圓Viên 覺Giác 經Kinh 精Tinh 解Giải 評Bình 林Lâm

明Minh 焦Tiêu 竑 纂Toản

精Tinh 解Giải 評Bình 林Lâm 卷Quyển 之Chi 上Thượng 大Đại 方Phương 廣Quảng 圓Viên 覺Giác 脩Tu 多Đa 羅La 了Liễu 義Nghĩa 經Kinh

太thái 史sử 漪# 園viên 。 焦tiêu 竑# 。 弱nhược 侯hầu 父phụ 。 纂toản 。

太thái 史sử 如như 岡# 。 陳trần 懿# 典điển 。 孟# 常thường 父phụ 。 校giáo 。

(# 晁# 文văn 元nguyên 曰viết 。 圓viên 覺giác 之chi 首thủ 。 佛Phật 為vi 十thập 二nhị 大Đại 士Sĩ 。 說thuyết 如Như 來Lai 本bổn 起khởi 因nhân 德đức 。 修tu 之chi 以dĩ 三tam 觀quán 圓viên 覺giác 。 盖# 自tự 誠thành 而nhi 明minh 者giả 也dã )# 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 此thử 覺giác 有hữu 廣quảng 大đại 義nghĩa 。 有hữu 方phương 圓viên 義nghĩa 。 謂vị 體thể 大đại 而nhi 用dụng 廣quảng 。 理lý 方phương 而nhi 義nghĩa 圓viên 。 方phương 是thị 正chánh 直trực 。 不bất 偏thiên 不bất 邪tà 。 圓viên 是thị 滿mãn 足túc 。 無vô 虧khuy 無vô 缺khuyết 。 亦diệc 可khả 大đại 方phương 是thị 體thể 。 廣quảng 圓viên 是thị 用dụng 。 謂vị 體thể 大đại 而nhi 方phương 正chánh 不bất 偏thiên 。 用dụng 廣quảng 而nhi 圓viên 滿mãn 無vô 缺khuyết 故cố 。 復phục 以dĩ 方phương 連liên 大đại 。 以dĩ 圓viên 連liên 廣quảng 。 又hựu 上thượng 三tam 字tự 是thị 別biệt 。 圓viên 字tự 是thị 惣# 。 意ý 明minh 此thử 覺giác 具cụ 足túc 三tam 大đại 之chi 德đức 故cố 名danh 〔# 圓viên 〕# )# 。

裴# 休hưu 曰viết 。 大đại 者giả 。 其kỳ 性tánh 廣quảng 愽# 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 方phương 者giả 。 就tựu 法pháp 得đắc 名danh 。 軌quỹ 持trì 為vi 義nghĩa 。 軌quỹ 生sanh 物vật 解giải 。 任nhậm 持trì 自tự 性tánh 。 廣quảng 者giả 。 從tùng 用dụng 得đắc 名danh 。 廣quảng 多đa 廣quảng 愽# 為vi 義nghĩa 。 廣quảng 多đa 者giả 。 此thử 圓viên 覺giác 性tánh 。 本bổn 有hữu 過quá 塵trần 沙sa 之chi 妙diệu 用dụng 。 潛tiềm 興hưng 密mật 應ưng 。 無vô 有hữu 休hưu 息tức 。 無vô 有hữu 窮cùng 盡tận 。 廣quảng 愽# 者giả 。 此thử 無vô 盡tận 之chi 用dụng 。 一nhất 一nhất 同đồng 與dữ 覺giác 性tánh 。 無vô 有hữu 邊biên 際tế 。 無vô 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 圓viên 覺giác 者giả 。 直trực 指chỉ 法pháp 體thể 。 若nhược 不bất 克khắc 體thể 標tiêu 指chỉ 。 則tắc 不bất 知tri 向hướng 來lai 說thuyết 何hà 法pháp 大đại 。 說thuyết 何hà 法pháp 廣quảng 。 圓viên 者giả 。 滿mãn 足túc 周chu 備bị 。 此thử 外ngoại 更cánh 無vô 一nhất 法pháp 。 覺giác 者giả 。 虗hư 明minh 靈linh 照chiếu 。 無vô 諸chư 分phân 別biệt 念niệm 想tưởng 。 此thử 覺giác 非phi 離ly 凡phàm 局cục 聖thánh 。 非phi 離ly 境cảnh 局cục 心tâm 。 心tâm 境cảnh 凡phàm 聖thánh 本bổn 空không 。 唯duy 是thị 靈linh 覺giác 。 故cố 言ngôn 圓viên 也dã 。 脩tu 多đa 羅la 三tam 字tự 。 總tổng 指chỉ 諸chư 經kinh 。 了liễu 義nghĩa 二nhị 字tự 。 歎thán 此thử 一nhất 部bộ 。 是thị 諸chư 經kinh 決quyết 了liễu 之chi 義nghĩa 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 是thị 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 目mục 。 經kinh 之chi 一nhất 字tự 。 正chánh 是thị 此thử 典điển 。 今kim 隨tùy 文văn 便tiện 。 均quân 於ư 廣quảng 略lược 總tổng 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 信tín 聞văn 時thời 主chủ 。 二nhị 說thuyết 處xứ 依y 真chân 。 三tam 同đồng 體thể 法pháp 眾chúng 。 今kim 初sơ 信tín 聞văn 時thời 主chủ 。

如như 是thị 我ngã 聞văn 。

一nhất 時thời 婆Bà 伽Già 婆Bà 。 入nhập 於ư 神thần 通thông 。 大đại 光quang 明minh 藏tạng 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 聖thánh 人nhân 說thuyết 法Pháp 。 但đãn 為vi 顯hiển 如như 。 唯duy 如như 為vi 是thị 。 故cố 稱xưng 如như 是thị 。 又hựu 真chân 不bất 違vi 俗tục 名danh 如như 。 俗tục 順thuận 於ư 真chân 為vi 是thị 。 又hựu 如như 者giả 當đương 理lý 之chi 言ngôn 。 是thị 者giả 無vô 非phi 之chi 穪# 。 又hựu 有hữu 無vô 不bất 二nhị 為vi 如như 。 如như 非phi 有hữu 無vô 為vi 是thị 。 若nhược 唯duy 就tựu 當đương 經kinh 說thuyết 者giả 。 凡phàm 聖thánh 因nhân 果quả 。 不bất 異dị 圓viên 覺giác 〔# 名danh 〕# 唯duy 此thử 因nhân 果quả 。 方phương 離ly 過quá 非phi 為vi 是thị )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 諸chư 佛Phật 有hữu 常thường 光quang 放phóng 光quang 。 若nhược 約ước 常thường 光quang 。 即tức 是thị 藏tạng 論luận 云vân 。 心tâm 性tánh 不bất 起khởi 。 即tức 是thị 大đại 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 徧biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 若nhược 約ước 所sở 放phóng 光quang 及cập 所sở 起khởi 通thông 。 即tức 神thần 通thông 光quang 明minh 之chi 藏tạng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 如như 是thị 之chi 法Pháp 。 我ngã 從tùng 佛Phật 聞văn 。 聞văn 成thành 就tựu 也dã 。 我ngã 即tức 文Văn 殊Thù 及cập 阿A 難Nan 海hải 。 五ngũ 蘊uẩn 假giả 者giả 。 云vân 何hà 稱xưng 我ngã 。 我ngã 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 凡phàm 夫phu 徧biến 計kế 。 二nhị 外ngoại 道đạo 宗tông 計kế 。 三tam 諸chư 聖thánh 隨tùy 世thế 假giả 分phần/phân 賓tân 主chủ 。 四tứ 法Pháp 身thân 真chân 我ngã 。 今kim 是thị 後hậu 二nhị 。 故cố 無vô 故cố 也dã 。 聞văn 謂vị 耳nhĩ 根căn 發phát 識thức 。 雖tuy 因nhân 耳nhĩ 處xứ 。 癈phế 別biệt 從tùng 總tổng 。 故cố 稱xưng 我ngã 聞văn 。 非phi 邪tà 慢mạn 心tâm 。 而nhi 有hữu 所sở 說thuyết 。 若nhược 無vô 相tướng 宗tông 。 我ngã 既ký 無vô 我ngã 。 聞văn 亦diệc 無vô 聞văn 。 從tùng 緣duyên 空không 故cố 。 不bất 壞hoại 假giả 名danh 。 即tức 不bất 聞văn 聞văn 耳nhĩ 。

時thời 成thành 就tựu 也dã 。 一nhất 時thời 者giả 。 即tức 說thuyết 聽thính 之chi 時thời 。 心tâm 境cảnh 泯mẫn 。 理lý 智trí 融dung 。 凡phàm 聖thánh 如như 。 本bổn 始thỉ 會hội 。 此thử 諸chư 二nhị 法pháp 皆giai 一nhất 之chi 時thời 。 婆bà 伽già 婆bà 。 主chủ 成thành 就tựu 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 名danh 婆Bà 伽Già 婆Bà 。 即tức 當đương 斷đoạn 德đức 。 以dĩ 顯hiển 法Pháp 身thân 。 淨tịnh 土độ 說thuyết 經Kinh 。 法pháp 報báo 不bất 分phân 。 非phi 應ứng 化hóa 矣hĩ 。 故cố 佛Phật 德đức 經Kinh 云vân 。 是thị 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 最tối 清thanh 淨tịnh 覺giác 。 極cực 於ư 法Pháp 界Giới 。 盡tận 於ư 虗hư 空không 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 若nhược 約ước 諸chư 經kinh 。 多đa 是thị 佛Phật 字tự 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 藏tạng 即tức 寶bảo 性tánh 法Pháp 界Giới 藏tạng 。 起khởi 信tín 心tâm 真Chân 如Như 。 是thị 諸chư 佛Phật 眾chúng 生sanh 之chi 本bổn 源nguyên 。 神thần 通thông 光quang 明minh 之chi 性tánh 體thể 。 塵trần 沙sa 德đức 用dụng 並tịnh 蘊uẩn 其kỳ 中trung 。 百bách 千thiên 通thông 光quang 皆giai 從tùng 斯tư 起khởi 。 故cố 云vân 藏tạng 也dã 。 亦diệc 名danh 法pháp 性tánh 土thổ/độ 。 亦diệc 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 土thổ/độ 。 息tức 諸chư 分phân 別biệt 。 智trí 與dữ 理lý 冥minh 。 名danh 為vi 入nhập 矣hĩ 。

三tam 昧muội 正chánh 受thọ 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 光quang 嚴nghiêm 住trụ 持trì 。 是thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 地địa 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 三tam 昧muội 正chánh 受thọ 。 即tức 論luận 所sở 云vân 。 無vô 漏lậu 無vô 明minh 。 種chủng 種chủng 業nghiệp 幻huyễn 。 皆giai 同đồng 真Chân 如Như 性tánh 相tướng 。 是thị 也dã 。 華hoa 嚴nghiêm 亦diệc 云vân 。 心tâm 佛Phật 及cập 眾chúng 生sanh 。 是thị 三tam 無vô 差sai 別biệt )# 。

(# 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 常thường 住trụ 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 然nhiên 聖thánh 證chứng 此thử 境cảnh 。 直trực 曰viết 住trụ 持trì 。 凡phàm 不bất 知tri 同đồng 。 但đãn 指chỉ 覺giác )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 唐đường 梵Phạm 雙song 彰chương 也dã 。 安an 住trụ 藏tạng 中trung 。 不bất 受thọ 諸chư 受thọ 。 名danh 為vi 正chánh 受thọ 。 又hựu 三tam 昧muội 此thử 云vân 正chánh 思tư 。 謂vị 在tại 定định 時thời 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 。 審thẩm 正chánh 思tư 察sát 故cố 。 二nhị 明minh 與dữ 凡phàm 聖thánh 同đồng 體thể 者giả 。 既ký 入nhập 其kỳ 源nguyên 。 即tức 同đồng 其kỳ 體thể 故cố 。 本bổn 覺giác 明minh 如như 。 始thỉ 覺giác 明minh 來lai 。 始thỉ 本bổn 不bất 二nhị 。 名danh 曰viết 如Như 來Lai 。 是thị 則tắc 眾chúng 生sanh 。 有hữu 本bổn 無vô 始thỉ 。 是thị 如như 不bất 來lai 。

如như 山sơn 曰viết 。 重trùng 重trùng 交giao 光quang 。 照chiếu 曜diệu 炳bỉnh 著trước 。 曰viết 光quang 嚴nghiêm 。 安an 住trụ 永vĩnh 絕tuyệt 攀phàn 緣duyên 曰viết 住trụ 。 住trụ 持trì 不bất 失thất 不bất 壞hoại 曰viết 持trì 。 是thị 諸chư 下hạ 。 迷mê 真chân 起khởi 妄vọng 。 妄vọng 見kiến 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 體thể 元nguyên 空không 。 全toàn 是thị 本bổn 覺giác 心tâm 地địa 。 妄vọng 不bất 能năng 染nhiễm 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 故cố 。

身thân 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 平bình 等đẳng 本bổn 際tế 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 皆giai 同đồng 一nhất 際tế 。 即tức 圓viên 覺giác 本bổn 際tế 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 凡phàm 聖thánh 身thân 心tâm 。 取thủ 相tương 似tự 異dị 。 相tương/tướng 皆giai 虗hư 妄vọng 。 當đương 體thể 寂tịch 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 故cố 平bình 等đẳng 。

圓viên 滿mãn 十thập 方phương 。 不bất 二nhị 隨tùy 順thuận 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 不bất 二nhị 隨tùy 順thuận 。 謂vị 隨tùy 順thuận 不bất 二nhị 也dã 。 西tây 域vực 語ngữ 倒đảo 。 譯dịch 者giả 廻hồi 文văn 不bất 盡tận 故cố 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 既ký 與dữ 覺giác 體thể 無vô 異dị 。 故cố 隨tùy 體thể 圓viên 滿mãn 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 為vi 二nhị 。 凡phàm 夫phu 順thuận 生sanh 死tử 。 二Nhị 乘Thừa 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 今kim 皆giai 不bất 住trụ 。 故cố 云vân 隨tùy 順thuận 。 又hựu 依y 報báo 則tắc 淨tịnh 穢uế 。 不bất 二nhị 。 正chánh 報báo 則tắc 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 。 克khắc 體thể 則tắc 身thân 心tâm 不bất 二nhị 。 通thông 該cai 則tắc 自tự 他tha 不bất 二nhị 。 與dữ 此thử 相tương 應ứng 。 是thị 隨tùy 順thuận 矣hĩ 。

於ư 不bất 二nhị 境cảnh 。 現hiện 諸chư 淨tịnh 土độ 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 土thổ/độ 雖tuy 多đa □# 。 不bất 出xuất 其kỳ 三tam 。 一nhất 法pháp 性tánh 。 二nhị 受thọ 用dụng 。 三tam 變biến 化hóa 。 若nhược 開khai 受thọ 用dụng 自tự 他tha 。 即tức 成thành 四tứ 土thổ/độ 。 緣duyên 唯duy 二nhị 種chủng 。 謂vị 淨tịnh 及cập 穢uế 。 或hoặc 性tánh 及cập 相tương/tướng )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 佛Phật 無vô 現hiện 土thổ/độ 之chi 念niệm 。 如như 明minh 鏡kính 無vô 心tâm 。 而nhi 現hiện 諸chư 淨tịnh 土độ 者giả 。 是thị 無vô 念niệm 而nhi 應ưng 緣duyên 。 如như 明minh 鏡kính 無vô 心tâm 而nhi 現hiện 像tượng 。 故cố 肇triệu 公công 云vân 。 淨tịnh 土độ 穢uế 土thổ/độ 。 盖# 隨tùy 眾chúng 生sanh 之chi 所sở 宜nghi 。 淨tịnh 者giả 示thị 之chi 以dĩ 寶bảo 玉ngọc 。 穢uế 者giả 示thị 之chi 以dĩ 瓦ngõa 礫lịch 。 美mỹ 惡ác 自tự 彼bỉ 。 於ư 我ngã 無vô 定định 。 無vô 定định 之chi 土thổ/độ 。 乃nãi 名danh 淨tịnh 土độ 。 隨tùy 類loại 普phổ 應ưng 。 故cố 云vân 諸chư 也dã 。

與dữ 大đại 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 十thập 萬vạn 人nhân 俱câu 。 其kỳ 名danh 曰viết 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 。 普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 普Phổ 眼Nhãn 菩Bồ 薩Tát 。 金Kim 剛Cang 藏Tạng 菩Bồ 薩Tát 。 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。 清Thanh 淨Tịnh 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 。 威Uy 德Đức 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 辨biện 音âm 菩Bồ 薩Tát 。 淨Tịnh 諸Chư 業Nghiệp 障Chướng 菩Bồ 薩Tát 。 普Phổ 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 圓Viên 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 賢Hiền 善Thiện 首Thủ 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 與dữ 諸chư 眷quyến 屬thuộc 。 皆giai 入nhập 三tam 昧muội 。 同đồng 住trụ 如Như 來Lai 。 平bình 等đẳng 法Pháp 會hội 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 菩Bồ 提Đề 此thử 云vân 覺giác 。 即tức 所sở 求cầu 佛Phật 果Quả 。 薩tát 埵đóa 此thử 云vân 有hữu 情tình 。 即tức 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 又hựu 此thử 有hữu 了liễu 悟ngộ 之chi 覺giác 。 餘dư 緣duyên 慮lự 之chi 情tình 。 又hựu 是thị 求cầu 菩Bồ 提Đề 之chi 有hữu 情tình 也dã 。 摩ma 訶ha 大đại 也dã 。 曰viết 十thập 萬vạn 人nhân 。 而nhi 僅cận 敘tự 諸chư 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 為vi 十thập 萬vạn 之chi 標tiêu 領lãnh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 皆giai 入nhập 三tam 昧muội 者giả 。 由do 入nhập 定định 故cố 。 得đắc 住trụ 佛Phật 境cảnh 也dã 。 當đương 爾nhĩ 之chi 時thời 。 凡phàm 聖thánh 體thể 同đồng 。 因nhân 果quả 一nhất 相tương/tướng 故cố 。 言ngôn 法Pháp 會hội 者giả 。 法pháp 性tánh 之chi 會hội 。 無vô 我ngã 無vô 人nhân 也dã 。 自tự 下hạ 正chánh 宗tông 分phần/phân 中trung 。 十thập 一nhất 重trùng 問vấn 答đáp 。 束thúc 之chi 為vi 二nhị 。 初sơ 一nhất 問vấn 答đáp 。 令linh 信tín 解giải 真chân 正chánh 。 成thành 本bổn 起khởi 因nhân 。 後hậu 十thập 問vấn 答đáp 。 令linh 依y 解giải 脩tu 行hành 。 隨tùy 根căn 證chứng 入nhập 。

於ư 是thị 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 願nguyện 為vì 此thử 會hội 。 諸chư 來lai 法Pháp 眾chúng 。 說thuyết 於ư 如Như 來Lai 。 本bổn 起khởi 清thanh 淨tịnh 。 因Nhân 地Địa 法Pháp 行hành 。 及cập 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 發phát 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 遠viễn 離ly 諸chư 病bệnh 。 能năng 使sử 未vị 來lai 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 此thử 云vân 妙diệu 首thủ 。 亦diệc 云vân 妙diệu 吉cát 祥tường 。 表biểu 信tín 解giải 之chi 智trí 故cố 。 亦diệc 云vân 妙diệu 德đức 。 表biểu 證chứng 智trí 故cố 。 文văn 中trung 說thuyết 本bổn 起khởi 因Nhân 地Địa 。 究cứu 真chân 真chân 妄vọng 。 以dĩ 成thành 正chánh 解giải 。 成thành 就tựu 信tín 根căn 故cố )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 下hạ 。 謂vị 末Mạt 法Pháp 中trung 。 正chánh 解giải 難nan 得đắc 。 其kỳ 有hữu 或hoặc 恣tứ 心tâm 五ngũ 欲dục 。 或hoặc 宗tông 習tập 異dị 道đạo 。 或hoặc 執chấp 滯trệ 二Nhị 乘Thừa 者giả 。 置trí 之chi 言ngôn 外ngoại 。 縱túng/tung 有hữu 發phát 意ý 。 唯duy 求cầu 大Đại 乘Thừa 。 若nhược 不bất 聞văn 此thử 法Pháp 門môn 。 亦diệc 墮đọa 邪tà 見kiến )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 佛Phật 昔tích 根căn 本bổn 所sở 起khởi 。 最tối 初sơ 之chi 心tâm 。 圓viên 照chiếu 本bổn 體thể 。 元nguyên 無vô 煩phiền 惱não 。 故cố 曰viết 本bổn 起khởi 清thanh 淨tịnh 。 因nhân 德đức 法pháp 行hành 者giả 。 因nhân 行hành 所sở 依y 之chi 心tâm 德đức 也dã 。 大Đại 乘Thừa 之chi 體thể 。 是thị 本bổn 始thỉ 覺giác 。 今kim 請thỉnh 於ư 覺giác 悟ngộ 心tâm 中trung 說thuyết 發phát 心tâm 。 發phát 清thanh 淨tịnh 心tâm 者giả 。 即tức 前tiền 第đệ 二nhị 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 。 此thử 心tâm 一nhất 發phát 之chi 後hậu 。 永vĩnh 無vô 忘vong 失thất 。 無vô 忘vong 故cố 。 魔ma 惑hoặc 不bất 嬈nhiễu 。 故cố 請thỉnh 宣tuyên 一nhất 味vị 。 決quyết 定định 真chân 實thật 。 使sử 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 聞văn 此thử 法Pháp 門môn 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 汝nhữ 等đẳng 乃nãi 能năng 。 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 諮tư 詢tuân 如Như 來Lai 。 因Nhân 地Địa 法Pháp 行hành 。 及cập 為vì 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 得đắc 正chánh 住trụ 持trì 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。

善thiện 男nam 子tử 。 無vô 上thượng 法Pháp 王Vương 。 有hữu 大đại 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 名danh 為vi 圓Viên 覺Giác 。 流lưu 出xuất 一nhất 切thiết 清thanh 淨tịnh 。 真Chân 如Như 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 及cập 波ba 羅la 密mật 。 教giáo 授thọ 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 本bổn 起khởi 因Nhân 地Địa 。 皆giai 依y 圓viên 照chiếu 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 相tướng 。 永vĩnh 斷đoạn 無vô 明minh 。 方phương 成thành 佛Phật 道Đạo 。 云vân 何hà 無vô 明minh 。

(# 智trí 論luận 釋thích 云vân 。 再tái 言ngôn 善thiện 哉tai 者giả 。 善thiện 之chi 至chí 也dã 。 大Đại 乘Thừa 了liễu 義nghĩa 。 理lý 合hợp 宣tuyên 揚dương 。 針châm 芥giới 未vị 投đầu 。 且thả 默mặc 斯tư 要yếu 。 既ký 當đương 嘉gia 會hội 。 根căn 熟thục 咸hàm 臻trăn 。 將tương 演diễn 妙diệu 門môn 。 必tất 資tư 發phát 問vấn 。 今kim 之chi 所sở 請thỉnh 。 實thật 謂vị 起khởi 予# 。 利lợi 樂lạc 寔thật 多đa 。 再tái 言ngôn 歎thán 善thiện 。 離ly 本bổn 心tâm 外ngoại 。 別biệt 有hữu 所sở 求cầu 。 見kiến 妄vọng 見kiến 真chân 。 並tịnh 為vi 邪tà 見kiến )# 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 圓viên 覺giác 自tự 性tánh 本bổn 無vô 。 為vi 妄vọng 變biến 異dị 。 即tức 是thị 真Chân 如Như 。 真chân 謂vị 真chân 實thật 。 顯hiển 非phi 虛hư 妄vọng 。 如như 謂vị 如như 常thường 。 表biểu 無vô 變biến 易dị 。 謂vị 此thử 真chân 實thật 。 於ư 一nhất 切thiết 位vị 。 常thường 如như 其kỳ 性tánh 故cố 。 又hựu 真chân 者giả 體thể 非phi 偽ngụy 妄vọng 。 如như 者giả 性tánh 無vô 改cải 異dị 。 故cố 曰viết 真Chân 如Như )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 流lưu 出xuất 。 謂vị 非phi 別biệt 有hữu 法pháp 。 從tùng 中trung 流lưu 出xuất 於ư 外ngoại 。 但đãn 依y 覺giác 性tánh 。 顯hiển 示thị 諸chư 門môn 。 功công 德đức 無vô 有hữu 窮cùng 盡tận 。 應ứng 用dụng 無vô 有hữu 疲bì 厭yếm 。 名danh 為vi 流lưu 出xuất 故cố )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 先tiên 讚tán 後hậu 許hứa 。 而nhi 復phục 令linh 諦đế 聽thính 者giả 。 誠thành 令linh 審thẩm 諦đế 勿vật 雜tạp 餘dư 緣duyên 。 無vô 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 行hành 。 聽thính 實thật 相tướng 法pháp 也dã 。 無vô 上thượng 法Pháp 王Vương 。 佛Phật 也dã 。 於ư 法pháp 自tự 在tại 。 更cánh 無vô 有hữu 上thượng 。 陀đà 羅la 尼ni 。 此thử 云vân 總tổng 持trì 。 謂vị 圓viên 覺giác 體thể 中trung 。 有hữu 塵trần 沙sa 德đức 用dụng 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 持trì 之chi 不bất 失thất 。 門môn 者giả 。 出xuất 入nhập 義nghĩa 也dã 。 圓viên 覺giác 者giả 。 正chánh 指chỉ 法pháp 體thể 也dã 。 從tùng 中trung 流lưu 出xuất 一nhất 切thiết 。 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 。 菩Bồ 提Đề 此thử 云vân 覺giác 。 涅Niết 槃Bàn 此thử 云vân 寂tịch 滅diệt 。 波ba 羅la 此thử 云vân 彼bỉ 岸ngạn 。 密mật 具cụ 云vân 密mật 多đa 。 應ưng 云vân 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 教giáo 授thọ 菩Bồ 薩Tát 。 顯hiển 上thượng 所sở 流lưu 真Chân 如Như 等đẳng 法pháp 之chi 業nghiệp 用dụng 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 是thị 所sở 教giáo 。 真Chân 如Như 等đẳng 是thị 能năng 教giáo 。 故cố 謂vị 真Chân 如Như 是thị 理lý 。 次thứ 二nhị 果quả 。 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 。 因nhân 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 本bổn 起khởi 因Nhân 地Địa 。 牒điệp 其kỳ 所sở 問vấn 也dã 。 皆giai 依y 。 謂vị 無vô 佛Phật 不bất 爾nhĩ 也dã 。 圓viên 照chiếu 即tức 能năng 照chiếu 也dã 。 離ly 於ư 偏thiên 曲khúc 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 相tướng 。 即tức 所sở 照chiếu 也dã 。 寂tịch 寥liêu 虗hư 廓khuếch 。 了liễu 無vô 情tình 塵trần 。 亦diệc 可khả 照chiếu 體thể 清thanh 淨tịnh 。 是thị 覺giác 之chi 相tướng 。 但đãn 以dĩ 初sơ 悟ngộ 。 能năng 所sở 未vị 忘vong 。 故cố 云vân 相tương/tướng 也dã 。 本bổn 覺giác 既ký 顯hiển 。 無vô 明minh 本bổn 無vô 。 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 名danh 為vi 永vĩnh 斷đoạn 。 塵trần 沙sa 諸chư 佛Phật 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 。 然nhiên 欲dục 明minh 清thanh 淨tịnh 覺giác 性tánh 。 欲dục 示thị 圓viên 頓đốn 妙diệu 門môn 。 不bất 先tiên 推thôi 破phá 無vô 明minh 。 所sở 作tác 盡tận 扶phù 顛điên 倒đảo 。 故cố 決quyết 真chân 心tâm 本bổn 有hữu 。 便tiện 推thôi 妄vọng 性tánh 元nguyên 無vô 。 依y 此thử 了liễu 悟ngộ 分phân 明minh 。 始thỉ 得đắc 名danh 為vi 因nhân 德đức 。 故cố 徵trưng 之chi 曰viết 。 云vân 何hà 無vô 明minh 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 種chủng 種chủng 顛điên 倒đảo 。 猶do 如như 迷mê 人nhân 。 四tứ 方phương 易dị 處xứ 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 倒đảo 有hữu 所sở 執chấp 。 顛điên 但đãn 荒hoang 狂cuồng 。 由do 顛điên 故cố 倒đảo 。 如như 迷mê 自tự 故cố 認nhận 他tha 也dã )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 眾chúng 生sanh 未vị 曾tằng 悟ngộ 。 故cố 心tâm 識thức 狂cuồng 亂loạn 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 如như 人nhân 乍sạ 至chí 川xuyên 原nguyên 。 或hoặc 入nhập 荒hoang 落lạc 。 忽hốt 然nhiên 心tâm 惑hoặc 。 以dĩ 東đông 為vi 西tây 。 既ký 一nhất 方phương 迷mê 。 餘dư 三tam 俱câu 轉chuyển 。 故cố 云vân 易dị 處xứ 。 然nhiên 正chánh 迷mê 之chi 時thời 。 方phương 亦diệc 不bất 轉chuyển 。 忽hốt 然nhiên 醒tỉnh 悟ngộ 。 還hoàn 是thị 舊cựu 方phương 。

妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 為vi 自tự 身thân 相tướng 。 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 自tự 心tâm 相tướng 。 譬thí 彼bỉ 病bệnh 目mục 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 及cập 第đệ 二nhị 月nguyệt 。

善thiện 男nam 子tử 。 空không 實thật 無vô 華hoa 。 病bệnh 者giả 妄vọng 執chấp 。

(# 斐# 休hưu 曰viết 。 迷mê 身thân 迷mê 心tâm 。 惣# 有hữu 四tứ 對đối 。 顛điên 倒đảo 謂vị 四tứ 大đại 非phi 我ngã 。 認nhận 為vi 我ngã 。 法Pháp 身thân 真chân 我ngã 而nhi 不bất 認nhận 。 是thị 第đệ 一nhất 對đối 。 四tứ 大đại 如như 幻huyễn 本bổn 無vô 而nhi 見kiến 有hữu 。 法Pháp 身thân 真chân 實thật 本bổn 有hữu 而nhi 見kiến 無vô 。 是thị 第đệ 二nhị 對đối 。 緣duyên 念niệm 生sanh 滅diệt 。 認nhận 為vi 真chân 心tâm 。 真chân 心tâm 了liễu 然nhiên 。 而nhi 不bất 自tự 認nhận 。 是thị 第đệ 三tam 對đối 。 緣duyên 念niệm 如như 珠châu 中trung 黑hắc 色sắc 。 全toàn 空không 而nhi 執chấp 有hữu 。 真chân 心tâm 如như 珠châu 中trung 明minh 相tướng 。 實thật 有hữu 而nhi 見kiến 無vô 。 是thị 第đệ 四tứ 對đối )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 四tứ 大đại 從tùng 緣duyên 假giả 和hòa 合hợp 有hữu 。 無vô 我ngã 無vô 主chủ 。 畢tất 竟cánh 是thị 空không 。 離ly 我ngã 我ngã 所sở 。 凡phàm 夫phu 種chủng 種chủng 造tạo 業nghiệp 。 長trường/trưởng 劫kiếp 輪luân 迴hồi 。 只chỉ 由do 迷mê 自tự 法Pháp 身thân 。 執chấp 此thử 四tứ 大đại 為vi 我ngã 。 六lục 塵trần 是thị 境cảnh 。 識thức 體thể 是thị 心tâm 。 心tâm 對đối 根căn 塵trần 。 有hữu 緣duyên 慮lự 相tương/tướng 。 慮lự 相tương/tướng 如như 影ảnh 。 舉cử 體thể 全toàn 無vô 。 自tự 心tâm 靈linh 明minh 。 本bổn 非phi 緣duyên 慮lự 。 今kim 認nhận 緣duyên 慮lự 謂vị 是thị 自tự 心tâm 。 念niệm 念niệm 隨tùy 之chi 。 漂phiêu 沉trầm 苦khổ 海hải 。 如như 珠châu 明minh 徹triệt 本bổn 非phi 青thanh 黃hoàng 。 對đối 青thanh 黃hoàng 時thời 即tức 有hữu 影ảnh 相tương/tướng 。 愚ngu 執chấp 其kỳ 色sắc 謂vị 是thị 其kỳ 珠châu 。 如như 迷mê 自tự 心tâm 認nhận 緣duyên 影ảnh 也dã 。 譬thí 如như 翳ế 眼nhãn 觀quán 空không 裏lý 。 無vô 華hoa 妄vọng 見kiến 華hoa 。 揑niết 目mục 望vọng 月nguyệt 輪luân 。 月nguyệt 邊biên 別biệt 見kiến 月nguyệt 。 空không 華hoa 幻huyễn 月nguyệt 皆giai 喻dụ 妄vọng 見kiến 。 眾chúng 生sanh 一nhất 念niệm 迷mê 心tâm 翳ế 目mục 。 而nhi 於ư 圓viên 明minh 體thể 上thượng 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 身thân 心tâm 。 故cố 曰viết 空không 實thật 無vô 華hoa 。 病bệnh 者giả 妄vọng 執chấp 。 之chi 言ngôn 正chánh 對đối 前tiền 妄vọng 認nhận 之chi 語ngữ 。 若nhược 悟ngộ 真Chân 如Như 無vô 相tướng 。 但đãn 是thị 一nhất 心tâm 。 如như 空không 本bổn 無vô 華hoa 。 天thiên 唯duy 一nhất 月nguyệt 。

由do 妄vọng 執chấp 故cố 。 非phi 唯duy 惑hoặc 此thử 。 虗hư 空không 自tự 性tánh 。 亦diệc 復phục 迷mê 彼bỉ 。 實thật 華hoa 生sanh 處xứ 。 由do 此thử 妄vọng 有hữu 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 故cố 名danh 無vô 明minh 。

(# 首thủ 楞lăng 云vân 。 見kiến 聞văn 如như 幻huyễn 翳ế 。 三tam 界giới 若nhược 空không 華hoa 。 聞văn 復phục 翳ế 根căn 除trừ 。 塵trần 消tiêu 覺giác 圓viên 淨tịnh )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 非phi 惟duy 惑hoặc 此thử 虛hư 空không 。 自tự 此thử 二nhị 句cú 。 若nhược 具cụ 法pháp 合hợp 。 應ưng 云vân 。 非phi 唯duy 惑hoặc 此thử 。 真chân 空không 自tự 性tánh 。 亦diệc 復phục 迷mê 彼bỉ 。 身thân 心tâm 生sanh 處xứ )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 虗hư 空không 之chi 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 無vô 物vật 。 今kim 執chấp 華hoa 生sanh 空không 處xứ 。 即tức 似tự 空không 變biến 成thành 華hoa 。 妄vọng 見kiến 空không 華hoa 。 無vô 生sanh 而nhi 生sanh 。 無vô 物vật 成thành 物vật 。 是thị 迷mê 惑hoặc 虗hư 空không 之chi 性tánh 也dã 。 既ký 執chấp 華hoa 從tùng 空không 生sanh 。 即tức 不bất 知tri 從tùng 翳ế 而nhi 起khởi 。 翳ế 則tắc 實thật 是thị 華hoa 之chi 生sanh 處xứ 。 非phi 謂vị 真chân 實thật 之chi 華hoa 。 此thử 乃nãi 但đãn 恠# 空không 裏lý 有hữu 華hoa 。 不bất 覺giác 眼nhãn 中trung 有hữu 翳ế 。 外ngoại 嫌hiềm 身thân 心tâm 苦khổ 惱não 。 不bất 知tri 由do 畜súc 迷mê 情tình 。 妄vọng 執chấp 身thân 心tâm 。 則tắc 塵trần 沙sa 劫kiếp 中trung 。 輪luân 迴hồi 不bất 絕tuyệt 。 地địa 獄ngục 鬼quỷ 畜súc 八bát 苦khổ 五ngũ 衰suy 。 為vi 害hại 之chi 深thâm 。 故cố 名danh 無vô 明minh 。 明minh 則tắc 令linh 人nhân 解giải 脫thoát 。 不bất 生sanh 輪luân 轉chuyển 。

善thiện 男nam 子tử 。 此thử 無vô 明minh 者giả 。 非phi 實thật 有hữu 體thể 。 如như 夢mộng 中trung 人nhân 。 夢mộng 時thời 非phi 無vô 。 及cập 至chí 於ư 醒tỉnh 。 了liễu 無vô 所sở 得đắc 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 唯duy 此thử 無vô 明minh 。 橫hoạnh/hoành 從tùng 空không 起khởi 。 今kim 悟ngộ 無vô 明minh 滅diệt 則tắc 行hành 滅diệt 。 行hành 滅diệt 則tắc 識thức 滅diệt 。 乃nãi 至chí 老lão 死tử 滅diệt 也dã )# 。

(# 又hựu 云vân 。 了liễu 斯tư 無vô 體thể 。 諸chư 行hành 不bất 生sanh 。 不bất 生sanh 故cố 無vô 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 滅diệt 已dĩ 。 寂tịch 滅diệt 為vi 樂lạc )# 。

裴# 休hưu 曰viết 。 此thử 無vô 明minh 名danh 者giả 。 但đãn 是thị 假giả 名danh 。 內nội 外ngoại 求cầu 之chi 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 推thôi 其kỳ 際tế 。 元nguyên 是thị 妙diệu 明minh 。 故cố 曰viết 非phi 實thật 有hữu 體thể 。 既ký 曰viết 無vô 體thể 。 道Đạo 理lý 難nan 見kiến 。 如như 睡thụy 時thời 夢mộng 物vật 。 直trực 見kiến 是thị 有hữu 。 寤ngụ 欲dục 求cầu 之chi 。 終chung 不bất 可khả 得đắc 。

如như 眾chúng 空không 華hoa 滅diệt 於ư 虗hư 空không 。 不bất 可khả 說thuyết 言ngôn 。 有hữu 定định 滅diệt 處xứ 。 何hà 以dĩ 所sở 。 無vô 生sanh 處xứ 故cố 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 於ư 無vô 生sanh 中trung 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 是thị 故cố 說thuyết 名danh 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。

(# 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 此thử 迷mê 無vô 本bổn 。 性tánh 畢tất 竟cánh 空không 。 昔tích 本bổn 無vô 迷mê 。 似tự 有hữu 迷mê 覺giác 。 覺giác 迷mê 迷mê 滅diệt 。 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 。 此thử 正chánh 是thị 無vô 生sanh 之chi 理lý 。 若nhược 決quyết 定định 忍nhẫn 可khả 於ư 心tâm 。 名danh 無vô 生sanh 法pháp 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 生sanh 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 滅diệt 。 若nhược 能năng 如như 是thị 解giải 。 諸chư 佛Phật 常thường 現hiện 前tiền )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 空không 華hoa 若nhược 無vô 滅diệt 處xứ 。 即tức 應ưng 還hoàn 在tại 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 言ngôn 空không 無vô 也dã 。 盖# 見kiến 時thời 本bổn 無vô 生sanh 處xứ 。 不bất 見kiến 何hà 尋tầm 滅diệt 處xứ 。 前tiền 說thuyết 生sanh 死tử 。 由do 於ư 無vô 明minh 。 無vô 明minh 既ký 無vô 。 何hà 有hữu 生sanh 死tử 。 無vô 明minh 及cập 與dữ 生sanh 死tử 。 本bổn 末mạt 一nhất 切thiết 俱câu 無vô 。 眾chúng 生sanh 於ư 此thử 無vô 中trung 。 迷mê 情tình 橫hoạnh/hoành 見kiến 生sanh 死tử 。 由do 是thị 橫hoạnh/hoành 見kiến 之chi 故cố 。 故cố 說thuyết 名danh 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 如Như 來Lai 因Nhân 地Địa 。 修tu 圓viên 覺giác 者giả 。 知tri 是thị 空không 華hoa 。 即tức 無vô 輪luân 轉chuyển 。 亦diệc 無vô 身thân 心tâm 。 受thọ 彼bỉ 生sanh 死tử 。 非phi 作tác 故cố 無vô 。 本bổn 性tánh 無vô 故cố 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 〔# 知tri 〕# 空không 華hoa 〔# 即tức 〕# 。 即tức 無vô 輪luân 轉chuyển 。 還hoàn 丹đan 一nhất 粒lạp 。 點điểm 鐵thiết 成thành 金kim 。 真chân 理lý 一nhất 言ngôn 。 點điểm 凡phàm 成thành 聖thánh )# 。

(# 斐# 休hưu 曰viết 。 若nhược 計kế 有hữu 身thân 心tâm 。 是thị 免miễn 輪luân 迴hồi 之chi 者giả 。 未vị 免miễn 我ngã 執chấp 。 亦diệc 無vô 身thân 心tâm 。 則tắc 我ngã 我ngã 所sở 亡vong 。 方phương 為vi 解giải 脫thoát 。 是thị 即tức 照chiếu 五ngũ 蘊uẩn 空không 。 度độ 一nhất 切thiết 厄ách 是thị □# □# □# □# □# □# )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 修tu 圓viên 覺giác 者giả 。 知tri 是thị 空không 華hoa 。 即tức 依y 真chân 而nhi 悟ngộ 妄vọng 者giả 也dã 。 既ký 知tri 萬vạn 法pháp 如như 空không 華hoa 。 豈khởi 更cánh 見kiến 有hữu 輪luân 轉chuyển 。 是thị 無vô 生sanh 死tử 之chi 法pháp 也dã 。 不bất 唯duy 無vô 法pháp 。 亦diệc 無vô 生sanh 死tử 之chi 人nhân 。 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 不bất 計kế 身thân 。 身thân 同đồng 空không 虗hư 。 不bất 計kế 心tâm 。 心tâm 同đồng 法Pháp 界Giới 。 然nhiên 非phi 由do 我ngã 作tác 觀quán 行hành 。 方phương 得đắc 身thân 心tâm 空không 無vô 。 本bổn 性tánh 空không 寂tịch 。 元nguyên 來lai 無vô 故cố 。 故cố 金kim 剛cang 三tam 時thời 經Kinh 云vân 。 若nhược 此thử 眾chúng 生sanh 。 無vô 生sanh 於ư 化hóa 。 不bất 生sanh 無vô 化hóa 。 其kỳ 化hóa 大đại 焉yên 。 次thứ 展triển 轉chuyển 拂phất 迹tích 。 釋thích 成thành 正chánh 因nhân 。

彼bỉ 知tri 覺giác 者giả 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 知tri 虗hư 空không 者giả 。 即tức 空không 華hoa 相tương/tướng 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 無vô 知tri 覺giác 性tánh 。 有hữu 無vô 俱câu 遣khiển 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 淨tịnh 覺giác 隨tùy 順thuận 。

(# 行hành 簡giản 子tử 曰viết 。 此thử 節tiết 一nhất 則tắc 拂phất 其kỳ 覺giác 妄vọng 之chi 智trí 。 二nhị 又hựu 泯mẫn 其kỳ 拂phất 心tâm 。 三tam 則tắc 遮già 其kỳ 斷đoạn 滅diệt 。 四tứ 則tắc 總tổng 結kết 。 其kỳ 離ly 過quá 未vị 。 則tắc 釋thích 其kỳ 成thành 因nhân 。 後hậu 文văn 則tắc 徵trưng 拂phất 所sở 由do 。 釋thích 歸quy 圓viên 實thật )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 彼bỉ 知tri 覺giác 者giả 。 能năng 覺giác 身thân 心tâm 性tánh 本bổn 無vô 。 亦diệc 如như 太thái 虗hư 。 都đô 無vô 所sở 有hữu 。 知tri 能năng 覺giác 無vô 者giả 。 即tức 同đồng 空không 華hoa 。 咎cữu 即tức 無vô 也dã 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 無vô 知tri 覺giác 性tánh 。 特đặc 不bất 起khởi 念niệm 分phân 別biệt 空không 有hữu 耳nhĩ 。 有hữu 無vô 既ký 不bất 當đương 情tình 。 斯tư 即tức 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 體thể 從tùng 此thử 顯hiển 彰chương 。 但đãn 不bất 背bối/bội 之chi 合hợp 塵trần 。 即tức 名danh 隨tùy 順thuận 。 亦diệc 非phi 別biệt 有hữu 能năng 順thuận 。 故cố 羅la 什thập 云vân 。 無vô 心tâm 於ư 合hợp 。 合hợp 者giả 合hợp 焉yên 。 隨tùy 順thuận 淨tịnh 覺giác 。 故cố 言ngôn 淨tịnh 覺giác 隨tùy 順thuận 。 如như 是thị 執chấp 盡tận 病bệnh 除trừ 。 然nhiên 後hậu 興hưng 心tâm 運vận 行hành 。 則tắc 聚tụ 沙sa 畫họa 地địa 。 合hợp 掌chưởng 低đê 頭đầu 。 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo 。 如như 斯tư 脩tu 習tập 。 可khả 謂vị 正chánh 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 虗hư 空không 性tánh 故cố 。 常thường 不bất 動động 故cố 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 無vô 起khởi 滅diệt 故cố 。 無vô 知tri 見kiến 故cố 。 如như 法Pháp 界Giới 性tánh 。 究cứu 竟cánh 圓viên 滿mãn 。 徧biến 十thập 方phương 故cố 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 因Nhân 地Địa 法Pháp 行hành 。 菩Bồ 薩Tát 因nhân 此thử 。 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 發phát 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 依y 此thử 脩tu 行hành 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 虛hư 空không 性tánh 常thường 不bất 動động 二nhị 句cú 。 明minh 諸chư 法pháp 。 此thử 不bất 皆giai 是thị 顯hiển 一nhất 心tâm 也dã 。 論luận 指chỉ 一nhất 心tâm 。 云vân 如Như 來Lai 藏tạng 故cố 。 楞lăng 伽già 亦diệc 云vân 。 寂tịch 滅diệt 者giả 名danh 為vi 一nhất 心tâm 。 一nhất 心tâm 者giả 名danh 如Như 來Lai 藏tạng )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 無vô 起khởi 滅diệt 。 無vô 知tri 見kiến 。 非phi 唯duy 不bất 可khả 識thức 識thức 。 抑ức 亦diệc 不bất 可khả 智trí 知tri 。 識thức 智trí 俱câu 如như 。 方phương 為vi 自tự 體thể 真chân 實thật 識thức 知tri 大đại 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 徧biến 照chiếu )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 法Pháp 界Giới 性tánh 與dữ 如Như 來Lai 藏tạng 。 體thể 同đồng 義nghĩa 別biệt 。 別biệt 有hữu 其kỳ 二nhị 。 一nhất 者giả 在tại 有hữu 情tình 數số 中trung 。 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 在tại 非phi 情tình 數số 中trung 。 名danh 法Pháp 界Giới 性tánh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 身thân 心tâm 幻huyễn 妄vọng 。 可khả 說thuyết 全toàn 空không 。 知tri 覺giác 稱xưng 理lý 。 因nhân 何hà 又hựu 拂phất 。 有hữu 無vô 俱câu 絕tuyệt 。 約ước 何hà 修tu 行hành 。 盖# 相tương/tướng 因nhân 諸chư 相tướng 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 本bổn 自tự 不bất 生sanh 。 今kim 無vô 可khả 滅diệt 。 非phi 謂vị 拂phất 之chi 方phương 全toàn 空không 也dã 。 又hựu 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 常thường 寂tịch 不bất 動động 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 非phi 已dĩ 去khứ 。 非phi 未vị 來lai 。 非phi 現hiện 起khởi 。 故cố 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 無vô 起khởi 滅diệt 。 無vô 知tri 見kiến 。 盖# 見kiến 生sanh 死tử 起khởi 者giả 。 即tức 云vân 執chấp 情tình 。 見kiến 生sanh 死tử 滅diệt 者giả 。 即tức 云vân 知tri 覺giác 。 今kim 既ký 無vô 可khả 起khởi 可khả 滅diệt 。 何hà 有hữu 能năng 執chấp 能năng 知tri 。 情tình 器khí 交giao 徹triệt 。 心tâm 境cảnh 不bất 分phân 。 藏tạng 心tâm 如như 法Pháp 界Giới 性tánh 。 究cứu 境cảnh 三tam 際tế 。 始thỉ 終chung 常thường 然nhiên 。 徧biến 周chu 虗hư 空không 。 眾chúng 德đức 具cụ 足túc 。 圓viên 滿mãn 徧biến 十thập 方phương 。 無vô 邊biên 無vô 際tế 。 良lương 由do 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 本bổn 自tự 如như 斯tư 。 豈khởi 須tu 減giảm 舊cựu 添# 新tân 滅diệt 惑hoặc 生sanh 智trí 。 是thị 以dĩ 三tam 重trọng/trùng 泯mẫn 絕tuyệt 。 冥minh 合hợp 覺giác 心tâm 。 將tương 此thử 為vi 本bổn 修tu 行hành 。 始thỉ 得đắc 正chánh 名danh 因Nhân 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 下hạ 但đãn 結kết 前tiền 文văn 。 更cánh 無vô 別biệt 義nghĩa 。

