相Tướng 宗Tông 八Bát 要Yếu 直Trực 解Giải

明Minh 智Trí 旭 解Giải

六lục 離ly 合hợp 釋thích 法pháp 式thức 略lược 解giải

蕅# 益ích 智trí 旭# 略lược 解giải

西tây 方phương 釋thích 名danh 。 有hữu 其kỳ 六lục 種chủng 。 一nhất 依y 主chủ 。 二nhị 持trì 業nghiệp 。 三tam 有hữu 財tài 。 四tứ 相tương 違vi 。 五ngũ 帶đái 數số 。 六lục 隣lân 近cận 。 以dĩ 此thử 六lục 種chủng 。 有hữu 離ly 合hợp 故cố 。 一nhất 一nhất 具cụ 二nhị 。 若nhược 單đơn 一nhất 字tự 名danh 。 即tức 非phi 六lục 釋thích 。 以dĩ 不bất 得đắc 成thành 離ly 合hợp 相tương/tướng 故cố 。

已dĩ 上thượng 總tổng 標tiêu 。 已dĩ 下hạ 別biệt 釋thích 。 即tức 為vi 六lục 也dã 。

初sơ 依y 主chủ 者giả 。 謂vị 所sở 依y 為vi 主chủ 。 如như 說thuyết 眼nhãn 識thức 識thức 依y 眼nhãn 起khởi 。 即tức 眼nhãn 之chi 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 舉cử 眼nhãn 之chi 主chủ 以dĩ 表biểu 於ư 識thức 也dã 。 亦diệc 名danh 依y 士sĩ 釋thích 。 此thử 即tức 分phần/phân 取thủ 他tha 名danh 如như 眼nhãn 識thức 亦diệc 名danh 為vi 色sắc 識thức 耳nhĩ 識thức 亦diệc 名danh 為vi 聲thanh 識thức 等đẳng 。 如như 子tử 取thủ 父phụ 名danh 名danh 為vi 依y 主chủ 。 父phụ 取thủ 子tử 名danh 。 即tức 名danh 依y 士sĩ 。 所sở 依y 劣liệt 故cố 。

識thức 如như 子tử 。 根căn 如như 父phụ 。 故cố 眼nhãn 識thức 等đẳng 名danh 為vi 依y 主chủ 。 識thức 如như 父phụ 。 塵trần 如như 子tử 。 故cố 色sắc 識thức 等đẳng 名danh 為vi 依y 士sĩ 。 蓋cái 主chủ 勝thắng 而nhi 士sĩ 劣liệt 也dã 。 餘dư 可khả 知tri 。

言ngôn 離ly 合hợp 。 相tương/tướng 者giả 。 離ly 。 謂vị 眼nhãn 者giả 是thị 根căn 。 識thức 者giả 了liễu 別biệt 。 合hợp 。 謂vị 此thử 二nhị 合hợp 名danh 眼nhãn 識thức 。 餘dư 五ngũ 離ly 合hợp 。 準chuẩn 此thử 應ưng 知tri 。

餘dư 五ngũ 指chỉ 下hạ 五ngũ 釋thích 皆giai 有hữu 離ly 合hợp 也dã 。 餘dư 可khả 知tri 。 一nhất 依y 主chủ 釋thích 竟cánh 。

言ngôn 持trì 業nghiệp 者giả

如như 說thuyết 藏tạng 識thức 。 識thức 者giả 是thị 體thể 。 藏tạng 是thị 業nghiệp 用dụng 。 用dụng 能năng 顯hiển 體thể 。 體thể 能năng 持trì 業nghiệp 。 藏tạng 即tức 識thức 故cố 。 名danh 為vi 藏tạng 識thức 。 故cố 名danh 持trì 業nghiệp 。

離ly 之chi 則tắc 藏tạng 是thị 能năng 藏tạng 所sở 藏tạng 執chấp 藏tạng 之chi 義nghĩa 。 識thức 是thị 了liễu 別biệt 之chi 義nghĩa 。 合hợp 之chi 則tắc 識thức 為vi 體thể 藏tạng 為vi 用dụng 。 以dĩ 用dụng 顯hiển 體thể 。 體thể 持trì 于vu 用dụng 。 故cố 名danh 持trì 業nghiệp 也dã 。

亦diệc 名danh 同đồng 依y 釋thích 。 藏tạng 取thủ 含hàm 藏tạng 用dụng 。 識thức 取thủ 了liễu 別biệt 用dụng 。 此thử 二nhị 同đồng 一nhất 所sở 依y 。 故cố 名danh 同đồng 依y 也dã 。

此thử 以dĩ 藏tạng 識thức 二nhị 字tự 俱câu 約ước 用dụng 釋thích 。 而nhi 同đồng 依y 于vu 第đệ 八bát 心tâm 王vương 之chi 體thể 。 故cố 亦diệc 得đắc 名danh 同đồng 依y 釋thích 也dã 。 二nhị 持trì 業nghiệp 釋thích 竟cánh 。

