是thị 。 但đãn 直trực 顯hiển 普phổ 賢hiền 故cố 不bất 同đồng 地địa 上thượng 也dã 。

三tam 宗tông 趣thú 者giả 亦diệc 二nhị 。 先tiên 明minh 會hội 宗tông 。 謂vị 約ước 人nhân 有hữu 化hóa 主chủ 及cập 助trợ 化hóa 各các 有hữu 體thể 相tướng 用dụng 並tịnh 通thông 性tánh 起khởi 及cập 修tu 生sanh 可khả 知tri 。 約ước 法pháp 有hữu 生sanh 了liễu 因nhân 果quả 及cập 差sai 別biệt 平bình 等đẳng 二nhị 種chủng 因nhân 果quả 。 亦diệc 是thị 修tu 生sanh 本bổn 有hữu 因nhân 果quả 亦diệc 有hữu 教giáo 事sự 及cập 義nghĩa 理lý 體thể 相tướng 用dụng 準chuẩn 前tiền 可khả 知tri 。 但đãn 通thông 性tánh 起khởi 為vi 異dị 。 餘dư 義nghĩa 準chuẩn 知tri 。 二nhị 品phẩm 宗tông 者giả 。 此thử 品phẩm 約ước 總tổng 正chánh 以dĩ 十Thập 地Địa 證chứng 行hành 為vi 宗tông 。 別biệt 說thuyết 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 約ước 本bổn 唯duy 是thị 果quả 海hải 不bất 可khả 說thuyết 性tánh 。 二nhị 約ước 所sở 證chứng 是thị 離ly 垢cấu 真Chân 如Như 。 三tam 約ước 智trí 謂vị 根căn 本bổn 後hậu 得đắc 等đẳng 三tam 智trí 。 四tứ 約ước 斷đoạn 謂vị 離ly 二nhị 障chướng 種chủng 現hiện 。 五ngũ 約ước 所sở 修tu 。 初Sơ 地Địa 修tu 願nguyện 行hành 。 二nhị 地địa 戒giới 行hạnh 。 三tam 禪thiền 行hành 。 四tứ 道Đạo 品Phẩm 行hành 。 五ngũ 諦đế 行hành 。 六lục 緣duyên 生sanh 行hành 。 七Thất 菩Bồ 提Đề 分Phần 行hành 。 八bát 淨tịnh 土độ 行hành 。 九cửu 說thuyết 法Pháp 行hành 。 十thập 受thọ 位vị 行hành 。 六lục 約ước 修tu 成thành 有hữu 四tứ 行hành 。 謂vị 初Sơ 地Địa 信tín 樂nhạo 行hành 。 二nhị 戒giới 行hạnh 。 三tam 定định 行hành 。 四tứ 已dĩ 上thượng 總tổng 是thị 慧tuệ 行hành 。 慧tuệ 行hành 中trung 四tứ 五ngũ 六lục 是thị 二Nhị 乘Thừa 慧tuệ 。 七thất 地địa 已dĩ 去khứ 是thị 菩Bồ 薩Tát 慧tuệ 。 七thất 約ước 位vị 有hữu 二nhị 位vị 。 謂vị 證chứng 位vị 阿a 含hàm 位vị 。 是thị 十Thập 地Địa 之chi 位vị 故cố 也dã 。 八bát 約ước 寄ký 乘thừa 法pháp 。 謂vị 初sơ 二nhị 三tam 地địa 寄ký 世thế 間gian 人nhân 天thiên 乘thừa 。 四tứ 五ngũ 六lục 七thất 。 地địa 寄ký 出xuất 世thế 間gian 是thị 三tam 乘thừa 。 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 出xuất 出xuất 世thế 間gian 是thị 一Nhất 乘Thừa 法pháp 。 故cố 以dĩ 諸chư 乘thừa 為vi 此thử 地địa 法pháp 也dã 。 九cửu 約ước 寄ký 位vị 之chi 行hành 。 謂vị 於ư 十Thập 地Địa 成thành 檀đàn 等đẳng 十thập 度độ 行hành 。 十thập 約ước 報báo 現hiện 十thập 王vương 事sự 相tướng 。 餘dư 義nghĩa 下hạ 當đương 別biệt 辨biện 。

四tứ 釋thích 文văn 者giả 亦diệc 二nhị 。 先tiên 科khoa 簡giản 後hậu 釋thích 文văn 。 初sơ 科khoa 簡giản 者giả 今kim 此thử 會hội 中trung 。 有hữu 十thập 一nhất 品phẩm 。 問vấn 此thử 會hội 與dữ 前tiền 二nhị 三tam 四tứ 五ngũ 會hội 何hà 別biệt 耶da 。 答đáp 有hữu 五ngũ 別biệt 。 一nhất 前tiền 有hữu 流lưu 此thử 無vô 流lưu 。 二nhị 前tiền 末mạt 此thử 本bổn 。 三tam 前tiền 不bất 共cộng 。 謂vị 是thị 普phổ 賢hiền 德đức 故cố 。 此thử 為vi 共cộng 。 謂vị 此thử 十Thập 地Địa 通thông 三tam 乘thừa 人nhân 天thiên 等đẳng 共cộng 採thải 故cố 。 地địa 論luận 云vân 亦diệc 能năng 生sanh 成thành 人nhân 天thiên 道Đạo 行hạnh 可khả 知tri 。 四tứ 前tiền 但đãn 論luận 因nhân 行hành 此thử 會hội 通thông 果quả 故cố 。 五ngũ 前tiền 比tỉ 位vị 此thử 明minh 證chứng 位vị 。 問vấn 此thử 會hội 何hà 故cố 無vô 昇thăng 天thiên 集tập 眾chúng 等đẳng 序tự 耶da 。 答đáp 為vi 表biểu 此thử 會hội 證chứng 法pháp 無vô 二nhị 不bất 可khả 以dĩ 事sự 相tướng 標tiêu 其kỳ 玄huyền 趣thú 。 此thử 則tắc 前tiền 麁thô 後hậu 細tế 故cố 。 二nhị 為vi 地địa 前tiền 攝nhiếp 一Nhất 乘Thừa 別biệt 教giáo 普phổ 賢hiền 之chi 法pháp 故cố 有hữu 昇thăng 天thiên 集tập 眾chúng 表biểu 勝thắng 方phương 說thuyết 。 地địa 上thượng 寄ký 位vị 同đồng 於ư 三tam 乘thừa 故cố 隱ẩn 彼bỉ 自tự 在tại 之chi 相tướng 。 同đồng 餘dư 經kinh 而nhi 說thuyết 。 此thử 則tắc 前tiền 細tế 後hậu 麁thô 故cố 也dã 。 此thử 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 九cửu 品phẩm 明minh 緣duyên 修tu 因nhân 果quả 。 後hậu 二nhị 品phẩm 辨biện 性tánh 德đức 因nhân 果quả 。 初sơ 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 六lục 品phẩm 顯hiển 因nhân 位vị 德đức 滿mãn 。 後hậu 三tam 品phẩm 明minh 果quả 位vị 德đức 現hiện 。 就tựu 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 十Thập 地Địa 一nhất 品phẩm 顯hiển 其kỳ 證chứng 位vị 。 後hậu 五ngũ 品phẩm 明minh 位vị 中trung 行hành 用dụng 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 長trường/trưởng 行hành 散tán 說thuyết 。 後hậu 偈kệ 頌tụng 總tổng 攝nhiếp 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 明minh 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 。 後hậu 他tha 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 來lai 證chứng 此thử 說thuyết 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 顯hiển 此thử 界giới 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 。 後hậu 結kết 十thập 方phương 無vô 盡tận 世thế 界giới 。 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 。 就tựu 前tiền 此thử 方phương 所sở 說thuyết 中trung 。 或hoặc 總tổng 為vi 一nhất 或hoặc 分phân 為vi 二nhị 或hoặc 三tam 四tứ 五ngũ 乃nãi 至chí 於ư 十thập 或hoặc 為vi 四tứ 十thập 八bát 段đoạn 言ngôn 一nhất 者giả 謂vị 總tổng 是thị 一nhất 十Thập 地Địa 法Pháp 門môn 也dã 。 言ngôn 二nhị 者giả 初sơ 正chánh 說thuyết 十Thập 地Địa 後hậu 動động 地địa 雨vũ 華hoa 等đẳng 明minh 感cảm 瑞thụy 顯hiển 實thật 。 或hoặc 為vi 三tam 者giả 謂vị 序tự 正chánh 流lưu 通thông 。 此thử 中trung 所sở 辨biện 要yếu 唯duy 教giáo 證chứng 既ký 殊thù 三tam 分phần/phân 亦diệc 異dị 。 就tựu 教giáo 三tam 者giả 初sơ 至chí 起khởi 分phân 是thị 其kỳ 由do 序tự 。 以dĩ 起khởi 發phát 正chánh 說thuyết 故cố 。 二nhị 本bổn 分phần/phân 已dĩ 去khứ 是thị 其kỳ 正chánh 宗tông 。 於ư 中trung 雖tuy 後hậu 有hữu 廣quảng 有hữu 略lược 同đồng 說thuyết 地địa 法pháp 判phán 為vi 正chánh 宗tông 。 三tam 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 下hạ 辨biện 法pháp 力lực 感cảm 益ích 判phán 為vi 流lưu 通thông 。 二nhị 就tựu 證chứng 三tam 者giả 。 初sơ 一nhất 序tự 分phần/phân 判phán 為vi 由do 序tự 。 二nhị 三tam 昧muội 分phân 是thị 證chứng 。 正chánh 宗tông 。 因nhân 入nhập 此thử 定định 正chánh 顯hiển 實thật 證chứng 故cố 。 地địa 論luận 云vân 此thử 三tam 昧muội 是thị 法pháp 體thể 也dã 。 三tam 流lưu 通thông 之chi 義nghĩa 釋thích 有hữu 二nhị 類loại 。 一nhất 以dĩ 己kỷ 之chi 德đức 流lưu 被bị 信tín 地địa 。 說thuyết 為vi 流lưu 通thông 。 若nhược 從tùng 此thử 義nghĩa 加gia 分phần/phân 已dĩ 去khứ 皆giai 是thị 流lưu 通thông 。 以dĩ 說thuyết 自tự 所sở 得đắc 令linh 信tín 行hành 地địa 菩Bồ 薩Tát 證chứng 入nhập 地địa 故cố 。 二nhị 顯hiển 法pháp 利lợi 益ích 流lưu 及cập 末mạt 代đại 。 若nhược 從tùng 此thử 義nghĩa 即tức 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 方phương 是thị 流lưu 通thông 。 今kim 據cứ 前tiền 義nghĩa 說thuyết 也dã 。 或hoặc 為vi 四tứ 者giả 於ư 正chánh 說thuyết 內nội 自tự 分phân 為vi 二nhị 。 先tiên 是thị 法pháp 說thuyết 顯hiển 地địa 。 後hậu 影ảnh 像tượng 分phần/phân 寄ký 喻dụ 彰chương 地địa 。 教giáo 證chứng 准chuẩn 前tiền 故cố 為vi 四tứ 也dã 。 或hoặc 為vi 五ngũ 者giả 并tinh 後hậu 結kết 證chứng 偈kệ 頌tụng 怗# 前tiền 為vi 五ngũ 。 或hoặc 為vi 六lục 者giả 隨tùy 行hành 以dĩ 分phần/phân 。 初sơ 至chí 起khởi 分phân 是thị 起khởi 化hóa 之chi 由do 為vi 生sanh 物vật 信tín 。 二nhị 本bổn 分phần/phân 中trung 略lược 說thuyết 地địa 法pháp 歎thán 其kỳ 殊thù 勝thắng 起khởi 眾chúng 樂nhạo 欲dục 。 三tam 請thỉnh 分phân 之chi 中trung 彰chương 地địa 出xuất 言ngôn 。 令linh 生sanh 正chánh 解giải 。 四tứ 說thuyết 分phần/phân 中trung 廣quảng 明minh 修tu 相tương/tướng 令linh 物vật 起khởi 行hành 。 五ngũ 影ảnh 像tượng 分phần/phân 中trung 寄ký 喻dụ 顯hiển 德đức 。 六lục 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 中trung 明minh 德đức 成thành 證chứng 實thật 感cảm 化hóa 斯tư 現hiện 。 故cố 地địa 論luận 云vân 以dĩ 得đắc 法Pháp 力lực 大đại 地địa 動động 等đẳng 。 或hoặc 為vi 七thất 者giả 從tùng 初sơ 至chí 請thỉnh 。 即tức 為vi 六lục 分phần 。 說thuyết 分phần/phân 通thông 十thập 。 總tổng 為vi 第đệ 七thất 。 或hoặc 為vi 八bát 者giả 分phần/phân 後hậu 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 異dị 前tiền 故cố 有hữu 八bát 也dã 。 或hoặc 九cửu 者giả 分phần/phân 影ảnh 像tượng 分phân 為vi 第đệ 八bát 。 利lợi 益ích 分phân 為vi 第đệ 九cửu 。 或hoặc 十thập 者giả 增tăng 其kỳ 偈kệ 頌tụng 。 此thử 十thập 次thứ 第đệ 有hữu 其kỳ 三tam 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 化hóa 相tương 通thông 為vi 起khởi 說thuyết 。 二nhị 就tựu 化hóa 意ý 通thông 為vi 顯hiển 證chứng 。 三tam 隨tùy 宗tông 要yếu 證chứng 教giáo 雙song 辨biện 。 初sơ 起khởi 說thuyết 者giả 。 如Như 來Lai 將tương 說thuyết 。 先tiên 記ký 時thời 處xứ 現hiện 相tướng 集tập 眾chúng 。 發phát 起khởi 所sở 說thuyết 以dĩ 之chi 為vi 序tự 。 由do 序tự 既ký 興hưng 。 將tương 為vì 眾chúng 說thuyết 時thời 。 金kim 剛cang 藏tạng 默mặc 入nhập 三tam 昧muội 顯hiển 己kỷ 自tự 證chứng 能năng 為vi 眾chúng 說thuyết 。 又hựu 為vi 受thọ 加gia 故cố 。 次thứ 第đệ 二nhị 明minh 三tam 昧muội 分phần/phân 。 由do 入nhập 三tam 昧muội 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 讚tán 歎thán 與dữ 力lực 故cố 。 次thứ 第đệ 三Tam 明Minh 其kỳ 加gia 分phần/phân 。 既ký 得đắc 聖thánh 力lực 欲dục 為vi 眾chúng 說thuyết 。 但đãn 定định 無vô 言ngôn 說thuyết 宜nghi 從tùng 寂tịch 起khởi 故cố 。 次thứ 第đệ 四tứ 明minh 其kỳ 起khởi 分phần/phân 。 從tùng 定định 起khởi 已dĩ 。 略lược 宣tuyên 地địa 相tương/tướng 起khởi 後hậu 廣quảng 說thuyết 故cố 。 次thứ 第đệ 五ngũ 明minh 其kỳ 本bổn 分phần/phân 。 然nhiên 彼bỉ 本bổn 中trung 略lược 說thuyết 地địa 名danh 不bất 廣quảng 分phân 別biệt 。 大đại 眾chúng 渴khát 仰ngưỡng 聞văn 名danh 欲dục 義nghĩa 。 相tương/tướng 與dữ 啟khải 請thỉnh 故cố 。 次thứ 第đệ 六lục 明minh 其kỳ 請thỉnh 分phần/phân 。 眾chúng 既ký 請thỉnh 已dĩ 正chánh 為vi 廣quảng 陳trần 故cố 。 次thứ 第đệ 七thất 彰chương 其kỳ 說thuyết 分phần/phân 。 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 通thông 亦diệc 名danh 說thuyết 。 法pháp 說thuyết 難nan 解giải 宜nghi 以dĩ 喻dụ 顯hiển 故cố 。 次thứ 第đệ 八bát 明minh 地địa 影ảnh 像tượng 分phần/phân 。 為vi 說thuyết 既ký 竟cánh 宜nghi 顯hiển 法pháp 勝thắng 益ích 。 勸khuyến 信tín 傳truyền 通thông 故cố 。 次thứ 第đệ 九cửu 明minh 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 。 既ký 長trường/trưởng 行hành 散tán 說thuyết 。 宜nghi 以dĩ 偈kệ 總tổng 攝nhiếp 令linh 易dị 受thọ 持trì 故cố 。 次thứ 第đệ 十thập 明minh 於ư 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 顯hiển 證chứng 者giả 為vi 化hóa 之chi 意ý 宗tông 為vi 顯hiển 證chứng 。 於ư 中trung 初sơ 分phần/phân 顯hiển 證chứng 由do 序tự 。 後hậu 九cửu 正chánh 顯hiển 證chứng 相tương/tướng 。 九cửu 中trung 前tiền 三tam 就tựu 相tương/tướng 顯hiển 證chứng 。 次thứ 四tứ 就tựu 說thuyết 顯hiển 證chứng 。 次thứ 一nhất 就tựu 益ích 顯hiển 證chứng 。 後hậu 一nhất 重trọng/trùng 述thuật 證chứng 德đức 。 前tiền 三tam 之chi 中trung 。 初sơ 三tam 昧muội 分phần/phân 寄ký 入nhập 顯hiển 證chứng 。 二nhị 加gia 分phần/phân 因nhân 加gia 以dĩ 顯hiển 得đắc 證chứng 之chi 相tướng 。 地địa 論luận 云vân 何hà 以dĩ 故cố 加gia 。 由do 得đắc 大Đại 乘Thừa 光quang 明minh 三tam 昧muội 法pháp 故cố 。 三tam 寄ký 出xuất 顯hiển 寂tịch 說thuyết 必tất 宜nghi 起khởi 即tức 顯hiển 所sở 入nhập 寂tịch 滅diệt 離ly 言ngôn 故cố 。 地địa 論luận 云vân 定định 無vô 言ngôn 說thuyết 。 是thị 故cố 宜nghi 起khởi 。 次thứ 四tứ 之chi 中trung 。 初sơ 本bổn 分phần/phân 者giả 略lược 說thuyết 顯hiển 證chứng 。 二nhị 請thỉnh 分phần/phân 拂phất 相tương/tướng 顯hiển 寂tịch 。 說thuyết 及cập 影ảnh 像tượng 寄ký 相tương/tướng 表biểu 德đức 。 說thuyết 分phần/phân 寄ký 修tu 表biểu 德đức 。 地địa 影ảnh 像tượng 分phần/phân 借tá 喻dụ 顯hiển 德đức 。 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 就tựu 所sở 攝nhiếp 化hóa 顯hiển 地địa 利lợi 益ích 故cố 。 地địa 論luận 云vân 以dĩ 得đắc 法Pháp 力lực 動động 地địa 雨vũ 華hoa 等đẳng 偈kệ 頌tụng 可khả 知tri 。 三tam 隨tùy 宗tông 要yếu 證chứng 教giáo 雙song 辨biện 者giả 。 初sơ 一nhất 是thị 其kỳ 由do 序tự 。 後hậu 九cửu 正chánh 顯hiển 證chứng 教giáo 之chi 相tướng 。 於ư 中trung 初sơ 一nhất 入nhập 三tam 昧muội 顯hiển 示thị 正chánh 證chứng 。 後hậu 八bát 次thứ 第đệ 明minh 起khởi 言ngôn 顯hiển 教giáo 。 同đồng 初sơ 門môn 辨biện 。 又hựu 可khả 隨tùy 地địa 不bất 同đồng 分phân 為vi 十thập 也dã 。 或hoặc 為vi 四tứ 十thập 八bát 者giả 。 初Sơ 地Địa 第đệ 十thập 各các 八bát 分phần/phân 。 二nhị 地địa 二nhị 分phần 。 三tam 四tứ 與dữ 九cửu 各các 四tứ 分phần/phân 。 五ngũ 六lục 各các 三tam 分phần/phân 。 七thất 地địa 五ngũ 分phần/phân 。 八bát 地địa 七thất 分phần 故cố 。 合hợp 為vi 四tứ 十thập 八bát 也dã 。 問vấn 論luận 云vân 初Sơ 地Địa 所sở 攝nhiếp 有hữu 八bát 分phần/phân 者giả 如như 序tự 分phần/phân 等đẳng 。 是thị 十Thập 地Địa 家gia 序tự 何hà 故cố 論luận 主chủ 判phán 入nhập 初Sơ 地Địa 收thu 。 答đáp 地địa 論luận 科khoa 文văn 有hữu 四tứ 例lệ 攝nhiếp 。 一nhất 以dĩ 後hậu 攝nhiếp 前tiền 例lệ 。 以dĩ 前tiền 序tự 等đẳng 後hậu 近cận 初Sơ 地Địa 是thị 故cố 以dĩ 後hậu 初Sơ 地Địa 攝nhiếp 前tiền 序tự 等đẳng 。 是thị 以dĩ 名danh 為vi 。 初Sơ 地Địa 所sở 攝nhiếp 。 而nhi 實thật 序tự 等đẳng 屬thuộc 於ư 十Thập 地Địa 非phi 唯duy 初sơ 也dã 。 二nhị 以dĩ 前tiền 攝nhiếp 後hậu 例lệ 。 以dĩ 影ảnh 像tượng 分phần/phân 地địa 利lợi 益ích 分phần/phân 前tiền 近cận 法pháp 雲vân 地địa 是thị 故cố 以dĩ 前tiền 攝nhiếp 後hậu 法pháp 雲vân 所sở 攝nhiếp 。 而nhi 實thật 彼bỉ 二nhị 屬thuộc 於ư 十Thập 地Địa 非phi 唯duy 法pháp 雲vân 。 三tam 當đương 相tương 分phần/phân 文văn 例lệ 。 謂vị 非phi 攝nhiếp 前tiền 後hậu 如như 中trung 間gian 諸chư 地địa 。 或hoặc 二nhị 分phần 三tam 分phần/phân 等đẳng 皆giai 當đương 相tương 攝nhiếp 也dã 。 四tứ 顯hiển 地địa 該cai 收thu 例lệ 。 謂vị 顯hiển 十Thập 地Địa 是thị 陀đà 羅la 尼ni 法Pháp 。 是thị 故cố 分phần/phân 諸chư 地địa 文văn 改cải 勢thế 廢phế 興hưng 隱ẩn 顯hiển 前tiền 卻khước 即tức 一nhất 一nhất 地địa 皆giai 有hữu 四tứ 十thập 八bát 分phần/phân 也dã 。 如như 序tự 分phần/phân 等đẳng 。 既ký 全toàn 屬thuộc 初Sơ 地Địa 所sở 攝nhiếp 。 即tức 知tri 亦diệc 得đắc 屬thuộc 第đệ 二nhị 地địa 攝nhiếp 。 餘dư 地địa 例lệ 然nhiên 。 餘dư 地địa 科khoa 文văn 於ư 初sơ 總tổng 有hữu 。 如như 是thị 準chuẩn 知tri 。 十thập 種chủng 地địa 內nội 總tổng 有hữu 四tứ 百bách 八bát 十thập 分phần/phân 可khả 知tri 二nhị 。

釋thích 文văn 者giả 初Sơ 地Địa 八bát 分phần/phân 文văn 處xứ 分phân 齊tề 準chuẩn 論luận 可khả 知tri 。 就tựu 序tự 分phần/phân 中trung 有hữu 三tam 世thế 間gian 。 初sơ 智trí 正chánh 覺giác 。 二nhị 器khí 世thế 間gian 。 三tam 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 或hoặc 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 時thời 。 二nhị 主chủ 。 三tam 處xứ 。 四tứ 眾chúng 。 彼bỉ 論luận 經kinh 中trung 為vi 論luận 主chủ 別biệt 釋thích 此thử 品phẩm 。 一nhất 部bộ 別biệt 行hành 。 是thị 故cố 取thủ 此thử 經Kinh 初sơ 如như 是thị 我ngã 聞văn 。 致trí 此thử 品phẩm 首thủ 也dã 。 又hựu 彼bỉ 中trung 言ngôn 第đệ 二nhị 七thất 日nhật 。 者giả 取thủ 經kinh 初sơ 始thỉ 成thành 正chánh 覺giác 之chi 文văn 。 今kim 此thử 中trung 無vô 者giả 以dĩ 經kinh 初sơ 有hữu 故cố 。 同đồng 是thị 一nhất 部bộ 故cố 即tức 經kinh 初sơ 始thỉ 成thành 則tắc 是thị 論luận 經kinh 二nhị 七thất 。 明minh 知tri 華hoa 嚴nghiêm 一nhất 部bộ 總tổng 是thị 第đệ 二nhị 七thất 日nhật 。 同đồng 時thời 說thuyết 也dã 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 此thử 品phẩm 之chi 初sơ 何hà 不bất 別biệt 安an 二nhị 七thất 之chi 言ngôn 。 豈khởi 此thử 品phẩm 初sơ 脫thoát 彼bỉ 文văn 耶da 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 有hữu 人nhân 臆ức 判phán 華hoa 嚴nghiêm 十Thập 地Địa 已dĩ 前tiền 諸chư 會hội 是thị 初sơ 七thất 日nhật 說thuyết 。 唯duy 十Thập 地Địa 品phẩm 為vi 第đệ 二nhị 七thất 日nhật 。 說thuyết 者giả 恐khủng 不bất 順thuận 文văn 也dã 。 又hựu 地địa 論luận 主chủ 釋thích 初sơ 七thất 日nhật 但đãn 思tư 惟duy 行hành 因nhân 緣duyên 行hành 自tự 受thọ 法Pháp 樂lạc 。 始thỉ 未vị 說thuyết 法Pháp 。 是thị 故cố 名danh 初sơ 時thời 及cập 勝thắng 處xứ 說thuyết 。 故cố 知tri 初sơ 七thất 非phi 說thuyết 。