於ư 是thị 普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 願nguyện 為vì 此thử 會hội 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 及cập 為vì 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 脩tu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 聞văn 此thử 圓viên 覺giác 。 清thanh 淨tịnh 境cảnh 界giới 。 云vân 何hà 脩tu 行hành 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 知tri 如như 幻huyễn 者giả 。 身thân 心tâm 亦diệc 幻huyễn 。 云vân 何hà 以dĩ 幻huyễn 。 還hoàn 脩tu 於ư 幻huyễn 。 若nhược 諸chư 幻huyễn 性tánh 。 一nhất 切thiết 盡tận 滅diệt 。 則tắc 無vô 有hữu 心tâm 。 誰thùy 為vi 脩tu 行hành 。 云vân 何hà 復phục 說thuyết 。 脩tu 行hành 如như 幻huyễn 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 本bổn 不bất 脩tu 行hành 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 常thường 居cư 幻huyễn 化hóa 。 曾tằng 不bất 了liễu 知tri 。 如như 幻huyễn 境cảnh 界giới 。 令linh 妄vọng 想tưởng 心tâm 。 云vân 何hà 解giải 脫thoát 。 願nguyện 為vì 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 作tác 何hà 方phương 便tiện 。 漸tiệm 次thứ 脩tu 習tập 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 永vĩnh 離ly 諸chư 幻huyễn 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 普phổ 賢hiền 之chi 義nghĩa 。 略lược 有hữu 三tam 釋thích 。 一nhất 約ước 自tự 體thể 。 體thể 性tánh 周chu 徧biến 曰viết 普phổ 。 隨tùy 緣duyên 成thành 德đức 曰viết 賢hiền 。 二nhị 約ước 諸chư 位vị 。 曲khúc 濟tế 無vô 迂# 曰viết 普phổ 。 鄰lân 極cực 亞# 聖thánh 曰viết 賢hiền 。 三tam 約ước 當đương 位vị 德đức 無vô 不bất 周chu 曰viết 普phổ 。 調điều 柔nhu 善thiện 順thuận 曰viết 賢hiền 。 表biểu 於ư 理lý 行hành 。 今kim 此thử 門môn 中trung 。 依y 圓viên 覺giác 妙diệu 心tâm 。 徵trưng 幻huyễn 法pháp 而nhi 明minh 正chánh 行hạnh 裴# 休hưu 曰viết 。 如như 幻huyễn 之chi 文văn 。 法pháp 喻dụ 各các 開khai 五ngũ 法pháp 。 喻dụ 中trung 五ngũ 者giả 。 如như 結kết 一nhất 〔# 中trung 〕# 幻huyễn 作tác 一nhất 馬mã 。 一nhất 所sở 依y 〔# 中trung 〕# 二nhị 幻huyễn 師sư 術thuật 法pháp 。 三tam 所sở 幻huyễn 馬mã 。 四tứ 馬mã 有hữu 即tức 無vô 。 五ngũ 癡si 執chấp 為vi 馬mã 。 法pháp 中trung 五ngũ 者giả 。 一nhất 真chân 性tánh 。 二nhị 心tâm 識thức 。 三tam 依y 他tha 起khởi 。 四tứ 我ngã 法pháp 即tức 空không 。 五ngũ 迷mê 執chấp 我ngã 法pháp 。 下hạ 諸chư 幻huyễn 喻dụ 。 皆giai 倣# 此thử 知tri )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 經kinh 文văn 若nhược 諸chư 幻huyễn 性tánh 下hạ 。 此thử 問vấn 亦diệc 從tùng 前tiền 拂phất 迹tích 中trung 來lai 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 經Kinh 云vân 。 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 性tánh 本bổn 空không 寂tịch 。 空không 寂tịch 之chi 心tâm 。 體thể 無vô 色sắc 相tướng 。 云vân 何hà 修tu 習tập 。 得đắc 本bổn 空không 心tâm )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 信tín 解giải 圓viên 覺giác 。 即tức 是thị 當đương 根căn 。 雖tuy 達đạt 天thiên 真chân 。 未vị 明minh 緣duyên 起khởi 。 大Đại 士Sĩ 悲bi 憫mẫn 。 接tiếp 下hạ 垂thùy 方phương 。 反phản 覆phúc 徵trưng 問vấn 。 用dụng 心tâm 解giải 行hành 。 如như 何hà 契khế 合hợp 。 世Thế 尊Tôn 下hạ 。 知tri 如như 幻huyễn 者giả 。 身thân 心tâm 亦diệc 幻huyễn 。 解giải 也dã 。 云vân 何hà 以dĩ 幻huyễn 。 還hoàn 修tu 於ư 幻huyễn 。 行hành 也dã 。 謂vị 身thân 心tâm 既ký 如như 幻huyễn 。 能năng 知tri 亦diệc 是thị 幻huyễn 。 將tương 幻huyễn 還hoàn 除trừ 幻huyễn 。 幻huyễn 幻huyễn 何hà 窮cùng 盡tận 。 若nhược 諸chư 幻huyễn 性tánh 下hạ 。 謂vị 若nhược 以dĩ 幻huyễn 故cố 。 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 能năng 所sở 總tổng 無vô 。 遣khiển 誰thùy 脩tu 習tập 。 云vân 何hà 復phục 說thuyết 。 修tu 行hành 如như 幻huyễn 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 本bổn 空không 本bổn 不bất 修tu 。 多đa 生sanh 生sanh 死tử 苦khổ 。 今kim 空không 今kim 不bất 修tu 。 云vân 何hà 則tắc 脫thoát 苦khổ 。 不bất 了liễu 如như 幻huyễn 境cảnh 界giới 者giả 。 未vị 達đạt 緣duyên 起khởi 事sự 相tướng 也dã 。 從tùng 來lai 不bất 達đạt 事sự 。 妄vọng 想tưởng 不bất 解giải 脫thoát 。 今kim 還hoàn 不bất 了liễu 知tri 。 如như 何hà 得đắc 解giải 脫thoát 。 故cố 得đắc 請thỉnh 脩tu 習tập 方phương 便tiện 。 謂vị 初sơ 觀quán 一nhất 體thể 。 雖tuy 覺giác 全toàn 真chân 。 後hậu 遇ngộ 八bát 風phong 。 紛phân 然nhiên 起khởi 妄vọng 。 行hành 如như 窮cùng 子tử 。 解giải 似tự 電điện 光quang 。 何hà 法pháp 修tu 治trị 。 永vĩnh 除trừ 病bệnh 本bổn 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 汝nhữ 等đẳng 乃nãi 能năng 。 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 修tu 習tập 菩Bồ 薩Tát 。 如Như 幻Huyễn 三Tam 昧Muội 。 方phương 便tiện 漸tiệm 次thứ 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 得đắc 離ly 諸chư 幻huyễn 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 種chủng 種chủng 幻huyễn 化hóa 。 皆giai 生sanh 如Như 來Lai 。 圓viên 覺giác 妙diệu 心tâm 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 從tùng 空không 而nhi 有hữu 。 幻huyễn 華hoa 雖tuy 滅diệt 。 空không 性tánh 不bất 壞hoại 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 告cáo 普phổ 賢hiền 。 大đại 約ước 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 幻huyễn 從tùng 以dĩ 生sanh 。 以dĩ 為vi 義nghĩa 本bổn 。 二nhị 明minh 幻huyễn 盡tận 覺giác 滿mãn 。 次thứ 釋thích 前tiền 疑nghi 。 三tam 多đa 離ly 幻huyễn 顯hiển 覺giác 。 正chánh 示thị 用dụng 心tâm 。 四tứ 辨biện 幻huyễn 覺giác 不bất 俱câu 。 結kết 酬thù 其kỳ 請thỉnh )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 妄vọng 託thác 真chân 起khởi 。 說thuyết 真chân 為vi 源nguyên 。 現hiện 且thả 迷mê 真chân 。 真chân 本bổn 無vô 玄huyền 。 如như 二nhị 月nguyệt 託thác 本bổn 月nguyệt 而nhi 起khởi 。 依y 本bổn 月nguyệt 為vi 起khởi 。 二nhị 之chi 依y 本bổn 月nguyệt 。 實thật 無vô 二nhị 輪luân 。 即tức 是thị 二nhị 無vô 其kỳ 體thể 。 故cố 經kinh 說thuyết 種chủng 種chủng 生sanh 於ư 覺giác 心tâm 。 不bất 是thị 心tâm 生sanh 種chủng 種chủng 。 然nhiên 諸chư 經kinh 論luận 俱câu 說thuyết 萬vạn 法pháp 一nhất 心tâm 。 三tam 界giới 唯duy 識thức 。 宗tông 途đồ 有hữu 異dị 。 學học 者giả 罕# 知tri )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 三tam 昧muội 此thử 云vân 正chánh 受thọ 。 由do 達đạt 身thân 心tâm 如như 幻huyễn 。 則tắc 冥minh 本bổn 覺giác 真Chân 如Như 。 如như 鏡kính 受thọ 影ảnh 。 非phi 受thọ 非phi 拒cự 故cố 名danh 正chánh 受thọ 。 種chủng 種chủng 幻huyễn 化hóa 。 謂vị 有hữu 漏lậu 五ngũ 蘊uẩn 十thập 二nhị 處xứ 十thập 八bát 界giới 等đẳng 也dã 。 是thị 諸chư 有hữu 徧biến 法pháp 。 皆giai 無vô 自tự 體thể 。 無vô 自tự 體thể 故cố 。 必tất 假giả 所sở 依y 。 依y 圓viên 覺giác 心tâm 而nhi 生sanh 起khởi 也dã 。 依y 真chân 起khởi 妄vọng 。 猶do 如như 空không 中trung 。 畢tất 竟cánh 實thật 無vô 起khởi 滅diệt 。 但đãn 以dĩ 眼nhãn 翳ế 。 空không 中trung 見kiến 華hoa 。 既ký 翳ế 時thời 。 華hoa 依y 空không 現hiện 。 故cố 言ngôn 從tùng 空không 而nhi 有hữu 。 如như 圓viên 覺giác 妙diệu 性tánh 。 畢tất 竟cánh 無vô 生sanh 。 但đãn 以dĩ 心tâm 迷mê 。 性tánh 中trung 見kiến 妄vọng 。 既ký 迷mê 時thời 。 妄vọng 依y 覺giác 現hiện 。 故cố 言ngôn 生sanh 於ư 覺giác 也dã 。 然nhiên 眼nhãn 翳ế 則tắc 見kiến 華hoa 。 生sanh 於ư 空không 中trung 。 翳ế 差sai 則tắc 見kiến 華hoa 滅diệt 於ư 空không 中trung 。 華hoa 雖tuy 滅diệt 。 而nhi 空không 常thường 在tại 。 然nhiên 華hoa 生sanh 時thời 不bất 生sanh 。 滅diệt 時thời 不bất 滅diệt 。 有hữu 翳ế 有hữu 差sai 。 見kiến 生sanh 見kiến 滅diệt 。

眾chúng 生sanh 幻huyễn 心tâm 。 還hoàn 依y 幻huyễn 滅diệt 。 諸chư 幻huyễn 盡tận 滅diệt 。 覺giác 心tâm 不bất 動động 。 依y 幻huyễn 說thuyết 覺giác 。 亦diệc 名danh 為vi 幻huyễn 。 若nhược 說thuyết 有hữu 覺giác 。 猶do 未vị 離ly 幻huyễn 。 說thuyết 無vô 覺giác 者giả 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 是thị 故cố 幻huyễn 滅diệt 。 名danh 為vi 不Bất 動Động 。

(# 此thử 節tiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 言ngôn 幻huyễn 滅diệt 寬khoan 滿mãn 。 依y 幻huyễn 下hạ 。 合hợp 下hạ 節tiết 。 令linh 離ly 幻huyễn 顯hiển 覺giác 。 正chánh 示thị 用dụng 心tâm 。 即tức 答đáp 前tiền 請thỉnh 問vấn 修tu 習tập 之chi 意ý 也dã )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 普phổ 賢hiền 之chi 問vấn 。 不bất 疑nghi 合hợp 修tu 不bất 修tu 。 但đãn 於ư 修tu 中trung 。 疑nghi 用dụng 心tâm 違vi 。 姑cô 一nhất 向hướng 但đãn 請thỉnh 。 如như 何hà 修tu 行hành 離ly 幻huyễn 。 兼kiêm 己kỷ 自tự 遮già 不bất 修tu 之chi 失thất 。 故cố 此thử 段đoạn 釋thích 疑nghi 了liễu 。 又hựu 示thị 用dụng 心tâm 。 後hậu 段đoạn 即tức 會hội 通thông 方phương 便tiện 漸tiệm 次thứ 之chi 語ngữ )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 謂vị 此thử 幻huyễn 心tâm 。 由do 知tri 了liễu 達đạt 。 方phương 得đắc 除trừ 滅diệt 。 所sở 了liễu 是thị 幻huyễn 。 能năng 了liễu 亦diệc 幻huyễn 。 能năng 所sở 雙song 亡vong 。 即tức 契khế 圓viên 覺giác 。 其kỳ 猶do 波ba 因nhân 水thủy 起khởi 。 波ba 滅diệt 水thủy 存tồn 。 幻huyễn 從tùng 覺giác 生sanh 。 幻huyễn 滅diệt 覺giác 滿mãn 。 依y 幻huyễn 說thuyết 覺giác 。 對đối 緣duyên 而nhi 起khởi 。 故cố 亦diệc 是thị 幻huyễn 。 若nhược 說thuyết 有hữu 覺giác 。 對đối 妄vọng 之chi 覺giác 。 亦diệc 名danh 為vi 幻huyễn 。 不bất 對đối 妄vọng 者giả 。 本bổn 有hữu 之chi 覺giác 。 則tắc 非phi 虗hư 幻huyễn 。 若nhược 起khởi 此thử 心tâm 。 起khởi 則tắc 如như 幻huyễn 。 若nhược 謂vị 一nhất 覺giác 俱câu 無vô 。 即tức 名danh 真chân 者giả 。 此thử 意ý 居cư 然nhiên 如như 幻huyễn 。 舉cử 遷thiên 而nhi 言ngôn 。 起khởi 心tâm 動động 念niệm 。 言ngôn 妄vọng 言ngôn 真chân 。 無vô 非phi 幻huyễn 也dã 。 若nhược 泯mẫn 絕tuyệt 無vô 號hiệu 。 分phân 別biệt 不bất 生sanh 。 圓viên 覺giác 真chân 心tâm 。 自tự 然nhiên 顯hiển 現hiện 。 元nguyên 無vô 幻huyễn 化hóa 。 故cố 言ngôn 不bất 動động 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 應ưng 當đương 遠viễn 離ly 。 一nhất 切thiết 幻huyễn 化hóa 。 虗hư 妄vọng 境cảnh 界giới 。 由do 堅kiên 執chấp 持trì 。 遠viễn 離ly 心tâm 故cố 。 心tâm 如như 幻huyễn 者giả 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 。 遠viễn 離ly 為vi 幻huyễn 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 。 離ly 遠viễn 離ly 幻huyễn 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 。 得đắc 無vô 所sở 離ly 。 即tức 除trừ 諸chư 幻huyễn 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 無vô 所sở 離ly 者giả 。 有hữu 其kỳ 二nhị 意ý 。 一nhất 則tắc 冥minh 於ư 真chân 覺giác 。 真chân 覺giác 則tắc 不bất 可khả 離ly 。 二nhị 則tắc 到đáo 真chân 覺giác 之chi 中trung 。 自tự 然nhiên 無vô 如như 上thượng 節tiết 〔# 節tiết 〕# 之chi 幻huyễn 可khả 離ly 。 故cố 荷hà 澤trạch 云vân 。 妄vọng 起khởi 即tức 覺giác 。 妄vọng 滅diệt 覺giác 滅diệt )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 幻huyễn 化hóa 虗hư 妄vọng 境cảnh 界giới 者giả 。 離ly 諸chư 幻huyễn 境cảnh 也dã 。 由do 堅kiên 執chấp 持trì 。 遠viễn 離ly 心tâm 故cố 。 心tâm 如như 幻huyễn 者giả 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 者giả 。 離ly 離ly 幻huyễn 之chi 心tâm 也dã 。 遠viễn 離ly 為vi 幻huyễn 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 者giả 。 遠viễn 離ly 幻huyễn 之chi 離ly 也dã 。 離ly 遠viễn 離ly 幻huyễn 。 亦diệc 復phục 遠viễn 離ly 。 遠viễn 離ly 離ly 之chi 離ly 也dã 。 皆giai 言ngôn 遠viễn 離ly 者giả 有hữu 二nhị 。 一nhất 止chỉ 一nhất 觀quán 。 止chỉ 離ly 者giả 。 休hưu 心tâm 息tức 意ý 。 永vĩnh 不bất 追truy 攀phàn 。 如như 人nhân 遇ngộ 熊hùng 不bất 應ưng 共cộng 盈doanh 。 觀quán 離ly 者giả 。 虗hư 空không 之chi 法pháp 。 體thể 性tánh 皆giai 空không 。 如như 夢mộng 枷già 鎻# 。 寤ngụ 則tắc 已dĩ 離ly 。 夢mộng 中trung 見kiến 夢mộng 。 展triển 轉chuyển 覺giác 於ư 前tiền 非phi 。 直trực 到đáo 窹# 時thời 。 所sở 見kiến 方phương 實thật 。 故cố 云vân 得đắc 無vô 所sở 離ly 。 即tức 除trừ 諸chư 幻huyễn 。

譬thí 如như 鑽toàn 火hỏa 。 兩lưỡng 木mộc 相tương 因nhân 。 火hỏa 出xuất 木mộc 盡tận 。 灰hôi 飛phi 烟yên 滅diệt 。 以dĩ 幻huyễn 修tu 幻huyễn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 諸chư 幻huyễn 雖tuy 盡tận 。 不bất 入nhập 斷đoạn 滅diệt 。

(# 此thử 下hạ 辨biện 幻huyễn 覺giác 不bất 俱câu 。 結kết 酬thù 其kỳ 請thỉnh )# 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 喻dụ 中trung 關quan 於ư 顯hiển 覺giác 。 盖# 文văn 略lược 爾nhĩ 。 若nhược 欲dục 具cụ 之chi 。 應ưng 以dĩ 地địa 喻dụ 圓viên 覺giác 。 木mộc 從tùng 地địa 出xuất 。 燒thiêu 滅diệt 惣# 盡tận 。 唯duy 有hữu 地địa 存tồn 。 心tâm 幻huyễn 化hóa 生sanh 於ư 圓viên 覺giác 。 如như 心tâm 幻huyễn 化hóa 遣khiển 盡tận 。 圓viên 覺giác 元nguyên 來lai 不bất 動động )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 如như 有hữu 一nhất 段đoạn 乾can/kiền/càn 木mộc 。 以dĩ 一nhất 木mộc 燧toại 。 鑽toàn 之chi 火hỏa 出xuất 。 還hoàn 將tương 卻khước 燒thiêu 二nhị 木mộc 。 木mộc 火hỏa 既ký 盡tận 。 烟yên 自tự 然nhiên 滅diệt 。 既ký 滅diệt 灰hôi 燼tẫn 。 任nhậm 運vận 飛phi 散tán 。 不bất 同đồng 二nhị 木mộc 形hình 質chất 為vi 礙ngại 。 木mộc 段đoạn 喻dụ 所sở 脩tu 幻huyễn 妄vọng 。 木mộc 燧toại 喻dụ 能năng 修tu 幻huyễn 智trí 。 烟yên 喻dụ 離ly 。 灰hôi 喻dụ 遣khiển 。 以dĩ 幻huyễn 脩tu 幻huyễn 下hạ 。 上thượng 三tam 句cú 。 正chánh 合hợp 喻dụ 之chi 現hiện 文văn 。 下hạ 一nhất 句cú 。 兼kiêm 前tiền 密mật 顯hiển 真chân 覺giác 。

善thiện 男nam 子tử 。 知tri 幻huyễn 即tức 離ly 。 不bất 作tác 方phương 便tiện 。 離ly 幻huyễn 即tức 覺giác 。 亦diệc 無vô 漸tiệm 次thứ 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 依y 此thử 脩tu 行hành 。 如như 是thị 及cập 能năng 。 永vĩnh 離ly 諸chư 幻huyễn 。

(# 前tiền 云vân 。 作tác 何hà 方phương 便tiện 。 漸tiệm 次thứ 修tu 習tập 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 永vĩnh 離ly 諸chư 幻huyễn 。 故cố 佛Phật 示thị 用dụng 心tâm 竟cánh 。 結kết 答đáp 。 不bất 作tác 方phương 便tiện 。 亦diệc 無vô 漸tiệm 次thứ 。 如như 是thị 乃nãi 能năng 。 永vĩnh 離ly 諸chư 幻huyễn 。 會hội 通thông 問vấn 中trung 之chi 。 文văn 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 知tri 之chi 是thị 幻huyễn 。 已dĩ 名danh 為vi 離ly 。 但đãn 得đắc 離ly 幻huyễn 。 即tức 元nguyên 是thị 覺giác 。 更cánh 無vô 階giai 級cấp 。 漸tiệm 變biến 為vi 覺giác 。 如như 人nhân 夢mộng 見kiến 身thân 瘡sang 。 問vấn 醫y 求cầu 藥dược 。 寤ngụ 來lai 既ký 知tri 是thị 夢mộng 。 更cánh 欲dục 作tác 何hà 方phương 便tiện 。 若nhược 待đãi 方phương 便tiện 。 修tu 之chi 漸tiệm 離ly 。 即tức 是thị 實thật 法pháp 。 何hà 名danh 幻huyễn 化hóa 。 若nhược 執chấp 實thật 有hữu 。 還hoàn 是thị 妄vọng 計kế 。 何hà 名danh 脩tu 行hành 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 結kết 成thành 真chân 離ly 。 亦diệc 是thị 通thông 用dụng 結kết 前tiền 用dụng 心tâm 之chi 文văn 。

於ư 是thị 普Phổ 眼Nhãn 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 願nguyện 為vì 此thử 會hội 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 及cập 為vì 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 演diễn 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 行hành 漸tiệm 次thứ 。 云vân 何hà 思tư 惟duy 。 云vân 何hà 住trụ 持trì 。 眾chúng 生sanh 未vị 悟ngộ 。 作tác 何hà 方phương 便tiện 。 及cập 正chánh 思tư 惟duy 。 聞văn 佛Phật 如Như 來Lai 。 說thuyết 此thử 三tam 昧muội 。 心tâm 生sanh 迷mê 悶muộn 。 即tức 於ư 圓viên 覺giác 。 不bất 能năng 悟ngộ 入nhập 。 願nguyện 興hưng 慈từ 悲bi 。 假giả 說thuyết 方phương 便tiện 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 謂vị 之chi 普phổ 眼nhãn 者giả 。 由do 此thử 法Pháp 門môn 。 令linh 觀quán 身thân 心tâm 無vô 體thể 。 根căn 識thức 塵trần 境cảnh 。 世thế 及cập 出xuất 世thế 。 一nhất 身thân 他tha 身thân 。 一nhất 切thiết 清thanh 淨tịnh 。 徧biến 滿mãn 法Pháp 界Giới 。 普phổ 同đồng 諸chư 佛Phật 。 觀quán 行hành 成thành 就tựu 。 頓đốn 見kiến 如như 此thử 境cảnh 界giới 。 是thị 真chân 普phổ 眼nhãn 也dã 。 此thử 含hàm 悲bi 智trí 。 謂vị 普phổ 見kiến 諸chư 法pháp 清thanh 淨tịnh 。 是thị 大đại 智trí 普phổ 眼nhãn 。 普phổ 見kiến 眾chúng 生sanh 成thành 佛Phật 。 是thị 大đại 悲bi 普phổ 眼nhãn )# 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 普phổ 令linh 開khai 悟ngộ 。 以dĩ 開khai 示thị 約ước 能năng 化hóa 。 悟ngộ 入nhập 約ước 所sở 化hóa 故cố 。 約ước 今kim 經kinh 者giả 。 此thử 後hậu 佛Phật 答đáp 全toàn 用dụng 。 先tiên 所sở 顯hiển 示thị 如Như 來Lai 。 淨tịnh 圓viên 覺giác 心tâm 為vi 本bổn 。 以dĩ 觀quán 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 及cập 滅diệt 影ảnh 像tượng 。 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 覺giác 所sở 顯hiển 發phát 。 覺giác 圓viên 明minh 故cố 。 顯hiển 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 乃nãi 至chí 等đẳng 同đồng 諸chư 佛Phật 。 即tức 是thị 普phổ 令linh 開khai 悟ngộ 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 普phổ 眼nhãn 標tiêu 請thỉnh 修tu 行hành 漸tiệm 次thứ 者giả 何hà 。 普phổ 賢hiền 所sở 問vấn 幽u 深thâm 。 如Như 來Lai 稱xưng 理lý 而nhi 答đáp 。 先tiên 欲dục 消tiêu 除trừ 心tâm 病bệnh 。 然nhiên 後hậu 萬vạn 行hạnh 俱câu 修tu 。 或hoặc 有hữu 聞văn 前tiền 說thuyết 云vân 。 知tri 幻huyễn 即tức 離ly 。 不bất 作tác 方phương 便tiện 。 亦diệc 無vô 漸tiệm 次thứ 。 謂vị 言ngôn 知tri 之chi 即tức 已dĩ 。 都đô 不bất 假giả 修tu 。 普phổ 眼nhãn 欲dục 使sử 教giáo 法pháp 圓viên 足túc 。 請thỉnh 開khai 起khởi 行hành 之chi 門môn 。 云vân 何hà 以dĩ 下hạ 。 皆giai 別biệt 列liệt 也dã 。 思tư 惟duy 。 觀quán 察sát 真chân 妄vọng 。 即tức 思tư 慧tuệ 也dã 。 住trụ 持trì 。 悟ngộ 得đắc 妙diệu 境cảnh 。 安an 住trụ 其kỳ 中trung 。 持trì 之chi 不bất 失thất 。 即tức 修tu 慧tuệ 也dã 。 普phổ 令linh 開khai 悟ngộ 。 此thử 同đồng 法pháp 華hoa 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 以dĩ 開khai 攝nhiếp 示thị 。 以dĩ 悟ngộ 攝nhiếp 入nhập 。 世Thế 尊Tôn 下hạ 。 反phản 明minh 得đắc 聞văn 佛Phật 說thuyết 。 方phương 便tiện 思tư 惟duy 。 即tức 開khai 悟ngộ 也dã 。 言ngôn 聞văn 此thử 三tam 昧muội 者giả 。 是thị 前tiền 離ly 幻huyễn 法Pháp 門môn 也dã 。 假giả 說thuyết 方phương 便tiện 。 言ngôn 假giả 說thuyết 者giả 。 以dĩ 覺giác 性tánh 本bổn 圓viên 。 妄vọng 法pháp 本bổn 寂tịch 。 實thật 無vô 所sở 修tu 。 但đãn 以dĩ 初sơ 悟ngộ 之chi 人nhân 。 迷mê 習tập 難nạn/nan 為vi 頓đốn 息tức 。 是thị 以dĩ 請thỉnh 於ư 無vô 修tu 之chi 中trung 。 假giả 說thuyết 修tu 習tập 方phương 便tiện 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 普Phổ 眼Nhãn 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 汝nhữ 等đẳng 乃nãi 能năng 。 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 問vấn 於ư 如Như 來Lai 。 修tu 行hành 漸tiệm 次thứ 。 思tư 惟duy 住trụ 持trì 。 乃nãi 至chí 假giả 說thuyết 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。

善thiện 男nam 子tử 。 欲dục 求cầu 如Như 來Lai 。 淨tịnh 圓viên 覺giác 心tâm 。 應ưng 當đương 正chánh 念niệm 。 遠viễn 離ly 諸chư 幻huyễn 。 先tiên 依y 如Như 來Lai 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 行hạnh 。 堅kiên 持trì 禁cấm 戒giới 。 安an 處xử 徒đồ 眾chúng 。 宴yến 坐tọa 靜tĩnh 室thất 。 恆hằng 作tác 是thị 念niệm 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 正chánh 念niệm 。 註chú 云vân 無vô 念niệm 。 智trí 論luận 有hữu 云vân 。 有hữu 念niệm 是thị 魔ma 業nghiệp 。 無vô 念niệm 是thị 法pháp 印ấn 。 論luận 云vân 。 離ly 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 等đẳng 虛hư 空không 界giới 。 又hựu 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 名danh 為vi 覺giác 。 以dĩ 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 未vị 曾tằng 離ly 念niệm 。 故cố 知tri 無vô 念niệm 是thị 正chánh 念niệm 也dã )# 。

(# 或hoặc 問vấn 。 靜tĩnh 室thất 處xứ 眾chúng 。 豈khởi 不bất 相tương 違vi 。 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 根căn 性tánh 不bất 同đồng 故cố 。 或hoặc 多đa 昏hôn 沉trầm 。 藉tạ 眾chúng 策sách 發phát 。 或hoặc 多đa 掉trạo 舉cử 。 宜nghi 自tự 息tức 緣duyên 。 非phi 為vi 一nhất 人nhân 而nhi 行hành 二nhị 事sự 。 二nhị 定định 慧tuệ 等đẳng 學học 故cố 。 謂vị 圓viên 通thông 觀quán 行hành 。 要yếu 止Chỉ 觀Quán 相tương/tướng 資tư 。 須tu 依y 善thiện 友hữu 。 或hoặc 同đồng 見kiến 同đồng 。 終chung 日nhật 議nghị 論luận 法Pháp 門môn 。 無vô 令linh 用dụng 心tâm 差sai 錯thác 。 差sai 之chi 毫hào 釐li 。 失thất 之chi 千thiên 里lý 。 故cố 淨tịnh 名danh 云vân 。 不bất 必tất 是thị 坐tọa 。 為vi 宴yến 坐tọa 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 之chi 告cáo 普phổ 眼nhãn 。 先tiên 標tiêu 指chỉ 當đương 機cơ 。 曰viết 淨tịnh 圓viên 覺giác 心tâm 。 而nhi 又hựu 指chỉ 前tiền 徵trưng 釋thích 離ly 幻huyễn 。 以dĩ 為vi 起khởi 行hành 之chi 本bổn 。 盖# 執chấp 法pháp 定định 實thật 。 即tức 觀quán 行hành 不bất 成thành 。 故cố 須tu 攝nhiếp 前tiền 為vi 方phương 便tiện 也dã 。 正chánh 念niệm 者giả 。 無vô 念niệm 也dã 。 正chánh 念niệm 與dữ 離ly 幻huyễn 。 反phản 覆phúc 相tương/tướng 成thành 。 由do 離ly 幻huyễn 故cố 正chánh 念niệm 。 正chánh 念niệm 故cố 離ly 幻huyễn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 外ngoại 存tồn 有hữu 法pháp 。 則tắc 內nội 起khởi 緣duyên 念niệm 。 內nội 有hữu 緣duyên 念niệm 。 則tắc 外ngoại 見kiến 有hữu 法pháp 。 由do 此thử 雙song 指chỉ 。 在tại 諸chư 行hành 初sơ 。 奢xa 摩ma 他tha 此thử 云vân 止chỉ 。 止chỉ 是thị 定định 義nghĩa 。 下hạ 文văn 釋thích 云vân 。 至chí 靜tĩnh 為vi 行hành 。 定định 有hữu 淺thiển 深thâm 。 故cố 標tiêu 如Như 來Lai 。 簡giản 非phi 麤thô 淺thiển 邪tà 小tiểu 之chi 定định 。 若nhược 亂loạn 心tâm 持trì 戒giới 。 不bất 堪kham 入nhập 此thử 觀quán 門môn 。 故cố 先tiên 定định 後hậu 戒giới 。 堅kiên 持trì 禁cấm 戒giới 者giả 。 一nhất 向hướng 絕tuyệt 緣duyên 。 的đích 不bất 擬nghĩ 犯phạm 。 名danh 曰viết 堅kiên 持trì 。 防phòng 禁cấm 根căn 門môn 。 誡giới 約ước 身thân 口khẩu 。 故cố 名danh 禁cấm 戒giới 。 安an 處xử 徒đồ 眾chúng 者giả 。 即tức 同đồng 行hành 同đồng 見kiến 人nhân 也dã 。 行hành 業nghiệp 既ký 同đồng 。 且thả 相tương/tướng 雕điêu 琢trác 。 迭điệt 共cộng 商thương 量lượng 。 為vi 長trường/trưởng 道đạo 緣duyên 。 故cố 須tu 安an 處xứ 。 宴yến 坐tọa 靜tĩnh 室thất 。 宴yến 默mặc 也dã 。 坐tọa 為vi 攝nhiếp 身thân 。 身thân 住trụ 則tắc 心tâm 安an 。 心tâm 閑nhàn 則tắc 境cảnh 寂tịch 。 欲dục 住trụ 身thân 心tâm 。 故cố 須tu 靜tĩnh 室thất 。 恆hằng 作tác 是thị 念niệm 者giả 。 謂vị 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 一nhất 切thiết 時thời 中trung 。 常thường 如như 是thị 觀quán 也dã 。

我ngã 今kim 此thử 身thân 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 所sở 謂vị 髮phát 毛mao 爪trảo 齒xỉ 。 皮bì 肉nhục 筋cân 骨cốt 。 髓tủy 腦não 垢cấu 色sắc 。 皆giai 歸quy 於ư 地địa 。 唾thóa 涕thế 膿nùng 血huyết 。 津tân 液dịch 涎tiên 沫mạt 。 痰đàm 淚lệ 精tinh 氣khí 。 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 皆giai 歸quy 於ư 水thủy 。 暖noãn 氣khí 歸quy 火hỏa 。 動động 轉chuyển 歸quy 風phong 。 四tứ 大đại 各các 離ly 。 今kim 者giả 妄vọng 身thân 。 當đương 在tại 何hà 處xứ 。

(# 堅kiên 濕thấp 煖noãn 動động 。 假giả 和hòa 合hợp 也dã 。 故cố 寶bảo 積tích 經Kinh 云vân 。 此thử 身thân 生sanh 時thời 與dữ 其kỳ 父phụ 母mẫu 四tứ 大đại 種chủng 性tánh 。 一nhất 類loại 歌ca 羅la 邏la 身thân 。 若nhược 唯duy 地địa 大đại 。 無vô 水thủy 界giới 者giả 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 握ác 乾can/kiền/càn 麨xiểu 灰hôi 。 終chung 不bất 和hòa 合hợp 。 若nhược 唯duy 水thủy 界giới 。 無vô 地địa 界giới 者giả 。 譬thí 如như 油du 水thủy 。 無vô 有hữu 堅kiên 實thật 。 即tức 便tiện 流lưu 散tán 。 若nhược 唯duy 地địa 水thủy 。 無vô 火hỏa 界giới 者giả 。 譬thí 如như 夏hạ 月nguyệt 陰ấm 處xứ 肉nhục 團đoàn 。 無vô 日nhật 光quang 照chiếu 。 即tức 便tiện 爛lạn 壞hoại 。 若nhược 唯duy 地địa 水thủy 火hỏa 。 無vô 風phong 界giới 者giả 。 則tắc 不bất 增tăng 長trưởng 。 淨tịnh 名danh 亦diệc 云vân 。 四tứ 大đại 合hợp 故cố 。 假giả 名danh 為vi 身thân )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 四tứ 大đại 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 也dã 。 四tứ 大đại 合hợp 故cố 。 假giả 名danh 為vi 身thân 。 四tứ 大đại 無vô 主chủ 。 身thân 亦diệc 無vô 我ngã 。 故cố 此thử 經Kinh 文văn 還hoàn 分phần/phân 四tứ 大đại 。 各các 歸quy 來lai 處xứ 。 以dĩ 髮phát 毛mao 爪trảo 齒xỉ 。 等đẳng 歸quy 地địa 者giả 。 堅kiên 凝ngưng 為vi 德đức 也dã 。 以dĩ 唾thóa 涕thế 歸quy 水thủy 者giả 。 閏nhuận 濕thấp 為vi 水thủy 也dã 。 暖noãn 氣khí 歸quy 火hỏa 者giả 。 然nhiên 氣khí 是thị 四tứ 大đại 之chi 本bổn 。 不bất 唯duy 是thị 風phong 。 故cố 水thủy 火hỏa 大đại 中trung 亦diệc 云vân 氣khí 也dã 。 動động 轉chuyển 歸quy 風phong 者giả 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 是thị 身thân 無vô 作tác 。 風phong 力lực 所sở 轉chuyển 。 正chánh 觀quán 之chi 時thời 。 四tứ 大đại 各các 有hữu 所sở 歸quy 。 即tức 名danh 為vi 離ly 。 且thả 德đức 有hữu 形hình 礙ngại 而nhi 沉trầm 滯trệ 。 風phong 無vô 形hình 礙ngại 而nhi 輕khinh 舉cử 。 敵địch 體thể 相tướng 迷mê 。 水thủy 火hỏa 亦diệc 且thả 相tương/tướng 陵lăng 奪đoạt 。 故cố 知tri 四tứ 大đại 相tương 違vi 。 各các 各các 差sai 別biệt 。 未vị 審thẩm 我ngã 身thân 屬thuộc 於ư 何hà 大đại 。 若nhược 總tổng 相tương/tướng 屬thuộc 。 即tức 是thị 四tứ 我ngã 。 若nhược 總tổng 不bất 屬thuộc 。 即tức 應ưng 離ly 四tứ 。 別biệt 有hữu 我ngã 身thân 。 故cố 云vân 妄vọng 身thân 。 當đương 在tại 何hà 處xứ 。

即tức 知tri 此thử 身thân 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 和hòa 合hợp 為vi 相tướng 。 實thật 同đồng 幻huyễn 化hóa 。 四tứ 緣duyên 假giả 合hợp 。 妄vọng 有hữu 六lục 根căn 。 六lục 根căn 四tứ 大đại 。 中trung 外ngoại 合hợp 成thành 。 妄vọng 有hữu 緣duyên 氣khí 。 於ư 中trung 積tích 聚tụ 。 似tự 有hữu 緣duyên 相tướng 。 假giả 名danh 為vi 心tâm 。

(# 裴# 休hưu 論luận 曰viết 。 心tâm 無vô 自tự 相tương/tướng 。 託thác 境cảnh 方phương 生sanh 。 境cảnh 性tánh 本bổn 空không 。 由do 心tâm 故cố 現hiện 。 根căn 塵trần 和hòa 合hợp 。 似tự 有hữu 緣duyên 心tâm 。 內nội 外ngoại 推thôi 之chi 。 何hà 是thị 其kỳ 体# 。 長trường/trưởng 輪luân 生sanh 死tử 。 由do 不bất 了liễu 心tâm 。 苟cẩu 能năng 了liễu 之chi 。 圓viên 覺giác 自tự 現hiện 。 故cố 首thủ 楞lăng 云vân 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 勝thắng 淨tịnh 妙diệu 明minh 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 因nhân 前tiền 尋tầm 伺tứ 。 見kiến 如như 實thật 之chi 理lý 。 定định 知tri 四tứ 大đại 非phi 我ngã 。 但đãn 約ước 和hòa 合hợp 。 假giả 名danh 為vi 身thân 。 亦diệc 無vô 實thật 體thể 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 成thành 於ư 一nhất 色sắc 。 於ư 此thử 色sắc 上thượng 方phương 有hữu 六lục 根căn 。 四tứ 大đại 為vi 中trung 。 六lục 根căn 為vi 外ngoại 。 內nội 外ngoại 和hòa 合hợp 。 假giả 成thành 此thử 身thân 。 由do 此thử 內nội 外ngoại 根căn 塵trần 。 引dẫn 起khởi 妄vọng 心tâm 。 緣duyên 慮lự 不bất 絕tuyệt 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 剎sát 那na 未vị 停đình 。 緣duyên 合hợp 即tức 有hữu 。 緣duyên 散tán 即tức 無vô 。 推thôi 其kỳ 自tự 體thể 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 曰viết 假giả 名danh 為vi 心tâm 。 此thử 虗hư 妄vọng 心tâm 。 雖tuy 假giả 緣duyên 生sanh 。 不bất 離ly 真chân 心tâm 氣khí 分phần/phân 。 故cố 曰viết 緣duyên 氣khí 。 言ngôn 似tự 者giả 。 明minh 非phi 實thật 有hữu 。 緣duyên 相tương/tướng 者giả 。 義nghĩa 慮lự 之chi 相tướng 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 此thử 虗hư 妄vọng 心tâm 。 若nhược 無vô 六lục 塵trần 。 則tắc 不bất 能năng 有hữu 。 四tứ 大đại 分phân 解giải 。 無vô 塵trần 可khả 得đắc 。 於ư 中trung 緣duyên 塵trần 。 各các 歸quy 散tán 滅diệt 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 緣duyên 心tâm 可khả 見kiến 。

(# 問vấn 無vô 塵trần 可khả 得đắc 下hạ 三tam 句cú 。 亦diệc 說thuyết 法Pháp 空không 。 何hà 得đắc 一nhất 向hướng 判phán 屬thuộc 人nhân 空không 。 如như 山sơn 答đáp 。 此thử 指chỉ 緣duyên 塵trần 各các 散tán 。 正chánh 顯hiển 心tâm 空không 。 故cố 結kết 云vân 。 無vô 心tâm 可khả 見kiến 。 身thân 之chi 與dữ 心tâm 。 惣# 屬thuộc 我ngã 執chấp 。 此thử 第đệ 一nhất 法pháp 空không )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 心tâm 託thác 六lục 塵trần 。 塵trần 依y 四tứ 大đại 。 四tứ 大đại 無vô 體thể 。 六lục 塵trần 即tức 空không 。 故cố 云vân 散tán 滅diệt 。 緣duyên 塵trần 既ký 滅diệt 。 心tâm 體thể 即tức 空không 。 故cố 決quyết 判phán 云vân 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 言ngôn 緣duyên 心tâm 者giả 。 則tắc 前tiền 緣duyên 氣khí 之chi 心tâm 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 彼bỉ 之chi 眾chúng 生sanh 。 幻huyễn 身thân 滅diệt 故cố 。 幻huyễn 心tâm 亦diệc 滅diệt 。 幻huyễn 心tâm 滅diệt 故cố 。 幻huyễn 塵trần 亦diệc 滅diệt 。 幻huyễn 塵trần 滅diệt 故cố 。 幻huyễn 滅diệt 亦diệc 滅diệt 。 幻huyễn 滅diệt 滅diệt 故cố 。 非phi 幻huyễn 不bất 滅diệt 。 譬thí 如như 磨ma 鏡kính 。 垢cấu 盡tận 明minh 現hiện 。

(# 幻huyễn 滅diệt 亦diệc 滅diệt 。 則tắc 真Chân 如Như 理lý 見kiến 。 如như 雲vân 散tán 月nguyệt 出xuất 。 塵trần 盡tận 鏡kính 明minh 。 非phi 謂vị 無vô 雲vân 便tiện 名danh 為vi 月nguyệt 。 但đãn 於ư 無vô 雲vân 之chi 處xứ 而nhi 見kiến 月nguyệt 矣hĩ 。 非phi 謂vị 無vô 幻huyễn 便tiện 是thị 真Chân 如Như 。 但đãn 於ư 無vô 幻huyễn 之chi 處xứ 。 見kiến 真chân 理lý 矣hĩ )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 前tiền 於ư 身thân 心tâm 之chi 中trung 。 推thôi 求cầu 無vô 我ngã 。 故cố 名danh 我ngã 空không 。 此thử 則tắc 身thân 心tâm 及cập 境cảnh 。 一nhất 一nhất 自tự 空không 。 故cố 名danh 法pháp 空không 。 然nhiên 身thân 等đẳng 本bổn 空không 。 非phi 今kim 始thỉ 滅diệt 。 故cố 經Kinh 云vân 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 非phi 色sắc 滅diệt 空không 。 但đãn 以dĩ 迷mê 時thời 執chấp 有hữu 。 今kim 執chấp 盡tận 始thỉ 無vô 。 義nghĩa 言ngôn 滅diệt 也dã 。 幻huyễn 塵trần 滅diệt 故cố 。 幻huyễn 滅diệt 亦diệc 滅diệt 。 謂vị 有hữu 徧biến 計kế 之chi 情tình 。 即tức 見kiến 幻huyễn 生sanh 。 有hữu 觀quán 察sát 之chi 智trí 。 即tức 見kiến 幻huyễn 滅diệt 。 對đối 幻huyễn 生sanh 故cố 。 則tắc 言ngôn 幻huyễn 滅diệt 。 對đối 情tình 執chấp 故cố 。 則tắc 言ngôn 智trí 慧tuệ 。 對đối 待đãi 之chi 法pháp 。 皆giai 屬thuộc 緣duyên 生sanh 。 緣duyên 生sanh 則tắc 無vô 相tướng 。 故cố 皆giai 云vân 滅diệt 。 般Bát 若Nhã 心tâm 經Kinh 云vân 。 無vô 眼nhãn 界giới 乃nãi 至chí 。 無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 。 楞lăng 伽già 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 幻huyễn 。 遠viễn 離ly 於ư 心tâm 識thức 。 智trí 不bất 得đắc 有hữu 無vô 。 而nhi 興hưng 大đại 悲bi 心tâm 。 非phi 幻huyễn 不bất 滅diệt 者giả 。 正chánh 顯hiển 也dã 。 顯hiển 圓viên 覺giác 性tánh 。 本bổn 淨tịnh 圓viên 明minh 。 獨độc 體thể 全toàn 真chân 。 不bất 因nhân 修tu 得đắc 。 眾chúng 幻huyễn 雖tuy 滅diệt 。 自tự 性tánh 常thường 存tồn 。 不bất 假giả 緣duyên 生sanh 。 故cố 云vân 非phi 幻huyễn 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 經Kinh 云vân 。 若nhược 得đắc 空không 心tâm 。 心tâm 不bất 幻huyễn 化hóa 。 然nhiên 對đối 前tiền 妄vọng 盡tận 。 釋thích 云vân 真Chân 如Như 。 若nhược 以dĩ 本bổn 宗tông 。 但đãn 名danh 圓viên 覺giác 。 後hậu 喻dụ 。 譬thí 如như 磨ma 鏡kính 。 垢cấu 盡tận 明minh 現hiện 。 雖tuy 云vân 磨ma 鏡kính 。 卻khước 是thị 磨ma 塵trần 。 所sở 言ngôn 修tu 道Đạo 。 祇kỳ 是thị 遣khiển 妄vọng 。 夫phu 鏡kính 性tánh 本bổn 明minh 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。 塵trần 覆phú 則tắc 隱ẩn 。 磨ma 之chi 則tắc 顯hiển 。 隱ẩn 顯hiển 雖tuy 殊thù 。 明minh 性tánh 不bất 異dị 。 今kim 謂vị 人nhân 執chấp 法pháp 執chấp 是thị 垢cấu 。 尋tầm 伺tứ 如như 實thật 是thị 磨ma 。 真chân 心tâm 本bổn 覺giác 是thị 明minh 。 人nhân 法pháp 二nhị 空không 是thị 現hiện 。