言ngôn 有hữu 財tài 者giả 。 謂vị 從tùng 所sở 有hữu 以dĩ 得đắc 其kỳ 名danh 。 一nhất 如như 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 者giả 。 即tức 有hữu 覺giác 之chi 者giả 。 名danh 為vi 覺giác 者giả 。 此thử 即tức 分phần/phân 取thủ 他tha 名danh 。

離ly 之chi 。 則tắc 者giả 字tự 指chỉ 人nhân 。 覺giác 字tự 指chỉ 法pháp 合hợp 之chi 。 則tắc 者giả 字tự 正chánh 指chỉ 能năng 有hữu 之chi 人nhân 。 名danh 之chi 為vi 自tự 。 覺giác 字tự 乃nãi 指chỉ 所sở 有hữu 之chi 財tài 。 名danh 之chi 為vi 他tha 。 故cố 為vi 分phần/phân 取thủ 他tha 名danh 。

二nhị 如như 俱câu 舍xá 。 非phi 對đối 法Pháp 藏tạng 。 對đối 法Pháp 藏tạng 者giả 。 是thị 本bổn 論luận 名danh 。 為vi 依y 根căn 本bổn 對đối 法Pháp 藏tạng 造tạo 。 故cố 此thử 亦diệc 名danh 為vi 對đối 法Pháp 藏tạng 論luận 。 此thử 全toàn 取thủ 他tha 名danh 。 亦diệc 名danh 有hữu 財tài 釋thích 。

俱câu 舍xá 論luận 是thị 自tự 。 對đối 法Pháp 藏tạng 是thị 他tha 。 依y 對đối 法Pháp 藏tạng 之chi 他tha 。 造tạo 于vu 俱câu 舍xá 論luận 之chi 自tự 。 即tức 名danh 俱câu 舍xá 論luận 。 為vi 對đối 法Pháp 藏tạng 論luận 。 此thử 俱câu 舍xá 論luận 。 能năng 有hữu 對đối 法Pháp 藏tạng 之chi 財tài 。 是thị 全toàn 取thủ 他tha 以dĩ 彰chương 名danh 也dã 。 三tam 有hữu 財tài 釋thích 竟cánh 。

言ngôn 相tương 違vi 者giả 。 如như 說thuyết 眼nhãn 及cập 耳nhĩ 等đẳng 。 各các 別biệt 所sở 詮thuyên 。 皆giai 自tự 為vi 主chủ 。 不bất 相tương 隨tùy 順thuận 。 故cố 曰viết 。 相tương 違vi 。 為vi 有hữu 及cập 與dữ 二nhị 言ngôn 。 非phi 前tiền 二nhị 釋thích 。 義nghĩa 通thông 帶đái 數số 有hữu 財tài 。

若nhược 直trực 云vân 眼nhãn 耳nhĩ 。 則tắc 離ly 之chi 各các 詮thuyên 一nhất 物vật 。 合hợp 之chi 互hỗ 不bất 相tương 攝nhiếp 。 故cố 名danh 相tướng 違vi 。 若nhược 言ngôn 眼nhãn 及cập 耳nhĩ 等đẳng 。 或hoặc 言ngôn 眼nhãn 與dữ 耳nhĩ 等đẳng 。 既ký 有hữu 及cập 字tự 與dữ 字tự 。 或hoặc 借tá 此thử 以dĩ 顯hiển 數số 。 即tức 通thông 帶đái 數số 。 或hoặc 以dĩ 及cập 與dữ 二nhị 字tự 表biểu 於ư 能năng 有hữu 。 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 字tự 表biểu 於ư 所sở 有hữu 。 即tức 通thông 有hữu 財tài 。 然nhiên 決quyết 非phi 前tiền 依y 主chủ 持trì 業nghiệp 之chi 二nhị 釋thích 也dã 。 四tứ 相tương 違vi 釋thích 竟cánh 。

言ngôn 帶đái 數số 者giả 。 以dĩ 數số 顯hiển 義nghĩa 。 通thông 於ư 三tam 釋thích 。 如như 五ngũ 蘊uẩn 二nhị 諦đế 等đẳng 。 五ngũ 即tức 是thị 蘊uẩn 。 二nhị 即tức 是thị 諦đế 。 此thử 用dụng 自tự 為vi 名danh 。 即tức 持trì 業nghiệp 帶đái 數số 。

五ngũ 二nhị 皆giai 數số 也dã 。 蘊uẩn 以dĩ 積tích 聚tụ 為vi 義nghĩa 諦đế 以dĩ 審thẩm 實thật 為vi 義nghĩa 。 五ngũ 皆giai 積tích 聚tụ 。 二nhị 皆giai 審thẩm 實thật 。 故cố 是thị 持trì 業nghiệp 帶đái 數số 。

如như 眼nhãn 等đẳng 六lục 識thức 。 取thủ 自tự 他tha 為vi 名danh 。 即tức 依y 主chủ 帶đái 數số 。

識thức 是thị 能năng 依y 之chi 自tự 。 眼nhãn 等đẳng 是thị 所sở 依y 之chi 他tha 。 六lục 則tắc 是thị 數số 。 故cố 名danh 依y 主chủ 帶đái 數số 。