爾nhĩ 時thời 即tức 是thị 二nhị 七thất 之chi 時thời 顯hiển 時thời 勝thắng 也dã 。 以dĩ 佛Phật 具cụ 於ư 三tam 德đức 六lục 義nghĩa 於ư 世thế 獨độc 尊tôn 。 故cố 名danh 世Thế 尊Tôn 。 即tức 梵Phạm 名danh 婆Bà 伽Già 婆Bà 。 義nghĩa 同đồng 前tiền 釋thích 。 此thử 主chủ 勝thắng 也dã 。 他tha 化hóa 等đẳng 者giả 顯hiển 處xứ 勝thắng 故cố 法pháp 勝thắng 。 有hữu 三tam 重trọng/trùng 勝thắng 。 一nhất 他tha 化hóa 天thiên 勝thắng 簡giản 下hạ 五ngũ 天thiên 。 二nhị 在tại 王vương 宮cung 勝thắng 餘dư 天thiên 宮cung 。 三tam 摩Ma 尼Ni 寶Bảo 殿Điện 勝thắng 餘dư 殿điện 。 問vấn 欲dục 頂đảnh 高cao 出xuất 表biểu 法pháp 勝thắng 者giả 。 色sắc 界giới 彌di 勝thắng 何hà 不bất 在tại 彼bỉ 。 答đáp 地địa 論luận 云vân 。 此thử 處xứ 感cảm 果quả 故cố 。 謂vị 機cơ 感cảm 在tại 此thử 。 是thị 故cố 此thử 說thuyết 謂vị 感cảm 是thị 能năng 感cảm 機cơ 也dã 。 果quả 是thị 如Như 來Lai 赴phó 根căn 酬thù 欲dục 之chi 相tướng 也dã 。 又hựu 釋thích 表biểu 所sở 證chứng 真chân 理lý 非phi 自tự 作tác 故cố 寄ký 他tha 化hóa 顯hiển 也dã 。 又hựu 上thượng 二nhị 界giới 是thị 難nạn/nan 地địa 非phi 修tu 行hành 身thân 故cố 不bất 在tại 彼bỉ 。 修tu 行hành 之chi 身thân 要yếu 是thị 欲dục 界giới 。 他tha 化hóa 最tối 極cực 寄ký 顯hiển 法pháp 勝thắng 故cố 在tại 此thử 也dã 。 又hựu 第đệ 七thất 地địa 攝nhiếp 報báo 果quả 位vị 在tại 此thử 天thiên 王vương 。 寄ký 顯hiển 十Thập 地Địa 攝nhiếp 法pháp 寬khoan 故cố 。 何hà 者giả 以dĩ 第đệ 七thất 地địa 是thị 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 故cố 攝nhiếp 上thượng 一Nhất 乘Thừa 。 是thị 出xuất 世thế 位vị 故cố 攝nhiếp 下hạ 二Nhị 乘Thừa 。 表biểu 此thử 十Thập 地Địa 通thông 攝nhiếp 五ngũ 乘thừa 故cố 也dã 。 又hựu 此thử 天thiên 寶bảo 殿điện 準chuẩn 密mật 嚴nghiêm 經kinh 此thử 他tha 化hóa 天thiên 摩ma 尼ni 寶bảo 。 是thị 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 所sở 遊du 履lý 。 又hựu 準chuẩn 大Đại 乘Thừa 同đồng 性tánh 經kinh 此thử 處xứ 有hữu 報báo 佛Phật 淨tịnh 土độ 。 又hựu 準chuẩn 上thượng 兜Đâu 率Suất 莊trang 嚴nghiêm 此thử 殿điện 亦diệc 更cánh 過quá 彼bỉ 故cố 與dữ 虛hư 空không 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 然nhiên 表biểu 行hành 德đức 證chứng 真chân 純thuần 一nhất 無vô 雜tạp 。 故cố 以dĩ 摩ma 尼ni 寶bảo 顯hiển 之chi 耳nhĩ 。 是thị 故cố 此thử 天thiên 處xứ 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 凡phàm 處xứ 。 二nhị 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 處xứ 。 三tam 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 處xứ 。 四tứ 佛Phật 處xứ 。 五ngũ 圓viên 通thông 具cụ 前tiền 諸chư 處xứ 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 與dữ 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 下hạ 顯hiển 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 於ư 中trung 有hữu 五ngũ 。 一nhất 簡giản 定định 其kỳ 人nhân 。 二nhị 歎thán 其kỳ 人nhân 德đức 。 三tam 列liệt 德đức 者giả 之chi 名danh 。 四tứ 結kết 名danh 者giả 之chi 數số 。 五ngũ 標tiêu 眾chúng 中trung 上thượng 首thủ 。 初sơ 中trung 準chuẩn 論luận 經kinh 有hữu 四tứ 。 一nhất 簡giản 大đại 異dị 小tiểu 謂vị 別biệt 地địa 前tiền 。 二nhị 簡giản 住trụ 異dị 退thoái 謂vị 別biệt 於ư 七thất 地địa 已dĩ 還hoàn 。 三tam 簡giản 始thỉ 異dị 終chung 謂vị 別biệt 於ư 十Thập 地Địa 初sơ 心tâm 等đẳng 。 故cố 彼bỉ 云vân 皆giai 一nhất 生sanh 得đắc 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 等đẳng 此thử 文văn 略lược 也dã 。 亦diệc 可khả 於ư 阿a 耨nậu 等đẳng 是thị 此thử 終chung 位vị 不bất 退thoái 即tức 是thị 簡giản 住trụ 異dị 退thoái 。 四tứ 簡giản 新tân 異dị 舊cựu 亦diệc 是thị 簡giản 主chủ 異dị 客khách 。 於ư 中trung 諸chư 義nghĩa 並tịnh 同đồng 前tiền 釋thích 。 二nhị 歎thán 德đức 中trung 二nhị 。 先tiên 別biệt 。 後hậu 如như 是thị 下hạ 總tổng 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 。 不bất 可khả 頓đốn 顯hiển 故cố 先tiên 別biệt 歎thán 。 非phi 別biệt 能năng 盡tận 故cố 須tu 總tổng 結kết 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 德đức 廣quảng 難nan 以dĩ 頓đốn 彰chương 故cố 先tiên 略lược 歎thán 。 非phi 略lược 能năng 周chu 故cố 須tu 廣quảng 顯hiển 。 前tiền 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 自tự 分phần/phân 行hành 滿mãn 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 二nhị 智trí 證chứng 遊du 真chân 俗tục 名danh 行hành 處xứ 。 窮cùng 盡tận 彼bỉ 際tế 因nhân 位vị 成thành 滿mãn 名danh 悉tất 自tự 在tại 。 後hậu 勝thắng 進tiến 行hành 。 謂vị 佛Phật 慧tuệ 入nhập 處xứ 。 是thị 果quả 位vị 所sở 得đắc 圓viên 智trí 契khế 如như 名danh 為vi 入nhập 處xứ 。 明minh 此thử 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 勝thắng 進tiến 慧tuệ 亦diệc 隨tùy 得đắc 入nhập 。 故cố 云vân 悉tất 皆giai 得đắc 入nhập 。 前tiền 是thị 自tự 分phần/phân 成thành 在tại 己kỷ 位vị 故cố 云vân 自tự 在tại 。 此thử 是thị 勝thắng 進tiến 仰ngưỡng 成thành 纔tài 云vân 得đắc 入nhập 。 二nhị 善thiện 能năng 下hạ 廣quảng 歎thán 中trung 二nhị 。 先tiên 十thập 一nhất 句cú 歎thán 自tự 分phần/phân 德đức 。 後hậu 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 作tác 下hạ 八bát 句cú 歎thán 勝thắng 進tiến 德đức 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 五ngũ 句cú 明minh 行hành 修tu 具cụ 足túc 。 後hậu 六lục 明minh 德đức 用dụng 圓viên 備bị 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 二nhị 句cú 明minh 利lợi 他tha 行hành 。 一nhất 正chánh 教giáo 輪luân 。 二nhị 神thần 通thông 輪luân 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 記ký 心tâm 輪luân 。 二nhị 具cụ 足túc 下hạ 三tam 句cú 明minh 自tự 利lợi 行hành 。 一nhất 具cụ 願nguyện 是thị 起khởi 行hành 心tâm 。 二nhị 正chánh 起khởi 行hành 修tu 行hành 通thông 三tam 際tế 名danh 一nhất 切thiết 世thế 。 各các 盡tận 多đa 劫kiếp 名danh 一nhất 切thiết 劫kiếp 。 此thử 是thị 長trường 時thời 修tu 也dã 。 然nhiên 遍biến 諸chư 剎sát 故cố 云vân 一nhất 切thiết 國quốc 。 此thử 是thị 無vô 餘dư 修tu 。 又hựu 前tiền 是thị 一nhất 切thiết 時thời 此thử 是thị 一nhất 切thiết 處xứ 。 常thường 修tu 者giả 是thị 無vô 間gian 修tu 。 三tam 具cụ 足túc 菩Bồ 薩Tát 。 下hạ 明minh 修tu 所sở 成thành 德đức 。 謂vị 福phước 智trí 成thành 滿mãn 故cố 云vân 具cụ 足túc 也dã 。 二nhị 德đức 用dụng 圓viên 備bị 中trung 二nhị 。 初sơ 三tam 歎thán 利lợi 他tha 勝thắng 能năng 。 一nhất 能năng 饒nhiêu 益ích 者giả 總tổng 舉cử 所sở 作tác 益ích 相tương/tướng 。 謂vị 令linh 眾chúng 生sanh 。 修tu 出xuất 離ly 因nhân 。 二nhị 能năng 到đáo 等đẳng 者giả 明minh 窮cùng 盡tận 菩Bồ 薩Tát 。 巧xảo 慧tuệ 之chi 際tế 。 顯hiển 到đáo 能năng 化hóa 智trí 岸ngạn 。 三tam 能năng 令linh 等đẳng 者giả 明minh 成thành 所sở 化hóa 益ích 相tương/tướng 。 生sanh 死tử 是thị 苦khổ 果quả 道đạo 是thị 集tập 因nhân 涅Niết 槃Bàn 是thị 滅diệt 果quả 。 門môn 是thị 道đạo 因nhân 。 以dĩ 了liễu 因nhân 能năng 顯hiển 故cố 云vân 門môn 也dã 。 後hậu 三tam 歎thán 自tự 利lợi 德đức 。 一nhất 行hành 修tu 殊thù 勝thắng 謂vị 化hóa 他tha 不bất 斷đoạn 自tự 行hành 。 二nhị 眾chúng 德đức 圓viên 滿mãn 。 禪thiền 謂vị 四tứ 禪thiền 。 定định 謂vị 八bát 定định 。 解giải 脫thoát 謂vị 八bát 解giải 脫thoát 。 三tam 昧muội 謂vị 三tam 三tam 昧muội 。 通thông 謂vị 六Lục 通Thông 。 明minh 謂vị 三Tam 明Minh 慧tuệ 謂vị 三tam 慧tuệ 。 又hựu 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 並tịnh 悉tất 是thị 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 準chuẩn 下hạ 文văn 中trung 十thập 禪thiền 定định 十thập 解giải 脫thoát 。 謂vị 不bất 思tư 議nghị 等đẳng 十thập 百bách 千thiên 等đẳng 三tam 昧muội 十thập 神thần 通thông 十thập 明minh 十thập 慧tuệ 皆giai 悉tất 無vô 盡tận 也dã 。 三tam 諸chư 所sở 施thí 等đẳng 者giả 顯hiển 妙diệu 用dụng 自tự 在tại 。 謂vị 依y 前tiền 通thông 慧tuệ 所sở 作tác 巧xảo 現hiện 故cố 云vân 善thiện 能năng 示thị 現hiện 也dã 。 第đệ 二nhị 勝thắng 進tiến 中trung 八bát 句cú 。 初sơ 四tứ 明minh 殊thù 勝thắng 三tam 業nghiệp 攝nhiếp 修tu 所sở 行hành 。 後hậu 其kỳ 身thân 下hạ 四tứ 歎thán 廣quảng 大đại 三tam 業nghiệp 備bị 具cụ 諸chư 德đức 。 前tiền 中trung 初sơ 歎thán 身thân 業nghiệp 勝thắng 。 言ngôn 無vô 作tác 者giả 無vô 功công 用dụng 也dã 。 謂vị 無vô 功công 之chi 大đại 用dụng 即tức 是thị 種chủng 類loại 俱câu 生sanh 無vô 行hành 作tác 意ý 生sanh 也dã 。 二nhị 於ư 一nhất 念niệm 下hạ 歎thán 語ngữ 業nghiệp 勝thắng 。 謂vị 攝nhiếp 法pháp 上thượng 首thủ 。 請thỉnh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 三tam 受thọ 持trì 下hạ 歎thán 意ý 業nghiệp 勝thắng 。 謂vị 持trì 正Chánh 法Pháp 大đại 心tâm 供cung 也dã 。 四tứ 常thường 能năng 修tu 下hạ 明minh 攝nhiếp 修tu 所sở 行hành 。 謂vị 依y 前tiền 三tam 業nghiệp 修tu 起khởi 菩Bồ 薩Tát 諸chư 勝thắng 行hành 事sự 。 二nhị 後hậu 四tứ 之chi 中trung 。 初sơ 歎thán 廣quảng 大đại 身thân 業nghiệp 如như 普phổ 賢hiền 身thân 遍biến 現hiện 諸chư 剎sát 。 二nhị 其kỳ 音âm 下hạ 歎thán 廣quảng 大đại 語ngữ 業nghiệp 。 三tam 其kỳ 心tâm 下hạ 歎thán 廣quảng 大đại 意ý 業nghiệp 。 四tứ 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 下hạ 明minh 備bị 具cụ 諸chư 德đức 。 上thượng 來lai 別biệt 歎thán 竟cánh 。 如như 是thị 下hạ 總tổng 結kết 無vô 盡tận 。 三tam 列liệt 名danh 中trung 。 同đồng 名danh 藏tạng 者giả 謂vị 表biểu 地địa 法pháp 有hữu 含hàm 攝nhiếp 眾chúng 德đức 出xuất 生sanh 果quả 用dụng 故cố 也dã 。 故cố 地địa 論luận 云vân 亦diệc 能năng 生sanh 成thành 人nhân 天thiên 道Đạo 行hạnh 。 解giải 脫thoát 月nguyệt 一nhất 人nhân 不bất 名danh 藏tạng 者giả 表biểu 受thọ 法pháp 之chi 機cơ 清thanh 涼lương 器khí 故cố 也dã 。 四tứ 如như 是thị 等đẳng 下hạ 結kết 數số 。 依y 論luận 經kinh 此thử 中trung 有hữu 第đệ 五ngũ 。 所sở 從tùng 來lai 處xứ 。 謂vị 種chủng 種chủng 佛Phật 土độ 。 此thử 中trung 無vô 者giả 前tiền 已dĩ 云vân 從tùng 他tha 方phương 世thế 界giới 。 來lai 集tập 故cố 此thử 不bất 繁phồn 也dã 。 五ngũ 金kim 剛cang 藏tạng 為vi 上thượng 首thủ 者giả 標tiêu 顯hiển 會hội 主chủ 也dã 。 金kim 剛cang 略lược 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 是thị 利lợi 義nghĩa 。 論luận 云vân 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 難nạn/nan 壞hoại 此thử 法Pháp 能năng 破phá 。 二nhị 是thị 堅kiên 義nghĩa 。 論luận 云vân 善thiện 根căn 堅kiên 實thật 猶do 如như 金kim 剛cang 。 故cố 不bất 異dị 名danh 說thuyết 下hạ 釋thích 藏tạng 義nghĩa 。 何hà 故cố 名danh 金Kim 剛Cang 藏Tạng 者giả 。 此thử 問vấn 意ý 云vân 為vi 藏tạng 中trung 有hữu 金kim 剛cang 故cố 。 名danh 金Kim 剛Cang 藏Tạng 。 為vi 是thị 以dĩ 金kim 剛cang 為vi 藏tạng 故cố 。 名danh 金Kim 剛Cang 藏Tạng 。 答đáp 云vân 藏tạng 即tức 名danh 堅kiên 者giả 此thử 顯hiển 以dĩ 金kim 剛cang 為vi 藏tạng 非phi 是thị 藏tạng 中trung 有hữu 金kim 剛cang 。 其kỳ 猶do 樹thụ 藏tạng 者giả 此thử 喻dụ 顯hiển 是thị 堅kiên 是thị 藏tạng 。 謂vị 樹thụ 心tâm 堅kiên 密mật 而nhi 有hữu 生sanh 長trưởng 功công 能năng 故cố 下hạ 合hợp 云vân 生sanh 成thành 人nhân 天thiên 道Đạo 行hạnh 等đẳng 是thị 釋thích 堅kiên 藏tạng 也dã 。 如như 孕dựng 在tại 藏tạng 者giả 此thử 喻dụ 能năng 破phá 而nhi 是thị 藏tạng 。 謂vị 子tử 能năng 被bị 胎thai 而nhi 出xuất 也dã 。 力lực 最tối 大đại 者giả 合hợp 此thử 喻dụ 也dã 。 餘dư 義nghĩa 如như 別biệt 集tập 十Thập 地Địa 論luận 疏sớ/sơ 中trung 釋thích 。 第đệ 二nhị 三tam 昧muội 分phần/phân 內nội 六lục 句cú 分phân 別biệt 。 一nhất 釋thích 名danh 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 正chánh 音âm 名danh 三tam 摩ma 地địa 此thử 云vân 等đẳng 持trì 義nghĩa 同đồng 前tiền 釋thích 。 大đại 智trí 慧tuệ 者giả 。 從tùng 業nghiệp 用dụng 為vi 名danh 。 謂vị 此thử 定định 中trung 發phát 起khởi 無vô 漏lậu 聖thánh 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 能năng 破phá 無vô 明minh 。 故cố 立lập 此thử 名danh 也dã 。 謂vị 此thử 定định 與dữ 智trí 俱câu 。 即tức 以dĩ 如như 此thử 不bất 散tán 亂loạn 無vô 漏lậu 智trí 為vi 十Thập 地Địa 體thể 。 又hựu 正chánh 證chứng 名danh 智trí 慧tuệ 後hậu 智trí 名danh 光quang 明minh 。 又hựu 論luận 經kinh 名danh 大Đại 乘Thừa 光Quang 明Minh 。 者giả 謂vị 此thử 二nhị 無vô 我ngã 慧tuệ 過quá 二Nhị 乘Thừa 故cố 名danh 大Đại 乘Thừa 。 破phá 無vô 明minh 故cố 名danh 光quang 明minh 。 此thử 則tắc 過quá 地địa 前tiền 也dã 。 又hựu 此thử 慧tuệ 能năng 運vận 轉chuyển 諸chư 行hành 令linh 至chí 佛Phật 果Quả 故cố 名danh 為vi 乘thừa 。 約ước 功công 能năng 立lập 名danh 。 唯duy 識thức 論luận 第đệ 九cửu 云vân 。 大Đại 乘Thừa 光quang 明minh 定định 謂vị 此thử 能năng 發phát 照chiếu 了liễu 大Đại 乘Thừa 理lý 教giáo 行hành 果quả 智trí 光quang 明minh 故cố 。 二nhị 體thể 性tánh 者giả 。 別biệt 境cảnh 五ngũ 中trung 以dĩ 無vô 漏lậu 慧tuệ 俱câu 定định 數số 為vi 性tánh 。 又hựu 以dĩ 三tam 法pháp 為vi 體thể 。 一nhất 定định 。 二nhị 慧tuệ 。 三tam 真Chân 如Như 。 是thị 故cố 為vi 無vô 為vi 為vi 性tánh 。 以dĩ 具cụ 能năng 所sở 證chứng 故cố 。 三tam 業nghiệp 用dụng 者giả 有hữu 二nhị 。 一nhất 謂vị 依y 此thử 定định 能năng 受thọ 諸chư 佛Phật 三tam 業nghiệp 加gia 被bị 。 二nhị 依y 此thử 定định 發phát 後hậu 得đắc 智trí 宣tuyên 說thuyết 十Thập 地Địa 。 以dĩ 是thị 赴phó 機cơ 感cảm 滿mãn 佛Phật 本bổn 願nguyện 為vi 其kỳ 業nghiệp 用dụng 。 四tứ 明minh 種chủng 類loại 者giả 。 謂vị 此thử 地địa 上thượng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 所sở 得đắc 三tam 昧muội 雖tuy 復phục 多đa 門môn 統thống 論luận 四tứ 種chủng 。 一nhất 大Đại 乘Thừa 光quang 明minh 三tam 昧muội 。 二nhị 集tập 福phước 德đức 王vương 三tam 昧muội 。 三tam 賢Hiền 護Hộ 三tam 昧muội 。 四tứ 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 此thử 翻phiên 名danh 健kiện 行hành 定định 。 謂vị 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 名danh 為vi 健kiện 士sĩ 。 健kiện 士sĩ 所sở 行hành 故cố 名danh 健kiện 行hành 。 又hựu 初sơ 二nhị 三tam 地địa 得đắc 初sơ 定định 。 四tứ 五ngũ 六lục 地địa 得đắc 第đệ 二nhị 。 七thất 八bát 九cửu 地địa 得đắc 第đệ 三tam 。 十Thập 地Địa 故cố 佛Phật 得đắc 第đệ 四tứ 。 廣quảng 釋thích 此thử 定định 如như 諸chư 本bổn 攝nhiếp 論luận (# 應ưng 撿kiểm )# 。 五ngũ 明minh 入nhập 定định 意ý 者giả 有hữu 五ngũ 意ý 。 一nhất 受thọ 加gia 二nhị 審thẩm 根căn 。 三tam 證chứng 法pháp 。 四tứ 表biểu 深thâm 。 論luận 云vân 顯hiển 示thị 此thử 法pháp 。 非phi 思tư 量lượng 境cảnh 界giới 。 謂vị 非phi 同đồng 地địa 前tiền 未vị 證chứng 真chân 法pháp 但đãn 正chánh 思tư 量lượng 而nhi 能năng 有hữu 說thuyết 。 此thử 一nhất 文văn 中trung 顯hiển 後hậu 二nhị 義nghĩa 也dã 。 五ngũ 成thành 儀nghi 軌quỹ 者giả 謂vị 諸chư 聖thánh 說thuyết 法Pháp 皆giai 先tiên 入nhập 定định 如như 佛Phật 將tương 說thuyết 法Pháp 華hoa 大đại 品phẩm 皆giai 先tiên 入nhập 定định 。 豈khởi 可khả 如Như 來Lai 有hữu 不bất 在tại 定định 。 故cố 知tri 說thuyết 法Pháp 儀nghi 式thức 皆giai 爾nhĩ 。 此thử 經Kinh 諸chư 會hội 為vi 式thức 大đại 同đồng 。 六lục 釋thích 文văn 者giả 。 一nhất 標tiêu 入nhập 定định 人nhân 是thị 上thượng 首thủ 故cố 。 二nhị 明minh 入nhập 所sở 依y 謂vị 仰ngưỡng 稟bẩm 佛Phật 力lực 名danh 。 承thừa 佛Phật 威uy 神thần 。 三tam 正chánh 明minh 入nhập 定định 。 謂vị 簡giản 異dị 果quả 定định 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 智trí 等đẳng 同đồng 前tiền 釋thích 。 問vấn 既ký 是thị 菩Bồ 薩Tát 定định 。 何hà 故cố 承thừa 佛Phật 力lực 耶da 。 答đáp 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 為vi 推thôi 化hóa 在tại 佛Phật 故cố 現hiện 承thừa 力lực 。 二nhị 雖tuy 實thật 自tự 得đắc 對đối 佛Phật 勝thắng 人nhân 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 縱túng/tung 極cực 小tiểu 事sự 亦diệc 須tu 仰ngưỡng 承thừa 。 以dĩ 非phi 佛Phật 加gia 無vô 一nhất 法pháp 事sự 而nhi 得đắc 成thành 故cố 。 三tam 雖tuy 分phần/phân 證chứng 得đắc 窮cùng 滿mãn 在tại 佛Phật 故cố 承thừa 也dã 。 四tứ 佛Phật 既ký 出xuất 世thế 汎# 令linh 弟đệ 子tử 。 有hữu 所sở 造tạo 作tác 。 皆giai 與dữ 其kỳ 力lực 故cố 須tu 承thừa 也dã 。

第đệ 三tam 加gia 分phần/phân 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 明minh 作tác 加gia 所sở 因nhân 。 二nhị 顯hiển 加gia 所sở 為vi 。 三tam 正chánh 辨biện 加gia 相tương/tướng 。 初sơ 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 作tác 加gia 。 後hậu 舉cử 所sở 因nhân 。 前tiền 中trung 二nhị 。 先tiên 現hiện 身thân 同đồng 名danh 。 後hậu 同đồng 讚tán 顯hiển 加gia 。 前tiền 中trung 五ngũ 句cú 。 一nhất 處xứ 遠viễn 近cận 。 二nhị 佛Phật 頭đầu 數số 皆giai 倍bội 前tiền 會hội 可khả 知tri 。 三tam 現hiện 身thân 令linh 眾chúng 見kiến 以dĩ 生sanh 信tín 心tâm 。 四tứ 同đồng 名danh 令linh 主chủ 聞văn 以dĩ 增tăng 踴dũng 悅duyệt 。 五ngũ 結kết 十thập 方phương 同đồng 。 二nhị 同đồng 讚tán 中trung 四tứ 句cú 。 一nhất 讚tán 其kỳ 得đắc 定định 。 二nhị 顯hiển 己kỷ 佛Phật 數số 。 三tam 彰chương 己kỷ 名danh 同đồng 。 四tứ 正chánh 辨biện 作tác 加gia 。 第đệ 二nhị 釋thích 作tác 加gia 所sở 因nhân 中trung 三tam 句cú 。 一nhất 舍xá 那na 往vãng 願nguyện 力lực 。 二nhị 現hiện 在tại 威uy 力lực 。 此thử 二nhị 是thị 緣duyên 力lực 亦diệc 是thị 果quả 力lực 亦diệc 是thị 他tha 力lực 。 三tam 汝nhữ 有hữu 等đẳng 是thị 因nhân 力lực 亦diệc 是thị 自tự 力lực 。 謂vị 自tự 他tha 因nhân 緣duyên 因nhân 果quả 等đẳng 合hợp 方phương 得đắc 成thành 此thử 。 十Thập 地Địa 之chi 法Pháp 。 第đệ 二nhị 論luận 釋thích 中trung 二nhị 。 先tiên 釋thích 前tiền 後hậu 生sanh 後hậu 。 前tiền 中trung 四tứ 。 一nhất 釋thích 多đa 佛Phật 加gia 可khả 知tri 。 二nhị 釋thích 同đồng 名danh 加gia 。 於ư 中trung 有hữu 四tứ 。 一nhất 徵trưng 問vấn 本bổn 願nguyện 釋thích 。 二nhị 徵trưng 願nguyện 顯hiển 多đa 釋thích 。 謂vị 舍xá 那na 本bổn 願nguyện 使sử 多đa 佛Phật 同đồng 加gia 也dã 。 三tam 法pháp 通thông 古cổ 今kim 釋thích 。 謂vị 此thử 是thị 同đồng 證chứng 同đồng 說thuyết 之chi 法pháp 故cố 云vân 是thị 法pháp 體thể 也dã 。 然nhiên 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 即tức 後hậu 十thập 億ức 塵trần 數số 諸chư 佛Phật 過quá 去khứ 。 亦diệc 曾tằng 同đồng 作tác 加gia 剛cang 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 受thọ 加gia 說thuyết 此thử 十Thập 地Địa 。 法Pháp 門môn 今kim 成thành 正chánh 覺giác 亦diệc 在tại 此thử 法Pháp 門môn 故cố 。 有hữu 說thuyết 處xứ 即tức 能năng 加gia 。 是thị 彼bỉ 佛Phật 本bổn 願nguyện 也dã 。 謂vị 此thử 剛cang 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 當đương 成thành 佛Phật 時thời 。 亦diệc 同đồng 此thử 事sự 。 此thử 釋thích 順thuận 論luận 文văn 。 二nhị 約ước 舍xá 那na 佛Phật 釋thích 。 謂vị 舍xá 那na 本bổn 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 時thời 。 見kiến 一nhất 舍xá 那na 佛Phật 所sở 能năng 加gia 諸chư 佛Phật 同đồng 名danh 金kim 剛cang 加gia 說thuyết 地địa 法pháp 。 舍xá 那na 今kim 成thành 正chánh 覺giác 。 本bổn 願nguyện 今kim 成thành 故cố 彼bỉ 能năng 加gia 佛Phật 亦diệc 名danh 金kim 剛cang 故cố 云vân 不bất 異dị 名danh 也dã 。 此thử 釋thích 順thuận 經kinh 文văn 。 以dĩ 經Kinh 云vân 舍xá 那na 本bổn 願nguyện 故cố 令linh 諸chư 佛Phật 加gia 也dã 。 如như 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 往vãng 昔tích 此thử 處xứ 有hữu 佛Phật 名danh 釋Thích 迦Ca 侍thị 者giả 名danh 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 目Mục 連Liên 有hữu 大đại 利lợi 益ích 。 我ngã 因nhân 此thử 興hưng 願nguyện 故cố 今kim 亦diệc 同đồng 之chi 在tại 此thử 說thuyết 法Pháp 是thị 類loại 也dã 。 四tứ 又hựu 是thị 下hạ 明minh 同đồng 名danh 增tăng 踴dũng 釋thích 可khả 知tri 。 三tam 何hà 故cố 不bất 言ngôn 下hạ 釋thích 十thập 億ức 之chi 數số 三tam 句cú 。 一nhất 通thông 徵trưng 顯hiển 多đa 釋thích 。 謂vị 若nhược 直trực 舉cử 無vô 量lượng 或hoặc 容dung 不bất 至chí 十thập 億ức 塵trần 數số 。 以dĩ 言ngôn 總tổng 無vô 定định 故cố 。 同đồng 下hạ 文văn 多đa 百bách 千thiên 等đẳng 。 又hựu 釋thích 前tiền 會hội 百bách 萬vạn 佛Phật 剎sát 塵trần 數số 諸chư 佛Phật 此thử 中trung 十thập 億ức 者giả 以dĩ 百bách 萬vạn 為vi 一nhất 億ức 故cố 。 是thị 故cố 方phương 便tiện 漸tiệm 次thứ 。 以dĩ 顯hiển 多đa 佛Phật 。 若nhược 直trực 言ngôn 無vô 量lượng 則tắc 乖quai 方phương 便tiện 故cố 不bất 言ngôn 也dã 。 又hựu 釋thích 此thử 顯hiển 多đa 佛Phật 者giả 以dĩ 十thập 數số 為vi 則tắc 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 故cố 云vân 多đa 佛Phật 。 若nhược 直trực 無vô 量lượng 但đãn 得đắc 一nhất 重trọng/trùng 無vô 量lượng 非phi 是thị 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 是thị 故cố 十thập 數số 多đa 於ư 無vô 量lượng 也dã 。 二nhị 何hà 故cố 定định 言ngôn 下hạ 徵trưng 定định 數số 同đồng 釋thích 。 三tam 此thử 經Kinh 下hạ 為vi 則tắc 大đại 同đồng 釋thích 第đệ 四tứ 彼bỉ 佛Phật 下hạ 釋thích 作tác 加gia 四tứ 。 一nhất 先tiên 作tác 是thị 願nguyện 者giả 。 釋thích 本bổn 願nguyện 加gia 二nhị 今kim 復phục 自tự 加gia 者giả 釋thích 現hiện 在tại 威uy 神thần 力lực 加gia 。 三tam 後hậu 餘dư 佛Phật 加gia 者giả 簡giản 後hậu 異dị 前tiền 。 謂vị 此thử 並tịnh 是thị 舍xá 那na 力lực 加gia 非phi 是thị 餘dư 佛Phật 加gia 餘dư 佛Phật 加gia 在tại 後hậu 文văn 處xứ 辨biện 。 四tứ 故cố 言ngôn 等đẳng 舉cử 經kinh 帖# 也dã 。 生sanh 起khởi 後hậu 中trung 何hà 故cố 加gia 說thuyết 此thử 法pháp 者giả 生sanh 後hậu 所sở 為vi 。 謂vị 說thuyết 此thử 地địa 法pháp 故cố 也dã 。 復phục 云vân 何hà 加gia 生sanh 後hậu 加gia 相tương/tướng 。 以dĩ 文văn 在tại 後hậu 遠viễn 是thị 故cố 不bất 舉cử 。 下hạ 文văn 對đối 顯hiển 。

