觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經Kinh 疏Sớ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao
Quyển 1
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao 卷quyển 第đệ 一nhất

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

此thử 經Kinh 義nghĩa 疏sớ/sơ 人nhân 悕hy 淨tịnh 報báo 。 故cố 說thuyết 聽thính 者giả 多đa 矣hĩ 。 所sở 稟bẩm 寶bảo 雲vân 師sư 。 首thủ 製chế 記ký 文văn 。 相tương/tướng 沿duyên 至chí 今kim 。 著trước 述thuật 不bất 絕tuyệt 。 皆giai 宗tông 智trí 者giả 。 豈khởi 有hữu 不bất 知tri 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 。 感cảm 四tứ 淨tịnh 土độ 文văn 義nghĩa 者giả 耶da 。 良lương 以dĩ 愍mẫn 物vật 情tình 深thâm 適thích 時thời 智trí 巧xảo 。 故cố 多đa 談đàm 事sự 相tướng 。 少thiểu 示thị 觀quán 門môn 。 務vụ 在tại 下hạ 凡phàm 普phổ 霑triêm 緣duyên 種chủng 。 方phương 今kim 嘉gia 運vận 。 盛thịnh 演diễn 圓viên 乘thừa 慕mộ 學học 之chi 徒đồ 。 皆giai 欲dục 得đắc 旨chỉ 而nhi 修tu 證chứng 矣hĩ 。 故cố 竭kiệt 鄙bỉ 思tư 。 鈔sao 數số 千thiên 言ngôn 。 上thượng 順thuận 妙diệu 宗tông 。 略lược 消tiêu 此thử 疏sớ/sơ 。 適thích 時thời 之chi 巧xảo 。 非phi 我ngã 所sở 能năng 。 願nguyện 共cộng 有hữu 情tình 。 即tức 心tâm 念niệm 佛Phật 。 乃nãi 此thử 鈔sao 所sở 以dĩ 作tác 也dã 。 天thiên 禧# 五ngũ 年niên 。 歲tuế 在tại 辛tân 酉dậu 。 重trọng/trùng 陽dương 日nhật 下hạ 筆bút 故cố 序tự 。

此thử 之chi 疏sớ/sơ 題đề 。 佛Phật 等đẳng 八bát 字tự 。 備bị 舉cử 經kinh 目mục 。 皆giai 是thị 所sở 釋thích 。 唯duy 疏sớ/sơ 一nhất 字tự 是thị 能năng 釋thích 也dã 。 今kim 之chi 五ngũ 章chương 。 釋thích 其kỳ 八bát 字tự 。 義nghĩa 稍sảo 委ủy 悉tất 。 入nhập 文văn 自tự 見kiến 。 若nhược 欲dục 預dự 知tri 可khả 陳trần 梗# 概khái 。 經kinh 是thị 通thông 號hiệu 。 餘dư 是thị 別biệt 名danh 。 今kim 且thả 明minh 別biệt 。 佛Phật 說thuyết 者giả 。 釋Thích 迦Ca 化hóa 主chủ 。 四tứ 辯biện 宣tuyên 演diễn 也dã 。 觀quán 者giả 。 總tổng 舉cử 能năng 觀quán 。 即tức 十thập 六lục 觀quán 也dã 。 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 者giả 。 舉cử 所sở 觀quán 要yếu 。 攝nhiếp 十thập 五ngũ 境cảnh 也dã 。 且thả 置trí 能năng 說thuyết 。 略lược 明minh 所sở 說thuyết 。 能năng 觀quán 皆giai 是thị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 所sở 觀quán 皆giai 是thị 三tam 諦đế 一nhất 境cảnh 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 是thị 佛Phật 法Pháp 。 所sở 謂vị 眾chúng 生sanh 。 性tánh 德đức 之chi 佛Phật 。 非phi 自tự 非phi 他tha 。 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 即tức 是thị 圓viên 常thường 大đại 覺giác 之chi 體thể 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 所sở 言ngôn 覺giác 義nghĩa 者giả 。 謂vị 心tâm 體thể 離ly 念niệm 。 離ly 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 等đẳng 虛hư 空không 界giới 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 法Pháp 界Giới 一nhất 相tướng 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 常thường 住trụ 法Pháp 身thân 。 依y 此thử 法Pháp 身thân 說thuyết 名danh 本bổn 覺giác 。 故cố 知tri 果quả 佛Phật 圓viên 明minh 之chi 體thể 。 是thị 我ngã 凡phàm 夫phu 本bổn 具cụ 性tánh 德đức 故cố 。 一nhất 切thiết 教giáo 所sở 談đàm 行hành 法pháp 。 無vô 不bất 為vi 顯hiển 此thử 之chi 覺giác 體thể 。 故cố 四tứ 三tam 昧muội 通thông 名danh 念niệm 佛Phật 。 但đãn 其kỳ 觀quán 法pháp 為vi 門môn 不bất 同đồng 。 如như 一Nhất 行Hành 三Tam 昧Muội 。 直trực 觀quán 三tam 道đạo 顯hiển 本bổn 性tánh 佛Phật 。 方Phương 等Đẳng 三tam 昧muội 觀quán 袒đản 持trì 顯hiển 。 法pháp 華hoa 兼kiêm 誦tụng 經Kinh 。 觀quán 音âm 兼kiêm 數sổ 息tức 。 覺giác 意ý 歷lịch 三tam 性tánh 。 此thử 等đẳng 三tam 昧muội 歷lịch 事sự 雖tuy 異dị 。 念niệm 佛Phật 是thị 同đồng 。 俱câu 為vi 顯hiển 於ư 大đại 覺giác 體thể 故cố 。 雖tuy 俱câu 念niệm 佛Phật 。 而nhi 是thị 通thông 途đồ 。 顯hiển 諸chư 佛Phật 體thể 。 若nhược 此thử 觀quán 門môn 及cập 。 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 。 託thác 彼bỉ 安an 養dưỡng 依y 正chánh 之chi 境cảnh 。 用dụng 微vi 妙diệu 觀quán 。 專chuyên 就tựu 彌di 陀đà 。 顯hiển 真chân 佛Phật 體thể 。 雖tuy 託thác 彼bỉ 境cảnh 。 須tu 知tri 依y 正chánh 同đồng 居cư 一nhất 心tâm 。 心tâm 性tánh 遍biến 周chu 。 無vô 法pháp 不bất 造tạo 。 無vô 法pháp 不bất 具cụ 。 若nhược 一nhất 毫hào 法pháp 從tùng 心tâm 外ngoại 生sanh 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 大Đại 乘Thừa 觀quán 也dã 。 行hành 者giả 應ưng 知tri 。 據cứ 乎hồ 心tâm 性tánh 觀quán 彼bỉ 依y 正chánh 。 依y 正chánh 可khả 彰chương 。 託thác 彼bỉ 依y 正chánh 。 觀quán 於ư 心tâm 性tánh 。 心tâm 性tánh 易dị 發phát 。 所sở 言ngôn 心tâm 性tánh 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 造tạo 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 實thật 無vô 能năng 具cụ 所sở 具cụ 能năng 造tạo 所sở 造tạo 。 即tức 心tâm 是thị 法pháp 。 即tức 法pháp 是thị 心tâm 。 能năng 造tạo 因nhân 緣duyên 及cập 所sở 造tạo 法pháp 。 皆giai 悉tất 當đương 處xứ 全toàn 是thị 心tâm 性tánh 。 是thị 故cố 今kim 觀quán 。 若nhược 依y 若nhược 正chánh 。 乃nãi 法Pháp 界Giới 心tâm 。 觀quán 法Pháp 界Giới 境cảnh 。 生sanh 於ư 法Pháp 界Giới 。 依y 正chánh 色sắc 心tâm 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 唯duy 依y 唯duy 正chánh 唯duy 色sắc 唯duy 心tâm 唯duy 觀quán 唯duy 境cảnh 。 故cố 釋thích 觀quán 字tự 。 用dụng 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 釋thích 無vô 量lượng 壽thọ 用dụng 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 。 體thể 宗tông 力lực 用dụng 義nghĩa 並tịnh 從tùng 圓viên 。 判phán 教giáo 屬thuộc 頓đốn 。 五ngũ 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 本bổn 是thị 經Kinh 中trung 所sở 詮thuyên 觀quán 法pháp 。 大đại 師sư 預dự 取thủ 解giải 釋thích 經kinh 題đề 。 欲dục 令linh 行hành 者giả 用dụng 此thử 視thị 法pháp 。 入nhập 十thập 六lục 門môn 而nhi 為vi 修tu 證chứng 。 故cố 於ư 序tự 文văn 。 以dĩ 主chủ 包bao 眾chúng 。 以dĩ 正chánh 收thu 依y 。 觀quán 佛Phật 既ký 即tức 三Tam 身Thân 。 觀quán 餘dư 豈khởi 非phi 三tam 諦đế 。 寄ký 語ngữ 行hành 者giả 。 觀quán 雖tuy 深thâm 妙diệu 。 本bổn 被bị 初sơ 心tâm 。 若nhược 能năng 進tiến 功công 。 何hà 憂ưu 不bất 就tựu 。 縱túng/tung 未vị 入nhập 品phẩm 。 為vi 因nhân 亦diệc 強cường/cưỡng 。 生sanh 至chí 彼bỉ 邦bang 。 得đắc 預dự 大đại 會hội 。 所sở 見kiến 依y 正chánh 。 微vi 妙diệu 難nan 思tư 。 速tốc 入nhập 聖thánh 階giai 。 度độ 生sanh 亦diệc 廣quảng 。 永vĩnh 異dị 事sự 善thiện 及cập 小Tiểu 乘Thừa 行hành 。 得đắc 往vãng 生sanh 者giả 。 如như 此thử 土thổ/độ 人nhân 宿túc 圓viên 修tu 者giả 。 於ư 諸chư 座tòa 席tịch 見kiến 相tương/tướng 殊thù 常thường 。 聞văn 法Pháp 易dị 悟ngộ 。 以dĩ 此thử 類loại 彼bỉ 。 功công 在tại 妙diệu 宗tông 。 但đãn 為vi 戒giới 福phước 不bất 精tinh 。 無vô 往vãng 生sanh 願nguyện 故cố 。 在tại 穢uế 土thổ/độ 聞văn 法Pháp 入nhập 真chân 。 須tu 懼cụ 娑sa 婆bà 不bất 常thường 值trị 佛Phật 。 縱túng/tung 遇ngộ 善thiện 友hữu 色sắc 心tâm 不bất 勝thắng 。 難nạn/nan 發phát 我ngã 心tâm 。 況huống 塵trần 境cảnh 麁thô 強cường/cưỡng 。 誠thành 為vi 險hiểm 處xứ 。 故cố 須tu 外ngoại 加gia 事sự 懺sám 內nội 勤cần 理lý 觀quán 。 正chánh 助trợ 雙song 行hành 加gia 願nguyện 要yếu 制chế 。 必tất 於ư 寶bảo 剎sát 速tốc 證chứng 無vô 生sanh 。 今kim 解giải 觀quán 門môn 其kỳ 意ý 在tại 此thử 。 疏sớ/sơ 者giả 疎sơ 也dã 。 決quyết 也dã 。 疎sơ 通thông 決quyết 擇trạch 上thượng 之chi 義nghĩa 趣thú 。 通thông 而nhi 不bất 壅ủng 。 令linh 其kỳ 行hành 者giả 得đắc 意ý 修tu 之chi 故cố 也dã 。 次thứ 能năng 說thuyết 人nhân 號hiệu 。 備bị 於ư 別biệt 傳truyền 及cập 諸chư 章chương 記ký 。 有hữu 未vị 知tri 者giả 須tu 尋tầm 彼bỉ 文văn 。 二nhị 釋thích 文văn 。 初sơ 釋thích 序tự 三tam 。 初sơ 敘tự 經kinh 觀quán 意ý 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 觀quán 行hành 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 二nhị 。 初sơ 對đối 垢cấu 立lập 淨tịnh 二nhị 。 初sơ 法pháp 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 報báo 苦khổ 樂lạc 。 欲dục 論luận 觀quán 行hành 。 先tiên 示thị 二nhị 報báo 苦khổ 樂lạc 之chi 相tướng 。 文văn 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 一nhất 皆giai 論luận 淨tịnh 穢uế 相tương 對đối 。 初sơ 句cú 以dĩ 所sở 成thành 國quốc 土độ 苦khổ 樂lạc 相tương 對đối 。 安an 養dưỡng 淨tịnh 國quốc 。 但đãn 受thọ 諸chư 樂lạc 。 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 堪kham 忍nhẫn 穢uế 土thổ/độ 。 多đa 受thọ 眾chúng 苦khổ 。 義nghĩa 言ngôn 苦khổ 域vực 。 次thứ 句cú 以dĩ 能năng 成thành 物vật 體thể 貴quý 賤tiện 相tương 對đối 。 彼bỉ 純thuần 七thất 珍trân 。 略lược 言ngôn 金kim 寶bảo 。 此thử 多đa 眾chúng 穢uế 略lược 語ngữ 泥nê 沙sa 。 次thứ 句cú 以dĩ 初sơ 生sanh 受thọ 質chất 。 垢cấu 淨tịnh 相tương 對đối 。 此thử 土thổ/độ 六lục 道đạo 具cụ 有hữu 四tứ 生sanh 。 今kim 就tựu 人nhân 中trung 多đa 從tùng 胎thai 藏tạng 。 母mẫu 食thực 冷lãnh 熱nhiệt 及cập 飢cơ 飽bão 時thời 。 兒nhi 在tại 胎thai 中trung 。 如như 處xứ 寒hàn 熱nhiệt 倒đảo 懸huyền 山sơn 壓áp 。 地địa 獄ngục 之chi 苦khổ 。 故cố 云vân 胎thai 獄ngục 。 彼bỉ 土độ 九cửu 品phẩm 。 八bát 從tùng 蓮liên 生sanh 。 下hạ 品phẩm 之chi 人nhân 。 雖tuy 經kinh 多đa 劫kiếp 。 大đại 本bổn 中trung 說thuyết 。 疑nghi 心tâm 修tu 善thiện 。 生sanh 彼bỉ 胎thai 宮cung 樂nhạo/nhạc/lạc 同đồng 忉Đao 利Lợi 。 況huống 八bát 九cửu 品phẩm 。 不bất 生sanh 疑nghi 惑hoặc 。 豈khởi 有hữu 苦khổ 耶da 。 是thị 故cố 華hoa 池trì 受thọ 生sanh 即tức 樂nhạo/nhạc/lạc 。 次thứ 句cú 以dĩ 生sanh 後hậu 遊du 處xứ 麁thô 好hảo 相tướng 對đối 。 此thử 則tắc 荊kinh 棘cức 叢tùng 林lâm 。 彼bỉ 則tắc 金kim 渠cừ 玉ngọc 樹thụ 。 然nhiên 此thử 四tứ 句cú 雖tuy 一nhất 一nhất 句cú 。 苦khổ 樂lạc 相tương 對đối 。 意ý 則tắc 對đối 穢uế 顯hiển 彼bỉ 淨tịnh 相tương/tướng 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 四tứ 句cú 之chi 文văn 似tự 唯duy 顯hiển 示thị 同đồng 居cư 二nhị 土thổ/độ 。 據cứ 下hạ 明minh 宗tông 。 具cụ 論luận 四tứ 。 土thổ/độ 淨tịnh 穢uế 之chi 相tướng 。 以dĩ 後hậu 驗nghiệm 此thử 不bất 專chuyên 同đồng 居cư 。 當đương 知tri 四tứ 句cú 一nhất 一nhất 通thông 於ư 四tứ 種chủng 淨tịnh 穢uế 。 見kiến 思tư 輕khinh 重trọng 。 則tắc 感cảm 同đồng 居cư 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 苦khổ 域vực 。 體thể 析tích 巧xảo 拙chuyết 。 則tắc 感cảm 方phương 便tiện 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 苦khổ 域vực 。 次thứ 第đệ 頓đốn 入nhập 。 則tắc 感cảm 實thật 報báo 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 苦khổ 域vực 。 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 。 則tắc 感cảm 寂tịch 光quang 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 苦khổ 域vực 。 以dĩ 例lệ 金kim 寶bảo 泥nê 沙sa 。 胎thai 獄ngục 華hoa 池trì 棘cức 林lâm 瓊# 樹thụ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 一nhất 家gia 制chế 立lập 。 正chánh 文văn 與dữ 序tự 。 必tất 不bất 相tương 違vi 。 但đãn 序tự 總tổng 示thị 。 文văn 宗tông 別biệt 說thuyết 。 是thị 故cố 似tự 異dị 。 問vấn 下hạ 三tam 淨tịnh 土độ 既ký 皆giai 有hữu 相tương/tướng 。 則tắc 可khả 論luận 於ư 金kim 寶bảo 等đẳng 事sự 。 寂tịch 光quang 之chi 淨tịnh 已dĩ 全toàn 無vô 相tướng 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 金kim 寶bảo 華hoa 池trì 及cập 以dĩ 瓊# 樹thụ 。 答đáp 經kinh 論luận 中trung 言ngôn 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 。 乃nãi 是thị 已dĩ 盡tận 染nhiễm 礙ngại 之chi 相tướng 。 非phi 如như 太thái 虛hư 空không 無vô 一nhất 物vật 。 良lương 由do 三tam 惑hoặc 。 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 依y 正chánh 色sắc 心tâm 究cứu 竟cánh 明minh 顯hiển 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 。 因nhân 滅diệt 是thị 色sắc 獲hoạch 得đắc 常thường 色sắc 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 仁nhân 王vương 稱xưng 為vi 法pháp 性tánh 五ngũ 陰ấm 。 亦diệc 是thị 法pháp 華hoa 世thế 間gian 相tương/tướng 常thường 。 大đại 品phẩm 色sắc 香hương 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 究cứu 竟cánh 金kim 寶bảo 。 究cứu 竟cánh 華hoa 池trì 。 究cứu 竟cánh 瓊# 樹thụ 。 又hựu 復phục 此thử 就tựu 捨xả 穢uế 究cứu 盡tận 取thủ 淨tịnh 窮cùng 源nguyên 。 故cố 苦khổ 域vực 等đẳng 判phán 屬thuộc 三tam 障chướng 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 金kim 寶bảo 以dĩ 為vi 寂tịch 光quang 。 若nhược 就tựu 淨tịnh 穢uế 平bình 等đẳng 而nhi 談đàm 。 則tắc 以dĩ 究cứu 竟cánh 苦khổ 域vực 泥nê 沙sa 而nhi 為vi 寂tịch 光quang 。 此thử 之chi 二nhị 說thuyết 但đãn 順thuận 悉tất 檀đàn 無vô 不bất 圓viên 極cực 。 問vấn 佛Phật 無vô 上thượng 報báo 是thị 即tức 理lý 之chi 事sự 。 可khả 論luận 金kim 等đẳng 。 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 是thị 即tức 事sự 之chi 理lý 。 豈khởi 有hữu 金kim 等đẳng 。 若nhược 其kỳ 同đồng 有hữu 事sự 理lý 既ký 混hỗn 。 如như 何hà 分phần/phân 於ư 二nhị 土thổ/độ 義nghĩa 耶da 。 答đáp 佛Phật 無vô 上thượng 報báo 是thị 究cứu 竟cánh 始thỉ 覺giác 。 上thượng 品phẩm 寂tịch 光quang 是thị 究cứu 竟cánh 本bổn 覺giác 。 始thỉ 本bổn 既ký 極cực 豈khởi 分phần/phân 二nhị 體thể 。 應ưng 知tri 二nhị 土thổ/độ 縱túng/tung 分phần/phân 事sự 理lý 實thật 非phi 有hữu 無vô 。 豈khởi 真chân 善thiện 妙diệu 有hữu 而nhi 非phi 理lý 邪tà 。 祕bí 藏tạng 之chi 理lý 豈khởi 同đồng 小tiểu 空không 。 故cố 此thử 事sự 理lý 二nhị 名danh 一nhất 體thể 。 以dĩ 復phục 本bổn 故cố 。 名danh 無vô 上thượng 報báo 事sự 也dã 。 以dĩ 復phục 本bổn 故cố 。 名danh 上thượng 寂tịch 光quang 理lý 也dã 。 故cố 妙diệu 樂lạc 云vân 。 修tu 得đắc 四tứ 德đức 。 本bổn 有hữu 四tứ 德đức 。 二nhị 義nghĩa 齊tề 等đẳng 。 方phương 是thị 遮già 那na 身thân 土thổ/độ 之chi 相tướng 。 況huống 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 。 顯hiển 將tương 寂tịch 光quang 為vi 佛Phật 依y 報báo 。 故cố 知tri 定định 執chấp 報báo 土thổ/độ 有hữu 金kim 寶bảo 等đẳng 。 寂tịch 光quang 定định 無vô 。 斯tư 乃nãi 迷mê 名danh 全toàn 不bất 知tri 義nghĩa 矣hĩ 。 二nhị 誠thành 由do 下hạ 。 明minh 二nhị 因nhân 心tâm 行hành 。 誠thành 實thật 也dã 。 由do 從tùng 也dã 。 報báo 之chi 淨tịnh 穢uế 實thật 從tùng 心tâm 行hành 二nhị 因nhân 致trí 感cảm 。 心tâm 即tức 迷mê 了liễu 二nhị 心tâm 。 行hành 即tức 違vi 順thuận 二nhị 行hành 。 六lục 道đạo 三tam 教giáo 迷mê 三tam 德đức 性tánh 。 為vi 三tam 惑hoặc 染nhiễm 。 故cố 曰viết 垢cấu 心tâm 。 身thân 口khẩu 諸chư 業nghiệp 違vi 理lý 有hữu 作tác 。 皆giai 名danh 惡ác 行hành 。 此thử 之chi 心tâm 行hành 感cảm 四tứ 穢uế 土thổ/độ 。 沈trầm 下hạ 麁thô 淺thiển 也dã 。 唯duy 圓viên 頓đốn 教giáo 了liễu 三tam 德đức 性tánh 。 離ly 三tam 惑hoặc 染nhiễm 。 方phương 名danh 淨tịnh 心tâm 。 身thân 口khẩu 諸chư 業nghiệp 順thuận 理lý 無vô 作tác 。 稱xưng 為vi 善thiện 行hành 。 此thử 之chi 心tâm 行hành 感cảm 四tứ 淨tịnh 土độ 。 高cao 升thăng 深thâm 妙diệu 也dã 。 心tâm 雖tuy 本bổn 一nhất 。 以dĩ 迷mê 了liễu 故cố 。 須tu 分phần/phân 垢cấu 淨tịnh 。 行hành 業nghiệp 雖tuy 同đồng 。 以dĩ 違vi 順thuận 故cố 。 須tu 開khai 善thiện 惡ác 。 從tùng 此thử 二nhị 因nhân 感cảm 報báo 淨tịnh 穢uế 。 應ưng 知tri 圓viên 人nhân 。 以dĩ 上thượng 寂tịch 光quang 而nhi 為vi 觀quán 體thể 。 凡phàm 聖thánh 因nhân 位vị 皆giai 即tức 究cứu 竟cánh 。 不bất 同đồng 別biệt 人nhân 要yếu 心tâm 只chỉ 齊tề 一nhất 十thập 二nhị 品phẩm 。 故cố 分phần/phân 證chứng 穢uế 。 正chánh 在tại 別biệt 教giáo 。 問vấn 至chí 理lý 微vi 妙diệu 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 無vô 取thủ 無vô 捨xả 。 今kim 立lập 垢cấu 淨tịnh 令linh 人nhân 取thủ 捨xả 。 既ký 乖quai 妙diệu 理lý 即tức 非phi 上thượng 乘thừa 。 何hà 得đắc 名danh 為vi 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 顯hiển 一nhất 實thật 相tướng 。 答đáp 據cứ 名danh 求cầu 義nghĩa 萬vạn 無vô 一nhất 得đắc 。 以dĩ 義nghĩa 定định 名danh 。 萬vạn 無vô 一nhất 失thất 。 良lương 以dĩ 理lý 外ngoại 理lý 內nội 。 小Tiểu 乘Thừa 大Đại 乘Thừa 。 漸tiệm 次thứ 圓viên 頓đốn 。 所sở 立lập 名danh 言ngôn 率suất 多đa 相tương 似tự 。 須tu 以dĩ 邪tà 正chánh 定định 其kỳ 內nội 外ngoại 。 次thứ 以dĩ 空không 中trung 甄chân 其kỳ 小tiểu 大đại 。 復phục 以dĩ 漸tiệm 頓đốn 分phần/phân 其kỳ 別biệt 圓viên 。 則tắc 使sử 名danh 言ngôn 纖tiêm 毫hào 不bất 濫lạm 。 方phương 可khả 憑bằng 之chi 立lập 乎hồ 觀quán 行hành 。 是thị 故cố 今kim 家gia 評bình 此thử 等đẳng 義nghĩa 。 而nhi 用dụng 六lục 句cú 判phán 於ư 同đồng 異dị 。 所sở 謂vị 相tương 破phá 相tương/tướng 修tu 相tương/tướng 即tức 。 各các 有hữu 二nhị 句cú 。 即tức 六lục 句cú 也dã 。 今kim 用dụng 此thử 六lục 判phán 此thử 相tương 違vi 。 先tiên 以dĩ 別biệt 義nghĩa 定định 其kỳ 同đồng 名danh 。 所sở 謂vị 外ngoại 道đạo 。 斷đoạn 無vô 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 見kiến 。 二Nhị 乘Thừa 空không 理lý 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 證chứng 。 別biệt 教giáo 但đãn 中trung 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 門môn 。 圓viên 教giáo 祕bí 藏tạng 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 理lý 。