善thiện 男nam 子tử 。 當đương 知tri 身thân 心tâm 。 皆giai 為vi 幻huyễn 垢cấu 。 垢cấu 相tướng 永vĩnh 滅diệt 。 十thập 方phương 清thanh 淨tịnh 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 根căn 塵trần 諸chư 法pháp 。 十thập 方phương 法Pháp 界Giới 。 普phổ 清thanh 淨tịnh 也dã 。 此thử 由do 身thân 心tâm 垢cấu 翳ế 。 妄vọng 執chấp 自tự 他tha 。 故cố 成thành 局cục 礙ngại 。 垢cấu 相tướng 永vĩnh 滅diệt 。 故cố 云vân 爾nhĩ )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 幻huyễn 謂vị 虗hư 幻huyễn 。 無vô 有hữu 實thật 體thể 。 垢cấu 謂vị 塵trần 垢cấu 。 坌bộn 汙ô 為vi 名danh 。 由do 迷mê 幻huyễn 相tương/tướng 。 執chấp 取thủ 繫hệ 著trước 。 坌bộn 汙ô 淨tịnh 心tâm 。 故cố 云vân 幻huyễn 垢cấu 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 有hữu 身thân 心tâm 。 由do 了liễu 如như 幻huyễn 。 不bất 取thủ 於ư 相tướng 。 無vô 坌bộn 汙ô 義nghĩa 。 故cố 非phi 垢cấu 。 由do 了liễu 幻huyễn 空không 。 故cố 非phi 幻huyễn 。 我ngã 空không 法pháp 寂tịch 。 何hà 所sở 不bất 通thông 。 故cố 曰viết 十thập 方phương 清thanh 淨tịnh 。

善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 清thanh 淨tịnh 。 摩ma 尼ni 寶bảo 珠châu 。 映ánh 於ư 五ngũ 色sắc 。 隨tùy 方phương 各các 現hiện 。 諸chư 愚ngu 癡si 者giả 。 見kiến 彼bỉ 摩ma 尼ni 。 實thật 有hữu 五ngũ 色sắc 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 由do 珠châu 鏡kính 二nhị 事sự 。 所sở 喻dụ 不bất 同đồng 。 故cố 復phục 標tiêu 告cáo 。 然nhiên 前tiền 之chi 鏡kính 喻dụ 。 但đãn 一nhất 面diện 明minh 。 又hựu 云vân 。 因nhân 磨ma 而nhi 現hiện 。 表biểu 二nhị 空không 之chi 理lý 。 破phá 執chấp 方phương 顯hiển 。 對đối 執chấp 得đắc 名danh 。 今kim 摩ma 尼ni 珠châu 。 本bổn 淨tịnh 本bổn 明minh 。 十thập 方phương 俱câu 照chiếu 。 以dĩ 顯hiển 後hậu 法Pháp 界Giới 之chi 宗tông 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 謂vị 摩ma 尼ni 體thể 性tánh 。 瑩oánh 淨tịnh 絕tuyệt 瑕hà 。 都đô 無vô 色sắc 相tướng 。 由do 性tánh 淨tịnh 故cố 。 一nhất 切thiết 色sắc 相tướng 。 對đối 則tắc 現hiện 中trung 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 黑hắc 五ngũ 色sắc 。 各các 各các 隨tùy 方phương 而nhi 現hiện 。 愚ngu 人nhân 不bất 了liễu 珠châu 體thể 。 但đãn 見kiến 全toàn 是thị 青thanh 黃hoàng 。 則tắc 不bất 見kiến 珠châu 體thể 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 凡phàm 夫phu 見kiến 諸chư 法pháp 。 但đãn 隨tùy 諸chư 相tướng 轉chuyển 。 不bất 了liễu 法pháp 無vô 性tánh 。 以dĩ 是thị 不bất 見kiến 佛Phật 。 若nhược 以dĩ 三tam 性tánh 配phối 者giả 。 摩ma 尼ni 喻dụ 圓viên 成thành 實thật 性tánh 。 即tức 前tiền 所sở 顯hiển 之chi 理lý 也dã 。 現hiện 色sắc 喻dụ 依y 他tha 起khởi 性tánh 。 即tức 前tiền 幻huyễn 也dã 。 愚ngu 人nhân 定định 見kiến 青thanh 黃hoàng 。 喻dụ 徧biến 計kế 所sở 執chấp 性tánh 。 即tức 前tiền 塵trần 垢cấu 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 圓viên 覺giác 淨tịnh 性tánh 。 現hiện 於ư 身thân 心tâm 。 隨tùy 類loại 各các 應ứng 。 彼bỉ 愚ngu 癡si 者giả 。 說thuyết 淨tịnh 圓viên 覺giác 。 實thật 有hữu 如như 是thị 。 身thân 心tâm 自tự 相tướng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 隨tùy 類loại 各các 應ứng 。 即tức 前tiền 種chủng 種chủng 幻huyễn 化hóa 。 生sanh 於ư 覺giác 心tâm 也dã 。 彼bỉ 愚ngu 癡si 者giả 下hạ 。 顯hiển 圓viên 覺giác 雖tuy 現hiện 。 非phi 其kỳ 定định 實thật 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 合hợp 前tiền 喻dụ 也dã )# 。

由do 此thử 不bất 能năng 。 遠viễn 於ư 幻huyễn 化hóa 。 是thị 故cố 我ngã 說thuyết 。 身thân 心tâm 幻huyễn 垢cấu 。 對đối 離ly 幻huyễn 垢cấu 。 說thuyết 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 垢cấu 盡tận 對đối 除trừ 。 即tức 無vô 對đối 垢cấu 。 及cập 說thuyết 名danh 者giả 。

善thiện 男nam 子tử 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 證chứng 得đắc 諸chư 幻huyễn 。 滅diệt 影ảnh 像tượng 故cố 。

爾nhĩ 時thời 便tiện 得đắc 。 無vô 方phương 清thanh 淨tịnh 。 無vô 邊biên 虗hư 空không 。 覺giác 所sở 顯hiển 發phát 。

(# 者giả 字tự 。 實thật 通thông 兩lưỡng 句cú 。 謂vị 對đối 垢cấu 者giả 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 說thuyết 名danh 者giả 佛Phật 也dã )# 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 覺giác 所sở 顯hiển 發phát 。 即tức 首thủ 楞lăng 所sở 謂vị 。 若nhược 有hữu 一nhất 人nhân 。 發phát 真chân 歸quy 源nguyên 。 十thập 方phương 虛hư 空không 。 一nhất 時thời 銷tiêu 殞vẫn )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 上thượng 先tiên 說thuyết 迹tích 之chi 所sở 以dĩ 。 然nhiên 其kỳ 迹tích 也dã 。 相tương/tướng 躡niếp 而nhi 起khởi 。 亦diệc 相tương/tướng 躡niếp 而nhi 拂phất 。 本bổn 以dĩ 眾chúng 生sanh 妄vọng 執chấp 幻huyễn 化hóa 。 故cố 佛Phật 說thuyết 云vân 幻huyễn 垢cấu 。 眾chúng 生sanh 依y 教giáo 離ly 垢cấu 。 故cố 復phục 說thuyết 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 垢cấu 盡tận 對đối 除trừ 。 謂vị 幻huyễn 垢cấu 如như 珠châu 中trung 之chi 色sắc 。 達đạt 之chi 本bổn 無vô 。 故cố 云vân 盡tận 也dã 。 所sở 離ly 之chi 垢cấu 既ký 盡tận 。 對đối 離ly 之chi 智trí 何hà 立lập 。 既ký 無vô 對đối 治trị 之chi 智trí 。 何hà 有hữu 起khởi 智trí 之chi 人nhân 。 深thâm 淺thiển 之chi 執chấp 本bổn 無vô 。 何hà 有hữu 說thuyết 教giáo 之chi 者giả 。 故cố 俱câu 無vô 也dã 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 標tiêu 告cáo 。 及cập 指chỉ 當đương 根căn 所sở 證chứng 者giả 。 證chứng 得đắc 諸chư 幻huyễn 。 觀quán 行hành 成thành 就tựu 也dã 。 滅diệt 影ảnh 象tượng 故cố 。 依y 他tha 亦diệc 泯mẫn 也dã 。 得đắc 無vô 方phương 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 幻huyễn 身thân 為vi 主chủ 。 外ngoại 見kiến 東đông 西tây 。 我ngã 相tướng 既ký 無vô 。 更cánh 何hà 方phương 所sở 。 然nhiên 虗hư 空không 離ly 識thức 。 亦diệc 非phi 實thật 有hữu 故cố 。 迷mê 悟ngộ 所sở 覆phú 。 覺giác 處xứ 見kiến 空không 。 塵trần 影ảnh 既ký 銷tiêu 。 空không 元nguyên 是thị 覺giác 。 顯hiển 謂vị 空không 銷tiêu 覺giác 現hiện 。 發phát 謂vị 妄vọng 盡tận 心tâm 開khai 。 翻phiên 覆phú 觀quán 之chi 。 俱câu 無vô 邊biên 際tế 。

覺giác 圓viên 明minh 故cố 。 顯hiển 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 見kiến 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 見kiến 清thanh 淨tịnh 故cố 。 眼nhãn 根căn 清thanh 淨tịnh 。 根căn 清thanh 淨tịnh 故cố 。 眼nhãn 識thức 清thanh 淨tịnh 。 識thức 清thanh 淨tịnh 故cố 。 聞văn 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 聞văn 清thanh 淨tịnh 故cố 。 耳nhĩ 根căn 清thanh 淨tịnh 。 根căn 清thanh 淨tịnh 故cố 。 耳nhĩ 識thức 清thanh 淨tịnh 。 識thức 清thanh 淨tịnh 故cố 。 覺giác 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 識thức 具cụ 五ngũ 義nghĩa 。 隨tùy 根căn 立lập 名danh 。 一nhất 依y 根căn 之chi 識thức 。 非phi 由do 境cảnh 色sắc 。 說thuyết 定định 生sanh 故cố 。 如như 盲manh 不bất 見kiến 等đẳng 。 二nhị 根căn 所sở 發phát 識thức 。 由do 根căn 變biến 異dị 。 識thức 必tất 變biến 異dị 。 如như 眼nhãn 根căn 須tu 見kiến 青thanh 為vi 黃hoàng 。 非phi 色sắc 壞hoại 時thời 而nhi 識thức 壞hoại 也dã 。 三tam 屬thuộc 根căn 之chi 識thức 。 由do 識thức 種chủng 〔# 乎hồ 〕# 隨tùy 逐trục 於ư 根căn 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 非phi 色sắc 種chủng 子tử 識thức 種chủng 隨tùy 也dã 。 四tứ 助trợ 根căn 識thức 識thức 。 由do 根căn 合hợp 識thức 。 識thức 所sở 領lãnh 受thọ 。 令linh 根căn 損tổn 益ích 。 非phi 境cảnh 界giới 也dã 。 五ngũ 如như 根căn 之chi 識thức 。 根căn 識thức 二nhị 法pháp 。 俱câu 有hữu 情tình 數số 。 非phi 彼bỉ 色sắc 法pháp 定định 是thị 有hữu 情tình 。 根căn 五ngũ 勝thắng 義nghĩa 故cố 說thuyết 依y 根căn 。 若nhược 依y 起khởi 信tín 。 皆giai 名danh 意ý 識thức 。 此thử 六lục 皆giai 依y 意ý 所sở 起khởi 故cố )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 圓viên 覺giác 明minh 故cố 。 躡niếp 前tiền 顯hiển 清thanh 淨tịnh 之chi 因nhân 也dã 。 由do 拂phất 泯mẫn 等đẳng 故cố 得đắc 圓viên 明minh 。 顯hiển 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 比tỉ 迷mê 覺giác 心tâm 。 心tâm 中trung 執chấp 法pháp 。 今kim 見kiến 法pháp 性tánh 。 法pháp 即tức 皆giai 空không 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 見kiến 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 由do 我ngã 心tâm 計kế 執chấp 故cố 。 見kiến 一nhất 切thiết 色sắc 相tương/tướng 。 由do 執chấp 相tướng 故cố 。 即tức 見kiến 等đẳng 是thị 塵trần 。 見kiến 清thanh 淨tịnh 句cú 。 但đãn 牒điệp 見kiến 字tự 。 不bất 言ngôn 塵trần 者giả 。 足túc 顯hiển 即tức 見kiến 是thị 塵trần 。 非phi 外ngoại 塵trần 也dã 。 聞văn 等đẳng 亦diệc 然nhiên 。 眼nhãn 根căn 清thanh 淨tịnh 句cú 。 下hạ 餘dư 五ngũ 亦diệc 例lệ 此thử 也dã 。 六lục 皆giai 名danh 根căn 者giả 。 識thức 所sở 依y 故cố 。 能năng 發phát 識thức 故cố 。 前tiền 五ngũ 名danh 從tùng 自tự 種chủng 生sanh 自tự 現hiện 行hành 。 四tứ 大đại 所sở 造tạo 。 淨tịnh 色sắc 為vi 禮lễ 。 意ý 根căn 即tức 第đệ 七thất 識thức 。 由do 此thử 攀phàn 外ngoại 。 起khởi 意ý 識thức 故cố 。 根căn 清thanh 淨tịnh 下hạ 。 餘dư 五ngũ 亦diệc 例lệ 此thử 。 皆giai 云vân 識thức 者giả 。 隨tùy 六lục 根căn 境cảnh 。 種chủng 類loại 異dị 故cố 。 凡phàm 夫phu 取thủ 著trước 轉chuyển 深thâm 。 計kế 我ngã 我ngã 所sở 。 種chủng 種chủng 妄vọng 執chấp 。 隨tùy 事sự 攀phàn 緣duyên 。 分phân 別biệt 六lục 塵trần 。 名danh 為vi 意ý 識thức 。 亦diệc 名danh 分phân 離ly 識thức 。 又hựu 復phục 說thuyết 云vân 名danh 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 識thức 清thanh 淨tịnh 下hạ 。 皆giai 如như 此thử 解giải 。

善thiện 男nam 子tử 。 根căn 清thanh 淨tịnh 故cố 。 色sắc 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 色sắc 清thanh 淨tịnh 故cố 。 聲thanh 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 言ngôn 色sắc 等đẳng 者giả 。 眼nhãn 等đẳng 所sở 取thủ 故cố 。 色sắc 有hữu 通thông 變biến 。 今kim 即tức 別biệt 也dã 。 唯duy 意ý 所sở 取thủ 法pháp 塵trần 一nhất 境cảnh 。 通thông 於ư 一nhất 切thiết )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 六lục 皆giai 名danh 塵trần 者giả 。 坌bộn 汙ô 心tâm 識thức 故cố 。 約ước 凡phàm 夫phu 說thuyết 也dã 。 亦diệc 云vân 六lục 境cảnh 。 此thử 通thông 凡phàm 聖thánh 言ngôn 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 六lục 塵trần 清thanh 淨tịnh 故cố 。 地địa 大đại 清thanh 淨tịnh 。 地địa 清thanh 淨tịnh 故cố 。 水thủy 大đại 清thanh 淨tịnh 。 火hỏa 大đại 風phong 大đại 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 裴# 休hưu 曰viết 。 即tức 於ư 根căn 塵trần 。 不bất 取thủ 發phát 識thức 牽khiên 心tâm 之chi 義nghĩa 。 直trực 取thủ 四tứ 大đại 之chi 體thể 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 寶bảo 積tích 經kinh 說thuyết 。 四tứ 大đại 各các 二nhị 。 謂vị 內nội 及cập 外ngoại 。 地địa 界giới 二nhị 者giả 。 內nội 謂vị 自tự 他tha 身thân 內nội 所sở 有hữu 堅kiên 者giả 。 謂vị 髮phát 毛mao 等đẳng 。 外ngoại 謂vị 身thân 外ngoại 所sở 有hữu 堅kiên 者giả 。 謂vị 土thổ/độ 木mộc 等đẳng 。 水thủy 界giới 二nhị 者giả 。 身thân 內nội 熱nhiệt 體thể 熱nhiệt 相tương/tướng 。 能năng 消tiêu 飲ẩm 食thực 等đẳng 。 身thân 外ngoại 熱nhiệt 體thể 熱nhiệt 相tương/tướng 。 能năng 成thành 熟thục 等đẳng 。 風phong 界giới 二nhị 者giả 。 身thân 內nội 風phong 體thể 。 風phong 名danh 速tốc 疾tật 。 住trụ 四tứ 支chi 等đẳng 。 身thân 外ngoại 體thể 等đẳng 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 實thật 相tướng 。 性tánh 清thanh 淨tịnh 故cố 。 一nhất 身thân 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 身thân 清thanh 淨tịnh 故cố 。 多đa 身thân 清thanh 淨tịnh 。 多đa 身thân 清thanh 淨tịnh 故cố 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 圓viên 覺giác 清thanh 淨tịnh 。

(# 無Vô 量Lượng 義Nghĩa 經Kinh 云vân 。 如như 是thị 無vô 相tướng 不bất 相tương 。 不bất 相tướng 無vô 相tướng 。 是thị 名danh 實thật 相tướng 多đa 身thân 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 取thủ 於ư 相tướng 。 同đồng 圓viên 覺giác 性tánh 故cố 。 志chí 公công 云vân 。 以dĩ 我ngã 身thân 空không 諸chư 法pháp 空không 。 千thiên 品phẩm 萬vạn 類loại 悉tất 皆giai 同đồng )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 圓viên 覺giác 清thanh 淨tịnh 。 此thử 乃nãi 一nhất 人nhân 悟ngộ 性tánh 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 〔# 之chi 〕# 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 非phi 謂vị 〔# 所sở 〕# 人nhân 修tu 道Đạo 多đa 人nhân 成thành 佛Phật )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 凡phàm 所sở 有hữu 相tướng 。 皆giai 是thị 虗hư 妄vọng 。 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 會hội 緣duyên 入nhập 實thật 。 即tức 為vi 實thật 相tướng 。 唯duy 此thử 實thật 相tướng 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 切thiết 妄vọng 法pháp 。 所sở 不bất 能năng 染nhiễm 。 比tỉ 迷mê 似tự 染nhiễm 。 今kim 悟ngộ 本bổn 淨tịnh 。 名danh 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 性tánh 清thanh 淨tịnh 故cố 。 一nhất 身thân 清thanh 淨tịnh 。 由do 前tiền 悟ngộ 得đắc 根căn 識thức 塵trần 大đại 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 諸chư 法pháp 。 皆giai 歸quy 實thật 相tướng 清thanh 淨tịnh 。 方phương 始thỉ 成thành 就tựu 。 既ký 於ư 自tự 身thân 證chứng 實thật 相tướng 理lý 。 亦diệc 見kiến 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 同đồng 一nhất 。 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 多đa 身thân 清thanh 淨tịnh 故cố 下hạ 。 謂vị 以dĩ 般Bát 若Nhã 正chánh 智trí 。 徧biến 觀quán 眾chúng 生sanh 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 漏lậu 智trí 性tánh 。 本bổn 來lai 具cụ 足túc 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 由do 彼bỉ 妙diệu 覺giác 。 性tánh 徧biến 滿mãn 故cố 。 根căn 性tánh 塵trần 性tánh 。 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 根căn 塵trần 無vô 壞hoại 故cố 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 如như 百bách 千thiên 燈đăng 。 光quang 照chiếu 一nhất 室thất 。 其kỳ 光quang 徧biến 滿mãn 。 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 陀đà 羅la 尼ni 。 謂vị 得đắc 總Tổng 持Trì 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 中trung 。 持trì 一nhất 切thiết 法pháp 故cố 。 百bách 千thiên 燈đăng 之chi 喻dụ 。 謂vị 一nhất 燈đăng 光quang 已dĩ 滿mãn 一nhất 室thất 。 更cánh 有hữu 一nhất 燈đăng 光quang 亦diệc 全toàn 滿mãn 。 百bách 千thiên 燈đăng 光quang 。 一nhất 一nhất 如như 是thị 。 各các 不bất 相tương 壞hoại 。 亦diệc 不bất 渾hồn 雜tạp )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 由do 彼bỉ 妙diệu 覺giác 。 性tánh 徧biến 滿mãn 故cố 。 謂vị 舉cử 所sở 依y 性tánh 。 為vi 事sự 事sự 徧biến 滿mãn 。 無vô 礙ngại 之chi 所sở 由do 也dã 。 根căn 性tánh 塵trần 性tánh 。 此thử 是thị 各các 指chỉ 根căn 塵trần 自tự 性tánh 。 非phi 謂vị 泯mẫn 根căn 攝nhiếp 塵trần 。 歸quy 於ư 一nhất 性tánh 也dã 。 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 謂vị 根căn 之chi 與dữ 塵trần 。 皆giai 是thị 事sự 法pháp 。 根căn 塵trần 無vô 壞hoại 下hạ 。 例lệ 前tiền 七thất 段đoạn 。 事sự 事sự 皆giai 然nhiên 。 故cố 云vân 乃nãi 至chí 等đẳng 也dã 。 如như 百bách 千thiên 燈đăng 下hạ 。 乃nãi 是thị 以dĩ 室thất 中trung 之chi 空không 。 喻dụ 於ư 法Pháp 界Giới 。 燈đăng 之chi 光quang 相tướng 。 喻dụ 以dĩ 根căn 塵trần 。 謂vị 一nhất 燈đăng 光quang 。 容dung 多đa 光quang 相tướng 。 即tức 一nhất 光quang 相tướng 。 徧biến 多đa 光quang 中trung 。 一nhất 一nhất 皆giai 然nhiên 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 前tiền 七thất 段đoạn 事sự 法pháp 。 一nhất 一nhất 例lệ 此thử 。 可khả 見kiến 含hàm 容dung 周chu 徧biến 。 斯tư 之chi 謂vị 與dữ 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 唯duy 是thị 真chân 心tâm 所sở 現hiện 。 皆giai 如như 幻huyễn 夢mộng 影ảnh 像tượng 。 故cố 與dữ 所sở 依y 性tánh 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 故cố 。 故cố 得đắc 徧biến 多đa 入nhập 一nhất 。 攝nhiếp 一nhất 容dung 多đa 等đẳng 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 覺giác 成thành 就tựu 故cố 。 當đương 知tri 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 與dữ 法pháp 縛phược 。 不bất 求cầu 法Pháp 脫thoát 。 不bất 厭yếm 生sanh 死tử 。 不bất 愛ái 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 敬kính 持trì 戒giới 。 不bất 憎tăng 毀hủy 禁cấm 。 不bất 重trọng 久cửu 習tập 。 不bất 輕khinh 初sơ 學học 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 覺giác 故cố 。

(# 論luận 云vân 。 所sở 言ngôn 覺giác 義nghĩa 者giả 。 謂vị 心tâm 體thể 離ly 念niệm 。 今kim 則tắc 離ly 前tiền 與dữ 求cầu 厭yếm 愛ái 敬kính 憎tăng 重trọng/trùng 輕khinh 等đẳng 八bát 念niệm 也dã 。 舉cử 八bát 境cảnh 者giả 。 顯hiển 於ư 心tâm 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 覺giác 成thành 就tựu 故cố 。 總tổng 指chỉ 圓viên 彰chương 法Pháp 界Giới 已dĩ 下hạ 之chi 文văn 。 由do 斯tư 故cố 得đắc 同đồng 佛Phật 境cảnh 界giới 。 所sở 謂vị 同đồng 者giả 。 於ư 四tứ 對đối 法pháp 。 無vô 勝thắng 力lực 心tâm 。 如như 佛Phật 於ư 三tam 念niệm 之chi 境cảnh 。 故cố 言ngôn 同đồng 也dã 。 同đồng 之chi 所sở 由do 。 經kinh 自tự 徵trưng 釋thích 云vân 。 由do 一nhất 切thiết 覺giác 故cố 。

譬thí 如như 眼nhãn 光quang 。 曉hiểu 了liễu 前tiền 境cảnh 。 其kỳ 光quang 圓viên 滿mãn 。 得đắc 無vô 憎tăng 愛ái 。

何hà 以dĩ 故cố 。 光quang 體thể 無vô 二nhị 。 無vô 憎tăng 愛ái 故cố 。

(# 首thủ 楞lăng 云vân 。 其kỳ 目mục 周chu 視thị 。 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phần/phân 折chiết 。 汝nhữ 識thức 於ư 〔# 中trung 〕# )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 光quang 即tức 眼nhãn 識thức 。 現hiện 量lượng 所sở 得đắc 。 故cố 無vô 憎tăng 愛ái 。

善thiện 男nam 子tử 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 修tu 習tập 此thử 心tâm 。 得đắc 成thành 就tựu 者giả 。 於ư 此thử 無vô 脩tu 。 亦diệc 無vô 成thành 就tựu 。 圓viên 覺giác 普phổ 照chiếu 。 寂tịch 滅diệt 無vô 二nhị 。 於ư 中trung 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 不bất 可khả 說thuyết 恆Hằng 河Hà 沙sa 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 纓anh 絡lạc 〔# 終chung 〕# 說thuyết 。 等đẳng 覺giác 照chiếu 寂tịch 。 妙diệu 覺giác 寂tịch 照chiếu 。 今kim 云vân 同đồng 佛Phật 。 是thị 等đẳng 覺giác 義nghĩa 。 故cố 云vân 普phổ 照chiếu 寂tịch 滅diệt 。 金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 皆giai 說thuyết 。 佛Phật 果Quả 無vô 別biệt 色sắc 聲thanh 功công 德đức 。 唯duy 如như 如như 及cập 如như 如như 智trí 獨độc 存tồn 。 三tam 種chủng 世thế 間gian 。 融dung 無vô 礙ngại 故cố 。 世thế 界giới 即tức 器khí 世thế 間gian 。 眾chúng 生sanh 即tức 有hữu 情tình 世thế 間gian 。 成thành 佛Phật 即tức 智trí 正chánh 覺giác 世thế 間gian 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 無vô 脩tu 無vô 成thành 就tựu 者giả 。 泯mẫn 前tiền 心tâm 迹tích 也dã 。 若nhược 不bất 泯mẫn 之chi 。 則tắc 雖tuy 無vô 憎tăng 敬kính 。 尚thượng 見kiến 持trì 毀hủy 等đẳng 。 故cố 須tu 泯mẫn 之chi 。 方phương 同đồng 佛Phật 見kiến 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 正chánh 顯hiển 其kỳ 同đồng 。 圓viên 覺giác 普phổ 照chiếu 。 寂tịch 滅diệt 無vô 二nhị 。 由do 自tự 已dĩ 空không 。 但đãn 是thị 覺giác 照chiếu 。 寧ninh 有hữu 凡phàm 聖thánh 差sai 別biệt 之chi 二nhị 。 焉yên 冥minh 一nhất 如như 之chi 無vô 心tâm 。 即tức 萬vạn 物vật 之chi 恆hằng 寂tịch 故cố 。 普phổ 照chiếu 是thị 用dụng 。 寂tịch 滅diệt 是thị 體thể 。 佛Phật 之chi 所sở 極cực 。 極cực 於ư 寂tịch 照chiếu 。 於ư 中trung 。 即tức 於ư 寂tịch 照chiếu 中trung 也dã 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 此thử 云vân 無vô 數số 。 是thị 華hoa 嚴nghiêm 十thập 大đại 數số 中trung 之chi 首thủ 。 經kinh 論luận 多đa 用dụng 。 故cố 此thử 舉cử 之chi 。 十thập 者giả 。 謂vị 阿a 僧Tăng 祗chi 。 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 。 無vô 等đẳng 。 不bất 可khả 數số 。 不bất 可khả 稱xưng 。 不bất 可khả 思tư 。 不bất 可khả 量lượng 。 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 也dã 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 謂vị 恆Hằng 河Hà 中trung 所sở 有hữu 沙sa 也dã 。 此thử 河hà 從tùng 阿a 耨nậu 池trì 東đông 面diện 流lưu 出xuất 。 初sơ 出xuất 象tượng 口khẩu 。 周chu 四tứ 十thập 里lý 。 金kim 沙sa 混hỗn 流lưu 。 沙sa 細tế 如như 麵miến 。 細tế 故cố 數số 多đa 也dã 。

諸chư 佛Phật 世thế 界giới 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 亂loạn 起khởi 亂loạn 生sanh 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 無vô 縛phược 無vô 脫thoát 。 始thỉ 知tri 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 如như 昨tạc 夢mộng 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 亂loạn 起khởi 亂loạn 滅diệt 。 此thử 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 〔# 切thiết 〕# 。 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 皆giai 依y 妄vọng 念niệm 。 念niệm 既ký 剎sát 那na 不bất 住trụ 。 界giới 亦diệc 起khởi 滅diệt 不bất 停đình 。 二nhị 者giả 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 染nhiễm 汙ô 眾chúng 生sanh 住trụ 故cố 。 世thế 界giới 成thành 染nhiễm 汙ô 。 大đại 福phước 眾chúng 生sanh 住trụ 故cố 。 成thành 染nhiễm 淨tịnh 。 信tín 解giải 菩Bồ 薩Tát 住trụ 故cố 。 成thành 淨tịnh 染nhiễm 等đẳng 。 三tam 者giả 成thành 壞hoại 相tương/tướng 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 諸chư 佛Phật 世thế 界giới 。 上thượng 僧Tăng 祇kỳ 等đẳng 筭# 。 此thử 世thế 界giới 之chi 數số 也dã 。 然nhiên 淨tịnh 穢uế 等đẳng 土thổ/độ 。 皆giai 佛Phật 統thống 之chi 。 故cố 云vân 佛Phật 界giới 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 謂vị 緣duyên 無vô 自tự 性tánh 。 全toàn 體thể 即tức 真chân 。 見kiến 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 皆giai 如như 幻huyễn 住trụ 。 亂loạn 起khởi 亂loạn 滅diệt 。 謂vị 世thế 界giới 無vô 量lượng 無vô 數số 。 總tổng 觀quán 之chi 。 起khởi 滅diệt 繽tân 紛phân 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 明minh 此thử 世thế 界giới 不bất 即tức 圓viên 覺giác 。 亦diệc 不bất 離ly 圓viên 覺giác 也dã 。 無vô 縛phược 無vô 脫thoát 。 文văn 通thông 上thượng 下hạ 。 上thượng 則tắc 由do 世thế 界giới 無vô 淨tịnh 穢uế 故cố 。 下hạ 以dĩ 眾chúng 生sanh 本bổn 成thành 佛Phật 故cố 。 始thỉ 知tri 。 即tức 始thỉ 覺giác 。 觀quán 行hành 成thành 就tựu 。 方phương 能năng 知tri 故cố 。 本bổn 成thành 。 即tức 本bổn 覺giác 。 知tri 與dữ 不bất 知tri 。 本bổn 是thị 佛Phật 故cố 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 如như 昨tạc 夢mộng 。 謂vị 無vô 始thỉ 覺giác 之chi 異dị 。 四tứ 相tương/tướng 本bổn 來lai 同đồng 一nhất 覺giác 故cố 。

善thiện 男nam 子tử 。 如như 昨tạc 夢mộng 故cố 。 當đương 知tri 生sanh 死tử 。 及cập 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 起khởi 無vô 滅diệt 。 無vô 來lai 無vô 去khứ 。 其kỳ 所sở 證chứng 者giả 。 無vô 得đắc 無vô 失thất 。 無vô 取thủ 無vô 捨xả 。 其kỳ 能năng 證chứng 者giả 。 無vô 作tác 無vô 止chỉ 。 無vô 任nhậm 無vô 滅diệt 。 於ư 此thử 證chứng 中trung 。 無vô 能năng 無vô 所sở 。 畢tất 竟cánh 無vô 證chứng 。 亦diệc 無vô 證chứng 者giả 。 一nhất 切thiết 法pháp 性tánh 。 平bình 等đẳng 不bất 壞hoại 。

善thiện 男nam 子tử 。 彼bỉ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 如như 是thị 脩tu 行hành 。 如như 是thị 漸tiệm 次thứ 。 如như 是thị 思tư 惟duy 。 如như 是thị 住trụ 持trì 。 如như 是thị 方phương 便tiện 。 如như 是thị 開khai 悟ngộ 。 求cầu 如như 是thị 法Pháp 。 不bất 亦diệc 迷mê 悶muộn 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 見kiến 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 如như 夢mộng 。 即tức 稱xưng 圓viên 覺giác 實thật 性tánh 同đồng 佛Phật 境cảnh 也dã 。 此thử 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 但đãn 有hữu 能năng 依y 之chi 夢mộng 。 必tất 有hữu 所sở 依y 之chi 人nhân 。 夢mộng 是thị 人nhân 之chi 神thần 遊du 。 亦diệc 見kiến 聞văn 之chi 氣khí 分phần/phân 。 無vô 別biệt 體thể 故cố 。 二nhị 但đãn 了liễu 夢mộng 體thể 空không 無vô 。 即tức 證chứng 自tự 身thân 真chân 實thật 。 迷mê 自tự 身thân 者giả 。 由do 執chấp 夢mộng 故cố 。 大đại 夢mộng 之chi 境cảnh 。 必tất 有hữu 大đại 覺giác 之chi 明minh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 如như 昨tạc 夢mộng 故cố 。 攝nhiếp 前tiền 語ngữ 也dã 。 當đương 知tri 下hạ 。 謂vị 迷mê 時thời 生sanh 死tử 無vô 起khởi 。 涅Niết 槃Bàn 無vô 滅diệt 。 悟ngộ 時thời 非phi 滅diệt 卻khước 生sanh 死tử 。 發phát 起khởi 涅Niết 槃Bàn 。 稱xưng 體thể 而nhi 觀quán 。 都đô 無vô 起khởi 滅diệt 。 無vô 去khứ 來lai 。 所sở 證chứng 之chi 境cảnh 。 順thuận 得đắc 真chân 失thất 妄vọng 。 捨xả 麤thô 取thủ 妙diệu 。 能năng 證chứng 之chi 心tâm 。 都đô 無vô 分phân 別biệt 。 離ly 於ư 四tứ 病bệnh 。 於ư 此thử 證chứng 中trung 。 能năng 所sở 為vi 泯mẫn 。 亦diệc 無vô 證chứng 者giả 。 欲dục 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 應ưng 如như 是thị 修tu 習tập 。 故cố 下hạ 文văn 。 總tổng 結kết 以dĩ 牒điệp 問vấn 詞từ 。

於ư 是thị 。 金Kim 剛Cang 藏Tạng 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 何hà 故cố 復phục 有hữu 。 一nhất 切thiết 無vô 明minh 。 若nhược 諸chư 無vô 明minh 。 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 如Như 來Lai 復phục 說thuyết 。 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 十thập 方phương 異dị 生sanh 。 本bổn 成thành 佛Phật 道Đạo 。 後hậu 起khởi 無vô 明minh 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 何hà 時thời 復phục 生sanh 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 惟duy 願nguyện 為vì 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 開khai 秘bí 密mật 藏tạng 。 及cập 為vì 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 得đắc 聞văn 如như 是thị 。 修Tu 多Đa 羅La 教giáo 。 了liễu 義nghĩa 法Pháp 門môn 。 永vĩnh 斷đoạn 疑nghi 悔hối 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 金kim 剛cang 從tùng 喻dụ 為vi 名danh 。 金kim 剛cang 堅kiên 而nhi 復phục 利lợi 。 竪thụ 則tắc 無vô 物vật 可khả 壞hoại 。 利lợi 則tắc 能năng 壞hoại 一nhất 切thiết 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 智trí 亦diệc 爾nhĩ 。 煩phiền 惱não 不bất 能năng 侵xâm 。 外ngoại 魔ma 不bất 能năng 動động 。 堅kiên 也dã 。 能năng 破phá 諸chư 障chướng 。 斷đoạn 人nhân 疑nghi 惑hoặc 。 利lợi 也dã 。 故cố 起khởi 三tam 重trọng/trùng 甚thậm 深thâm 之chi 難nạn/nan 。 以dĩ 消tiêu 末mạt 世thế 之chi 疑nghi 。 疑nghi 心tâm 既ký 無vô 。 即tức 具cụ 無vô 盡tận 功công 德đức 。 故cố 復phục 云vân 藏tạng )# 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 通thông 論luận 疑nghi 者giả 。 猶do 豫dự 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 信tín 心tâm 。 悔hối 者giả 。 是thị 不bất 定định 之chi 法pháp 。 入nhập 道Đạo 人Nhân 。 若nhược 未vị 通thông 决# 生sanh 佛Phật 同đồng 異dị 。 則tắc 或hoặc 用dụng 功công 多đa 時thời 。 又hựu 自tự 疑nghi 悔hối 。 故cố 請thỉnh 永vĩnh 斷đoạn )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 金kim 剛cang 此thử 問vấn 。 三tam 難nạn/nan 。 其kỳ 所sở 疑nghi 。 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 何hà 故cố 復phục 有hữu 。 一nhất 切thiết 無vô 明minh 。 疑nghi 謂vị 真chân 能năng 生sanh 妄vọng 也dã 。 若nhược 諸chư 無vô 明minh 下hạ 。 疑nghi 謂vị 說thuyết 妄vọng 為vi 真chân 也dã 。 十thập 方phương 異dị 生sanh 下hạ 。 牒điệp 而nhi 縱túng/tung 之chi 。 責trách 無vô 窮cùng 過quá 也dã 。 此thử 上thượng 三tam 難nạn/nan 者giả 。 意ý 云vân 。 本bổn 來lai 是thị 佛Phật 。 煩phiền 惱não 何hà 生sanh 。 若nhược 無vô 生sanh 中trung 妄vọng 生sanh 起khởi 者giả 。 如Như 來Lai 成thành 佛Phật 。 同đồng 本bổn 無vô 生sanh 之chi 中trung 。 還hoàn 應ưng 妄vọng 起khởi 。 成thành 佛Phật 義nghĩa 等đẳng 。 生sanh 否phủ/bĩ 應ưng 齊tề 。 齊tề 生sanh 。 即tức 果quả 佛Phật 阿a 尊tôn 。 齊tề 否phủ/bĩ 。 即tức 因nhân 違vi 現hiện 事sự 。 進tiến 退thoái 不bất 可khả 。 故cố 有hữu 斯tư 云vân 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 金Kim 剛Cang 藏Tạng 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 始thỉ 終chung 生sanh 滅diệt 。 前tiền 後hậu 有hữu 無vô 。 聚tụ 散tán 起khởi 止chỉ 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 循tuần 環hoàn 往vãng 復phục 。 種chủng 種chủng 取thủ 捨xả 。 皆giai 是thị 輪luân 迴hồi 。 未vị 出xuất 輪luân 迴hồi 。 而nhi 辯biện 圓viên 覺giác 。 性tánh 即tức 同đồng 流lưu 轉chuyển 。 若nhược 免miễn 輪luân 迴hồi 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

(# 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 。 皆giai 辨biện 其kỳ 輪luân 迴hồi 。 謂vị 但đãn 住trụ 有hữu 為vi 。 所sở 向hướng 輪luân 迴hồi 心tâm 也dã )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 始thỉ 創sáng/sang 變biến 也dã 。 終chung 極cực 證chứng 也dã 。 生sanh 新tân 新tân 而nhi 起khởi 也dã 。 滅diệt 念niệm 念niệm 落lạc 謝tạ 也dã 。 前tiền 過quá 去khứ 也dã 。 後hậu 未vị 來lai 也dã 。 有hữu 〔# 往vãng 〕# 劫kiếp 也dã 。 無vô 空không 劫kiếp 也dã 。 〔# 心tâm 〕# 成thành 劫kiếp 也dã 。 散tán 壞hoại 劫kiếp 也dã 。 起khởi 現hiện 行hành 也dã 。 〔# 心tâm 〕# 調điều 伏phục 也dã )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 種chủng 種chủng 取thủ 捨xả 。 又hựu 於ư 根căn 身thân 。 則tắc 厭yếm 苦khổ 麤thô 障chướng 為vi 〔# 於ư 〕# 。 欣hân 靜tĩnh 妙diệu 離ly 為vi 取thủ 。 於ư 器khí 界giới 。 則tắc 厭yếm 此thử 娑sa 婆bà 為vi 捨xả 。 欣hân 彼bỉ 極cực 樂lạc 為vi 取thủ )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 之chi 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 總tổng 指chỉ 情tình 器khí 也dã 。 情tình 界giới 器khí 界giới 。 皆giai 依y 妄vọng 念niệm 。 始thỉ 終chung 生sanh 滅diệt 等đẳng 。 所sở 依y 不bất 斷đoạn 故cố 。 能năng 依y 亦diệc 然nhiên 。 循tuần 環hoàn 往vãng 復phục 。 謂vị 器khí 界giới 空không 已dĩ 復phục 成thành 。 情tình 界giới 滅diệt 已dĩ 復phục 生sanh 。 惑hoặc 業nghiệp 襲tập 習tập 。 報báo 應ứng 綸luân 於ư 塵trần 沙sa 劫kiếp 波ba 。 莫mạc 之chi 遏át 絕tuyệt 。 取thủ 謂vị 取thủ 著trước 。 執chấp 我ngã 所sở 執chấp 。 捨xả 謂vị 厭yếm 離ly 。 厭yếm 苦khổ 所sở 依y 。 若nhược 取thủ 若nhược 捨xả 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 皆giai 是thị 顛điên 倒đảo 妄vọng 心tâm 變biến 現hiện 輪luân 迴hồi 之chi 相tướng 。 未vị 出xuất 輪luân 迴hồi 下hạ 。 謂vị 能năng 觀quán 是thị 輪luân 迴hồi 之chi 心tâm 故cố 。 所sở 觀quán 圓viên 覺giác 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 夢mộng 見kiến 實thật 物vật 。 物vật 亦diệc 是thị 夢mộng 故cố 。

譬thí 如như 動động 目mục 。 能năng 搖dao 湛trạm 水thủy 。 又hựu 如như 定định 眼nhãn 。 由do 迴hồi 轉chuyển 火hỏa 。 雲vân 駛sử (# 音âm 史sử )# 月nguyệt 運vận 。 舟chu 行hành 岸ngạn 移di 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 眼nhãn 目mục 雲vân 舟chu 。 喻dụ 生sanh 死tử 垢cấu 心tâm 。 水thủy 火hỏa 月nguyệt 岸ngạn 。 喻dụ 圓viên 覺giác 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 由do 目mục 數số 動động 。 湛trạm 水thủy 如như 波ba 搖dao 。 眼nhãn 識thức 遲trì 鈍độn 。 旋toàn 火hỏa 成thành 輪luân 相tương/tướng 。 雲vân 駛sử 月nguyệt 運vận 。 舟chu 行hành 岸ngạn 移di 。 想tưởng 之chi 可khả 見kiến 。

善thiện 男nam 子tử 。 諸chư 旋toàn 未vị 息tức 。 彼bỉ 物vật 先tiên 住trụ 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 垢cấu 心tâm 曾tằng 未vị 清thanh 淨tịnh 。 觀quán 佛Phật 圓viên 覺giác 。 而nhi 不bất 旋toàn 復phục 。 是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 便tiện 生sanh 三tam 惑hoặc 。

(# 諸chư 旋toàn 未vị 息tức 。 眼nhãn 目mục 雲vân 舟chu 也dã 。 彼bỉ 物vật 先tiên 住trụ 不bất 可khả 得đắc 。 水thủy 火hỏa 月nguyệt 岸ngạn 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 三tam 惑hoặc 。 即tức 前tiền 三tam 種chủng 疑nghi 也dã 。 據cứ 此thử 結kết 文văn 的đích 指chỉ 。 即tức 知tri 定định 是thị 先tiên 責trách 起khởi 疑nghi 之chi 本bổn 。 未vị 是thị 答đáp 。 若nhược 是thị 徧biến 答đáp 三tam 中trung 之chi 一nhất 難nạn/nan 。 即tức 不bất 合hợp 總tổng 結kết 三tam 惑hoặc 。 智trí 者giả 詳tường 焉yên 。

善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 幻huyễn 翳ế 。 妄vọng 見kiến 空không 華hoa 。 幻huyễn 翳ế 若nhược 除trừ 。 不bất 可khả 說thuyết 言ngôn 。 此thử 翳ế 已dĩ 滅diệt 。 何hà 時thời 更cánh 起khởi 。 一nhất 切thiết 諸chư 翳ế 。

何hà 以dĩ 故cố 。 翳ế 華hoa 二nhị 法pháp 。 非phi 相tương 待đãi 故cố 。 亦diệc 如như 空không 華hoa 。 滅diệt 於ư 空không 時thời 。 不bất 可khả 說thuyết 言ngôn 。 虗hư 空không 何hà 時thời 更cánh 起khởi 空không 華hoa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 空không 本bổn 無vô 華hoa 。 非phi 起khởi 滅diệt 故cố 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 同đồng 於ư 起khởi 滅diệt 。 妙diệu 覺giác 圓viên 。 照chiếu 離ly 於ư 華hoa 翳ế 。

(# 問vấn 翳ế 差sai 之chi 者giả 。 或hoặc 有hữu 他tha 時thời 更cánh 生sanh 。 不bất 必tất 的đích 定định 永vĩnh 無vô 。 如như 何hà 以dĩ 此thử 為ví 喻dụ 。 如như 山sơn 答đáp 。 夫phu 喻dụ 者giả 。 但đãn 取thủ 當đương 日nhật 一nhất 席tịch 之chi 事sự 。 不bất 說thuyết 終chung 身thân 。 但đãn 以dĩ 愚ngu 人nhân 旦đán 見kiến 華hoa 。 食thực 時thời 眼nhãn 差sai 。 見kiến 華hoa 亂loạn 生sanh 亂loạn 滅diệt 。 謂vị 翳ế 亦diệc 速tốc 起khởi 速tốc 停đình 。 念niệm 念niệm 候hậu 之chi 。 故cố 云vân 不bất 可khả 故cố )# 。