第đệ 二nhị 釋thích 加gia 所sở 為vi 中trung 。 二nhị 十thập 句cú 文văn 依y 二nhị 利lợi 分phần/phân 。 初sơ 十thập 共cộng 他tha 自tự 利lợi 。 後hậu 十thập 共cộng 自tự 利lợi 他tha 。 以dĩ 二nhị 利lợi 行hành 相tương/tướng 融dung 相tương/tướng 攝nhiếp 同đồng 在tại 地địa 中trung 本bổn 後hậu 二nhị 智trí 之chi 處xứ 具cụ 足túc 。 今kim 以dĩ 寄ký 顯hiển 文văn 義nghĩa 差sai 別biệt 故cố 分phần/phân 二nhị 別biệt 。 前tiền 中trung 論luận 主chủ 作tác 四tứ 門môn 解giải 釋thích 。 一nhất 總tổng 釋thích 顯hiển 本bổn 。 二nhị 依y 本bổn 開khai 末mạt 三Tam 明Minh 會hội 末mạt 歸quy 本bổn 。 四tứ 顯hiển 本bổn 末mạt 無vô 礙ngại 。 初sơ 中trung 總tổng 論luận 地địa 法pháp 緣duyên 起khởi 有hữu 六lục 義nghĩa 。 一nhất 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 信tín 行hành 地địa 者giả 舉cử 所sở 被bị 機cơ 。 謂vị 地địa 前tiền 菩Bồ 薩Tát 未vị 證chứng 真Chân 如Như 但đãn 依y 信tín 心tâm 而nhi 起khởi 行hành 故cố 。 無vô 著trước 般Bát 若Nhã 經kinh 論luận 中trung 亦diệc 同đồng 此thử 名danh 。 問vấn 若nhược 唯duy 地địa 前tiền 是thị 所sở 為vi 者giả 。 何hà 故cố 下hạ 文văn 解giải 脫thoát 月nguyệt 歎thán 眾chúng 請thỉnh 中trung 云vân 此thử 眾chúng 有hữu 五ngũ 種chủng 阿a 含hàm 淨tịnh 四tứ 種chủng 證chứng 淨tịnh 。 又hựu 下hạ 大đại 眾chúng 請thỉnh 中trung 為vi 十Thập 力Lực 淨tịnh 心tâm 。 論luận 釋thích 云vân 未vị 入nhập 地địa 者giả 。 令linh 得đắc 淨tịnh 心tâm 。 已dĩ 入nhập 地địa 者giả 。 令linh 得đắc 十Thập 力Lực 。 又hựu 約ước 下hạ 文văn 轉chuyển 生sanh 時thời 益ích 亦diệc 通thông 外ngoại 凡phàm 。 據cứ 此thử 等đẳng 文văn 即tức 通thông 外ngoại 凡phàm 及cập 地địa 上thượng 。 何hà 局cục 內nội 凡phàm 迴hồi 向hướng 等đẳng 位vị 。 答đáp 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 理lý 實thật 是thị 通thông 。 誠thành 如như 所sở 說thuyết 。 但đãn 今kim 論luận 主chủ 就tựu 於ư 教giáo 力lực 益ích 強cường/cưỡng 處xứ 釋thích 。 何hà 者giả 謂vị 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 設thiết 不bất 得đắc 教giáo 亦diệc 能năng 自tự 進tiến 假giả 教giáo 義nghĩa 微vi 。 外ngoại 凡phàm 之chi 人nhân 設thiết 令linh 蒙mông 教giáo 未vị 能năng 依y 教giáo 即tức 令linh 入nhập 地địa 。 教giáo 益ích 亦diệc 弱nhược 。 唯duy 信tín 行hành 地địa 得đắc 教giáo 便tiện 進tiến 。 故cố 異dị 外ngoại 凡phàm 闕khuyết 教giáo 不bất 進tiến 故cố 。 異dị 地địa 上thượng 假giả 教giáo 義nghĩa 強cường/cưỡng 故cố 。 偏thiên 就tựu 釋thích 。 無vô 著trước 論luận 云vân 此thử 位vị 菩Bồ 薩Tát 欲dục 入nhập 初Sơ 地Địa 先tiên 求cầu 。 教giáo 授thọ 教giáo 誡giới 。 是thị 此thử 義nghĩa 也dã 。 二nhị 如như 初Sơ 地Địa 加gia 行hành 位vị 既ký 名danh 信tín 行hành 地địa 。 即tức 諸chư 地địa 之chi 前tiền 俱câu 加gia 行hành 位vị 皆giai 名danh 信tín 行hành 。 以dĩ 攝nhiếp 論luận 中trung 意ý 言ngôn 無vô 分phân 別biệt 觀quán 通thông 四tứ 位vị 。 故cố 知tri 地địa 上thượng 亦diệc 有hữu 也dã 。 如như 外ngoại 凡phàm 遠viễn 位vị 亦diệc 通thông 收thu 彼bỉ 。 然nhiên 據cứ 親thân 入nhập 內nội 位vị 現hiện 證chứng 故cố 約ước 此thử 辨biện 也dã 。 二nhị 不bất 思tư 議nghị 佛Phật 法Pháp 。 名danh 出xuất 世thế 間gian 。 道Đạo 品Phẩm 者giả 此thử 是thị 。 所sở 得đắc 之chi 法Pháp 。 然nhiên 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 約ước 因nhân 謂vị 十Thập 地Địa 法pháp 體thể 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 無vô 流lưu 之chi 法pháp 。 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 通thông 生sanh 佛Phật 果Quả 故cố 名danh 為vi 道đạo 。 下hạ 云vân 大đại 聖thánh 道Đạo 者giả 是thị 彼bỉ 因nhân 故cố 。 十thập 位vị 品phẩm 類loại 差sai 別biệt 名danh 品phẩm 。 又hựu 道đạo 是thị 智trí 品phẩm 是thị 檀đàn 等đẳng 行hành 眷quyến 屬thuộc 也dã 。 二nhị 約ước 果quả 謂vị 佛Phật 果Quả 。 所sở 得đắc 之chi 法Pháp 。 故cố 名danh 佛Phật 法Pháp 。 非phi 下hạ 位vị 圖đồ 度độ 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 令linh 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 分phần/phân 證chứng 此thử 法pháp 名danh 出xuất 世thế 道Đạo 品Phẩm 。 地địa 智trí 所sở 遊du 曰viết 道đạo 。 分phần/phân 證chứng 未vị 圓viên 名danh 品phẩm 。 三Tam 明Minh 者giả 見kiến 智trí 。 得đắc 證chứng 者giả 般Bát 若Nhã 經kinh 名danh 。 悉tất 知tri 悉tất 見kiến 。 楞lăng 伽già 中trung 聖thánh 智trí 聖thánh 見kiến 聖thánh 慧tuệ 眼nhãn 及cập 餘dư 論luận 眼nhãn 智trí 明minh 覺giác 。 等đẳng 皆giai 此thử 類loại 。 創sáng/sang 矚chú 名danh 見kiến 委ủy 照chiếu 名danh 智trí 。 智trí 照chiếu 非phi 比tỉ 故cố 名danh 為vi 得đắc 。 冥minh 神thần 契khế 合hợp 故cố 復phục 名danh 證chứng 。 初sơ 二nhị 觀quán 解giải 。 後hậu 二nhị 行hành 契khế 。 各các 初sơ 始thỉ 後hậu 終chung 可khả 知tri 。 四tứ 欲dục 宣tuyên 者giả 。 論luận 云vân 。 說thuyết 者giả 於ư 中trung 分phân 別biệt 。 者giả 於ư 此thử 能năng 所sở 證chứng 得đắc 法Pháp 。 中trung 以dĩ 言ngôn 分phần/phân 折chiết 十thập 位vị 差sai 別biệt 明minh 地địa 行hành 優ưu 劣liệt 巧xảo 慧tuệ 等đẳng 異dị 故cố 也dã 。 五ngũ 入nhập 者giả 信tín 樂nhạo 。 得đắc 證chứng 者giả 謂vị 地địa 前tiền 信tín 樂nhạo 遠viễn 有hữu 入nhập 義nghĩa 。 地địa 上thượng 得đắc 證chứng 現hiện 成thành 交giao 入nhập 。 通thông 論luận 入nhập 義nghĩa 必tất 從tùng 彼bỉ 至chí 此thử 。 故cố 具cụ 始thỉ 終chung 也dã 。 亦diệc 信tín 始thỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 終chung 。 得đắc 始thỉ 證chứng 終chung 。 六lục 智trí 慧tuệ 地địa 者giả 謂vị 十Thập 地Địa 智trí 。 如như 本bổn 分phần/phân 中trung 說thuyết 者giả 謂vị 此thử 證chứng 理lý 聖thánh 智trí 有hữu 生sanh 成thành 住trụ 持trì 佛Phật 果Quả 等đẳng 用dụng 名danh 地địa 。 始thỉ 從tùng 歡hoan 喜hỷ 終chung 至chí 法pháp 雲vân 本bổn 分phần/phân 中trung 顯hiển 可khả 知tri 。 此thử 上thượng 六lục 義nghĩa 融dung 合hợp 無vô 礙ngại 。 通thông 教giáo 及cập 義nghĩa 通thông 證chứng 及cập 比tỉ 通thông 境cảnh 及cập 智trí 通thông 人nhân 及cập 法pháp 通thông 因nhân 及cập 果quả 。 混hỗn 通thông 無vô 礙ngại 總tổng 為vi 一nhất 團đoàn 。 名danh 十Thập 地Địa 法pháp 。 若nhược 展triển 之chi 於ư 後hậu 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 皆giai 悉tất 於ư 此thử 總tổng 句cú 中trung 出xuất 。 是thị 故cố 名danh 此thử 。 為vi 根căn 本bổn 入nhập 上thượng 來lai 總tổng 釋thích 顯hiển 本bổn 竟cánh 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 依y 本bổn 開khai 末mạt 分phần/phân 成thành 九cửu 句cú 。 於ư 中trung 四tứ 位vị 。 謂vị 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 見kiến 位vị 。 修tu 位vị 。 究cứu 竟cánh 位vị 。 初sơ 四tứ 寄ký 在tại 地địa 前tiền 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 次thứ 一nhất 寄ký 初Sơ 地Địa 。 次thứ 三tam 寄ký 修tu 位vị 。 後hậu 一nhất 明minh 究cứu 竟cánh 位vị 。 問vấn 此thử 中trung 正chánh 為vi 說thuyết 十Thập 地Địa 法pháp 。 何hà 故cố 乃nãi 說thuyết 地địa 前tiền 及cập 佛Phật 果Quả 。 答đáp 為vi 顯hiển 十Thập 地Địa 前tiền 有hữu 起khởi 下hạ 之chi 功công 後hậu 有hữu 成thành 上thượng 之chi 義nghĩa 。 又hựu 釋thích 由do 十Thập 地Địa 證chứng 智trí 。 放phóng 阿a 含hàm 光quang 。 是thị 故cố 地địa 前tiền 是thị 此thử 十Thập 地Địa 阿a 含hàm 分phần/phân 攝nhiếp 。 由do 此thử 地địa 智trí 依y 果quả 海hải 成thành 故cố 。 有hữu 佛Phật 果Quả 上thượng 不bất 思tư 佛Phật 法Pháp 及cập 下hạ 鳥điểu 跡tích 所sở 依y 空không 等đẳng 並tịnh 是thị 其kỳ 事sự 。 初sơ 中trung 初sơ 一nhất 約ước 聞văn 慧tuệ 修tu 善thiện 根căn 名danh 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 二nhị 明minh 思tư 慧tuệ 之chi 始thỉ 簡giản 擇trạch 道Đạo 理lý 。 論luận 中trung 智trí 方phương 便tiện 者giả 釋thích 善thiện 分phân 別biệt 也dã 。 道Đạo 品Phẩm 釋thích 佛Phật 法Pháp 也dã 。 三tam 思tư 慧tuệ 之chi 終chung 謂vị 因nhân 思tư 廣quảng 知tri 。 彼bỉ 彼bỉ 義nghĩa 釋thích 諸chư 法pháp 。 種chủng 種chủng 知tri 釋thích 廣quảng 知tri 。 四tứ 明minh 修tu 慧tuệ 無vô 疑nghi 立lập 教giáo 可khả 信tín 故cố 云vân 決quyết 定định 說thuyết 。 謂vị 修tu 通thông 二nhị 利lợi 今kim 據cứ 利lợi 他tha 菩Bồ 薩Tát 。 化hóa 他tha 即tức 是thị 自tự 成thành 佛Phật 法Pháp 。 故cố 入nhập 自tự 利lợi 收thu 。 論luận 中trung 隨tùy 所sở 思tư 義nghĩa 是thị 上thượng 思tư 慧tuệ 所sở 思tư 。 名danh 字tự 具cụ 足túc 是thị 聞văn 慧tuệ 所sở 持trì 故cố 決quyết 定định 說thuyết 也dã 。 上thượng 來lai 顯hiển 信tín 樂nhạo 。 自tự 下hạ 辨biện 得đắc 證chứng 。 五ngũ 見kiến 位vị 智trí 謂vị 由do 地địa 前tiền 加gia 行hành 位vị 終chung 觀quán 於ư 唯duy 識thức 無vô 境cảnh 之chi 義nghĩa 依y 無vô 間gian 定định 雙song 印ấn 於ư 彼bỉ 能năng 所sở 取thủ 空không 。 彼bỉ 增tăng 上thượng 力lực 引dẫn 起khởi 識thức 中trung 本bổn 性tánh 無vô 流lưu 生sanh 起khởi 大đại 智trí 照chiếu 遍biến 滿mãn 法Pháp 界Giới 。 名danh 為vi 初Sơ 地Địa 入nhập 真chân 見kiến 道đạo 。 論luận 中trung 一nhất 切thiết 法pháp 平bình 等đẳng 。 智trí 釋thích 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 謂vị 於ư 初Sơ 地Địa 。 正chánh 證chứng 真Chân 如Như 無vô 能năng 所sở 二nhị 相tương/tướng 故cố 云vân 平bình 等đẳng 。 唯duy 識thức 論luận 中trung 或hoặc 云vân 有hữu 智trí 無vô 境cảnh 。 以dĩ 真chân 絕tuyệt 相tương/tướng 故cố 。 或hoặc 云vân 雙song 泯mẫn 。 以dĩ 境cảnh 智trí 相tương/tướng 如như 故cố 。 今kim 辨biện 四tứ 句cú 。 皆giai 得đắc 可khả 準chuẩn 知tri 之chi 。 見kiến 道đạo 時thời 中trung 善thiện 淨tịnh 者giả 釋thích 善thiện 淨tịnh 不bất 雜tạp 。 謂vị 離ly 二nhị 我ngã 分phân 別biệt 隨tùy 眠miên 。 此thử 文văn 善thiện 分phân 別biệt 者giả 是thị 彼bỉ 不bất 雜tạp 之chi 義nghĩa 。 謂vị 煩phiền 惱não 離ly 故cố 名danh 分phần/phân 使sử 永vĩnh 斷đoạn 名danh 善thiện 。 此thử 無vô 間gian 道đạo 中trung 斷đoạn 障chướng 之chi 義nghĩa 。 又hựu 釋thích 善thiện 淨tịnh 不bất 雜tạp 是thị 解giải 脫thoát 道Đạo 。 中trung 證chứng 彼bỉ 無vô 為vi 清thanh 淨tịnh 之chi 義nghĩa 。 故cố 云vân 不bất 雜tạp 。 此thử 善thiện 分phân 別biệt 者giả 是thị 領lãnh 證chứng 。 無vô 為vi 之chi 義nghĩa 。 又hựu 釋thích 無vô 分phân 別biệt 是thị 根căn 本bổn 智trí 。 善thiện 分phân 別biệt 是thị 後hậu 得đắc 智trí 。 勝thắng 進tiến 道đạo 中trung 起khởi 行hành 之chi 義nghĩa 。 六lục 明minh 修tu 道Đạo 位vị 中trung 地địa 地địa 別biệt 斷đoạn 一nhất 無vô 明minh 。 故cố 於ư 煩phiền 惱não 障chướng 亦diệc 永vĩnh 伏phục 離ly 故cố 云vân 世thế 法pháp 不bất 染nhiễm 。 名danh 不bất 放phóng 逸dật 入nhập 。 魔ma 法pháp 是thị 世thế 法pháp 也dã 。 七thất 明minh 修tu 位vị 中trung 智trí 行hành 轉chuyển 進tiến 名danh 地địa 地địa 轉chuyển 入nhập 。 謂vị 無vô 流lưu 善thiện 根căn 永vĩnh 離ly 一nhất 切thiết 。 三tam 不bất 善thiện 法pháp 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 無vô 貪tham 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 無vô 瞋sân 無vô 癡si 也dã 。

復phục 有hữu 善thiện 根căn 能năng 為vi 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 品phẩm 因nhân 者giả 是thị 諸chư 地địa 中trung 加gia 行hành 善thiện 根căn 也dã 。 八bát 十Thập 地Địa 學học 窮cùng 名danh 菩Bồ 薩Tát 盡tận 入nhập 。 下hạ 大đại 盡tận 分phần/phân 中trung 明minh 第đệ 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 如Như 來Lai 十thập 種chủng 祕bí 密mật 之chi 智trí 。 以dĩ 祕bí 隱ẩn 深thâm 密mật 難nan 可khả 測trắc 知tri 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 法pháp 雲vân 契khế 入nhập 名danh 得đắc 彼bỉ 智trí 力lực 。 如như 歎thán 淨tịnh 名danh 云vân 諸chư 佛Phật 祕bí 藏tạng 。 無vô 不bất 得đắc 入nhập 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 九cửu 究cứu 竟cánh 位vị 明minh 因nhân 道đạo 既ký 圓viên 佛Phật 果Quả 斯tư 剋khắc 。 窮cùng 滿mãn 果quả 原nguyên 名danh 佛Phật 盡tận 入nhập 。 論luận 中trung 入nhập 智trí 者giả 釋thích 得đắc 字tự 也dã 。