復phục 有hữu 四tứ 淨tịnh 。 外ngoại 道đạo 欣hân 厭yếm 執chấp 淨tịnh 之chi 見kiến 。 二Nhị 乘Thừa 斷đoạn 惑hoặc 滅diệt 淨tịnh 之chi 證chứng 。 別biệt 教giáo 離ly 染nhiễm 漸tiệm 淨tịnh 之chi 門môn 。 圓viên 教giáo 即tức 染nhiễm 頓đốn 淨tịnh 之chi 理lý 。 既ký 知tri 此thử 已dĩ 。 乃nãi 可khả 論luận 於ư 淨tịnh 與dữ 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 相tương 破phá 之chi 句cú 。 圓viên 教giáo 頓đốn 淨tịnh 破phá 於ư 別biệt 教giáo 二Nhị 乘Thừa 外ngoại 道đạo 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 圓viên 教giáo 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 破phá 於ư 三tam 種chủng 之chi 淨tịnh 。 相tương/tướng 修tu 句cú 者giả 。 三tam 種chủng 之chi 淨tịnh 。 修tu 於ư 圓viên 教giáo 祕bí 藏tạng 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 三tam 種chủng 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 修tu 於ư 圓viên 教giáo 即tức 染nhiễm 之chi 淨tịnh 。 相tương/tướng 即tức 句cú 者giả 。 圓viên 教giáo 即tức 染nhiễm 之chi 淨tịnh 。 即tức 是thị 祕bí 藏tạng 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 祕bí 藏tạng 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 即tức 是thị 即tức 染nhiễm 之chi 淨tịnh 。 今kim 之chi 妙diệu 觀quán 。 即tức 於ư 染nhiễm 心tâm 觀quán 四tứ 淨tịnh 土độ 。 既ký 照chiếu 寂tịch 光quang 。 豈khởi 異dị 祕bí 藏tạng 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 邪tà 。 若nhược 謂vị 今kim 經kinh 捨xả 穢uế 取thủ 淨tịnh 異dị 於ư 祕bí 。 藏tạng 雙song 非phi 理lý 者giả 。 何hà 故cố 韋vi 提đề 聞văn 觀quán 淨tịnh 土độ 。 分phần/phân 證chứng 祕bí 藏tạng 邪tà 。 應ưng 知tri 今kim 淨tịnh 淨tịnh 於ư 垢cấu 淨tịnh 。 乃nãi 以dĩ 垢cấu 淨tịnh 平bình 等đẳng 之chi 理lý 。 而nhi 為vi 於ư 淨tịnh 土độ 。 名danh 偏thiên 義nghĩa 圓viên 。 斯tư 之chi 謂vị 矣hĩ 。 但đãn 以dĩ 機cơ 緣duyên 捨xả 穢uế 心tâm 強cường/cưỡng 。 宜nghi 以dĩ 淨tịnh 門môn 淨tịnh 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 故cố 今kim 談đàm 淨tịnh 與dữ 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 全toàn 不bất 相tương 違vi 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 取thủ 捨xả 若nhược 極cực 。 與dữ 不bất 取thủ 捨xả 亦diệc 非phi 異dị 轍triệt 。 二nhị 喻dụ 。 形hình 端đoan 喻dụ 淨tịnh 因nhân 。 了liễu 性tánh 淨tịnh 心tâm 。 順thuận 理lý 善thiện 行hành 。 影ảnh 直trực 喻dụ 果quả 。 四tứ 淨tịnh 土độ 也dã 。 源nguyên 濁trược 喻dụ 穢uế 因nhân 。 迷mê 性tánh 垢cấu 心tâm 。 違vi 理lý 惡ác 行hành 。 流lưu 昏hôn 喻dụ 果quả 。 四tứ 穢uế 土thổ/độ 也dã 。 若nhược 翻phiên 上thượng 喻dụ 。 形hình 曲khúc 影ảnh 凹ao 。 自tự 可khả 喻dụ 於ư 逆nghịch 修tu 因nhân 果quả 。 若nhược 翻phiên 下hạ 喻dụ 。 源nguyên 淨tịnh 流lưu 清thanh 。 亦diệc 自tự 可khả 喻dụ 順thuận 修tu 因nhân 果quả 。 今kim 舉cử 二nhị 喻dụ 各các 喻dụ 一nhất 種chủng 其kỳ 義nghĩa 甚thậm 明minh 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 。 就tựu 淨tịnh 示thị 修tu 。 上thượng 已dĩ 對đối 穢uế 顯hiển 於ư 淨tịnh 相tương/tướng 。 故cố 今kim 就tựu 淨tịnh 而nhi 明minh 修tu 法pháp 。 前tiền 示thị 二nhị 因nhân 。 通thông 云vân 淨tịnh 心tâm 及cập 以dĩ 善thiện 行hành 。 此thử 明minh 修tu 相tương/tướng 。 故cố 的đích 指chỉ 今kim 十thập 六lục 妙diệu 觀quán 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 。 於ư 十thập 六lục 境cảnh 不bất 照chiếu 三tam 諦đế 。 豈khởi 明minh 妙diệu 觀quán 修tu 三tam 種chủng 福phước 為vi 三tam 惑hoặc 染nhiễm 。 不bất 稱xưng 淨tịnh 業nghiệp 。 妙diệu 觀quán 是thị 正chánh 。 淨tịnh 業nghiệp 為vi 助trợ 。 正chánh 助trợ 合hợp 行hành 。 能năng 感cảm 四tứ 種chủng 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土Độ 。 得đắc 見kiến 三Tam 身Thân 彌di 陀đà 世Thế 尊Tôn 。 文văn 從tùng 互hỗ 說thuyết 。 觀quán 論luận 生sanh 土thổ/độ 。 業nghiệp 論luận 見kiến 佛Phật 。 依y 正chánh 既ký 俱câu 。 正chánh 助trợ 非phi 隔cách 。 二nhị 然nhiên 化hóa 下hạ 。 示thị 文văn 二nhị 。 初sơ 示thị 教giáo 興hưng 二nhị 。 初sơ 明minh 興hưng 由do 革cách 凡phàm 之chi 化hóa 。 要yếu 因nhân 近cận 事sự 。 而nhi 為vi 鴻hồng 漸tiệm 。 詮thuyên 理lý 之chi 教giáo 。 必tất 藉tạ 機cơ 緣duyên 。 方phương 得đắc 興hưng 起khởi 。 近cận 事sự 為vi 漸tiệm 通thông 於ư 諸chư 化hóa 。 今kim 化hóa 別biệt 由do 殺sát 逆nghịch 之chi 事sự 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 厭yếm 濁trược 世thế 故cố 。 此thử 教giáo 當đương 機cơ 。 是thị 韋vi 提đề 希hy 。 華hoa 言ngôn 思tư 惟duy 。 善thiện 修tu 觀quán 故cố 。 二nhị 大đại 聖thánh 下hạ 。 明minh 現hiện 土thổ/độ 。 佛Phật 是thị 極cực 聖thánh 。 故cố 稱xưng 為vi 大đại 。 佛Phật 慈từ 下hạ 被bị 。 名danh 之chi 曰viết 垂thùy 。 託thác 韋vi 提đề 請thỉnh 。 布bố 所sở 證chứng 理lý 。 名danh 乘thừa 機cơ 演diễn 法pháp 。 曜diệu 玉ngọc 相tương/tướng 等đẳng 者giả 。 經Kinh 云vân 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 放phóng 眉mi 間gian 光quang 。 遍biến 照chiếu 十thập 方phương 。 無vô 量lượng 世thế 界giới 。 還hoàn 住trụ 佛Phật 頂đảnh 。 化hóa 為vi 金kim 臺đài 。 如như 須Tu 彌Di 山Sơn 。 雖tuy 廣quảng 示thị 等đẳng 者giả 。 經Kinh 云vân 。 十thập 方phương 妙diệu 國quốc 。 皆giai 於ư 中trung 現hiện 。 或hoặc 有hữu 國quốc 土độ 。 七thất 寶bảo 合hợp 成thành 。