(# 命mạng 註chú 曰viết 。 無vô 明minh 虛hư 空không 非phi 暫tạm 有hữu 無vô 。 覺giác 性tánh 何hà 關quan 迷mê 悟ngộ 。 眾chúng 生sanh 既ký 如như 華hoa 起khởi 。 約ước 誰thùy 更cánh 難nan 無vô 明minh 。 無vô 明minh 生sanh 死tử 既ký 空không 。 何hà 責trách 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 空không 華hoa 終chung 不bất 再tái 起khởi 。 果quả 位vị 何hà 得đắc 還hoàn 迷mê 。 由do 己kỷ 度độ 不bất 休hưu 。 見kiến 他tha 覺giác 性tánh 流lưu 轉chuyển 。 若nhược 如như 是thị 解giải 。 頓đốn 遣khiển 三tam 疑nghi )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 謂vị 不bất 知tri 華hoa 因nhân 翳ế 有hữu 。 妄vọng 執chấp 從tùng 空không 而nhi 生sanh 。 不bất 知tri 迷mê 真chân 故cố 妄vọng 生sanh 橫hoạnh/hoành 翳ế 。 真chân 能năng 生sanh 妄vọng 。 既ký 得đắc 翳ế 差sai 。 部bộ 不bất 見kiến 華hoa 。 聞văn 說thuyết 從tùng 翳ế 而nhi 生sanh 。 又hựu 執chấp 何hà 時thời 更cánh 翳ế 。 以dĩ 喻dụ 比tỉ 來lai 迷mê 倒đảo 。 妄vọng 見kiến 輪luân 迴hồi 。 因nhân 聞văn 普phổ 眼nhãn 法Pháp 門môn 。 了liễu 悟ngộ 根căn 塵trần 清thanh 淨tịnh 。 聞văn 道đạo 因nhân 除trừ 迷mê 心tâm 。 故cố 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 不bất 是thị 新tân 得đắc 妙diệu 門môn 。 又hựu 執chấp 早tảo 晚vãn 更cánh 迷mê 。 猶do 如như 何hà 時thời 更cánh 翳ế 。 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 。 謂vị 翳ế 不bất 與dữ 華hoa 期kỳ 。 華hoa 不bất 隨tùy 翳ế 生sanh 。 但đãn 翳ế 故cố 妄vọng 見kiến 。 非phi 華hoa 實thật 生sanh 。 二nhị 法pháp 各các 不bất 相tương 知tri 。 況huống 一nhất 空không 一nhất 有hữu 。 故cố 云vân 不bất 相tương 待đãi 也dã 。 縱túng/tung 使sử 心tâm 迷mê 。 生sanh 死tử 亦diệc 寂tịch 。 但đãn 緣duyên 迷mê 故cố 。 妄vọng 以dĩ 生sanh 死tử 。 眾chúng 生sanh 本bổn 自tự 不bất 生sanh 。 幻huyễn 華hoa 畢tất 竟cánh 不bất 起khởi 。 莫mạc 將tương 翳ế 待đãi 。 莫mạc 以dĩ 迷mê 求cầu 。 亦diệc 如như 空không 華hoa 下hạ 。 此thử 喻dụ 前tiền 已dĩ 含hàm 釋thích 。 文văn 易dị 可khả 知tri 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 下hạ 。 謂vị 迷mê 見kiến 生sanh 死tử 似tự 華hoa 起khởi 。 悟ngộ 得đắc 涅Niết 槃Bàn 似tự 華hoa 滅diệt 。 言ngôn 圓viên 覺giác 離ly 華hoa 離ly 翳ế 。 則tắc 為vi 拂phất 生sanh 死tử 矣hĩ 。

善thiện 男nam 子tử 。 當đương 知tri 虗hư 空không 。 非phi 是thị 暫tạm 有hữu 。 亦diệc 非phi 暫tạm 無vô 。 況huống 復phục 如Như 來Lai 。 圓viên 覺giác 隨tùy 順thuận 。 而nhi 為vi 虗hư 空không 。 平bình 等đẳng 本bổn 性tánh 。 如như 銷tiêu 金kim 鑛khoáng 。 金kim 非phi 銷tiêu 有hữu 。 既ký 已dĩ 成thành 金kim 。 不bất 重trọng 為vi 鑛khoáng 。 經kinh 無vô 窮cùng 時thời 。 金kim 性tánh 不bất 壞hoại 。 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 本bổn 非phi 成thành 就tựu 。 如Như 來Lai 圓viên 覺giác 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 覺giác 于vu 空không 性tánh 者giả 。 佛Phật 頂đảnh 云vân 。 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 又hựu 云vân 寂tịch 照chiếu 含hàm 虛hư 空không 。 復phục 言ngôn 平bình 等đẳng 者giả 。 然nhiên 圓viên 覺giác 雖tuy 是thị 。 虛hư 空không 之chi 性tánh 。 而nhi 冥minh 合hợp 不bất 分phân 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 無vô 分phần/phân 無vô 限hạn 。 無vô 別biệt 能năng 依y 所sở 依y 。 故cố 云vân 平bình 等đẳng 。 此thử 意ý 云vân 。 空không 在tại 覺giác 中trung 。 空không 向hướng 常thường 寂tịch 。 況huống 覺giác 于vu 空không 性tánh 。 豈khởi 增tăng 減giảm 邪tà 。 喻dụ 猶do 不bất 及cập 。 故cố 云vân 况# 復phục 。 後hậu 文văn 。 金kim 鑛khoáng 之chi 喻dụ 。 答đáp 第đệ 三tam 難nạn/nan 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 言ngôn 虗hư 空không 世thế 法pháp 。 尚thượng 不bất 同đồng 華hoa 起khởi 滅diệt 。 況huống 如Như 來Lai 隨tùy 順thuận 圓viên 覺giác 。 湛trạm 然nhiên 真chân 常thường 。 是thị 虗hư 空không 之chi 體thể 性tánh 邪tà 。 金kim 鑛khoáng 之chi 喻dụ 。 謂vị 金kim 在tại 鑛khoáng 中trung 。 銷tiêu 鑛khoáng 金kim 現hiện 。 非phi 銷tiêu 始thỉ 有hữu 。 若nhược 因nhân 銷tiêu 有hữu 。 銷tiêu 頑ngoan 石thạch 等đẳng 。 亦diệc 應ưng 得đắc 金kim 。 故cố 知tri 雖tuy 假giả 爐lô 冶dã 銷tiêu 鎔dong 。 金kim 性tánh 要yếu 須tu 本bổn 有hữu 。 既ký 已dĩ 成thành 金kim 下hạ 。 明minh 金kim 在tại 鑛khoáng 則tắc 隱ẩn 。 出xuất 鑛khoáng 則tắc 顯hiển 。 隱ẩn 顯hiển 雖tuy 殊thù 。 金kim 性tánh 本bổn 來lai 平bình 等đẳng 。 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 本bổn 非phi 成thành 就tựu 也dã 。 此thử 盖# 以dĩ 鑛khoáng 喻dụ 煩phiền 惱não 。 金kim 喻dụ 覺giác 性tánh 。 鍊luyện 出xuất 潔khiết 淨tịnh 。 即tức 有hữu 晶tinh 光quang 。 故cố 曰viết 如Như 來Lai 。 圓viên 覺giác 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 世Thế 尊Tôn 之chi 意ý 亦diệc 云vân 。 圓viên 頓đốn 之chi 理lý 雖tuy 齊tề 。 迷mê 悟ngộ 不bất 妨phương 成thành 異dị 。 既ký 有hữu 多đa 生sanh 習tập 障chướng 。 還hoàn 須tu 背bối/bội 習tập 顯hiển 真chân 。 真chân 顯hiển 則tắc 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 矣hĩ 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 妙diệu 圓viên 覺giác 心tâm 。 本bổn 無vô 菩Bồ 提Đề 。 及cập 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 無vô 成thành 佛Phật 。 及cập 不bất 成thành 佛Phật 。 無vô 妄vọng 輪luân 迴hồi 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 本bổn 無vô 菩Bồ 提Đề 二nhị 句cú 。 拂phất 總tổng 依y 之chi 名danh 也dã 。 由do 轉chuyển 煩phiền 惱não 生sanh 死tử 。 故cố 曰viết 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 体# 誰thùy 即tức 真chân 。 名danh 因nhân 妄vọng 得đắc )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 先tiên 標tiêu 覺giác 心tâm 為vi 宗tông 。 後hậu 方phương 拂phất 迹tích 者giả 。 明minh 非phi 斷đoạn 滅diệt 。 但đãn 離ly 所sở 拂phất 。 非phi 無vô 覺giác 心tâm 。 非phi 無vô 菩Bồ 提Đề 。 下hạ 皆giai 双# 拂phất 對đối 待đãi 。 圓viên 覺giác 中trung 都đô 無vô 此thử 事sự 。 若nhược 有hữu 少thiểu 見kiến 。 則tắc 迷mê 圓viên 覺giác 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 於ư 法pháp 若nhược 有hữu 見kiến 。 此thử 則tắc 未vị 為vi 見kiến 。 若nhược 無vô 有hữu 見kiến 者giả 。 如như 是thị 乃nãi 見kiến 佛Phật 。

善thiện 男nam 子tử 。 但đãn 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 所sở 圓viên 境cảnh 界giới 。 身thân 心tâm 語ngữ 言ngôn 。 皆giai 悉tất 斷đoạn 滅diệt 。 終chung 不bất 能năng 至chí 。 彼bỉ 之chi 親thân 證chứng 。 所sở 現hiện 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 況huống 能năng 以dĩ 。 有hữu 思tư 惟duy 心tâm 。 測trắc 度độ 如Như 來Lai 。 圓viên 覺giác 境cảnh 界giới 。 如như 取thủ 螢huỳnh 火hỏa 。 燒thiêu 須Tu 彌Di 山Sơn 。 終chung 不bất 能năng 著trước 。 以dĩ 輪luân 迴hồi 心tâm 。 生sanh 輪luân 迴hồi 見kiến 。 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。 終chung 不bất 能năng 至chí 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 身thân 心tâm 語ngữ 言ngôn 。 皆giai 悉tất 斷đoạn 滅diệt 。 乃nãi 是thị 沉trầm 空không 寂tịch 滯trệ 。 定định 身thân 滅diệt 智trí 者giả 。 終chung 不bất 能năng 至chí 涅Niết 槃Bàn 。 謂vị 若nhược 未vị 入nhập 滅diệt 。 即tức 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 已dĩ 入nhập 滅diệt 。 即tức 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 下hạ 第đệ 二nhị 凡phàm 心tâm 真chân 覺giác 時thời 。 有hữu 思tư 惟duy 心tâm 。 種chủng 種chủng 計kế 度độ 也dã 。 取thủ 螢huỳnh 燒thiêu 山sơn 。 舉cử 喻dụ 也dã 。 以dĩ 下hạ 顯hiển 情tình )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 云vân 小tiểu 聖thánh 真chân 智trí 。 尚thượng 不bất 能năng 親thân 到đáo 小tiểu 聖thánh 之chi 理lý 。 況huống 凡phàm 心tâm 劣liệt 於ư 前tiền 智trí 。 真chân 覺giác 又hựu 超siêu 前tiền 理lý 。 轉chuyển 轉chuyển 懸huyền 隔cách 。 何hà 能năng 造tạo 耶da 。 如như 百bách 寮liêu 尚thượng 畏úy 宰tể 相tướng 。 百bá 姓tánh 豈khởi 親thân 天thiên 子tử 。 此thử 正chánh 同đồng 金kim 剛cang 經kinh 。 四Tứ 果Quả 之chi 人nhân 。 尚thượng 無vô 心tâm 言ngôn 我ngã 證chứng 得đắc 四Tứ 果Quả 。 豈khởi 如Như 來Lai 有hữu 定định 法pháp 得đắc 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 耶da 。 二nhị 舉cử 喻dụ 顯hiển 情tình 。 並tịnh 是thị 顯hiển 分phân 別biệt 心tâm 。 不bất 能năng 證chứng 覺giác 。 密mật 譏cơ 前tiền 三tam 種chủng 翻phiên 覆phú 疑nghi 難nan 。 前tiền 云vân 有hữu 思tư 惟duy 心tâm 。 即tức 是thị 此thử 云vân 。 以dĩ 輪luân 迴hồi 心tâm 。 前tiền 云vân 圓viên 覺giác 境cảnh 界giới 。 即tức 是thị 此thử 云vân 。 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。 可khả 深thâm 照chiếu 之chi 。

是thị 故cố 我ngã 說thuyết 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 先tiên 斷đoạn 無vô 始thỉ 。 輪luân 迴hồi 根căn 本bổn 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 此thử 試thí 息tức 妄vọng 心tâm 。 指chỉ 前tiền 未vị 出xuất 輪luân 迴hồi 。 等đẳng 文văn 也dã )# 。

善thiện 男nam 子tử 。 有hữu 作tác 思tư 惟duy 。 從tùng 有hữu 心tâm 起khởi 。 皆giai 是thị 六lục 塵trần 。 妄vọng 想tưởng 緣duyên 氣khí 。 非phi 實thật 心tâm 體thể 。 已dĩ 如như 空không 華hoa 。 用dụng 此thử 思tư 惟duy 。 辨biện 於ư 佛Phật 境cảnh 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 復phục 結kết 空không 果quả 。 展triển 轉chuyển 妄vọng 想tưởng 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 有hữu 作tác 思tư 惟duy 。 從tùng 有hữu 心tâm 起khởi 。 是thị 舉cử 能năng 起khởi 之chi 根căn 識thức 。 有hữu 心tâm 者giả 識thức 也dã 。 起khởi 者giả 心tâm 所sở 也dã 。 皆giai 是thị 六lục 塵trần 。 妄vọng 想tưởng 緣duyên 氣khí 。 是thị 舉cử 能năng 牽khiên 之chi 塵trần 境cảnh 。 非phi 實thật 心tâm 體thể 。 言ngôn 實thật 心tâm 無vô 念niệm 故cố 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 言ngôn 縱túng/tung 實thật 有hữu 思tư 惟duy 。 思tư 惟duy 尚thượng 不bất 能năng 證chứng 覺giác 。 何hà 況huống 此thử 心tâm 。 早tảo 已dĩ 如như 於ư 空không 華hoa 。 自tự 無vô 其kỳ 體thể 。 向hướng 上thượng 更cánh 欲dục 求cầu 證chứng 。 何hà 異dị 空không 華hoa 結kết 果quả 。 故cố 言ngôn 展triển 轉chuyển 妄vọng 想tưởng 。

善thiện 男nam 子tử 。 虗hư 妄vọng 浮phù 心tâm 。 多đa 諸chư 巧xảo 見kiến 。 不bất 能năng 成thành 就tựu 。 圓viên 覺giác 方phương 便tiện 。 如như 是thị 分phân 別biệt 。 非phi 為vi 正chánh 問vấn 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 大đại 段đoạn 大đại 意ý 。 總tổng 是thị 責trách 問vấn 者giả 滯trệ 情tình 分phân 別biệt 過quá 患hoạn 。 所sở 以dĩ 其kỳ 中trung 此thử 即tức 最tối 觀quán )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 是thị 因nhân 前tiền 三tam 番phiên 之chi 疑nghi 。 便tiện 都đô 指chỉ 浮phù 心tâm 巧xảo 見kiến 。 總tổng 不bất 能năng 證chứng 覺giác 。 末mạt 二nhị 句cú 。 結kết 問vấn 不bất 當đương 理lý 。

附phụ 樂nhạo/nhạc/lạc 普phổ 和hòa 尚thượng 浮phù 漚âu 歌ca

雲vân 天thiên 雨vũ 落lạc 庭đình 中trung 水thủy 。 水thủy 上thượng 漂phiêu 漂phiêu 見kiến 漚âu 起khởi 。 前tiền 者giả 已dĩ 滅diệt 後hậu 者giả 生sanh 。 前tiền 後hậu 相tương 續tục 無vô 窮cùng 已dĩ 。 本bổn 因nhân 雨vũ 滴tích 水thủy 成thành 漚âu 。 還hoàn 緣duyên 風phong 激kích 漚âu 歸quy 水thủy 。 不bất 知tri 漚âu 水thủy 性tánh 無vô 殊thù 。 隨tùy 他tha 轉chuyển 變biến 將tương 為vi 異dị 。 外ngoại 明minh 瑩oánh 。 內nội 含hàm 虗hư 。 內nội 外ngoại 玲linh 瓏lung 若nhược 寶bảo 珠châu 。 正chánh 在tại 澄trừng 波ba 看khán 似tự 有hữu 。 及cập 乎hồ 動động 著trước 又hựu 如như 無vô 。 有hữu 無vô 動động 靜tĩnh 事sự 難nạn/nan 明minh 。 無vô 相tướng 之chi 中trung 有hữu 相tướng 形hình 。 只chỉ 知tri 漚âu 向hướng 水thủy 中trung 出xuất 。 豈khởi 知tri 水thủy 亦diệc 從tùng 漚âu 生sanh 。 權quyền 將tương 漚âu 水thủy 類loại 余dư 身thân 。 五ngũ 蘊uẩn 虗hư 攢toàn 假giả 立lập 人nhân 。 解giải 達đạt 蘊uẩn 空không 漚âu 不bất 實thật 。 方phương 能năng 明minh 見kiến 本bổn 來lai 真chân 。

於ư 是thị 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 欲dục 遊du 如Như 來Lai 。 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。 云vân 何hà 當đương 斷đoạn 。 輪luân 迴hồi 根căn 本bổn 。 於ư 諸chư 輪luân 迴hồi 。 有hữu 幾kỷ 種chủng 性tánh 。 修tu 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 幾kỷ 等đẳng 差sai 別biệt 。 迴hồi 入nhập 塵trần 勞lao 。 當đương 設thiết 幾kỷ 種chủng 。 教giáo 化hóa 方phương 便tiện 。 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。

(# 彌Di 勒Lặc 。 此thử 云vân 慈Từ 氏Thị 。 慈từ 是thị 其kỳ 姓tánh 氏thị 也dã 。 名danh 阿a 逸dật 多đa 。 此thử 云vân 無vô 勝thắng 。 勝thắng 德đức 過quá 人nhân 故cố 。 今kim 以dĩ 姓tánh 而nhi 呼hô 。 但đãn 云vân 彌Di 勒Lặc 。 由do 此thử 門môn 深thâm 究cứu 愛ái 根căn 。 蕩đãng 除trừ 細tế 惑hoặc 。 所sở 以dĩ 五ngũ 性tánh 修tu 證chứng 。 皆giai 屬thuộc 輪luân 迴hồi 。 彌Di 勒Lặc 是thị 等Đẳng 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 表biểu 除trừ 微vi 細tế 惑hoặc 習tập 。 即tức 得đắc 正chánh 覺giác 圓viên 明minh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。 謂vị 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 具cụ 足túc 之chi 德đức 。 能năng 運vận 大đại 義nghĩa 。 體thể 用dụng 深thâm 廣quảng 。 故cố 如như 海hải 也dã 。 前tiền 云vân 先tiên 斷đoạn 無vô 始thỉ 。 輪luân 迴hồi 根căn 本bổn 。 今kim 當đương 云vân 何hà 斷đoạn 之chi 。 前tiền 云vân 種chủng 種chủng 取thủ 捨xả 。 皆giai 是thị 輪luân 迴hồi 。 未vị 審thẩm 有hữu 幾kỷ 種chủng 性tánh 。 修tu 佛Phật 下hạ 。 問vấn 修tu 悲bi 智trí 方phương 便tiện 。 謂vị 法Pháp 門môn 無vô 邊biên 誓thệ 願nguyện 學học 。 即tức 從tùng 假giả 入nhập 空không 成thành 大đại 智trí 。 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 誓thệ 願nguyện 度độ 故cố 。 即tức 從tùng 空không 入nhập 假giả 成thành 大đại 悲bi 。 惑hoặc 病bệnh 既ký 多đa 。 方phương 藥dược 非phi 一nhất 。 若nhược 無vô 方phương 便tiện 。 少thiểu 湯thang 添# 氷băng 。 恐khủng 落lạc 受thọ 見kiến 大đại 悲bi 。 故cố 須tu 問vấn 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 由do 有hữu 種chủng 種chủng 。 恩ân 愛ái 貪tham 欲dục 。 故cố 有hữu 輪luân 迴hồi 。 若nhược 諸chư 世thế 界giới 。 一nhất 切thiết 種chủng 性tánh 。 卵noãn 生sanh 胎thai 生sanh 。 濕thấp 生sanh 化hóa 生sanh 。 皆giai 因nhân 婬dâm 欲dục 。 而nhi 正chánh 性tánh 命mạng 。 當đương 知tri 輪luân 迴hồi 。 愛ái 為vi 根căn 本bổn 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 恩ân 愛ái 貪tham 。 欲dục 言ngôn 。 種chủng 種chủng 者giả 。 或hoặc 天thiên 屬thuộc 之chi 恩ân 。 如như 父phụ 母mẫu 等đẳng 或hoặc 感cảm 事sự 之chi 恩ân 。 如như 得đắc 思tư 責trách 等đẳng 。 或hoặc 任nhậm 運vận 生sanh 愛ái 。 即tức 自tự 身thân 及cập 名danh 。 利lợi 色sắc 味vị 六lục 親thân 等đẳng 。 或hoặc 因nhân 敬kính 成thành 愛ái 。 因nhân 恩ân 成thành 愛ái 。 或hoặc 因nhân 愛ái 結kết 恩ân 。 淫dâm 謂vị 躭đam 染nhiễm 愛ái 著trước 。 但đãn 是thị 情tình 染nhiễm 。 總tổng 得đắc 名danh 淫dâm 。 縱túng/tung 使sử 化hóa 生sanh 。 亦diệc 依y 業nghiệp 染nhiễm )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 能năng 貪tham 之chi 愛ái 。 是thị 輪luân 迴hồi 之chi 本bổn 。 首thủ 楞lăng 云vân 。 流lưu 愛ái 為vi 種chủng 。 納nạp 想tưởng 為vi 胎thai 。 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 。 吸hấp 引dẫn 同đồng 業nghiệp 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 故cố 有hữu 生sanh 死tử 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 因nhân 愛ái 生sanh 憂ưu 。 因nhân 愛ái 生sanh 怖bố 。 若nhược 離ly 貪tham 愛ái 。 何hà 憂ưu 何hà 怖bố 。 又hựu 佛Phật 名danh 經Kinh 云vân 。 有hữu 愛ái 則tắc 生sanh 。 愛ái 盡tận 則tắc 滅diệt 。 故cố 知tri 生sanh 死tử 。 貪tham 愛ái 為vi 本bổn 。 先tiên 令linh 斷đoạn 者giả 。 如như 樹thụ 除trừ 根căn 等đẳng 。 謂vị 由do 於ư 五ngũ 欲dục 。 引dẫn 起khởi 愛ái 心tâm 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 生sanh 死tử 不bất 絕tuyệt 。 諸chư 世thế 界giới 一nhất 切thiết 種chủng 性tánh 。 卵noãn 濕thấp 胎thai 形hình 。 心tâm 染nhiễm 氣khí 傳truyền 。 難nạn/nan 具cụ 分phân 析tích 。 受thọ 性tánh 稟bẩm 命mạng 。 莫mạc 不bất 由do 之chi 。 既ký 性tánh 命mạng 淫dâm 。 淫dâm 復phục 由do 愛ái 。 故cố 云vân 愛ái 為vi 根căn 本bổn 。

由do 有hữu 諸chư 欲dục 。 助trợ 發phát 愛ái 性tánh 。 是thị 故cố 能năng 令linh 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 。 欲dục 因nhân 愛ái 生sanh 。 命mạng 因nhân 欲dục 有hữu 。 眾chúng 生sanh 愛ái 命mạng 。 還hoàn 依y 欲dục 本bổn 。 愛ái 欲dục 為vi 因nhân 。 愛ái 命mạng 為vi 果quả 。

(# 肇triệu 論luận 云vân 。 眾chúng 生sanh 所sở 以dĩ 久cửu 流lưu 轉chuyển 者giả 。 皆giai 由do 著trước 欲dục 故cố 也dã 。 若nhược 欲dục 止chỉ 於ư 心tâm 。 則tắc 無vô 復phục 生sanh 死tử 。 潛tiềm 神thần 玄huyền 默mặc 。 與dữ 虗hư 空không 合hợp 其kỳ 德đức 。 是thị 名danh 涅Niết 槃Bàn )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 由do 外ngoại 塵trần 欲dục 。 牽khiên 起khởi 愛ái 心tâm 。 亦diệc 由do 愛ái 心tâm 。 貪tham 著trước 於ư 欲dục 。 貪tham 欲dục 故cố 造tạo 業nghiệp 。 造tạo 業nghiệp 故cố 受thọ 報báo 。 由do 此thử 生sanh 死tử 不bất 斷đoạn 。 欲dục 謂vị 貪tham 淫dâm 。 命mạng 謂vị 身thân 命mạng 。 無vô 愛ái 欲dục 則tắc 不bất 生sanh 。 無vô 欲dục 身thân 則tắc 不bất 有hữu 。 當đương 知tri 欲dục 因nhân 愛ái 有hữu 。 身thân 因nhân 欲dục 生sanh 。 既ký 有hữu 此thử 身thân 。 還hoàn 生sanh 於ư 愛ái 。 由do 愛ái 身thân 故cố 。 還hoàn 為vi 欲dục 因nhân 。 復phục 感cảm 未vị 來lai 生sanh 死tử 果quả 報báo 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 相tương 續tục 無vô 窮cùng 。 四tứ 起khởi 諸chư 業nghiệp 報báo 。

由do 於ư 欲dục 境cảnh 。 起khởi 諸chư 違vi 順thuận 境cảnh 。 背bối/bội 愛ái 心tâm 而nhi 生sanh 憎tăng 嫉tật 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 。 知tri 欲dục 可khả 厭yếm 。 愛ái 厭yếm 業nghiệp 道đạo 。 捨xả 惡ác 樂nhạo 善thiện 。 復phục 現hiện 天thiên 人nhân 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 種chủng 種chủng 業nghiệp 者giả 。 十thập 不bất 善thiện 等đẳng 也dã 。 捨xả 惡ác 樂nhạo 善thiện 。 謂vị 由do 愛ái 欲dục 故cố 造tạo 惡ác 。 今kim 之chi 欲dục 可khả 厭yếm 。 故cố 捨xả 十thập 惡ác 。 樂nhạo/nhạc/lạc 十Thập 善Thiện 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 由do 愛ái 彼bỉ 境cảnh 。 境cảnh 不bất 順thuận 心tâm 。 便tiện 生sanh 熱nhiệt 惱não 憎tăng 嫉tật 。 憎tăng 嫉tật 故cố 起khởi 瞋sân 。 瞋sân 故cố 殺sát 害hại 逼bức 惱não 。 打đả 罵mạ 凌lăng 辱nhục 。 種chủng 種chủng 惡ác 業nghiệp 。 從tùng 此thử 便tiện 興hưng 。 知tri 愛ái 欲dục 心tâm 。 是thị 惡ác 道đạo 因nhân 。 於ư 彼bỉ 欲dục 境cảnh 。 深thâm 生sanh 厭yếm 離ly 。 怖bố 彼bỉ 惡ác 道đạo 。 不bất 造tạo 惡ác 因nhân 。 於ư 離ly 惡ác 法Pháp 門môn 。 深thâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 捨xả 惡ác 樂nhạo 善thiện 。 復phục 現hiện 天thiên 人nhân 。 得đắc 樂lạc 報báo 也dã 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 道Đạo 。 是thị 人nhân 天thiên 受thọ 生sanh 因nhân 。

又hựu 知tri 諸chư 愛ái 。 可khả 厭yếm 惡ác 故cố 。 棄khí 愛ái 樂nhạo 捨xả 。 還hoàn 滋tư 愛ái 本bổn 。 便tiện 現hiện 有hữu 為vi 。 增tăng 上thượng 善thiện 果quả 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 上thượng 善thiện 果quả 。 謂vị 二nhị 界giới 殊thù 勝thắng 依y 正chánh 二nhị 報báo 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 知tri 其kỳ 愛ái 惡ác 愛ái 善thiện 。 俱câu 未vị 免miễn 苦khổ 。 弃khí 彼bỉ 愛ái 心tâm 。 樂nhạo/nhạc/lạc 修tu 捨xả 法pháp 。 捨xả 法pháp 即tức 四tứ 禪thiền 八bát 定định 。 而nhi 不bất 知tri 樂nhạo/nhạc/lạc 捨xả 之chi 心tâm 。 還hoàn 同đồng 彼bỉ 愛ái 。 故cố 云vân 還hoàn 滋tư 愛ái 本bổn 。 由do 於ư 欲dục 界giới 修tu 得đắc 此thử 定định 。 各các 隨tùy 其kỳ 地địa 。 而nhi 生sanh 彼bỉ 天thiên 。 故cố 曰viết 增tăng 上thượng 善thiện 果quả 。

皆giai 輪luân 迴hồi 故cố 。 不bất 成thành 聖thánh 道Đạo 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 欲dục 脫thoát 生sanh 死tử 。 免miễn 諸chư 輪luân 迴hồi 。 先tiên 斷đoạn 貪tham 欲dục 。 及cập 除trừ 愛ái 渴khát 。

(# 遠viễn 公công 報báo 應ứng 論luận 云vân 。 夫phu 事sự 起khởi 必tất 由do 其kỳ 心tâm 。 報báo 應ứng 必tất 由do 於ư 事sự 。 是thị 故cố 自tự 報báo 以dĩ 觀quán 事sự 。 而nhi 事sự 可khả 變biến 。 舉cử 事sự 以dĩ 責trách 心tâm 。 而nhi 心tâm 可khả 及cập 。 渴khát 者giả 喻dụ 其kỳ 至chí 切thiết )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 既ký 知tri 生sanh 死tử 皆giai 由do 貪tham 愛ái 。 故cố 欲dục 脫thoát 生sanh 死tử 。 先tiên 斷đoạn 貪tham 愛ái 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 由do 本bổn 貪tham 欲dục 。 發phát 揮huy 無vô 明minh 。 顯hiển 出xuất 五ngũ 性tánh 。 差sai 別biệt 不bất 等đẳng 。 依y 二nhị 種chủng 障chướng 。 而nhi 現hiện 深thâm 淺thiển 。

(# 楞lăng 伽già 云vân 。 隨tùy 說thuyết 彼bỉ 而nhi 成thành 。 皆giai 名danh 教giáo 熏huân 起khởi )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 厭yếm 惡ác 樂nhạo/nhạc/lạc 善thiện 。 三tam 乘thừa 教giáo 熏huân 。 積tích 習tập 既ký 深thâm 。 遂toại 成thành 別biệt 性tánh 。 若nhược 遇ngộ 邪tà 師sư 教giáo 者giả 。 則tắc 於ư 人nhân 法pháp 二nhị 我ngã 。 極cực 為vi 堅kiên 執chấp 。 名danh 之chi 為vi 深thâm 。 若nhược 遇ngộ 二Nhị 乘Thừa 人nhân 說thuyết 人nhân 空không 理lý 。 於ư 法pháp 雖tuy 未vị 離ly 愚ngu 。 於ư 人nhân 已dĩ 無vô 堅kiên 執chấp 。 對đối 前tiền 為vi 淺thiển 。 若nhược 遇ngộ 菩Bồ 薩Tát 及cập 佛Phật 。 深thâm 淺thiển 相tương 望vọng 可khả 知tri 。

云vân 何hà 二nhị 障chướng 。 一nhất 者giả 理lý 障chướng 。 礙ngại 正chánh 知tri 見kiến 。 二nhị 者giả 事sự 障chướng 。 續tục 諸chư 生sanh 死tử 。 云vân 何hà 五ngũ 性tánh 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 此thử 二nhị 障chướng 。 未vị 得đắc 斷đoạn 滅diệt 。 名danh 未vị 成thành 佛Phật 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 是thị 心tâm 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 不bất 達đạt 一Nhất 法Pháp 界Giới 故cố 。 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 忽hốt 然nhiên 念niệm 起khởi 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 心tâm 為vi 無vô 明minh 所sở 染nhiễm 。 有hữu 其kỳ 染nhiễm 心tâm 。 染nhiễm 心tâm 義nghĩa 者giả 。 名danh 煩phiền 惱não 礙ngại 等đẳng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 理lý 障chướng 根căn 本bổn 無vô 明minh 也dã 。 不bất 達đạt 法Pháp 界Giới 性tánh 相tướng 。 是thị 礙ngại 正chánh 知tri 見kiến 義nghĩa 故cố 。 事sự 障chướng 六lục 種chủng 染nhiễm 心tâm 也dã 。 三tam 細tế 乃nãi 至chí 起khởi 業nghiệp 受thọ 報báo 。 是thị 續tục 生sanh 死tử 義nghĩa 故cố 。 發phát 心tâm 修tu 證chứng 。 約ước 斷đoạn 二nhị 障chướng 。 故cố 成thành 五ngũ 性tánh 。 此thử 都đô 不bất 斷đoạn 。 故cố 非phi 五ngũ 數số 。 亦diệc 未vị 發phát 心tâm 遇ngộ 教giáo 。 故cố 言ngôn 未vị 熏huân 。

若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 氷băng 捨xả 貪tham 欲dục 。 先tiên 除trừ 事sự 障chướng 。 未vị 斷đoạn 理lý 障chướng 。 但đãn 能năng 悟ngộ 入nhập 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 未vị 能năng 顯hiển 住trụ 。 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 知tri 生sanh 死tử 苦khổ 。 止chỉ 息tức 攀phàn 緣duyên 。 故cố 云vân 除trừ 事sự 。 其kỳ 實thật 未vị 能năng 除trừ 三tam 細tế 也dã )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 障chướng 有hữu 事sự 理lý 。 執chấp 有hữu 人nhân 法pháp 。 今kim 唯duy 斷đoạn 於ư 前tiền 。 故cố 云vân 但đãn 能năng 悟ngộ 入nhập 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 不bất 先tiên 悟ngộ 理lý 。 但đãn 先tiên 除trừ 事sự 。 是thị 以dĩ 僅cận 能năng 悟ngộ 入nhập 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 未vị 能năng 顯hiển 住trụ 佛Phật 界giới 也dã 。 此thử 猶do 至chí 長trưởng 者giả 之chi 客khách 。 僅cận 在tại 後hậu 園viên 除trừ 糞phẩn 。 止chỉ 宿túc 草thảo 庵am 。 未vị 敢cảm 當đương 堂đường 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 欲dục 泛phiếm 如Như 來Lai 。 大đại 圓viên 覺giác 海hải 。 先tiên 當đương 發phát 願nguyện 。 漸tiệm 斷đoạn 諸chư 障chướng 。 障chướng 盡tận 願nguyện 滿mãn 。 便tiện 登đăng 解giải 脫thoát 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 殿điện 。 證chứng 大đại 圓viên 覺giác 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 域vực 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 域vực 。 謂vị 願nguyện 滿mãn 則tắc 觸xúc 目mục 對đối 境cảnh 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 無vô 非phi 圓viên 覺giác 。 故cố 曰viết 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 域vực 。 謂vị 疆cương 域vực )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 理lý 雖tuy 頓đốn 悟ngộ 其kỳ 空không 。 事sự 乃nãi 漸tiệm 除trừ 方phương 盡tận 。 障chướng 盡tận 則tắc 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 一nhất 切thiết 時thời 中trung 。 觸xúc 向hướng 無vô 非phi 解giải 脫thoát 。 故cố 以dĩ 清thanh 淨tịnh 法Pháp 殿điện 喻dụ 之chi 。

於ư 是thị 清Thanh 淨Tịnh 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 及cập 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 如Như 來Lai 世Thế 尊Tôn 。 所sở 證chứng 所sở 得đắc 。 云vân 何hà 差sai 別biệt 。

(# 清thanh 淨tịnh 慧tuệ 。 表biểu 在tại 此thử 門môn 修tu 。 證chứng 地địa 位vị 因nhân 果quả 相tương/tướng 中trung 。 而nhi 智trí 慧tuệ 不bất 住trụ 不bất 著trước 。 虛hư 心tâm 忘vong 相tương/tướng 。 不bất 為vi 行hành 位vị 差sai 別biệt 之chi 相tướng 所sở 染nhiễm )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 舉cử 所sở 證chứng 覺giác 性tánh 。 問vấn 能năng 證chứng 位vị 德đức 。 覺giác 心tâm 一nhất 味vị 。 因nhân 果quả 階giai 差sai 。 二nhị 義nghĩa 常thường 乖quai 。 故cố 須tu 起khởi 問vấn 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 清Thanh 淨Tịnh 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 圓viên 覺giác 自tự 性tánh 。 非phi 性tánh 性tánh 有hữu 。 循tuần 諸chư 性tánh 起khởi 。 無vô 取thủ 無vô 證chứng 。 於ư 實thật 相tướng 中trung 。 實thật 無vô 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 生sanh 。 皆giai 是thị 幻huyễn 化hóa 。 幻huyễn 化hóa 滅diệt 故cố 。 無vô 取thủ 證chứng 者giả 。

(# 此thử 節tiết 明minh 圓viên 覺giác 無vô 證chứng )# 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 全toàn 覺giác 性tánh 起khởi 故cố 。 法Pháp 身thân 不bất 增tăng 不bất 減giảm 經Kinh 云vân 。 法Pháp 身thân 流lưu 轉chuyển 五ngũ 道đạo 。 名danh 曰viết 眾chúng 生sanh )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 非phi 性tánh 。 謂vị 非phi 前tiền 五ngũ 性tánh 。 及cập 貪tham 愛ái 等đẳng 輪luân 迴hồi 。 差sai 別biệt 之chi 性tánh 。 性tánh 有hữu 。 謂vị 前tiền 差sai 別biệt 性tánh 。 皆giai 有hữu 圓viên 覺giác 也dã 。 圓viên 覺giác 不bất 守thủ 自tự 性tánh 。 隨tùy 緣duyên 徧biến 諸chư 。 差sai 別biệt 之chi 性tánh 。 諸chư 性tánh 起khởi 時thời 。 全toàn 覺giác 性tánh 起khởi 。 無vô 取thủ 無vô 證chứng 。 謂vị 非phi 當đương 情tình 之chi 境cảnh 也dã 。 約ước 有hữu 幻huyễn 垢cấu 。 名danh 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 無vô 取thủ 證chứng 。 然nhiên 前tiền 輪luân 迴hồi 及cập 此thử 修tu 證chứng 。 皆giai 云vân 無vô 者giả 。 前tiền 似tự 岸ngạn 移di 。 此thử 如như 境cảnh 象tượng 。

譬thí 如như 眼nhãn 根căn 。 不bất 自tự 見kiến 眼nhãn 。 性tánh 自tự 平bình 等đẳng 。 無vô 平bình 等đẳng 者giả 。 眾chúng 生sanh 迷mê 倒đảo 。 未vị 能năng 除trừ 滅diệt 。 一nhất 切thiết 幻huyễn 化hóa 。 於ư 滅diệt 未vị 滅diệt 。 妄vọng 功công 用dụng 中trung 。 便tiện 顯hiển 差sai 別biệt 。 若nhược 得đắc 如Như 來Lai 。 寂tịch 滅diệt 隨tùy 順thuận 。 實thật 無vô 寂tịch 滅diệt 。 及cập 寂tịch 滅diệt 者giả 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 實thật 無vô 寂tịch 滅diệt 。 及cập 寂tịch 滅diệt 者giả 。 謂vị 心tâm 性tánh 離ly 念niệm 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 良lương 由do 無vô 明minh 迷mê 自tự 真chân 〔# 禮lễ 〕# 。 鼓cổ 動động 起khởi 念niệm 。 能năng 令linh 心tâm 〔# 禮lễ 〕# 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 從tùng 細tế 至chí 麤thô 。 微vi 着trước 不bất 同đồng 。 先tiên 後hậu 際tế 異dị 。 先tiên 際tế 最tối 微vi 。 名danh 為vi 滅diệt 相tương/tướng 。 中trung 間gian 二nhị 三tam 。 名danh 住trụ 異dị 相tướng 。 後hậu 際tế 最tối 麤thô 。 名danh 為vi 滅diệt 相tương/tướng 。 今kim 因nhân 本bổn 覺giác 不bất 思tư 義nghĩa 熏huân 力lực 。 起khởi 厭yếm 求cầu 心tâm 。 又hựu 因nhân 真Chân 如Như 所sở 流lưu 聞văn 熏huân 。 教giáo 去khứ 熏huân 於ư 本bổn 覺giác 。 益ích 性tánh 解giải 力lực 。 損tổn 無vô 明minh 能năng 。 漸tiệm 向hướng 心tâm 源nguyên 。 始thỉ 息tức 滅diệt 相tương/tướng 。 終chung 息tức 生sanh 相tương/tướng 。 朗lãng 然nhiên 大đại 悟ngộ 。 覺giác 了liễu 心tâm 源nguyên 本bổn 無vô 所sở 動động )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 夫phu 眼nhãn 能năng 見kiến 一nhất 切thiết 。 唯duy 不bất 能năng 自tự 見kiến 眼nhãn 根căn 。 又hựu 如như 眼nhãn 光quang 照chiếu 矚chú 物vật 時thời 。 境cảnh 則tắc 萬vạn 差sai 。 見kiến 即tức 是thị 一nhất 。 故cố 云vân 平bình 等đẳng 。 但đãn 約ước 於ư 凡phàm 聖thánh 。 無vô 分phân 別biệt 勝thắng 劣liệt 之chi 心tâm 。 說thuyết 平bình 等đẳng 義nghĩa 。 亦diệc 無vô 有hữu 能năng 。 作tác 平bình 等đẳng 之chi 者giả 。 眾chúng 生sanh 若nhược 無vô 。 迷mê 惑hoặc 顛điên 倒đảo 。 則tắc 無vô 差sai 別biệt 之chi 義nghĩa 矣hĩ 。 未vị 能năng 除trừ 滅diệt 。 一nhất 切thiết 幻huyễn 化hóa 。 謂vị 執chấp 之chi 為vi 實thật 也dã 。 於ư 滅diệt 未vị 滅diệt 。 謂vị 障chướng 習tập 漸tiệm 盡tận 。 如như 一nhất 分phần/phân 塵trần 盡tận 。 一nhất 分phần/phân 境cảnh 明minh 也dã 。 妄vọng 功công 用dụng 中trung 。 謂vị 圓viên 明minh 證chứng 悟ngộ 。 始thỉ 知tri 煩phiền 惱não 本bổn 無vô 。 則tắc 見kiến 能năng 斷đoạn 智trí 慧tuệ 功công 用dụng 。 亦diệc 是thị 虗hư 妄vọng 也dã 。 便tiện 顯hiển 差sai 別biệt 。 正chánh 是thị 總tổng 標tiêu 德đức 位vị 也dã 。 如Như 來Lai 寂tịch 滅diệt 。 諸chư 佛Phật 同đồng 證chứng 此thử 理lý 故cố 也dã 。 隨tùy 。 與dữ 本bổn 相tương 應ứng 也dã 。 順thuận 。 無vô 乖quai 也dã 。 非phi 謂vị 起khởi 心tâm 別biệt 求cầu 寂tịch 滅diệt 也dã 。 實thật 無vô 寂tịch 滅diệt 。 及cập 寂tịch 滅diệt 者giả 。 無vô 能năng 所sở 也dã 。 意ý 明minh 心tâm 念niệm 不bất 生sanh 。 不bất 見kiến 有hữu 寂tịch 滅diệt 之chi 法Pháp 。 亦diệc 無vô 能năng 寂tịch 滅diệt 者giả 滅diệt 之chi 令linh 寂tịch 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 由do 妄vọng 想tưởng 我ngã 。 及cập 愛ái 我ngã 者giả 。 曾tằng 不bất 自tự 知tri 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 故cố 起khởi 憎tăng 愛ái 。 耽đam 著trước 五ngũ 欲dục 。 若nhược 遇ngộ 善thiện 友hữu 。 教giáo 令linh 開khai 悟ngộ 。 淨tịnh 圓viên 覺giác 性tánh 。 發phát 明minh 起khởi 滅diệt 。 即tức 知tri 此thử 生sanh 。 性tánh 自tự 勞lao 慮lự 。

(# 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 即tức 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 是thị 身thân 如như 電điện 。 念niệm 念niệm 不bất 住trụ 是thị 也dã 。 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 名danh 為vi 覺giác 。 以dĩ 從tùng 本bổn 來lai 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 故cố 說thuyết 無vô 始thỉ 無vô 明minh )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 發phát 明minh 起khởi 滅diệt 。 謂vị 迷mê 時thời 即tức 起khởi 滅diệt 妄vọng 念niệm 是thị 我ngã 故cố 。 妄vọng 念niệm 不bất 自tự 見kiến 於ư 妄vọng 念niệm 。 如như 眼nhãn 不bất 自tự 見kiến 。 今kim 既ký 開khai 悟ngộ 。 心tâm 冥minh 真chân 覺giác 。 不bất 以dĩ 妄vọng 念niệm 為vi 我ngã 故cố 。 以dĩ 冥minh 真chân 之chi 慧tuệ 。 照chiếu 於ư 起khởi 滅diệt 之chi 念niệm )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 我ngã 體thể 元nguyên 無vô 妄vọng 想tưởng 。 為vi 有hữu 四tứ 生sanh 九cửu 類loại 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 由do 妄vọng 想tưởng 我ngã 。 即tức 所sở 執chấp 也dã 。 及cập 愛ái 我ngã 者giả 。 即tức 所sở 執chấp 也dã 。 我ngã 見kiến 本bổn 無vô 。 唯duy 心tâm 故cố 有hữu 。 心tâm 既ký 念niệm 念niệm 無vô 常thường 。 我ngã 亦diệc 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 由do 執chấp 我ngã 故cố 。 順thuận 我ngã 則tắc 愛ái 。 迷mê 我ngã 則tắc 憎tăng 。 故cố 著trước 五ngũ 欲dục 。 若nhược 遇ngộ 善thiện 友hữu 。 教giáo 令linh 開khai 悟ngộ 。 即tức 聞văn 熏huân 也dã 。 淨tịnh 圓viên 覺giác 性tánh 。 即tức 內nội 熏huân 也dã 。 慧tuệ 照chiếu 朗lãng 然nhiên 顯hiển 發phát 心tâm 性tánh 。 無vô 始thỉ 妄vọng 習tập 一nhất 時thời 悟ngộ 現hiện 。 如như 寤ngụ 時thời 覺giác 夢mộng 。 即tức 知tri 迷mê 性tánh 之chi 時thời 。 性tánh 即tức 起khởi 滅diệt 妄vọng 念niệm 。 還hoàn 自tự 勞lao 役dịch 心tâm 慮lự 。 千thiên 營doanh 萬vạn 計kế 。 念niệm 念niệm 不bất 停đình 也dã 。