上thượng 來lai 第đệ 二nhị 依y 本bổn 開khai 末mạt 竟cánh 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 會hội 末mạt 歸quy 本bổn 。 言ngôn 是thị 諸chư 入nhập 者giả 牒điệp 上thượng 九cửu 入nhập 。 為vi 校giảo 量lượng 等đẳng 者giả 顯hiển 其kỳ 無vô 別biệt 之chi 別biệt 。 謂vị 寄ký 地địa 上thượng 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 。 校giảo 量lượng 地địa 智trí 差sai 別biệt 次thứ 第đệ 轉chuyển 勝thắng 之chi 相tướng 。 非phi 謂vị 根căn 本bổn 入nhập 中trung 亦diệc 如như 此thử 等đẳng 行hành 布bố 次thứ 第đệ 決quyết 定định 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 融dung 末mạt 歸quy 本bổn 顯hiển 無vô 二nhị 矣hĩ 。 前tiền 依y 本bổn 起khởi 末mạt 明minh 無vô 別biệt 之chi 別biệt 。 今kim 會hội 末mạt 歸quy 本bổn 明minh 別biệt 而nhi 無vô 別biệt 故cố 也dã 。 第đệ 四tứ 明minh 本bổn 末mạt 無vô 礙ngại 者giả 。 謂vị 明minh 六lục 相tương/tướng 總tổng 別biệt 無vô 礙ngại 故cố 也dã 。 釋thích 此thử 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 作tác 六lục 門môn 。 一nhất 明minh 教giáo 興hưng 意ý 。 謂vị 破phá 定định 執chấp 見kiến 以dĩ 顯hiển 緣duyên 起khởi 圓viên 融dung 之chi 法pháp 。 此thử 理lý 現hiện 前tiền 一nhất 切thiết 惑hoặc 障chướng 一nhất 滅diệt 一nhất 切thiết 滅diệt 一nhất 切thiết 行hành 。 位vị 一nhất 成thành 一nhất 切thiết 成thành 等đẳng 。 二nhị 種chủng 類loại 者giả 。 不bất 自tự 不bất 他tha 生sanh 等đẳng 四tứ 句cú 。 及cập 不bất 有hữu 不bất 無vô 等đẳng 四tứ 句cú 。 并tinh 不bất 生sanh 等đẳng 八bát 不bất 十thập 不bất 等đẳng 。 皆giai 悉tất 會hội 事sự 入nhập 理lý 。 是thị 此thử 流lưu 類loại 。 但đãn 彼bỉ 等đẳng 入nhập 理lý 以dĩ 順thuận 一nhất 寂tịch 。 今kim 此thử 入nhập 理lý 圓viên 融dung 彼bỉ 事sự 便tiện 相tương/tướng 即tức 相tương/tướng 入nhập 成thành 普phổ 賢hiền 法pháp 。 有hữu 斯tư 左tả 右hữu 耳nhĩ 。 三Tam 明Minh 所sở 出xuất 者giả 。 此thử 文văn 出xuất 在tại 下hạ 經kinh 第đệ 四tứ 大đại 願nguyện 中trung 。 經kinh 家gia 自tự 說thuyết 非phi 是thị 論luận 主chủ 率suất 意ý 而nhi 作tác 。 四tứ 明minh 建kiến 立lập 者giả 。 何hà 故cố 唯duy 六lục 不bất 多đa 不bất 少thiểu 者giả 。 謂vị 汎# 論luận 緣duyên 起khởi 法Pháp 要yếu 有hữu 三tam 門môn 。 一nhất 末mạt 依y 於ư 本bổn 有hữu 起khởi 不bất 起khởi 。 二nhị 彼bỉ 所sở 起khởi 末mạt 既ký 帶đái 於ư 本bổn 。 是thị 故cố 相tương 望vọng 有hữu 同đồng 有hữu 異dị 。 三tam 彼bỉ 帶đái 本bổn 之chi 末mạt 既ký 為vi 本bổn 收thu 。 是thị 故cố 當đương 體thể 有hữu 存tồn 有hữu 壞hoại 。 若nhược 不bất 具cụ 此thử 三tam 不bất 成thành 緣duyên 起khởi 。 三tam 中trung 各các 二nhị 故cố 但đãn 唯duy 六lục 。 五ngũ 問vấn 答đáp 決quyết 擇trạch 者giả 有hữu 二nhị 。 初sơ 逆nghịch 謂vị 非phi 總tổng 非phi 別biệt 等đẳng 各các 各các 互hỗ 相tương 形hình 奪đoạt 諸chư 相tướng 皆giai 盡tận 故cố 也dã 。 二nhị 順thuận 謂vị 亦diệc 總tổng 亦diệc 別biệt 等đẳng 各các 各các 順thuận 相tương/tướng 成thành 就tựu 等đẳng 思tư 准chuẩn 作tác 之chi 。 六lục 釋thích 文văn 有hữu 五ngũ 。 一nhất 約ước 法pháp 舉cử 數số 。 謂vị 於ư 所sở 說thuyết 法pháp 中trung 。 有hữu 六lục 種chủng 相tương/tướng 等đẳng 。 二nhị 辨biện 定định 教giáo 義nghĩa 。 此thử 言ngôn 說thuyết 解giải 釋thích 者giả 是thị 定định 教giáo 。 謂vị 於ư 此thử 中trung 安an 此thử 六lục 相tương/tướng 之chi 言ngôn 說thuyết 為vi 欲dục 解giải 釋thích 經kinh 文văn 。 應ưng 知tri 此thử 意ý 。 又hựu 釋thích 此thử 中trung 釋thích 六lục 相tương/tướng 非phi 是thị 此thử 處xứ 經kinh 文văn 。 但đãn 是thị 論luận 主chủ 解giải 釋thích 之chi 意ý 應ưng 知tri 。 除trừ 事sự 謂vị 陰ấm 界giới 入nhập 等đẳng 者giả 此thử 辨biện 定định 其kỳ 義nghĩa 。 謂vị 約ước 道Đạo 理lý 說thuyết 融dung 通thông 非phi 是thị 陰ấm 等đẳng 事sự 相tướng 中trung 辨biện 故cố 除trừ 簡giản 之chi 。 三tam 列liệt 名danh 可khả 知tri 。 四tứ 釋thích 相tương/tướng 中trung 。 別biệt 依y 本bổn 者giả 明minh 依y 總tổng 開khai 別biệt 。 滿mãn 彼bỉ 本bổn 者giả 還hoàn 能năng 成thành 總tổng 。 謂vị 要yếu 依y 本bổn 之chi 別biệt 方phương 能năng 滿mãn 本bổn 故cố 也dã 。 增tăng 相tương/tướng 者giả 是thị 前tiền 九cửu 入nhập 漸tiệm 增tăng 之chi 相tướng 以dĩ 顯hiển 異dị 也dã 。 緣duyên 成thành 和hòa 合hợp 略lược 言ngôn 標tiêu 顯hiển 。 緣duyên 散tán 無vô 作tác 廣quảng 辨biện 因nhân 緣duyên 。 如như 世thế 界giới 成thành 壞hoại 。 者giả 舉cử 喻dụ 以dĩ 顯hiển 。 謂vị 如như 百bách 億ức 四tứ 天thiên 合hợp 成thành 一nhất 娑sa 婆bà 界giới 略lược 言ngôn 標tiêu 顯hiển 為vi 成thành 。 若nhược 分phân 別biệt 廣quảng 說thuyết 。 百bách 億ức 差sai 別biệt 。 合hợp 一nhất 娑sa 婆bà 無vô 所sở 依y 住trụ 故cố 為vi 壞hoại 。 五ngũ 餘dư 一nhất 切thiết 等đẳng 者giả 勸khuyến 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 準chuẩn 類loại 知tri 之chi 。 第đệ 二nhị 共cộng 自tự 利lợi 他tha 中trung 十thập 種chủng 始thỉ 終chung 經kinh 本bổn 略lược 無vô 始thỉ 終chung 總tổng 句cú 。 始thỉ 者giả 信tín 。 欲dục 親thân 近cận 等đẳng 者giả 此thử 明minh 求cầu 法Pháp 之chi 初sơ 。 非phi 信tín 不bất 求cầu 非phi 欲dục 不bất 能năng 忍nhẫn 苦khổ 求cầu 法Pháp 。 由do 內nội 起khởi 信tín 欲dục 是thị 故cố 外ngoại 。 能năng 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 為vi 得đắc 法Pháp 方phương 便tiện 也dã 。 終chung 者giả 念niệm 持trì 。 諸chư 地địa 者giả 此thử 明minh 得đắc 法Pháp 不bất 妄vọng 憶ức 念niệm 所sở 受thọ 任nhậm 持trì 不bất 失thất 。 所sở 持trì 是thị 何hà 謂vị 諸chư 地địa 法pháp 也dã 。 理lý 實thật 此thử 二nhị 通thông 在tại 諸chư 地địa 。 以dĩ 下hạ 十thập 句cú 皆giai 名danh 始thỉ 終chung 故cố 。 若nhược 寄ký 位vị 分phần/phân 始thỉ 在tại 地địa 前tiền 終chung 在tại 地địa 上thượng 。 同đồng 上thượng 入nhập 中trung 信tín 樂nhạo 地địa 前tiền 得đắc 證chứng 地địa 上thượng 復phục 有hữu 阿a 含hàm 及cập 證chứng 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 依y 初sơ 相tương 應ứng 知tri 者giả 更cánh 以dĩ 一nhất 翻phiên 釋thích 始thỉ 終chung 義nghĩa 。 始thỉ 配phối 阿a 含hàm 終chung 配phối 證chứng 。 得đắc 如như 次thứ 配phối 釋thích 同đồng 前tiền 應ưng 知tri 。 故cố 云vân 初sơ 相tương/tướng 。 指chỉ 前tiền 始thỉ 終chung 相tương/tướng 也dã 。 阿a 含hàm 正chánh 音âm 名danh 阿a 笈cấp 摩ma 。 古cổ 翻phiên 名danh 淨tịnh 教giáo 。 又hựu 譯dịch 名danh 來lai 。 以dĩ 此thử 言ngôn 教giáo 從tùng 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 邊biên 來lai 今kim 譯dịch 名danh 傳truyền 。 謂vị 此thử 聖thánh 言ngôn 是thị 三tam 世thế 佛Phật 。 之chi 所sở 同đồng 說thuyết 。 但đãn 古cổ 今kim 諸chư 佛Phật 。 相tương/tướng 傳truyền 而nhi 說thuyết 。 非phi 新tân 制chế 作tác 故cố 名danh 傳truyền 。 又hựu 依y 此thử 論luận 上thượng 下hạ 文văn 內nội 阿a 含hàm 及cập 證chứng 總tổng 有hữu 九cửu 重trọng/trùng 。 一nhất 行hành 教giáo 相tương 對đối 。 音âm 聲thanh 言ngôn 教giáo 。 名danh 為vi 阿a 含hàm 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 說thuyết 以dĩ 為vi 證chứng 。 猶do 下hạ 說thuyết 中trung 字tự 義nghĩa 二nhị 藏tạng 是thị 也dã 。 二nhị 約ước 位vị 地địa 相tương 對đối 。 解giải 行hành 已dĩ 前tiền 依y 教giáo 修tu 行hành 。 名danh 為vi 阿a 含hàm 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 說thuyết 之chi 為vi 證chứng 。 猶do 下hạ 解giải 脫thoát 月nguyệt 第đệ 二nhị 請thỉnh 中trung 歎thán 眾chúng 是thị 也dã 。 謂vị 地địa 前tiền 起khởi 聞văn 思tư 修tu 等đẳng 名danh 阿a 含hàm 淨tịnh 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 一nhất 切thiết 行hành 德đức 通thông 名danh 證chứng 淨tịnh 。 三tam 修tu 成thành 相tương 對đối 。 一nhất 切thiết 地địa 中trung 。 聞văn 思tư 修tu 報báo 生sanh 識thức 智trí 。 此thử 等đẳng 四tứ 心tâm 緣duyên 照chiếu 之chi 解giải 名danh 曰viết 阿a 含hàm 。 真chân 智trí 出xuất 言ngôn 以dĩ 之chi 為vi 證chứng 。 故cố 下hạ 論luận 言ngôn 聞văn 思tư 修tu 等đẳng 是thị 則tắc 可khả 說thuyết 。 以dĩ 可khả 說thuyết 故cố 名danh 曰viết 阿a 含hàm 地địa 智trí 離ly 文văn 名danh 之chi 為vi 證chứng 。 四tứ 真chân 偽ngụy 相tương 對đối 。 一nhất 切thiết 地địa 中trung 。 真chân 偽ngụy 合hợp 修tu 名danh 曰viết 阿a 含hàm 。 捨xả 偽ngụy 契khế 真chân 名danh 之chi 為vi 證chứng 。 猶do 下hạ 所sở 明minh 義nghĩa 說thuyết 二nhị 大đại 。 說thuyết 大đại 阿a 含hàm 方phương 便tiện 修tu 。 義nghĩa 大đại 是thị 證chứng 行hành 成thành 也dã 。 五ngũ 相tương/tướng 實thật 相tướng 對đối 。 世thế 間gian 修tu 中trung 得đắc 彼bỉ 證chứng 相tương/tướng 名danh 曰viết 阿a 含hàm 。 契khế 本bổn 實thật 相tướng 名danh 之chi 為vi 證chứng 。 猶do 下hạ 所sở 說thuyết 增tăng 上thượng 妙diệu 法Pháp 。 光quang 明minh 法Pháp 門môn 。 增tăng 上thượng 是thị 證chứng 。 光quang 明minh 是thị 教giáo 。 六lục 體thể 德đức 相tương 對đối 。 就tựu 彼bỉ 離ly 相tương/tướng 所sở 成thành 行hành 中trung 無vô 始thỉ 法pháp 性tánh 本bổn 隱ẩn 。 今kim 顯hiển 名danh 之chi 為vi 證chứng 。 依y 本bổn 所sở 成thành 方phương 便tiện 行hành 德đức 依y 教giáo 修tu 生sanh 名danh 為vi 阿a 含hàm 。 猶do 下hạ 文văn 中trung 練luyện 金kim 所sở 況huống 金kim 體thể 喻dụ 證chứng 釧xuyến 等đẳng 嚴nghiêm 具cụ 喻dụ 於ư 阿a 含hàm 。 七thất 體thể 用dụng 相tương 對đối 。 前tiền 體thể 及cập 德đức 相tương 從tùng 為vi 證chứng 。 依y 此thử 所sở 起khởi 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 。 教giáo 智trí 之chi 用dụng 名danh 為vi 阿a 含hàm 。 猶do 下hạ 文văn 中trung 珠châu 放phóng 光quang 等đẳng 所sở 況huống 法pháp 。 是thị 珠châu 輪luân 等đẳng 淨tịnh 喻dụ 於ư 證chứng 體thể 。 光quang 炎diễm 等đẳng 喻dụ 於ư 阿a 含hàm 。 八bát 自tự 分phần/phân 勝thắng 進tiến 相tương 對đối 。 自tự 分phần/phân 所sở 成thành 體thể 德đức 及cập 用dụng 皆giai 名danh 為vi 證chứng 。 能năng 受thọ 佛Phật 教giáo 稱xưng 曰viết 阿a 含hàm 。 猶do 下hạ 文văn 中trung 歎thán 金kim 剛cang 藏tạng 二nhị 力lực 是thị 也dã 。 妙diệu 智trí 及cập 辨biện 名danh 為vi 證chứng 力lực 。 於ư 佛Phật 教giáo 法Pháp 。 念niệm 堅kiên 淨tịnh 慧tuệ 名danh 阿a 含hàm 力lực 。 九cửu 約ước 詮thuyên 就tựu 實thật 相tướng 對đối 。 真chân 智trí 之chi 體thể 說thuyết 以dĩ 為vi 證chứng 即tức 此thử 證chứng 體thể 。 約ước 言ngôn 分phần/phân 十thập 名danh 為vi 阿a 含hàm 。 猶do 下hạ 文văn 中trung 虛hư 空không 跡tích 處xứ 所sở 況huống 法pháp 。 是thị 虛hư 空không 平bình 等đẳng 喻dụ 地địa 證chứng 智trí 。 故cố 下hạ 論luận 云vân 。 字tự 身thân 住trú 處xứ 證chứng 智trí 所sở 攝nhiếp 。 空không 中trung 之chi 跡tích 喻dụ 地địa 阿a 含hàm 。 故cố 下hạ 論luận 云vân 。 非phi 無vô 地địa 智trí 。 名danh 句cú 字tự 身thân 。 名danh 句cú 字tự 身thân 。 是thị 阿a 含hàm 法pháp 也dã 。 此thử 之chi 九cửu 種chủng 通thông 上thượng 及cập 下hạ 。 應ưng 准chuẩn 知tri 之chi 。 此thử 中trung 別biệt 辨biện 十thập 句cú 始thỉ 終chung 中trung 。 初sơ 三tam 地địa 前tiền 思tư 修tu 利lợi 物vật 。 次thứ 一nhất 見kiến 道đạo 。 餘dư 六lục 修tu 道Đạo 。 此thử 十thập 始thỉ 終chung 狹hiệp 於ư 前tiền 入nhập 。 以dĩ 彼bỉ 入nhập 中trung 前tiền 該cai 聞văn 慧tuệ 後hậu 攝nhiếp 佛Phật 盡tận 此thử 不bất 同đồng 者giả 。 理lý 實thật 齊tề 通thông 。 但đãn 以dĩ 聞văn 慧tuệ 及cập 佛Phật 非phi 是thị 正chánh 地địa 。 前tiền 已dĩ 明minh 故cố 不bất 重trọng/trùng 辨biện 也dã 。 一nhất 攝nhiếp 始thỉ 終chung 。 謂vị 稱xưng 思tư 宣tuyên 法pháp 故cố 云vân 實thật 說thuyết 。 實thật 說thuyết 成thành 德đức 故cố 名danh 為vi 攝nhiếp 。 以dĩ 彼bỉ 聞văn 慧tuệ 從tùng 他tha 受thọ 法Pháp 師sư 義nghĩa 不bất 便tiện 故cố 不bất 論luận 也dã 。 二nhị 欲dục 始thỉ 終chung 。 是thị 思tư 慧tuệ 上thượng 品phẩm 增tăng 上thượng 求cầu 心tâm 名danh 之chi 為vi 欲dục 。 菩Bồ 薩Tát 教giáo 化hóa 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 契khế 合hợp 諸chư 地địa 故cố 云vân 令linh 證chứng 。 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 此thử 是thị 安an 住trụ 義nghĩa 也dã 。 念niệm 是thị 其kỳ 欲dục 。 隨tùy 順thuận 是thị 令linh 證chứng 。 三tam 行hành 始thỉ 終chung 。 即tức 修tu 慧tuệ 。 於ư 此thử 加gia 行hành 位vị 中trung 正chánh 觀quán 意ý 言ngôn 唯duy 識thức 等đẳng 觀quán 名danh 之chi 為vi 行hành 。 以dĩ 非phi 證chứng 位vị 是thị 故cố 名danh 為vi 。 觀quán 分phần/phân 時thời 中trung 。 於ư 彼bỉ 地địa 上thượng 真chân 無vô 流lưu 法pháp 作tác 帶đái 相tương/tướng 觀quán 。 是thị 故cố 於ư 彼bỉ 。 無vô 流lưu 道Đạo 品Phẩm 但đãn 能năng 修tu 相tương/tướng 觀quán 未vị 得đắc 無vô 相tướng 觀quán 也dã 。 復phục 依y 相tương/tướng 觀quán 說thuyết 授thọ 前tiền 機cơ 。 名danh 為vi 分phân 別biệt 。 攝nhiếp 論luận 現hiện 前tiền 立lập 少thiểu 物vật 謂vị 是thị 唯duy 識thức 性tánh 等đẳng 。 唯duy 識thức 論luận 帶đái 相tương/tướng 觀quán 心tâm 等đẳng 並tịnh 此thử 位vị 行hành 也dã 。 是thị 意ý 言ngôn 觀quán 故cố 。 經kinh 中trung 名danh 說thuyết 。 論luận 經kinh 名danh 觀quán 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 也dã 。 四tứ 證chứng 始thỉ 終chung 。 即tức 見kiến 道đạo 位vị 。 大đại 智trí 光quang 明minh 是thị 根căn 本bổn 。 智trí 。 善thiện 分phân 別biệt 者giả 是thị 後hậu 得đắc 智trí 。 以dĩ 自tự 嚴nghiêm 者giả 二nhị 智trí 成thành 德đức 。 又hựu 論luận 經kinh 擇trạch 字tự 是thị 此thử 分phân 別biệt 。 分phân 別biệt 中trung 勝thắng 名danh 善Thiện 分Phân 別Biệt 。 勝thắng 者giả 法pháp 無vô 我ngã 故cố 過quá 小tiểu 名danh 大đại 。 治trị 惑hoặc 曰viết 明minh 。 此thử 事sự 中trung 彼bỉ 時thời 中trung 皆giai 善thiện 知tri 者giả 釋thích 方phương 便tiện 字tự 。 是thị 相tương 見kiến 道đạo 故cố 有hữu 此thử 知tri 。 論luận 既ký 不bất 顯hiển 。 今kim 作tác 三tam 釋thích 。 一nhất 此thử 事sự 中trung 者giả 是thị 此thử 見kiến 道đạo 事sự 中trung 也dã 。 彼bỉ 時thời 中trung 者giả 是thị 地địa 前tiền 觀quán 分phần/phân 時thời 中trung 也dã 。 正chánh 照chiếu 於ư 此thử 兼kiêm 巧xảo 知tri 彼bỉ 名danh 皆giai 善thiện 知tri 。 以dĩ 為vi 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 猶do 是thị 以dĩ 自tự 嚴nghiêm 義nghĩa 。 二nhị 釋thích 此thử 事sự 同đồng 前tiền 。 彼bỉ 時thời 是thị 後hậu 修tu 道Đạo 位vị 中trung 所sở 有hữu 行hành 相tương/tướng 。 以dĩ 此thử 後hậu 智trí 照chiếu 前tiền 達đạt 後hậu 名danh 皆giai 善thiện 知tri 。 三tam 此thử 事sự 中trung 者giả 是thị 此thử 後hậu 智trí 相tương 見kiến 道đạo 中trung 。 彼bỉ 時thời 中trung 者giả 是thị 彼bỉ 本bổn 智trí 真chân 見kiến 道đạo 時thời 中trung 。 皆giai 善thiện 知tri 者giả 巧xảo 具cụ 二nhị 智trí 用dụng 。 以dĩ 自tự 嚴nghiêm 名danh 為vi 方phương 便tiện 。 又hựu 釋thích 以dĩ 法pháp 真chân 見kiến 道đạo 兼kiêm 知tri 彼bỉ 故cố 云vân 皆giai 善thiện 知tri 也dã 。 五ngũ 修tu 道Đạo 始thỉ 終chung 。 謂vị 出xuất 世thế 智trí 辨biện 其kỳ 智trí 體thể 。 智trí 力lực 明minh 有hữu 入nhập 法pháp 功công 能năng 。 法pháp 是thị 行hành 法pháp 。 義nghĩa 是thị 義nghĩa 理lý 。 是thị 智trí 所sở 入nhập 。 謂vị 此thử 法pháp 義nghĩa 能năng 出xuất 生sanh 具cụ 智trí 名danh 具cụ 智trí 門môn 。 修tu 道Đạo 智trí 力lực 能năng 入nhập 彼bỉ 門môn 故cố 云vân 也dã 。 後hậu 五ngũ 始thỉ 終chung 論luận 主chủ 寄ký 治trị 五ngũ 障chướng 翻phiên 對đối 以dĩ 釋thích 。 問vấn 此thử 處xứ 五ngũ 障chướng 。 為vi 實thật 為vi 虛hư 。 答đáp 亦diệc 實thật 亦diệc 虛hư 。 謂vị 有hữu 此thử 障chướng 者giả 不bất 得đắc 此thử 位vị 。 得đắc 此thử 位vị 者giả 無vô 此thử 障chướng 故cố 。 是thị 故cố 假giả 對đối 此thử 障chướng 翻phiên 顯hiển 治trị 行hành 。 即tức 十thập 種chủng 釋thích 中trung 顯hiển 發phát 釋thích 也dã 。 論luận 中trung 先tiên 別biệt 辨biện 五ngũ 障chướng 。 後hậu 舉cử 經kinh 對đối 顯hiển 。 今kim 並tịnh 通thông 釋thích 一nhất 一nhất 障chướng 中trung 各các 二nhị 。 先tiên 舉cử 障chướng 名danh 。 謂vị 不bất 能năng 以dĩ 正chánh 摧tồi 邪tà 。 下hạ 釋thích 障chướng 義nghĩa 。 已dĩ 說thuyết 正chánh 義nghĩa 。 他tha 言ngôn 能năng 壞hoại 自tự 行hành 失thất 也dã 。 眷quyến 屬thuộc 離ly 散tán 。 化hóa 他tha 行hành 失thất 故cố 成thành 障chướng 也dã 。 下hạ 舉cử 經kinh 顯hiển 治trị 。 隨tùy 彼bỉ 所sở 著trước 顯hiển 己kỷ 正chánh 義nghĩa 對đối 治trị 邪tà 執chấp 故cố 云vân 。 隨tùy 所sở 應ưng 住trụ 。 次thứ 第đệ 說thuyết 故cố 此thử 標tiêu 也dã 。 下hạ 句cú 釋thích 。 以dĩ 得đắc 無vô 礙ngại 樂nhạo 說thuyết 。 辨biện 才tài 智trí 慧tuệ 明minh 故cố 。 是thị 故cố 能năng 破phá 他tha 也dã 。 論luận 經kinh 此thử 二nhị 合hợp 為vi 一nhất 句cú 。 二nhị 不bất 能năng 答đáp 難nạn/nan 者giả 此thử 列liệt 名danh 。 前tiền 明minh 不bất 能năng 破phá 此thử 明minh 不bất 能năng 立lập 。 於ư 問vấn 芒mang 然nhiên 失thất 自tự 利lợi 行hành 。 設thiết 言ngôn 不bất 信tín 失thất 利lợi 他tha 行hành 。 下hạ 舉cử 經kinh 顯hiển 治trị 。 謂vị 證chứng 得đắc 無vô 礙ngại 大đại 智trí 。 地địa 故cố 云vân 具cụ 足túc 等đẳng 也dã 。 三tam 於ư 小tiểu 起khởi 戀luyến 失thất 於ư 二nhị 利lợi 不bất 妄vọng 大đại 心tâm 故cố 以dĩ 成thành 治trị 。 四tứ 於ư 生sanh 怠đãi 化hóa 亦diệc 乖quai 兩lưỡng 利lợi 。 化hóa 物vật 不bất 疲bì 故cố 以dĩ 成thành 治trị 故cố 云vân 教giáo 化hóa 成thành 就tựu 等đẳng 。 五ngũ 於ư 化hóa 不bất 巧xảo 故cố 無vô 方phương 便tiện 亦diệc 失thất 二nhị 益ích 。 以dĩ 五ngũ 明minh 等đẳng 一nhất 切thiết 處xứ 。 法pháp 明minh 達đạt 巧xảo 慧tuệ 名danh 決quyết 定định 智trí 為vi 能năng 治trị 也dã 。 又hựu 此thử 五ngũ 障chướng 中trung 。 初sơ 一nhất 不bất 能năng 破phá 他tha 邪tà 宗tông 。 二nhị 雖tuy 能năng 破phá 他tha 而nhi 不bất 能năng 立lập 自tự 己kỷ 正chánh 宗tông 三tam 雖tuy 能năng 立lập 破phá 而nhi 情tình 樂nhạo/nhạc/lạc 小Tiểu 乘Thừa 。 四tứ 雖tuy 不bất 樂nhạo 小Tiểu 乘Thừa 。 而nhi 嬾lãn 化hóa 他tha 。 五ngũ 雖tuy 化hóa 不bất 疲bì 而nhi 無vô 化hóa 他tha 方phương 便tiện 。 是thị 故cố 至chí 五ngũ 化hóa 行hành 略lược 周chu 。 上thượng 二nhị 十thập 句cú 總tổng 明minh 加gia 所sở 為vi 竟cánh 。 自tự 下hạ 第đệ 三Tam 明Minh 其kỳ 加gia 相tương/tướng 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 謂vị 口khẩu 意ý 身thân 加gia 。 此thử 三tam 加gia 次thứ 第đệ 有hữu 其kỳ 二nhị 門môn 。 一nhất 約ước 他tha 方phương 佛Phật 。 先tiên 口khẩu 加gia 者giả 乘thừa 前tiền 言ngôn 便tiện 勸khuyến 說thuyết 。 於ư 先tiên 說thuyết 由do 內nội 智trí 淨tịnh 覺giác 為vi 因nhân 。 是thị 故cố 次thứ 明minh 意ý 加gia 與dữ 智trí 。 得đắc 智trí 堪kham 說thuyết 事sự 次thứ 起khởi 定định 故cố 。 後hậu 身thân 加gia 摩ma 頂đảnh 令linh 起khởi 。 二nhị 就tựu 舍xá 那na 佛Phật 。 先tiên 意ý 次thứ 身thân 後hậu 口khẩu 。 為vi 令linh 得đắc 定định 定định 由do 意ý 力lực 。 是thị 故cố 居cư 先tiên 。 身thân 光quang 照chiếu 燭chúc 以dĩ 增tăng 威uy 德đức 雲vân 臺đài 說thuyết 偈kệ 。 口khẩu 業nghiệp 加gia 教giáo 。 方phương 能năng 有hữu 說thuyết 。 是thị 故cố 此thử 三tam 從tùng 微vi 至chí 著trước 成thành 於ư 說thuyết 耳nhĩ 。

就tựu 初sơ 口khẩu 加gia 內nội 十thập 句cú 。 初sơ 句cú 是thị 總tổng 。 汝nhữ 當đương 說thuyết 者giả 令linh 其kỳ 辨biện 說thuyết 即tức 是thị 辯biện 才tài 。 謂vị 隨tùy 所sở 得đắc 法Pháp 義nghĩa 憶ức 念niệm 不bất 忘vong 。 說thuyết 故cố 法Pháp 門môn 差sai 別biệt 。 如như 論luận 應ưng 知tri 。 汎# 論luận 方phương 便tiện 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 發phát 起khởi 方phương 便tiện 。 謂vị 如như 加gia 行hành 發phát 起khởi 根căn 本bổn 即tức 七thất 方phương 便tiện 等đẳng 。 二nhị 無vô 住trụ 方phương 便tiện 。 謂vị 由do 悲bi 智trí 巧xảo 相tương/tướng 導đạo 引dẫn 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 故cố 如như 方phương 便tiện 度độ 等đẳng 。 三tam 集tập 成thành 方phương 便tiện 。 謂vị 諸chư 緣duyên 起khởi 巧xảo 相tương/tướng 集tập 成thành 如như 六lục 相tương/tướng 方phương 便tiện 等đẳng 。 今kim 此thử 當đương 於ư 集tập 成thành 方phương 便tiện 故cố 云vân 此thử 善thiện 巧xảo 等đẳng 也dã 。 下hạ 九cửu 句cú 別biệt 中trung 分phần/phân 二nhị 者giả 。 謂vị 自tự 他tha 二nhị 力lực 以dĩ 諸chư 緣duyên 起khởi 法pháp 。 皆giai 有hữu 因nhân 緣duyên 。 親thân 疎sơ 二nhị 力lực 成thành 故cố 。 他tha 力lực 中trung 二nhị 。 一nhất 如Như 來Lai 神thần 力lực 。 二nhị 智trí 明minh 加gia 故cố 。 經kinh 中trung 二nhị 句cú 顯hiển 之chi 也dã 。 自tự 力lực 中trung 分phần/phân 四tứ 者giả 以dĩ 因nhân 中trung 有hữu 四tứ 義nghĩa 故cố 。 一nhất 有hữu 力lực 能năng 作tác 義nghĩa 。 二nhị 無vô 力lực 不bất 作tác 義nghĩa 。 三tam 具cụ 二nhị 義nghĩa 故cố 能năng 引dẫn 眾chúng 生sanh 。 四tứ 泯mẫn 二nhị 相tương/tướng 故cố 稱xưng 理lý 成thành 德đức 。 又hựu 釋thích 此thử 四tứ 漸tiệm 次thứ 釋thích 疑nghi 。 疑nghi 云vân 何hà 故cố 得đắc 加gia 。 以dĩ 有hữu 因nhân 力lực 故cố 。 若nhược 是thị 有hữu 力lực 何hà 須tu 復phục 加gia 。 以dĩ 因nhân 不bất 作tác 故cố 。 若nhược 是thị 不bất 作tác 應ưng 無vô 用dụng 。 以dĩ 由do 無vô 作tác 方phương 堪kham 益ích 物vật 。 若nhược 逐trục 機cơ 益ích 物vật 應ưng 失thất 自tự 體thể 以dĩ 身thân 淨tịnh 圓viên 滿mãn 故cố 。 又hựu 釋thích 初sơ 二nhị 自tự 利lợi 。 一nhất 教giáo 行hành 。 二nhị 證chứng 行hành 。 又hựu 一nhất 相tương/tướng 。 二nhị 體thể 。 次thứ 一nhất 利lợi 他tha 。 後hậu 一nhất 二nhị 利lợi 滿mãn 故cố 成thành 德đức 。 成thành 德đức 中trung 三tam 義nghĩa 內nội 。 一nhất 當đương 位vị 顯hiển 益ích 。 後hậu 二nhị 寄ký 對đối 辨biện 勝thắng 。 初sơ 因nhân 位vị 窮cùng 終chung 故cố 云vân 菩Bồ 薩Tát 盡tận 。 位vị 滿mãn 成thành 益ích 故cố 云vân 有hữu 二nhị 利lợi 益ích 。 謂vị 法Pháp 身thân 真chân 理lý 唯duy 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 正chánh 證chứng 。 依y 止chỉ 非phi 是thị 染nhiễm 心tâm 意ý 等đẳng 所sở 取thủ 故cố 云vân 也dã 。 楞lăng 伽già 云vân 。 取thủ 相tương/tướng 名danh 識thức 。 不bất 取thủ 名danh 智trí 。 理lý 智trí 合hợp 成thành 依y 止chỉ 義nghĩa 故cố 云vân 法Pháp 身thân 智trí 身thân 。 十Thập 地Địa 終chung 心tâm 受thọ 佛Phật 職chức 相tương/tướng 故cố 云vân 受thọ 佛Phật 位vị 故cố 。 如như 法Pháp 雲vân 地địa 受thọ 位vị 分phần/phân 說thuyết 。 在tại 因nhân 位vị 中trung 有hữu 此thử 益ích 相tương/tướng 此thử 位vị 不bất 改cải 因nhân 故cố 云vân 現hiện 報báo 利lợi 益ích 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 放phóng 益ích 一nhất 切thiết 智trí 。 光quang 入nhập 此thử 菩Bồ 薩Tát 頂đảnh 。 故cố 云vân 於ư 一nhất 切thiết 佛Phật 得đắc 受thọ 記ký 。 受thọ 記ký 即tức 是thị 受thọ 位vị 也dã 。 二nhị 轉chuyển 此thử 因nhân 位vị 至chí 成thành 果quả 之chi 處xứ 故cố 云vân 。 後hậu 報báo 利lợi 益ích 。 此thử 是thị 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 攝nhiếp 報báo 果quả 處xứ 。 便tiện 於ư 此thử 處xứ 成thành 報báo 身thân 佛Phật 。 理lý 實thật 剛cang 藏tạng 猶do 未vị 成thành 。 此thử 當đương 必tất 成thành 故cố 結kết 德đức 在tại 身thân 。 如như 下hạ 佛Phật 盡tận 亦diệc 同đồng 此thử 辨biện 。 摩ma 醯hê 此thử 云vân 大đại 。 首thủ 羅la 此thử 云vân 自tự 在tại 。 智trí 處xứ 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 下hạ 三tam 禪thiền 慧tuệ 多đa 定định 少thiểu 令linh 智trí 不bất 勝thắng 。 四tứ 無vô 色sắc 中trung 定định 多đa 慧tuệ 少thiểu 智trí 亦diệc 不bất 勝thắng 。 此thử 第đệ 四tứ 禪thiền 定định 。 慧tuệ 等đẳng 故cố 是thị 故cố 智trí 勝thắng 故cố 云vân 智trí 處xứ 。 二nhị 此thử 處xứ 五ngũ 那na 含hàm 。 天thiên 是thị 聖thánh 人nhân 所sở 生sanh 處xứ 。 聖thánh 人nhân 智trí 勝thắng 故cố 云vân 智trí 處xứ 。 三tam 此thử 處xứ 有hữu 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 攝nhiếp 報báo 果quả 。 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 攝nhiếp 十thập 度độ 行hành 別biệt 成thành 智Trí 度Độ 故cố 名danh 彼bỉ 處xứ 以dĩ 為vi 智trí 處xứ 。 四tứ 此thử 處xứ 成thành 報báo 身thân 佛Phật 得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 故cố 。 名danh 此thử 處xứ 以dĩ 為vi 智trí 處xứ 。 此thử 是thị 世thế 間gian 中trung 最tối 高cao 勝thắng 處xứ 。 於ư 彼bỉ 現hiện 成thành 佛Phật 故cố 云vân 世thế 間gian 高cao 大đại 之chi 身thân 。 後hậu 二nhị 寄ký 對đối 顯hiển 勝thắng 中trung 。 初sơ 一nhất 對đối 下hạ 彰chương 出xuất 。 於ư 彼bỉ 二Nhị 乘Thừa 無vô 少thiểu 分phần 同đồng 故cố 云vân 不bất 同đồng 盡tận 。 又hựu 彼bỉ 二Nhị 乘Thừa 見kiến 有hữu 世thế 間gian 而nhi 超siêu 過quá 故cố 。 於ư 此thử 世thế 間gian 。 超siêu 而nhi 不bất 盡tận 。 見kiến 有hữu 涅Niết 槃Bàn 而nhi 可khả 取thủ 證chứng 。 於ư 出xuất 世thế 淨tịnh 亦diệc 未vị 得đắc 盡tận 。 今kim 菩Bồ 薩Tát 皆giai 盡tận 彼bỉ 際tế 故cố 云vân 不bất 同đồng 盡tận 。 後hậu 一nhất 望vọng 上thượng 顯hiển 同đồng 。 謂vị 於ư 佛Phật 果Quả 窮cùng 盡tận 彼bỉ 際tế 故cố 云vân 佛Phật 盡tận 。 經kinh 略lược 此thử 句cú 。 謂vị 二nhị 力lực 之chi 中trung 自tự 力lực 勝thắng 故cố 以dĩ 多đa 義nghĩa 顯hiển 上thượng 。 故cố 云vân 校giảo 量lượng 轉chuyển 勝thắng 上thượng 上thượng 也dã 。 又hựu 釋thích 此thử 佛Phật 盡tận 理lý 實thật 剛cang 藏tạng 猶do 未vị 成thành 就tựu 。 何hà 故cố 此thử 中trung 辨biện 耶da 。 以dĩ 為vi 顯hiển 自tự 力lực 辨biện 勝thắng 故cố 此thử 說thuyết 耳nhĩ 。 第đệ 二nhị 意ý 加gia 中trung 二nhị 。 初sơ 十thập 句cú 正chánh 明minh 意ý 加gia 。 後hậu 十thập 句cú 釋thích 偏thiên 加gia 所sở 以dĩ 。 何hà 故cố 就tựu 意ý 加gia 釋thích 者giả 。 以dĩ 意ý 加gia 是thị 本bổn 故cố 。 又hựu 前tiền 口khẩu 加gia 有hữu 自tự 他tha 二nhị 力lực 。 今kim 意ý 加gia 亦diệc 爾nhĩ 。 初sơ 十thập 明minh 他tha 力lực 正chánh 加gia 後hậu 十thập 明minh 自tự 力lực 堪kham 加gia 。 初sơ 十thập 句cú 內nội 初sơ 句cú 亦diệc 總tổng 亦diệc 別biệt 。 餘dư 九cửu 唯duy 別biệt 。