復phục 有hữu 國quốc 土độ 。 純thuần 是thị 蓮liên 華hoa 。 乃nãi 至chí 云vân 。

時thời 韋Vi 提Đề 希Hy 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 是thị 諸chư 國quốc 土độ 。 雖tuy 復phục 清thanh 淨tịnh 。 我ngã 今kim 樂nhạo 生sanh 。 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 所sở 。 二nhị 使sử 末mạt 下hạ 。 示thị 觀quán 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 使sử 末mạt 俗tục 等đẳng 者giả 。 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 今kim 者giả 。 教giáo 韋Vi 提Đề 希Hy 。 及cập 未vị 來lai 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 觀quán 於ư 西tây 方phương 。 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 以dĩ 佛Phật 力lực 故cố 。 當đương 得đắc 見kiến 彼bỉ 。 清thanh 淨tịnh 國quốc 土độ 等đẳng 。 二nhị 落lạc 日nhật 下hạ 。 別biệt 示thị 十thập 六lục 觀quán 法pháp 不bất 出xuất 三tam 類loại 。 即tức 依y 報báo 正chánh 報báo 。 及cập 三tam 輩bối 往vãng 生sanh 。 今kim 順thuận 此thử 三tam 。 撮toát 要yếu 而nhi 示thị 。 文văn 自tự 為vi 三tam 。 初sơ 依y 報báo 。 初sơ 觀quán 落lạc 日nhật 。 狀trạng 如như 懸huyền 鼓cổ 。 令linh 心tâm 堅kiên 住trụ 。 專chuyên 想tưởng 不bất 移di 。 此thử 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 令linh 觀quán 日nhật 心tâm 不bất 馳trì 散tán 。 二nhị 令linh 心tâm 想tưởng 正chánh 趣thú 西tây 方phương 。 故cố 云vân 用dụng 標tiêu 送tống 想tưởng 之chi 方phương 。 次thứ 觀quán 清thanh 水thủy 。 復phục 想tưởng 成thành 氷băng 。 良lương 以dĩ 彼bỉ 土độ 瑠lưu 璃ly 為vi 地địa 。 此thử 地địa 難nạn/nan 想tưởng 。 且thả 令linh 想tưởng 氷băng 。 氷băng 想tưởng 若nhược 成thành 寶bảo 地địa 可khả 見kiến 。 故cố 云vân 實thật 表biểu 瑠lưu 璃ly 之chi 地địa 。 次thứ 示thị 樹thụ 觀quán 。 而nhi 經kinh 但đãn 云vân 其kỳ 諸chư 寶bảo 樹thụ 。 七thất 寶bảo 華hoa 葉diệp 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 而nhi 無vô 風phong 吟ngâm 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 事sự 。 乃nãi 取thủ 小tiểu 本bổn 中trung 語ngữ 。 成thành 今kim 樹thụ 觀quán 之chi 文văn 。 故cố 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 微vi 風phong 吹xuy 動động 。 眾chúng 寶bảo 行hàng 樹thụ 。 及cập 寶bảo 羅la 網võng 。 出xuất 微vi 妙diệu 音âm 。 譬thí 如như 百bách 千thiên 種chủng 樂nhạc 。 同đồng 時thời 俱câu 作tác 。 故cố 云vân 共cộng 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 而nhi 同đồng 繁phồn 。 次thứ 示thị 池trì 觀quán 經Kinh 云vân 。 有hữu 八bát 池trì 水thủy 。 從tùng 如như 意ý 珠châu 王vương 生sanh 。 分phần/phân 十thập 四tứ 支chi 。 黃hoàng 金kim 為vi 渠cừ 。 其kỳ 摩ma 尼ni 水thủy 。 流lưu 澍chú 華hoa 間gian 。 其kỳ 聲thanh 微vi 妙diệu 。 演diễn 說thuyết 苦khổ 空không 。 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 等đẳng 。 故cố 云vân 將tương 契Khế 經Kinh 而nhi 合hợp 響hưởng 。 二nhị 觀quán 肉nhục 下hạ 。 示thị 正chánh 報báo 。 先tiên 明minh 觀quán 音âm 勢thế 至chí 二nhị 菩Bồ 薩Tát 觀quán 。 以dĩ 此thử 二nhị 觀quán 皆giai 明minh 肉nhục 髻kế 故cố 。 經Kinh 云vân 。 若nhược 有hữu 欲dục 觀quán 。 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 先tiên 觀quán 頂đảnh 上thượng 肉nhục 髻kế 。 次thứ 觀quán 天thiên 冠quan 。 其kỳ 餘dư 眾chúng 相tướng 。 亦diệc 次thứ 第đệ 觀quán 之chi 。 勢thế 至chí 。 經Kinh 云vân 。 頂đảnh 上thượng 肉nhục 髻kế 。 如như 鉢bát 頭đầu 摩ma 華hoa 。 於ư 肉nhục 髻kế 上thượng 。 有hữu 一nhất 寶bảo 瓶bình 。 盛thình 諸chư 光quang 明minh 。 普phổ 現hiện 佛Phật 事sự 。 餘dư 諸chư 身thân 相tướng 。 如như 觀Quán 世Thế 音Âm 。 等đẳng 無vô 有hữu 異dị 。 斯tư 是thị 如Như 來Lai 。 教giáo 示thị 行hành 者giả 。 想tưởng 二nhị 大Đại 士Sĩ 觀quán 法pháp 之chi 要yếu 也dã 。 此thử 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 次thứ 當đương 補bổ 處xứ 。 今kim 為vi 近cận 侍thị 。 故cố 云vân 瞻chiêm 侍thị 者giả 也dã 。 次thứ 示thị 彌di 陀đà 觀quán 。 經Kinh 云vân 。 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 者giả 。 從tùng 一nhất 相tướng 好hảo 入nhập 。 但đãn 觀quán 眉mi 間gian 白bạch 毫hào 。 極cực 令linh 明minh 了liễu 。 見kiến 眉mi 間gian 白bạch 毫hào 者giả 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 相tướng 。 自tự 然nhiên 當đương 現hiện 。 豈khởi 非phi 教giáo 示thị 觀quán 法pháp 之chi 門môn 。 故cố 云vân 念niệm 毫hào 相tướng 而nhi 覩đổ 如Như 來Lai 也dã 。 三tam 及cập 其kỳ 下hạ 。 示thị 三tam 輩bối 觀quán 。 下hạ 疏sớ/sơ 判phán 云vân 。 觀quán 三tam 品phẩm 往vãng 生sanh 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 令linh 捨xả 中trung 下hạ 修tu 上thượng 品phẩm 故cố 。 二nhị 令linh 識thức 位vị 高cao 下hạ 。 即tức 大đại 本bổn 三tam 品phẩm 故cố 。 此thử 之chi 二nhị 意ý 初sơ 策sách 自tự 行hành 。 次thứ 則tắc 觀quán 他tha 。 故cố 今kim 略lược 敘tự 。 就tựu 策sách 自tự 行hành 。 即tức 修tu 觀quán 行hành 人nhân 功công 有hữu 淺thiển 深thâm 。 致trí 使sử 往vãng 生sanh 相tương/tướng 分phần/phân 三tam 品phẩm 。 故cố 云vân 及cập 其kỳ 瞑minh 目mục 告cáo 終chung 等đẳng 也dã 。 初sơ 明minh 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 及cập 上thượng 品phẩm 中trung 生sanh 。 以dĩ 經kinh 明minh 上thượng 生sanh 。 乘thừa 金kim 剛cang 臺đài 。 中trung 生sanh 坐tọa 紫tử 金kim 臺đài 。 故cố 云vân 上thượng 珍trân 臺đài 也dã 。 次thứ 文văn 成thành 下hạ 。 明minh 上thượng 品phẩm 下hạ 生sanh 。 經Kinh 云vân 。 即tức 見kiến 自tự 身thân 。 坐tọa 金kim 蓮liên 華hoa 。 文văn 成thành 印ấn 壞hoại 者giả 。 大đại 經kinh 二nhị 十thập 七thất 云vân 。 譬thí 如như 蠟lạp 印ấn 印ấn 泥nê 。 印ấn 與dữ 泥nê 合hợp 。 印ấn 滅diệt 文văn 成thành 。 以dĩ 喻dụ 凡phàm 夫phu 現hiện 在tại 陰ấm 滅diệt 中trung 有hữu 陰ấm 生sanh 。 今kim 借tá 此thử 文văn 以dĩ 喻dụ 往vãng 生sanh 菩Bồ 薩Tát 此thử 土thổ/độ 陰ấm 滅diệt 彼bỉ 國quốc 陰ấm 生sanh 。 須tu 知tri 垂thùy 終chung 自tự 見kiến 坐tọa 金kim 蓮liên 身thân 。 已dĩ 是thị 彼bỉ 國quốc 生sanh 陰ấm 故cố 也dã 。 成thành 論luận 明minh 極cực 善thiện 極cực 惡ác 俱câu 不bất 經kinh 中trung 陰ấm 。 如như toàn 矛mâu 離ly 手thủ 也dã 。 上thượng 雖tuy 三tam 品phẩm 但đãn 是thị 上thượng 輩bối 。 次thứ 總tổng 示thị 三tam 輩bối 往vãng 生sanh 之chi 者giả 。 俱câu 出xuất 輪luân 迴hồi 。 言ngôn 隨tùy 三tam 輩bối 者giả 。 非phi 謂vị 隨tùy 他tha 。 蓋cái 是thị 隨tùy 己kỷ 所sở 修tu 。 三tam 輩bối 行hành 業nghiệp 皆giai 能năng 橫hoạnh/hoành 截tiệt 五ngũ 道đạo 。 永vĩnh 得đắc 不bất 退thoái 也dã 。 大đại 本bổn 云vân 。 往vãng 生sanh 安An 養Dưỡng 國Quốc 。 橫hoạnh/hoành 截tiệt 五ngũ 惡ác 道đạo 。 五ngũ 苦khổ 者giả 。 此thử 方phương 五ngũ 道đạo 俱câu 不bất 免miễn 苦khổ 。 天thiên 道đạo 縱túng/tung 樂nhạo/nhạc/lạc 還hoàn 墮đọa 惡ác 趣thú 故cố 。 二nhị 可khả 謂vị 下hạ 。 結kết 歎thán 觀quán 行hành 。 微vi 行hành 者giả 。 歎thán 三tam 種chủng 業nghiệp 。 雖tuy 是thị 身thân 口khẩu 運vận 為vi 之chi 善thiện 。 今kim 順thuận 理lý 修tu 。 皆giai 成thành 無vô 作tác 幽u 微vi 無vô 相tướng 之chi 行hành 也dã 。 妙diệu 觀quán 者giả 。 歎thán 十thập 六lục 觀quán 。 雖tuy 託thác 安an 養dưỡng 依y 正chánh 之chi 境cảnh 。 而nhi 皆giai 稱xưng 性tánh 絕tuyệt 待đãi 照chiếu 之chi 。 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 圓viên 妙diệu 觀quán 也dã 。 此thử 之chi 觀quán 行hành 能năng 令linh 修tu 者giả 達đạt 四tứ 淨tịnh 土độ 。 縱túng/tung 具cụ 見kiến 思tư 而nhi 能năng 不bất 退thoái 。 誠thành 為vi 至chí 極cực 之chi 道đạo 要yếu 妙diệu 之chi 術thuật 。 如như 此thử 歎thán 結kết 意ý 令linh 聞văn 者giả 尚thượng 之chi 修tu 之chi 。 不bất 肖tiếu 之chi 徒đồ 。 輕khinh 欺khi 生sanh 死tử 不bất 求cầu 不bất 退thoái 。 於ư 斯tư 要yếu 術thuật 生sanh 謗báng 障chướng 人nhân 。 痛thống 哉tai 痛thống 哉tai 。 二nhị 此thử 經Kinh 下hạ 。 敘tự 經kinh 宗tông 體thể 。 心tâm 觀quán 者giả 。 經kinh 以dĩ 觀quán 佛Phật 而nhi 為vi 題đề 目mục 。 疏sớ/sơ 今kim 乃nãi 以dĩ 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 此thử 二nhị 無vô 殊thù 。 方phương 是thị 今kim 觀quán 。 良lương 以dĩ 圓viên 解giải 全toàn 異dị 小Tiểu 乘Thừa 。 小tiểu 昧muội 唯duy 心tâm 佛Phật 從tùng 外ngoại 有hữu 。 是thị 故cố 心tâm 佛Phật 其kỳ 體thể 不bất 同đồng 。 大Đại 乘Thừa 行hành 人nhân 。 知tri 我ngã 一nhất 心tâm 具cụ 諸chư 佛Phật 性tánh 。 託thác 境cảnh 修tu 觀quán 。 佛Phật 相tương/tướng 乃nãi 彰chương 。 今kim 觀quán 彌di 陀đà 依y 正chánh 為vi 緣duyên 。 熏huân 乎hồ 心tâm 性tánh 。 心tâm 性tánh 所sở 具cụ 極cực 樂lạc 依y 正chánh 。 由do 熏huân 發phát 生sanh 。 心tâm 具cụ 而nhi 生sanh 。 豈khởi 離ly 心tâm 性tánh 。 全toàn 心tâm 是thị 佛Phật 全toàn 佛Phật 是thị 心tâm 。 終chung 日nhật 觀quán 心tâm 終chung 日nhật 觀quán 佛Phật 。 是thị 故cố 經kinh 目mục 與dữ 疏sớ/sơ 立lập 宗tông 。 