若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 勞lao 慮lự 永vĩnh 斷đoạn 。 得đắc 法Pháp 界Giới 淨tịnh 。 即tức 彼bỉ 淨tịnh 解giải 。 為vi 自tự 障chướng 礙ngại 。 故cố 於ư 圓viên 覺giác 。 而nhi 不bất 自tự 在tại 。 此thử 名danh 凡phàm 夫phu 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 法Pháp 界Giới 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 若nhược 理lý 法Pháp 界Giới 。 則tắc 法Pháp 界Giới 體thể 中trung 。 絕tuyệt 諸chư 勞lao 慮lự 。 塵trần 境cảnh 不bất 生sanh 。 名danh 之chi 為vi 淨tịnh 。 若nhược 事sự 法Pháp 界Giới 。 則tắc 分phân 別biệt 念niệm 慮lự 之chi 心tâm 。 差sai 別biệt 塵trần 境cảnh 之chi 法pháp 。 十thập 八bát 界giới 等đẳng 。 當đương 〔# 禮lễ 〕# 不bất 生sanh 。 名danh 之chi 為vi 淨tịnh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 勞lao 慮lự 永vĩnh 斷đoạn 。 絕tuyệt 相tương/tướng 作tác 之chi 心tâm 也dã 。 法Pháp 界Giới 淨tịnh 穢uế 。 皆giai 由do 自tự 心tâm 。 心tâm 穢uế 則tắc 穢uế 。 心tâm 淨tịnh 則tắc 淨tịnh 。 於ư 彼bỉ 淨tịnh 時thời 。 心tâm 生sanh 愛ái 著trước 。 於ư 淨tịnh 起khởi 淨tịnh 。 名danh 為vi 淨tịnh 解giải 。 係hệ 心tâm 在tại 淨tịnh 。 故cố 成thành 障chướng 礙ngại 。 非phi 外ngoại 塵trần 所sở 擾nhiễu 。 故cố 言ngôn 自tự 礙ngại 。 證chứng 覺giác 之chi 相tướng 。 作tác 意ý 於ư 覺giác 。 故cố 於ư 圓viên 覺giác 。 而nhi 不bất 自tự 在tại 。 覺giác 於ư 念niệm 異dị 。 念niệm 無vô 異dị 相tướng 。 故cố 名danh 凡phàm 夫phu 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 見kiến 解giải 為vi 礙ngại 。 雖tuy 斷đoạn 解giải 礙ngại 。 由do 住trụ 見kiến 覺giác 。 覺giác 礙ngại 為vi 礙ngại 。 而nhi 不bất 自tự 在tại 。 此thử 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 入nhập 地địa 者giả 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 前tiền 名danh 凡phàm 夫phu 。 結kết 成thành 信tín 位vị 也dã 。 二nhị 賢hiền 位vị 。 論luận 寄ký 息tức 於ư 異dị 相tướng 。 此thử 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 結kết 成thành 賢hiền 位vị 。 論luận 寄ký 息tức 於ư 住trụ 相tương/tướng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 見kiến 解giải 為vi 礙ngại 。 見kiến 前tiền 淨tịnh 解giải 之chi 礙ngại 也dã 。 是thị 囁# 前tiền 位vị 以dĩ 辨biện 此thử 位vị 之chi 相tướng 。 即tức 覺giác 於ư 異dị 念niệm 也dã 。 雖tuy 斷đoạn 解giải 礙ngại 。 起khởi 前tiền 位vị 也dã 。 言ngôn 雖tuy 者giả 。 預dự 顯hiển 劣liệt 後hậu 念niệm 無vô 異dị 相tướng 等đẳng 也dã 。 猶do 住trụ 見kiến 覺giác 。 證chứng 覺giác 之chi 相tướng 。 劣liệt 於ư 登đăng 地địa 。 所sở 覺giác 是thị 礙ngại 。 故cố 能năng 覺giác 亦diệc 礙ngại 。 此thử 則tắc 將tương 礙ngại 除trừ 礙ngại 。 故cố 不bất 自tự 在tại 。 此thử 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 覺giác 於ư 念niệm 住trụ 。 念niệm 無vô 住trụ 相tương/tướng 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 有hữu 照chiếu 有hữu 覺giác 。 俱câu 名danh 障chướng 礙ngại 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 覺giác 不bất 住trụ 。 照chiếu 與dữ 照chiếu 者giả 。 同đồng 時thời 寂tịch 滅diệt 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 自tự 斷đoạn 其kỳ 首thủ 。 首thủ 已dĩ 斷đoạn 故cố 。 無vô 能năng 斷đoạn 者giả 。 則tắc 以dĩ 礙ngại 心tâm 。 自tự 滅diệt 諸chư 礙ngại 。 礙ngại 已dĩ 斷đoạn 滅diệt 。 無vô 滅diệt 礙ngại 者giả 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 常thường 覺giác 不bất 住trụ 三tam 句cú 。 明minh 證chứng 相tương/tướng 也dã 。 謂vị 以dĩ 智trí 證chứng 理lý 。 理lý 智trí 冥minh 符phù 。 如như 日nhật 合hợp 空không 。 如như 珠châu 自tự 照chiếu 。 但đãn 是thị 本bổn 覺giác 顯hiển 現hiện 。 非phi 能năng 所sở 故cố )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 有hữu 照chiếu 。 信tín 中trung 淨tịnh 解giải 也dã 。 有hữu 覺giác 。 賢hiền 位vị 中trung 覺giác 礙ngại 之chi 覺giác 也dã 。 俱câu 名danh 障chướng 礙ngại 。 正chánh 顯hiển 前tiền 非phi 也dã 。 常thường 覺giác 不bất 住trụ 。 照chiếu 與dữ 照chiếu 者giả 。 同đồng 時thời 寂tịch 滅diệt 。 能năng 所sở 契khế 合hợp 也dã 。 此thử 則tắc 念niệm 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 覺giác 住trụ 相tương/tướng 無vô 。 如như 把bả 刀đao 劍kiếm 。 自tự 斷đoạn 其kỳ 頭đầu 。 頭đầu 未vị 落lạc 時thời 。 即tức 無vô 能năng 斷đoạn 之chi 義nghĩa 。 頭đầu 若nhược 已dĩ 落lạc 。 復phục 無vô 能năng 斷đoạn 之chi 人nhân 。 則tắc 以dĩ 覺giác 礙ngại 之chi 覺giác 。 自tự 滅diệt 所sở 覺giác 之chi 礙ngại 。 礙ngại 已dĩ 斷đoạn 滅diệt 。 無vô 滅diệt 礙ngại 者giả 。 如như 火hỏa 出xuất 木mộc 盡tận 。 烟yên 滅diệt 灰hôi 飛phi 。

修Tu 多Đa 羅La 教giáo 。 如như 標tiêu 月nguyệt 指chỉ 。 若nhược 復phục 見kiến 月nguyệt 。 了liễu 知tri 所sở 標tiêu 。 畢tất 竟cánh 非phi 月nguyệt 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 種chủng 種chủng 言ngôn 說thuyết 。 開khai 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 已dĩ 入nhập 地địa 者giả 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。

(# 蘇tô 子tử 由do 曰viết 。 如như 標tiêu 指chỉ 月nguyệt 。 盖# 昔tích 人nhân 筌thuyên 蹄đề 之chi 喻dụ 。 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 名danh 不bất 住trụ 教giáo 也dã 。 謂vị 地địa 前tiền 未vị 證chứng 真chân 理lý 。 難nan 忘vong 言ngôn 教giáo 。 登đăng 地địa 證chứng 理lý 。 不bất 住trụ 名danh 言ngôn 。 不bất 住trụ 故cố 名danh 真chân 解giải 教giáo 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 初Sơ 地Địa 文văn 云vân 。 得đắc 經kinh 論luận 智trí )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 設thiết 言ngôn 象tượng 在tại 於ư 得đắc 意ý 。 無vô 言ngôn 象tượng 而nhi 倒đảo 惑hoặc 。 執chấp 言ngôn 象tượng 而nhi 迷mê 真chân 。 故cố 以dĩ 標tiêu 月nguyệt 之chi 指chỉ 。 喻dụ 於ư 言ngôn 教giáo 。 謂vị 見kiến 月nguyệt 須tu 藉tạ 指chỉ 端đoan 。 悟ngộ 心tâm 須tu 假giả 佛Phật 教giáo 。 因nhân 指chỉ 見kiến 月nguyệt 。 見kiến 月nguyệt 忘vong 指chỉ 。 因nhân 教giáo 筌thuyên 心tâm 。 悟ngộ 心tâm 忘vong 教giáo 。 存tồn 指chỉ 則tắc 失thất 真chân 月nguyệt 。 執chấp 教giáo 則tắc 失thất 本bổn 心tâm 。 意ý 令linh 證chứng 實thật 忘vong 標tiêu 。 故cố 云vân 畢tất 竟cánh 非phi 月nguyệt 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 下hạ 。 明minh 諸chư 佛Phật 同đồng 以dĩ 言ngôn 筌thuyên 顯hiển 理lý 。 此thử 名danh 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 論luận 寄ký 息tức 於ư 生sanh 相tương/tướng 。 文văn 云vân 。 如như 菩Bồ 薩Tát 地địa 盡tận 。 滿mãn 足túc 方phương 便tiện 。 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 。 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 。 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 。 以dĩ 遠viễn 離ly 微vi 細tế 念niệm 故cố 。 得đắc 見kiến 心tâm 性tánh 。 心tâm 即tức 常thường 住trụ 。 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 障chướng 礙ngại 。 即tức 究cứu 竟cánh 覺giác 。 得đắc 念niệm 失thất 念niệm 。 無vô 非phi 解giải 脫thoát 。 成thành 法pháp 破phá 法pháp 。 皆giai 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 智trí 慧tuệ 愚ngu 癡si 。 通thông 為vi 般Bát 若Nhã 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 一nhất 切thiết 障chướng 礙ngại 。 總tổng 標tiêu 也dã 。 謂vị 智trí 明minh 圓viên 覺giác 。 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 故cố 下hạ 列liệt 十thập 對đối 法pháp 。 皆giai 同đồng 真chân 實thật 。 即tức 論luận 中trung 見kiến 性tánh 常thường 住trụ 等đẳng 也dã 。 得đắc 念niệm 下hạ 。 一nhất 言ngôn 識thức 智trí 對đối 。 二nhị 言ngôn 成thành 破phá 。 對đối 三tam 言ngôn 愚ngu 智trí 對đối )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 若nhược 見kiến 有hữu 障chướng 可khả 斷đoạn 。 斷đoạn 已dĩ 名danh 覺giác 。 覺giác 非phi 究cứu 竟cánh 。 故cố 障chướng 礙ngại 即tức 覺giác 。 方phương 究cứu 竟cánh 矣hĩ 。 得đắc 念niệm 失thất 念niệm 二nhị 句cú 。 謂vị 無vô 念niệm 則tắc 得đắc 其kỳ 正chánh 念niệm 。 有hữu 念niệm 則tắc 為vi 失thất 念niệm 。 故cố 論luận 中trung 說thuyết 。 覺giác 則tắc 離ly 念niệm 。 念niệm 則tắc 不bất 覺giác 等đẳng 。 今kim 明minh 念niệm 本bổn 自tự 空không 。 元nguyên 是thị 無vô 念niệm 。 故cố 皆giai 解giải 脫thoát 。 眾chúng 緣duyên 相tương/tướng 會hội 曰viết 成thành 。 緣duyên 離ly 曰viết 破phá 。 又hựu 進tiến 修tu 曰viết 成thành 。 毀hủy 謗báng 為vi 破phá 。 緣duyên 無vô 自tự 性tánh 。 成thành 破phá 一nhất 如như 。 故cố 皆giai 涅Niết 槃Bàn 。 智trí 慧tuệ 愚ngu 癡si 二nhị 句cú 。 即tức 大đại 寶bảo 積tích 所sở 云vân 。 癡si 從tùng 分phân 別biệt 生sanh 。 分phân 別biệt 亦diệc 非phi 有hữu 。 癡si 性tánh 與dữ 佛Phật 性tánh 。 平bình 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

菩Bồ 薩Tát 外ngoại 道đạo 。 所sở 成thành 就tựu 法pháp 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 無vô 明minh 真Chân 如Như 。 無vô 異dị 境cảnh 界giới 。 諸chư 戒giới 定định 慧tuệ 。 及cập 淫dâm 怒nộ 癡si 。 俱câu 是thị 梵Phạm 行hạnh 。 眾chúng 生sanh 國quốc 土độ 。 同đồng 一nhất 法pháp 性tánh 。 地địa 獄ngục 天thiên 宮cung 。 皆giai 為vi 淨tịnh 土độ 。 有hữu 性tánh 無vô 性tánh 。 齊tề 成thành 佛Phật 道Đạo 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 畢tất 竟cánh 解giải 脫thoát 。 法Pháp 界Giới 海hải 慧tuệ 。 照chiếu 了liễu 諸chư 相tướng 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 此thử 名danh 如Như 來Lai 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 三tam 句cú 。 連liên 上thượng 即tức 看khán 。 為vi 第đệ 四tứ 言ngôn 邪tà 正chánh 對đối 。 五ngũ 言ngôn 真chân 妄vọng 對đối 。 六lục 言ngôn 染nhiễm 淨tịnh 對đối 。 七thất 言ngôn 依y 正chánh 對đối 。 八bát 言ngôn 苦khổ 樂lạc 對đối 。 九cửu 言ngôn 有hữu 性tánh 無vô 性tánh 對đối 。 十thập 言ngôn 結kết 解giải 對đối )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 如Như 來Lai 乃nãi 忘vong 心tâm 頓đốn 證chứng 也dã 。 前tiền 由do 普phổ 示thị 教giáo 門môn 就tựu 機cơ 。 說thuyết 有hữu 深thâm 淺thiển 。 今kim 恐khủng 存tồn 分phân 別biệt 。 則tắc 悟ngộ 入nhập 無vô 期kỳ 。 故cố 示thị 圓viên 頓đốn 安an 心tâm 。 於ư 覺giác 成thành 真chân 隨tùy 順thuận 。 前tiền 是thị 隨tùy 相tương/tướng 。 亦diệc 如như 華hoa 嚴nghiêm 先tiên 說thuyết 差sai 別biệt 位vị 地địa 因nhân 果quả 。 後hậu 以dĩ 平bình 等đẳng 因nhân 果quả 融dung 之chi 。 即tức 差sai 別biệt 中trung 之chi 平bình 等đẳng 。 平bình 等đẳng 中trung 之chi 差sai 別biệt 。 此thử 中trung 意ý 趣thú 。 正chánh 同đồng 彼bỉ 也dã )# 。

(# 李# 舟chu 天thiên 堂đường 地địa 獄ngục 偈kệ 云vân 。 天thiên 堂đường 無vô 則tắc 已dĩ 。 有hữu 則tắc 君quân 子tử 登đăng 。 地địa 獄ngục 無vô 則tắc 已dĩ 。 有hữu 則tắc 小tiểu 人nhân 入nhập )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 所sở 成thành 就tựu 法pháp 二nhị 句cú 。 即tức 思tư 益ích 所sở 云vân 。 住trụ 正Chánh 道Đạo 者giả 。 不bất 分phân 別biệt 是thị 邪tà 是thị 正chánh 。 無vô 明minh 真Chân 如Như 二nhị 句cú 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 所sở 云vân 。 無vô 明minh 本bổn 際tế 。 性tánh 本bổn 解giải 脫thoát 。 古cổ 德đức 云vân 。 迷mê 則tắc 真Chân 如Như 是thị 妄vọng 想tưởng 。 悟ngộ 則tắc 妄vọng 想tưởng 是thị 真Chân 如Như 。 諸chư 戒giới 念niệm 三tam 句cú 。 即tức 無vô 行hành 經kinh 所sở 云vân 。 貪tham 欲dục 即tức 是thị 道đạo 。 慧tuệ 癡si 亦diệc 復phục 然nhiên 。 如như 是thị 三tam 事sự 中trung 。 有hữu 無vô 塵trần 佛Phật 之chi 道đạo 。 眾chúng 生sanh 二nhị 句cú 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 所sở 云vân 。 我ngã 以dĩ 佛Phật 眼nhãn 。 徧biến 觀quán 三tam 界giới 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 一nhất 切thiết 人nhân 法pháp 。 悉tất 皆giai 究cứu 竟cánh 。 究cứu 竟cánh 者giả 即tức 法pháp 性tánh 也dã 。 地địa 獄ngục 天thiên 宮cung 二nhị 句cú 。 謂vị 極cực 惡ác 業nghiệp 成thành 。 天thiên 宮cung 即tức 見kiến 地địa 獄ngục 。 極cực 善thiện 業nghiệp 熟thục 。 地địa 獄ngục 即tức 是thị 天thiên 宮cung 。 二nhị 業nghiệp 之chi 念niệm 由do 心tâm 。 地địa 獄ngục 天thiên 宮cung 豈khởi 定định 。 心tâm 既ký 本bổn 空không 。 一nhất 切thiết 清thanh 淨tịnh 。 有hữu 性tánh 無vô 性tánh 二nhị 句cú 。 言ngôn 有hữu 性tánh 者giả 。 三tam 乘thừa 性tánh 也dã 。 言ngôn 無vô 性tánh 者giả 。 闡xiển 提đề 性tánh 也dã 。 非phi 唯duy 他tha 日nhật 迴hồi 心tâm 。 現hiện 已dĩ 齊tề 成thành 佛Phật 道Đạo 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 二nhị 句cú 。 即tức 佛Phật 頂đảnh 經kinh 所sở 云vân 。 根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 識thức 性tánh 虗hư 妄vọng 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 然nhiên 煩phiền 惱não 依y 識thức 。 識thức 性tánh 既ký 空không 。 煩phiền 惱não 何hà 縛phược 。 合hợp 上thượng 十thập 對đối 。 名danh 相tướng 雖tuy 異dị 。 其kỳ 意ý 不bất 殊thù 。 但đãn 緣duyên 佛Phật 證chứng 覺giác 心tâm 。 心tâm 無vô 取thủ 捨xả 。 故cố 得đắc 諸chư 法pháp 普phổ 同đồng 圓viên 妙diệu 。 故cố 今kim 但đãn 各các 引dẫn 例lệ 而nhi 已dĩ 。 不bất 更cánh 一nhất 一nhất 推thôi 求cầu 。 法Pháp 界Giới 海hải 慧tuệ 。 謂vị 法Pháp 界Giới 深thâm 廣quảng 。 故cố 如như 海hải 也dã 。 海hải 慧tuệ 離ly 念niệm 。 故cố 諸chư 相tướng 如như 空không 。 又hựu 能năng 照chiếu 之chi 慧tuệ 。 離ly 分phân 別biệt 念niệm 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 即tức 同đồng 淨tịnh 名danh 。 如như 鏡kính 照chiếu 物vật 。 鏡kính 自tự 無vô 心tâm 。 安an 心tâm 於ư 覺giác 。 成thành 真chân 隨tùy 順thuận 。 故cố 名danh 如Như 來Lai 。

善thiện 男nam 子tử 。 居cư 一nhất 切thiết 時thời 。 不bất 起khởi 妄vọng 念niệm 。 於ư 諸chư 妄vọng 心tâm 。 亦diệc 不bất 息tức 滅diệt 。 住trụ 妄vọng 想tưởng 境cảnh 。 不bất 加gia 了liễu 知tri 。 於ư 無vô 了liễu 知tri 。 不bất 辨biện 真chân 實thật 。 彼bỉ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 聞văn 是thị 法Pháp 門môn 。 信tín 解giải 受thọ 持trì 。 不bất 生sanh 驚kinh 畏úy 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。

(# 此thử 文văn 二nhị 。 但đãn 諸chư 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 指chỉ 示thị 末mạt 世thế 安an 心tâm 。 於ư 無vô 了liễu 知tri 。 不bất 辨biện 真chân 實thật 句cú 。 即tức 如như 眼nhãn 不bất 自tự 見kiến 等đẳng 。 彼bỉ 諸chư 眾chúng 生sanh 下hạ 。 示thị 依y 法pháp 入nhập 頓đốn 。 即tức 金kim 剛cang 經kinh 中trung 所sở 謂vị 。 不bất 驚kinh 不bất 怖bố 不bất 畏úy 。 甚thậm 為vi 希hy 有hữu 等đẳng 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 妄vọng 念niệm 者giả 。 攀phàn 緣duyên 取thủ 著trước 外ngoại 法pháp 也dã 。 念niệm 則tắc 違vi 覺giác 。 故cố 令linh 不bất 起khởi 。 於ư 諸chư 妄vọng 心tâm 。 亦diệc 不bất 息tức 滅diệt 。 謂vị 若nhược 求cầu 真chân 捨xả 妄vọng 。 猶do 棄khí 影ảnh 勞lao 形hình 。 若nhược 滅diệt 妄vọng 存tồn 真chân 。 似tự 揚dương 聲thanh 止chỉ 響hưởng 。 盖# 境cảnh 從tùng 心tâm 現hiện 。 元nguyên 是thị 自tự 心tâm 。 若nhược 加gia 了liễu 知tri 。 即tức 迷mê 現hiện 量lượng 。 故cố 經kinh 說thuyết 非phi 幻huyễn 成thành 幻huyễn 。 論luận 云vân 心tâm 不bất 見kiến 心tâm 。 但đãn 不bất 生sanh 情tình 。 自tự 然nhiên 如như 鏡kính 照chiếu 物vật 。 且thả 心tâm 體thể 本bổn 自tự 知tri 覺giác 。 何hà 必tất 更cánh 加gia 了liễu 知tri 。 知tri 上thượng 起khởi 知tri 。 名danh 為vi 加gia 矣hĩ 能năng 知tri 既ký 寂tịch 。 即tức 真chân 實thật 知tri 。 真chân 實thật 即tức 知tri 。 誰thùy 知tri 真chân 實thật 。 彼bỉ 當đương 根căn 眾chúng 。 聞văn 此thử 方phương 便tiện 。 心tâm 無vô 疑nghi 惑hoặc 。 體thể 達đạt 分phân 明minh 。 領lãnh 受thọ 任nhậm 持trì 。 則tắc 坦thản 然nhiên 合hợp 道đạo 矣hĩ 。

於ư 是thị 威Uy 德Đức 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 廣quảng 為vì 我ngã 等đẳng 。 分phân 別biệt 如như 是thị 。 隨tùy 順thuận 覺giác 性tánh 。 令linh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 覺giác 性tánh 光quang 明minh 。 承thừa 佛Phật 圓viên 音âm 。 不bất 因nhân 修tu 習tập 。 而nhi 得đắc 善thiện 利lợi 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 大đại 城thành 。 外ngoại 有hữu 四tứ 門môn 。 隨tùy 方phương 來lai 者giả 。 非phi 止chỉ 一nhất 路lộ 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 莊trang 嚴nghiêm 佛Phật 國quốc 。 及cập 成thành 菩Bồ 提Đề 。 非phi 一nhất 方phương 便tiện 。 惟duy 願nguyện 世Thế 尊Tôn 。 廣quảng 為vì 我ngã 等đẳng 。 宣tuyên 說thuyết 一nhất 切thiết 。 方phương 便tiện 漸tiệm 次thứ 。 并tinh 修tu 行hành 人nhân 。 總tổng 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 令linh 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 速tốc 得đắc 開khai 悟ngộ 。 遊du 戲hí 如Như 來Lai 。 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 威uy 德đức 自tự 在tại 。 謂vị 三tam 觀quán 成thành 就tựu 。 功công 用dụng 猛mãnh 利lợi 。 邪tà 魔ma 不bất 能năng 嬈nhiễu 。 妄vọng 惑hoặc 不bất 侵xâm 。 故cố 威uy 德đức 領lãnh 前tiền 依y 位vị 漸tiệm 證chứng 。 及cập 忘vong 心tâm 頓đốn 證chứng 。 暫tạm 聞văn 已dĩ 得đắc 善thiện 利lợi 故cố 。 從tùng 而nhi 請thỉnh 之chi 。 文văn 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 問vấn 所sở 修tu 。 二nhị 明minh 所sở 為vi )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 大đại 城thành 譬thí 圓viên 覺giác 也dã 。 四tứ 門môn 譬thí 行hành 門môn 也dã 。 隨tùy 方phương 來lai 者giả 。 非phi 止chỉ 一nhất 路lộ 。 如như 從tùng 東đông 來lai 。 不bất 可khả 西tây 門môn 而nhi 入nhập 。 一nhất 切thiết 下hạ 。 謂vị 前tiền 說thuyết 現hiện 行hành 。 理lý 趣thú 分phân 明minh 。 今kim 復phục 咨tư 詢tuân 。 恐khủng 涉thiệp 非phi 分phần/phân 也dã 。 故cố 先tiên 立lập 理lý 。 更cánh 請thỉnh 投đầu 機cơ 。 惟duy 願nguyện 下hạ 。 問vấn 所sở 修tu 之chi 行hành 。 并tinh 能năng 修tu 之chi 人nhân 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 威Uy 德Đức 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 無vô 上thượng 妙diệu 覺giác 。 徧biến 諸chư 十thập 方phương 。 出xuất 生sanh 如Như 來Lai 。 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 。 同đồng 體thể 平bình 等đẳng 。 於ư 諸chư 修tu 行hành 。 實thật 無vô 有hữu 二nhị 。 方phương 便tiện 隨tùy 順thuận 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 圓viên 攝nhiếp 所sở 歸quy 。 循tuần 性tánh 差sai 別biệt 。 當đương 有hữu 三tam 種chủng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 同đồng 體thể 平bình 等đẳng 。 即tức 智trí 論luận 所sở 云vân 。 在tại 眾chúng 生sanh 數số 中trung 。 名danh 為vi 佛Phật 性tánh 。 在tại 非phi 眾chúng 生sanh 數số 中trung 。 名danh 為vi 法pháp 性tánh 也dã )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 方phương 便tiện 隨tùy 順thuận 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 即tức 楞lăng 伽già 所sở 云vân 。 所sở 說thuyết 非phi 所sở 應ưng 。 於ư 彼bỉ 為vi 非phi 說thuyết 。 彼bỉ 彼bỉ 諸chư 病bệnh 人nhân 。 良lương 醫y 為vi 處xứ 方phương 。 如Như 來Lai 為vi 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 說thuyết 也dã )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 三tam 種chủng 義nghĩa 如như 下hạ 釋thích 一nhất 泯mẫn 相tương/tướng 澄trừng 神thần 觀quán 。 二nhị 起khởi 幻huyễn 銷tiêu 塵trần 觀quán 。 三tam 絕tuyệt 待đãi 靈linh 心tâm 觀quán )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 同đồng 證chứng 同đồng 修tu 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 。 凡phàm 聖thánh 無vô 差sai 。 皆giai 依y 覺giác 性tánh 。 故cố 同đồng 平bình 等đẳng 。 於ư 諸chư 修tu 行hành 。 即tức 如như 前tiền 二nhị 空không 觀quán 門môn 。 根căn 塵trần 普phổ 淨tịnh 。 貪tham 愛ái 俱câu 寂tịch 。 悲bi 智trí 雙song 行hành 。 離ly 相tương 離ly 心tâm 。 常thường 無vô 所sở 得đắc 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 不bất 如như 斯tư 。 隨tùy 事sự 雖tuy 差sai 。 此thử 意ý 無vô 二nhị 。 然nhiên 眾chúng 生sanh 根căn 性tánh 。 利lợi 鈍độn 不bất 同đồng 。 煩phiền 惱não 厚hậu 薄bạc 。 沉trầm 掉trạo 不bất 等đẳng 。 隨tùy 其kỳ 根căn 性tánh 。 說thuyết 教giáo 多đa 端đoan 。 不bất 爾nhĩ 。 難nạn/nan 為vi 趣thú 入nhập 。 圓viên 攝nhiếp 所sở 歸quy 下hạ 。 謂vị 眾chúng 生sanh 根căn 性tánh 。 雖tuy 有hữu 萬vạn 差sai 。 而nhi 此thử 三tam 門môn 。 可khả 一nhất 切thiết 収thâu 盡tận 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 悟ngộ 淨tịnh 圓viên 覺giác 。 以dĩ 淨tịnh 覺giác 心tâm 。 取thủ 靜tĩnh 為vi 行hạnh 。 由do 澄trừng 諸chư 念niệm 。 覺giác 識thức 煩phiền 動động 。 靜tĩnh 慧tuệ 發phát 生sanh 。 身thân 心tâm 客khách 塵trần 。 從tùng 此thử 永vĩnh 滅diệt 。 便tiện 能năng 內nội 發phát 。 寂tịch 靜tĩnh 輕khinh 安an 。 由do 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 諸chư 如Như 來Lai 心tâm 。 於ư 中trung 顯hiển 現hiện 。 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 此thử 方phương 便tiện 者giả 。 名danh 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 取thủ 靜tĩnh 謂vị 不bất 取thủ 於ư 法pháp 也dã 。 覺giác 心tâm 初sơ 建kiến 。 力lực 尚thượng 尫# 微vi 。 理lý 宜nghi 取thủ 靜tĩnh 安an 詳tường 。 方phương 能năng 展triển 照chiếu )# 。

(# 補bổ 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 註chú 問vấn 云vân 。 若nhược 諸chư 佛Phật 有hữu 自tự 然nhiên 業nghiệp 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 處xứ 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 者giả 。 云vân 何hà 世thế 間gian 。 多đa 不bất 能năng 見kiến 。

答đáp 曰viết 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 。 徧biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 有hữu 作tác 意ý 。 故cố 說thuyết 自tự 然nhiên 。 但đãn 依y 眾chúng 生sanh 心tâm 現hiện 。 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 。 猶do 如như 於ư 鏡kính 。 鏡kính 若nhược 有hữu 垢cấu 。 色sắc 像tượng 不bất 現hiện 。 如như 是thị 眾chúng 生sanh 。 心tâm 若nhược 有hữu 垢cấu 。 法Pháp 身thân 不bất 現hiện 。 經Kinh 云vân 佛Phật 心tâm 。 論luận 云vân 法Pháp 身thân 。 身thân 心tâm 一nhất 也dã 。 皆giai 據cứ 能năng 現hiện 之chi 本bổn 。 若nhược 就tựu 所sở 現hiện 。 應ưng 云vân 應ứng 化hóa 。 此thử 約ước 心tâm 靜tĩnh 故cố 。 則tắc 知tri 佛Phật 心tâm 亦diệc 然nhiên 。 故cố 云vân 為vi 現hiện 。 非phi 謂vị 佛Phật 心tâm 有hữu 所sở 現hiện 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 謂vị 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 欲dục 趣thú 佛Phật 果Quả 。 先tiên 須tu 了liễu 悟ngộ 身thân 中trung 。 淨tịnh 圓viên 覺giác 性tánh 。 以dĩ 為vi 行hành 本bổn 。 欲dục 淨tịnh 覺giác 心tâm 。 約ước 其kỳ 所sở 悟ngộ 而nhi 起khởi 行hành 也dã 。 以dĩ 者giả 用dụng 也dã 。 凡phàm 夫phu 用dụng 妄vọng 。 菩Bồ 薩Tát 用dụng 覺giác 。 迷mê 悟ngộ 異dị 故cố 。 取thủ 靜tĩnh 為vi 行hạnh 。 雖tuy 悟ngộ 即tức 動động 即tức 靜tĩnh 。 為vi 欲dục 對đối 治trị 。 動động 亂loạn 之chi 間gian 。 一nhất 向hướng 以dĩ 靜tĩnh 境cảnh 安an 心tâm 。 漸tiệm 漸tiệm 修tu 行hành 。 方phương 得đắc 成thành 就tựu 。 由do 前tiền 以dĩ 靜tĩnh 澄trừng 心tâm 。 諸chư 念niệm 不bất 起khởi 。 心tâm 合hợp 靜tĩnh 源nguyên 。 體thể 非phi 分phân 別biệt 。 故cố 見kiến 分phân 別biệt 之chi 識thức 。 煩phiền 勞lao 動động 擾nhiễu 。 由do 前tiền 念niệm 澄trừng 覺giác 性tánh 。 慧tuệ 性tánh 開khai 明minh 。 因nhân 靜tĩnh 生sanh 慧tuệ 。 故cố 云vân 靜tĩnh 慧tuệ 。 此thử 隱ẩn 今kim 顯hiển 。 故cố 云vân 發phát 生sanh 。 由do 慧tuệ 發phát 生sanh 。 身thân 心tâm 相tương/tướng 盡tận 。 塵trần 妄vọng 不bất 起khởi 。 名danh 為vi 永vĩnh 滅diệt 。 則tắc 內nội 心tâm 自tự 閑nhàn 。 寂tịch 靜tĩnh 清thanh 虗hư 。 輕khinh 安an 調điều 暢sướng 。 喧huyên 塵trần 永vĩnh 息tức 。 麤thô 重trọng/trùng 長trường/trưởng 袪# 矣hĩ 。 夫phu 眾chúng 生sanh 圓viên 明minh 性tánh 體thể 。 與dữ 佛Phật 不bất 殊thù 。 但đãn 以dĩ 妄vọng 情tình 。 凡phàm 聖thánh 似tự 隔cách 。 今kim 身thân 心tâm 相tương/tướng 盡tận 。 妄vọng 念niệm 不bất 生sanh 。 圓viên 覺giác 妙diệu 心tâm 。 凡phàm 聖thánh 交giao 徹triệt 。 理lý 實thật 而nhi 言ngôn 。 我ngã 知tri 身thân 心tâm 。 亦diệc 徧biến 現hiện 十thập 方phương 佛Phật 中trung 。 如như 諸chư 鏡kính 入nhập 一nhất 鏡kính 中trung 。 諸chư 鏡kính 即tức 成thành 影ảnh 像tượng 。 故cố 諸chư 佛Phật 以dĩ 入nhập 行hành 人nhân 現hiện 心tâm 。 如như 影ảnh 像tượng 也dã 。 然nhiên 塵trần 鏡kính 之chi 性tánh 本bổn 明minh 。 磨ma 瑩oánh 即tức 呈trình 佛Phật 像tượng 。 眾chúng 生sanh 自tự 心tâm 亦diệc 爾nhĩ 。 心tâm 靜tĩnh 即tức 現hiện 如Như 來Lai 。 奢xa 摩ma 他tha 此thử 云vân 止chỉ 。 定định 之chi 異dị 名danh 。 寂tịch 靜tĩnh 義nghĩa 也dã 。 謂vị 於ư 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 境cảnh 。 心tâm 不bất 妄vọng 緣duyên 故cố 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 悟ngộ 淨tịnh 圓viên 覺giác 。 以dĩ 淨tịnh 覺giác 心tâm 。 知tri 覺giác 心tâm 性tánh 。 及cập 與dữ 根căn 塵trần 。 皆giai 因nhân 幻huyễn 化hóa 。 即tức 起khởi 諸chư 幻huyễn 。 以dĩ 除trừ 幻huyễn 者giả 。 變biến 化hóa 諸chư 幻huyễn 。 而nhi 開khai 幻huyễn 眾chúng 。 由do 起khởi 幻huyễn 故cố 。 便tiện 能năng 內nội 發phát 。 大đại 悲bi 輕khinh 安an 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 此thử 起khởi 行hành 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 進tiến 。 彼bỉ 觀quán 幻huyễn 者giả 。 非phi 同đồng 幻huyễn 故cố 。 非phi 同đồng 幻huyễn 觀quán 。 皆giai 是thị 幻huyễn 故cố 。 幻huyễn 相tướng 永vĩnh 離ly 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 圓viên 妙diệu 行hạnh 。 如như 土thổ 長trưởng 苗miêu 。 此thử 方phương 便tiện 者giả 。 名danh 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 變biến 化hóa 諸chư 幻huyễn 。 而nhi 開khai 幻huyễn 眾chúng 。 謂vị 若nhược 觀quán 心tâm 釋thích 者giả 。 變biến 起khởi 差sai 別biệt 幻huyễn 智trí 。 徧biến 觀quán 八bát 萬vạn 塵trần 勞lao 之chi 眾chúng 。 一nhất 一nhất 稱xưng 真chân 清thanh 淨tịnh 。 非phi 障chướng 非phi 蔽tế 。 即tức 為vi 開khai 也dã )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 如như 土thổ 長trưởng 苗miêu 。 種chủng 喻dụ 覺giác 心tâm 。 土thổ/độ 喻dụ 幻huyễn 法pháp 。 苗miêu 喻dụ 幻huyễn 智trí 。 謂vị 悟ngộ 淨tịnh 圓viên 覺giác 。 依y 幻huyễn 法pháp 而nhi 起khởi 幻huyễn 智trí 。 從tùng 幻huyễn 智trí 而nhi 忘vong 心tâm 入nhập 覺giác 。 入nhập 覺giác 則tắc 前tiền 二nhị 皆giai 袪# )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 此thử 云vân 等đẳng 至chí 。 又hựu 等đẳng 謂vị 齊tề 等đẳng 。 離ly 沉trầm 掉trạo 故cố 。 至chí 謂vị 至chí 到đáo 。 到đáo 勝thắng 定định 故cố 。 故cố 前tiền 有hữu 如Như 幻Huyễn 三Tam 昧Muội )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 心tâm 性tánh 是thị 識thức 。 識thức 與dữ 根căn 塵trần 。 三tam 和hòa 合hợp 有hữu 。 名danh 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 是thị 無vô 明minh 。 迷mê 真chân 而nhi 起khởi 。 故cố 名danh 幻huyễn 化hóa 。 諸chư 幻huyễn 即tức 幻huyễn 智trí 也dã 。 幻huyễn 者giả 。 即tức 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 是thị 能năng 幻huyễn 之chi 者giả 。 除trừ 幻huyễn 者giả 。 依y 如như 幻huyễn 始thỉ 覺giác 力lực 。 分phần/phân 覺giác 根căn 本bổn 不bất 覺giác 。 始thỉ 滅diệt 息tức 相tương/tướng 。 終chung 息tức 生sanh 相tương/tướng 。 即tức 是thị 除trừ 幻huyễn 。 變biến 化hóa 諸chư 幻huyễn 二nhị 句cú 。 謂vị 隨tùy 機cơ 應ứng 化hóa 。 說thuyết 法Pháp 開khai 示thị 如như 幻huyễn 眾chúng 生sanh 也dã 。 由do 根căn 塵trần 既ký 消tiêu 。 自tự 他tha 無vô 二nhị 。 故cố 能năng 內nội 發phát 。 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 由do 悲bi 從tùng 空không 起khởi 。 非phi 其kỳ 愛ái 見kiến 。 故cố 輕khinh 安an 暢sướng 適thích 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 此thử 觀quán 門môn 。 方phương 能năng 起khởi 於ư 悲bi 智trí 。 乃nãi 至chí 佛Phật 果Quả 。 彼bỉ 觀quán 幻huyễn 者giả 。 非phi 同đồng 幻huyễn 故cố 。 拂phất 幻huyễn 法pháp 也dã 。 非phi 同đồng 幻huyễn 觀quán 。 皆giai 是thị 幻huyễn 故cố 。 拂phất 幻huyễn 智trí 也dã 。 幻huyễn 相tướng 永vĩnh 離ly 。 則tắc 成thành 非phi 幻huyễn 稱xưng 真chân 之chi 行hành 矣hĩ 。 如như 種chủng 谷cốc 等đẳng 。 依y 土thổ/độ 長trường/trưởng 苗miêu 。 収thâu 子tử 之chi 時thời 。 苗miêu 土thổ/độ 皆giai 棄khí 也dã 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 此thử 云vân 等đẳng 至chí 。 等đẳng 持trì 之chi 中trung 。 能năng 至chí 勝thắng 位vị 故cố 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 悟ngộ 淨tịnh 圓viên 覺giác 。 以dĩ 淨tịnh 覺giác 心tâm 。 不bất 取thủ 幻huyễn 化hóa 。 及cập 諸chư 靜tĩnh 相tương/tướng 。 了liễu 知tri 身thân 心tâm 。 皆giai 為vi 罣quái 礙ngại 。 無vô 知tri 覺giác 明minh 。 不bất 依y 諸chư 礙ngại 。 永vĩnh 得đắc 超siêu 過quá 。 礙ngại 無vô 礙ngại 境cảnh 。 受thọ 用dụng 世thế 界giới 。 及cập 與dữ 身thân 心tâm 。 相tương 在tại 塵trần 域vực 。 如như 器khí 中trung 鍠hoàng 。 聲thanh 出xuất 於ư 外ngoại 。 煩phiền 惱não 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 相tương 留lưu 礙ngại 。 便tiện 能năng 內nội 發phát 。 寂tịch 滅diệt 輕khinh 安an 。 妙diệu 覺giác 隨tùy 順thuận 。 寂tịch 滅diệt 境cảnh 界giới 。 自tự 他tha 身thân 心tâm 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 眾chúng 生sanh 壽thọ 命mạng 。 皆giai 為vi 浮phù 想tưởng 。 此thử 方phương 便tiện 者giả 。 名danh 為vi 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 無vô 〔# 如như 〕# 覺giác 明minh 之chi 明minh 。 正chánh 靈linh 妙diệu 之chi 〔# 禮lễ 〕# 。 然nhiên 此thử 靈linh 心tâm 。 上thượng 而nhi 無vô 頂đảnh 。 下hạ 而nhi 無vô 底để 。 傍bàng 無vô 邊biên 際tế 。 中trung 無vô 在tại 處xứ 。 既ký 無vô 當đương 中trung 。 何hà 有hữu 東đông 西tây 上thượng 下hạ 。 欲dục 言ngôn 空không 寂tịch 。 不bất 似tự 太thái 虛hư 。 欲dục 言ngôn 相tương/tướng 用dụng 。 不bất 從tùng 緣duyên 起khởi 。 欲dục 言ngôn 知tri 見kiến 。 異dị 於ư 分phân 別biệt 。 欲dục 言ngôn 頑ngoan 礙ngại 。 異dị 於ư 木mộc 石thạch 。 欲dục 言ngôn 其kỳ 覺giác 。 不bất 同đồng 醒tỉnh 悟ngộ 之chi 初sơ 。 欲dục 言ngôn 其kỳ 明minh 。 不bất 同đồng 日nhật 月nguyệt 之chi 類loại 。 故cố 諸chư 經kinh 教giáo 。 於ư 寂tịch 靜tĩnh 空không 無vô 。 呵ha 為vi 邪tà 小tiểu 。 於ư 知tri 見kiến 明minh 覺giác 。 互hỗ 泯mẫn 互hỗ 存tồn 。 各các 有hữu 深thâm 意ý )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 器khí 中trung 鍠hoàng 聲thanh 。 盖# 以dĩ 器khí 喻dụ 世thế 界giới 身thân 心tâm 。 聲thanh 喻dụ 靈linh 明minh 觀quán 智trí 。 謂vị 聲thanh 從tùng 器khí 出xuất 。 器khí 不bất 能năng 拘câu 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 四tứ 遠viễn 。 器khí 局cục 本bổn 處xứ 。 以dĩ 喻dụ 觀quán 智trí 約ước 身thân 心tâm 修tu 得đắc 。 身thân 心tâm 所sở 不bất 能năng 拘câu 。 觀quán 智trí 廓khuếch 爾nhĩ 無vô 邊biên 。 身thân 心tâm 不bất 離ly 舊cựu 處xứ 。 但đãn 所sở 喻dụ 相tương 當đương 。 何hà 爭tranh 喻dụ 所sở 依y 物vật 。 慤# 云vân 。 如như 萬vạn 鈞quân 之chi 鏞# 。 星tinh 樓lâu 受thọ 礙ngại 。 搖dao 杵xử 一nhất 聲thanh 。 聲thanh 振chấn 寰# 宇vũ 。 是thị 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 淨tịnh 覺giác 心tâm 。 躡niếp 其kỳ 所sở 依y 也dã 。 不bất 取thủ 幻huyễn 化hóa 。 離ly 第đệ 二nhị 觀quán 也dã 。 及cập 諸chư 靜tĩnh 相tương/tướng 。 離ly 第đệ 一nhất 觀quán 也dã 。 了liễu 知tri 有hữu 身thân 有hữu 心tâm 。 悉tất 皆giai 是thị 妄vọng 。 無vô 知tri 覺giác 明minh 。 即tức 上thượng 所sở 了liễu 身thân 心tâm 也dã 。 不bất 依y 諸chư 礙ngại 。 直trực 造tạo 靈linh 明minh 也dã 。 礙ngại 即tức 前tiền 幻huyễn 。 涉thiệp 於ư 煩phiền 惱não 者giả 。 無vô 礙ngại 境cảnh 。 即tức 取thủ 靜tĩnh 同đồng 。 於ư 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 相tương/tướng 在tại 。 謂vị 不bất 異dị 常thường 也dã 。 塵trần 域vực 。 謂vị 不bất 離ly 舊cựu 處xứ 也dã 。 此thử 由do 執chấp 認nhận 復phục 體thể 同đồng 他tha 。 今kim 不bất 生sanh 情tình 。 豈khởi 拘câu 靈linh 照chiếu 。 如như 金kim 器khí 聲thanh 鍠hoàng 鍠hoàng 出xuất 外ngoại 。 不bất 相tương 留lưu 礙ngại 也dã 。 內nội 發phát 寂tịch 滅diệt 。 謂vị 不bất 取thủ 幻huyễn 化hóa 。 幻huyễn 化hóa 即tức 寂tịch 。 不bất 取thủ 靜tĩnh 相tương/tướng 。 靜tĩnh 相tương/tướng 即tức 滅diệt 。 非phi 故cố 寂tịch 之chi 滅diệt 之chi 。 又hựu 但đãn 是thị 真chân 心tâm 實thật 理lý 。 非phi 對đối 靜tĩnh 幻huyễn 。 故cố 楞lăng 伽già 云vân 。 寂tịch 滅diệt 者giả 名danh 為vi 一nhất 心tâm 。 此thử 非phi 息tức 動động 之chi 寂tịch 。 生sanh 已dĩ 而nhi 滅diệt 。 故cố 云vân 內nội 發phát 隨tùy 順thuận 妙diệu 覺giác 寂tịch 滅diệt 。 謂vị 在tại 觀quán 之chi 時thời 。 用dụng 心tâm 同đồng 佛Phật 。 故cố 自tự 他tha 身thân 心tâm 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 謂vị 唯duy 獨độc 自tự 明minh 了liễu 。 餘dư 人nhân 所sở 不bất 見kiến 。 故cố 他tha 不bất 及cập 。 自tự 己kỷ 心tâm 識thức 之chi 量lượng 亦diệc 不bất 能năng 造tạo 。 如như 熒# 燒thiêu 須Tu 彌Di 。 必tất 須tu 離ly 情tình 方phương 契khế 。 故cố 自tự 不bất 及cập 。 又hựu 依y 體thể 起khởi 智trí 。 為vi 自tự 根căn 塵trần 發phát 識thức 名danh 他tha 。 不bất 可khả 識thức 識thức 智trí 知tri 。 故cố 皆giai 不bất 及cập 。 了liễu 知tri 真chân 寂tịch 。 即tức 知tri 眾chúng 生sanh 畢tất 竟cánh 非phi 真chân 。 此thử 名danh 為vi 禪thiền 那na 。 此thử 云vân 靜tĩnh 慮lự 。 即tức 慮lự 而nhi 靜tĩnh 。 故cố 無vô 散tán 動động 。 即tức 當đương 定định 義nghĩa 。 即tức 靜tĩnh 而nhi 慮lự 。 故cố 非phi 無vô 記ký 。 即tức 當đương 慧tuệ 義nghĩa 。

於ư 是thị 辨biện 音âm 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 如như 是thị 法Pháp 門môn 。 甚thậm 為vi 希hy 有hữu 。