問vấn 意ý 加gia 與dữ 智trí 何hà 故cố 初sơ 句cú 明minh 色sắc 身thân 勝thắng 餘dư 九cửu 顯hiển 名danh 身thân 勝thắng 。 名danh 身thân 是thị 語ngữ 。 此thử 但đãn 身thân 語ngữ 。 何hà 關quan 意ý 業nghiệp 。 答đáp 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 智trí 慧tuệ 勝thắng 故cố 。 威uy 儀nghi 亦diệc 勝thắng 故cố 舉cử 色sắc 身thân 以dĩ 彰chương 。 又hựu 欲dục 觀quán 其kỳ 智trí 當đương 觀quán 其kỳ 說thuyết 故cố 舉cử 名danh 身thân 以dĩ 表biểu 示thị 耳nhĩ 。 又hựu 汎# 論luận 名danh 身thân 亦diệc 通thông 意ý 業nghiệp 。 如như 分phần/phân 五ngũ 蘊uẩn 為vi 名danh 色sắc 即tức 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 等đẳng 。 二nhị 釋thích 但đãn 彼bỉ 諸chư 佛Phật 所sở 。 與dữ 之chi 智trí 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 與dữ 處xứ 眾chúng 無vô 畏úy 。 之chi 智trí 顯hiển 之chi 於ư 色sắc 身thân 。 二nhị 與dữ 說thuyết 法Pháp 無vô 礙ngại 。 之chi 智trí 彰chương 之chi 於ư 語ngữ 業nghiệp 。 是thị 故cố 論luận 中trung 皆giai 名danh 辯biện 才tài 。 初sơ 中trung 內nội 德đức 不bất 虛hư 名danh 真chân 實thật 。 眾chúng 內nội 莫mạc 善thiện 加gia 名danh 無vô 上thượng 。 由do 眾chúng 中trung 無vô 上thượng 故cố 處xứ 之chi 無vô 畏úy 故cố 。 論luận 經kinh 名danh 無vô 畏úy 身thân 也dã 。 名danh 身thân 九cửu 內nội 。 初sơ 二nhị 句cú 為vi 一nhất 對đối 。 謂vị 初sơ 一nhất 於ư 說thuyết 無vô 滯trệ 。 後hậu 一nhất 於ư 義nghĩa 深thâm 達đạt 。 又hựu 初sơ 總tổng 知tri 無vô 礙ngại 。 後hậu 善thiện 入nhập 差sai 別biệt 。 初sơ 是thị 四tứ 無vô 礙ngại 中trung 樂nhạo 說thuyết 辨biện 。 謂vị 智trí 宣tuyên 妙diệu 辭từ 理lý 無vô 所sở 倚ỷ 礙ngại 故cố 云vân 無vô 著trước 。 不bất 為vi 癡si 礙ngại 令linh 言ngôn 中trung 歇hiết 。 故cố 云vân 不bất 斷đoạn 。 此thử 釋thích 無vô 障chướng 礙ngại 。 辭từ 無vô 謇kiển 澁sáp 故cố 云vân 無vô 滯trệ 。 此thử 釋thích 樂nhạo 說thuyết 。 通thông 釋thích 可khả 知tri 。 二nhị 由do 照chiếu 法pháp 差sai 別biệt 堪kham 正chánh 宣tuyên 說thuyết 故cố 云vân 堪kham 辯biện 。 依y 相tương 續tục 解giải 脫thoát 經kinh 有hữu 四tứ 種chủng 成thành 。 一nhất 以dĩ 有hữu 成thành 因nhân 緣duyên 名danh 相tướng 言ngôn 說thuyết 諸chư 法pháp 得đắc 成thành 。 二nhị 所sở 作tác 成thành 一nhất 切thiết 所sở 作tác 。 各các 有hữu 成thành 辦biện 。 三tam 法pháp 成thành 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 成thành 立lập 。 四tứ 助trợ 成thành 以dĩ 智trí 言ngôn 說thuyết 助trợ 成thành 諸chư 法pháp 。 今kim 言ngôn 緣duyên 者giả 是thị 彼bỉ 以dĩ 有hữu 成thành 也dã 。 二nhị 法pháp 者giả 是thị 彼bỉ 法pháp 成thành 也dã 。 三tam 作tác 者giả 是thị 彼bỉ 作tác 成thành 也dã 。 四tứ 成thành 者giả 是thị 彼bỉ 助trợ 成thành 也dã 。 又hựu 古cổ 德đức 釋thích 云vân 。 一nhất 緣duyên 者giả 如như 山sơn 中trung 草thảo 木mộc 得đắc 緣duyên 即tức 生sanh 不bất 假giả 功công 力lực 。 二nhị 法pháp 者giả 謂vị 以dĩ 法pháp 而nhi 成thành 如như 有hữu 法pháp 成thành 易dị 無vô 法pháp 成thành 難nạn/nan 等đẳng 。 三tam 作tác 者giả 謂vị 加gia 功công 用dụng 力lực 如như 造tạo 舍xá 等đẳng 。 四tứ 成thành 者giả 謂vị 內nội 外ngoại 相tướng 假giả 而nhi 得đắc 成thành 等đẳng 。 今kim 更cánh 釋thích 。 緣duyên 是thị 作tác 法pháp 之chi 緣duyên 。 如như 欲dục 作tác 柱trụ 匠tượng 斧phủ 木mộc 緣duyên 。 作tác 是thị 眾chúng 緣duyên 。 扣khấu 擊kích 造tạo 作tác 。 法pháp 是thị 所sở 作tác 柱trụ 法pháp 。 成thành 是thị 識thức 心tâm 了liễu 別biệt 方phương 成thành 。 謂vị 若nhược 無vô 識thức 心tâm 了liễu 別biệt 彼bỉ 所sở 作tác 柱trụ 但đãn 是thị 無vô 分phân 別biệt 法pháp 。 要yếu 待đãi 識thức 心tâm 以dĩ 構# 畫họa 為vi 立lập 其kỳ 名danh 方phương 可khả 說thuyết 成thành 。 是thị 故cố 此thử 成thành 即tức 是thị 不bất 成thành 。 故cố 云vân 成thành 不bất 成thành 也dã 。 問vấn 准chuẩn 此thử 釋thích 義nghĩa 及cập 前tiền 經kinh 文văn 法pháp 當đương 第đệ 三tam 。 何hà 故cố 論luận 中trung 法pháp 居cư 第đệ 二nhị 耶da 。 答đáp 謂vị 初sơ 舉cử 能năng 成thành 之chi 緣duyên 。 未vị 知tri 此thử 緣duyên 是thị 誰thùy 緣duyên 。 故cố 次thứ 舉cử 法pháp 明minh 緣duyên 所sở 屬thuộc 。 未vị 知tri 此thử 緣duyên 如như 何hà 造tạo 作tác 。 故cố 次thứ 明minh 作tác 。 未vị 知tri 作tác 已dĩ 為vi 成thành 不bất 成thành 。 故cố 後hậu 明minh 智trí 助trợ 成thành 之chi 矣hĩ 。 論luận 約ước 此thử 辨biện 。 是thị 故cố 法pháp 在tại 第đệ 二nhị 。 又hựu 此thử 四tứ 釋thích 差sai 別biệt 。 經kinh 中trung 名danh 分phân 別biệt 。 成thành 不bất 成thành 釋thích 清thanh 淨tịnh 以dĩ 離ly 相tương/tướng 故cố 。 三tam 任nhậm 放phóng 等đẳng 者giả 次thứ 二nhị 一nhất 對đối 。 初sơ 於ư 說thuyết 自tự 在tại 。 後hậu 於ư 機cơ 巧xảo 化hóa 。 初sơ 任nhậm 意ý 放phóng 縱túng/tung 辯biện 溢dật 圓viên 音âm 故cố 云vân 任nhậm 放phóng 辯biện 才tài 。 雖tuy 言ngôn 義nghĩa 超siêu 越việt 而nhi 辭từ 無vô 停đình 擁ủng 故cố 云vân 說thuyết 不bất 待đãi 次thứ 言ngôn 辭từ 不bất 斷đoạn 。 異dị 義nghĩa 雖tuy 多đa 而nhi 終chung 結kết 歸quy 本bổn 故cố 云vân 處xứ 處xứ 隨tùy 意ý 不bất 忘vong 名danh 義nghĩa 。 以dĩ 隨tùy 門môn 異dị 說thuyết 不bất 忘vong 本bổn 宗tông 故cố 云vân 善thiện 憶ức 念niệm 不bất 忘vong 意ý 力lực 加gia 。 故cố 者giả 釋thích 加gia 字tự 也dã 。 四tứ 能năng 說thuyết 應ứng 機cơ 巧xảo 宣tuyên 名danh 能năng 說thuyết 辯biện 。 此thử 列liệt 名danh 。 下hạ 釋thích 。 隨tùy 所sở 應ưng 度độ 。 者giả 巧xảo 能năng 應ứng 機cơ 也dã 。 種chủng 種chủng 譬thí 喻dụ 。 巧xảo 能năng 說thuyết 也dã 。 後hậu 巧xảo 能năng 除trừ 疑nghi 故cố 名danh 能năng 說thuyết 。 以dĩ 善thiện 能năng 機cơ 決quyết 定định 無vô 疑nghi 。 故cố 云vân 與dữ 善thiện 決quyết 定định 。 之chi 慧tuệ 五ngũ 不bất 雜tạp 等đẳng 者giả 次thứ 三tam 一nhất 對đối 。 初sơ 一nhất 證chứng 理lý 。 後hậu 二nhị 起khởi 說thuyết 。 理lý 同đồng 無vô 異dị 故cố 云vân 不bất 雜tạp 。 三tam 種chủng 同đồng 相tương/tướng 智trí 。 有hữu 說thuyết 。 三tam 空không 門môn 是thị 。 有hữu 說thuyết 。 所sở 證chứng 三tam 無vô 性tánh 理lý 是thị 。 有hữu 說thuyết 。 依y 金kim 剛cang 仙tiên 論luận 說thuyết 無vô 常thường 苦khổ 無vô 我ngã 是thị 。 有hữu 說thuyết 。 助trợ 道đạo 證chứng 道đạo 不bất 住trụ 道đạo 。 謂vị 同đồng 相tương/tướng 三tam 道đạo 是thị 。 有hữu 說thuyết 。 依y 別biệt 翻phiên 本bổn 自tự 相tương/tướng 同đồng 相tương/tướng 不bất 二nhị 相tương/tướng 。 即tức 世thế 諦đế 真Chân 諦Đế 一nhất 實thật 諦đế 是thị 也dã 。 義nghĩa 雖tuy 通thông 前tiền 依y 本bổn 為vi 勝thắng 。 照chiếu 達đạt 此thử 三tam 故cố 云vân 至chí 一nhất 切thiết 處xứ 智trí 。 六lục 教giáo 出xuất 等đẳng 者giả 此thử 二nhị 起khởi 說thuyết 。 初sơ 一nhất 說thuyết 令linh 起khởi 行hành 。 後hậu 一nhất 說thuyết 無vô 怯khiếp 懼cụ 。 又hựu 初sơ 於ư 熟thục 教giáo 出xuất 。 後hậu 於ư 生sanh 不bất 畏úy 。 並tịnh 可khả 知tri 。 八bát 九cửu 二nhị 種chủng 為vi 一nhất 對đối 。 初sơ 知tri 佛Phật 教giáo 法pháp 。 後hậu 依y 知tri 而nhi 說thuyết 。 知tri 教giáo 多đa 門môn 名danh 無vô 量lượng 辯biện 。 六lục 正chánh 見kiến 者giả 。 古cổ 德đức 有hữu 說thuyết 。 即tức 總tổng 別biệt 等đẳng 六lục 相tương/tướng 解giải 釋thích 聖thánh 教giáo 成thành 正chánh 見kiến 故cố 。 有hữu 說thuyết 。 依y 金kim 剛cang 仙tiên 論luận 。 一nhất 真chân 實thật 智trí 正chánh 見kiến 能năng 知tri 理lý 法pháp 。 二nhị 行hành 正chánh 見kiến 能năng 知tri 行hành 法pháp 。 此thử 二nhị 教giáo 旨chỉ 。 三tam 教giáo 正chánh 見kiến 能năng 知tri 教giáo 法pháp 。 四tứ 離ly 二nhị 邊biên 正chánh 見kiến 知tri 前tiền 理lý 法pháp 不bất 同đồng 情tình 取thủ 。 五ngũ 不bất 思tư 議nghị 正chánh 見kiến 知tri 前tiền 行hành 法pháp 成thành 德đức 出xuất 情tình 。 六lục 根căn 欲dục 性tánh 正chánh 見kiến 知tri 前tiền 教giáo 法pháp 說thuyết 隨tùy 物vật 心tâm 。 又hựu 相tương/tướng 傳truyền 說thuyết 。 西tây 國quốc 別biệt 有hữu 六lục 正chánh 見kiến 論luận 一nhất 忘vong 想tưởng 。 二nhị 忘vong 想tưởng 依y 。 三tam 亦diệc 忘vong 想tưởng 亦diệc 非phi 忘vong 想tưởng 。 四tứ 忘vong 非phi 忘vong 依y 。 五ngũ 非phi 忘vong 想tưởng 。 六lục 非phi 忘vong 想tưởng 依y 。 初sơ 即tức 現hiện 行hành 忘vong 想tưởng 。 二nhị 即tức 所sở 依y 染nhiễm 心tâm 。 三tam 聞văn 等đẳng 三tam 慧tuệ 。 四tứ 淨tịnh 教giáo 為vi 依y 。 五ngũ 證chứng 真chân 正chánh 智trí 。 六lục 真Chân 如Như 為vi 依y 。 又hựu 初sơ 二nhị 外ngoại 凡phàm 。 次thứ 二nhị 內nội 凡phàm 三tam 賢hiền 位vị 。 後hậu 二nhị 地địa 上thượng 聖thánh 位vị 。 九cửu 同đồng 化hóa 者giả 三tam 業nghiệp 齊tề 同đồng 成thành 此thử 化hóa 事sự 故cố 。 又hựu 釋thích 此thử 三tam 輪luân 化hóa 是thị 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 同đồng 用dụng 此thử 化hóa 故cố 云vân 同đồng 化hóa 。 又hựu 釋thích 此thử 中trung 令linh 金kim 剛cang 藏tạng 三tam 業nghiệp 俱câu 同đồng 如Như 來Lai 化hóa 事sự 偏thiên 名danh 同đồng 化hóa 。 非phi 彼bỉ 前tiền 八bát 而nhi 是thị 不bất 同đồng 佛Phật 無vô 畏úy 身thân 等đẳng 。 等đẳng 取thủ 口khẩu 意ý 。 三tam 種chủng 教giáo 化hóa 總tổng 舉cử 隨tùy 所sở 度độ 等đẳng 釋thích 經kinh 中trung 起khởi 字tự 。 珠châu 勝thắng 釋thích 莊trang 嚴nghiêm 是thị 上thượng 妙diệu 也dã 。 謂vị 身thân 業nghiệp 神thần 通thông 輪luân 。 意ý 業nghiệp 記ký 心tâm 輪luân 。 口khẩu 業nghiệp 正chánh 教giáo 輪luân 。 並tịnh 是thị 神thần 力lực 各các 成thành 事sự 故cố 云vân 神thần 化hóa 故cố 也dã 。 自tự 下hạ 釋thích 加gia 所sở 以dĩ 中trung 。 先tiên 徵trưng 後hậu 釋thích 。 徵trưng 意ý 云vân 有hữu 力lực 者giả 明minh 佛Phật 有hữu 普phổ 加gia 力lực 。 有hữu 悲bi 者giả 明minh 有hữu 普phổ 加gia 心tâm 。 自tự 有hữu 普phổ 力lực 無vô 普phổ 心tâm 亦diệc 不bất 致trí 疑nghi 。 自tự 有hữu 普phổ 心tâm 無vô 普phổ 力lực 亦diệc 不bất 可khả 怪quái 。 今kim 明minh 佛Phật 有hữu 能năng 普phổ 加gia 力lực 亦diệc 有hữu 平bình 等đẳng 悲bi 。 何hà 故cố 唯duy 加gia 剛cang 藏tạng 一nhất 人nhân 。 故cố 致trí 問vấn 徵trưng 故cố 云vân 何hà 以dĩ 故cố 也dã 。 下hạ 明minh 釋thích 意ý 有hữu 十thập 句cú 。 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 得đắc 此thử 三tam 昧muội 法pháp 。 餘dư 者giả 不bất 得đắc 故cố 。 復phục 何hà 故cố 得đắc 此thử 三tam 昧muội 。 者giả 下hạ 別biệt 顯hiển 有hữu 二nhị 因nhân 故cố 。 一nhất 以dĩ 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 往vãng 昔tích 本bổn 願nguyện 。 力lực 所sở 致trí 故cố 。 二nhị 由do 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 具cụ 彼bỉ 三tam 昧muội 之chi 行hành 德đức 故cố 。 故cố 云vân 三tam 昧muội 身thân 攝nhiếp 功công 德đức 有hữu 八bát 種chủng 。 於ư 中trung 初sơ 四tứ 自tự 利lợi 。 後hậu 四tứ 利lợi 他tha 。 前tiền 中trung 初sơ 一nhất 是thị 起khởi 行hành 之chi 本bổn 。 即tức 欲dục 樂lạc 心tâm 故cố 云vân 趣thú 盡tận 地địa 。 盡tận 地địa 即tức 是thị 十Thập 地Địa 滿mãn 也dã 。 徹triệt 至chí 終chung 位vị 故cố 云vân 深thâm 心tâm 。 情tình 無vô 異dị 願nguyện 故cố 云vân 直trực 心tâm 然nhiên 無vô 二nhị 也dã 。 餘dư 三tam 是thị 行hành 德đức 。 一nhất 證chứng 理lý 行hành 。 二nhị 是thị 助trợ 道Đạo 行hạnh 。 三tam 不bất 住trụ 行hành 。 又hựu 初sơ 一nhất 智trí 德đức 。 二nhị 福phước 德đức 。 三tam 斷đoạn 德đức 。 由do 後hậu 智trí 所sở 現hiện 身thân 增tăng 福phước 令linh 成thành 滿mãn 故cố 云vân 身thân 轉chuyển 淨tịnh 也dã 。 雖tuy 在tại 後hậu 智trí 位vị 。 不bất 捨xả 正chánh 證chứng 故cố 令linh 習tập 氣khí 亦diệc 不bất 行hành 故cố 云vân 善thiện 修tu 本bổn 業nghiệp 也dã 。 後hậu 四tứ 利lợi 他tha 中trung 。 初sơ 一nhất 利lợi 他tha 方phương 便tiện 。 後hậu 三tam 利lợi 他tha 行hành 體thể 。 一nhất 身thân 。 二nhị 語ngữ 。 三tam 意ý 。 初sơ 身thân 業nghiệp 神thần 通thông 能năng 生sanh 淨tịnh 信tín 。 故cố 云vân 以dĩ 決quyết 定định 信tín 力lực 攝nhiếp 取thủ 通thông 故cố 。 此thử 文văn 會hội 釋thích 經kinh 論luận 也dã 。 以dĩ 光quang 明minh 是thị 通thông 能năng 生sanh 彼bỉ 信tín 依y 是thị 生sanh 信tín 故cố 說thuyết 此thử 通thông 故cố 云vân 攝nhiếp 取thủ 等đẳng 也dã 。 二nhị 語ngữ 業nghiệp 巧xảo 說thuyết 前tiền 後hậu 無vô 違vi 故cố 云vân 不bất 壞hoại 。 能năng 一nhất 一nhất 字tự 中trung 攝nhiếp 一nhất 切thiết 字tự 故cố 云vân 總tổng 持trì 。 三tam 意ý 業nghiệp 正chánh 智trí 教giáo 授thọ 眾chúng 生sanh 。 不bất 異dị 照chiếu 理lý 平bình 等đẳng 一nhất 相tướng 故cố 云vân 不bất 異dị 。 此thử 則tắc 離ly 彼bỉ 執chấp 化hóa 之chi 慢mạn 故cố 云vân 智trí 印ấn 善thiện 印ấn 也dã 。 論luận 主chủ 又hựu 釋thích 八bát 德đức 俱câu 成thành 三tam 昧muội 之chi 因nhân 。 由do 此thử 而nhi 得đắc 彼bỉ 三tam 昧muội 故cố 。 八bát 中trung 前tiền 四tứ 因nhân 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 配phối 前tiền 四tứ 句cú 如như 次thứ 應ưng 知tri 。 二nhị 配phối 後hậu 四tứ 句cú 從tùng 後hậu 向hướng 前tiền 。 精tinh 進tấn 因nhân 是thị 離ly 慢mạn 。 不bất 忘vong 因nhân 是thị 陀đà 羅la 尼ni 。 勢thế 力lực 因nhân 是thị 通thông 淨tịnh 。 彼bỉ 不bất 染nhiễm 因nhân 是thị 聞văn 攝nhiếp 淨tịnh 。 是thị 故cố 此thử 四tứ 因nhân 通thông 收thu 八bát 句cú 俱câu 為vi 自tự 利lợi 。 又hựu 後hậu 四tứ 因nhân 配phối 後hậu 四tứ 句cú 從tùng 前tiền 次thứ 第đệ 可khả 知tri 。 轉chuyển 法pháp 理lý 因nhân 者giả 有hữu 二nhị 。 一nhất 轉chuyển 深thâm 從tùng 淺thiển 說thuyết 而nhi 不bất 失thất 自tự 深thâm 法Pháp 。 如như 轉chuyển 大Đại 乘Thừa 深thâm 理lý 從tùng 小Tiểu 乘Thừa 等đẳng 說thuyết 。 如như 論luận 云vân 一nhất 真chân 實thật 理lý 門môn 二nhị 隨tùy 轉chuyển 理lý 門môn 。 以dĩ 於ư 總tổng 持trì 門môn 中trung 巧xảo 轉chuyển 變biến 故cố 。 二nhị 轉chuyển 真chân 從tùng 妄vọng 說thuyết 而nhi 亦diệc 不bất 失thất 自tự 真chân 法pháp 。 如như 在tại 外ngoại 道đạo 位vị 佛Phật 法Pháp 不bất 行hành 處xứ 假giả 彼bỉ 尊tôn 言ngôn 誦tụng 持trì 自tự 法pháp 。 彼bỉ 執chấp 諸chư 法pháp 常thường 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 云vân 常thường 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 意ý 以dĩ 諸chư 法pháp 即tức 真Chân 如Như 故cố 是thị 常thường 。 不bất 同đồng 彼bỉ 計kế 。 然nhiên 與dữ 彼bỉ 語ngữ 同đồng 任nhậm 持trì 自tự 法pháp 亦diệc 同đồng 。 四tứ 祕bí 密mật 准chuẩn 可khả 知tri 。 如như 是thị 化hóa 者giả 得đắc 自tự 利lợi 。 不bất 忘vong 者giả 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 此thử 四tứ 句cú 逆nghịch 為vi 自tự 利lợi 順thuận 為vi 利lợi 他tha 。 是thị 故cố 利lợi 他tha 不bất 忘vong 自tự 利lợi 。 二nhị 以dĩ 此thử 末mạt 後hậu 句cú 教giáo 授thọ 於ư 他tha 不bất 礙ngại 照chiếu 理lý 。 出xuất 顯hiển 化hóa 事sự 故cố 云vân 不bất 忘vong 自tự 利lợi 。 第đệ 三Tam 身Thân 加gia 摩ma 頂đảnh 令linh 覺giác 。 下hạ 論luận 通thông 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 如như 意ý 通thông 於ư 自tự 身thân 脩tu 短đoản 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 此thử 於ư 內nội 根căn 。 二nhị 幻huyễn 通thông 轉chuyển 變biến 外ngoại 事sự 。 器khí 世thế 界giới 等đẳng 。 三tam 法pháp 智trí 通thông 照chiếu 理lý 入nhập 法pháp 。 四tứ 聖thánh 自tự 在tại 通thông 。 苦khổ 中trung 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 此thử 中trung 不bất 離ly 彼bỉ 等đẳng 經kinh 略lược 此thử 句cú 。 是thị 如như 意ý 通thông 非phi 餘dư 三tam 種chủng 故cố 云vân 也dã 。 餘dư 義nghĩa 同đồng 前tiền 釋thích 。

四tứ 起khởi 分phần/phân 中trung 四tứ 義nghĩa 內nội 。 初sơ 二nhị 是thị 本bổn 入nhập 所sở 為vi 。 後hậu 二nhị 是thị 今kim 出xuất 所sở 為vi 。 初sơ 事sự 訖ngật 者giả 審thẩm 理lý 故cố 儀nghi 則tắc 故cố 。 二nhị 得đắc 勝thắng 力lực 者giả 受thọ 加gia 故cố 。 三tam 說thuyết 時thời 至chí 者giả 機cơ 熟thục 故cố 。 四tứ 定định 無vô 言ngôn 說thuyết 者giả 要yếu 須tu 言ngôn 聲thanh 故cố 餘dư 同đồng 前tiền 釋thích 。

五ngũ 本bổn 分phần/phân 中trung 作tác 三tam 門môn 。 初sơ 釋thích 名danh 者giả 以dĩ 略lược 為vi 廣quảng 本bổn 故cố 亦diệc 與dữ 請thỉnh 為vi 本bổn 故cố 。 二nhị 來lai 意ý 者giả 。 因nhân 前tiền 加gia 起khởi 略lược 說thuyết 地địa 體thể 起khởi 後hậu 請thỉnh 分phần/phân 。 略lược 說thuyết 地địa 相tương/tướng 起khởi 後hậu 說thuyết 分phần/phân 。 若nhược 望vọng 以dĩ 後hậu 成thành 前tiền 。 由do 請thỉnh 分phần/phân 顯hiển 深thâm 成thành 前tiền 地địa 體thể 由do 說thuyết 分phần/phân 廣quảng 宣tuyên 成thành 前tiền 地địa 相tương/tướng 。 此thử 則tắc 本bổn 末mạt 互hỗ 成thành 也dã 。 三tam 釋thích 文văn 者giả 此thử 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 辨biện 六lục 決quyết 定định 為vi 地địa 體thể 。 二nhị 列liệt 十thập 名danh 顯hiển 地địa 相tương/tướng 。 三tam 舉cử 三tam 世thế 同đồng 說thuyết 。 明minh 地địa 要yếu 勝thắng 。 初sơ 中trung 此thử 六lục 決quyết 定định 既ký 是thị 地địa 體thể 。 今kim 作tác 五ngũ 門môn 釋thích 。 一nhất 釋thích 名danh 。 二nhị 通thông 辨biện 地địa 體thể 。 三tam 與dữ 地địa 持trì 瑜du 伽già 六lục 決quyết 定định 相tương/tướng 攝nhiếp 。 四tứ 分phần/phân 其kỳ 行hành 相tương/tướng 。 五ngũ 釋thích 文văn 。 初sơ 釋thích 名danh 有hữu 二nhị 。 先tiên 釋thích 總tổng 名danh 。 六lục 是thị 數số 。 決quyết 定định 是thị 義nghĩa 。 數số 義nghĩa 彰chương 名danh 即tức 帶đái 數số 釋thích 也dã 。 謂vị 聖thánh 智trí 證chứng 真chân 決quyết 擇trạch 揩khai 定định 順thuận 理lý 離ly 過quá 復phục 名danh 為vi 善thiện 。 即tức 地địa 持trì 三tam 決quyết 定định 中trung 證chứng 決quyết 定định 也dã 。 通thông 論luận 有hữu 六lục 義nghĩa 。 一nhất 約ước 行hành 體thể 決quyết 定định 堅kiên 固cố 不bất 退thoái 。 二nhị 望vọng 所sở 證chứng 決quyết 定định 己kỷ 證chứng 。 三tam 約ước 煩phiền 惱não 決quyết 定định 能năng 斷đoạn 。 四tứ 約ước 所sở 信tín 決quyết 定định 不bất 疑nghi 。 五ngũ 約ước 所sở 化hóa 決quyết 定định 能năng 度độ 。 六lục 望vọng 佛Phật 果Quả 決quyết 定định 能năng 成thành 。 二nhị 列liệt 名danh 者giả 。 一nhất 觀quán 相tương/tướng 善thiện 決quyết 定định 。 謂vị 彼bỉ 正chánh 智trí 照chiếu 理lý 名danh 觀quán 。 契khế 同đồng 一nhất 味vị 名danh 相tướng 。 此thử 當đương 體thể 得đắc 名danh 。 二nhị 真chân 實thật 者giả 則tắc 實thật 智trí 離ly 倒đảo 惑hoặc 之chi 過quá 。 證chứng 理lý 不bất 虛hư 故cố 相tướng 形hình 立lập 名danh 。 三tam 勝thắng 者giả 過quá 劣liệt 故cố 具cụ 勝thắng 德đức 故cố 。 亦diệc 當đương 相tương 及cập 形hình 他tha 立lập 名danh 。 四tứ 因nhân 者giả 諸chư 能năng 成thành 果quả 故cố 從tùng 功công 能năng 立lập 名danh 。 五ngũ 大đại 者giả 普phổ 被bị 群quần 生sanh 情tình 無vô 限hạn 局cục 。 體thể 用dụng 得đắc 名danh 。 六lục 不bất 怯khiếp 弱nhược 者giả 謂vị 因nhân 入nhập 果quả 德đức 情tình 無vô 怯khiếp 懼cụ 。 此thử 從tùng 心tâm 境cảnh 立lập 名danh 。 第đệ 二nhị 因nhân 此thử 通thông 論luận 十Thập 地Địa 體thể 性tánh 差sai 別biệt 略lược 作tác 十thập 門môn 。 一nhất 以dĩ 此thử 六lục 決quyết 定định 為vi 體thể 。 以dĩ 此thử 正chánh 是thị 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 之chi 本bổn 體thể 故cố 。 二nhị 以dĩ 前tiền 大Đại 乘Thừa 光quang 明minh 三tam 昧muội 為vi 性tánh 。 以dĩ 此thử 定định 中trung 具cụ 含hàm 止Chỉ 觀Quán 證chứng 。 法pháp 無vô 礙ngại 故cố 。 論luận 云vân 此thử 三tam 昧muội 是thị 法pháp 體thể 故cố 也dã 。 三tam 以dĩ 教giáo 證chứng 二nhị 行hành 為vi 性tánh 。 以dĩ 加gia 行hành 緣duyên 修tu 唯duy 是thị 教giáo 行hành 。 本bổn 智trí 契khế 理lý 唯duy 是thị 證chứng 行hành 。 後hậu 智trí 具cụ 含hàm 二nhị 義nghĩa 通thông 教giáo 證chứng 。 如như 下hạ 論luận 說thuyết 。 四tứ 以dĩ 證chứng 助trợ 不bất 住trụ 三tam 道đạo 為vi 體thể 。 亦diệc 通thông 釋thích 可khả 知tri 。 五ngũ 唯duy 約ước 所sở 證chứng 真Chân 如Như 為vi 性tánh 。 以dĩ 能năng 證chứng 智trí 緣duyên 成thành 相tương/tướng 盡tận 同đồng 真chân 理lý 故cố 。 梁lương 攝nhiếp 論luận 云vân 出xuất 離ly 真Chân 如Như 為vi 十Thập 地Địa 體thể 。 下hạ 文văn 鳥điểu 迹tích 同đồng 空không 等đẳng 是thị 也dã 。 六lục 唯duy 約ước 能năng 證chứng 之chi 智trí 為vi 性tánh 。 無vô 性tánh 攝nhiếp 論luận 云vân 法pháp 無vô 我ngã 智trí 分phần/phân 位vị 名danh 地địa 。 此thử 論luận 下hạ 文văn 亦diệc 云vân 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 皆giai 依y 智trí 地địa 。 今kim 此thử 亦diệc 依y 智trí 地địa 故cố 也dã 。 七thất 具cụ 含hàm 境cảnh 智trí 。 謂vị 真chân 理lý 妙diệu 智trí 如như 前tiền 二nhị 說thuyết 。 梁lương 論luận 後hậu 文văn 亦diệc 云vân 如như 如như 及cập 智trí 為vi 性tánh 。 八bát 約ước 通thông 收thu 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 功công 德đức 為vi 性tánh 。 九cửu 約ước 因nhân 果quả 。 如như 下hạ 文văn 大đại 海hải 十thập 相tương/tướng 別biệt 喻dụ 十Thập 地Địa 總tổng 一nhất 大đại 海hải 以dĩ 喻dụ 佛Phật 地địa 。 又hựu 云vân 地địa 有hữu 二nhị 分phần 。 則tắc 所sở 畫họa 太thái 空không 以dĩ 況huống 果quả 分phần/phân 能năng 畫họa 十thập 相tương/tướng 以dĩ 喻dụ 因nhân 分phần/phân 。 是thị 故cố 通thông 能năng 所sở 依y 俱câu 是thị 地địa 體thể 。 十thập 通thông 約ước 諸chư 門môn 。 謂vị 信tín 等đẳng 十thập 行hành 為vi 成thành 地địa 法pháp 故cố 。 檀đàn 等đẳng 十thập 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 三tam 漸tiệm 次thứ 等đẳng 諸chư 門môn 並tịnh 如như 下hạ 辨biện 。 悉tất 為vi 地địa 法pháp 體thể 。 第đệ 三tam 與dữ 地địa 持trì 瑜du 伽già 六lục 決quyết 定định 相tương/tướng 攝nhiếp 者giả 。 地địa 持trì 云vân 決quyết 定định 相tương/tướng 有hữu 六lục 。 一nhất 能năng 自tự 修tu 習tập 起khởi 菩Bồ 提Đề 願nguyện 超siêu 餘dư 一nhất 切thiết 淨tịnh 願nguyện 。 二nhị 者giả 無vô 等đẳng 不bất 共cộng 果quả 超siêu 餘dư 一nhất 切thiết 世thế 間gian 境cảnh 界giới 。 三tam 者giả 隨tùy 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 苦khổ 不bất 共cộng 一nhất 切thiết 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 四tứ 者giả 發phát 一nhất 念niệm 願nguyện 性tánh 自tự 然nhiên 樂nhạo/nhạc/lạc 無vô 量lượng 淨tịnh 法pháp 及cập 無vô 厭yếm 行hành 。 五ngũ 者giả 得đắc 無vô 盡tận 。 常thường 不bất 退thoái 轉chuyển 。 六lục 者giả 增tăng 長trưởng 勝thắng 分phần/phân 究cứu 竟cánh 大đại 菩Bồ 提Đề 。 是thị 真chân 實thật 願nguyện 。 解giải 云vân 此thử 中trung 第đệ 三tam 是thị 地địa 論luận 中trung 第đệ 五ngũ 。 以dĩ 地địa 持trì 意ý 攝nhiếp 二nhị 利lợi 方phương 為vi 因nhân 故cố 。 餘dư 相tương/tướng 會hội 釋thích 可khả 知tri 。 四tứ 分phần/phân 行hành 相tương/tướng 者giả 。 此thử 六lục 中trung 。 前tiền 五ngũ 是thị 自tự 分phần/phân 行hành 。 後hậu 一nhất 是thị 勝thắng 進tiến 行hành 。 前tiền 中trung 初sơ 四tứ 自tự 利lợi 行hành 。 後hậu 一nhất 利lợi 他tha 行hành 。 前tiền 中trung 初sơ 三Tam 明Minh 行hành 體thể 德đức 。 後hậu 一nhất 顯hiển 行hành 功công 能năng 。 謂vị 有hữu 成thành 果quả 之chi 功công 故cố 也dã 。 前tiền 中trung 初sơ 二nhị 行hành 體thể 圓viên 。 後hậu 一nhất 行hành 德đức 備bị 。 前tiền 中trung 初sơ 一nhất 明minh 行hành 自tự 體thể 。 後hậu 一nhất 顯hiển 行hành 離ly 過quá 。 是thị 故cố 自tự 體thể 離ly 過quá 攝nhiếp 德đức 為vi 因nhân 。 二nhị 利lợi 行hành 圓viên 成thành 就tựu 佛Phật 果Quả 也dã 。 此thử 行hành 相tương/tướng 也dã 。