語ngữ 雖tuy 不bất 同đồng 。 其kỳ 義nghĩa 無vô 別biệt 。 又hựu 應ưng 須tu 了liễu 。 若nhược 觀quán 佛Phật 者giả 。 必tất 須tu 照chiếu 心tâm 。 若nhược 專chuyên 觀quán 心tâm 。 未vị 必tất 託thác 佛Phật 。 如như 一Nhất 行Hành 三Tam 昧Muội 。 直trực 觀quán 一nhất 念niệm 。 不bất 託thác 他tha 佛Phật 而nhi 為vi 所sở 緣duyên 。 若nhược 彼bỉ 般bát 舟chu 及cập 此thử 觀quán 法pháp 發phát 軫# 即tức 觀quán 安an 養dưỡng 依y 正chánh 。 而nhi 觀quán 依y 正chánh 不bất 離ly 心tâm 性tánh 。 故cố 曰viết 心tâm 觀quán 。 須tu 知tri 此thử 觀quán 不bất 專chuyên 觀quán 心tâm 內nội 外ngoại 分phân 之chi 。 此thử 當đương 外ngoại 觀quán 以dĩ 由do 託thác 彼bỉ 依y 正chánh 觀quán 故cố 。 是thị 以dĩ 經kinh 題đề 稱xưng 為vi 觀quán 佛Phật 。 若nhược 論luận 難nan 易dị 今kim 須tu 從tùng 易dị 。 法pháp 華hoa 玄huyền 云vân 。 佛Phật 法Pháp 太thái 高cao 。 眾chúng 生sanh 太thái 廣quảng 。 初sơ 心tâm 為vi 難nạn/nan 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 觀quán 心tâm 則tắc 易dị 。 今kim 此thử 觀quán 法pháp 非phi 但đãn 觀quán 佛Phật 。 乃nãi 據cứ 心tâm 觀quán 。 就tựu 下hạ 顯hiển 高cao 。 雖tuy 修tu 佛Phật 觀quán 不bất 名danh 為vi 難nạn/nan 。 是thị 知tri 今kim 經kinh 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 意ý 在tại 見kiến 佛Phật 。 故cố 得đắc 二nhị 說thuyết 義nghĩa 匪phỉ 殊thù 途đồ 。 又hựu 應ưng 了liễu 知tri 。 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 之chi 心tâm 。 亦diệc 復phục 舉cử 體thể 作tác 生sanh 作tác 佛Phật 。 作tác 依y 作tác 正chánh 。 作tác 根căn 作tác 境cảnh 。 一nhất 心tâm 一nhất 塵trần 至chí 一nhất 極cực 微vi 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 而nhi 作tác 。 既ký 一nhất 一nhất 法pháp 全toàn 法Pháp 界Giới 作tác 。 故cố 趣thú 舉cử 一nhất 即tức 是thị 圓viên 融dung 法Pháp 界Giới 全toàn 分phần/phân 。 既ký 全toàn 法Pháp 界Giới 。 有hữu 何hà 一nhất 物vật 不bất 具cụ 諸chư 法pháp 。 如như 義nghĩa 例lệ 中trung 。 僻tích 解giải 師sư 云vân 。 四tứ 教giáo 中trung 圓viên 。 唯duy 論luận 心tâm 具cụ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 身thân 色sắc 依y 報báo 則tắc 不bất 論luận 具cụ 。 唯duy 一nhất 頓đốn 頓đốn 方phương 明minh 三tam 處xứ 皆giai 具cụ 諸chư 法pháp 。 荊kinh 谿khê 論luận 曰viết 。 四tứ 教giáo 中trung 圓viên 。 何hà 嘗thường 不bất 云vân 三tam 處xứ 具cụ 法pháp 。 稟bẩm 今kim 宗tông 者giả 。 若nhược 云vân 心tâm 具cụ 色sắc 等đẳng 不bất 具cụ 。 同đồng 彼bỉ 謬mậu 立lập 漸tiệm 圓viên 之chi 見kiến 。 望vọng 彼bỉ 頓đốn 頓đốn 。 天thiên 地địa 相tương/tướng 懸huyền 。 尚thượng 劣liệt 於ư 彼bỉ 。 何hà 預dự 今kim 宗tông 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 一nhất 皆giai 具cụ 。 一nhất 切thiết 法Pháp 故cố 。 是thị 故cố 今kim 家gia 立lập 於ư 唯duy 色sắc 唯duy 香hương 等đẳng 義nghĩa 。 若nhược 其kỳ 然nhiên 者giả 。 何hà 故cố 經kinh 論luận 多đa 以dĩ 一nhất 心tâm 為vi 諸chư 法pháp 。 總tổng 立lập 觀quán 境cảnh 邪tà 。 良lương 以dĩ 若nhược 觀quán 生sanh 佛Phật 等đẳng 境cảnh 。 事sự 既ký 隔cách 異dị 。 能năng 所sở 難nan 忘vong 。 觀quán 心tâm 法pháp 者giả 近cận 而nhi 復phục 要yếu 。 既ký 是thị 能năng 造tạo 。 具cụ 義nghĩa 易dị 彰chương 。 又hựu 即tức 能năng 觀quán 而nhi 為vi 所sở 照chiếu 易dị 絕tuyệt 念niệm 故cố 。 妙diệu 玄huyền 云vân 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 觀quán 心tâm 則tắc 易dị 。 縱túng/tung 觀quán 他tha 境cảnh 亦diệc 須tu 約ước 心tâm 。 此thử 經Kinh 正chánh 當đương 約ước 心tâm 觀quán 佛Phật 也dã 。 實thật 相tướng 為vi 體thể 者giả 。 心tâm 觀quán 之chi 宗tông 。 方phương 能năng 顯hiển 發phát 中trung 道đạo 實thật 相tướng 深thâm 廣quảng 之chi 體thể 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 於ư 心tâm 外ngoại 而nhi 觀quán 佛Phật 者giả 。 縱túng/tung 能năng 推thôi 理lý 但đãn 見kiến 偏thiên 真chân 。 即tức 如như 善thiện 吉cát 觀quán 佛Phật 法Pháp 身thân 。 但đãn 證chứng 小tiểu 理lý 。 今kim 約ước 唯duy 心tâm 。 觀quán 佛Phật 依y 正chánh 當đương 處xứ 顯hiển 發phát 中trung 實thật 之chi 體thể 。 中trung 必tất 雙song 照chiếu 三tam 諦đế 具cụ 足túc 。 故cố 云vân 。 此thử 經Kinh 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 實thật 相tướng 為vi 體thể 。 文văn 特đặc 於ư 此thử 。 舉cử 宗tông 體thể 者giả 。 成thành 前tiền 敘tự 觀quán 。 顯hiển 後hậu 敘tự 題đề 。 成thành 前tiền 者giả 。 以dĩ 敘tự 觀quán 文văn 雖tuy 具cụ 三tam 觀quán 四tứ 土thổ/độ 之chi 義nghĩa 。 語ngữ 且thả 總tổng 略lược 。 恐khủng 失thất 意ý 者giả 。 謂vị 但đãn 敘tự 於ư 同đồng 居cư 淨tịnh 土độ 觀quán 行hành 之chi 意ý 故cố 。 敘tự 觀quán 畢tất 。 特đặc 示thị 唯duy 心tâm 妙diệu 觀quán 之chi 宗tông 。 以dĩ 顯hiển 中trung 道đạo 實thật 相tướng 之chi 體thể 。 實thật 相tướng 既ký 是thị 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 若nhược 謂vị 十thập 六lục 只chỉ 觀quán 應ưng 佛Phật 依y 正chánh 之chi 相tướng 。 豈khởi 能năng 顯hiển 此thử 實thật 相tướng 寂tịch 光quang 若nhược 於ư 十thập 六lục 用dụng 圓viên 三tam 觀quán 。 尚thượng 能năng 感cảm 得đắc 寂tịch 光quang 極cực 樂lạc 。 豈khởi 不bất 能năng 感cảm 三tam 土thổ/độ 極cực 樂lạc 。 以dĩ 此thử 成thành 前tiền 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 金kim 寶bảo 等đẳng 諸chư 文văn 義nghĩa 。 皆giai 明minh 四tứ 種chủng 淨tịnh 土độ 因nhân 果quả 也dã 。 顯hiển 後hậu 者giả 。 行hành 人nhân 若nhược 得đắc 此thử 宗tông 體thể 意ý 。 則tắc 知tri 敘tự 題đề 能năng 說thuyết 之chi 佛Phật 。 所sở 說thuyết 觀quán 境cảnh 徒đồ 眾chúng 依y 報báo 。 及cập 以dĩ 通thông 名danh 。 如như 是thị 諸chư 義nghĩa 悉tất 皆giai 圓viên 妙diệu 。 非phi 小tiểu 非phi 偏thiên 。 方phương 是thị 今kim 經kinh 。 首thủ 題đề 名danh 字tự 。 敘tự 觀quán 敘tự 題đề 兩lưỡng 楹doanh 之chi 際tế 。 云vân 乎hồ 宗tông 體thể 。 其kỳ 意ý 在tại 茲tư 。 三tam 所sở 言ngôn 下hạ 。 敘tự 經kinh 題đề 目mục 二nhị 。 初sơ 別biệt 題đề 七thất 字tự 。 具cụ 含hàm 能năng 說thuyết 所sở 說thuyết 能năng 觀quán 所sở 觀quán 正chánh 文văn 釋thích 名danh 備bị 顯hiển 其kỳ 義nghĩa 。 今kim 序tự 但đãn 明minh 以dĩ 勝thắng 攝nhiếp 劣liệt 攬lãm 別biệt 為vi 總tổng 。 立lập 題đề 之chi 意ý 也dã 。 以dĩ 十thập 六lục 境cảnh 佛Phật 境cảnh 最tối 勝thắng 。 故cố 云vân 佛Phật 是thị 所sở 觀quán 勝thắng 境cảnh 。 蓋cái 十thập 六lục 觀quán 不bất 出xuất 依y 正chánh 及cập 以dĩ 徒đồ 主chủ 。 若nhược 論luận 依y 正chánh 。 佛Phật 是thị 正chánh 報báo 。 舉cử 正chánh 收thu 依y 。 則tắc 攝nhiếp 日nhật 氷băng 地địa 樹thụ 等đẳng 六lục 觀quán 也dã 。 若nhược 分phần/phân 徒đồ 主chủ 。 佛Phật 是thị 化hóa 主chủ 。 述thuật 主chủ 包bao 徒đồ 。 則tắc 攝nhiếp 觀quán 音âm 勢thế 至chí 三tam 輩bối 等đẳng 九cửu 觀quán 也dã 。 故cố 云vân 觀quán 雖tuy 十thập 六lục 言ngôn 佛Phật 便tiện 周chu 。 故cố 入nhập 正chánh 文văn 以dĩ 圓viên 三tam 觀quán 釋thích 乎hồ 能năng 觀quán 。 以dĩ 妙diệu 三Tam 身Thân 釋thích 所sở 觀quán 佛Phật 。 佛Phật 既ký 總tổng 攝nhiếp 。 餘dư 十thập 五ngũ 境cảnh 。 豈khởi 不bất 一nhất 一nhất 皆giai 是thị 。 圓viên 妙diệu 三tam 諦đế 三tam 觀quán 邪tà 。 二nhị 經kinh 者giả 下hạ 。 通thông 題đề 。 儒nho 經kinh 講giảng 解giải 。 有hữu 茲tư 二nhị 訓huấn 。 萬vạn 代đại 軌quỹ 則tắc 。 故cố 訓huấn 法pháp 也dã 。 百bách 王vương 不bất 易dị 。 故cố 訓huấn 常thường 也dã 。 佛Phật 經Kinh 亦diệc 然nhiên 。 十thập 界giới 咸hàm 規quy 。 三tam 世thế 不bất 易dị 。 復phục 以dĩ 由do 義nghĩa 而nhi 釋thích 於ư 經kinh 。 由do 佛Phật 大đại 聖thánh 金kim 口khẩu 。 宣tuyên 吐thổ 自tự 證chứng 之chi 法pháp 故cố 。 名danh 為vi 經kinh 。 法pháp 華hoa 玄huyền 義nghĩa 委ủy 解giải 通thông 名danh 。 當đương 宗tông 學học 人nhân 不bất 可khả 不bất 究cứu 。 二nhị 入nhập 文văn 二nhị 。 初sơ 取thủ 義nghĩa 釋thích 題đề 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 注chú 云vân 云vân 者giả 。 令linh 依y 諸chư 部bộ 明minh 於ư 通thông 釋thích 五ngũ 章chương 之chi 義nghĩa 妙diệu 玄huyền 最tối 委ủy 。 故cố 彼bỉ 文văn 云vân 。 就tựu 通thông 作tác 七thất 番phiên 共cộng 解giải 。 一nhất 標tiêu 章chương 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 三tam 生sanh 起khởi 。 四tứ 開khai 合hợp 。 五ngũ 科khoa 簡giản 。 六lục 觀quán 心tâm 。 七thất 會hội 異dị 。 標tiêu 章chương 令linh 易dị 憶ức 持trì 。 起khởi 念niệm 心tâm 故cố 。 引dẫn 證chứng 據cứ 佛Phật 語ngữ 。 起khởi 信tín 心tâm 故cố 。 生sanh 起khởi 使sử 不bất 雜tạp 亂loạn 。 起khởi 定định 心tâm 故cố 。 開khai 合hợp 料liệu 揀giản 會hội 異dị 。 等đẳng 起khởi 慧tuệ 心tâm 故cố 。 觀quán 心tâm 即tức 聞văn 即tức 行hành 。 起khởi 精tinh 進tấn 心tâm 故cố 。 五ngũ 心tâm 立lập 成thành 五ngũ 根căn 。 排bài 五ngũ 障chướng 成thành 五Ngũ 力Lực 。 乃nãi 至chí 入nhập 三tam 解giải 脫thoát 。 略lược 說thuyết 七thất 重trùng 共cộng 意ý 如như 此thử 。 今kim 疏sớ/sơ 從tùng 略lược 。 但đãn 標tiêu 五ngũ 名danh 也dã 。