世Thế 尊Tôn 。 此thử 諸chư 方phương 便tiện 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 圓viên 覺giác 門môn 。 有hữu 幾kỷ 修tu 習tập 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 佛Phật 以dĩ 辨biện 音âm 逗đậu 於ư 萬vạn 類loại 。 雖tuy 此thử 門môn 總tổng 明minh 三tam 觀quán 。 而nhi 隨tùy 機cơ 單đơn 複phức 不bất 同đồng 。 故cố 二nhị 十thập 五ngũ 輪luân 。 各các 皆giai 證chứng 入nhập 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 善thiện 能năng 辨biện 別biệt 。 隨tùy 類loại 圓viên 音âm 。 故cố 當đương 其kỳ 問vấn )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 諸chư 方phương 便tiện 。 指chỉ 前tiền 三tam 觀quán 也dã 。 前tiền 說thuyết 三tam 觀quán 雖tuy 行hành 相tương/tướng 分phân 明minh 。 未vị 審thẩm 諸chư 菩Bồ 薩Tát 所sở 脩tu 。 為vi 復phục 一nhất 人nhân 具cụ 三tam 。 為vi 三tam 人nhân 如như 一nhất 。 為vi 前tiền 後hậu 。 為vi 同đồng 時thời 。 為vi 依y 次thứ 。 為vi 超siêu 次thứ 。 故cố 問vấn 之chi 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 辨biện 音âm 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 圓viên 覺giác 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 無vô 修tu 習tập 。 及cập 修tu 習tập 者giả 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 依y 於ư 末mạt 覺giác 。 幻huyễn 力lực 修tu 習tập 。

爾nhĩ 時thời 便tiện 有hữu 。 二nhị 十thập 五ngũ 種chủng 。 清thanh 淨tịnh 定định 輪luân 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 輪luân 者giả 摧tồi 輾triển 義nghĩa 。 能năng 摧tồi 惑hoặc 障chướng 。 令linh 正chánh 智trí 轉chuyển 。 故cố 名danh 為vi 輪luân )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 觀quán 網võng 交giao 羅la 。 於ư 中trung 初sơ 有hữu 三tam 輪luân 。 單đơn 修tu 三tam 觀quán 。 次thứ 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 輪luân 。 交giao 修tu 三tam 觀quán 。 後hậu 有hữu 一nhất 輪luân 。 圓viên 修tu 三tam 觀quán 。 于vu 此thử 二nhị 十thập 五ngũ 觀quán 。 約ước 喻dụ 各các 立lập 一nhất 名danh 。 今kim 全toàn 用dụng 之chi 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 唯duy 取thủ 極cực 靜tĩnh 。 由do 靜tĩnh 力lực 故cố 。 永vĩnh 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 究cứu 竟cánh 成thành 就tựu 。 不bất 起khởi 于vu 座tòa 。 便tiện 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 單đơn 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 澄trừng 渾hồn 息tức 用dụng 觀quán 。 三tam 觀quán 皆giai 標tiêu 云vân 唯duy 。 結kết 云vân 單đơn 。 意ý 顯hiển 不bất 兼kiêm 餘dư 二nhị 。 力lực 所sở 未vị 兼kiêm 。 非phi 輕khinh 餘dư 行hành )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 唯duy 取thủ 極cực 靜tĩnh 。 不bất 兼kiêm 事sự 也dã 。 由do 靜tĩnh 心tâm 之chi 力lực 。 覺giác 身thân 心tâm 空không 。 瞥miết 念niệm 尚thượng 無vô 。 煩phiền 惱não 何hà 據cứ 。 煩phiền 惱não 不bất 起khởi 。 即tức 是thị 覺giác 心tâm 。 故cố 云vân 究cứu 竟cánh 成thành 就tựu 。 不bất 起khởi 于vu 座tòa 。 謂vị 不bất 起khởi 法pháp 空không 之chi 座tòa 。 便tiện 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 謂vị 便tiện 入nhập 寂tịch 滅diệt 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 唯duy 觀quán 如như 幻huyễn 。 以dĩ 佛Phật 力lực 故cố 。 變biến 化hóa 世thế 界giới 。 種chủng 種chủng 作tác 用dụng 。 備bị 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 行hạnh 。 於ư 陀đà 羅la 尼ni 。 不bất 失thất 寂tịch 念niệm 。 及cập 諸chư 靜tĩnh 慧tuệ 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 單đơn 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 庖bào 丁đinh 恣tứ 刃nhận 觀quán 。 庖bào 子tử 以dĩ 一nhất 刀đao 解giải 牛ngưu 。 十thập 九cửu 年niên 鋒phong 刃nhận 不bất 損tổn 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 利lợi 眾chúng 生sanh 。 修tu 萬vạn 行hạnh 。 應ưng 緣duyên 入nhập 俗tục 。 自tự 智trí 無vô 傷thương )# 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 唯duy 滅diệt 諸chư 幻huyễn 。 不bất 取thủ 作tác 用dụng 。 獨độc 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 煩phiền 惱não 斷đoạn 盡tận 。 便tiện 證chứng 實thật 相tướng 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 單đơn 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 呈trình 音âm 出xuất 礙ngại 觀quán 。 謂vị 器khí 質chất 音âm 融dung 。 隨tùy 扣khấu 應ưng 響hưởng 也dã )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 後hậu 二nhị 十thập 一nhất 觀quán 。 論luận 其kỳ 次thứ 。 謂vị 初sơ 靜tĩnh 次thứ 幻huyễn 後hậu 寂tịch 。 寂tịch 與dữ 靜tĩnh 異dị 者giả 。 靜tĩnh 是thị 。 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 。 寂tịch 是thị 佛Phật 境cảnh 。 又hựu 靜tĩnh 是thị 禪thiền 定định 。 寂tịch 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 文văn 中trung 三tam 有hữu 。 初sơ 七thất 次thứ 七thất 後hậu 七thất )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 諸chư 幻huyễn 境cảnh 無vô 邊biên 。 難nan 可khả 窮cùng 究cứu 。 故cố 直trực 云vân 滅diệt 。 滅diệt 者giả 絕tuyệt 念niệm 也dã 。 作tác 用dụng 施thí 為vi 。 又hựu 妨phương 禪thiền 寂tịch 。 故cố 云vân 不bất 取thủ 。 獨độc 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 獨độc 者giả 不bất 假giả 諸chư 行hành 也dã 。 正chánh 是thị 絕tuyệt 待đãi 之chi 義nghĩa 。 煩phiền 惱não 斷đoạn 盡tận 。 但đãn 與dữ 靈linh 心tâm 相tương 應ứng 。 煩phiền 惱não 自tự 無vô 所sở 有hữu 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 即tức 為vi 證chứng 也dã 。 後hậu 交giao 絡lạc 三tam 觀quán 。 每mỗi 以dĩ 一nhất 觀quán 為vi 頭đầu 。 兼kiêm 於ư 餘dư 二nhị 。 交giao 絡lạc 成thành 七thất 。 三tam 七thất 故cố 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 輪luân 。 兼kiêm 前tiền 三tam 單đơn 。 及cập 後hậu 一nhất 圓viên 。 足túc 二nhị 十thập 五ngũ 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 先tiên 取thủ 至chí 靜tĩnh 。 以dĩ 靜tĩnh 慧tuệ 心tâm 。 照chiếu 諸chư 幻huyễn 者giả 。 便tiện 於ư 是thị 中trung 。 起khởi 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 脩tu 奢xa 摩ma 他tha 。 後hậu 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 初sơ 中trung 七thất 觀quán 。 此thử 言ngôn 運vận 舟chu 兼kiêm 濟tế 觀quán 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 定định 。 以dĩ 出xuất 塵trần 即tức 運vận 舟chu 。 發phát 慧tuệ 以dĩ 化hóa 物vật 即tức 兼kiêm 濟tế )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 先tiên 取thủ 至chí 靜tĩnh 句cú 。 標tiêu 靜tĩnh 觀quán 為vi 首thủ 也dã 。 以dĩ 靜tĩnh 慧tuệ 心tâm 。 從tùng 靜tĩnh 躡niếp 跡tích 起khởi 也dã 。 照chiếu 諸chư 幻huyễn 者giả 。 便tiện 於ư 是thị 中trung 。 起khởi 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 盖# 兼kiêm 修tu 幻huyễn 觀quán 。 若nhược 無vô 靜tĩnh 慧tuệ 。 則tắc 自tự 居cư 幻huyễn 化hóa 。 何hà 能năng 照chiếu 幻huyễn 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 靜tĩnh 慧tuệ 故cố 。 證chứng 至chí 靜tĩnh 性tánh 。 便tiện 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 永vĩnh 出xuất 生sanh 死tử 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 後hậu 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 湛trạm 海hải 澄trừng 空không 觀quán 。 湛trạm 海hải 則tắc 波ba 瀾lan 不bất 動động 。 先tiên 靜tĩnh 觀quán 以dĩ 反phản 流lưu 。 澄trừng 空không 則tắc 水thủy 性tánh 清thanh 明minh 。 後hậu 寂tịch 觀quán 以dĩ 顯hiển 性tánh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 靜tĩnh 慧tuệ 故cố 。 靜tĩnh 也dã 。 證chứng 至chí 靜tĩnh 性tánh 。 寂tịch 也dã 。 躡niếp 靜tĩnh 而nhi 兼kiêm 修tu 寂tịch 矣hĩ 。 二nhị 觀quán 功công 用dụng 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 是thị 因nhân 亡vong 。 出xuất 生sanh 死tử 是thị 果quả 喪táng 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 靜tĩnh 慧tuệ 。 復phục 現hiện 幻huyễn 力lực 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 後hậu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 而nhi 入nhập 寂tịch 滅diệt 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 中trung 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 〔# 三tam 〕# 首thủ 羅la 三tam 目mục 觀quán 。 三tam 觀quán 俱câu 修tu 。 如như 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 面diện 上thượng 三tam 目mục )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 靜tĩnh 慧tuệ 。 靜tĩnh 也dã 。 復phục 現hiện 下hạ 。 言ngôn 次thứ 幻huyễn 後hậu 寂tịch 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 已dĩ 。 後hậu 起khởi 菩Bồ 薩Tát 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 行hạnh 。 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 中trung 修tu 禪thiền 那na 。 後hậu 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 三tam 點điểm 齊tề 修tu 觀quán 。 三tam 點điểm 者giả 。 梵Phạm 之chi 伊y 字tự 。 慤# 意ý 云vân 。 一nhất 人nhân 具cụ 修tu 三tam 觀quán 。 即tức 名danh 為vi 齊tề 。 非phi 謂vị 同đồng 時thời )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 靜tĩnh 也dã 。 後hậu 言ngôn 先tiên 寂tịch 後hậu 幻huyễn 。 煩phiền 惱não 既ký 盡tận 。 愛ái 見kiến 已dĩ 無vô 。 故cố 所sở 起khởi 行hành 無vô 不bất 淨tịnh 妙diệu 。 可khả 解giải 他tha 縛phược 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 心tâm 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 復phục 度độ 眾chúng 生sanh 。 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 齊tề 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 品phẩm 字tự 單đơn 雙song 觀quán 。 上thượng 單đơn 靜tĩnh 觀quán 。 如như 上thượng 一nhất 口khẩu 。 後hậu 雙song 明minh 寂tịch 幻huyễn 。 如như 下hạ 兩lưỡng 口khẩu 。 故cố 云vân 單đơn 雙song )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 盖# 齊tề 兼kiêm 幻huyễn 寂tịch 也dã 。 內nội 斷đoạn 煩phiền 惱não 是thị 寂tịch 。 外ngoại 度độ 眾chúng 生sanh 是thị 幻huyễn 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 資tư 發phát 變biến 化hóa 。 後hậu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 脩tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 獨độc 足túc 雙song 頭đầu 觀quán 。 白bạch 澤trạch 圖đồ 中trung 。 有hữu 山sơn 精tinh 。 頭đầu 如như 鼓cổ 有hữu 兩lưỡng 面diện 。 前tiền 後hậu 俱câu 見kiến 。 此thử 喻dụ 靜tĩnh 幻huyễn 雙song 照chiếu 。 二nhị 和hòa 齊tề 運vận 。 如như 雙song 頭đầu 也dã 。 單đơn 寂tịch 觀quán 如như 獨độc 足túc 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 資tư 發phát 變biến 化hóa 。 齊tề 標tiêu 靜tĩnh 幻huyễn 也dã 。 謂vị 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 資tư 助trợ 策sách 發phát 。 變biến 化hóa 之chi 力lực 。 以dĩ 度độ 眾chúng 生sanh 。 後hậu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 兼kiêm 寂tịch 也dã 。 前tiền 二nhị 利lợi 備bị 。 故cố 入nhập 中trung 道đạo 。 此thử 與dữ 前tiền 異dị 。 前tiền 則tắc 靜tĩnh 獨độc 為vi 初sơ 。 後hậu 始thỉ 兼kiêm 寂tịch 幻huyễn 。 此thử 則tắc 靜tĩnh 與dữ 幻huyễn 齊tề 為vi 初sơ 。 後hậu 始thỉ 單đơn 兼kiêm 於ư 寂tịch 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 用dụng 資tư 寂tịch 滅diệt 。 後hậu 起khởi 作tác 用dụng 。 變biến 化hóa 世thế 界giới 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 禪thiền 那na 。 後hậu 脩tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 果quả 落lạc 華hoa 敷phu 觀quán 。 即tức 以dĩ 靜tĩnh 定định 之chi 樹thụ 。 結kết 寂tịch 滅diệt 中trung 道đạo 之chi 果quả 。 後hậu 敷phu 華hoa 者giả 。 復phục 以dĩ 幻huyễn 觀quán 入nhập 有hữu 情tình 界giới 。 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 同đồng 令linh 獲hoạch 得đắc 涅Niết 槃Bàn 之chi 果quả )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 至chí 靜tĩnh 力lực 。 用dụng 資tư 寂tịch 滅diệt 。 齊tề 滅diệt 也dã 。 後hậu 起khởi 作tác 用dụng 。 變biến 化hóa 世thế 界giới 。 兼kiêm 幻huyễn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 隨tùy 順thuận 。 而nhi 取thủ 至chí 靜tĩnh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 次thứ 七thất 輪luân 。 各các 標tiêu 幻huyễn 為vi 首thủ 。 次thứ 兼kiêm 餘dư 二nhị 。 初sơ 先tiên 武võ 後hậu 文văn 觀quán 。 武võ 王vương 伐phạt 紂# 後hậu 不bất 用dụng 武võ 。 喻dụ 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 先tiên 變biến 化hóa 種chủng 種chủng 。 後hậu 入nhập 靜tĩnh 觀quán )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 隨tùy 順thuận 。 標tiêu 幻huyễn 也dã 。 而nhi 取thủ 至chí 靜tĩnh 。 兼kiêm 靜tĩnh 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 境cảnh 界giới 。 而nhi 取thủ 寂tịch 滅diệt 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 功công 成thành 退thoái 職chức 觀quán 。 菩Bồ 薩Tát 發phát 慧tuệ 利lợi 物vật 。 即tức 是thị 功công 成thành 。 習tập 寂tịch 內nội 修tu 。 名danh 為vi 退thoái 職chức )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 境cảnh 界giới 。 幻huyễn 也dã 。 而nhi 取thủ 寂tịch 滅diệt 。 兼kiêm 寂tịch 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 安an 住trụ 寂tịch 滅diệt 。 而nhi 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 脩tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 幻huyễn 師sư 解giải 術thuật 觀quán 。 先tiên 起khởi 變biến 化hóa 作tác 術thuật 法pháp 。 後hậu 靜tĩnh 體thể 寂tịch 故cố 解giải 術thuật )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 幻huyễn 也dã 。 安an 住trụ 寂tịch 靜tĩnh 。 靜tĩnh 也dã 。 而nhi 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 寂tịch 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 無vô 礙ngại 作tác 用dụng 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 故cố 。 安an 住trụ 至chí 靜tĩnh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 中trung 脩tu 禪thiền 那na 。 後hậu 脩tu 奢xa 摩ma 他tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 神thần 龍long 隱ẩn 海hải 觀quán 。 起khởi 幻huyễn 化hóa 生sanh 。 如như 神thần 龍long 布bố 雲vân 雨vũ 歸quy 體thể 入nhập 靜tĩnh 。 如như 隱ẩn 海hải 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 無vô 礙ngại 作tác 用dụng 。 幻huyễn 也dã 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 故cố 。 寂tịch 也dã 。 安an 住trụ 至chí 靜tĩnh 。 靜tĩnh 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 方phương 便tiện 作tác 用dụng 。 至chí 靜tĩnh 寂tịch 滅diệt 。 二nhị 俱câu 隨tùy 順thuận 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 脩tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 齊tề 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 龍long 樹thụ 通thông 真chân 觀quán 。 先tiên 起khởi 幻huyễn 。 後hậu 歸quy 靜tĩnh 寂tịch 。 如như 龍long 樹thụ 初sơ 行hành 幻huyễn 術thuật 。 廣quảng 化hóa 邪tà 途đồ 。 後hậu 習tập 真chân 乘thừa 。 自tự 階giai 聖thánh 果Quả )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 方phương 便tiện 作tác 用dụng 。 幻huyễn 也dã 。 至chí 靜tĩnh 寂tịch 滅diệt 。 二nhị 俱câu 隨tùy 順thuận 。 兼kiêm 靜tĩnh 寂tịch 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 起khởi 用dụng 。 資tư 於ư 至chí 靜tĩnh 。 後hậu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 奢xa 摩ma 他tha 。 後hậu 修tu 禪thiền 那na 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 商thương 那na 示thị 相tương/tướng 觀quán 。 商thương 那na 和hòa 修tu 。 即tức 優ưu 波ba 毱cúc 多đa 之chi 師sư 也dã 。 先tiên 以dĩ 神thần 力lực 示thị 相tương/tướng 。 降hàng 伏phục 毱cúc 多đa 弟đệ 子tử 慢mạn 心tâm 。 後hậu 乃nãi 入nhập 定định 歸quy 寂tịch )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 種chủng 種chủng 起khởi 用dụng 。 資tư 於ư 至chí 靜tĩnh 。 齊tề 靜tĩnh 也dã 。 後hậu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 兼kiêm 寂tịch 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 資tư 於ư 寂tịch 滅diệt 。 後hậu 住trụ 清thanh 淨tịnh 。 無vô 作tác 靜tĩnh 慮lự 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 禪thiền 那na 。 後hậu 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 大đại 通thông 宴yến 默mặc 觀quán 。 大đại 通thông 如Như 來Lai 。 先tiên 化hóa 用dụng 利lợi 物vật 。 後hậu 則tắc 歸quy 寂tịch )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 變biến 化hóa 力lực 。 資tư 於ư 寂tịch 滅diệt 。 齊tề 滅diệt 也dã 。 後hậu 住trụ 清thanh 淨tịnh 。 無vô 作tác 靜tĩnh 慮lự 。 兼kiêm 靜tĩnh 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 而nhi 起khởi 至chí 靜tĩnh 。 住trụ 於ư 清thanh 淨tịnh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 禪thiền 那na 。 後hậu 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 實thật 明minh 空không 海hải 觀quán 。 佛Phật 頂đảnh 經Kinh 云vân 。 同đồng 入nhập 如Như 來Lai 實thật 明minh 空không 海hải 。 今kim 靈linh 心tâm 觀quán 。 即tức 本bổn 覺giác 明minh 。 如như 實thật 明minh 也dã 。 後hậu 靜tĩnh 觀quán 。 如như 空không 海hải 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 寂tịch 也dã 。 而nhi 起khởi 至chí 靜tĩnh 。 住trụ 於ư 清thanh 淨tịnh 。 兼kiêm 靜tĩnh 也dã 。 此thử 合hợp 下hạ 七thất 節tiết 。 為vi 後hậu 七thất 輪luân 。 各các 標tiêu 寂tịch 為vi 首thủ 。 次thứ 兼kiêm 餘dư 二nhị 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 而nhi 起khởi 作tác 用dụng 。 於ư 一nhất 切thiết 境cảnh 。 寂tịch 用dụng 隨tùy 順thuận 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 禪thiền 那na 。 後hậu 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 空không 虛hư 妙diệu 用dụng 觀quán 。 靈linh 心tâm 之chi 體thể 如như 虛hư 空không 。 起khởi 化hóa 即tức 妙diệu 用dụng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 寂tịch 也dã 。 而nhi 起khởi 作tác 用dụng 。 於ư 一nhất 切thiết 境cảnh 。 寂tịch 用dụng 隨tùy 順thuận 。 兼kiêm 幻huyễn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 種chủng 種chủng 自tự 性tánh 。 安an 於ư 靜tĩnh 慮lự 。 而nhi 起khởi 變biến 化hóa 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 禪thiền 那na 。 中trung 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 後hậu 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 舜thuấn 若nhược 呈trình 神thần 觀quán 。 舜thuấn 若nhược 即tức 虛hư 空không 神thần 。 遇ngộ 日nhật 光quang 映ánh 之chi 暫tạm 現hiện 。 如như 此thử 先tiên 寂tịch 次thứ 靜tĩnh 後hậu 幻huyễn )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 種chủng 種chủng 自tự 性tánh 。 寂tịch 也dã 。 安an 於ư 靜tĩnh 慮lự 。 靜tĩnh 也dã 。 而nhi 起khởi 變biến 化hóa 。 幻huyễn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 無vô 作tác 自tự 性tánh 。 起khởi 於ư 作tác 用dụng 。 清thanh 淨tịnh 境cảnh 界giới 。 歸quy 於ư 靜tĩnh 慮lự 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 禪thiền 那na 。 中trung 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 飲ẩm 光quang 歸quy 定định 觀quán 。 大đại 迦Ca 葉Diếp 也dã 。 先tiên 證chứng 體thể 。 次thứ 起khởi 神thần 通thông 。 後hậu 乃nãi 歸quy 定định )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 無vô 作tác 自tự 性tánh 。 寂tịch 也dã 。 起khởi 於ư 作tác 用dụng 。 清thanh 淨tịnh 境cảnh 界giới 。 幻huyễn 也dã 。 歸quy 於ư 靜tĩnh 慮lự 。 靜tĩnh 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 種chủng 種chủng 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 住trụ 靜tĩnh 慮lự 。 起khởi 於ư 變biến 化hóa 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 先tiên 修tu 禪thiền 那na 。 齊tề 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 多đa 寶bảo 呈trình 通thông 觀quán 。 多đa 寶bảo 佛Phật 。 先tiên 成thành 道Đạo 證chứng 如như 體thể 。 後hậu 於ư 塔tháp 中trung 發phát 起khởi 法pháp 華hoa 。 如như 靜tĩnh 幻huyễn 無vô 礙ngại )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 種chủng 種chủng 清thanh 淨tịnh 。 寂tịch 也dã 。 而nhi 住trụ 靜tĩnh 慮lự 。 起khởi 於ư 變biến 化hóa 。 齊tề 兼kiêm 靜tĩnh 幻huyễn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 資tư 於ư 至chí 靜tĩnh 。 而nhi 起khởi 變biến 化hóa 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 禪thiền 那na 奢xa 摩ma 他tha 。 後hậu 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 下hạ 方phương 騰đằng 化hóa 觀quán 。 即tức 法pháp 華hoa 菩Bồ 薩Tát 。 六lục 萬vạn 恆Hằng 沙sa 。 從tùng 下hạ 方phương 現hiện )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 資tư 於ư 至chí 靜tĩnh 。 齊tề 靜tĩnh 也dã 。 而nhi 起khởi 變biến 化hóa 。 兼kiêm 幻huyễn 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 資tư 於ư 變biến 化hóa 。 而nhi 起khởi 至chí 靜tĩnh 。 清thanh 明minh 境cảnh 慧tuệ 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 齊tề 修tu 禪thiền 那na 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 後hậu 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 帝đế 青thanh 含hàm 變biến 觀quán 。 此thử 寶bảo 含hàm 諸chư 佛Phật 像tượng 。 對đối 即tức 變biến 應ưng 。 應ưng 而nhi 還hoàn 空không 。 如như 靈linh 心tâm 觀quán 成thành 。 包bao 含hàm 德đức 用dụng 。 應ưng 緣duyên 起khởi 幻huyễn 。 而nhi 復phục 安an 靜tĩnh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 力lực 。 資tư 於ư 變biến 化hóa 。 齊tề 幻huyễn 也dã 。 而nhi 起khởi 至chí 靜tĩnh 。 清thanh 明minh 境cảnh 慧tuệ 。 兼kiêm 靜tĩnh 也dã 。

若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 圓viên 覺giác 慧tuệ 。 圓viên 合hợp 一nhất 切thiết 。 於ư 諸chư 性tánh 相tướng 。 無vô 離ly 覺giác 性tánh 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 名danh 為vi 圓viên 修tu 。 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 隨tùy 順thuận 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 最tối 後hậu 一nhất 輪luân 。 圓viên 修tu 三tam 觀quán 。 此thử 名danh 如như 意ý 圓viên 修tu 觀quán 。 如như 意ý 寶bảo 珠châu 。 四tứ 方phương 俱câu 照chiếu 。 大đại 智trí 頓đốn 覺giác 。 三tam 現hiện 齊tề 修tu )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 以dĩ 圓viên 覺giác 合hợp 一nhất 切thiết 。 是thị 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 。 性tánh 相tướng 無vô 異dị 。 覺giác 性tánh 是thị 會hội 用dụng 歸quy 體thể 。 體thể 用dụng 無vô 礙ngại 。 寂tịch 照chiếu 同đồng 時thời 。 是thị 為vi 圓viên 滿mãn 無vô 上thượng 妙diệu 覺giác )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 圓viên 覺giác 慧tuệ 。 稱xưng 圓viên 覺giác 而nhi 發phát 慧tuệ 故cố 也dã 。 圓viên 合hợp 一nhất 切thiết 。 謂vị 圓viên 融dung 和hòa 合hợp 一nhất 切thiết 事sự 理lý 性tánh 相tướng 。 真chân 妄vọng 色sắc 空không 等đẳng 類loại 。 舉cử 體thể 相tướng 應ưng 。 是thị 為vi 圓viên 合hợp 。 謂vị 由do 圓viên 覺giác 合hợp 理lý 。 理lý 即tức 非phi 理lý 。 故cố 全toàn 即tức 事sự 。 又hựu 由do 以dĩ 覺giác 合hợp 事sự 。 事sự 即tức 非phi 事sự 。 故cố 全toàn 即tức 理lý 。 餘dư 性tánh 相tướng 等đẳng 皆giai 同đồng 此thử 說thuyết 。 中trung 道đạo 義nghĩa 諦đế 。 於ư 是thị 現hiện 焉yên 。 非phi 理lý 非phi 事sự 。 雙song 遮già 顯hiển 中trung 。 遮già 照chiếu 同đồng 時thời 。 是thị 為vi 圓viên 覺giác 。 又hựu 依y 諸chư 性tánh 修tu 靜tĩnh 觀quán 。 依y 相tương/tướng 修tu 幻huyễn 觀quán 。 依y 無vô 離ly 覺giác 性tánh 修tu 寂tịch 觀quán 。 故cố 科khoa 云vân 圓viên 修tu 三tam 觀quán 矣hĩ 。

於ư 是thị 淨Tịnh 諸Chư 業Nghiệp 障Chướng 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 若nhược 此thử 覺giác 心tâm 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 因nhân 何hà 染nhiễm 污ô 。 使sử 諸chư 眾chúng 生sanh 。 迷mê 悶muộn 不bất 入nhập 。 惟duy 願nguyện 開khai 悟ngộ 法Pháp 性tánh 。 令linh 此thử 大đại 眾chúng 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 作tác 將tương 來lai 眼nhãn 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 淨tịnh 諸chư 業nghiệp 障chướng 。 謂vị 一nhất 切thiết 業nghiệp 障chướng 。 盡tận 依y 四tứ 相tương/tướng 而nhi 生sanh 。 此thử 門môn 問vấn 答đáp 。 除trừ 之chi 諸chư 業nghiệp 自tự 然nhiên 清thanh 淨tịnh )# 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 法pháp 性tánh 者giả 。 諸chư 法pháp 之chi 性tánh 。 若nhược 直trực 譯dịch 本bổn 體thể 。 則tắc 名danh 覺giác 性tánh 。 故cố 云vân 開khai 悟ngộ 法pháp 。 若nhược 推thôi 窮cùng 差sai 別biệt 之chi 法pháp 。 皆giai 無vô 自tự 體thể 。 同đồng 於ư 一nhất 性tánh 。 而nhi 名danh 法pháp 性tánh 。 今kim 推thôi 破phá 四tứ 相tương/tướng 。 豁hoát 融dung 諸chư 法pháp 。 全toàn 同đồng 覺giác 性tánh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 此thử 中trung 問vấn 意ý 。 不bất 說thuyết 本bổn 來lai 都đô 迷mê 。 意ý 明minh 已dĩ 知tri 覺giác 性tánh 圓viên 明minh 。 諸chư 法pháp 清thanh 淨tịnh 。 何hà 得đắc 凡phàm 心tâm 宛uyển 在tại 。 不bất 合hợp 覺giác 源nguyên 。 所sở 作tác 所sở 為vi 。 情tình 猶do 憎tăng 愛ái 。 自tự 他tha 全toàn 別biệt 。 難nạn/nan 自tự 渾hồn 融dung 。 比tỉ 對đối 果quả 人nhân 。 天thiên 地địa 之chi 遠viễn 。 覺giác 心tâm 本bổn 淨tịnh 。 悟ngộ 即tức 應ưng 同đồng 。 更cánh 有hữu 何hà 法Pháp 染nhiễm 汙ô 。 令linh 我ngã 用dụng 心tâm 異dị 佛Phật 。 故cố 云vân 因nhân 何hà 。 迷mê 悶muộn 不bất 入nhập 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 淨Tịnh 諸Chư 業Nghiệp 障Chướng 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 妄vọng 想tưởng 執chấp 有hữu 。 我ngã 人nhân 眾chúng 生sanh 。 及cập 與dữ 壽thọ 命mạng 。 認nhận 四tứ 顛điên 倒đảo 。 為vi 實thật 我ngã 體thể 。 由do 此thử 便tiện 生sanh 。 憎tăng 愛ái 二nhị 境cảnh 。 於ư 虗hư 妄vọng 體thể 。 重trọng/trùng 執chấp 虗hư 妄vọng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 我ngã 人nhân 眾chúng 生sanh 壽thọ 命mạng 。 由do 展triển 轉chuyển 約ước 義nghĩa 。 故cố 有hữu 四tứ 名danh 。 四tứ 名danh 復phục 有hữu 一nhất 相tương/tướng 。 一nhất 迷mê 識thức 境cảnh 。 二nhị 迷mê 智trí 境cảnh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 總tổng 敘tự 四tứ 相tương/tướng 。 為vi 過quá 患hoạn 之chi 因nhân 由do 。 由do 此thử 下hạ 言ngôn 由do 迷mê 起khởi 惑hoặc )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 謂vị 。 眾chúng 生sanh 未vị 曾tằng 悟ngộ 故cố 。 妄vọng 中trung 橫hoạnh/hoành 計kế 。 計kế 取thủ 自tự 體thể 為vi 我ngã 。 計kế 我ngã 展triển 轉chuyển 。 趣thú 於ư 餘dư 趣thú 為vi 人nhân 。 計kế 我ngã 盛thịnh 衰suy 苦khổ 樂lạc 。 種chủng 種chủng 變biến 異dị 相tướng 續tục 。 為vi 眾chúng 生sanh 。 計kế 我ngã 一nhất 報báo 命mạng 根căn 不bất 斷đoạn 而nhi 住trụ 為vi 壽thọ 。 夫phu 真chân 我ngã 本bổn 有hữu 。 迷mê 之chi 謂vị 無vô 。 妄vọng 我ngã 本bổn 空không 。 執chấp 之chi 為vi 有hữu 。 四tứ 皆giai 橫hoạnh/hoành 計kế 。 故cố 云vân 顛điên 倒đảo 也dã 。 由do 執chấp 四tứ 相tương/tướng 。 為vi 實thật 我ngã 體thể 。 所sở 以dĩ 於ư 自tự 生sanh 愛ái 。 於ư 他tha 生sanh 憎tăng 。 順thuận 我ngã 者giả 愛ái 。 逆nghịch 我ngã 者giả 憎tăng 。 如như 是thị 愛ái 憎tăng 皆giai 由do 執chấp 我ngã 。 故cố 曰viết 由do 此thử 。 於ư 虗hư 妄vọng 體thể 重trọng/trùng 執chấp 虗hư 妄vọng 。 謂vị 四tứ 大đại 五ngũ 蘊uẩn 。 迷mê 性tánh 妄vọng 生sanh 。 眾chúng 緣duyên 假giả 合hợp 。 已dĩ 是thị 虗hư 妄vọng 。 更cánh 於ư 其kỳ 上thượng 。 重trọng/trùng 執chấp 我ngã 人nhân 也dã 。

二nhị 妄vọng 相tương 依y 。 生sanh 妄vọng 業nghiệp 道đạo 。 有hữu 妄vọng 業nghiệp 故cố 。 妄vọng 見kiến 流lưu 轉chuyển 。 厭yếm 流lưu 轉chuyển 者giả 。 妄vọng 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 由do 此thử 不bất 能năng 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 二nhị 妄vọng 相tương 依y 二nhị 句cú 。 言ngôn 由do 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 次thứ 二nhị 句cú 。 言ngôn 由do 業nghiệp 招chiêu 報báo 。 後hậu 二nhị 句cú 。 言ngôn 反phản 於ư 五ngũ 道đạo 。 墮đọa 於ư 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 自tự 由do 此thử 便tiện 生sanh 憎tăng 愛ái 。 至chí 妄vọng 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 總tổng 當đương 二Nhị 乘Thừa 宗tông 中trung 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 也dã 。 謂vị 初sơ 六lục 句cú 集Tập 諦Đế 。 次thứ 二nhị 句cú 苦Khổ 諦Đế 。 次thứ 一nhất 句cú 道Đạo 諦Đế 。 後hậu 一nhất 句cú 滅Diệt 諦Đế )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 由do 前tiền 二nhị 妄vọng 。 故cố 生sanh 起khởi 造tạo 作tác 種chủng 種chủng 妄vọng 業nghiệp 。 業nghiệp 能năng 引dẫn 至chí 苦khổ 樂lạc 之chi 果quả 。 故cố 名danh 為vi 道đạo 。 業nghiệp 成thành 即tức 受thọ 。 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 是thị 所sở 至chí 之chi 果quả 也dã 。 厭yếm 流lưu 轉chuyển 者giả 。 謂vị 厭yếm 三tam 界giới 不bất 安an 。 皆giai 如như 火hỏa 宅trạch 。 息tức 緣duyên 斷đoạn 惑hoặc 也dã 。 妄vọng 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 志chí 在tại 趣thú 寂tịch 躭đam 空không 。 灰hôi 身thân 滅diệt 智trí 。 由do 此thử 不bất 能năng 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 也dã 。 此thử 句cú 正chánh 是thị 答đáp 結kết 前tiền 問vấn 。 前tiền 問vấn 云vân 何hà 。 迷mê 悶muộn 不bất 入nhập 。 今kim 答đáp 云vân 。 由do 認nhận 四tứ 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 生sanh 過quá 。 縱túng/tung 離ly 六lục 道đạo 。 復phục 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 故cố 也dã 。

非phi 覺giác 違vi 拒cự 。 諸chư 能năng 入nhập 者giả 。 有hữu 諸chư 能năng 入nhập 。 非phi 覺giác 入nhập 故cố 。 是thị 故cố 動động 念niệm 。 及cập 與dữ 息tức 念niệm 。 皆giai 歸quy 迷mê 悶muộn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 有hữu 無vô 始thỉ 。 本bổn 起khởi 無vô 明minh 。 為vi 己kỷ 主chủ 宰tể 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 自tự 前tiền 文văn 由do 此thử 不bất 能năng 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。 至chí 非phi 覺giác 入nhập 故cố 。 言ngôn 迷mê 拒cự 覺giác 心tâm 也dã 。 是thị 故cố 下hạ 合hợp 。 次thứ 文văn 是thị 言ngôn 動động 息tức 俱câu 迷mê 。 為vi 己kỷ 主chủ 宰tể 句cú 。 言ngôn 動động 是thị 我ngã 動động 。 息tức 是thị 我ngã 息tức 。 我ngã 相tương/tướng 既ký 在tại 。 動động 息tức 俱câu 迷mê )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 前tiền 問vấn 因nhân 何hà 使sử 諸chư 眾chúng 生sanh 不bất 入nhập 。 故cố 此thử 答đáp 云vân 。 非phi 覺giác 違vi 拒cự 。 使sử 之chi 不bất 入nhập 。 但đãn 由do 認nhận 我ngã 。 故cố 不bất 入nhập 也dã 。 如như 夢mộng 身thân 未vị 忘vong 。 不bất 能năng 合hợp 於ư 本bổn 身thân 。 非phi 本bổn 身thân 違vi 拒cự 也dã 。 有hữu 諸chư 能năng 入nhập 。 非phi 覺giác 入nhập 故cố 。 意ý 云vân 。 入nhập 時thời 若nhược 是thị 覺giác 入nhập 。 不bất 入nhập 即tức 是thị 覺giác 拒cự 。 既ký 入nhập 者giả 自tự 是thị 信tín 解giải 行hành 等đẳng 。 覺giác 體thể 元nguyên 無vô 出xuất 入nhập 。 入nhập 與dữ 不bất 入nhập 。 何hà 責trách 於ư 覺giác 。 是thị 故cố 動động 念niệm 息tức 念niệm 。 皆giai 歸quy 迷mê 悶muộn 也dã 。 夫phu 動động 念niệm 既ký 為vi 背bối/bội 覺giác 。 息tức 念niệm 即tức 合hợp 契khế 真chân 。 何hà 故cố 皆giai 稱xưng 迷mê 悶muộn 。 由do 將tương 無vô 始thỉ 住trụ 地địa 無vô 明minh 。 為vi 我ngã 主chủ 故cố 也dã 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 生sanh 無vô 慧tuệ 目mục 。 身thân 心tâm 等đẳng 性tánh 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 不bất 自tự 斷đoạn 命mạng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 生sanh 無vô 慧tuệ 目mục 。 如như 人nhân 若nhược 十thập 歲tuế 二nhị 十thập 始thỉ 盲manh 。 則tắc 眼nhãn 前tiền 雖tuy 不bất 見kiến 物vật 。 說thuyết 之chi 即tức 能năng 了liễu 知tri 。 若nhược 胎thai 中trung 無vô 目mục 。 生sanh 來lai 便tiện 盲manh 。 即tức 對đối 色sắc 之chi 時thời 。 種chủng 種chủng 為vi 說thuyết 。 終chung 無vô 所sở 益ích 。 則tắc 先tiên 須tu 金kim 錍bề 抉# 膜mô 。 然nhiên 後hậu 指chỉ 示thị 是thị 非phi 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 經kinh 說thuyết 。 如như 盲manh 人nhân 不bất 識thức 乳nhũ 色sắc 。 他tha 人nhân 為vi 說thuyết 。 展triển 轉chuyển 譬thí 喻dụ 貝bối 米mễ 雪tuyết 鶴hạc 。 竟cánh 不bất 能năng 得đắc 。 識thức 其kỳ 乳nhũ 色sắc )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 生sanh 無vô 慧tuệ 目mục 。 謂vị 未vị 曾tằng 悟ngộ 入nhập 故cố 也dã 。 身thân 心tâm 等đẳng 性tánh 二nhị 句cú 。 謂vị 前tiền 得đắc 本bổn 起khởi 因Nhân 地Địa 。 則tắc 所sở 修tu 皆giai 是thị 佛Phật 因nhân 。 此thử 用dụng 本bổn 起khởi 無vô 明minh 。 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 魔ma 業nghiệp 。 又hựu 前tiền 以dĩ 覺giác 圓viên 明minh 故cố 。 根căn 塵trần 普phổ 淨tịnh 。 結kết 云vân 一nhất 切thiết 是thị 覺giác 。 今kim 已dĩ 無vô 明minh 為vi 本bổn 。 故cố 云vân 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 二nhị 句cú 。 謂vị 由do 愛ái 故cố 得đắc 身thân 。 若nhược 斷đoạn 身thân 即tức 違vi 愛ái 。 如như 人nhân 縱túng/tung 卑ty 陋lậu 病bệnh 苦khổ 。 亦diệc 自tự 保bảo 命mạng 。 終chung 不bất 能năng 斷đoạn 。 斷đoạn 餘dư 或hoặc 可khả 。 自tự 斷đoạn 誠thành 難nạn/nan 。 認nhận 我ngã 亦diệc 爾nhĩ 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 惡ác 業nghiệp 。 容dung 有hữu 得đắc 者giả 。 欲dục 令linh 斷đoạn 我ngã 。 其kỳ 可khả 得đắc 乎hồ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 我ngã 終chung 不bất 能năng 。 還hoàn 斷đoạn 我ngã 故cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 有hữu 愛ái 我ngã 者giả 。 我ngã 與dữ 隨tùy 順thuận 。 非phi 隨tùy 順thuận 者giả 。 便tiện 生sanh 憎tăng 怨oán 。 為vì 憎tăng 愛ái 心tâm 。 養dưỡng 無vô 明minh 故cố 。 相tương 續tục 求cầu 道Đạo 。 皆giai 不bất 成thành 就tựu 。

(# 此thử 以dĩ 下hạ 。 皆giai 結kết 成thành 障chướng 道đạo )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 從tùng 愛ái 憎tăng 求cầu 道Đạo 。 畢tất 竟cánh 不bất 成thành 。 即tức 寶bảo 積tích 金kim 經kinh 所sở 云vân 。 於ư 身thân 生sanh 寶bảo 愛ái 。 不bất 離ly 於ư 我ngã 人nhân 。 彼bỉ 作tác 是thị 修tu 行hành 。 由do 斯tư 墮đọa 惡ác 趣thú )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 有hữu 愛ái 我ngã 者giả 二nhị 句cú 。 是thị 對đối 順thuận 生sanh 愛ái 以dĩ 明minh 我ngã 。 非phi 隨tùy 順thuận 者giả 二nhị 句cú 。 是thị 對đối 違vi 起khởi 憎tăng 以dĩ 明minh 我ngã 。 為vì 憎tăng 愛ái 心tâm 二nhị 句cú 。 謂vị 唯duy 滋tư 無vô 明minh 。 故cố 知tri 迷mê 心tâm 修tu 道Đạo 。 縱túng/tung 令linh 勤cần 苦khổ 。 種chủng 種chủng 行hành 問vấn 。 但đãn 助trợ 無vô 明minh 。 何hà 成thành 佛Phật 果quả 。 可khả 知tri 本bổn 從tùng 無vô 明minh 而nhi 生sanh 憎tăng 愛ái 。 憎tăng 愛ái 還hoàn 熏huân 無vô 明minh 種chủng 子tử 。 現hiện 行hành 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 將tương 此thử 求cầu 道Đạo 。 畢tất 竟cánh 不bất 成thành 。 自tự 下hạ 文văn 以dĩ 後hậu 。 別biệt 釋thích 四tứ 相tương/tướng 。

善thiện 男nam 子tử 。 云vân 何hà 我ngã 相tướng 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 所sở 證chứng 者giả 。

(# 此thử 合hợp 下hạ 二nhị 文văn 。 謂vị 驗nghiệm 其kỳ 任nhậm 運vận 分phần/phân 自tự 他tha 者giả 。 是thị 其kỳ 我ngã 相tương/tướng 。 文văn 中trung 二nhị 。 一nhất 標tiêu 釋thích 相tương/tướng 粗thô 。 二nhị 結kết 指chỉ 細tế 相tương/tướng 。 此thử 乃nãi 徵trưng 起khởi 標tiêu 示thị )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 夫phu 我ngã 難nạn/nan 自tự 見kiến 。 約ước 事sự 證chứng 知tri 。 但đãn 驗nghiệm 自tự 他tha 各các 殊thù 。 即tức 證chứng 自tự 中trung 有hữu 我ngã 。 設thiết 令linh 修tu 道Đạo 。 捨xả 妄vọng 證chứng 真chân 。 但đãn 覺giác 有hữu 心tâm 。 總tổng 名danh 我ngã 相tương/tướng 。

善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 百bách 骸hài 調điều 適thích 。 忽hốt 忘vong 我ngã 身thân 。 四tứ 肢chi 絃huyền 緩hoãn 。 攝nhiếp 養dưỡng 乖quai 方phương 。 微vi 加gia 針châm 艾ngải 。 即tức 知tri 有hữu 我ngã 。 是thị 故cố 證chứng 取thủ 。 方phương 現hiện 我ngã 體thể 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 約ước 喻dụ 以dĩ 釋thích 也dã 。 弦huyền 謂vị 緊khẩn 急cấp 。 緩hoãn 謂vị 緩hoãn 慢mạn 。 皆giai 是thị 支chi 體thể 不bất 調điều 。 手thủ 足túc 失thất 度độ 之chi 狀trạng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 攝nhiếp 養dưỡng 乖quai 方phương 下hạ 。 況huống 道đạo 者giả 燕yên 居cư 靜tĩnh 室thất 。 或hoặc 隱ẩn 深thâm 山sơn 。 心tâm 絕tuyệt 經kinh 營doanh 。 境cảnh 無vô 違vi 順thuận 。 習tập 閑nhàn 成thành 性tánh 。 暫tạm 得đắc 忘vong 情tình 。 不bất 覺giác 自tự 他tha 。 謂vị 證chứng 無vô 我ngã 。 若nhược 違vi 順thuận 所sở 福phước 。 宛uyển 有hữu 心tâm 生sanh 。 心tâm 既ký 未vị 平bình 。 方phương 知tri 我ngã 在tại 。 故cố 下hạ 云vân 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 歎thán 謗báng 其kỳ 法pháp 。 即tức 喜hỷ 恨hận 等đẳng 。

善thiện 男nam 子tử 。 其kỳ 心tâm 乃nãi 至chí 。 證chứng 於ư 如Như 來Lai 。 畢tất 竟cánh 了liễu 知tri 。 清thanh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 是thị 我ngã 相tướng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 結kết 指chỉ 細tế 相tương/tướng 也dã 。 證chứng 為vi 能năng 。 如Như 來Lai 為vi 所sở 。 畢tất 竟cánh 了liễu 知tri 。 又hựu 於ư 所sở 證chứng 中trung 能năng 了liễu 知tri 也dã 。 清thanh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 所sở 了liễu 知tri 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 謂vị 非phi 但đãn 了liễu 知tri 二Nhị 乘Thừa 涅Niết 槃Bàn 為vi 我ngã 相tương/tướng 。 設thiết 使sử 了liễu 知tri 如Như 來Lai 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 是thị 我ngã 相tương/tướng 。 然nhiên 涅Niết 槃Bàn 但đãn 是thị 覺giác 體thể 。 非phi 別biệt 有hữu 可khả 證chứng 。 今kim 既ký 證chứng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 忘vong 能năng 所sở 。 即tức 是thị 我ngã 相tương/tướng 。