五ngũ 釋thích 文văn 中trung 。 若nhược 不bất 自tự 說thuyết 者giả 前tiền 雖tuy 入nhập 定định 受thọ 加gia 眾chúng 人nhân 不bất 知tri 出xuất 定định 為vi 為vi 說thuyết 法Pháp 為vi 為vi 餘dư 事sự 。 是thị 故cố 自tự 說thuyết 顯hiển 為vi 說thuyết 法Pháp 令linh 眾chúng 請thỉnh 法pháp 。 設thiết 令linh 眾chúng 知tri 為vi 說thuyết 法Pháp 事sự 然nhiên 復phục 不bất 知tri 。 欲dục 說thuyết 何hà 法Pháp 。 故cố 亦diệc 不bất 知tri 所sở 請thỉnh 分phân 齊tề 。 是thị 故cố 自tự 說thuyết 十Thập 地Địa 名danh 體thể 歎thán 勝thắng 令linh 請thỉnh 。 初sơ 句cú 此thử 總tổng 。 菩Bồ 薩Tát 願nguyện 者giả 標tiêu 人nhân 別biệt 法pháp 。 於ư 大đại 菩Bồ 提Đề 。 立lập 誓thệ 趣thú 求cầu 。 名danh 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 亦diệc 則tắc 是thị 願nguyện 。 故cố 會hội 釋thích 顯hiển 同đồng 。 簡giản 地địa 前tiền 願nguyện 故cố 云vân 決quyết 定định 。 決quyết 定định 則tắc 是thị 證chứng 智trí 真chân 實thật 。 是thị 故cố 決quyết 定định 則tắc 是thị 善thiện 。 善thiện 即tức 是thị 決quyết 定định 。 故cố 云vân 善thiện 決quyết 定định 者giả 則tắc 是thị 決quyết 定định 。 別biệt 中trung 六lục 內nội 。 一nhất 正chánh 智trí 真chân 證chứng 不bất 同đồng 帶đái 相tương/tướng 觀quán 心tâm 。 以dĩ 不bất 雜tạp 無vô 明minh 之chi 過quá 故cố 名danh 一nhất 味vị 相tương/tướng 也dã 。 二nhị 以dĩ 超siêu 出xuất 世thế 間gian 。 可khả 壞hoại 之chi 法pháp 故cố 名danh 真chân 實thật 。 真chân 實thật 故cố 非phi 世thế 智trí 所sở 見kiến 。 三Tam 明Minh 此thử 智trí 同đồng 彼bỉ 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 具cụ 勝thắng 德đức 。 論luận 中trung 二nhị 釋thích 。 一nhất 案án 文văn 釋thích 。 謂vị 大đại 法Pháp 界Giới 故cố 名danh 勝thắng 。 此thử 釋thích 經kinh 中trung 大đại 字tự 也dã 。 一nhất 切thiết 佛Phật 根căn 本bổn 故cố 名danh 勝thắng 。 此thử 釋thích 經kinh 中trung 廣quảng 字tự 。 法Pháp 界Giới 字tự 後hậu 別biệt 釋thích 。 二nhị 開khai 義nghĩa 釋thích 。 先tiên 標tiêu 四tứ 名danh 顯hiển 法pháp 體thể 無vô 異dị 。 但đãn 隨tùy 法pháp 相tướng 說thuyết 此thử 四tứ 義nghĩa 即tức 為vi 四tứ 別biệt 。 一nhất 釋thích 大đại 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 是thị 法pháp 也dã 。 法pháp 爾nhĩ 是thị 界giới 也dã 。 界giới 是thị 真chân 性tánh 故cố 云vân 法pháp 爾nhĩ 。 下hạ 皆giai 准chuẩn 此thử 。 二nhị 釋thích 勝thắng 謂vị 淨tịnh 法Pháp 界Giới 智trí 超siêu 過quá 凡phàm 小tiểu 。 三tam 釋thích 廣quảng 謂vị 大Đại 乘Thừa 法Pháp 界giới 廣quảng 集tập 大đại 行hành 。 四tứ 釋thích 高cao 謂vị 無vô 流lưu 白bạch 法Pháp 高cao 出xuất 世thế 表biểu 。 又hựu 釋thích 初sơ 顯hiển 所sở 如như 法Pháp 界giới 。 謂vị 論luận 中trung 名danh 勝thắng 。 經kinh 名danh 大đại 。 廣quảng 及cập 高cao 皆giai 是thị 異dị 名danh 無vô 別biệt 體thể 性tánh 。 此thử 並tịnh 顯hiển 法pháp 之chi 體thể 狀trạng 。 釋thích 法pháp 字tự 也dã 。 一nhất 切thiết 法pháp 法pháp 爾nhĩ 者giả 釋thích 界giới 字tự 也dã 。 餘dư 三tam 釋thích 能năng 如như 法Pháp 界giới 之chi 地địa 智trí 。 一nhất 正chánh 體thể 智trí 。 二nhị 加gia 行hành 智trí 。 三tam 後hậu 得đắc 智trí 。 又hựu 古cổ 德đức 云vân 。 一nhất 證chứng 道đạo 。 二nhị 不bất 住trụ 道đạo 。 三tam 助trợ 道đạo 。 又hựu 釋thích 初sơ 一nhất 正chánh 證chứng 智trí 。 後hậu 二nhị 是thị 後hậu 得đắc 智trí 。 後hậu 得đắc 智trí 中trung 。 一nhất 巧xảo 集tập 大đại 行hành 以dĩ 成thành 利lợi 他tha 二nhị 反phản 緣duyên 觀quán 內nội 以dĩ 成thành 自tự 利lợi 。 此thử 三tam 皆giai 悉tất 稱xưng 同đồng 真chân 性tánh 故cố 云vân 如như 法Pháp 界giới 也dã 。 四tứ 為vi 因nhân 義nghĩa 。 一nhất 為vi 生sanh 因nhân 生sanh 菩Bồ 提Đề 有hữu 為vi 果quả 。 二nhị 為vi 了liễu 因nhân 了liễu 涅Niết 槃Bàn 無vô 為vi 果quả 。 又hựu 釋thích 此thử 一nhất 真chân 智trí 有hữu 二nhị 功công 力lực 。 一nhất 為vi 依y 因nhân 以dĩ 依y 起khởi 應ứng 機cơ 報báo 化hóa 用dụng 故cố 。 二nhị 為vi 攝nhiếp 因nhân 以dĩ 攝nhiếp 用dụng 歸quy 真chân 故cố 。 又hựu 初sơ 則tắc 應ứng 機cơ 示thị 有hữu 虧khuy 盈doanh 。 後hậu 則tắc 相tương 續tục 盡tận 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 又hựu 初sơ 則tắc 外ngoại 起khởi 化hóa 用dụng 。 後hậu 則tắc 內nội 證chứng 真chân 性tánh 。 又hựu 初sơ 則tắc 寂tịch 而nhi 常thường 用dụng 。 後hậu 則tắc 用dụng 而nhi 常thường 寂tịch 。 經kinh 中trung 略lược 無vô 常thường 果quả 因nhân 。 五ngũ 大đại 悲bi 益ích 物vật 普phổ 周chu 生sanh 界giới 故cố 云vân 遍biến 覆phú 亦diệc 名danh 大đại 也dã 。 次thứ 前tiền 善thiện 決quyết 定định 是thị 前tiền 常thường 果quả 因nhân 。 此thử 願nguyện 者giả 是thị 此thử 大đại 善thiện 相tương/tướng 導đạo 故cố 。 大đại 善thiện 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 常thường 因nhân 不bất 住trụ 世thế 間gian 。 故cố 云vân 世thế 間gian 涅Niết 槃Bàn 非phi 一nhất 向hướng 住trụ 也dã 。 六lục 上thượng 入nhập 佛Phật 境cảnh 故cố 云vân 不bất 怯khiếp 。 文văn 中trung 三tam 。 初sơ 為vì 一nhất 切thiết 佛Phật 。 護hộ 者giả 標tiêu 也dã 。 何hà 以dĩ 故cố 者giả 徵trưng 嘖# 也dã 。 下hạ 釋thích 。 謂vị 入nhập 三tam 世thế 。 佛Phật 智trí 地địa 故cố 為vi 之chi 護hộ 也dã 。 此thử 六lục 中trung 六lục 相tương/tướng 圓viên 攝nhiếp 可khả 知tri 。 地địa 體thể 竟cánh 。 第đệ 二nhị 地địa 相tương/tướng 中trung 四tứ 。 初sơ 寄ký 問vấn 發phát 起khởi 。 二nhị 舉cử 數số 歎thán 勝thắng 。 謂vị 此thử 地địa 法pháp 以dĩ 能năng 生sanh 成thành 佛Phật 智trí 住trụ 持trì 故cố 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 同đồng 證chứng 同đồng 說thuyết 。 是thị 故cố 今kim 此thử 亦diệc 同đồng 彼bỉ 說thuyết 。 三tam 依y 數số 列liệt 名danh 。 四tứ 結kết 名danh 顯hiển 勝thắng 。 就tựu 列liệt 名danh 中trung 且thả 依y 地địa 論luận 略lược 釋thích 別biệt 名danh 。 餘dư 論luận 釋thích 名danh 。 及cập 十thập 障chướng 等đẳng 義nghĩa 並tịnh 如như 下hạ 廣quảng 釋thích 中trung 辨biện 故cố 論luận 云vân 成thành 就tựu 無vô 上thượng 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 行hành 。 初sơ 證chứng 聖thánh 處xứ 多đa 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 故cố 名danh 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 解giải 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 二nhị 利lợi 創sáng/sang 成thành 故cố 。 二nhị 真chân 理lý 初sơ 證chứng 故cố 。 三tam 聖thánh 位vị 新tân 得đắc 故cố 。 遂toại 本bổn 期kỳ 心tâm 故cố 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 二nhị 離ly 能năng 起khởi 誤ngộ 心tâm 犯phạm 戒giới 煩phiền 惱não 垢cấu 清thanh 淨tịnh 戒giới 具cụ 足túc 。 故cố 名danh 離Ly 垢Cấu 地Địa 。 此thử 亦diệc 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 離ly 煩phiền 惱não 即tức 因nhân 離ly 。 謂vị 能năng 起khởi 誤ngộ 心tâm 等đẳng 。 二nhị 離ly 惡ác 業nghiệp 即tức 果quả 行hành 離ly 。 謂vị 犯phạm 戒giới 等đẳng 。 三tam 對đối 治trị 離ly 。 謂vị 清thanh 淨tịnh 戒giới 具cụ 足túc 也dã 。 此thử 中trung 誤ngộ 犯phạm 尚thượng 離ly 故cố 即tức 亡vong 言ngôn 。 三tam 隨tùy 聞văn 思tư 修tu 等đẳng 照chiếu 法pháp 顯hiển 現hiện 故cố 名danh 明minh 地địa 。 此thử 亦diệc 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 此thử 地địa 得đắc 四tứ 地địa 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 相tương/tướng 故cố 如như 明minh 得đắc 定định 等đẳng 故cố 。 下hạ 論luận 云vân 彼bỉ 無vô 行hành 無vô 生sanh 慧tuệ 。 此thử 名danh 光quang 明minh 。 依y 是thị 光quang 明minh 故cố 名danh 明minh 地địa 。 二nhị 依y 此thử 地địa 禪thiền 發phát 起khởi 後hậu 地địa 慧tuệ 光quang 明minh 故cố 。 如như 大Đại 乘Thừa 光quang 明minh 三tam 昧muội 等đẳng 。 餘dư 論luận 名danh 發Phát 光Quang 地Địa 故cố 。 地địa 持trì 云vân 三tam 昧muội 照chiếu 明minh 故cố 名danh 明minh 地địa 。 地địa 論luận 云vân 三tam 昧muội 地địa 故cố 定định 慧tuệ 合hợp 說thuyết 。 三tam 得đắc 三tam 慧tuệ 照chiếu 法pháp 故cố 名danh 明minh 地địa 。 此thử 約ước 當đương 地địa 加gia 行hành 等đẳng 釋thích 。 地địa 論luận 唯duy 就tựu 此thử 門môn 釋thích 。 四tứ 不bất 忘vong 煩phiền 惱não 薪tân 智trí 火hỏa 能năng 燒thiêu 故cố 名danh 焰diễm 地địa 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 內nội 證chứng 之chi 智trí 焚phần 燒thiêu 惑hoặc 薪tân 故cố 名danh 為vi 焰diễm 。 即tức 前tiền 地địa 聞văn 持trì 名danh 為vi 不bất 忘vong 。 恃thị 此thử 起khởi 慢mạn 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 。 為vi 是thị 所sở 燒thiêu 從tùng 喻dụ 名danh 薪tân 。 則tắc 是thị 解giải 法pháp 慢mạn 障chướng 。 能năng 燒thiêu 之chi 智trí 。 就tựu 喻dụ 名danh 焰diễm 。 問vấn 前tiền 後hậu 諸chư 地địa 豈khởi 不bất 燒thiêu 惑hoặc 。 何hà 故cố 獨độc 此thử 稱xưng 焰diễm 。 釋thích 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 寄ký 位vị 言ngôn 此thử 地địa 寄ký 當đương 出xuất 世thế 間gian 無vô 流lưu 故cố 。 二nhị 以dĩ 三tam 學học 寄ký 此thử 地địa 當đương 慧tuệ 初sơ 得đắc 故cố 也dã 。 二nhị 就tựu 後hậu 智trí 起khởi 用dụng 故cố 。 下hạ 論luận 云vân 彼bỉ 證chứng 智trí 法pháp 明minh 摩ma 尼ni 寶bảo 光quang 。 中trung 放phóng 阿a 含hàm 光quang 明minh 。 入nhập 無vô 量lượng 法Pháp 門môn 。 義nghĩa 光quang 明minh 智trí 處xứ 普phổ 照chiếu 示thị 現hiện 。 以dĩ 此thử 義nghĩa 故cố 。 此thử 地địa 釋thích 名danh 為vi 焰diễm 。 五ngũ 得đắc 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 方phương 便tiện 善thiện 巧xảo 。 能năng 度độ 難nan 度độ 故cố 。 名danh 難Nan 勝Thắng 地Địa 。 此thử 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 得đắc 出xuất 世thế 等đẳng 釋thích 勝thắng 義nghĩa 。 能năng 度độ 等đẳng 釋thích 難nạn/nan 義nghĩa 。 又hựu 對đối 前tiền 三tam 地địa 得đắc 出xuất 世thế 難nạn/nan 故cố 。 下hạ 論luận 云vân 十thập 平bình 等đẳng 甚thậm 難nan 得đắc 故cố 。 故cố 云vân 得đắc 出xuất 世thế 間gian 智trí 也dã 。 二nhị 對đối 前tiền 四tứ 地địa 能năng 隨tùy 世thế 間gian 難nạn/nan 故cố 。 下hạ 論luận 言ngôn 又hựu 現hiện 世thế 間gian 最tối 難nan 得đắc 故cố 。 故cố 云vân 方phương 便tiện 善thiện 巧xảo 也dã 。 即tức 下hạ 五ngũ 地địa 中trung 十thập 平bình 等đẳng 心tâm 及cập 諦đế 觀quán 等đẳng 是thị 初sơ 義nghĩa 也dã 。 慈từ 悲bi 利lợi 生sanh 及cập 五ngũ 明minh 處xứ 等đẳng 是thị 後hậu 義nghĩa 也dã 。 此thử 二nhị 相tương 違vi 難nan 以dĩ 相tương/tướng 到đáo 。 於ư 此thử 地địa 中trung 。 能năng 令linh 相tương/tướng 到đáo 故cố 以dĩ 為vi 難nạn/nan 。 故cố 云vân 能năng 度độ 難nan 度độ 。 度độ 猶do 到đáo 也dã 。 後hậu 諸chư 地địa 亦diệc 有hữu 此thử 義nghĩa 。 何hà 獨độc 此thử 耶da 。 釋thích 以dĩ 初sơ 得đắc 在tại 此thử 。 是thị 故cố 得đắc 名danh 。 六lục 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 有hữu 間gian 大đại 智trí 現hiện 前tiền 故cố 。 名danh 現Hiện 前Tiền 地Địa 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 對đối 後hậu 彰chương 劣liệt 。 謂vị 證chứng 空không 實thật 慧tuệ 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 七thất 地địa 已dĩ 上thượng 念niệm 念niệm 常thường 現hiện 。 今kim 此thử 未vị 能năng 故cố 名danh 有hữu 間gian 。 二nhị 對đối 前tiền 顯hiển 勝thắng 即tức 前tiền 般Bát 若Nhã 名danh 為vi 大đại 智trí 。 此thử 智trí 現hiện 故cố 名danh 為vi 現hiện 前tiền 。 此thử 地địa 就tựu 後hậu 義nghĩa 立lập 名danh 。 若nhược 前tiền 義nghĩa 應ưng 名danh 有hữu 間gian 地địa 。 七thất 善thiện 修tu 無vô 相tướng 。 行hành 功công 用dụng 究cứu 竟cánh 能năng 過quá 世thế 間gian 二Nhị 乘Thừa 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 故cố 名danh 遠Viễn 行Hành 地Địa 。 此thử 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 此thử 位vị 之chi 中trung 善thiện 修tu 行hành 離ly 有hữu 相tương/tướng 現hiện 無vô 相tướng 行hành 故cố 云vân 善thiện 修tu 無vô 相tướng 行hành 。 此thử 釋thích 行hành 字tự 也dã 。 二nhị 功công 用dụng 究cứu 竟cánh 等đẳng 釋thích 遠viễn 也dã 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 功công 用dụng 行hành 。 位vị 至chí 窮cùng 滿mãn 最tối 為vi 後hậu 邊biên 故cố 云vân 究cứu 竟cánh 。 二nhị 望vọng 前tiền 三tam 地địa 隨tùy 有hữu 之chi 行hành 相tương/tướng 同đồng 世thế 間gian 。 今kim 此thử 望vọng 彼bỉ 己kỷ 為vi 懸huyền 遠viễn 故cố 云vân 能năng 過quá 世thế 間gian 也dã 。 三tam 望vọng 四tứ 五ngũ 六lục 地địa 修tu 習tập 道Đạo 品Phẩm 諦đế 觀quán 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 同đồng 二Nhị 乘Thừa 出xuất 世thế 間gian 位vị 。 今kim 此thử 過quá 彼bỉ 故cố 云vân 能năng 過quá 二Nhị 乘Thừa 。 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 故cố 名danh 遠Viễn 行Hành 地Địa 。 八bát 報báo 行hành 純thuần 熟thục 無vô 相tướng 無vô 間gian 故cố 云vân 不bất 動động 地địa 。 此thử 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 報báo 行hành 純thuần 熟thục 故cố 不bất 為vi 功công 用dụng 所sở 動động 。 以dĩ 由do 修tu 起khởi 名danh 為vi 報báo 行hành 成thành 熟thục 。 在tại 此thử 無vô 功công 任nhậm 運vận 成thành 諸chư 勝thắng 行hành 故cố 云vân 純thuần 熟thục 。 下hạ 經kinh 釋thích 名danh 中trung 名danh 無vô 功công 用dụng 地địa 善thiện 起khởi 先tiên 導đạo 也dã 。 無vô 相tướng 者giả 不bất 為vi 相tương/tướng 所sở 動động 也dã 。 無vô 間gian 者giả 以dĩ 無vô 相tướng 觀quán 恆hằng 現hiện 前tiền 故cố 不bất 為vị 煩phiền 惱não 所sở 動động 也dã 。 下hạ 經kinh 釋thích 名danh 為vi 加gia 行hành 地địa 他tha 不bất 動động 故cố 。 九cửu 無vô 礙ngại 力lực 說thuyết 法Pháp 成thành 就tựu 利lợi 他tha 行hành 故cố 。 名danh 善Thiện 慧Tuệ 地Địa 。 此thử 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 得đắc 四tứ 十thập 無vô 礙ngại 辯biện 名danh 無vô 礙ngại 力lực 。 此thử 釋thích 慧tuệ 。 二nhị 巧xảo 說thuyết 益ích 生sanh 名danh 說thuyết 法Pháp 成thành 利lợi 他tha 等đẳng 。 此thử 釋thích 善thiện 。 此thử 義nghĩa 如như 下hạ 文văn 當đương 辨biện 。 十thập 得đắc 大đại 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 自tự 在tại 。 故cố 名danh 法Pháp 雲Vân 地Địa 。 此thử 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 為vi 法Pháp 器khí 之chi 身thân 名danh 曰viết 法Pháp 身thân 。 然nhiên 能năng 普phổ 周chu 法Pháp 界Giới 故cố 名danh 為vi 大đại 。 能năng 受thọ 諸chư 佛Phật 雲vân 雨vũ 說thuyết 法Pháp 名danh 。 具cụ 足túc 自tự 在tại 。 二nhị 為vi 出xuất 法pháp 之chi 身thân 名danh 曰viết 法Pháp 身thân 。 普phổ 遍biến 一nhất 切thiết 。 名danh 之chi 為vi 大Đại 。 能năng 降giáng/hàng 注chú 法Pháp 雨vũ 滅diệt 塵trần 生sanh 善thiện 故cố 云vân 自tự 在tại 。 下hạ 釋thích 名danh 分phần/phân 中trung 具cụ 廣quảng 分phần/phân 釋thích 。 故cố 名danh 法Pháp 雲Vân 地Địa 。 此thử 十Thập 地Địa 得đắc 名danh 有hữu 四tứ 對đối 。 一nhất 約ước 法pháp 喻dụ 者giả 或hoặc 唯duy 就tựu 法pháp 立lập 名danh 如như 歡hoan 喜hỷ 等đẳng 。 或hoặc 唯duy 約ước 喻dụ 如như 焰diễm 地địa 。 或hoặc 法pháp 喻dụ 合hợp 目mục 如như 法Pháp 雲vân 地địa 。 二nhị 約ước 體thể 用dụng 者giả 如như 歡hoan 喜hỷ 善thiện 慧tuệ 約ước 體thể 立lập 名danh 。 所sở 餘dư 就tựu 用dụng 為vi 目mục 。 三tam 約ước 無vô 他tha 自tự 義nghĩa 者giả 如như 離ly 垢cấu 不bất 動động 約ước 無vô 他tha 立lập 名danh 。 所sở 餘dư 約ước 自tự 義nghĩa 為vi 稱xưng 。 四tứ 約ước 當đương 位vị 相tướng 形hình 者giả 如như 難nan 勝thắng 遠viễn 行hành 相tướng 形hình 為vi 號hiệu 。 所sở 餘dư 約ước 當đương 位vị 立lập 名danh 。 四tứ 是thị 十Thập 地Địa 下hạ 結kết 名danh 歎thán 勝thắng 可khả 知tri 。 第đệ 三tam 我ngã 不bất 見kiến 下hạ 彰chương 地địa 要yếu 勝thắng 釋thích 顯hiển 諸chư 佛Phật 同đồng 說thuyết 所sở 由do 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 我ngã 不bất 見kiến 等đẳng 者giả 明minh 盡tận 十thập 方phương 虛hư 空không 。 法Pháp 界Giới 諸chư 佛Phật 世thế 界giới 。 無vô 有hữu 一nhất 世thế 界giới 不phủ 。 說thuyết 如như 是thị 十Thập 地Địa 法Pháp 門môn 。 是thị 知tri 若nhược 有hữu 不bất 說thuyết 。 此thử 法pháp 之chi 處xứ 彼bỉ 非phi 佛Phật 土độ 。 二nhị 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 釋thích 成thành 。 先tiên 徵trưng 嘖# 云vân 諸chư 佛Phật 差sai 別biệt 。 何hà 故cố 同đồng 說thuyết 此thử 十Thập 地Địa 耶da 。 釋thích 中trung 有hữu 四tứ 句cú 。 初sơ 最tối 上thượng 妙diệu 道Đạo 。 是thị 其kỳ 證chứng 行hành 。 以dĩ 是thị 諸chư 佛Phật 。 同đồng 所sở 證chứng 入nhập 離ly 此thử 更cánh 無vô 是thị 故cố 同đồng 歎thán 。 二nhị 最tối 上thượng 明minh 淨tịnh 。 是thị 阿a 含hàm 行hành 。 以dĩ 是thị 諸chư 佛Phật 。 同đồng 所sở 修tu 行hành 離ly 此thử 亦diệc 無vô 是thị 故cố 同đồng 說thuyết 。 三tam 所sở 謂vị 分phân 別biệt 下hạ 顯hiển 前tiền 阿a 含hàm 行hành 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 四tứ 是thị 事sự 不bất 思tư 下hạ 顯hiển 前tiền 證chứng 行hành 玄huyền 妙diệu 難nan 測trắc 。 上thượng 來lai 三tam 段đoạn 總tổng 本bổn 分phần/phân 竟cánh 。