二nhị 隨tùy 釋thích 五ngũ 。 初sơ 釋thích 名danh 二nhị 。 初sơ 標tiêu 。 二nhị 一nhất 切thiết 下hạ 釋thích 二nhị 。 初sơ 對đối 通thông 略lược 示thị 二nhị 。 初sơ 就tựu 三tam 處xứ 論luận 通thông 別biệt 三tam 。 初sơ 約ước 一nhất 化hóa 二nhị 。 初sơ 釋thích 二nhị 。 初sơ 示thị 諸chư 題đề 具cụ 通thông 別biệt 。 他tha 釋thích 經kinh 題đề 皆giai 以dĩ 經Kinh 字tự 為vi 能năng 詮thuyên 教giáo 。 餘dư 字tự 並tịnh 是thị 所sở 詮thuyên 之chi 義nghĩa 。 作tác 此thử 分phân 之chi 。 甚thậm 違vi 佛Phật 旨chỉ 。 且thả 人nhân 法pháp 譬thí 皆giai 是thị 名danh 字tự 。 豈khởi 非phi 能năng 詮thuyên 。 那na 得đắc 一nhất 向hướng 屬thuộc 所sở 詮thuyên 義nghĩa 。 經Kinh 字tự 不bất 可khả 一nhất 向hướng 屬thuộc 教giáo 。 如như 妙diệu 經Kinh 云vân 。 法pháp 華hoa 經kinh 藏tạng 深thâm 固cố 幽u 遠viễn 。 無vô 人nhân 能năng 到đáo 。 又hựu 云vân 。 為vi 佛Phật 護hộ 念niệm 植thực 種chủng 德đức 本bổn 。 入nhập 正chánh 定định 聚tụ 。 發phát 救cứu 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 成thành 就tựu 四tứ 法Pháp 。 必tất 得đắc 是thị 經Kinh 。 疏sớ/sơ 釋thích 此thử 四tứ 是thị 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 知tri 見kiến 證chứng 理lý 名danh 為vi 得đắc 經kinh 。 此thử 二nhị 豈khởi 非phi 以dĩ 理lý 為vi 經kinh 。 金kim 光quang 明minh 云vân 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 常thường 念niệm 是thị 經Kinh 。 豈khởi 令linh 諸chư 佛Phật 但đãn 念niệm 於ư 教giáo 。 此thử 例lệ 蓋cái 多đa 。 不bất 能năng 備bị 引dẫn 。 故cố 知tri 諸chư 師sư 。 以dĩ 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 釋thích 眾chúng 經kinh 題đề 。 失thất 旨chỉ 之chi 甚thậm 。 今kim 家gia 皆giai 用dụng 通thông 別biệt 釋thích 題đề 方phương 無vô 所sở 失thất 。 二nhị 通thông 則tắc 下hạ 。 明minh 通thông 別biệt 有hữu 三tam 種chủng 。 今kim 解giải 諸chư 經kinh 通thông 別biệt 二nhị 名danh 。 俱câu 是thị 能năng 詮thuyên 俱câu 是thị 所sở 詮thuyên 。 良lương 以dĩ 通thông 別biệt 各các 自tự 具cụ 於ư 教giáo 行hành 理lý 故cố 。 勿vật 謂vị 二nhị 名danh 但đãn 在tại 於ư 教giáo 。 須tu 知tri 通thông 別biệt 自tự 有hữu 教giáo 名danh 行hành 名danh 理lý 名danh 。 如như 一nhất 別biệt 題đề 。 佛Phật 說thuyết 是thị 教giáo 。 觀quán 即tức 是thị 行hành 。 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 是thị 理lý 。 豈khởi 非phi 別biệt 教giáo 別biệt 行hành 別biệt 理lý 。 以dĩ 此thử 三tam 別biệt 對đối 於ư 經Kinh 字tự 。 即tức 是thị 通thông 教giáo 通thông 行hành 通thông 理lý 今kim 於ư 三tam 中trung 。 初sơ 明minh 教giáo 通thông 別biệt 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 一nhất 化hóa 通thông 名danh 者giả 。 頓đốn 說thuyết 漸tiệm 說thuyết 施thí 權quyền 開khai 權quyền 律luật 論luận 之chi 外ngoại 。 皆giai 名danh 為vi 經kinh 。 故cố 稱xưng 通thông 也dã 。 別biệt 名danh 者giả 。 別biệt 相tướng 乃nãi 多đa 。 今kim 從tùng 三tam 種chủng 。 謂vị 人nhân 法pháp 譬thí 。 單đơn 三tam 複phức 三tam 。 并tinh 具cụ 足túc 一nhất 以dĩ 成thành 七thất 別biệt 。 單đơn 三tam 者giả 。 單đơn 人nhân 。 如như 阿A 彌Di 陀Đà 經kinh 等đẳng 。 單đơn 法pháp 。 如như 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經kinh 等đẳng 。 單đơn 譬thí 。 如như 梵Phạm 網võng 經kinh 等đẳng 。 複phức 三tam 者giả 。 人nhân 法pháp 。 如như 文Văn 殊Thù 問vấn 般Bát 若Nhã 經kinh 等đẳng 。 法pháp 譬thí 。 如như 妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 等đẳng 。 人nhân 譬thí 。 如như 如Như 來Lai 師sư 子tử 吼hống 經kinh 等đẳng 。 人nhân 法pháp 譬thí 具cụ 足túc 者giả 。 如như 勝thắng 鬘man 師sư 子tử 吼hống 一Nhất 乘Thừa 大đại 方phương 便tiện 方Phương 廣Quảng 經kinh 等đẳng 。 以dĩ 此thử 七thất 別biệt 與dữ 通thông 。 合hợp 標tiêu 一nhất 代đại 佛Phật 法Pháp 。 二nhị 今kim 經kinh 下hạ 。 別biệt 指chỉ 此thử 經Kinh 。 本bổn 論luận 一nhất 化hóa 。 言ngôn 此thử 經Kinh 者giả 。 以dĩ 明minh 七thất 別biệt 。 此thử 屬thuộc 單đơn 人nhân 。 是thị 故cố 言ngôn 也dã 。 雖tuy 屬thuộc 單đơn 人nhân 而nhi 人nhân 自tự 分phần/phân 。 能năng 說thuyết 釋Thích 迦Ca 。 所sở 說thuyết 彌di 陀đà 。 以dĩ 此thử 二nhị 人nhân 而nhi 為vi 別biệt 目mục 。 經kinh 同đồng 一nhất 化hóa 。 故cố 曰viết 通thông 名danh 。 據cứ 有hữu 觀quán 字tự 合hợp 是thị 人nhân 法pháp 。 能năng 從tùng 於ư 所sở 。 以dĩ 人nhân 兼kiêm 之chi 。 故cố 略lược 不bất 示thị 。 然nhiên 分phần/phân 通thông 別biệt 。 不bất 同đồng 廣quảng 釋thích 故cố 未vị 委ủy 悉tất 。 二nhị 為vi 行hành 下hạ 。 行hành 通thông 別biệt 。 諸chư 經kinh 有hữu 用dụng 一nhất 種chủng 之chi 行hành 而nhi 為vi 別biệt 名danh 。 以dĩ 對đối 通thông 名danh 。 經kinh 即tức 通thông 行hành 。 若nhược 論luận 別biệt 行hành 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 卒tuất 難nan 說thuyết 盡tận 。 今kim 以dĩ 增tăng 數số 示thị 於ư 行hành 人nhân 。 似tự 可khả 領lãnh 會hội 。 一nhất 如như 一nhất 行hành 等đẳng 。 二nhị 如như 二nhị 智trí 等đẳng 。 三tam 如như 三tam 觀quán 等đẳng 。 四tứ 如như 四tứ 念niệm 等đẳng 。 五ngũ 如như 五ngũ 根căn 等đẳng 。 六lục 如như 六lục 妙diệu 等đẳng 。 七thất 如như 七thất 覺giác 等đẳng 。 八bát 如như 八bát 正chánh 等đẳng 。 九cửu 如như 九cửu 禪thiền 等đẳng 。 十thập 如như 十thập 度độ 等đẳng 。 乃nãi 至chí 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 無vô 量lượng 行hành 也dã 。 此thử 等đẳng 別biệt 行hành 皆giai 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 究cứu 竟cánh 四tứ 德đức 略lược 言ngôn 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 約ước 趣thú 涅Niết 槃Bàn 別biệt 行hành 即tức 通thông 。 故cố 為vi 行hành 經kinh 。 彼bỉ 釋thích 籤# 中trung 。 乃nãi 以dĩ 因nhân 果quả 判phán 行hành 通thông 別biệt 。 須tu 知tri 其kỳ 意ý 。 非phi 謂vị 至chí 果quả 其kỳ 行hành 方phương 通thông 。 欲dục 知tri 意ý 者giả 。 據cứ 各các 修tu 因nhân 名danh 為vi 行hành 別biệt 。 約ước 趣thú 一nhất 果quả 。 此thử 別biệt 即tức 通thông 。 斯tư 乃nãi 別biệt 時thời 論luận 通thông 。 通thông 時thời 論luận 別biệt 。 豈khởi 唯duy 行hành 爾nhĩ 。 教giáo 理lý 亦diệc 然nhiên 。 如như 以dĩ 機cơ 應ứng 對đối 教giáo 通thông 別biệt 。 佛Phật 以dĩ 一nhất 音âm 演diễn 說thuyết 法Pháp 。 眾chúng 生sanh 隨tùy 類loại 各các 得đắc 解giải 。 各các 解giải 則tắc 機cơ 別biệt 。 一nhất 音âm 則tắc 應ưng 通thông 。 各các 解giải 不bất 離ly 一nhất 音âm 。 一nhất 音âm 不bất 妨phương 各các 解giải 。 如như 金kim 光quang 明minh 玄huyền 。 以dĩ 能năng 詮thuyên 文văn 字tự 為vi 教giáo 通thông 。 以dĩ 能năng 詮thuyên 所sở 以dĩ 為vi 教giáo 別biệt 。 所sở 以dĩ 即tức 是thị 四tứ 悉tất 檀đàn 也dã 。 一nhất 一nhất 悉tất 檀đàn 皆giai 用dụng 文văn 字tự 。 一nhất 一nhất 文văn 字tự 不bất 離ly 悉tất 檀đàn 。 如như 以dĩ 名danh 實thật 對đối 理lý 通thông 別biệt 。 多đa 名danh 不bất 離ly 一nhất 實thật 。 一nhất 實thật 不bất 妨phương 多đa 名danh 。 故cố 三tam 通thông 別biệt 。 皆giai 悉tất 同đồng 時thời 。 悉tất 類loại 樂nhạo/nhạc/lạc 中trung 管quản 色sắc 之chi 韻vận 。 約ước 聲thanh 則tắc 通thông 。 約ước 曲khúc 則tắc 別biệt 。 通thông 別biệt 二nhị 用dụng 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 三tam 理lý 雖tuy 下hạ 。 理lý 通thông 別biệt 。 名danh 實thật 相tướng 對đối 名danh 即tức 是thị 門môn 。 乃nãi 以dĩ 四tứ 門môn 彰chương 一nhất 理lý 也dã 。 亦diệc 是thị 事sự 別biệt 而nhi 對đối 理lý 通thông 。 良lương 以dĩ 諸chư 經kinh 多đa 用dụng 一nhất 事sự 而nhi 彰chương 於ư 理lý 。 得đắc 理lý 別biệt 名danh 。 如như 此thử 經Kinh 題đề 以dĩ 。 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 名danh 為vi 別biệt 理lý 。 以dĩ 對đối 通thông 名danh 經kinh 則tắc 通thông 理lý 。 若nhược 於ư 一nhất 化hóa 以dĩ 通thông 別biệt 理lý 解giải 經kinh 題đề 者giả 。 莫mạc 若nhược 四tứ 門môn 以dĩ 為vi 別biệt 理lý 。 四tứ 門môn 者giả 有hữu 門môn 。 空không 門môn 。 雙song 亦diệc 門môn 。 雙song 非phi 門môn 。 四tứ 門môn 名danh 通thông 。 須tu 分phần/phân 四tứ 教giáo 。 所sở 謂vị 三tam 藏tạng 教giáo 。 通thông 教giáo 別biệt 教giáo 。 圓viên 教giáo 。 四tứ 教giáo 各các 開khai 有hữu 等đẳng 四tứ 門môn 。 四tứ 四tứ 乃nãi 成thành 一nhất 十thập 六lục 門môn 。 詮thuyên 於ư 別biệt 理lý 成thành 十thập 六lục 理lý 。 理lý 尚thượng 非phi 一nhất 。 那na 得đắc 十thập 六lục 。 然nhiên 理lý 無vô 礙ngại 能năng 應ưng 諸chư 門môn 。 猶do 彼bỉ 虛hư 空không 其kỳ 體thể 實thật 非phi 。 方phương 圓viên 大đại 小tiểu 。 以dĩ 無vô 礙ngại 故cố 。 故cố 能năng 隨tùy 彼bỉ 方phương 圓viên 等đẳng 物vật 成thành 無vô 量lượng 相tương/tướng 。 從tùng 無vô 量lượng 說thuyết 即tức 是thị 別biệt 理lý 。 體thể 是thị 一nhất 空không 名danh 為vi 通thông 理lý 。 無vô 通thông 不bất 別biệt 無vô 別biệt 不bất 通thông 。 通thông 別biệt 合hợp 標tiêu 成thành 一nhất 題đề 目mục 。 二nhị 此thử 約ước 下hạ 。 結kết 五ngũ 時thời 之chi 內nội 。 一nhất 一nhất 經kinh 題đề 皆giai 具cụ 通thông 別biệt 。 若nhược 不bất 用dụng 此thử 教giáo 行hành 理lý 判phán 。 徒đồ 分phần/phân 通thông 別biệt 。 全toàn 無vô 所sở 以dĩ 也dã 。 然nhiên 無vô 量lượng 行hành 會hội 一nhất 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 四tứ 教giáo 四tứ 門môn 同đồng 詮thuyên 一nhất 理lý 若nhược 專chuyên 方Phương 等Đẳng 未vị 堪kham 此thử 聞văn 。 乃nãi 是thị 預dự 取thủ 法pháp 華hoa 之chi 意ý 。 跨khóa 節tiết 而nhi 談đàm 。 於ư 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 解giải 釋thích 諸chư 經kinh 不bất 約ước 法pháp 華hoa 寧ninh 窮cùng 一nhất 化hóa 。 二nhị 更cánh 約ước 下hạ 。 約ước 一nhất 題đề 。 一nhất 化hóa 經kinh 目mục 通thông 別biệt 二nhị 名danh 。 具cụ 教giáo 等đẳng 三tam 關quan 涉thiệp 既ký 廣quảng 。 思tư 修tu 或hoặc 難nạn/nan 故cố 。 就tựu 即tức 今kim 所sở 解giải 經kinh 題đề 。 明minh 教giáo 行hành 理lý 。 宛uyển 然nhiên 可khả 見kiến 。 此thử 三tam 皆giai 別biệt 。 以dĩ 對đối 經Kinh 字tự 。 即tức 是thị 三tam 通thông 。 故cố 云vân 任nhậm 運vận 有hữu 通thông 別biệt 意ý 。 欲dục 使sử 行hành 者giả 。 即tức 此thử 一nhất 題đề 。 就tựu 說thuyết 解giải 教giáo 起khởi 能năng 觀quán 行hành 見kiến 真chân 佛Phật 理lý 。 三tam 更cánh 就tựu 下hạ 。 約ước 一nhất 字tự 。 一nhất 題đề 雖tuy 約ước 而nhi 涉thiệp 三tam 名danh 。 今kim 示thị 一nhất 字tự 。 解giải 行hành 證chứng 三tam 。 悉tất 得đắc 具cụ 足túc 。 此thử 復phục 為vi 二nhị 。 初sơ 就tựu 說thuyết 字tự 兼kiêm 含hàm 釋thích 題đề 。 中trung 說thuyết 字tự 最tối 可khả 顯hiển 於ư 教giáo 行hành 并tinh 理lý 。 故cố 引dẫn 釋thích 論luận 所sở 行hành 如như 所sở 說thuyết 句cú 。 以dĩ 示thị 說thuyết 中trung 含hàm 於ư 行hành 理lý 。 如như 者giả 真Chân 如Như 也dã 。 如như 名danh 不bất 異dị 。 一nhất 真chân 覺giác 性tánh 。 物vật 成thành 無vô 殊thù 。 三tam 際tế 平bình 等đẳng 。 契khế 此thử 如như 理lý 。 方phương 得đắc 心tâm 口khẩu 說thuyết 行hành 不bất 異dị 。 故cố 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 云vân 。 云vân 何hà 為vì 人nhân 演diễn 說thuyết 。 如như 如như 不bất 動động 。 法pháp 華hoa 云vân 。 諸chư 法pháp 空không 為vi 座tòa 。 處xử 此thử 為vi 說thuyết 法Pháp 。 事sự 相tướng 解giải 如như 。 二nhị 物vật 相tương 似tự 。 以dĩ 為vi 不bất 異dị 。 理lý 觀quán 解giải 如như 。 二nhị 物vật 性tánh 一nhất 。 方phương 名danh 不bất 異dị 。 故cố 釋thích 經kinh 如như 是thị 。 三tam 藏tạng 則tắc 以dĩ 傳truyền 佛Phật 所sở 說thuyết 。 似tự 水thủy 傳truyền 瓶bình 。 名danh 曰viết 文văn 如như 。 衍diễn 教giáo 不bất 爾nhĩ 。 通thông 以dĩ 二nhị 諦đế 相tướng 即tức 為vi 如như 。 別biệt 則tắc 唯duy 聞văn 中trung 道đạo 為vi 如như 。 圓viên 以dĩ 文văn 字tự 。 性tánh 離ly 為vi 如như 。 