善thiện 男nam 子tử 。 云vân 何hà 人nhân 相tướng 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 悟ngộ 證chứng 者giả 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 二nhị 文văn 。 是thị 悟ngộ 我ngã 成thành 人nhân 悟ngộ 。 前tiền 非phi 者giả 是thị 此thử 相tương/tướng 矣hĩ 。 下hạ 分phần/phân 粗thô 相tương/tướng 細tế 相tương/tướng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 覺giác 前tiền 非phi 也dã 。 者giả 字tự 。 正chánh 名danh 人nhân 相tương/tướng 。

善thiện 男nam 子tử 。 悟ngộ 有hữu 我ngã 者giả 。 不bất 復phục 認nhận 我ngã 。 所sở 悟ngộ 非phi 我ngã 。 悟ngộ 亦diệc 如như 是thị 。 悟ngộ 已dĩ 超siêu 過quá 。 一nhất 切thiết 證chứng 者giả 。 悉tất 為vi 人nhân 相tướng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 粗thô 相tương/tướng 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 悟ngộ 有hữu 我ngã 者giả 二nhị 句cú 。 不bất 作tác 證chứng 心tâm 也dã 。 所sở 悟ngộ 非phi 我ngã 二nhị 句cú 。 同đồng 前tiền 非phi 也dã 。 悟ngộ 已dĩ 超siêu 過quá 句cú 。 是thị 絕tuyệt 所sở 證chứng 之chi 過quá 。 除trừ 能năng 悟ngộ 之chi 累lũy/lụy/luy 。 末mạt 句cú 結kết 成thành 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 其kỳ 心tâm 乃nãi 至chí 。 圓viên 悟ngộ 涅Niết 槃Bàn 。 但đãn 是thị 我ngã 者giả 。 心tâm 存tồn 少thiểu 悟ngộ 。 備bị 殫đàn 證chứng 理lý 。 皆giai 名danh 人nhân 相tướng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 細tế 相tương/tướng 也dã 。 備bị 殫đàn 證chứng 理lý 。 謂vị 無vô 非phi 不bất 盡tận 。 故cố 曰viết 備bị 。 殫đàn 。 盡tận 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 圓viên 悟ngộ 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 取thủ 能năng 所sở 故cố 也dã 。 心tâm 存tồn 少thiểu 悟ngộ 。 謂vị 此thử 智trí 不bất 怯khiếp 。 便tiện 為vi 存tồn 悟ngộ 。 非phi 諸chư 差sai 別biệt 。 故cố 云vân 少thiểu 也dã 。 皆giai 名danh 人nhân 相tướng 。 結kết 成thành 細tế 相tương/tướng 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 云vân 何hà 眾chúng 生sanh 相tướng 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 自tự 證chứng 悟ngộ 。 所sở 不bất 及cập 者giả 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 是thị 言ngôn 了liễu 迹tích 迹tích 生sanh 。 謂vị 前tiền 二nhị 相tương/tướng 。 俱câu 是thị 心tâm 迹tích 。 總tổng 不bất 執chấp 之chi 。 故cố 免miễn 我ngã 人nhân 。 然nhiên 此thử 了liễu 心tâm 。 又hựu 亦diệc 是thị 迹tích 。 故cố 云vân 了liễu 迹tích 迹tích 生sanh 〔# 義nghĩa 〕# 凡phàm 三tam )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 覺giác 前tiền 能năng 悟ngộ 。 悟ngộ 是thị 所sở 覺giác 。 悟ngộ 既ký 成thành 所sở 。 覺giác 又hựu 名danh 能năng 。 展triển 轉chuyển 無vô 窮cùng 。 皆giai 成thành 能năng 所sở 。 能năng 所sở 及cập 處xứ 。 皆giai 是thị 相tương 待đãi 。 了liễu 此thử 無vô 定định 。 故cố 離ly 前tiền 非phi 。 計kế 所sở 不bất 及cập 。 謂vị 免miễn 諸chư 過quá 。 不bất 覺giác 此thử 計kế 。 又hựu 是thị 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 者giả 。 不bất 定định 執chấp 一nhất 之chi 謂vị 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 是thị 眾chúng 生sanh 。 則tắc 知tri 彼bỉ 人nhân 。 說thuyết 眾chúng 生sanh 者giả 。 非phi 我ngã 非phi 彼bỉ 。 云vân 何hà 非phi 我ngã 。 我ngã 是thị 眾chúng 生sanh 。 則tắc 非phi 是thị 我ngã 。 云vân 何hà 非phi 彼bỉ 。 我ngã 是thị 眾chúng 生sanh 。 非phi 彼bỉ 我ngã 故cố 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 喻dụ 正chánh 釋thích )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 譬thí 如như 二nhị 句cú 。 借tá 人nhân 語ngữ 詞từ 。 以dĩ 為vi 義nghĩa 契khế 。 顯hiển 眾chúng 生sanh 四tứ 句cú 為vi 標tiêu 非phi 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 云vân 何hà 非phi 我ngã 。 以dĩ 自tự 是thị 眾chúng 生sanh 。 故cố 非phi 我ngã 也dã 。 云vân 何hà 非phi 彼bỉ 。 以dĩ 云vân 我ngã 是thị 眾chúng 生sanh 。 不bất 云vân 彼bỉ 是thị 眾chúng 生sanh 。 故cố 非phi 彼bỉ 也dã 。 非phi 我ngã 非phi 彼bỉ 。 謂vị 非phi 彼bỉ 人nhân 之chi 我ngã 也dã 。 又hựu 顯hiển 於ư 自tự 於ư 彼bỉ 。 不bất 計kế 我ngã 人nhân 。 故cố 非phi 彼bỉ 我ngã 。

善thiện 男nam 子tử 。 但đãn 諸chư 眾chúng 生sanh 。 了liễu 證chứng 了liễu 悟ngộ 。 皆giai 為vi 我ngã 人nhân 。 而nhi 我ngã 人nhân 相tướng 。 所sở 不bất 及cập 者giả 。 存tồn 有hữu 所sở 了liễu 。 名danh 眾chúng 生sanh 相tướng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 指chỉ 前tiền 對đối 辨biện 。 皆giai 為vi 我ngã 人nhân 句cú 。 指chỉ 前tiền 二nhị 相tương/tướng 也dã 。 下hạ 對đối 之chi 以dĩ 辨biện 眾chúng 生sanh 之chi 相tướng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 了liễu 證chứng 。 證chứng 我ngã 相tương/tướng 也dã 。 了liễu 悟ngộ 。 悟ngộ 人nhân 相tương/tướng 也dã 。 了liễu 證chứng 者giả 空không 。 則tắc 我ngã 不bất 及cập 。 了liễu 悟ngộ 者giả 空không 。 則tắc 人nhân 不bất 及cập 。 不bất 執chấp 主chủ 宰tể 。 故cố 離ly 我ngã 人nhân 。 存tồn 有hữu 所sở 了liễu 二nhị 句cú 。 謂vị 心tâm 不bất 忘vong 故cố 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 云vân 何hà 壽thọ 命mạng 相tướng 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 照chiếu 清thanh 淨tịnh 。 覺giác 所sở 了liễu 者giả 。 一nhất 切thiết 業nghiệp 智trí 。 所sở 不bất 自tự 見kiến 。 猶do 如như 命mạng 根căn 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 言ngôn 潛tiềm 續tục 如như 命mạng 。 謂vị 都đô 無vô 所sở 執chấp 。 但đãn 礙ngại 修tu 行hành 。 由do 不bất 起khởi 心tâm 。 免miễn 前tiền 三tam 過quá 。 即tức 此thử 無vô 執chấp 之chi 業nghiệp 智trí 。 相tương 續tục 未vị 忘vong 。 非phi 故cố 生sanh 心tâm 。 故cố 言ngôn 潛tiềm 續tục 。 文văn 二nhị 。 此thử 乃nãi 徵trưng 起khởi 標tiêu 示thị )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 心tâm 照chiếu 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 即tức 心tâm 之chi 照chiếu 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 即tức 自tự 覺giác 也dã 。 覺giác 所sở 了liễu 者giả 。 覺giác 前tiền 三tam 相tương/tướng 。 即tức 覺giác 他tha 也dã 。 證chứng 悟ngộ 等đẳng 盡tận 。 徹triệt 於ư 真chân 源nguyên 。 無vô 別biệt 能năng 覺giác 。 故cố 上thượng 云vân 心tâm 照chiếu 。 一nhất 切thiết 業nghiệp 智trí 。 謂vị 擬nghĩ 將tương 此thử 智trí 。 修tu 習tập 一nhất 切thiết 。 無vô 漏lậu 之chi 業nghiệp 。 故cố 雖tuy 能năng 除trừ 妄vọng 。 而nhi 不bất 自tự 除trừ 。 故cố 不bất 自tự 見kiến 。 不bất 自tự 見kiến 故cố 。 猶do 如như 命mạng 根căn 。 如như 命mạng 根căn 者giả 。 兼kiêm 取thủ 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 之chi 義nghĩa 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 心tâm 照chiếu 見kiến 。 一nhất 切thiết 覺giác 者giả 。 皆giai 為vi 塵trần 垢cấu 。 覺giác 所sở 覺giác 者giả 。 不bất 離ly 塵trần 故cố 。 如như 湯thang 消tiêu 氷băng 。 無vô 別biệt 有hữu 氷băng 。 如như 氷băng 消tiêu 者giả 。 存tồn 我ngã 覺giác 我ngã 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 展triển 轉chuyển 細tế 釋thích 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 以dĩ 義nghĩa 正chánh 釋thích 。 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 下hạ 。 以dĩ 喻dụ 反phản 釋thích )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 水thủy 喻dụ 真chân 性tánh 。 氷băng 喻dụ 四tứ 相tương/tướng 。 湯thang 喻dụ 智trí 慧tuệ 。 煎tiễn 水thủy 名danh 湯thang 。 悟ngộ 心tâm 名danh 智trí 。 故cố 謂vị 水thủy 凍đống 成thành 氷băng 。 還hoàn 煎tiễn 水thủy 以dĩ 消tiêu 之chi 。 氷băng 湯thang 俱câu 盡tận 。 濕thấp 性tánh 獨độc 存tồn 。 以dĩ 喻dụ 心tâm 迷mê 成thành 我ngã 。 還hoàn 悟ngộ 心tâm 以dĩ 消tiêu 之chi 。 我ngã 智trí 俱câu 盡tận 。 照chiếu 體thể 獨độc 立lập )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 覺giác 所sở 覺giác 者giả 。 由do 將tương 此thử 心tâm 。 見kiến 前tiền 諸chư 覺giác 。 故cố 不bất 離ly 塵trần 。 以dĩ 心tâm 未vị 忘vong 故cố 。 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 三tam 句cú 。 謂vị 湯thang 消tiêu 氷băng 。 盡tận 同đồng 成thành 一nhất 水thủy 。 更cánh 無vô 能năng 知tri 盡tận 者giả 。 反phản 明minh 此thử 業nghiệp 智trí 既ký 照chiếu 。 前tiền 三tam 相tương/tướng 皆giai 盡tận 。 則tắc 是thị 我ngã 病bệnh 未vị 盡tận 如như 氷băng 。 若nhược 言ngôn 我ngã 盡tận 。 即tức 此thử 言ngôn 盡tận 之chi 氷băng 。 便tiện 是thị 不bất 盡tận 。 存tồn 我ngã 二nhị 句cú 。 謂vị 無vô 別biệt 有hữu 我ngã 知tri 我ngã 盡tận 者giả 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 不bất 了liễu 四tứ 相tướng 。 雖tuy 經kinh 多đa 劫kiếp 。 勤cần 苦khổ 修tu 道Đạo 。 但đãn 名danh 有hữu 為vi 。 終chung 不bất 能năng 成thành 。 一nhất 切thiết 聖thánh 果Quả 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 正Chánh 法Pháp 末mạt 世thế 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 言ngôn 存tồn 我ngã 失thất 道đạo 也dã 。 凡phàm 二nhị 。 此thử 乃nãi 總tổng 標tiêu 失thất 道đạo 也dã 。 有hữu 為vi 。 由do 前tiền 四tứ 相tương/tướng 皆giai 有hữu 取thủ 證chứng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 以dĩ 有hữu 為vi 心tâm 修tu 行hành 。 則tắc 行hàng 行hàng 皆giai 帶đái 能năng 所sở 。 故cố 不bất 成thành 聖thánh 正chánh 。 夫phu 正Chánh 法Pháp 之chi 時thời 。 修tu 則tắc 皆giai 證chứng 。 末mạt 世thế 之chi 時thời 。 人nhân 多đa 取thủ 相tương/tướng 。 今kim 既ký 取thủ 證chứng 相tương/tướng 。 則tắc 正Chánh 法Pháp 亦diệc 同đồng 末mạt 世thế 。 若nhược 遇ngộ 此thử 教giáo 。 了liễu 達đạt 病bệnh 源nguyên 。 則tắc 雖tuy 末mạt 世thế 。 還hoàn 同đồng 正Chánh 法Pháp 。 後hậu 展triển 轉chuyển 廣quảng 釋thích 。 文văn 凡phàm 四tứ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 認nhận 一nhất 切thiết 我ngã 。 為vì 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 有hữu 證chứng 有hữu 悟ngộ 。 名danh 成thành 就tựu 故cố 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 其kỳ 家gia 財tài 寶bảo 。 終chung 不bất 成thành 就tựu 。

(# 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 喻dụ 六lục 根căn 取thủ 境cảnh 。 猶do 可khả 制chế 禦ngữ 。 藏tạng 識thức 妄vọng 我ngã 。 難nan 以dĩ 辨biện 明minh 。 故cố 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 功công 德đức 之chi 寶bảo 。 念niệm 念niệm 衰suy 耗hao 。 猶do 此thử 貧bần 窮cùng 難nạn/nan 集tập 福phước 智trí )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 劫kiếp 數số 既ký 多đa 。 行hành 又hựu 勤cần 苦khổ 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 不bất 證chứng 聖thánh 果Quả 。 良lương 由do 認nhận 我ngã 以dĩ 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 雖tuy 多đa 劫kiếp 勤cần 脩tu 。 終chung 無vô 所sở 益ích 。 譬thí 如như 賊tặc 在tại 外ngoại 。 猶do 可khả 隄đê 防phòng 。 養dưỡng 之chi 為vi 兒nhi 。 如như 何hà 檢kiểm 慎thận 。 又hựu 知tri 賊tặc 是thị 賊tặc 。 賊tặc 無vô 能năng 為vi 。 認nhận 之chi 為vi 兒nhi 。 寧ninh 免miễn 破phá 敗bại 。

何hà 以dĩ 故cố 。 有hữu 我ngã 愛ái 者giả 。 亦diệc 愛ái 涅Niết 槃Bàn 。 伏phục 我ngã 愛ái 根căn 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 相tướng 。 有hữu 憎tăng 我ngã 者giả 。 亦diệc 憎tăng 生sanh 死tử 。 不bất 知tri 愛ái 者giả 。 真chân 生sanh 死tử 故cố 。 別biệt 憎tăng 生sanh 死tử 。 名danh 不bất 解giải 脫thoát 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 何hà 以dĩ 故cố 句cú 。 證chứng 何hà 妨phương 道đạo 微vi 。 有hữu 我ngã 愛ái 者giả 。 釋thích 憎tăng 愛ái 非phi 脫thoát )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 縱túng/tung 使sử 認nhận 我ngã 取thủ 證chứng 。 何hà 以dĩ 便tiện 妨phương 於ư 道đạo 。 夫phù 生sanh 死tử 輪luân 迴hồi 。 本bổn 自tự 憎tăng 愛ái 。 欲dục 求cầu 解giải 脫thoát 。 須tu 盡tận 二nhị 源nguyên 。 今kim 愛ái 涅Niết 槃Bàn 。 還hoàn 是thị 本bổn 愛ái 。 今kim 憎tăng 生sanh 死tử 。 亦diệc 是thị 本bổn 憎tăng 。 棄khí 苦khổ 欣hân 樂nhạo 雖tuy 殊thù 。 憎tăng 愛ái 元nguyên 是thị 本bổn 習tập 。 帶đái 之chi 修tu 道Đạo 。 佛Phật 果Quả 豈khởi 成thành 。 伏phục 我ngã 愛ái 根căn 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 由do 伏phục 之chi 故cố 不bất 起khởi 。 不bất 起khởi 之chi 相tướng 似tự 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 。 以dĩ 似tự 為vi 真chân 。 故cố 云vân 爾nhĩ 也dã 。 不bất 知tri 愛ái 者giả 四tứ 句cú 。 謂vị 本bổn 愛ái 涅Niết 槃Bàn 。 擬nghĩ 除trừ 生sanh 死tử 。 愛ái 心tâm 既ký 在tại 。 即tức 生sanh 死tử 根căn 。 愛ái 根căn 憎tăng 苗miêu 。 豈khởi 名danh 解giải 脫thoát 。

云vân 何hà 當đương 知tri 。 法pháp 不bất 解giải 脫thoát 。

善thiện 男nam 子tử 。 彼bỉ 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 習tập 菩Bồ 提Đề 者giả 。 以dĩ 己kỷ 微vi 證chứng 。 為vi 自tự 清thanh 淨tịnh 。 猶do 未vị 能năng 盡tận 。 我ngã 相tướng 根căn 本bổn 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 云vân 何hà 句cú 。 為vi 何hà 知tri 證chứng 。 法pháp 非phi 解giải 脫thoát 徵trưng 。 善thiện 男nam 子tử 以dĩ 下hạ 合hợp 。 下hạ 文văn 乃nãi 是thị 讚tán 毀hủy 騐# 我ngã 釋thích 者giả 。 謂vị 實thật 證chứng 者giả 必tất 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 故cố 即tức 無vô 嗔sân 喜hỷ 。 今kim 為vi 法pháp 嗔sân 喜hỷ 。 即tức 知tri 證chứng 法pháp 非phi 真chân 。 我ngã 未vị 盡tận 故cố )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 法pháp 者giả 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 前tiền 釋thích 云vân 。 愛ái 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 名danh 不bất 解giải 脫thoát 。 故cố 此thử 徵trưng 云vân 。 若nhược 愛ái 生sanh 死tử 。 許hứa 是thị 係hệ 縛phược 。 今kim 悟ngộ 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 寂tịch 滅diệt 法Pháp 。 以dĩ 何hà 相tương 知tri 。 云vân 不bất 解giải 脫thoát 。 以dĩ 己kỷ 徵trưng 證chứng 二nhị 句cú 。 外ngoại 知tri 根căn 塵trần 假giả 合hợp 。 內nội 覺giác 性tánh 體thể 寂tịch 然nhiên 。 由do 未vị 能năng 句cú 。 正chánh 標tiêu 未vị 盡tận 之chi 故cố 也dã 。

若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 讚tán 歎thán 彼bỉ 法pháp 。 即tức 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 便tiện 欲dục 濟tế 度độ 。 若nhược 復phục 誹phỉ 謗báng 。 彼bỉ 所sở 得đắc 者giả 。 便tiện 生sanh 瞋sân 恨hận 。 則tắc 知tri 我ngã 相tướng 。 堅kiên 固cố 執chấp 持trì 。 潛tiềm 伏phục 藏tạng 識thức 。 遊du 戲hí 諸chư 根căn 。 曾tằng 不bất 間gián 斷đoạn 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 言ngôn 以dĩ 境cảnh 騐# 知tri 。 則tắc 知tri 我ngã 相tướng 二nhị 句cú 。 言ngôn 因nhân 對đối 外ngoại 境cảnh 。 騐# 得đắc 內nội 心tâm 。 我ngã 無vô 間gián 斷đoạn 。 潛tiềm 伏phục 藏tạng 識thức 。 種chủng 子tử 也dã 。 遊du 戲hí 諸chư 根căn 二nhị 句cú 。 現hiện 行hành 也dã 。 言ngôn 遇ngộ 境cảnh 則tắc 發phát 相tương 續tục 流lưu 轉chuyển )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 世thế 境cảnh 違vi 順thuận 。 麤thô 重trọng/trùng 易dị 明minh 。 唯duy 就tựu 法Pháp 門môn 。 最tối 難nạn/nan 覺giác 察sát 。 但đãn 言ngôn 為vi 法pháp 。 瞋sân 彼bỉ 度độ 此thử 。 不bất 知tri 此thử 心tâm 元nguyên 是thị 我ngã 相tương/tướng 。 因nhân 對đối 外ngoại 境cảnh 。 驗nghiệm 得đắc 內nội 心tâm 。 我ngã 執chấp 猶do 堅kiên 。 潛tiềm 藏tạng 相tương 續tục 。 雖tuy 慧tuệ 軍quân 數số 舉cử 。 魔ma 眾chúng 頻tần 摧tồi 。 且thả 阿a 賴lại 耶da 城thành 。 難nạn/nan 攻công 主chủ 宰tể 。 末mạt 那na 常thường 侍thị 。 防phòng 護hộ 牢lao 強cường 。 意ý 識thức 謀mưu 臣thần 。 經kinh 營doanh 內nội 外ngoại 。 旁bàng 監giám 五ngũ 識thức 之chi 將tương 。 以dĩ 鎮trấn 六lục 根căn 之chi 門môn 。 由do 是thị 賊tặc 主chủ 頻tần 通thông 遊du 戲hí 。

時thời 時thời 偷thâu 號hiệu 。 惑hoặc 我ngã 法Pháp 王Vương 。 往vãng 往vãng 侵xâm 疆cương 。 擾nhiễu 我ngã 觀quán 境cảnh 。 雖tuy 外ngoại 怯khiếp 般Bát 若Nhã 。 晝trú 伏phục 夜dạ 行hành 。 而nhi 內nội 挾hiệp 無vô 明minh 。 晝trú 夜dạ 不bất 斷đoạn 。

善thiện 男nam 子tử 。 彼bỉ 修tu 道Đạo 者giả 。 不bất 除trừ 我ngã 相tướng 。 是thị 故cố 不bất 能năng 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 文văn 結kết 成thành 障chướng 覺giác )# 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 知tri 我ngã 空không 。 無vô 毀hủy 我ngã 者giả 。 有hữu 我ngã 說thuyết 法Pháp 。 我ngã 未vị 斷đoạn 故cố 。 眾chúng 生sanh 壽thọ 命mạng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 但đãn 。 說thuyết 病bệnh 為vi 法pháp 。 文văn 凡phàm 二nhị 。 此thử 乃nãi 覆phú 推thôi 。 攝nhiếp 前tiền 為vi 法pháp 瞋sân 喜hỷ 之chi 次thứ 。 推thôi 窮cùng 以dĩ 成thành 說thuyết 。 病bệnh 。 為vi 法pháp 之chi 過quá 。 毀hủy 者giả 是thị 彼bỉ 。 說thuyết 者giả 是thị 我ngã 。 經kinh 文văn 於ư 毀hủy 者giả 言ngôn 無vô 。 反phản 明minh 過quá 也dã 。 於ư 說thuyết 法Pháp 者giả 言ngôn 有hữu 。 順thuận 明minh 也dã 。 翻phiên 覆phú 推thôi 過quá 者giả 。 下hạ 擬nghĩ 決quyết 斷đoán 為vi 病bệnh 故cố )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 恐khủng 聞văn 瞋sân 喜hỷ 是thị 我ngã 。 便tiện 擬nghĩ 忍nhẫn 受thọ 不bất 瞋sân 。 用dụng 為vi 無vô 我ngã 。 故cố 推thôi 徵trưng 云vân 。 若nhược 見kiến 彼bỉ 是thị 毀hủy 人nhân 。 我ngã 被bị 彼bỉ 毀hủy 而nhi 不bất 瞋sân 者giả 。 此thử 亦diệc 是thị 我ngã 。 故cố 云vân 。 若nhược 知tri 我ngã 空không 。 無vô 毀hủy 我ngã 者giả 。 既ký 見kiến 有hữu 毀hủy 我ngã 者giả 。 則tắc 未vị 得đắc 我ngã 空không 。 亦diệc 應ưng 云vân 。 若nhược 知tri 我ngã 空không 。 無vô 我ngã 說thuyết 法Pháp 。 故cố 次thứ 云vân 。 有hữu 我ngã 說thuyết 法Pháp 。 我ngã 未vị 斷đoạn 故cố 。 眾chúng 生sanh 下hạ 。 謂vị 例lệ 於ư 我ngã 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 病bệnh 為vi 法pháp 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 可khả 憐lân 愍mẫn 者giả 。 雖tuy 勤cần 精tinh 進tấn 。 增tăng 益ích 諸chư 病bệnh 。 是thị 故cố 不bất 能năng 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。

(# 如như 山sơn 曰viết 。 帶đái 病bệnh 修tu 行hành 。 增tăng 益ích 諸chư 病bệnh 。 唯duy 益ích 實thật 德đức 。 如như 藥dược 草thảo 等đẳng 。 種chủng 有hữu 甘cam 苦khổ 。 水thủy 土thổ/độ 所sở 滋tư 。 名danh 惟duy 增tăng 益ích 。 苦khổ 喻dụ 我ngã 為vi 本bổn 。 甘cam 喻dụ 淨tịnh 覺giác 為vi 本bổn 。 水thủy 土thổ/độ 則tắc 喻dụ 萬vạn 行hạnh )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 指chỉ 前tiền 所sở 推thôi 之chi 過quá 也dã 。 即tức 是thị 四tứ 相tương/tướng 。 四tứ 相tương/tướng 若nhược 存tồn 。 總tổng 名danh 為vi 病bệnh 。 以dĩ 病bệnh 為vi 法pháp 。 誠thành 可khả 憐lân 愍mẫn 。 帶đái 病bệnh 修tu 行hành 。 故cố 境cảnh 諸chư 病bệnh 。 反phản 此thử 而nhi 言ngôn 。 則tắc 稱xưng 實thật 修tu 行hành 。 末mạt 句cú 結kết 成thành 障chướng 覺giác 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 不bất 了liễu 四tứ 相tướng 。 以dĩ 如Như 來Lai 解giải 。 及cập 所sở 行hành 處xứ 。 為vi 自tự 修tu 行hành 。 終chung 不bất 成thành 就tựu 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 言ngôn 將tương 凡phàm 濫lạm 聖thánh 。 文văn 凡phàm 二nhị 。 一nhất 正chánh 明minh 相tướng 濫lạm 。 二nhị 結kết 成thành 障chướng 覺giác 。 此thử 節tiết 言ngôn 抑ức 聖thánh 同đồng 己kỷ 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 佛Phật 說thuyết 了liễu 義nghĩa 稱xưng 理lý 法Pháp 門môn 。 此thử 言ngôn 心tâm 境cảnh 本bổn 空không 。 惑hoặc 業nghiệp 本bổn 淨tịnh 。 凡phàm 聖thánh 不bất 異dị 。 因nhân 果quả 皆giai 圓viên 。 就tựu 佛Phật 見kiến 之chi 。 理lý 實thật 如như 此thử 。 且thả 眾chúng 生sanh 迷mê 倒đảo 已dĩ 久cửu 。 種chủng 習tập 根căn 深thâm 。 縱túng/tung 令linh 解giải 法Pháp 門môn 。 現hiện 用dụng 元nguyên 來lai 隨tùy 念niệm 。 但đãn 以dĩ 分phân 別biệt 心tâm 識thức 。 解giải 他tha 無vô 礙ngại 言ngôn 教giáo 。 謂vị 言ngôn 佛Phật 意ý 亦diệc 祇kỳ 如như 然nhiên 。 心tâm 既ký 是thị 念niệm 。 故cố 不bất 覺giác 念niệm 。 不bất 知tri 冥minh 通thông 證chứng 入nhập 。 異dị 於ư 隨tùy 相tương/tướng 。 信tín 心tâm 認nhận 佛Phật 平bình 等đẳng 之chi 譚đàm 。 不bất 能năng 斷đoạn 惑hoặc 求cầu 證chứng 。 故cố 經kinh 印ấn 言ngôn 。 終chung 不bất 成thành 就tựu 。

或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 未vị 得đắc 謂vị 得đắc 。 未vị 證chứng 謂vị 證chứng 。 見kiến 勝thắng 進tiến 者giả 。 心tâm 生sanh 嫉tật 妬đố 。 由do 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 未vị 斷đoạn 我ngã 愛ái 。 是thị 故cố 。 不bất 能năng 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 五ngũ 句cú 。 是thị 聘sính 己kỷ 齊tề 聖thánh 。 前tiền 則tắc 抑ức 高cao 就tựu 下hạ 。 此thử 則tắc 聘sính 下hạ 齊tề 高cao 。 首thủ 三tam 句cú 是thị 認nhận 其kỳ 聖thánh 智trí 。 見kiến 勝thắng 者giả 二nhị 句cú 。 騐# 出xuất 凡phàm 情tình 。 由do 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 為vi 指chỉ 前tiền 兩lưỡng 類loại 之chi 人nhân 。 未vị 斷đoạn 我ngã 愛ái 。 前tiền 云vân 終chung 不bất 成thành 就tựu 者giả 。 以dĩ 佛Phật 無vô 我ngã 愛ái 。 凡phàm 有hữu 我ngã 愛ái 。 故cố 次thứ 云vân 見kiến 勝thắng 進tiến 嫉tật 妬đố 。 亦diệc 由do 我ngã 愛ái 。 由do 我ngã 愛ái 故cố 。 是thị 故cố 不bất 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 得đắc 謂vị 理lý 也dã 。 乃nãi 至chí 聖thánh 所sở 俱câu 功công 德đức 。 證chứng 謂vị 智trí 也dã 。 則tắc 聖thánh 人nhân 冥minh 證chứng 之chi 智trí 身thân 。 今kim 謂vị 得đắc 謂vị 證chứng 者giả 。 增tăng 上thượng 慢mạn 人nhân 。 若nhược 自tự 知tri 不bất 證chứng 而nhi 言ngôn 證chứng 者giả 。 則tắc 根căn 本bổn 戒giới 中trung 大đại 妄vọng 語ngữ 戒giới 。 非phi 此thử 文văn 意ý 也dã 。 然nhiên 諸chư 聖thánh 人nhân 。 形hình 類loại 不bất 定định 。 得đắc 與dữ 不bất 得đắc 。 內nội 證chứng 在tại 心tâm 。 何hà 以dĩ 辨biện 他tha 未vị 得đắc 未vị 證chứng 。 故cố 觀quán 心tâm 行hành 。 以dĩ 驗nghiệm 真chân 虗hư 。 夫phu 聖thánh 人nhân 用dụng 心tâm 。 他tha 己kỷ 無vô 二nhị 。 見kiến 他tha 勝thắng 進tiến 。 或hoặc 法pháp 教giáo 流lưu 行hành 。 念niệm 念niệm 喜hỷ 歡hoan 。 必tất 能năng 隨tùy 順thuận 。 自tự 驗nghiệm 內nội 心tâm 如như 此thử 。 或hoặc 即tức 證chứng 悟ngộ 不bất 虗hư 。 若nhược 自tự 覺giác 己kỷ 衰suy 他tha 盛thịnh 則tắc 嫉tật 。 己kỷ 盛thịnh 他tha 衰suy 則tắc 喜hỷ 。 縱túng/tung 令linh 深thâm 解giải 妙diệu 境cảnh 。 但đãn 是thị 心tâm 之chi 所sở 緣duyên 。 勿vật 錯thác 認nhận 之chi 謂vị 得đắc 謂vị 證chứng 。 由do 彼bỉ 眾chúng 生sanh 下hạ 。 結kết 成thành 障chướng 覺giác 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 希hy 望vọng 成thành 道Đạo 。 無vô 令linh 求cầu 悟ngộ 。 唯duy 益ích 多đa 聞văn 。 增tăng 長trưởng 我ngã 見kiến 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 趣thú 果quả 迷mê 因nhân 也dã 。 增tăng 長trưởng 我ngã 見kiến 。 即tức 華hoa 嚴nghiêm 所sở 云vân 。 不bất 能năng 了liễu 自tự 心tâm 。 增tăng 長trưởng 一nhất 切thiết 惡ác 等đẳng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 希hy 望vọng 成thành 道Đạo 。 趣thú 果quả 也dã 。 惟duy 益ích 多đa 聞văn 。 迷mê 固cố 也dã 。 即tức 知tri 先tiên 須tu 悟ngộ 道đạo 。 然nhiên 後hậu 多đa 聞văn 增tăng 慧tuệ 。 末mạt 世thế 之chi 人nhân 。 多đa 迷mê 此thử 意ý 。 唯duy 宗tông 名danh 數số 。 不bất 務vụ 了liễu 心tâm 。 心tâm 既ký 不bất 通thông 。 解giải 義nghĩa 唯duy 多đa 。 我ngã 見kiến 唯duy 長trường/trưởng 。 故cố 下hạ 云vân 增tăng 長trưởng 我ngã 見kiến 。 夫phu 多đa 聞văn 無vô 智trí 慧tuệ 。 是thị 不bất 知tri 實thật 相tướng 。 譬thí 如như 大đại 闇ám 中trung 。 有hữu 燈đăng 而nhi 無vô 目mục 等đẳng 。

但đãn 當đương 精tinh 勤cần 。 降hàng 伏phục 煩phiền 惱não 。 起khởi 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 未vị 得đắc 令linh 得đắc 。 未vị 斷đoạn 令linh 斷đoạn 。 貪tham 瞋sân 愛ái 慢mạn 。 謟siểm 曲khúc 嫉tật 妬đố 。 對đối 境cảnh 不bất 生sanh 。 彼bỉ 我ngã 恩ân 愛ái 。 一nhất 切thiết 寂tịch 滅diệt 。 佛Phật 說thuyết 是thị 人nhân 。 漸tiệm 以dĩ 成thành 就tựu 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 文văn 乃nãi 四tứ 斷đoạn 惑hoặc 成thành 因nhân 也dã 。 但đãn 當đương 精tinh 勤cần 。 誡giới 勸khuyến 之chi 辭từ 也dã 。 降hàng 伏phục 煩phiền 惱não 。 別biệt 標tiêu 所sở 斷đoạn 也dã 。 起khởi 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 通thông 勸khuyến 修tu 斷đoạn 也dã 。 貪tham 瞋sân 愛ái 慢mạn 。 根căn 本bổn 煩phiền 惱não 中trung 三tam 也dã 。 愛ái 無vô 別biệt 性tánh 。 貪tham 類loại 所sở 攝nhiếp 。 謟siểm 曲khúc 嫉tật 妬đố 。 少thiểu 隨tùy 煩phiền 惱não 也dã 。 末mạt 句cú 結kết 成thành 因nhân )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 未vị 得đắc 令linh 得đắc 。 修tu 也dã 。 謂vị 真chân 境cảnh 中trung 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 妙diệu 用dụng 。 未vị 斷đoạn 令linh 斷đoạn 。 斷đoạn 也dã 。 謂vị 顛điên 倒đảo 境cảnh 中trung 。 一nhất 切thiết 障chướng 礙ngại 之chi 法pháp 。 重trọng/trùng 舉cử 彼bỉ 我ngã 恩ân 愛ái 者giả 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 最tối 難nạn/nan 拔bạt 故cố 。 念niệm 盡tận 則tắc 自tự 他tha 俱câu 寂tịch 。 勤cần 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 我ngã 見kiến 習tập 氣khí 漸tiệm 盡tận 。 無vô 上thượng 佛Phật 果Quả 自tự 然nhiên 漸tiệm 成thành 。

求cầu 善Thiện 知Tri 識Thức 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。 若nhược 於ư 所sở 求cầu 。 別biệt 生sanh 憎tăng 愛ái 。 則tắc 不bất 能năng 入nhập 清thanh 淨tịnh 覺giác 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 上thượng 文văn 順thuận 釋thích 。 此thử 文văn 反phản 釋thích 。 偈kệ 有hữu 云vân 。 此thử 人nhân 求cầu 善thiện 友hữu 。 終chung 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。 所sở 求cầu 別biệt 生sanh 心tâm 。 究cứu 竟cánh 非phi 成thành 就tựu )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 商thương 人nhân 入nhập 海hải 。 須tu 假giả 導đạo 師sư 。 學học 者giả 修tu 行hành 。 必tất 資tư 善thiện 友hữu 。 若nhược 於ư 所sở 求cầu 下hạ 。 反phản 明minh 不bất 生sanh 憎tăng 愛ái 。 則tắc 入nhập 覺giác 也dã 。

於ư 是thị 普Phổ 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 去khứ 佛Phật 漸tiệm 遠viễn 。 聖thánh 賢hiền 隱ẩn 伏phục 。 邪tà 法pháp 增tăng 熾sí 。 使sử 諸chư 眾chúng 生sanh 。 求cầu 何hà 等đẳng 人nhân 。 依y 何hà 等đẳng 法Pháp 。 行hành 何hà 等đẳng 行hạnh 。 除trừ 去khứ 何hà 病bệnh 。 云vân 何hà 發phát 心tâm 。 令linh 彼bỉ 群quần 盲manh 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 普Phổ 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 謂vị 從tùng 前tiền 諸chư 過quá 已dĩ 離ly 。 四tứ 相tương/tướng 又hựu 除trừ 。 然nhiên 於ư 用dụng 意ý 行hành 心tâm 。 仍nhưng 餘dư 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 之chi 病bệnh 。 覺giác 猶do 未vị 普phổ 。 至chí 此thử 决# 擇trạch 四tứ 病bệnh 。 覺giác 性tánh 無vô 瑕hà 。 普phổ 覺giác 諸chư 病bệnh 。 故cố 當đương 此thử 矣hĩ )# 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 普Phổ 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 將tương 發phát 大đại 心tâm 。 求cầu 善Thiện 知Tri 識Thức 。 欲dục 修tu 行hành 者giả 。 當đương 求cầu 一nhất 切thiết 。 正chánh 知tri 見kiến 人nhân 。 心tâm 不bất 住trụ 相tướng 。 不bất 著trước 聲Thanh 聞Văn 。 緣Duyên 覺Giác 境cảnh 界giới 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 下hạ 俱câu 指chỉ 示thị 明minh 師sư 令linh 事sự 。 文văn 凡phàm 三tam 。 此thử 合hợp 下hạ 令linh 識thức 也dã 。 此thử 言ngôn 順thuận 行hành 。 下hạ 言ngôn 逆nghịch 行hành )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 善Thiện 知Tri 識Thức 者giả 。 謂vị 善thiện 能năng 識thức 真chân 妄vọng 。 知tri 病bệnh 識thức 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 初sơ 心tâm 便tiện 令linh 求cầu 者giả 。 正chánh 知tri 見kiến 人nhân 。 謂vị 善thiện 達đạt 覺giác 性tánh 。 不bất 因nhân 修tu 生sanh 。 決quyết 擇trạch 無vô 疑nghi 者giả 。 心tâm 不bất 住trụ 相tướng 者giả 。 離ly 凡phàm 夫phu 煩phiền 惱não 境cảnh 界giới 。 不bất 著trước 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 者giả 。 離ly 二Nhị 乘Thừa 滯trệ 寂tịch 境cảnh 界giới 。

雖tuy 現hiện 塵trần 勞lao 。 心tâm 恆hằng 清thanh 淨tịnh 。 示thị 有hữu 諸chư 過quá 。 讚tán 歎thán 梵Phạm 行hạnh 。 不bất 令linh 眾chúng 生sanh 。 入nhập 不bất 律luật 儀nghi 。 求cầu 如như 是thị 人nhân 。 即tức 得đắc 成thành 就tựu 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 心tâm 恆hằng 清thanh 淨tịnh 如như 淨tịnh 名danh 所sở 云vân 。 雖tuy 有hữu 妻thê 子tử 。 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 等đẳng 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 在tại 家gia 。 與dữ 妻thê 子tử 俱câu 。 未vị 曾tằng 捨xả 離ly 。 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm )# 。

(# 斐# 休hưu 曰viết 。 或hoặc 為vi 利lợi 益ích 。 或hoặc 有hữu 別biệt 緣duyên 。 所sở 作tác 非phi 儀nghi 。 暫tạm 乖quai 真chân 故cố 。 故cố 示thị 諸chư 有hữu 過quá 者giả 。 秪# 得đắc 貶biếm 己kỷ 承thừa 非phi 。 不bất 得đắc 非phi 說thuyết 理lý 以dĩ 誤ngộ 凡phàm 下hạ )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 塵trần 勞lao 。 即tức 貪tham 等đẳng 也dã 。 心tâm 恆hằng 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 現hiện 染nhiễm 之chi 中trung 而nhi 不bất 染nhiễm 也dã 。 示thị 諸chư 有hữu 過quá 。 謂vị 欲dục 度độ 眾chúng 生sanh 。 先tiên 以dĩ 同đồng 事sự 相tướng 攝nhiếp 。 但đãn 為vi 同đồng 事sự 相tướng 攝nhiếp 故cố 。 雖tuy 現hiện 諸chư 過quá 。 常thường 雖tuy 讚tán 歎thán 真chân 實thật 梵Phạm 行hạnh 。 故cố 論luận 云vân 。 壞hoại 見kiến 之chi 人nhân 。 雖tuy 不bất 壞hoại 行hành 。 不bất 堪kham 與dữ 眾chúng 生sanh 為vi 其kỳ 道Đạo 眼nhãn 。 雖tuy 壞hoại 行hành 而nhi 不bất 破phá 見kiến 者giả 。 是thị 則tắc 人nhân 天thiên 真chân 勝thắng 福phước 田điền 。 求cầu 如như 是thị 人nhân 下hạ 。 結kết 成thành 大đại 益ích 。

末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 見kiến 如như 是thị 人nhân 。 應ưng 當đương 供cúng 養dường 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 彼bỉ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 四tứ 威uy 儀nghi 中trung 。 常thường 現hiện 清thanh 淨tịnh 。 乃nãi 至chí 示thị 現hiện 。 種chủng 種chủng 過quá 患hoạn 。 心tâm 無vô 憍kiêu 慢mạn 。 況huống 復phục 摶đoàn 財tài 。 妻thê 子tử 眷quyến 屬thuộc 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 即tức 令linh 事sự 師sư 。 末mạt 世thế 下hạ 。 舉cử 身thân 命mạng 之chi 難nạn/nan 。 況huống 復phục 下hạ 。 例lệ 身thân 外ngoại 之chi 易dị )# 。

(# 智trí 論luận 云vân 。 於ư 諸chư 師sư 尊tôn 。 如như 世Thế 尊Tôn 想tưởng 。 若nhược 有hữu 能năng 開khai 釋thích 深thâm 義nghĩa 。 於ư 我ngã 有hữu 益ích 。 則tắc 盡tận 心tâm 敬kính 之chi 。 不bất 驗nghiệm 餘dư 惡ác 。 如như 弊tệ 囊nang 盛thịnh 寶bảo 。 不bất 得đắc 以dĩ 囊nang 惡ác 故cố 。 不bất 取thủ 其kỳ 寶bảo 。 又hựu 如như 夜dạ 行hành 險hiểm 道đạo 。 弊tệ 人nhân 執chấp 炬cự 。 不bất 得đắc 以dĩ 人nhân 惡ác 故cố 。 不bất 取thủ 其kỳ 照chiếu 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 復phục 如như 是thị )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 如như 雪Tuyết 山Sơn 捨xả 身thân 。 香hương 城thành 破phá 骨cốt 之chi 類loại 。 彼bỉ 善Thiện 知Tri 識Thức 三tam 句cú 。 惜tích 前tiền 順thuận 行hành 。 乃nãi 至chí 示thị 現hiện 二nhị 句cú 。 指chỉ 前tiền 逆nghịch 行hành 。 心tâm 無vô 憍kiêu 慢mạn 。 明minh 不bất 疑nghi 也dã 。 夫phu 菩Bồ 薩Tát 化hóa 現hiện 。 權quyền 道đạo 難nan 測trắc 。 但đãn 依y 法Pháp 門môn 。 莫mạc 疑nghi 其kỳ 迹tích 。 不bất 以dĩ 順thuận 行hành 。 即tức 效hiệu 虔kiền 誠thành 。 或hoặc 覩đổ 逆nghịch 行hành 。 便tiện 生sanh 憍kiêu 慢mạn 。 況huống 復phục 二nhị 句cú 。 例lệ 身thân 外ngoại 之chi 易dị 。

若nhược 善thiện 男nam 子tử 。 於ư 彼bỉ 善thiện 友hữu 。 不bất 起khởi 惡ác 念niệm 。 即tức 能năng 究cứu 竟cánh 。 成thành 就tựu 正chánh 覺giác 。 心tâm 華hoa 發phát 明minh 。 照chiếu 十thập 方phương 剎sát 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 言ngôn 顯hiển 益ích )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 憍kiêu 慢mạn 若nhược 起khởi 。 惡ác 念niệm 便tiện 生sanh 。 障chướng 覆phú 自tự 心tâm 。 法pháp 何hà 得đắc 人nhân 。 既ký 無vô 惡ác 念niệm 之chi 覆phú 。 即tức 得đắc 正chánh 覺giác 成thành 就tựu 。 覺giác 心tâm 既ký 明minh 。 即tức 慧tuệ 光quang 開khai 發phát 。 能năng 向hướng 無vô 染nhiễm 。 故cố 曰viết 心tâm 華hoa 。 稱xưng 體thể 無vô 邊biên 。 照chiếu 十thập 方phương 剎sát 。

善thiện 男nam 子tử 。 彼bỉ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 所sở 證chứng 妙diệu 法Pháp 。 應ưng 離ly 四tứ 病bệnh 。 云vân 何hà 四tứ 病bệnh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 四tứ 節tiết 。 是thị 分phân 別biệt 四tứ 病bệnh 令linh 除trừ 者giả 。 此thử 乃nãi 總tổng 標tiêu 徵trưng 起khởi 。 下hạ 文văn 別biệt 釋thích 行hành 相tương/tướng )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 心tâm 病bệnh 無vô 邊biên 。 要yếu 唯duy 此thử 四tứ 。 隨tùy 有hữu 其kỳ 一nhất 。 即tức 不bất 堪kham 為vi 師sư 。

一nhất 者giả 作tác 病bệnh 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 於ư 本bổn 心tâm 。 作tác 種chủng 種chủng 行hạnh 。 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 非phi 作tác 得đắc 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 病bệnh 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 言ngôn 生sanh 。 心tâm 造tạo 作tác 病bệnh 。 若nhược 了liễu 覺giác 性tánh 本bổn 圓viên 。 不bất 用dụng 興hưng 心tâm 求cầu 益ích 。 不bất 興hưng 心tâm 處xứ 。 即tức 合hợp 覺giác 心tâm 。 合hợp 覺giác 心tâm 時thời 。 自tự 無vô 諸chư 妄vọng 。 無vô 諸chư 妄vọng 已dĩ 。 則tắc 所sở 作tác 相tương 應ứng 。 積tích 土thổ/độ 聚tụ 沙sa 。 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 辨biện 相tương/tướng 也dã 。 思tư 惟duy 揣đoàn 度độ 。 計kế 校giảo 籌trù 量lượng 。 興hưng 心tâm 運vận 為vi 。 擬nghĩ 作tác 行hành 相tương/tướng 。 造tạo 塔tháp 造tạo 寺tự 供cung 佛Phật 供cung 僧Tăng 。 持trì 咒chú 持trì 經Kinh 。 僧Tăng 講giảng 俗tục 云vân 。 端đoan 然nhiên 宴yến 坐tọa 。 種chủng 種chủng 施thí 為vi 止chỉ 息tức 深thâm 山sơn 遊du 歷lịch 世thế 界giới 。 勤cần 憂ưu 衣y 食thực 。 謂vị 是thị 道đạo 緣duyên 。 故cố 受thọ 飢cơ 寒hàn 。 將tương 為vi 功công 德đức 。 觀quán 空không 觀quán 有hữu 。 愛ái 身thân 厭yếm 身thân 。 於ư 多đa 行hành 門môn 。 隨tùy 執chấp 其kỳ 一nhất 。 託thác 此thử 一nhất 行hành 。 欲dục 契khế 覺giác 心tâm 。 圓viên 覺giác 性tánh 非phi 造tạo 作tác 。 造tạo 作tác 如như 何hà 契khế 之chi 。