第đệ 六lục 請thỉnh 分phần/phân 中trung 作tác 四tứ 門môn 。 一nhất 釋thích 名danh 者giả 重trọng/trùng 法pháp 慇ân 懃cần 啟khải 請thỉnh 令linh 說thuyết 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 二nhị 來lai 意ý 者giả 有hữu 四tứ 意ý 。 一nhất 為vì 令linh 大đại 眾chúng 。 敬kính 重trọng 法Pháp 故cố 。 二nhị 為vi 起khởi 說thuyết 由do 故cố 。 三tam 因nhân 請thỉnh 顯hiển 地địa 法pháp 甚thậm 深thâm 離ly 言ngôn 相tương/tướng 故cố 。 四tứ 令linh 眾chúng 既ký 解giải 地địa 法pháp 超siêu 情tình 後hậu 聞văn 說thuyết 分phần/phân 寄ký 法pháp 之chi 說thuyết 不bất 隨tùy 聲thanh 取thủ 離ly 錯thác 謬mậu 故cố 。 是thị 故cố 若nhược 無vô 請thỉnh 分phần/phân 則tắc 後hậu 說thuyết 分phần/phân 不bất 得đắc 說thuyết 故cố 。 若nhược 無vô 請thỉnh 分phần/phân 則tắc 眾chúng 聞văn 說thuyết 分phần/phân 不bất 正chánh 解giải 故cố 。 三Tam 明Minh 請thỉnh 分phần 分phần 齊tề 者giả 有hữu 七thất 。 一nhất 約ước 起khởi 說thuyết 然nhiên 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 就tựu 菩Bồ 薩Tát 請thỉnh 。 謂vị 彼bỉ 剛cang 藏tạng 欲dục 說thuyết 地địa 法pháp 。 眾chúng 若nhược 不bất 請thỉnh 不bất 顯hiển 法pháp 重trọng/trùng 則tắc 不bất 說thuyết 故cố 。 要yếu 賴lại 眾chúng 請thỉnh 方phương 得đắc 起khởi 說thuyết 。 二nhị 約ước 佛Phật 請thỉnh 然nhiên 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 佛Phật 請thỉnh 。 謂vị 彼bỉ 剛cang 藏tạng 欲dục 說thuyết 地địa 法pháp 諸chư 佛Phật 不bất 請thỉnh 不bất 顯hiển 法pháp 重trọng/trùng 不bất 得đắc 令linh 眾chúng 尊tôn 敬kính 攝nhiếp 受thọ 。 徒đồ 說thuyết 無vô 益ích 。 是thị 故cố 要yếu 待đãi 佛Phật 請thỉnh 方phương 說thuyết 。 二nhị 就tựu 佛Phật 加gia 。 謂vị 剛cang 藏tạng 欲dục 說thuyết 地địa 法pháp 懼cụ 有hữu 不bất 堪kham 不bất 得đắc 宣tuyên 說thuyết 侍thị 佛Phật 放phóng 光quang 加gia 被bị 聽thính 眾chúng 令linh 其kỳ 堪kham 聞văn 方phương 得đắc 宣tuyên 說thuyết 。 三tam 就tựu 佛Phật 教giáo 。 謂vị 彼bỉ 剛cang 藏tạng 欲dục 為vi 眾chúng 說thuyết 懼cụ 眾chúng 不bất 信tín 默mặc 住trụ 不bất 說thuyết 。 待đãi 佛Phật 教giáo 已dĩ 方phương 乃nãi 宣tuyên 說thuyết 。 大đại 眾chúng 知tri 是thị 如Như 來Lai 。 所sở 教giáo 言ngôn 雖tuy 寄ký 傳truyền 金kim 剛cang 藏tạng 口khẩu 皆giai 是thị 佛Phật 教giáo 語ngữ 必tất 可khả 信tín 方phương 得đắc 說thuyết 也dã 。 二nhị 約ước 正chánh 助trợ 。 謂vị 解giải 脫thoát 月nguyệt 一nhất 人nhân 是thị 正chánh 請thỉnh 。 佛Phật 及cập 眾chúng 人nhân 是thị 助trợ 請thỉnh 。 謂vị 解giải 脫thoát 月nguyệt 是thị 眾chúng 上thượng 首thủ 知tri 眾chúng 有hữu 疑nghi 為vi 之chi 啟khải 請thỉnh 。 請thỉnh 中trung 云vân 此thử 眾chúng 堪kham 聞văn 。 若nhược 此thử 大đại 眾chúng 不bất 自tự 彰chương 德đức 顯hiển 示thị 同đồng 請thỉnh 。 則tắc 解giải 脫thoát 月nguyệt 言ngôn 便tiện 成thành 虛hư 謬mậu 。 令linh 金kim 剛cang 藏tạng 何hà 由do 得đắc 說thuyết 。 故cố 須tu 大đại 眾chúng 顯hiển 已dĩ 堪kham 聞văn 助trợ 成thành 彼bỉ 請thỉnh 。 又hựu 解giải 脫thoát 月nguyệt 請thỉnh 中trung 云vân 諸chư 佛Phật 力lực 加gia 。 令linh 人nhân 信tín 解giải 。 若nhược 佛Phật 不bất 加gia 解giải 脫thoát 月nguyệt 之chi 言ngôn 復phục 是thị 虛hư 妄vọng 。 令linh 金kim 剛cang 藏tạng 何hà 由do 得đắc 說thuyết 。 故cố 佛Phật 加gia 請thỉnh 。 三tam 約ước 因nhân 果quả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 四tứ 請thỉnh 為vi 顯hiển 地địa 法pháp 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 學học 法pháp 故cố 。 如Như 來Lai 加gia 請thỉnh 為vi 彰chương 此thử 法pháp 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 既ký 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 同đồng 。 依y 此thử 法Pháp 故cố 。 顯hiển 要yếu 勝thắng 令linh 人nhân 敬kính 重trọng 故cố 方phương 說thuyết 也dã 。 四tứ 約ước 說thuyết 儀nghi 。 謂vị 解giải 脫thoát 月nguyệt 覩đổ 默mặc 騰đằng 疑nghi 為vi 眾chúng 先tiên 請thỉnh 。 一nhất 人nhân 之chi 感cảm 未vị 若nhược 多đa 人nhân 故cố 。 次thứ 第đệ 二nhị 明minh 大đại 眾chúng 請thỉnh 。 同đồng 類loại 啟khải 請thỉnh 率suất 感cảm 猶do 漸tiệm 故cố 次thứ 第đệ 三Tam 明Minh 佛Phật 加gia 請thỉnh 。 五ngũ 約ước 顯hiển 法pháp 。 謂vị 不bất 請thỉnh 自tự 說thuyết 不bất 顯hiển 法pháp 重trọng/trùng 故cố 。 解giải 脫thoát 月nguyệt 為vi 法pháp 先tiên 請thỉnh 。 一nhất 人nhân 之chi 請thỉnh 顯hiển 法pháp 不bất 勝thắng 故cố 。 次thứ 第đệ 二nhị 大đại 眾chúng 同đồng 請thỉnh 。 菩Bồ 薩Tát 學học 人nhân 顯hiển 法pháp 未vị 極cực 故cố 。 次thứ 第đệ 三tam 諸chư 佛Phật 加gia 請thỉnh 。 六lục 約ước 儀nghi 式thức 有hữu 二nhị 。 先tiên 明minh 解giải 脫thoát 月nguyệt 。 何hà 故cố 三tam 請thỉnh 。 釋thích 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 諸chư 經kinh 請thỉnh 法pháp 不bất 過quá 三tam 故cố 。 多đa 即tức 繁phồn 廣quảng 少thiểu 則tắc 不bất 愍mẫn 至chí 故cố 。 隨tùy 一nhất 化hóa 儀nghi 去khứ 廣quảng 去khứ 略lược 故cố 唯duy 三tam 耳nhĩ 。 二nhị 酬thù 請thỉnh 。 至chí 三tam 更cánh 不bất 酬thù 故cố 。 如như 下hạ 說thuyết 之chi 二nhị 何hà 故cố 大đại 眾chúng 及cập 佛Phật 唯duy 一nhất 請thỉnh 耶da 。 釋thích 是thị 助trợ 請thỉnh 故cố 。 顯hiển 前tiền 所sở 請thỉnh 令linh 圓viên 滿mãn 故cố 。 故cố 不bất 至chí 三tam 也dã 。 七thất 約ước 所sở 歎thán 。 謂vị 諸chư 經kinh 中trung 請thỉnh 不bất 過quá 歎thán 人nhân 歎thán 法Pháp 。 歎thán 人nhân 之chi 中trung 不bất 過quá 說thuyết 聽thính 。 說thuyết 聽thính 無vô 過quá 歎thán 法Pháp 。 有hữu 益ích 方phương 乃nãi 說thuyết 故cố 。 三tam 請thỉnh 之chi 中trung 。 前tiền 二nhị 歎thán 人nhân 。 後hậu 一nhất 歎thán 法Pháp 。 眾chúng 及cập 佛Phật 請thỉnh 亦diệc 同đồng 人nhân 法pháp 。

第đệ 四tứ 釋thích 文văn 者giả 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 明minh 剛cang 藏tạng 說thuyết 已dĩ 默mặc 住trụ 明minh 菩Bồ 薩Tát 及cập 佛Phật 。 正chánh 興hưng 五ngũ 請thỉnh 。 二nhị 爾nhĩ 時thời 金Kim 剛Cang 藏Tạng 。 觀quán 察sát 下hạ 明minh 請thỉnh 既ký 滿mãn 足túc 示thị 說thuyết 分phân 齊tề 令linh 眾chúng 正chánh 知tri 。 就tựu 前tiền 中trung 隨tùy 人nhân 分phần/phân 三tam 。 一nhất 解giải 脫thoát 月nguyệt 請thỉnh 。 二nhị 大đại 眾chúng 請thỉnh 。 三tam 佛Phật 加gia 請thỉnh 。 初sơ 中trung 三tam 請thỉnh 即tức 為vi 三tam 對đối 。 皆giai 初sơ 說thuyết 者giả 默mặc 違vi 。 後hậu 明minh 啟khải 請thỉnh 。 第đệ 一nhất 對đối 中trung 。 初sơ 說thuyết 已dĩ 默mặc 住trụ 。 後hậu 解giải 脫thoát 月nguyệt 騰đằng 眾chúng 疑nghi 請thỉnh 。 謂vị 仁nhân 者giả 堪kham 說thuyết 。 大đại 眾chúng 堪kham 聞văn 。 何hà 故cố 不bất 說thuyết 。 此thử 名danh 怪quái 默mặc 請thỉnh 。 第đệ 二nhị 對đối 中trung 。 初sơ 剛cang 藏tạng 顯hiển 已dĩ 默mặc 意ý 。 謂vị 法pháp 難nạn/nan 說thuyết 證chứng 信tín 難nan 得đắc 。 故cố 我ngã 不bất 說thuyết 。 後hậu 解giải 脫thoát 月nguyệt 歎thán 眾chúng 重trọng/trùng 請thỉnh 。 謂vị 既ký 云vân 證chứng 信tín 難nan 得đắc 。 今kim 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 眾chúng 有hữu 證chứng 有hữu 信tín 。 仁nhân 者giả 宜nghi 說thuyết 。 此thử 名danh 歎thán 機cơ 請thỉnh 。 第đệ 三tam 對đối 中trung 。 初sơ 剛cang 藏tạng 舉cử 損tổn 以dĩ 違vi 。 謂vị 此thử 眾chúng 雖tuy 淨tịnh 餘dư 樂nhạo/nhạc/lạc 小tiểu 者giả 聞văn 生sanh 疑nghi 惑hoặc 故cố 我ngã 不bất 說thuyết 。 後hậu 解giải 脫thoát 月nguyệt 歎thán 法Pháp 重trọng/trùng 請thỉnh 。 謂vị 諸chư 佛Phật 護hộ 念niệm 。 令linh 人nhân 易dị 信tín 。 勿vật 慮lự 餘dư 疑nghi 。 此thử 名danh 歎thán 法Pháp 請thỉnh 。 其kỳ 解giải 脫thoát 月nguyệt 請thỉnh 義nghĩa 有hữu 餘dư 。 金kim 剛cang 藏tạng 違vi 請thỉnh 理lý 盡tận 。 但đãn 為vi 重trọng/trùng 法pháp 默mặc 待đãi 餘dư 請thỉnh 不bất 即tức 為vi 說thuyết 。 初sơ 對đối 中trung 二nhị 。 先tiên 剛cang 藏tạng 默mặc 住trụ 。 二nhị 爾nhĩ 時thời 下hạ 明minh 因nhân 啟khải 請thỉnh 。 前tiền 中trung 二nhị 句cú 。 一nhất 初sơ 說thuyết 地địa 名danh 已dĩ 牒điệp 前tiền 起khởi 後hậu 。 二nhị 默mặc 不bất 分phân 別biệt 正chánh 待đãi 後hậu 請thỉnh 。 論luận 云vân 何hà 故cố 默mặc 然nhiên 。 住trụ 者giả 問vấn 也dã 。 謂vị 前tiền 不bất 請thỉnh 自tự 說thuyết 。 今kim 何hà 故cố 默mặc 住trụ 。 下hạ 對đối 釋thích 之chi 通thông 論luận 默mặc 意ý 。 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 欲dục 令linh 大đại 眾chúng 。 渴khát 仰ngưỡng 請thỉnh 法pháp 。 二nhị 為vi 令linh 諸chư 佛Phật 同đồng 請thỉnh 顯hiển 法pháp 尊tôn 重trọng 增tăng 眾chúng 尊tôn 敬kính 。 三tam 為vi 使sử 諸chư 佛Phật 加gia 被bị 聽thính 者giả 於ư 說thuyết 能năng 受thọ 。 四tứ 欲dục 令linh 諸chư 佛Phật 教giáo 說thuyết 令linh 物vật 生sanh 信tín 。 五ngũ 欲dục 因nhân 默mặc 令linh 請thỉnh 顯hiển 地địa 法pháp 寂tịch 滅diệt 離ly 言ngôn 絕tuyệt 相tương/tướng 。 今kim 此thử 論luận 中trung 唯duy 就tựu 初sơ 二nhị 義nghĩa 釋thích 可khả 知tri 。 二nhị 就tựu 請thỉnh 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 大đại 眾chúng 生sanh 欲dục 生sanh 疑nghi 。 後hậu 時thời 大đại 菩Bồ 薩Tát 下hạ 明minh 解giải 脫thoát 月nguyệt 為vi 眾chúng 正chánh 請thỉnh 。 前tiền 中trung 二nhị 句cú 。 初sơ 明minh 聞văn 名danh 欲dục 義nghĩa 。 對đối 前tiền 說thuyết 十Thập 地Địa 名danh 已dĩ 。 二nhị 各các 作tác 是thị 念niệm 。 下hạ 覩đổ 默mặc 生sanh 疑nghi 對đối 前tiền 默mặc 住trụ 不bất 復phục 分phân 別biệt 。 於ư 中trung 何hà 因nhân 何hà 緣duyên 。 者giả 是thị 疑nghi 怪quái 之chi 辭từ 也dã 。 是thị 金kim 剛cang 藏tạng 。 說thuyết 已dĩ 默mặc 住trụ 者giả 便tiện 所sở 疑nghi 事sự 也dã 。 何hà 因nhân 何hà 緣duyên 通thông 釋thích 。 是thị 一nhất 。 蓋cái 是thị 世thế 人nhân 疑nghi 怪quái 之chi 常thường 辭từ 。 於ư 中trung 分phân 別biệt 。 何hà 因nhân 對đối 彼bỉ 說thuyết 者giả 生sanh 疑nghi 。 謂vị 金Kim 剛Cang 藏Tạng 。 不bất 能năng 說thuyết 耶da 。 何hà 緣duyên 對đối 彼bỉ 聽thính 者giả 生sanh 疑nghi 。 謂vị 我ngã 等đẳng 大đại 眾chúng 。 不bất 堪kham 聞văn 耶da 。 二nhị 明minh 解giải 脫thoát 月nguyệt 正chánh 請thỉnh 中trung 二nhị 。 先tiên 舉cử 解giải 脫thoát 月nguyệt 領lãnh 眾chúng 疑nghi 念niệm 。 二nhị 偈kệ 顯hiển 請thỉnh 辭từ 。 前tiền 中trung 論luận 云vân 何hà 故cố 解giải 脫thoát 月nguyệt 先tiên 請thỉnh 者giả 。 徵trưng 問vấn 記ký 發phát 向hướng 前tiền 大đại 眾chúng 同đồng 疑nghi 。 何hà 故cố 解giải 脫thoát 月nguyệt 專chuyên 輒triếp 獨độc 請thỉnh 。 下hạ 釋thích 以dĩ 此thử 是thị 眾chúng 中trung 上thượng 首thủ 故cố 汎# 是thị 眾chúng 首thủ 皆giai 須tu 為vi 眾chúng 。 作tác 所sở 應ưng 作tác 。 餘dư 問vấn 即tức 亂loạn 者giả 餘dư 非phi 上thượng 首thủ 。 非phi 眾chúng 率suất 伏phục 故cố 成thành 亂loạn 也dã 。 故cố 別biệt 本bổn 云vân 餘dư 者giả 成thành 亂loạn 。 為vi 調điều 伏phục 眾chúng 故cố 今kim 顯hiển 解giải 脫thoát 請thỉnh 令linh 眾chúng 調điều 伏phục 。 今kim 為vi 調điều 眾chúng 不bất 為vi 亂loạn 眾chúng 是thị 故cố 唯duy 令linh 解giải 脫thoát 月nguyệt 請thỉnh 。 二nhị 偈kệ 頌tụng 辭từ 者giả 。 頌tụng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 言ngôn 巧xảo 故cố 少thiểu 字tự 攝nhiếp 多đa 義nghĩa 也dã 。 二nhị 言ngôn 美mỹ 故cố 諸chư 讚tán 嘆thán 者giả 多đa 以dĩ 偈kệ 頌tụng 。 故cố 又hựu 凡phàm 作tác 文văn 具cụ 二nhị 事sự 名danh 巧xảo 。 一nhất 有hữu 理lý 即tức 初sơ 少thiểu 字tự 等đẳng 是thị 也dã 。 二nhị 文văn 美mỹ 即tức 後hậu 讚tán 等đẳng 是thị 也dã 。 五ngũ 偈kệ 中trung 作tác 二nhị 門môn 釋thích 。 一nhất 徵trưng 請thỉnh 分phân 別biệt 。 謂vị 徵trưng 者giả 徵trưng 其kỳ 默mặc 意ý 拂phất 遣khiển 眾chúng 疑nghi 。 請thỉnh 者giả 請thỉnh 彼bỉ 令linh 說thuyết 遂toại 眾chúng 心tâm 欲dục 。 初sơ 二nhị 頌tụng 徵trưng 其kỳ 默mặc 意ý 故cố 云vân 何hà 故cố 也dã 。 後hậu 三tam 頌tụng 請thỉnh 彼bỉ 令linh 說thuyết 故cố 云vân 願nguyện 為vi 分phân 別biệt 說thuyết 也dã 。 二nhị 就tựu 所sở 歎thán 說thuyết 聽thính 分phân 別biệt 。 謂vị 初sơ 一nhất 頌tụng 歎thán 說thuyết 者giả 堪kham 說thuyết 為vi 遣khiển 大đại 眾chúng 何hà 因nhân 之chi 疑nghi 。 後hậu 四tứ 頌tụng 歎thán 眾chúng 堪kham 聞văn 為vi 遣khiển 大đại 眾chúng 何hà 緣duyên 之chi 疑nghi 。 是thị 故cố 論luận 云vân 此thử 五ngũ 偈kệ 示thị 說thuyết 者giả 聽thính 者giả 無vô 諸chư 過quá 。 故cố 若nhược 有hữu 過quá 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 說thuyết 。 此thử 總tổng 釋thích 也dã 。 謂vị 反phản 舉cử 有hữu 過quá 可khả 不bất 應ưng 說thuyết 。 今kim 既ký 無vô 過quá 正chánh 應ưng 可khả 說thuyết 。 次thứ 別biệt 顯hiển 無vô 過quá 。 謂vị 淨tịnh 覺giác 無vô 過quá 是thị 初sơ 偈kệ 也dã 。 同đồng 法pháp 決quyết 定định 是thị 第đệ 二nhị 偈kệ 也dã 。 同đồng 法pháp 者giả 簡giản 異dị 生sanh 眾chúng 也dã 。 異dị 末mạt 後hậu 二nhị 偈kệ 也dã 。 決quyết 定định 者giả 明minh 有hữu 根căn 器khí 。 異dị 第đệ 三tam 偈kệ 也dã 。 有hữu 樂nhạo 聞văn 者giả 。 是thị 第đệ 三tam 偈kệ 明minh 同đồng 法pháp 眾chúng 有hữu 樂nhạo 欲dục 也dã 。 復phục 示thị 餘dư 者giả 淨tịnh 心tâm 者giả 是thị 第đệ 四tứ 偈kệ 。 明minh 異dị 生sanh 眾chúng 名danh 為vi 餘dư 者giả 。 又hựu 顯hiển 此thử 眾chúng 皆giai 堪kham 聞văn 法Pháp 者giả 。 是thị 第đệ 五ngũ 偈kệ 。 通thông 結kết 二nhị 眾chúng 無vô 不bất 堪kham 聞văn 故cố 。 別biệt 本bổn 云vân 又hựu 顯hiển 此thử 眾chúng 無vô 一nhất 人nhân 不bất 堪kham 聞văn 故cố 。 迭điệt 共cộng 相tương 瞻chiêm 住trụ 者giả 舉cử 偈kệ 顯hiển 成thành 皆giai 堪kham 聞văn 也dã 。 就tựu 初sơ 偈kệ 歎thán 說thuyết 者giả 中trung 。 經kinh 偈kệ 慧tuệ 字tự 當đương 是thị 論luận 中trung 覺giác 字tự 。 聖thánh 德đức 無vô 量lượng 。 何hà 故cố 唯duy 歎thán 淨tịnh 覺giác 。 以dĩ 意ý 在tại 請thỉnh 法pháp 偏thiên 歎thán 說thuyết 因nhân 是thị 口khẩu 言ngôn 。 行hành 者giả 行hành 是thị 因nhân 義nghĩa 。 由do 覺giác 起khởi 言ngôn 故cố 名danh 覺giác 觀quán 為vi 口khẩu 言ngôn 行hạnh 。 問vấn 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 乃nãi 至chí 諸chư 佛Phật 。 皆giai 言ngôn 不bất 待đãi 思tư 。 何hà 故cố 此thử 中trung 。 金kim 剛cang 藏tạng 是thị 第đệ 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 有hữu 尋tầm 伺tứ 言ngôn 說thuyết 所sở 因nhân 。 釋thích 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 示thị 現hiện 為vì 彼bỉ 說thuyết 法Pháp 。 儀nghi 故cố 無vô 過quá 。 二nhị 既ký 是thị 淨tịnh 覺giác 即tức 是thị 無vô 功công 用dụng 之chi 念niệm 智trí 是thị 亦diệc 無vô 過quá 。 三tam 如như 八Bát 聖Thánh 道Đạo 中trung 。 正chánh 思tư 惟duy 通thông 於ư 佛Phật 地địa 故cố 亦diệc 同đồng 此thử 應ưng 知tri 。 下hạ 別biệt 釋thích 為vi 二nhị 。 初sơ 攝nhiếp 對đối 治trị 者giả 明minh 能năng 治trị 之chi 行hành 現hiện 前tiền 令linh 所sở 治trị 障chướng 不bất 起khởi 。 二nhị 離ly 諸chư 過quá 者giả 明minh 麁thô 過quá 久cửu 離ly 正chánh 行hạnh 光quang 潔khiết 。 所sở 治trị 障chướng 中trung 。 一nhất 凡phàm 夫phu 語ngữ 起khởi 所sở 因nhân 之chi 覺giác 與dữ 常thường 等đẳng 四tứ 倒đảo 而nhi 和hòa 雜tạp 故cố 名danh 為vi 雜tạp 覺giác 。 二nhị 二Nhị 乘Thừa 發phát 言ngôn 所sở 因nhân 之chi 覺giác 與dữ 自tự 性tánh 等đẳng 八bát 種chủng 妄vọng 想tưởng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 與dữ 前tiền 雜tạp 覺giác 為vi 所sở 依y 因nhân 名danh 雜tạp 覺giác 因nhân 。 不bất 見kiến 法pháp 空không 妄vọng 取thủ 染nhiễm 淨tịnh 名danh 。 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 此thử 辨biện 其kỳ 相tương/tướng 也dã 。 念niệm 智trí 二nhị 治trị 如như 論luận 可khả 知tri 。 三tam 過quá 者giả 初sơ 慳san 嫉tật 不bất 說thuyết 。 二nhị 雖tuy 不bất 慳san 嫉tật 懶lãn 墮đọa 不bất 說thuyết 。 三tam 雖tuy 不bất 慳san 不bất 懶lãn 說thuyết 不bất 巧xảo 妙diệu 令linh 人nhân 不bất 樂lạc 。 初sơ 中trung 慳san 者giả 惜tích 自tự 所sở 知tri 故cố 云vân 其kỳ 心tâm 悋lận 法pháp 嫉tật 者giả 妬đố 他tha 過quá 已dĩ 故cố 云vân 忌kỵ 他tha 勝thắng 智trí 。 不bất 瞋sân 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 不bất 貪tham 以dĩ 不bất 瞋sân 離ly 妬đố 不bất 貪tham 離ly 慳san 故cố 也dã 。 不bất 癡si 屬thuộc 前tiền 念niệm 智trí 故cố 此thử 不bất 取thủ 。 此thử 經Kinh 中trung 略lược 無vô 功công 德đức 具cụ 。 然nhiên 義nghĩa 亦diệc 不bất 少thiểu 。 謂vị 此thử 剛cang 藏tạng 既ký 於ư 本bổn 分phần/phân 說thuyết 諸chư 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 名danh 。 已dĩ 明minh 於ư 三tam 過quá 無vô 不bất 皆giai 離ly 。 第đệ 二nhị 後hậu 四tứ 偈kệ 歎thán 聽thính 者giả 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 二nhị 偈kệ 歎thán 同đồng 生sanh 眾chúng 。 次thứ 一nhất 偈kệ 歎thán 異dị 生sanh 眾chúng 。 末mạt 後hậu 一nhất 偈kệ 總tổng 歎thán 二nhị 眾chúng 。 初sơ 中trung 二nhị 偈kệ 。 初sơ 一nhất 歎thán 根căn 。 後hậu 一nhất 歎thán 欲dục 。 根căn 是thị 宿túc 習tập 。 欲dục 是thị 現hiện 起khởi 。 若nhược 單đơn 有hữu 欲dục 無vô 根căn 雖tuy 聞văn 不bất 解giải 。 有hữu 根căn 無vô 欲dục 設thiết 聞văn 不bất 受thọ 故cố 須tu 並tịnh 歎thán 。 又hựu 釋thích 前tiền 偈kệ 述thuật 前tiền 大đại 眾chúng 覩đổ 默mặc 生sanh 疑nghi 。 後hậu 偈kệ 述thuật 前tiền 大đại 眾chúng 聞văn 名danh 欲dục 義nghĩa 可khả 知tri 。 就tựu 初sơ 偈kệ 中trung 今kim 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 等đẳng 者giả 論luận 中trung 名danh 決quyết 定định 。 決quyết 定định 者giả 黠hiệt 慧tuệ 明minh 了liễu 故cố 者giả 。 決quyết 定định 是thị 根căn 根căn 體thể 是thị 智trí 。 智trí 中trung 知tri 教giáo 稱xưng 黠hiệt 。 入nhập 證chứng 名danh 慧tuệ 。 此thử 二nhị 無vô 闇ám 故cố 曰viết 明minh 了liễu 。 下hạ 別biệt 辨biện 中trung 。 一nhất 以dĩ 是thị 上thượng 求cầu 菩Bồ 提Đề 之chi 根căn 器khí 如như 經kinh 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 二nhị 積tích 行hành 既ký 久cửu 名danh 稱xưng 遠viễn 聞văn 。 如như 經kinh 大đại 故cố 。 三tam 根căn 器khí 堪kham 聞văn 令linh 說thuyết 者giả 攝nhiếp 受thọ 如như 經kinh 說thuyết 是thị 名danh 故cố 。 次thứ 偈kệ 明minh 有hữu 欲dục 中trung 。 論luận 云vân 有hữu 阿a 含hàm 決quyết 定định 等đẳng 者giả 料liệu 簡giản 根căn 欲dục 也dã 。 謂vị 有hữu 唯duy 阿a 含hàm 決quyết 定định 無vô 證chứng 決quyết 定định 。 不bất 可khả 為vi 說thuyết 。 有hữu 非phi 顯hiển 前tiền 決quyết 定định 無vô 現hiện 前tiền 決quyết 定định 者giả 。 阿a 含hàm 及cập 證chứng 二nhị 決quyết 定định 約ước 是thị 根căn 非phi 欲dục 故cố 云vân 非phi 現hiện 前tiền 。 雖tuy 有hữu 此thử 根căn 若nhược 無vô 現hiện 前tiền 欲dục 樂lạc 亦diệc 不bất 得đắc 為vi 說thuyết 。 故cố 云vân 無vô 現hiện 前tiền 決quyết 定định 。 如như 是thị 根căn 欲dục 有hữu 闕khuyết 不bất 能năng 聽thính 法Pháp 結kết 成thành 也dã 。 大đại 智trí 有hữu 二nhị 。 謂vị 證chứng 法pháp 者giả 明minh 此thử 同đồng 法pháp 眾chúng 具cụ 根căn 本bổn 智trí 。 先tiên 已dĩ 證chứng 法pháp 。 二nhị 現hiện 受thọ 者giả 明minh 具cụ 後hậu 得đắc 智trí 堪kham 能năng 現hiện 受thọ 證chứng 教giáo 法pháp 也dã 。 此thử 二nhị 明minh 有hữu 非phi 現hiện 前tiền 決quyết 定định 也dã 。 咸hàm 皆giai 欲dục 聞văn 者giả 明minh 有hữu 現hiện 前tiền 決quyết 定định 欲dục 樂lạc 心tâm 也dã 。 次thứ 頌tụng 辨biện 異dị 法pháp 眾chúng 中trung 直trực 云vân 菩Bồ 薩Tát 不bất 云vân 大đại 。 故cố 清thanh 淨tịnh 者giả 離ly 六lục 濁trược 故cố 。 一nhất 不bất 欲dục 濁trược 者giả 無vô 心tâm 喰thực 採thải 。 二nhị 威uy 儀nghi 濁trược 者giả 形hình 不bất 恭cung 肅túc 。 三tam 蓋cái 濁trược 者giả 五ngũ 蓋cái 覆phú 心tâm 。 四tứ 異dị 想tưởng 濁trược 者giả 妬đố 勝thắng 望vọng 人nhân 破phá 壞hoại 約ước 法pháp 。 五ngũ 不bất 足túc 功công 德đức 濁trược 者giả 多đa 病bệnh 等đẳng 障chướng 。 六lục 癡si 濁trược 者giả 愚ngu 闇ám 無vô 解giải 。 下hạ 明minh 對đối 治trị 。 無vô 瑕hà 者giả 離ly 初sơ 二nhị 濁trược 。 一nhất 內nội 無vô 不bất 欲dục 聞văn 之chi 瑕hà 。 二nhị 外ngoại 無vô 威uy 儀nghi 不bất 嚴nghiêm 之chi 瑕hà 。 無vô 穢uế 者giả 是thị 淨tịnh 義nghĩa 。 離ly 於ư 蓋cái 濁trược 以dĩ 五ngũ 蓋cái 穢uế 染nhiễm 心tâm 故cố 。 安an 住trụ 堅kiên 實thật 中trung 者giả 離ly 異dị 想tưởng 濁trược 。 以dĩ 於ư 所sở 說thuyết 法Pháp 修tu 行hành 堅kiên 固cố 不bất 雜tạp 餘dư 想tưởng 故cố 也dã 。 具cụ 足túc 功công 德đức 者giả 。 離ly 不bất 足túc 功công 德đức 濁trược 。 具cụ 足túc 智trí 者giả 離ly 癡si 濁trược 。 於ư 此thử 六lục 中trung 隨tùy 相tương/tướng 往vãng 分phần/phân 初sơ 二nhị 及cập 第đệ 四tứ 約ước 欲dục 。 餘dư 就tựu 根căn 可khả 知tri 。 末mạt 後hậu 一nhất 頌tụng 總tổng 歎thán 二nhị 眾chúng 求cầu 法Pháp 純thuần 至chí 。 論luận 中trung 二nhị 眾chúng 相tướng 瞻chiêm 。 經kinh 中trung 瞻chiêm 仰ngưỡng 法pháp 主chủ 。 有hữu 何hà 義nghĩa 耶da 。 迭điệt 互hỗ 相tương 瞻chiêm 顯hiển 齊tề 心tâm 求cầu 法Pháp 情tình 無vô 乖quai 異dị 。 瞻chiêm 仰ngưỡng 法pháp 主chủ 明minh 注chú 想tưởng 專chuyên 求cầu 心tâm 無vô 雜tạp 染nhiễm 。 自tự 有hữu 求cầu 法Pháp 而nhi 懷hoài 妬đố 慢mạn 。 是thị 故cố 初sơ 言ngôn 皆giai 以dĩ 恭cung 敬kính 心tâm 也dã 。 齊tề 心tâm 趣thú 證chứng 如như 蜂phong 欲dục 就tựu 蜜mật 。 專chuyên 意ý 求cầu 教giáo 。 如như 渴khát 思tư 甘cam 露lộ 。 經kinh 中trung 略lược 無vô 初sơ 喻dụ 。 初sơ 請thỉnh 竟cánh 。