三tam 教giáo 約ước 此thử 方phương 曰viết 文văn 如như 。 論luận 就tựu 理lý 觀quán 心tâm 口khẩu 理lý 一nhất 。 方phương 得đắc 說thuyết 行hành 。 如như 如như 不bất 異dị 。 此thử 令linh 說thuyết 者giả 行hành 契khế 如như 理lý 也dã 。 二nhị 佛Phật 即tức 下hạ 。 就tựu 諸chư 字tự 互hỗ 具cụ 釋thích 。 佛Phật 復phục 本bổn 源nguyên 究cứu 竟cánh 覺giác 體thể 。 非phi 寂tịch 非phi 照chiếu 。 故cố 屬thuộc 法Pháp 身thân 。 觀quán 字tự 即tức 是thị 清thanh 淨tịnh 智trí 。 慧tuệ 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 故cố 屬thuộc 般Bát 若Nhã 。 無vô 量lượng 壽thọ 是thị 。 自tự 在tại 神thần 通thông 。 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 。 故cố 屬thuộc 解giải 脫thoát 。 今kim 將tương 諸chư 字tự 。 分phần/phân 對đối 三tam 德đức 。 深thâm 有hữu 所sở 以dĩ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 向hướng 就tựu 一nhất 字tự 明minh 教giáo 行hành 理lý 。 雖tuy 約ước 說thuyết 字tự 義nghĩa 具cụ 於ư 三tam 。 既ký 約ước 修tu 辯biện 。 尚thượng 通thông 前tiền 教giáo 。 而nhi 又hựu 未vị 明minh 字tự 字tự 具cụ 三tam 。 故cố 今kim 特đặc 用dụng 涅Niết 槃Bàn 三tam 德đức 。 對đối 於ư 諸chư 字tự 。 乃nãi 彰chương 諸chư 字tự 性tánh 各các 具cụ 三tam 。 非phi 前tiền 教giáo 人nhân 所sở 能năng 思tư 說thuyết 。 良lương 以dĩ 三tam 德đức 性tánh 本bổn 圓viên 融dung 。 一nhất 一nhất 互hỗ 具cụ 故cố 。 直trực 法Pháp 身thân 非phi 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 必tất 具cụ 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 直trực 般Bát 若Nhã 非phi 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 必tất 具cụ 解giải 脫thoát 法Pháp 身thân 。 直trực 解giải 脫thoát 非phi 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 必tất 具cụ 法Pháp 身thân 般Bát 若Nhã 。 三tam 德đức 即tức 是thị 教giáo 行hành 理lý 三tam 。 般Bát 若Nhã 是thị 教giáo 。 智trí 在tại 說thuyết 故cố 。 解giải 脫thoát 是thị 行hành 。 用dụng 從tùng 緣duyên 故cố 。 法Pháp 身thân 屬thuộc 理lý 。 是thị 所sở 顯hiển 故cố 。 佛Phật 字tự 既ký 是thị 法Pháp 身thân 之chi 理lý 。 即tức 具cụ 二nhị 德đức 及cập 教giáo 行hành 也dã 。 觀quán 字tự 既ký 屬thuộc 般Bát 若Nhã 之chi 教giáo 。 亦diệc 具cụ 二nhị 德đức 及cập 行hành 理lý 也dã 。 無vô 量lượng 壽thọ 既ký 是thị 。 解giải 脫thoát 之chi 行hành 。 亦diệc 具cụ 二nhị 德đức 及cập 理lý 教giáo 也dã 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 豈khởi 得đắc 即tức 一nhất 達đạt 三tam 即tức 三Tam 達Đạt 一nhất 。 問vấn 本bổn 以dĩ 一nhất 字tự 具cụ 教giáo 行hành 理lý 。 今kim 何hà 得đắc 以dĩ 無vô 量lượng 壽thọ 三tam 字tự 。 方phương 具cụ 於ư 三tam 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 約ước 一nhất 字tự 也dã 。 答đáp 以dĩ 題đề 諸chư 字tự 對đối 三tam 德đức 釋thích 。 斯tư 是thị 妙diệu 談đàm 。 貴quý 在tại 得đắc 意ý 。 欲dục 令linh 行hành 者giả 知tri 三tam 德đức 性tánh 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 一nhất 字tự 一nhất 句cú 。 一nhất 偈kệ 一nhất 品phẩm 。 一nhất 部bộ 一nhất 經kinh 。 一nhất 時thời 一nhất 化hóa 。 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 。 依y 正chánh 色sắc 心tâm 。 多đa 亦diệc 三tam 德đức 。 少thiểu 亦diệc 三tam 德đức 。 一nhất 塵trần 三tam 德đức 不bất 小tiểu 。 剎sát 海hải 三tam 德đức 不bất 大đại 。 故cố 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 一nhất 中trung 解giải 無vô 量lượng 等đẳng 也dã 。 若nhược 得đắc 此thử 意ý 。 今kim 之chi 妙diệu 觀quán 有hữu 造tạo 修tu 分phần/phân 。 應ưng 色sắc 一nhất 相tương/tướng 可khả 照chiếu 三Tam 身Thân 。 依y 報báo 一nhất 塵trần 即tức 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 故cố 十thập 六lục 觀quán 皆giai 照chiếu 三tam 諦đế 。 其kỳ 不bất 信tín 者giả 。 則tắc 辜cô 吾ngô 祖tổ 立lập 茲tư 法pháp 矣hĩ 。 二nhị 於ư 一nhất 下hạ 。 約ước 一nhất 字tự 以dĩ 校giảo 量lượng 三tam 初sơ 正chánh 校giảo 量lượng 。 上thượng 窮cùng 妙diệu 旨chỉ 。 從tùng 廣quảng 至chí 狹hiệp 。 今kim 校giáo 功công 德đức 。 從tùng 少thiểu 至chí 多đa 。 一nhất 字tự 尚thượng 詮thuyên 大đại 涅Niết 槃Bàn 理lý 。 況huống 一nhất 切thiết 經kinh 豈khởi 不bất 圓viên 遍biến 。 二nhị 故cố 經kinh 下hạ 。 引dẫn 經kinh 證chứng 。 如như 金kim 光quang 明minh 。 及cập 諸chư 大Đại 乘Thừa 。 多đa 作tác 此thử 說thuyết 。 三tam 若nhược 不bất 下hạ 。 結kết 今kim 得đắc 。 不bất 明minh 一nhất 字tự 圓viên 具cụ 三tam 德đức 。 諸chư 經kinh 所sở 說thuyết 一nhất 句cú 一nhất 題đề 。 受thọ 持trì 功công 德đức 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 便tiện 成thành 虛hư 設thiết 也dã 。 自tự 非phi 道Đạo 場Tràng 得đắc 入nhập 三tam 昧muội 。 發phát 旋toàn 總tổng 持trì 。 曷hạt 能năng 妙diệu 說thuyết 自tự 在tại 若nhược 斯tư 。 二nhị 初sơ 釋thích 下hạ 。 就tựu 別biệt 廣quảng 明minh 。 置trí 通thông 釋thích 別biệt 也dã 。 文văn 四tứ 。 初sơ 釋thích 佛Phật 字tự 二nhị 。 初sơ 正chánh 約ước 佛Phật 名danh 示thị 六lục 即tức 二nhị 。 初sơ 翻phiên 名danh 標tiêu 示thị 。 梵Phạm 云vân 佛Phật 陀Đà 。 華hoa 言ngôn 覺giác 者giả 。 即tức 說thuyết 教giáo 主chủ 。 別biệt 號hiệu 稱xưng 曰viết 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 通thông 號hiệu 有hữu 十thập 。 今kim 舉cử 第đệ 九cửu 。 故cố 標tiêu 佛Phật 也dã 。 既ký 是thị 極cực 果quả 。 即tức 究cứu 竟cánh 覺giác 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 。 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 。 遠viễn 離ly 微vi 細tế 念niệm 故cố 。 心tâm 即tức 常thường 住trụ 。 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 。 此thử 覺giác 圓viên 淨tịnh 無vô 所sở 對đối 待đãi 。 生sanh 佛Phật 依y 正chánh 鎔dong 融dung 總tổng 攝nhiếp 。 十thập 方phương 三tam 世thế 。 亙# 徹triệt 無vô 外ngoại 。 五ngũ 住trụ 二nhị 死tử 盡tận 淨tịnh 無vô 餘dư 。 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 永vĩnh 絕tuyệt 思tư 議nghị 。 強cường/cưỡng 名danh 妙diệu 覺giác 。 此thử 之chi 覺giác 義nghĩa 有hữu 六lục 種chủng 即tức 。 即tức 者giả 是thị 義nghĩa 。 今kim 釋Thích 迦Ca 文Văn 。 乃nãi 究cứu 竟cánh 是thị 圓viên 淨tịnh 之chi 覺giác 。 一nhất 切thiết 凡phàm 聖thánh 無vô 不bất 全toàn 體thể 皆giai 是thị 此thử 覺giác 。 雖tuy 全toàn 體thể 是thị 。 且thả 迷mê 悟ngộ 因nhân 果quả 其kỳ 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 故cố 以dĩ 六lục 種chủng 分phân 別biệt 此thử 是thị 。 所sở 謂vị 理lý 是thị 。 名danh 字tự 是thị 。 觀quán 行hành 是thị 。 相tương 似tự 是thị 。 分phần/phân 證chứng 是thị 。 究cứu 竟cánh 是thị 。 然nhiên 若nhược 不bất 知tri 性tánh 染nhiễm 性tánh 惡ác 。 所sở 有hữu 染nhiễm 惡ác 定định 須tu 斷đoạn 破phá 。 如như 何hà 可khả 論luận 全toàn 體thể 是thị 邪tà 。 全toàn 體thể 是thị 故cố 。 免miễn 於ư 退thoái 屈khuất 。 六lục 分phần 別biệt 故cố 。 免miễn 於ư 上thượng 慢mạn 。 六lục 不bất 離ly 即tức 。 即tức 不bất 妨phương 六lục 。 六lục 即tức 義nghĩa 成thành 圓viên 位vị 可khả 辯biện 。 問vấn 所sở 言ngôn 凡phàm 聖thánh 全toàn 體thể 即tức 佛Phật 。 為vi 即tức 自tự 己kỷ 當đương 果quả 之chi 佛Phật 。 為vi 即tức 釋Thích 迦Ca 已dĩ 成thành 之chi 佛Phật 。 答đáp 自tự 己kỷ 當đương 果quả 。 釋Thích 迦Ca 已dĩ 成thành 。 二nhị 佛Phật 之chi 體thể 究cứu 竟cánh 不bất 別biệt 。 故cố 諸chư 果quả 佛Phật 為vi 生sanh 性tánh 佛Phật 。 迷mê 則tắc 俱câu 迷mê 。 見kiến 則tắc 俱câu 見kiến 。 故cố 己kỷ 他tha 佛Phật 於ư 今kim 色sắc 心tâm 。 皆giai 可khả 辯biện 於ư 六lục 即tức 義nghĩa 也dã 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 六lục 即tức 之chi 義nghĩa 不bất 專chuyên 在tại 佛Phật 。 一nhất 切thiết 假giả 實thật 三tam 乘thừa 人nhân 天thiên 。 下hạ 至chí 蛣# 蜣khương 地địa 獄ngục 色sắc 心tâm 。 皆giai 須tu 六lục 即tức 辯biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。 所sở 謂vị 理lý 蛣# 蜣khương 名danh 字tự 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 蛣# 蜣khương 。 今kim 釋thích 教giáo 主chủ 。 故cố 就tựu 佛Phật 辯biện 。 以dĩ 論luận 十thập 界giới 皆giai 理lý 性tánh 故cố 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 一nhất 一nhất 不bất 改cải 故cố 名danh 字tự 。 去khứ 不bất 唯duy 顯hiển 佛Phật 。 九cửu 亦diệc 同đồng 彰chương 。 至chí 於ư 果quả 成thành 。 十thập 皆giai 究cứu 竟cánh 故cố 蛣# 蜣khương 等đẳng 皆giai 明minh 六lục 即tức 。 二nhị 涅Niết 槃Bàn 下hạ 。 就tựu 覺giác 廣quảng 明minh 六lục 。 初sơ 理lý 即tức 。 六lục 種chủng 即tức 名danh 皆giai 是thị 事sự 理lý 體thể 不bất 二nhị 義nghĩa 。 而nhi 事sự 有hữu 逆nghịch 順thuận 。 名danh 字tự 等đẳng 五ngũ 是thị 順thuận 修tu 事sự 。 唯duy 理lý 性tánh 一nhất 純thuần 逆nghịch 修tu 事sự 。 此thử 逆nghịch 順thuận 事sự 。 與dữ 本bổn 覺giác 理lý 體thể 皆giai 不bất 二nhị 。 其kỳ 逆nghịch 順thuận 名danh 自tự 何hà 而nhi 立lập 。 以dĩ 知tri 不bất 二nhị 。 事sự 皆giai 合hợp 理lý 。 名danh 之chi 為vi 順thuận 。 其kỳ 不bất 知tri 者giả 。 事sự 皆giai 違vi 理lý 故cố 名danh 為vi 逆nghịch 。 名danh 字tự 等đẳng 五ngũ 。 若nhược 淺thiển 若nhược 深thâm 。 皆giai 知tri 皆giai 順thuận 。 若nhược 初sơ 理lý 即tức 唯duy 迷mê 唯duy 逆nghịch 。 而nhi 迷mê 逆nghịch 事sự 與dữ 其kỳ 覺giác 理lý 。 未vị 始thỉ 暫tạm 乖quai 。 故cố 名danh 即tức 佛Phật 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 良lương 由do 眾chúng 生sanh 性tánh 具cụ 染nhiễm 惡ác 不bất 可khả 變biến 異dị 。 其kỳ 性tánh 圓viên 明minh 。 名danh 之chi 為vi 佛Phật 。 性tánh 染nhiễm 性tánh 惡ác 全toàn 體thể 起khởi 作tác 。 修tu 染nhiễm 修tu 惡ác 更cánh 無vô 別biệt 體thể 。 全toàn 修tu 是thị 性tánh 故cố 得đắc 迷mê 事sự 無vô 非phi 理lý 佛Phật 。 即tức 以dĩ 此thử 理lý 起khởi 惑hoặc 。 造tạo 業nghiệp 輪luân 迴hồi 生sanh 死tử 。 而nhi 全toàn 不bất 知tri 事sự 全toàn 是thị 理lý 。 長trường/trưởng 劫kiếp 用dụng 理lý 長trường/trưởng 劫kiếp 不bất 知tri 。 不bất 由do 不bất 知tri 。 便tiện 非phi 理lý 佛Phật 。 以dĩ 全toàn 是thị 故cố 。 名danh 理lý 即tức 佛Phật 。 以dĩ 不bất 知tri 故cố 。 非phi 後hậu 五ngũ 即tức 。 然nhiên 理lý 即tức 佛Phật 。 貶biếm 之chi 極cực 也dã 。 以dĩ 其kỳ 全toàn 乏phạp 解giải 行hành 證chứng 即tức 。 但đãn 有hữu 理lý 性tánh 自tự 爾nhĩ 即tức 也dã 。 又hựu 理lý 即tức 佛Phật 。 非phi 於ư 事sự 外ngoại 指chỉ 理lý 為vi 佛Phật 。 蓋cái 言ngôn 三tam 障chướng 理lý 全toàn 是thị 佛Phật 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 不bất 名danh 障chướng 即tức 佛Phật 。 而nhi 名danh 理lý 即tức 佛Phật 者giả 。 欲dục 障chướng 後hậu 五ngũ 有hữu 修tu 德đức 是thị 。 此thử 之chi 一nhất 位vị 唯duy 理lý 性tánh 是thị 也dã 。 又hựu 障chướng 即tức 佛Phật 。 其kỳ 名danh 猶do 通thông 。 以dĩ 後hậu 五ngũ 人nhân 皆giai 了liễu 三tam 障chướng 即tức 是thị 佛Phật 故cố 。 釋thích 此thử 為vi 三tam 。 初sơ 引dẫn 諸chư 經kinh 示thị 即tức 。 初sơ 引dẫn 大đại 經kinh 迦Ca 葉Diếp 品phẩm 云vân 。 眾chúng 生sanh 即tức 是thị 佛Phật 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 離ly 眾chúng 生sanh 不bất 得đắc 三tam 菩Bồ 提Đề 故cố 。 如Như 來Lai 性tánh 品phẩm 。 我ngã 者giả 即tức 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 佛Phật 性tánh 。 即tức 是thị 我ngã 義nghĩa 。 如như 是thị 我ngã 義nghĩa 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 常thường 為vì 無vô 量lượng 。 煩phiền 惱não 所sở 覆phú 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 不bất 能năng 得đắc 見kiến 。 如như 貧bần 女nữ 人nhân 舍xá 內nội 多đa 有hữu 真chân 金kim 之chi 藏tạng 。 家gia 人nhân 大đại 小tiểu 。 無vô 有hữu 知tri 者giả 。