二nhị 者giả 任nhậm 病bệnh 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 不bất 斷đoạn 生sanh 死tử 。 不bất 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 涅Niết 槃Bàn 生sanh 死tử 。 無vô 起khởi 滅diệt 念niệm 。 任nhậm 彼bỉ 一nhất 切thiết 。 隨tùy 諸chư 法pháp 性tánh 。 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 非phi 任nhậm 有hữu 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 病bệnh 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 言ngôn 任nhậm 意ý 浮phù 沉trầm 病bệnh )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 任nhậm 病bệnh 如như 好hảo/hiếu 閉bế 任nhậm 閑nhàn 。 逢phùng 飢cơ 即tức 餐xan 。 遇ngộ 衣y 即tức 著trước 。 好hảo/hiếu 事sự 惡ác 事sự 一nhất 切thiết 不bất 知tri 。 任nhậm 運vận 而nhi 行hành 。 信tín 緣duyên 而nhi 活hoạt 。 睡thụy 來lai 即tức 臥ngọa 。 興hưng 來lai 即tức 行hành 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 何hà 定định 去khứ 住trụ 。 此thử 病bệnh 因nhân 前tiền 云vân 圓viên 覺giác 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 無vô 修tu 習tập 。 依y 於ư 未vị 覺giác 。 幻huyễn 力lực 修tu 習tập 。 失thất 彼bỉ 文văn 意ý 。 故cố 成thành 任nhậm 病bệnh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 意ý 云vân 生sanh 死tử 是thị 空không 。 更cánh 何hà 所sở □# 涅Niết 槃Bàn 本bổn 寂tịch 。 何hà 假giả 修tu 求cầu 。 不bất 厭yếm 不bất 欣hân 。 無vô 起khởi 滅diệt 念niệm 。 任nhậm 彼bỉ 一nhất 切thiết 。 隨tùy 諸chư 法pháp 性tánh 。 如như 火hỏa 熱nhiệt 水thủy 濕thấp 之chi 類loại 。 各các 各các 差sai 別biệt 。 妄vọng 從tùng 他tha 妄vọng 。 真chân 任nhậm 他tha 真chân 。 各các 稱xưng 其kỳ 心tâm 。 何hà 必tất 改cải 作tác 。 自tự 謂vị 已dĩ 覺giác 。 何hà 必tất 作tác 幻huyễn 。 故cố 成thành 任nhậm 病bệnh 。 此thử 乃nãi 放phóng 縱túng/tung 身thân 心tâm 。 復phục 令linh 善thiện 惡ác 不bất 拘câu 。 即tức 名danh 無vô 記ký 之chi 性tánh 。 七thất 賢hiền 豈khởi 是thị 大Đại 道Đạo 。 四tứ 皓hạo 寧ninh 為vi 聖thánh 人nhân 。 尚thượng 昧muội 欲dục 天thiên 。 焉yên 冥minh 覺giác 體thể 。 故cố 前tiền 云vân 。 若nhược 不bất 修tu 行hành 。 常thường 居cư 幻huyễn 化hóa 。 云vân 何hà 解giải 脫thoát 。

三tam 者giả 止chỉ 病bệnh 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 今kim 自tự 心tâm 。 永vĩnh 息tức 諸chư 念niệm 。 得đắc 一nhất 切thiết 性tánh 。 寂tịch 然nhiên 平bình 等đẳng 。 以dĩ 此thử 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 非phi 止chỉ 合hợp 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 病bệnh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 止chỉ 息tức 妄vọng 情tình 之chi 病bệnh )# 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 病bệnh 從tùng 前tiền 靜tĩnh 觀quán 中trung 來lai 。 迷mê 彼bỉ 取thủ 靜tĩnh 為vi 行hạnh 。 及cập 證chứng 諸chư 念niệm 之chi 言ngôn 。 因nhân 成thành 此thử 病bệnh )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 生sanh 心tâm 恐khủng 非phi 。 隨tùy 情tình 慮lự 失thất 。 一nhất 向hướng 止chỉ 息tức 妄vọng 心tâm 。 自tự 謂vị 妄vọng 盡tận 。 自tự 然nhiên 平bình 等đẳng 。 以dĩ 此thử 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 見kiến 念niệm 既ký 乖quai 。 性tánh 本bổn 靈linh 明minh 。 迷mê 照chiếu 亦diệc 失thất 。 念niệm 無vô 而nhi 有hữu 。 既ký 止chỉ 息tức 令linh 無vô 。 照chiếu 有hữu 而nhi 隱ẩn 。 何hà 不bất 觀quán 察sát 令linh 顯hiển 。 又hựu 真chân 本bổn 無vô 念niệm 。 念niệm 既ký 乖quai 真chân 。 性tánh 本bổn 無vô 止chỉ 。 止chỉ 亦diệc 違vi 性tánh 。 故cố 言ngôn 非phi 止chỉ 合hợp 故cố 。

四tứ 者giả 滅diệt 病bệnh 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 今kim 永vĩnh 斷đoạn 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 身thân 心tâm 畢tất 竟cánh 。 空không 無vô 所sở 有hữu 。 何hà 況huống 根căn 塵trần 。 虗hư 妄vọng 境cảnh 界giới 。 一nhất 切thiết 永vĩnh 寂tịch 。 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 非phi 寂tịch 相tướng 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 病bệnh 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 滅diệt 除trừ 心tâm 境cảnh 之chi 病bệnh 。 前tiền 但đãn 止chỉ 息tức 心tâm 念niệm 令linh 寂tịch 。 此thử 則tắc 計kế 於ư 身thân 心tâm 根căn 塵trần 。 本bổn 來lai 空không 寂tịch 。 又hựu 前tiền 不bất 妨phương 見kiến 有hữu 根căn 塵trần 。 但đãn 不bất 隨tùy 念niệm 愛ái 染nhiễm 。 故cố 云vân 止chỉ 息tức 。 此thử 則tắc 於ư 根căn 。 塵trần 亦diệc 無vô 。 堅kiên 持trì 空không 寂tịch 之chi 相tướng 。 由do 見kiến 空không 無vô 。 故cố 云vân 除trừ 滅diệt 。 此thử 病bệnh 從tùng 寂tịch 觀quán 中trung 來lai 。 彼bỉ 諸chư 輪luân 中trung 。 皆giai 云vân 寂tịch 滅diệt 及cập 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 迷mê 彼bỉ 成thành 此thử )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 煩phiền 惱não 之chi 本bổn 。 即tức 是thị 身thân 心tâm 。 若nhược 執chấp 身thân 心tâm 。 煩phiền 惱não 何hà 斷đoạn 。 故cố 標tiêu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 釋thích 以dĩ 身thân 空không 。 又hựu 斷đoạn 盡tận 煩phiền 惱não 。 空không 卻khước 身thân 心tâm 。 身thân 心tâm 尚thượng 空không 。 根căn 塵trần 何hà 有hữu 。 身thân 等đẳng 本bổn 空không 。 故cố 名danh 永vĩnh 寂tịch 。 諸chư 相tướng 既ký 泯mẫn 。 寂tịch 相tương/tướng 現hiện 前tiền 。 擬nghĩ 將tương 此thử 心tâm 求cầu 證chứng 圓viên 覺giác 。 夫phu 覺giác 體thể 靈linh 明minh 。 不bất 唯duy 寂tịch 滅diệt 。 今kim 滅diệt 惑hoặc 住trụ 寂tịch 。 豈khởi 得đắc 相tương 應ứng 。 況huống 圓viên 覺giác 者giả 。 非phi 動động 非phi 靜tĩnh 。 雙song 融dung 動động 靜tĩnh 。 恆Hằng 沙sa 妙diệu 用dụng 。 無vô 礙ngại 難nan 思tư 。 住trụ 寂tịch 之chi 心tâm 。 何hà 能năng 契khế 合hợp 。 言ngôn 即tức 似tự 近cận 。 理lý 即tức 全toàn 踈sơ 。 與dữ 理lý 相tương 違vi 。 故cố 言ngôn 非phi 也dã 。

離ly 四tứ 病bệnh 者giả 。 則tắc 知tri 清thanh 淨tịnh 。 作tác 是thị 觀quán 者giả 。 名danh 為vi 正chánh 觀quán 。 若nhược 他tha 觀quán 者giả 。 名danh 為vi 邪tà 觀quán 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 即tức 結kết 明minh 真chân 偽ngụy )# 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 作tác 是thị 觀quán 者giả 。 離ly 四tứ 也dã 。 他tha 觀quán 者giả 。 取thủ 四tứ 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 將tương 前tiền 四tứ 行hành 。 自tự 驗nghiệm 其kỳ 心tâm 。 隨tùy 落lạc 一nhất 門môn 。 則tắc 知tri 是thị 病bệnh 。 故cố 言ngôn 離ly 者giả 。 則tắc 知tri 清thanh 淨tịnh 。 病bệnh 除trừ 法pháp 在tại 。 是thị 正chánh 觀quán 也dã 。 又hựu 更cánh 生sanh 情tình 。 便tiện 信tín 胷# 襟khâm 。 別biệt 為vi 見kiến 解giải 者giả 。 邪tà 觀quán 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 欲dục 修tu 行hành 者giả 。 應ưng 當đương 盡tận 命mạng 。 供cúng 養dường 善thiện 友hữu 。 事sự 善Thiện 知Tri 識Thức 。 彼bỉ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 欲dục 求cầu 親thân 近cận 。 應ưng 斷đoạn 憍kiêu 慢mạn 。 若nhược 復phục 遠viễn 離ly 。 應ưng 斷đoạn 瞋sân 恨hận 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 合hợp 下hạ 是thị 辨biện 事sự 師sư 之chi 心tâm 。 此thử 當đương 答đáp 第đệ 三tam 行hành 何hà 等đẳng 行hạnh 之chi 問vấn 。 故cố 標tiêu 云vân 欲dục 修tu 行hành 者giả 。 結kết 云vân 如như 是thị 脩tu 行hành 。 然nhiên 且thả 唯duy 說thuyết 事sự 師sư 。 更cánh 無vô 別biệt 行hành 。 故cố 。 但đãn 作tác 此thử 科khoa 判phán 以dĩ 當đương 修tu 行hành )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 夫phu 善thiện 友hữu 度độ 人nhân 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 師sư 徒đồ 心tâm 契khế 。 法pháp 意ý 方phương 傳truyền 。 是thị 以dĩ 俯phủ 就tựu 物vật 機cơ 。 相tương 親thân 相tương 近cận 。 愚ngu 者giả 無vô 識thức 。 憍kiêu 慢mạn 便tiện 生sanh 。 慢mạn 既ký 翳ế 心tâm 。 即tức 不bất 入nhập 道đạo 。 故cố 云vân 應ưng 斷đoạn 。 或hoặc 欲dục 除trừ 慢mạn 。 或hoặc 遇ngộ 異dị 緣duyên 。 相tương/tướng 去khứ 相tương 離ly 。 便tiện 生sanh 瞋sân 恨hận 云vân 。 踈sơ 我ngã 親thân 彼bỉ 。 說thuyết 愛ái 說thuyết 憎tăng 。 既ký 一nhất 念niệm 瞋sân 。 百bách 萬vạn 障chướng 起khởi 。 非phi 論luận 失thất 道đạo 。 亦diệc 墮đọa 三tam 途đồ 。 故cố 此thử 令linh 斷đoạn 。

現hiện 逆nghịch 順thuận 境cảnh 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 了liễu 知tri 身thân 心tâm 。 畢tất 竟cánh 平bình 等đẳng 。 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 同đồng 體thể 無vô 異dị 。 如như 是thị 修tu 行hành 。 方phương 入nhập 圓viên 覺giác 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 言ngôn 。 若nhược 不bất 了liễu 善thiện 友hữu 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 與dữ 己kỷ 同đồng 體thể 者giả 。 則tắc 雖tuy 知tri 菩Bồ 提Đề 可khả 進tiến 。 而nhi 不bất 能năng 屈khuất 節tiết 事sự 師sư 。 雖tuy 知tri 薩tát 埵đóa 可khả 悲bi 。 而nhi 不bất 能năng 忘vong 軀khu 弘hoằng 道đạo 。 故cố 此thử 示thị 也dã )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 遠viễn 離ly 名danh 逆nghịch 。 親thân 近cận 名danh 順thuận 。 又hựu 違vi 情tình 曰viết 逆nghịch 。 隨tùy 情tình 曰viết 順thuận 。 故cố 勝thắng 鬘man 云vân 。 應ưng 攝nhiếp 受thọ 者giả 。 而nhi 攝nhiếp 受thọ 之chi 。 應ưng 折chiết 伏phục 者giả 。 而nhi 折chiết 伏phục 之chi 。 則tắc 佛Phật 法Pháp 久cửu 住trụ 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 心tâm 無vô 改cải 易dị 也dã 。 了liễu 知tri 身thân 心tâm 下hạ 。 結kết 示thị 同đồng 體thể 悲bi 智trí 。 如như 是thị 下hạ 。 結kết 因nhân 成thành 果quả 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 不bất 得đắc 成thành 道Đạo 。 由do 有hữu 無vô 始thỉ 。 自tự 他tha 憎tăng 愛ái 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 。 故cố 未vị 解giải 脫thoát 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 觀quán 彼bỉ 怨oán 家gia 。 如như 己kỷ 父phụ 母mẫu 。 心tâm 無vô 有hữu 二nhị 。 即tức 除trừ 諸chư 病bệnh 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 自tự 他tha 憎tăng 愛ái 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 明minh 除trừ 病bệnh 之chi 行hành 。 是thị 答đáp 第đệ 四tứ 除trừ 去khứ 何hà 病bệnh 之chi 問vấn 。 文văn 凡phàm 三tam 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 明minh 所sở 治trị 也dã 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 下hạ 。 言ngôn 一nhất 等đẳng 心tâm 觀quán 人nhân 也dã 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 言ngôn 二nhị 等đẳng 心tâm 觀quán 法pháp 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 自tự 他tha 憎tăng 愛ái 。 前tiền 已dĩ 頻tần 明minh 。 今kim 復phục 說thuyết 者giả 。 是thị 種chủng 子tử 故cố 。 是thị 入nhập 道đạo 微vi 細tế 病bệnh 故cố 。 由do 此thử 種chủng 子tử 。 難nạn/nan 契khế 圓viên 明minh 。 故cố 隨tùy 所sở 聞văn 法Pháp 門môn 。 即tức 生sanh 心tâm 作tác 意ý 。 捨xả 此thử 取thủ 彼bỉ 。 憎tăng 妄vọng 愛ái 真chân 。 難nan 忘vong 能năng 所sở 。 故cố 後hậu 云vân 即tức 除trừ 諸chư 病bệnh 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 下hạ 。 是thị 以dĩ 冤oan 家gia 父phụ 母mẫu 無vô 二nhị 。 例lệ 此thử 觀quán 法pháp 。 應ưng 云vân 涅Niết 槃Bàn 生sanh 死tử 不bất 殊thù 。 不bất 殊thù 則tắc 無vô 。 自tự 他tha 憎tăng 愛ái 。 故cố 知tri 諸chư 病bệnh 祗chi 由do 愛ái 真chân 憎tăng 妄vọng 。 見kiến 自tự 見kiến 他tha 。 故cố 不bất 能năng 久cửu 事sự 師sư 宗tông 。 但đãn 自tự 生sanh 情tình 起khởi 行hành 。 今kim 既ký 斷đoạn 斯tư 種chủng 子tử 。 則tắc 諸chư 病bệnh 自tự 除trừ 。 所sở 以dĩ 觀quán 人nhân 中trung 云vân 。 即tức 除trừ 諸chư 病bệnh 。 此thử 云vân 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

善thiện 男nam 子tử 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 欲dục 求cầu 圓viên 覺giác 。 應ưng 當đương 發phát 心tâm 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 盡tận 於ư 虗hư 空không 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 我ngã 皆giai 令linh 入nhập 。 究cứu 竟cánh 圓viên 覺giác 。 於ư 圓viên 覺giác 中trung 。 無vô 取thủ 覺giác 者giả 。 除trừ 彼bỉ 我ngã 人nhân 。 一nhất 切thiết 諸chư 相tướng 。 如như 是thị 發phát 心tâm 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 顯hiển 發phát 人nhân 深thâm 廣quảng 。 正chánh 答đáp 第đệ 五ngũ 問vấn 也dã 。 文văn 凡phàm 三tam 。 一nhất 總tổng 標tiêu 發phát 心tâm 。 盡tận 於ư 虛hư 空không 下hạ 。 別biệt 以dĩ 相tương/tướng 。 如như 是thị 二nhị 句cú 。 通thông 結kết 離ly 耶da )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 諸chư 佛Phật 因Nhân 地Địa 。 皆giai 發phát 此thử 心tâm 。 依y 此thử 願nguyện 修tu 。 方phương 成thành 正chánh 覺giác 。 若nhược 無vô 心tâm 願nguyện 策sách 引dẫn 所sở 修tu 。 行hành 亦diệc 不bất 成thành 。 盡tận 於ư 虗hư 空không 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 廣quảng 大đại 心tâm 也dã 。 我ngã 皆giai 令linh 入nhập 。 究cứu 竟cánh 圓viên 覺giác 。 第đệ 一nhất 心tâm 也dã 。 於ư 圓viên 覺giác 中trung 。 無vô 取thủ 覺giác 者giả 。 常thường 心tâm 也dã 。 除trừ 彼bỉ 我ngã 人nhân 。 一nhất 切thiết 諸chư 相tướng 。 不bất 顛điên 倒đảo 心tâm 也dã 。 如như 是thị 發phát 心tâm 。 便tiện 離ly 邪tà 見kiến 。 故cố 偈kệ 語ngữ 有hữu 云vân 。 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 究cứu 竟cánh 入nhập 圓viên 覺giác 。 無vô 彼bỉ 我ngã 人nhân 相tướng 。 當đương 依y 正chánh 智trí 慧tuệ 。 便tiện 得đắc 超siêu 邪tà 見kiến 。 證chứng 覺giác 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。

於ư 是thị 圓Viên 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 已dĩ 得đắc 開khai 悟ngộ 。 若nhược 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 未vị 得đắc 悟ngộ 者giả 。 云vân 何hà 安an 居cư 。 修tu 此thử 圓viên 覺giác 。 清thanh 淨tịnh 境cảnh 界giới 。 此thử 圓viên 覺giác 中trung 。 三tam 種chủng 淨tịnh 觀quán 。 以dĩ 何hà 為vi 首thủ 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 宗tông 中trung 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 與dữ 佛Phật 問vấn 答đáp 。 發phát 揚dương 本bổn 意ý 。 欲dục 顯hiển 圓viên 覺giác 。 但đãn 緣duyên 節tiết 節tiết 過quá 思tư 未vị 盡tận 。 義nghĩa 意ý 未vị 圓viên 。 收thu 機cơ 未vị 普phổ 。 故cố 表biểu 法pháp 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 標tiêu 圓viên 覺giác 之chi 名danh 。 今kim 始thỉ 顯hiển 之chi )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 得đắc 名danh 圓viên 覺giác 。 今kim 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 前tiền 雖tuy 病bệnh 盡tận 理lý 圓viên 。 仍nhưng 恐khủng 下hạ 根căn 難nan 入nhập 。 此thử 又hựu 曲khúc 開khai 方phương 便tiện 。 三tam 期kỳ 道Đạo 場Tràng 。 即tức 上thượng 中trung 下hạ 機cơ 。 普phổ 歸quy 圓viên 覺giác 。 二nhị 由do 前tiền 節tiết 級cấp 行hành 解giải 已dĩ 圓viên 。 至chí 此thử 名danh 為vi 證chứng 極cực 。 證chứng 極cực 之chi 境cảnh 。 更cánh 無vô 別biệt 體thể 。 唯duy 是thị 圓viên 覺giác 。 三tam 最tối 初sơ 標tiêu 指chỉ 圓viên 覺giác 為vì 陀đà 羅la 尼ni 門môn 者giả 。 從tùng 本bổn 起khởi 末mạt 。 今kim 顯hiển 義nghĩa 已dĩ 周chu 。 還hoàn 至chí 圓viên 覺giác 者giả 。 攝nhiếp 末mạt 歸quy 本bổn 。 表biểu 此thử 三tam 意ý 。 故cố 當đương 此thử 門môn 。 若nhược 佛Phật 滅diệt 後hậu 三tam 句cú 。 舉cử 所sở 為vi 也dã 。 云vân 何hà 安an 居cư 三tam 句cú 。 問vấn 道Đạo 場Tràng 也dã 。 此thử 圓viên 覺giác 中trung 三tam 句cú 。 問vấn 加gia 行hành 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 圓Viên 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 若nhược 佛Phật 現hiện 在tại 。 當đương 正chánh 思tư 惟duy 。 若nhược 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 施thi 設thiết 形hình 像tượng 。 心tâm 存tồn 目mục 想tưởng 。 生sanh 正chánh 憶ức 念niệm 。 還hoàn 同đồng 如Như 來Lai 。 常thường 住trụ 之chi 日nhật 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 若nhược 佛Phật 現hiện 在tại 下hạ 。 稱xưng 理lý 說thuyết 者giả 。 謂vị 觀quán 行hành 無vô 間gian 。 是thị 佛Phật 現hiện 在tại 。 間gian 斷đoạn 之chi 時thời 。 是thị 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 斷đoạn 後hậu 復phục 作tác 觀quán 行hành 思tư 惟duy 。 是thị 設thiết 像tượng 存tồn 想tưởng )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 若nhược 佛Phật 現hiện 在tại 。 對đối 當đương 會hội 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 當đương 正chánh 思tư 惟duy 句cú 。 明minh 不bất 假giả 設thiết 像tượng 等đẳng 。 當đương 知tri 惟duy 心tâm 。 無vô 外ngoại 境cảnh 界giới 。 若nhược 復phục 滅diệt 後hậu 。 對đối 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 也dã 。 施thi 設thiết 下hạ 。 明minh 設thiết 像tượng 之chi 意ý 。 謂vị 大đại 師sư 去khứ 世thế 。 不bất 覩đổ 真chân 儀nghi 。 設thiết 像tượng 諦đế 觀quán 。 引dẫn 心tâm 入nhập 法pháp 。 相tương/tướng 即tức 無vô 相tướng 。 即tức 見kiến 如Như 來Lai 。 亦diệc 可khả 想tưởng 佛Phật 真chân 身thân 。 常thường 在tại 不bất 滅diệt 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 先tiên 取thủ 至chí 靜tĩnh 。 不bất 起khởi 思tư 念niệm 。 靜tĩnh 極cực 便tiện 覺giác 。 如như 是thị 初sơ 靜tĩnh 。 從tùng 於ư 一nhất 身thân 。 至chí 一nhất 世thế 界giới 。 覺giác 亦diệc 如như 是thị 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 如như 是thị 初sơ 靜tĩnh 下hạ 。 應ưng 云vân 靜tĩnh 即tức 是thị 體thể 是thị 定định 。 覺giác 即tức 是thị 慧tuệ 是thị 用dụng 。 初sơ 觀quán 成thành 不bất 見kiến 自tự 身thân 之chi 相tướng 。 名danh 一nhất 身thân 靜tĩnh 。 以dĩ 身thân 靜tĩnh 時thời 當đương 體thể 是thị 覺giác 。 名danh 一nhất 身thân 覺giác 。 世thế 界giới 亦diệc 然nhiên )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 靜tĩnh 極cực 便tiện 覺giác 。 超siêu 動động 靜tĩnh 相tương/tướng 。 圓viên 覺giác 顯hiển 現hiện 。 如như 前tiền 從tùng 空không 入nhập 中trung 也dã 。 如như 是thị 初sơ 靜tĩnh 三tam 句cú 。 釋thích 上thượng 靜tĩnh 相tương/tướng 。 自tự 他tha 普phổ 徧biến 。 徧biến 靜tĩnh 雖tuy 無vô 前tiền 後hậu 。 約ước 行hành 人nhân 趣thú 入nhập 故cố 。 從tùng 陿hiệp 至chí 寬khoan 。 覺giác 亦diệc 如như 是thị 句cú 。 例lệ 於ư 靜tĩnh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 寬khoan 徧biến 滿mãn 。 一nhất 世thế 界giới 者giả 。 一nhất 世thế 界giới 中trung 。 有hữu 一nhất 眾chúng 生sanh 。 起khởi 一nhất 念niệm 者giả 。 皆giai 悉tất 能năng 知tri 。 百bách 千thiên 世thế 界giới 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 終chung 不bất 可khả 取thủ 。

(# 宗tông 密mật 曰viết 。 上thượng 節tiết 言ngôn 修tu 靜tĩnh 觀quán 成thành 。 此thử 節tiết 言ngôn 起khởi 功công 用dụng 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 下hạ 。 誡giới 邪tà 證chứng 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 知tri 眾chúng 生sanh 念niệm 者giả 。 世thế 界giới 既ký 全toàn 成thành 覺giác 。 眾chúng 生sanh 全toàn 在tại 覺giác 中trung 。 故cố 所sở 起khởi 念niệm 。 無vô 不bất 了liễu 達đạt 。 如như 影ảnh 入nhập 鏡kính 。 鏡kính 照chiếu 無vô 遺di 。 □# 發phát 則tắc 同đồng 時thời 已dĩ 徧biến 。 故cố 曰viết 百bách 千thiên 世thế 界giới 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 下hạ 。 謂vị 信tín 解giải 行hành 證chứng 。 雖tuy 階giai 級cấp 不bất 同đồng 。 而nhi 所sở 信tín 乃nãi 至chí 。 所sở 證chứng 之chi 法Pháp 。 元nguyên 來lai 不bất 異dị 。 謂vị 解giải 則tắc 解giải 其kỳ 所sở 信tín 。 修tu 則tắc 修tu 其kỳ 所sở 解giải 。 證chứng 則tắc 證chứng 其kỳ 所sở 修tu 。 今kim 明minh 證chứng 得đắc 境cảnh 界giới 。 若nhược 非phi 本bổn 所sở 信tín 等đẳng 法pháp 。 即tức 不bất 應ưng 取thủ 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 修tu 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 先tiên 當đương 憶ức 想tưởng 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 依y 種chủng 種chủng 門môn 。 漸tiệm 次thứ 修tu 行hành 。 勤cần 苦khổ 三tam 昧muội 。 廣quảng 發phát 大đại 願nguyện 。 自tự 熏huân 成thành 種chủng 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 終chung 不bất 可khả 取thủ 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 節tiết 言ngôn 幻huyễn 觀quán 。 非phi 彼bỉ 下hạ 。 誡giới 邪tà 證chứng 。 靜tĩnh 觀quán 不bất 假giả 外ngoại 緣duyên 。 今kim 起khởi 幻huyễn 門môn 中trung 。 須tu 憑bằng 聖thánh 境cảnh 。 前tiền 威uy 德đức 段đoạn 中trung 圓viên 說thuyết 。 故cố 約ước 大đại 悲bi 化hóa 生sanh 。 今kim 道Đạo 場Tràng 之chi 內nội 。 且thả 自tự 克khắc 脩tu 。 故cố 約ước 大đại 智trí 求cầu 佛Phật )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 以dĩ 大đại 悲bi 為vi 本bổn 。 但đãn 依y 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 種chủng 種chủng 之chi 門môn 。 自tự 然nhiên 具cụ 大đại 悲bi 也dã 。 道Đạo 場Tràng 之chi 內nội 。 且thả 學học 悲bi 心tâm 。 限hạn 滿mãn 對đối 緣duyên 。 即tức 將tương 化hóa 用dụng 。 漸tiệm 次thứ 者giả 。 前tiền 至chí 靜tĩnh 歸quy 體thể 。 功công 則tắc 頓đốn 現hiện 。 今kim 隨tùy 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 故cố 應ưng 漸tiệm 次thứ 。 願nguyện 者giả 希hy 求cầu 欲dục 樂lạc 之chi 義nghĩa 。 眾chúng 生sanh 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 念niệm 念niệm 希hy 欲dục 五ngũ 塵trần 之chi 境cảnh 。 今kim 已dĩ 了liễu 悟ngộ 。 故cố 發phát 心tâm 念niệm 念niệm 。 希hy 欲dục 。 悲bi 智trí 六Lục 度Độ 等đẳng 境cảnh 。 熏huân 心tâm 成thành 習tập 。 故cố 云vân 種chủng 也dã 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 下hạ 。 義nghĩa 同đồng 上thượng 。

善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 修tu 於ư 禪thiền 那na 。 先tiên 取thủ 數sổ 門môn 。 心tâm 中trung 了liễu 知tri 。 生sanh 住trụ 滅diệt 念niệm 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 如như 是thị 周chu 徧biến 。 四tứ 威uy 儀nghi 中trung 。 分phân 別biệt 念niệm 數sổ 。 無vô 不bất 了liễu 知tri 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 進tiến 。 乃nãi 至chí 得đắc 知tri 。 百bách 千thiên 世thế 界giới 。 一nhất 滴tích 之chi 雨vũ 。 猶do 如như 目mục 覩đổ 。 所sở 受thọ 用dụng 物vật 。 非phi 彼bỉ 所sở 聞văn 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 終chung 不bất 可khả 取thủ 。 是thị 名danh 三tam 觀quán 。 初sơ 受thọ 方phương 便tiện 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 寂tịch 觀quán 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 言ngôn 修tu 觀quán 成thành 也dã 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 進tiến 下hạ 。 言ngôn 起khởi 用dụng 功công 也dã 。 非phi 彼bỉ 下hạ 誡giới 邪tà 證chứng 。 是thị 名danh 二nhị 句cú 總tổng 結kết )# 。

(# 補bổ 心tâm 中trung 了liễu 知tri 。 三tam 句cú 註chú 科khoa 云vân 。 靈linh 心tâm 絕tuyệt 待đãi 絕tuyệt 待đãi 無vô 念niệm 。 一nhất 覺giác 靈linh 心tâm 。 豈khởi 非phi 同đồng 邪tà 。 是thị 知tri 絕tuyệt 念niệm 之chi 慧tuệ 。 方phương 能năng 了liễu 知tri 生sanh 住trụ 滅diệt 念niệm )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 此thử 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 先tiên 用dụng 數sổ 息tức 觀quán 門môn 。 治trị 諸chư 覺giác 觀quán 。 漸tiệm 入nhập 妙diệu 境cảnh 。 然nhiên 修tu 出xuất 入nhập 息tức 者giả 。 有hữu 六lục 妙diệu 門môn 。 謂vị 一nhất 數số 。 二nhị 隨tùy 。 三tam 止chỉ 。 四tứ 觀quán 。 五ngũ 還hoàn 。 六lục 淨tịnh 。 或hoặc 依y 次thứ 第đệ 。 或hoặc 隨tùy 便tiện 宜nghi 。 二nhị 者giả 即tức 下hạ 文văn 所sở 知tri 生sanh 滅diệt 心tâm 念niệm 。 便tiện 是thị 數số 門môn 。 由do 前tiền 心tâm 息tức 相tương 依y 。 息tức 調điều 心tâm 淨tịnh 。 故cố 了liễu 知tri 心tâm 中trung 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 麤thô 細tế 妄vọng 念niệm 。 本bổn 末mạt 分phân 齊tề 頭đầu 緒tự 數số 量lượng 。 如như 是thị 周chu 徧biến 四tứ 句cú 。 謂vị 初sơ 則tắc 宴yến 坐tọa 照chiếu 見kiến 。 後hậu 則tắc 行hành 住trụ 皆giai 知tri 。 知tri 即tức 無vô 患hoạn 。 譬thí 如như 妖yêu 魅mị 。 所sở 欲dục 著trước 人nhân 。 若nhược 知tri 其kỳ 名danh 。 自tự 然nhiên 消tiêu 滅diệt 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 如như 人nhân 覺giác 知tri 是thị 賊tặc 。 賊tặc 無vô 能năng 為vi 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 進tiến 下hạ 。 淨tịnh 心tâm 是thị 圓viên 覺giác 自tự 體thể 。 世thế 界giới 本bổn 在tại 其kỳ 中trung 。 觀quán 行hành 成thành 就tựu 。 全toàn 合hợp 靈linh 源nguyên 。 知tri 雨vũ 滴tích 數số 。 固cố 宜nghi 本bổn 分phần/phân 。 非phi 唯duy 雨vũ 滴tích 。 萬vạn 物vật 皆giai 然nhiên 。 凡phàm 夫phu 之chi 類loại 。 迷mê 此thử 真chân 心tâm 。 隨tùy 念niệm 所sở 知tri 。 故cố □# 其kỳ 用dụng 。 末mạt 二nhị 句cú 。 因nhân 前tiền 問vấn 云vân 。 三tam 種chủng 淨tịnh 觀quán 。 以dĩ 何hà 為vi 首thủ 。 故cố 具cụ 答đáp 已dĩ 。 結kết 云vân 是thị 名danh 等đẳng 也dã 。

若nhược 後hậu 末mạt 世thế 。 鈍độn 根căn 眾chúng 生sanh 。 心tâm 欲dục 求cầu 道Đạo 。 不bất 得đắc 成thành 就tựu 。 由do 昔tích 業nghiệp 障chướng 。 當đương 勤cần 懺sám 悔hối 。 常thường 起khởi 希hy 望vọng 。 先tiên 斷đoạn 憎tăng 愛ái 。 嫉tật 妬đố 諂siểm 曲khúc 。 求cầu 勝thắng 上thượng 心tâm 。 三tam 種chủng 淨tịnh 觀quán 。 隨tùy 學học 一nhất 事sự 。 此thử 觀quán 不bất 得đắc 。 復phục 習tập 彼bỉ 觀quán 。 心tâm 不bất 放phóng 捨xả 。 漸tiệm 次thứ 求cầu 證chứng 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 言ngôn 互hỗ 修tu 三tam 觀quán 。 文văn 凡phàm 三tam 。 若nhược 後hậu 末mạt 世thế 下hạ 。 明minh 修tu 觀quán 不bất 成thành 。 由do 〔# 習tập 〕# 業nghiệp 障chướng 下hạ 。 令linh 懺sám 除trừ 惑hoặc 業nghiệp 。 三tam 種chủng 淨tịnh 觀quán 下hạ 。 令linh 隨tùy 便tiện 互hỗ 修tu )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 欲dục 求cầu 道Đạo 不bất 得đắc 成thành 就tựu 。 乃nãi 下hạ 中trung 之chi 下hạ 。 力lực 不bất 遂toại 心tâm 也dã 。 由do 昔tích 業nghiệp 障chướng 下hạ 。 重trọng/trùng 發phát 誓thệ 願nguyện 。 決quyết 心tâm 欲dục 證chứng 。 加gia 功công 勵lệ 志chí 。 懺sám 業nghiệp 斷đoạn 惑hoặc 。 論luận 中trung 亦diệc 云vân 。 若nhược 人nhân 脩tu 行hành 信tín 心tâm 。 以dĩ 從tùng 先tiên 世thế 罪tội 業nghiệp 。 眾chúng 多đa 障chướng 礙ngại 。 應ưng 當đương 勇dũng 猛mãnh 禮lễ 懺sám 等đẳng 。 三tam 種chủng 淨tịnh 觀quán 下hạ 。 言ngôn 有hữu 人nhân 色sắc 相tướng 所sở 礙ngại 。 空không 靜tĩnh 之chi 觀quán 難nạn/nan 成thành 。 先tiên 觀quán 色sắc 幻huyễn 。 幻huyễn 即tức 全toàn 空không 。 靜tĩnh 觀quán 方phương 成thành 。

復phục 有hữu 執chấp 定định 實thật 色sắc 。 礙ngại 於ư 心tâm 識thức 。 難nạn/nan 修tu 幻huyễn 觀quán 。 先tiên 知tri 其kỳ 體thể 本bổn 無vô 。 而nhi 不bất 妨phương 覩đổ 相tương/tướng 。 方phương 成thành 假giả 幻huyễn 。

復phục 有hữu 修tu 中trung 難nạn/nan 成thành 絕tuyệt 待đãi 。 先tiên 知tri 假giả 全toàn 空không 而nhi 無vô 假giả 。 空không 全toàn 假giả 而nhi 無vô 空không 。 空không 假giả 俱câu 無vô 。 絕tuyệt 於ư 對đối 待đãi 。 方phương 成thành 寂tịch 滅diệt 。 又hựu 有hữu 人nhân 直trực 見kiến 心tâm 源nguyên 。 方phương 知tri 諸chư 法pháp 即tức 性tánh 故cố 空không 。 不bất 壞hoại 相tương/tướng 故cố 假giả 。 或hoặc 但đãn 從tùng 性tánh 現hiện 故cố 假giả 。 無vô 別biệt 所sở 現hiện 故cố 空không 。 先tiên 後hậu 綺ỷ 互hỗ 。 如như 說thuyết 輪luân 說thuyết 。

於ư 是thị 賢Hiền 善Thiện 首Thủ 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 此thử 大Đại 乘Thừa 教giáo 。 名danh 字tự 何hà 等đẳng 。 云vân 何hà 奉phụng 持trì 。 眾chúng 生sanh 修tu 習tập 。 得đắc 何hà 功công 德đức 。 云vân 何hà 使sử 我ngã 。 護hộ 持trì 經Kinh 人nhân 。 流lưu 布bố 此thử 教giáo 。 至chí 於ư 何hà 地địa 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 調điều 柔nhu 善thiện 順thuận 曰viết 賢hiền 。 賢hiền 之chi 與dữ 善thiện 。 義nghĩa 意ý 無vô 別biệt 。 賢hiền 則tắc 亞# 聖thánh 。 善thiện 則tắc 順thuận 理lý 。 首thủ 是thị 頭đầu 首thủ 。 欲dục 使sử 萬vạn 善thiện 齊tề 興hưng 。 俱câu 順thuận 真chân 理lý 。 成thành 正chánh 因nhân 位vị 。 亞# 次thứ 聖thánh 果Quả 者giả 。 必tất 藉tạ 經kinh 教giáo 流lưu 通thông 。 經kinh 教giáo 流lưu 通thông 。 是thị 賢hiền 善thiện 之chi 首thủ 。 故cố 流lưu 通thông 分phần/phân 中trung 。 當đương 此thử 菩Bồ 薩Tát )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 事sự 須tu 持trì 教giáo 。 以dĩ 教giáo 貫quán 穿xuyên 。 文văn 既ký 不bất 遺di 。 隨tùy 文văn 解giải 義nghĩa 。 解giải 義nghĩa 先tiên 須tu 識thức 名danh 。 遺di 名danh 於ư 義nghĩa 不bất 了liễu 。 奉phụng 法pháp 者giả 云vân 何hà 持trì 教giáo 。 持trì 教giáo 者giả 得đắc 何hà 利lợi 益ích 。 受thọ 持trì 此thử 經Kinh 者giả 。 云vân 何hà 護hộ 衛vệ 。 流lưu 傳truyền 此thử 教giáo 者giả 。 至chí 何hà 究cứu 竟cánh 。 此thử 賢hiền 善thiện 發phát 問vấn 意ý 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 賢Hiền 善Thiện 首Thủ 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 是thị 經Kinh 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 。 三tam 世thế 如Như 來Lai 。 之chi 所sở 守thủ 護hộ 。 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 歸quy 依y 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 目mục 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 此thử 標tiêu 能năng 說thuyết 能năng 護hộ 之chi 人nhân 也dã )# 。

(# 補bổ 恆Hằng 河Hà 沙sa 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 註chú 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 十thập 方phương 諸chư 如Như 來Lai 。 同đồng 共cộng 一nhất 法Pháp 身thân 。 一nhất 心tâm 一nhất 智trí 慧tuệ 。 力lực 無vô 畏úy 亦diệc 然nhiên 。 又hựu 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 則tắc 隨tùy 有hữu 說thuyết 不bất 說thuyết 。 了liễu 義nghĩa 之chi 教giáo 。 無vô 佛Phật 不bất 譚đàm )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 說thuyết 此thử 經Kinh 佛Phật 。 既ký 是thị 真chân 身thân 。 真chân 身thân 無vô 礙ngại 。 塵trần 沙sa 同đồng 體thể 。 故cố 一nhất 說thuyết 即tức 是thị 多đa 說thuyết 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 我ngã 不bất 見kiến 有hữu 。 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 不bất 說thuyết 此thử 經Kinh 等đẳng 。 守thủ 護hộ 。 亦diệc 如như 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 等đẳng 云vân 。 我ngã 等đẳng 諸chư 佛Phật 。 護hộ 持trì 此thử 法Pháp 。 令linh 未vị 來lai 世thế 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 曾tằng 聞văn 者giả 。 皆giai 悉tất 得đắc 聞văn 。 歸quy 依y 。 謂vị 因nhân 行hành 之chi 中trung 。 無vô 不bất 從tùng 此thử 成thành 佛Phật 。 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 目mục 。 謂vị 推thôi 窮cùng 迷mê 本bổn 。 照chiếu 徹triệt 覺giác 源nguyên 。 是thị 以dĩ 理lý 貫quán 群quần 經kinh 。 義nghĩa 無vô 不bất 盡tận 。 於ư 此thử 若nhược 解giải 。 則tắc 諸chư 教giáo 煥hoán 然nhiên 。 若nhược 不bất 了liễu 之chi 。 何hà 知tri 正Chánh 道Đạo 。 故cố 云vân 眼nhãn 目mục 。

是thị 經Kinh 名danh 大Đại 方Phương 廣Quảng 圓Viên 覺Giác 陀Đà 羅La 尼Ni 。 亦diệc 名danh 修Tu 多Đa 羅La 了Liễu 義Nghĩa 。 亦diệc 名danh 祕Bí 密Mật 王Vương 三Tam 昧Muội 。 亦diệc 名danh 如Như 來Lai 決Quyết 定Định 境Cảnh 界Giới 。 亦diệc 名danh 如Như 來Lai 藏Tạng 、 自Tự 性Tánh 差Sai 別Biệt 。 汝nhữ 當đương 奉phụng 持trì 。

(# 此thử 答đáp 名danh 字tự 之chi 問vấn )# 。

(# 補bổ 。 汝nhữ 當đương 奉phụng 持trì 註chú 。 謂vị 已dĩ 悟ngộ 者giả 。 文văn 性tánh 離ly 而nhi 持trì 法Pháp 。 未vị 悟ngộ 者giả 。 無vô 離ly 文văn 而nhi 持trì 義nghĩa 。 是thị 奉phụng 持trì 之chi 相tướng 也dã )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 非phi 器khí 不bất 聞văn 名danh 秘bí 。 隨tùy 器khí 異dị 聞văn 名danh 秘bí 。 三tam 昧muội 之chi 名danh 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 圓viên 覺giác 三tam 昧muội 。 是thị 彼bỉ 根căn 源nguyên 。 故cố 稱xưng 王vương 也dã 。 決quyết 定định 。 極cực 證chứng 之chi 處xứ 。 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 圓viên 覺giác 在tại 纏triền 之chi 名danh 。 妄vọng 不bất 能năng 變biến 。 名danh 為vi 自tự 性tánh 。 隨tùy 緣duyên 起khởi 妄vọng 。 名danh 為vi 差sai 別biệt 。 又hựu 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 是thị 差sai 別biệt 。 餘dư 義nghĩa 現hiện 前tiền 。 末mạt 句cú 敕sắc 令linh 依y 此thử 名danh 義nghĩa 而nhi 持trì 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 是thị 經Kinh 唯duy 顯hiển 。 如Như 來Lai 境cảnh 界giới 。 唯duy 佛Phật 如Như 來Lai 。 能năng 盡tận 宣tuyên 說thuyết 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 依y 此thử 修tu 行hành 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 進tiến 。 至chí 於ư 佛Phật 地Địa 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 是thị 標tiêu 行hành 所sở 依y 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 是thị 言ngôn 依y 修tu 所sở 至chí )# 。

宗tông 密mật 曰viết 。 經kinh 說thuyết 無vô 明minh 等đẳng 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 正chánh 是thị 佛Phật 境cảnh 。 佛Phật 境cảnh 若nhược 不bất 顯hiển 現hiện 。 眾chúng 生sanh 豈khởi 得đắc 皆giai 空không 。 生sanh 若nhược 不bất 空không 。 豈khởi 徹triệt 覺giác 地địa 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 信tín 位vị 。 即tức 佛Phật 境cảnh 甚thậm 深thâm 。 雖tuy 知tri 與dữ 智trí 殊thù 。 皆giai 佛Phật 境cảnh 界giới 。 是thị 此thử 意ý 也dã 。 由do 經kinh 唯duy 顯hiển 佛Phật 境cảnh 。 故cố 修tu 之chi 必tất 至chí 佛Phật 地địa 。

善thiện 男nam 子tử 。 是thị 經Kinh 名danh 為vi 。 頓Đốn 教Giáo 大Đại 乘Thừa 。 頓đốn 機cơ 眾chúng 生sanh 。 從tùng 此thử 開khai 悟ngộ 。 亦diệc 攝nhiếp 漸tiệm 修tu 。 一nhất 切thiết 群quần 品phẩm 。 譬thí 如như 大đại 海hải 。 不bất 讓nhượng 小tiểu 流lưu 。 乃nãi 至chí 蚊văn 蝱manh 。 及cập 阿a 修tu 羅la 。 飲ẩm 其kỳ 水thủy 者giả 。 皆giai 得đắc 充sung 滿mãn 。

(# 補bổ 註chú 曰viết 。 譬thí 如như 大đại 海hải 。 謂vị 漸tiệm 教giáo 則tắc 乖quai 頓đốn 教giáo 。 頓đốn 門môn 。 必tất 具cụ 漸tiệm 門môn 。 乃nãi 至chí 蚊văn 蝱manh 句cú 。 喻dụ 二Nhị 乘Thừa 受thọ 持trì 。 及cập 阿a 脩tu 羅la 句cú 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 受thọ 持trì )# 。

如như 山sơn 曰viết 。 宗tông 是thị 頓đốn 教giáo 。 事sự 具cụ 漸tiệm 門môn 。 既ký 頓đốn 漸tiệm 俱câu 収thâu 。 則tắc 遲trì 速tốc 皆giai 益ích 。 入nhập 有hữu 不bất 入nhập 。 總tổng 可khả 留lưu 心tâm 。 譬thí 如như 大đại 海hải 。 有hữu 無vô 量lượng 之chi 水thủy 。 飲ẩm 之chi 則tắc 量lượng 腹phúc 少thiểu 多đa 。 圓viên 覺giác 有hữu 無vô 邊biên 法Pháp 門môn 。 受thọ 之chi 則tắc 隨tùy 器khí 頓đốn 漸tiệm 。

圓Viên 覺Giác 經Kinh 精Tinh 解Giải 評Bình 林Lâm 卷quyển 上thượng