第đệ 二nhị 對đối 中trung 二nhị 。 先tiên 金kim 剛cang 藏tạng 乘thừa 前tiền 啟khải 請thỉnh 顯hiển 已dĩ 默mặc 意ý 。 後hậu 解giải 脫thoát 月nguyệt 因nhân 言ngôn 重trọng/trùng 請thỉnh 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 序tự 意ý 。 後hậu 偈kệ 頌tụng 。 序tự 意ý 中trung 。 欲dục 令linh 眾chúng 悅duyệt 者giả 是thị 總tổng 酬thù 答đáp 相tương/tướng 。 謂vị 前tiền 大đại 眾chúng 見kiến 默mặc 不bất 說thuyết 。 生sanh 疑nghi 生sanh 欲dục 以dĩ 惱não 其kỳ 心tâm 。 解giải 脫thoát 為vi 請thỉnh 。 今kim 此thử 說thuyết 偈kệ 。 為vi 遣khiển 彼bỉ 惱não 令linh 生sanh 喜hỷ 悅duyệt 故cố 云vân 也dã 。 頌tụng 中trung 六lục 偈kệ 別biệt 顯hiển 令linh 喜hỷ 之chi 相tướng 。 初sơ 有hữu 二nhị 頌tụng 明minh 法pháp 難nạn/nan 說thuyết 。 次thứ 有hữu 二nhị 頌tụng 顯hiển 法pháp 難nan 聞văn 。 次thứ 有hữu 一nhất 頌tụng 喻dụ 難nạn/nan 說thuyết 聞văn 。 末mạt 後hậu 一nhất 頌tụng 舉cử 難nạn/nan 結kết 默mặc 。 以dĩ 直trực 云vân 難nạn/nan 說thuyết 不bất 言ngôn 自tự 身thân 無vô 智trí 不bất 能năng 說thuyết 。 去khứ 前tiền 大đại 眾chúng 何hà 因nhân 之chi 疑nghi 故cố 令linh 生sanh 喜hỷ 。 亦diệc 直trực 云vân 難nan 聞văn 不bất 云vân 此thử 眾chúng 不bất 堪kham 得đắc 聞văn 。 故cố 去khứ 大đại 眾chúng 何hà 緣duyên 之chi 疑nghi 令linh 生sanh 悅duyệt 喜hỷ 。 於ư 論luận 中trung 名danh 大đại 智trí 。 故cố 無vô 所sở 畏úy 故cố 。 離ly 不bất 堪kham 答đáp 離ly 不bất 正chánh 答đáp 也dã 。 就tựu 二nhị 偈kệ 中trung 。 初sơ 偈kệ 顯hiển 難nạn/nan 說thuyết 之chi 法pháp 。 後hậu 彰chương 難nạn/nan 說thuyết 之chi 義nghĩa 。 又hựu 釋thích 初sơ 正chánh 顯hiển 難nạn/nan 說thuyết 。 後hậu 辨biện 難nạn/nan 說thuyết 所sở 以dĩ 。 初sơ 中trung 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 者giả 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 智trí 故cố 謂vị 證chứng 智trí 也dã 。 此thử 是thị 難nạn/nan 法pháp 之chi 體thể 。 言ngôn 第đệ 一nhất 難nan 思tư 者giả 顯hiển 其kỳ 難nạn 相tương/tướng 。 謂vị 體thể 出xuất 名danh 相tướng 說thuyết 為vi 最tối 難nạn/nan 。 在tại 相tương/tướng 無vô 所sở 名danh 未vị 曾tằng 有hữu 。 又hựu 此thử 一nhất 偈kệ 內nội 。 初sơ 句cú 明minh 證chứng 行hành 。 次thứ 句cú 辨biện 難nạn/nan 相tương/tướng 。 次thứ 句cú 分phân 別biệt 十Thập 地Địa 顯hiển 教giáo 行hành 。 後hậu 句cú 諸chư 佛Phật 根căn 本bổn 彰chương 此thử 證chứng 教giáo 二nhị 行hành 。 是thị 出xuất 生sanh 佛Phật 果Quả 之chi 處xứ 故cố 為vi 根căn 本bổn 。 由do 約ước 證chứng 行hành 最tối 難nạn/nan 故cố 難nạn/nan 證chứng 也dã 。 約ước 教giáo 行hành 未vị 曾tằng 有hữu 難nạn 。 故cố 難nan 信tín 也dã 。 佛Phật 者giả 覺giác 佛Phật 智trí 故cố 者giả 謂vị 覺giác 悟ngộ 佛Phật 果Quả 之chi 智trí 方phương 名danh 佛Phật 也dã 。 第đệ 二nhị 頌tụng 釋thích 難nạn/nan 所sở 以dĩ 。 論luận 中trung 先tiên 生sanh 起khởi 內nội 。 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 事sự 義nghĩa 住trụ 不bất 可khả 。 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 行hành 者giả 彼bỉ 前tiền 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 也dã 。 事sự 者giả 彼bỉ 前tiền 地địa 事sự 分phân 別biệt 也dã 。 此thử 行hành 與dữ 事sự 即tức 理lý 而nhi 成thành 名danh 為vi 義nghĩa 住trụ 。 並tịnh 超siêu 言ngôn 表biểu 故cố 云vân 不bất 可khả 。 如như 是thị 說thuyết 也dã 。 此thử 偈kệ 中trung 所sở 以dĩ 難nạn/nan 者giả 以dĩ 非phi 四tứ 心tâm 所sở 能năng 知tri 故cố 。 一nhất 以dĩ 微vi 故cố 非phi 聞văn 慧tuệ 境cảnh 。 二nhị 思tư 慧tuệ 非phi 麁thô 。 此thử 應ưng 可khả 得đắc 以dĩ 難nan 見kiến 故cố 非phi 彼bỉ 境cảnh 也dã 。 三tam 修tu 慧tuệ 行hành 心tâm 。 此thử 應ưng 可khả 得đắc 以dĩ 離ly 念niệm 故cố 非phi 彼bỉ 境cảnh 也dã 。 經kinh 中trung 略lược 此thử 句cú 。 亦diệc 可khả 同đồng 於ư 非phi 心tâm 及cập 中trung 攝nhiếp 矣hĩ 。 論luận 中trung 名danh 世thế 間gian 修tu 者giả 為vi 簡giản 地địa 上thượng 但đãn 取thủ 地địa 前tiền 故cố 也dã 。 四tứ 既ký 非phi 地địa 前tiền 所sở 知tri 地địa 上thượng 報báo 生sanh 之chi 智trí 亦diệc 非phi 地địa 前tiền 應ưng 得đắc 彼bỉ 法pháp 。 以dĩ 彼bỉ 但đãn 是thị 從tùng 因nhân 所sở 生sanh 。 變biến 易dị 等đẳng 報báo 異dị 熟thục 心tâm 識thức 非phi 是thị 照chiếu 實thật 之chi 智trí 故cố 非phi 境cảnh 也dã 。 故cố 論luận 云vân 心tâm 境cảnh 界giới 者giả 是thị 心tâm 地địa 也dã 。 故cố 云vân 非phi 心tâm 所sở 及cập 也dã 。 下hạ 云vân 心tâm 地địa 者giả 隨tùy 心tâm 。 所sở 受thọ 報báo 又hựu 隨tùy 心tâm 。 所sở 行hành 境cảnh 亦diệc 名danh 心tâm 地địa 。 既ký 非phi 四tứ 心tâm 是thị 誰thùy 境cảnh 耶da 。 唯duy 智trí 境cảnh 故cố 。 是thị 何hà 智trí 境cảnh 耶da 。 唯duy 根căn 本bổn 智trí 。 以dĩ 彼bỉ 見kiến 實thật 義nghĩa 故cố 。 何hà 故cố 非phi 餘dư 境cảnh 。 以dĩ 是thị 無vô 漏lậu 故cố 。 經kinh 中trung 佛Phật 字tự 是thị 論luận 中trung 無vô 流lưu 也dã 。 如như 是thị 甚thậm 深thâm 。 者giả 結kết 上thượng 離ly 四tứ 心tâm 也dã 。 如như 是thị 可khả 解giải 者giả 結kết 上thượng 從tùng 智trí 慧tuệ 出xuất 也dã 。 以dĩ 是thị 智trí 慧tuệ 。 照chiếu 現hiện 故cố 名danh 為vi 出xuất 。 如như 是thị 不bất 可khả 。 說thuyết 者giả 結kết 上thượng 無vô 流lưu 。 是thị 出xuất 世thế 佛Phật 境cảnh 故cố 。 聞văn 則tắc 迷mê 沒một 者giả 謂vị 執chấp 言ngôn 取thủ 法pháp 迷mê 覆phú 真chân 理lý 故cố 云vân 名danh 迷mê 沒một 。 論luận 中trung 隨tùy 聞văn 取thủ 著trước 者giả 解giải 悶muộn 也dã 。 謂vị 沒một 在tại 言ngôn 中trung 故cố 。 聞văn 者giả 即tức 聞văn 非phi 是thị 不bất 聞văn 者giả 解giải 迷mê 也dã 。 謂vị 隨tùy 言ngôn 取thủ 實thật 名danh 為vi 則tắc 聞văn 不bất 知tri 地địa 法pháp 寂tịch 滅diệt 離ly 言ngôn 名danh 非phi 不bất 聞văn 。 釋thích 難nạn/nan 說thuyết 竟cánh 。 持trì 心tâm 下hạ 二nhị 偈kệ 明minh 難nan 聞văn 。 於ư 中trung 持trì 聽thính 法Pháp 之chi 心tâm 。 堅kiên 如như 金kim 剛cang 。 此thử 為vi 總tổng 句cú 。 信tín 堅kiên 證chứng 堅kiên 為vi 別biệt 。 若nhược 無vô 堅kiên 信tín 於ư 他tha 分phần/phân 法pháp 不bất 能năng 受thọ 故cố 。 若nhược 無vô 堅kiên 證chứng 於ư 自tự 分phần/phân 法pháp 不bất 能năng 入nhập 故cố 。 是thị 故cố 要yếu 具cụ 此thử 二nhị 方phương 堪kham 聽thính 法Pháp 。 如như 智trí 論luận 中trung 無vô 信tín 即tức 不bất 受thọ 無vô 慧tuệ 即tức 不bất 解giải 信tín 慧tuệ 具cụ 故cố 方phương 能năng 入nhập 法pháp 。 亦diệc 同đồng 此thử 也dã 。 先tiên 釋thích 堅kiên 信tín 謂vị 深thâm 信tín 佛Phật 智trí 慧tuệ 者giả 。 論luận 云vân 唯duy 佛Phật 所sở 知tri 。 非phi 我ngã 境cảnh 者giả 仰ngưỡng 推thôi 如Như 來Lai 。 自tự 更cánh 無vô 知tri 故cố 顯hiển 信tín 深thâm 也dã 。 勝thắng 鬘man 經kinh 有hữu 三tam 種chủng 正chánh 智trí 中trung 。 初sơ 仰ngưỡng 推thôi 智trí 亦diệc 同đồng 此thử 也dã 。 佛Phật 菩Bồ 提Đề 下hạ 彰chương 深thâm 而nhi 信tín 也dã 。 明minh 佛Phật 果Quả 德đức 等đẳng 同đồng 法Pháp 界Giới 分phần/phân 量lượng 斯tư 絕tuyệt 故cố 云vân 佛Phật 菩Bồ 提Đề 無vô 邊biên 也dã 。 顯hiển 佛Phật 自tự 德đức 無vô 邊biên 。 又hựu 為vi 眾chúng 生sanh 機cơ 感cảm 萬vạn 差sai 佛Phật 為vi 說thuyết 法Pháp 。 有hữu 祕bí 密mật 顯hiển 了liễu 。 諸chư 乘thừa 差sai 別biệt 。 前tiền 後hậu 相tương 違vi 。 極cực 無vô 限hạn 齊tề 故cố 云vân 佛Phật 化hóa 眾chúng 生sanh 所sở 說thuyết 法Pháp 門môn 種chủng 種chủng 也dã 。 此thử 明minh 外ngoại 化hóa 無vô 邊biên 。 於ư 此thử 二nhị 處xứ 自tự 己kỷ 不bất 知tri 而nhi 能năng 信tín 受thọ 。 故cố 云vân 信tín 故cố 也dã 。 以dĩ 為vi 第đệ 一nhất 妙diệu 。 者giả 以dĩ 此thử 所sở 信tín 為vi 第đệ 一nhất 。 為vi 微vi 妙diệu 尊tôn 所sở 信tín 也dã 。 心tâm 無vô 疑nghi 難nan 者giả 顯hiển 難nan 信tín 處xứ 而nhi 能năng 信tín 也dã 。 後hậu 偈kệ 辨biện 證chứng 堅kiên 。 論luận 中trung 何hà 者giả 心tâm 地địa 問vấn 所sở 證chứng 法pháp 。 云vân 何hà 無vô 我ngã 智trí 問vấn 能năng 證chứng 智trí 。 隨tùy 心tâm 下hạ 答đáp 所sở 證chứng 法pháp 隨tùy 心tâm 所sở 受thọ 三tam 界giới 中trung 報báo 者giả 明minh 五ngũ 根căn 身thân 也dã 。 又hựu 隨tùy 心tâm 所sở 行hành 一nhất 切thiết 境cảnh 者giả 明minh 六lục 塵trần 境cảnh 也dã 。 如như 此thử 內nội 外ngoại 根căn 境cảnh 皆giai 是thị 心tâm 識thức 所sở 依y 故cố 名danh 心tâm 地địa 也dã 。 無vô 我ngã 智trí 者giả 。 下hạ 答đáp 能năng 證chứng 智trí 。 通thông 而nhi 論luận 之chi 內nội 外ngoại 法pháp 中trung 皆giai 具cụ 二nhị 無vô 我ngã 。 寄ký 別biệt 言ngôn 之chi 。 於ư 內nội 身thân 得đắc 我ngã 空không 。 於ư 外ngoại 境cảnh 得đắc 法Pháp 空không 。 經kinh 中trung 離ly 計kế 我ngã 者giả 約ước 內nội 報báo 明minh 我ngã 空không 也dã 。 及cập 離ly 心tâm 所sở 行hành 地địa 者giả 約ước 外ngoại 境cảnh 明minh 法pháp 空không 也dã 。 如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 者giả 具cụ 此thử 二nhị 堅kiên 方phương 乃nãi 堪kham 聞văn 。 則tắc 顯hiển 此thử 法pháp 只chỉ 是thị 難nan 聞văn 非phi 是thị 不bất 可khả 聞văn 。 寂tịch 滅diệt 下hạ 一nhất 偈kệ 辨biện 第đệ 三tam 喻dụ 難nạn/nan 說thuyết 聞văn 中trung 。 作tác 二nhị 門môn 釋thích 。 一nhất 隨tùy 經kinh 。 二nhị 會hội 論luận 經kinh 。 中trung 畫họa 空không 者giả 如như 虛hư 空không 不bất 可khả 彩thải 色sắc 所sở 畫họa 。 此thử 寂tịch 滅diệt 智trí 。 非phi 名danh 句cú 所sở 詮thuyên 。 如như 執chấp 疾tật 風phong 者giả 如như 疾tật 風phong 。 不bất 可khả 執chấp 捉tróc 。 此thử 無vô 流lưu 智trí 。 非phi 音âm 聲thanh 能năng 說thuyết 故cố 云vân 說thuyết 甚thậm 難nan 也dã 。 二nhị 會hội 論luận 顯hiển 意ý 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 顯hiển 意ý 後hậu 釋thích 文văn 。 顯hiển 意ý 云vân 何hà 。 此thử 中trung 二nhị 喻dụ 事sự 有hữu 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 太thái 空không 喻dụ 以dĩ 所sở 依y 平bình 等đẳng 果quả 分phần/phân 。 二nhị 畫họa 風phong 喻dụ 以dĩ 能năng 詮thuyên 言ngôn 說thuyết 之chi 教giáo 。 三tam 畫họa 風phong 住trú 處xứ 喻dụ 以dĩ 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 因nhân 分phần/phân 。 然nhiên 此thử 三tam 義nghĩa 有hữu 其kỳ 四tứ 句cú 。 一nhất 如như 空không 雖tuy 平bình 等đẳng 約ước 風phong 畫họa 遊du 履lý 非phi 無vô 住trú 處xứ 。 雖tuy 有hữu 住trú 處xứ 以dĩ 空không 為vi 體thể 故cố 離ly 相tương/tướng 難nan 見kiến 。 此thử 則tắc 約ước 風phong 畫họa 而nhi 不bất 無vô 就tựu 太thái 空không 而nhi 不bất 有hữu 。 然nhiên 此thử 不bất 無vô 即tức 是thị 不bất 有hữu 。 故cố 難nạn/nan 說thuyết 難nan 見kiến 也dã 。 此thử 約ước 十Thập 地Địa 因nhân 分phần/phân 辨biện 耳nhĩ 。 二nhị 就tựu 平bình 等đẳng 果quả 分phần/phân 亦diệc 離ly 有hữu 無vô 。 謂vị 如như 虛hư 空không 體thể 淨tịnh 故cố 不bất 無vô 。 隨tùy 風phong 畫họa 有hữu 住trú 處xứ 故cố 不bất 有hữu 也dã 。 然nhiên 此thử 不bất 無vô 即tức 是thị 不bất 有hữu 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 三tam 約ước 風phong 畫họa 動động 作tác 故cố 不bất 無vô 。 不bất 能năng 自tự 現hiện 相tướng 故cố 不bất 有hữu 。 然nhiên 此thử 不bất 無vô 即tức 是thị 不bất 有hữu 。 故cố 亦diệc 不bất 可khả 見kiến 。 四tứ 混hỗn 前tiền 三tam 句cú 。 謂vị 淨tịnh 空không 不bất 有hữu 即tức 是thị 風phong 畫họa 及cập 處xứ 不bất 無vô 故cố 。 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 不bất 異dị 說thuyết 示thị 風phong 畫họa 及cập 處xứ 不bất 有hữu 即tức 是thị 淨tịnh 空không 不bất 無vô 故cố 。 雖tuy 如như 幻huyễn 說thuyết 亦diệc 則tắc 是thị 。 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 問vấn 此thử 與dữ 下hạ 鳥điểu 跡tích 何hà 別biệt 。 答đáp 此thử 中trung 文văn 意ý 。 以dĩ 言ngôn 即tức 不bất 言ngôn 之chi 教giáo 示thị 彼bỉ 有hữu 即tức 不bất 有hữu 之chi 義nghĩa 。 是thị 故cố 難nạn/nan 說thuyết 難nan 聞văn 況huống 之chi 於ư 說thuyết 。 下hạ 文văn 鳥điểu 跡tích 處xứ 直trực 辨biện 所sở 詮thuyên 十Thập 地Địa 不bất 可khả 宣tuyên 示thị 。 況huống 之chi 於ư 證chứng 。 有hữu 此thử 不bất 同đồng 也dã 。 二nhị 釋thích 文văn 者giả 。 此thử 論luận 釋thích 中trung 有hữu 三tam 。 先tiên 解giải 喻dụ 。 二nhị 如như 是thị 佛Phật 智trí 下hạ 解giải 合hợp 。 三tam 畫họa 者giả 重trọng/trùng 合hợp 前tiền 中trung 喻dụ 。 內nội 有hữu 四tứ 重trọng/trùng 三tam 句cú 。 一nhất 約ước 畫họa 。 二nhị 約ước 風phong 。 三tam 雙song 辨biện 。 四tứ 合hợp 喻dụ 。 初sơ 畫họa 中trung 三tam 句cú 者giả 。 一nhất 如như 空không 中trung 畫họa 色sắc 是thị 初sơ 句cú 。 總tổng 舉cử 喻dụ 相tương/tướng 。 明minh 動động 筆bút 之chi 畫họa 。 二nhị 如như 壁bích 是thị 第đệ 二nhị 句cú 。 別biệt 辨biện 畫họa 處xứ 。 明minh 其kỳ 不bất 無vô 以dĩ 空không 中trung 畫họa 處xứ 有hữu 相tương/tướng 難nạn/nan 明minh 故cố 更cánh 轉chuyển 喻dụ 壁bích 上thượng 顯hiển 示thị 。 謂vị 彼bỉ 空không 中trung 畫họa 處xứ 不bất 無vô 如như 壁bích 上thượng 畫họa 處xứ 相tương 似tự 。 三tam 是thị 中trung 不bất 住trụ 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 是thị 第đệ 三tam 句cú 別biệt 明minh 不bất 有hữu 以dĩ 彼bỉ 空không 畫họa 不bất 得đắc 停đình 住trụ 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 也dã 。 二nhị 約ước 風phong 。 三tam 者giả 如như 空không 中trung 風phong 是thị 初sơ 句cú 。 如như 樹thụ 葉diệp 是thị 第đệ 二nhị 句cú 。 是thị 中trung 不bất 住trụ 等đẳng 為vi 第đệ 三tam 句cú 。 義nghĩa 同đồng 畫họa 釋thích 。 三tam 雙song 辨biện 三tam 者giả 。 一nhất 此thử 動động 作tác 者giả 是thị 初sơ 總tổng 句cú 。 動động 是thị 風phong 作tác 是thị 畫họa 也dã 。 二nhị 非phi 不bất 空không 中trung 有hữu 此thử 二nhị 事sự 者giả 。 是thị 第đệ 二nhị 句cú 。 是thị 雙song 顯hiển 不bất 無vô 。 謂vị 於ư 空không 中trung 非phi 無vô 風phong 畫họa 二nhị 種chủng 處xứ 事sự 也dã 。 三tam 如như 是thị 虛hư 空không 。 處xử 事sự 不bất 可khả 說thuyết 處xứ 者giả 是thị 第đệ 三tam 句cú 。 雙song 顯hiển 不bất 有hữu 。 謂vị 此thử 二nhị 處xứ 事sự 空không 為vi 體thể 故cố 不bất 可khả 分phân 別biệt 。 此thử 是thị 畫họa 處xứ 此thử 是thị 風phong 處xứ 此thử 是thị 高cao 處xứ 此thử 是thị 下hạ 處xứ 。 故cố 云vân 不bất 可khả 說thuyết 處xứ 也dã 。 前tiền 云vân 不bất 可khả 見kiến 此thử 云vân 不bất 可khả 說thuyết 。 約ước 聽thính 約ước 說thuyết 也dã 。 四tứ 合hợp 法pháp 三tam 句cú 者giả 。 一nhất 是thị 畫họa 風phong 如như 說thuyết 者giả 合hợp 初sơ 句cú 。 謂vị 說thuyết 中trung 具cụ 有hữu 聲thanh 名danh 等đẳng 故cố 兩lưỡng 喻dụ 同đồng 合hợp 說thuyết 也dã 。 二nhị 以dĩ 非phi 自tự 性tánh 下hạ 超siêu 合hợp 第đệ 三tam 句cú 不bất 有hữu 之chi 義nghĩa 。 離ly 相tương/tướng 難nan 見kiến 也dã 。 謂vị 所sở 說thuyết 十Thập 地Địa 不bất 同đồng 能năng 詮thuyên 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 然nhiên 出xuất 三tam 因nhân 。 一nhất 以dĩ 風phong 畫họa 處xứ 自tự 性tánh 無vô 故cố 同đồng 於ư 虛hư 空không 。 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 二nhị 何hà 者giả 非phi 性tánh 。 以dĩ 不bất 能năng 自tự 住trụ 故cố 。 三tam 云vân 何hà 不bất 住trụ 。 以dĩ 是thị 客khách 故cố 。 謂vị 風phong 畫họa 處xứ 望vọng 於ư 虛hư 空không 非phi 本bổn 有hữu 故cố 是thị 客khách 也dã 。 由do 是thị 客khách 故cố 不bất 住trụ 不bất 住trụ 故cố 無vô 性tánh 。 無vô 性tánh 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 地địa 法pháp 況huống 之chi 可khả 知tri 。 三tam 非phi 不bất 於ư 中trung 有hữu 此thử 。 言ngôn 說thuyết 者giả 是thị 卻khước 合hợp 第đệ 二nhị 句cú 。 問vấn 此thử 明minh 所sở 釋thích 地địa 法pháp 不bất 無vô 。 何hà 故cố 乃nãi 云vân 非phi 不bất 有hữu 言ngôn 。 答đáp 十Thập 地Địa 差sai 別biệt 由do 言ngôn 分phần/phân 異dị 旨chỉ 從tùng 詮thuyên 目mục 故cố 云vân 言ngôn 說thuyết 。 由do 彼bỉ 空không 中trung 風phong 畫họa 不bất 無vô 故cố 說thuyết 有hữu 彼bỉ 風phong 畫họa 之chi 處xứ 。 此thử 中trung 亦diệc 爾nhĩ 可khả 知tri 。 二nhị 顯hiển 所sở 喻dụ 勝thắng 妙diệu 中trung 。 如như 是thị 佛Phật 智trí 者giả 是thị 十Thập 地Địa 智trí 。 即tức 是thị 經Kinh 中trung 寂tịch 滅diệt 無vô 流lưu 智trí 也dã 。 如như 是thị 地địa 智trí 之chi 言ngôn 說thuyết 謂vị 無vô 說thuyết 之chi 說thuyết 等đẳng 。 由do 此thử 顯hiển 示thị 校giảo 量lượng 地địa 法pháp 出xuất 過quá 言ngôn 議nghị 故cố 云vân 勝thắng 也dã 。 三Tam 明Minh 立lập 二nhị 喻dụ 之chi 意ý 者giả 。 於ư 中trung 先tiên 畫họa 合hợp 名danh 等đẳng 。 次thứ 風phong 合hợp 音âm 聲thanh 。 後hậu 以dĩ 說thuyết 聽thính 要yếu 藉tạ 此thử 二nhị 故cố 須tu 二nhị 喻dụ 。 謂vị 若nhược 無vô 音âm 聲thanh 耳nhĩ 識thức 不bất 聞văn 。 若nhược 無vô 名danh 等đẳng 意ý 識thức 不bất 解giải 。 如như 是thị 可khả 說thuyết 者giả 牒điệp 前tiền 以dĩ 二nhị 事sự 說thuyết 也dã 。 如như 是thị 可khả 聞văn 者giả 牒điệp 前tiền 以dĩ 二nhị 事sự 聞văn 也dã 。 如như 是thị 難nan 見kiến 者giả 牒điệp 前tiền 顯hiển 示thị 地địa 校giảo 量lượng 勝thắng 分phân 別biệt 難nan 見kiến 也dã 。 何hà 故cố 不bất 說thuyết 者giả 生sanh 後hậu 偈kệ 也dã 。 謂vị 如như 上thượng 說thuyết 只chỉ 言ngôn 難nan 見kiến 非phi 難nạn/nan 說thuyết 聞văn 。 何hà 故cố 不bất 說thuyết 。 後hậu 舉cử 偈kệ 答đáp 以dĩ 證chứng 信tín 難nan 得đắc 。 故cố 我ngã 不bất 說thuyết 。 難nạn/nan 證chứng 者giả 解giải 第đệ 二nhị 句cú 。 難nan 信tín 解giải 第đệ 三tam 句cú 。 此thử 偈kệ 下hạ 解giải 第đệ 四tứ 句cú 。 默mặc 然nhiên 之chi 義nghĩa 如như 論luận 可khả 知tri 。

華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký 卷quyển 第đệ 九cửu

Print Friendly, PDF & Email