時thời 有hữu 異dị 人nhân 。 善thiện 知tri 方phương 便tiện 。 乃nãi 至chí 即tức 於ư 其kỳ 家gia 掘quật 出xuất 金kim 藏tạng 。 又hựu 云vân 。 譬thí 如như 王vương 家gia 有hữu 大đại 力lực 士sĩ 。 其kỳ 人nhân 眉mi 間gian 有hữu 金kim 剛cang 珠châu 。 與dữ 餘dư 力lực 士sĩ 捔giác 力lực 相tương 撲phác 。 而nhi 彼bỉ 力lực 士sĩ 以dĩ 頭đầu 觸xúc 之chi 。 其kỳ 額ngạch 上thượng 珠châu 尋tầm 沒một 膚phu 中trung 。 都đô 不bất 自tự 知tri 是thị 珠châu 所sở 在tại 。 其kỳ 處xứ 有hữu 瘡sang 。 即tức 命mạng 良lương 醫y 。 欲dục 自tự 療liệu 治trị 。 乃nãi 至chí 時thời 醫y 執chấp 鏡kính 以dĩ 照chiếu 其kỳ 面diện 。 珠châu 在tại 鏡kính 中trung 明minh 了liễu 顯hiển 現hiện 等đẳng 。 如Như 來Lai 藏tạng 經Kinh 十thập 喻dụ 者giả 。 彼bỉ 經kinh 十thập 文văn 。 一nhất 法pháp 。 九cửu 喻dụ 。 一nhất 是thị 所sở 喻dụ 。 九cửu 是thị 能năng 喻dụ 。 以dĩ 所sở 從tùng 能năng 。 故cố 云vân 十thập 喻dụ 。 一nhất 法pháp 者giả 。 經Kinh 云vân 。

佛Phật 告cáo 金Kim 剛Cang 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 。

我ngã 以dĩ 佛Phật 眼nhãn 觀quán 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 貪tham 瞋sân 癡si 諸chư 煩phiền 惱não 中trung 。 有hữu 如Như 來Lai 智trí 。 如Như 來Lai 眼nhãn 。 如Như 來Lai 身thân 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 儼nghiễm 然nhiên 不bất 動động 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 在tại 諸chư 趣thú 。 煩phiền 惱não 身thân 中trung 。 有hữu 如Như 來Lai 藏tạng 。 常thường 無vô 染nhiễm 污ô 。 德đức 相tương/tướng 具cụ 足túc 。 如như 我ngã 無vô 異dị 。 於ư 此thử 文văn 後hậu 。 即tức 舉cử 九cửu 事sự 以dĩ 喻dụ 其kỳ 法pháp 。 各các 有hữu 長trường/trưởng 行hành 重trọng/trùng 頌tụng 。 一nhất 萎nuy 華hoa 佛Phật 身thân 喻dụ 。 二nhị 巖nham 蜂phong 淳thuần 蜜mật 喻dụ 。 三tam 糠khang 繪hội 粳canh 米mễ 喻dụ 。 四tứ 糞phẩn 穢uế 真chân 金kim 喻dụ 。 五ngũ 貧bần 家gia 寶bảo 藏tạng 喻dụ 。 六lục 菴am 羅la 內nội 實thật 喻dụ 。 七thất 弊tệ 衣y 金kim 像tượng 喻dụ 。 八bát 貧bần 女nữ 貴quý 胎thai 喻dụ 。 九cửu 焦tiêu 模mô 鑄chú 像tượng 喻dụ 。 弊tệ 帛bạch 者giả 。 經kinh 偈kệ 云vân 。 譬thí 如như 持trì 金kim 像tượng 。 行hành 詣nghệ 於ư 他tha 國quốc 。 裹khỏa 以dĩ 穢uế 弊tệ 物vật 。 棄khí 之chi 在tại 曠khoáng 野dã 。 天thiên 眼nhãn 見kiến 之chi 者giả 。 即tức 以dĩ 告cáo 眾chúng 人nhân 。 去khứ 穢uế 現hiện 真chân 像tượng 。 一nhất 切thiết 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 我ngã 天thiên 眼nhãn 亦diệc 爾nhĩ 。 觀quán 彼bỉ 眾chúng 生sanh 類loại 。 惡ác 業nghiệp 煩phiền 惱não 纏triền 。 生sanh 厄ách 備bị 眾chúng 苦khổ 。 又hựu 見kiến 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 無vô 明minh 塵trần 垢cấu 中trung 。 如Như 來Lai 性tánh 不bất 動động 。 無vô 能năng 毀hủy 壞hoại 者giả 。 土thổ/độ 模mô 者giả 。 經kinh 偈kệ 云vân 。 譬thí 如như 大đại 冶dã 鑄chú 。 無vô 量lượng 真chân 金kim 像tượng 。 愚ngu 者giả 自tự 外ngoại 觀quán 。 但đãn 見kiến 焦tiêu 黑hắc 土thổ 。 鑄chú 師sư 量lượng 已dĩ 冷lãnh 。 開khai 模mô 令linh 質chất 現hiện 。 眾chúng 穢uế 既ký 已dĩ 除trừ 。 相tướng 好hảo 劃hoạch 然nhiên 顯hiển 。 我ngã 以dĩ 佛Phật 眼nhãn 觀quán 。 眾chúng 生sanh 類loại 如như 是thị 。 煩phiền 惱não 淤ứ 泥nê 中trung 。 皆giai 有hữu 如Như 來Lai 性tánh 。 闇ám 室thất 下hạ 。 復phục 出xuất 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 如như 闇ám 室thất 中trung 井tỉnh 。 及cập 種chủng 種chủng 寶bảo 。 人nhân 亦diệc 知tri 有hữu 。 闇ám 故cố 不bất 見kiến 。 有hữu 善thiện 方phương 便tiện 。 然nhiên 大đại 明minh 燈đăng 。 照chiếu 之chi 得đắc 見kiến 。 是thị 人nhân 終chung 不bất 生sanh 念niệm 。 是thị 水thủy 及cập 寶bảo 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 爾nhĩ 。 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 非phi 適thích 今kim 也dã 。 大đại 智trí 如Như 來Lai 。 以dĩ 善thiện 方phương 便tiện 。 然nhiên 智trí 慧tuệ 燈đăng 。 令linh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 今kim 文văn 但đãn 引dẫn 闇ám 井tỉnh 具cụ 寶bảo 。 以dĩ 證chứng 理lý 即tức 。 不bất 取thủ 人nhân 亦diệc 知tri 有hữu 等đẳng 文văn 。 諸chư 喻dụ 皆giai 爾nhĩ 。 須tu 知tri 諸chư 喻dụ 。 理lý 兼kiêm 圓viên 別biệt 。 若nhược 言ngôn 三tam 障chướng 定định 覆phú 佛Phật 性tánh 破phá 障chướng 方phương 顯hiển 。 此thử 猶do 屬thuộc 別biệt 。 若nhược 全toàn 性tánh 成thành 障chướng 。 障chướng 即tức 佛Phật 性tánh 。 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 德đức 。 障chướng 消tiêu 者giả 則tắc 諸chư 喻dụ 皆giai 圓viên 。 方phương 是thị 今kim 文văn 理lý 即tức 之chi 喻dụ 。 故cố 如Như 來Lai 藏tạng 喻dụ 止Chỉ 觀Quán 顯hiển 別biệt 。 今kim 文văn 顯hiển 圓viên 。 次thứ 淨tịnh 名danh 皆giai 如như 。 語ngữ 尚thượng 涉thiệp 通thông 。 今kim 須tu 圓viên 解giải 。 次thứ 寶bảo 篋khiếp 下hạ 卷quyển 勝thắng 志chí 菩Bồ 薩Tát 。 向hướng 佛Phật 說thuyết 偈kệ 。 己kỷ 界giới 及cập 法Pháp 界Giới 。 眾chúng 生sanh 界giới 同đồng 等đẳng 。 己kỷ 界giới 即tức 心tâm 法pháp 。 法Pháp 界Giới 即tức 佛Phật 法Pháp 。 佛Phật 以dĩ 法Pháp 界Giới 而nhi 為vi 體thể 故cố 。 對đối 眾chúng 生sanh 界giới 即tức 成thành 三tam 法pháp 。 心tâm 生sanh 在tại 因nhân 佛Phật 法Pháp 在tại 果quả 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 云vân 一nhất 界giới 無vô 別biệt 界giới 也dã 。 二nhị 此thử 是thị 下hạ 。 就tựu 本bổn 覺giác 明minh 佛Phật 。 前tiền 引dẫn 諸chư 經kinh 。 雖tuy 云vân 即tức 佛Phật 。 猶do 未vị 的đích 示thị 覺giác 了liễu 之chi 相tướng 。 且thả 指chỉ 三tam 障chướng 體thể 全toàn 是thị 理lý 。 今kim 示thị 此thử 理lý 。 當đương 處xứ 照chiếu 明minh 。 名danh 為vi 本bổn 覺giác 。 佛Phật 義nghĩa 成thành 也dã 。 此thử 自tự 分phần/phân 二nhị 初sơ 正chánh 示thị 。 言ngôn 此thử 是thị 者giả 。 指chỉ 上thượng 大đại 經kinh 眾chúng 生sanh 即tức 佛Phật 。 諸chư 喻dụ 寶bảo 物vật 。 淨tịnh 名danh 皆giai 如như 。 寶bảo 篋khiếp 法Pháp 界Giới 。 此thử 等đẳng 皆giai 是thị 。 本bổn 性tánh 圓viên 智trí 。 非phi 三tam 般Bát 若Nhã 融dung 即tức 微vi 妙diệu 。 智trí 不bất 名danh 圓viên 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 一nhất 含hàm 受thọ 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 全toàn 法pháp 是thị 智trí 。 全toàn 智trí 是thị 法pháp 。 待đãi 對đối 斯tư 絕tuyệt 名danh 圓viên 覺giác 諸chư 法pháp 。 諸chư 法pháp 乃nãi 是thị 生sanh 佛Phật 依y 正chánh 。 三tam 際tế 十thập 方phương 。 此thử 等đẳng 時thời 處xứ 。 既ký 全toàn 是thị 智trí 。 何hà 有hữu 一nhất 處xứ 一nhất 物vật 一nhất 塵trần 。 體thể 不bất 明minh 了liễu 。 然nhiên 此thử 明minh 了liễu 非phi 心tâm 意ý 識thức 。 所sở 能năng 及cập 也dã 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 本bổn 覺giác 義nghĩa 云vân 。 心tâm 體thể 離ly 念niệm 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 等đẳng 虛hư 空không 界giới 。 本bổn 性tánh 明minh 了liễu 。 既ký 其kỳ 離ly 念niệm 安an 以dĩ 情tình 求cầu 所sở 謂vị 不bất 思tư 議nghị 智trí 照chiếu 等đẳng 也dã 。 勿vật 認nhận 六lục 道đạo 漏lậu 心tâm 三tam 乘thừa 證chứng 智trí 而nhi 為vi 本bổn 覺giác 明minh 了liễu 之chi 相tướng 。 妙diệu 覺giác 之chi 覺giác 方phương 是thị 理lý 佛Phật 。 全toàn 修tu 在tại 性tánh 斯tư 之chi 謂vị 歟# 。 二nhị 雖tuy 五ngũ 下hạ 遮già 情tình 。 情tình 執chấp 者giả 云vân 。 諸chư 有hữu 業nghiệp 縛phược 無vô 明minh 惑hoặc 暗ám 。 那na 言ngôn 眾chúng 生sanh 即tức 是thị 佛Phật 邪tà 。 故cố 遮già 之chi 曰viết 。 雖tuy 業nghiệp 至chí 無vô 間gian 。 而nhi 皆giai 當đương 體thể 是thị 三tam 解giải 脫thoát 。 雖tuy 見kiến 思tư 昏hôn 倒đảo 而nhi 本bổn 覺giác 理lý 未vị 始thỉ 不bất 存tồn 惑hoặc 業nghiệp 。 全toàn 是thị 性tánh 德đức 緣duyên 了liễu 佛Phật 性tánh 。 豈khởi 可khả 更cánh 壞hoại 理lý 佛Phật 。 刀đao 不bất 自tự 傷thương 故cố 。 二nhị 斯tư 下hạ 。 對đối 四tứ 事sự 辯biện 理lý 。 世thế 間gian 常thường 住trụ 者giả 。 即tức 十thập 法Pháp 界Giới 三tam 十thập 世thế 間gian 。 一nhất 一nhất 皆giai 住trụ 。 真Chân 如Như 法pháp 位vị 。 法pháp 位vị 常thường 故cố 。 世thế 相tương/tướng 亦diệc 常thường 。 然nhiên 世thế 本bổn 代đại 謝tạ 而nhi 言ngôn 常thường 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 真chân 實thật 性tánh 。 性tánh 不bất 改cải 故cố 。 故cố 名danh 為vi 常thường 。 若nhược 謂vị 遷thiên 流lưu 不bất 得đắc 言ngôn 常thường 。 斯tư 謂vị 情tình 見kiến 。 良lương 以dĩ 生sanh 法pháp 即tức 性tánh 故cố 。 常thường 住trụ 異dị 滅diệt 法pháp 即tức 性tánh 故cố 。 常thường 即tức 性tánh 之chi 常thường 。 非phi 常thường 無vô 常thường 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 言ngôn 偏thiên 意ý 圓viên 。 故cố 可khả 得đắc 云vân 一nhất 生sanh 一nhất 滅diệt 。 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 唯duy 生sanh 唯duy 住trụ 。 唯duy 異dị 唯duy 滅diệt 。 法pháp 華hoa 迹tích 門môn 顯hiển 所sở 證chứng 云vân 。 世thế 間gian 相tướng 常thường 住trụ 。 於ư 道Đạo 場Tràng 知tri 已dĩ 。 本bổn 門môn 乃nãi 云vân 。 如Như 來Lai 如như 實thật 知tri 見kiến 。 三tam 界giới 之chi 相tướng 。 非phi 如như 非phi 異dị 。 故cố 知tri 世thế 間gian 即tức 是thị 三tam 界giới 常thường 住trụ 。 豈khởi 乖quai 非phi 如như 非phi 異dị 。 本bổn 迹tích 雖tuy 殊thù 不bất 思tư 議nghị 一nhất 也dã 。 此thử 理lý 祕bí 妙diệu 。 佛Phật 能năng 明minh 見kiến 故cố 。 故cố 云vân 灼chước 然nhiên 。 今kim 我ngã 智trí 者giả 成thành 祕bí 妙diệu 觀quán 。 雖tuy 是thị 肉nhục 眼nhãn 。 而nhi 名danh 佛Phật 眼nhãn 。 能năng 見kiến 祕bí 藏tạng 亦diệc 云vân 灼chước 然nhiên 。 故cố 妙diệu 樂lạc 云vân 。 顯hiển 露lộ 彰chương 灼chước 稱xưng 為vi 真chân 祕bí 真chân 祕bí 之chi 理lý 即tức 世thế 相tương/tướng 常thường 。 世thế 相tương/tướng 常thường 故cố 眾chúng 生sanh 即tức 佛Phật 。 此thử 理lý 妙diệu 故cố 。 有hữu 佛Phật 教giáo 化hóa 不bất 益ích 一nhất 毫hào 。 空không 過quá 無vô 佛Phật 。 不bất 損tổn 一nhất 毫hào 。 五ngũ 即tức 得đắc 之chi 何hà 足túc 為vi 高cao 理lý 即tức 失thất 之chi 未vị 始thỉ 暫tạm 下hạ 。 對đối 此thử 四tứ 事sự 示thị 理lý 佛Phật 也dã 二nhị 如như 斯tư 下hạ 。 名danh 字tự 即tức 。 此thử 至chí 究cứu 竟cánh 皆giai 修tu 德đức 也dã 。 須tu 論luận 損tổn 益ích 及cập 以dĩ 高cao 下hạ 。 言ngôn 名danh 字tự 即tức 佛Phật 者giả 。 修tu 德đức 之chi 始thỉ 。 聞văn 前tiền 理lý 性tánh 能năng 詮thuyên 名danh 也dã 。 然nhiên 有hữu 收thu 簡giản 。 收thu 則tắc 耳nhĩ 歷lịch 法Pháp 音âm 。 不bất 門môn 明minh 昧muội 異dị 全toàn 不bất 聞văn 。 俱câu 在tại 此thử 位vị 。 簡giản 則tắc 未vị 得đắc 圓viên 聞văn 。 齊tề 別biệt 內nội 凡phàm 。 尚thượng 屬thuộc 理lý 即tức 。 以dĩ 七thất 方phương 便tiện 未vị 解giải 妙diệu 名danh 。 豈khởi 知tri 即tức 佛Phật 。 此thử 自tự 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 帶đái 喻dụ 示thị 名danh 字tự 二nhị 。 初sơ 不bất 聞văn 之chi 失thất 。 理lý 雖tuy 是thị 佛Phật 全toàn 體thể 在tại 迷mê 。 佛Phật 出xuất 不bất 聞văn 經Kinh 名danh 絕tuyệt 聽thính 。 此thử 乃nãi 卻khước 指chỉ 但đãn 理lý 之chi 失thất 也dã 。 二nhị 若nhược 佛Phật 下hạ 。 聞văn 名danh 之chi 得đắc 。 六lục 即tức 辯biện 佛Phật 。 故cố 今kim 名danh 字tự 唯duy 約ước 三Tam 寶Bảo 及cập 十thập 號hiệu 也dã 。 無vô 明minh 長trường 夜dạ 佛Phật 出xuất 令linh 曉hiểu 。 闡xiển 本bổn 智trí 日nhật 乃nãi 識thức 三Tam 寶Bảo 照chiếu 世thế 光quang 明minh 。 生sanh 死tử 巨cự 關quan 無vô 佛Phật 長trường/trưởng 鎖tỏa 。 佛Phật 能năng 於ư 此thử 。 開khai 甘cam 露lộ 門môn 。 令linh 知tri 十thập 號hiệu 是thị 常thường 住trụ 味vị 。 此thử 光quang 此thử 味vị 。 乃nãi 從tùng 眾chúng 生sanh 心tâm 性tánh 流lưu 出xuất 。 還hoàn 使sử 眾chúng 生sanh 解giải 此thử 光quang 味vị 即tức 本bổn 性tánh 佛Phật 。 因nhân 說thuyết 等đẳng 者giả 。 卻khước 指chỉ 貧bần 女nữ 舍xá 寶bảo 喻dụ 也dã 。 初sơ 既ký 不bất 知tri 家gia 有hữu 寶bảo 藏tạng 。 唯duy 受thọ 貧bần 苦khổ 。 因nhân 示thị 得đắc 知tri 。 寶bảo 雖tuy 未vị 掘quật 預dự 生sanh 適thích 悅duyệt 。 此thử 等đẳng 法pháp 喻dụ 皆giai 示thị 於ư 名danh 有hữu 識thức 知tri 義nghĩa 。 能năng 知tri 所sở 知tri 即tức 名danh 字tự 佛Phật 。 二nhị 故cố 須tu 下hạ 。 引dẫn 人nhân 明minh 即tức 佛Phật 。 梵Phạm 云vân 須tu 達đạt 多đa 。 此thử 云vân 善thiện 施thí 。 亦diệc 曰viết 給Cấp 孤Cô 獨Độc 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 七thất 云vân 。 舍Xá 衛Vệ 有hữu 長trưởng 者giả 。 名danh 須Tu 達Đạt 多Đa 。 為vi 兒nhi 娉phinh 婦phụ 。 詣nghệ 王Vương 舍Xá 城Thành 。 宿túc 珊san 壇đàn 那na 舍xá 。 見kiến 彼bỉ 長trưởng 者giả 中trung 夜dạ 而nhi 起khởi 。 莊trang 嚴nghiêm 舍xá 宅trạch 。 乃nãi 問vấn 。 當đương 請thỉnh 摩ma 伽già 陀đà 王vương 耶da 。 答đáp 云vân 。 請thỉnh 佛Phật 。 須tu 達đạt 初sơ 聞văn 。 身thân 毛mao 皆giai 竪thụ 。

復phục 問vấn 。

今kim 在tại 何hà 處xứ 。

答đáp 曰viết 。

在tại 迦ca 蘭lan 陀đà 精tinh 舍xá 。 須tu 達đạt 思tư 念niệm 欲dục 見kiến 。 于vu 時thời 忽hốt 見kiến 光quang 明minh 如như 晝trú 。 尋tầm 道đạo 而nhi 出xuất 。 城thành 門môn 自tự 開khai 。 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 證chứng 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 疏sớ/sơ 云vân 。 巨cự 關quan 。 即tức 城thành 門môn 也dã 。 今kim 明minh 毛mao 竪thụ 。 即tức 驚kinh 覺giác 也dã 。 聞văn 名danh 生sanh 覺giác 即tức 本bổn 性tánh 佛Phật 。 若nhược 論luận 大đại 經kinh 追truy 敘tự 昔tích 事sự 。 方phương 證chứng 初sơ 果quả 。 驗nghiệm 聞văn 名danh 時thời 。 未vị 能năng 解giải 了liễu 覺giác 即tức 本bổn 性tánh 。 及cập 前tiền 科khoa 中trung 三Tam 寶Bảo 十thập 號hiệu 。 亦diệc 涉thiệp 於ư 小tiểu 。 今kim 約ước 跨khóa 節tiết 取thủ 意ý 而nhi 談đàm 。 五ngũ 時thời 示thị 現hiện 身thân 相tướng 。 名danh 號hiệu 說thuyết 法Pháp 度độ 人nhân 。 乃nãi 至chí 聞văn 者giả 一nhất 念niệm 微vi 解giải 。 一nhất 一nhất 皆giai 是thị 。 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 。 當đương 處xứ 無vô 非phi 本bổn 性tánh 佛Phật 法Pháp 。 如như 前tiền 一nhất 化hóa 增tăng 數số 諸chư 行hành 。 皆giai 會hội 圓viên 常thường 。 四tứ 教giáo 四tứ 門môn 。 唯duy 詮thuyên 一nhất 理lý 。 不bất 從tùng 跨khóa 節tiết 焉yên 消tiêu 彼bỉ 文văn 。 況huống 文văn 出xuất 涅Niết 槃Bàn 。 部bộ 已dĩ 開khai 會hội 。 故cố 約ước 驚kinh 覺giác 示thị 名danh 字tự 佛Phật 。

觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 妙Diệu 宗Tông 鈔Sao 卷quyển 第đệ 一nhất

Print Friendly, PDF & Email