如như 說thuyết 五ngũ 逆nghịch 為vi 五ngũ 無vô 間gián 。 無vô 間gian 是thị 果quả 。 即tức 因nhân 談đàm 果quả 。 此thử 全toàn 取thủ 他tha 名danh 。 即tức 有hữu 財tài 帶đái 數số 。

殺sát 父phụ 等đẳng 五ngũ 逆nghịch 罪tội 。 乃nãi 是thị 無vô 間gian 之chi 因nhân 。 無Vô 間Gián 地Địa 獄Ngục 劇kịch 苦khổ 。 乃nãi 是thị 五ngũ 逆nghịch 之chi 果quả 。 今kim 說thuyết 五ngũ 逆nghịch 為vi 五ngũ 無vô 間gián 。 則tắc 是thị 以dĩ 果quả 名danh 因nhân 。 即tức 因nhân 談đàm 果quả 逆nghịch 罪tội 是thị 能năng 有hữu 之chi 因nhân 。 為vi 自tự 。 無vô 間gian 是thị 所sở 有hữu 之chi 財tài 。 為vi 他tha 。 五ngũ 則tắc 是thị 數số 。 故cố 名danh 有hữu 財tài 帶đái 數số 。 五ngũ 帶đái 數số 釋thích 竟cánh 。

言ngôn 隣lân 近cận 者giả 。 從tùng 近cận 為vi 名danh 。 如như 四tứ 念niệm 住trụ 。 以dĩ 慧tuệ 為vi 體thể 。 以dĩ 慧tuệ 近cận 念niệm 。 故cố 名danh 念niệm 住trụ 。

此thử 先tiên 舉cử 例lệ 。 以dĩ 明minh 隣lân 近cận 釋thích 也dã 。 四tứ 念niệm 住trụ 。 即tức 四tứ 念niệm 處xứ 。 本bổn 是thị 觀quán 慧tuệ 為vi 體thể 。 而nhi 念niệm 之chi 與dữ 慧tuệ 。 皆giai 是thị 別biệt 境cảnh 心tâm 所sở 。 相tương/tướng 隣lân 近cận 故cố 。 名danh 為vi 念niệm 住trụ 。 故cố 是thị 隣lân 近cận 釋thích 也dã 。

既ký 是thị 隣lân 近cận 。 不bất 同đồng 自tự 為vi 名danh 。 無vô 持trì 業nghiệp 義nghĩa 。 通thông 餘dư 二nhị 釋thích 。

以dĩ 自tự 為vi 名danh 。 乃nãi 有hữu 持trì 業nghiệp 之chi 義nghĩa 。 今kim 既ký 取thủ 隣lân 近cận 為vi 名danh 。 故cố 不bất 可khả 作tác 持trì 業nghiệp 釋thích 。 但đãn 通thông 依y 主chủ 有hữu 財tài 二nhị 釋thích 也dã 。

一nhất 依y 主chủ 隣lân 近cận 。 如như 有hữu 人nhân 近cận 長trường/trưởng 安an 住trụ 。 有hữu 人nhân 問vấn 言ngôn 。 為vi 何hà 處xứ 住trụ 。 答đáp 云vân 。 長trường/trưởng 安an 住trụ 。 此thử 人nhân 實thật 非phi 長trường/trưởng 安an 住trụ 。 以dĩ 近cận 長trường/trưởng 安an 。 故cố 云vân 長trường/trưởng 安an 住trụ 。 以dĩ 分phần/phân 取thủ 他tha 長trường/trưởng 安an 之chi 名danh 。 復phục 是thị 依y 主chủ 隣lân 近cận 。

長trường/trưởng 安an 。 是thị 所sở 依y 之chi 他tha 。 住trụ 者giả 。 是thị 能năng 依y 之chi 自tự 。 所sở 依y 勝thắng 故cố 。 名danh 為vi 依y 主chủ 。 而nhi 近cận 於ư 長trường/trưởng 安an 。 即tức 名danh 為vi 長trường/trưởng 安an 住trụ 。 故cố 是thị 依y 主chủ 隣lân 近cận 也dã 。

二nhị 有hữu 財tài 隣lân 近cận 。 如như 問vấn 何hà 處xứ 人nhân 。

答đáp 曰viết 。

長trường/trưởng 安an 。 以dĩ 全toàn 取thủ 他tha 處xứ 以dĩ 標tiêu 人nhân 名danh 。 即tức 是thị 有hữu 財tài 。 以dĩ 近cận 長trường/trưởng 安an 。 復phục 名danh 隣lân 近cận 。

人nhân 是thị 能năng 有hữu 。 正chánh 報báo 長trường/trưởng 安an 是thị 所sở 有hữu 依y 報báo 。 故cố 是thị 有hữu 財tài 。 近cận 長trường/trưởng 安an 即tức 名danh 為vi 長trường/trưởng 安an 。 故cố 是thị 有hữu 財tài 隣lân 近cận 也dã 。 六lục 隣lân 近cận 釋thích 竟cánh 。

頌tụng 曰viết 。 用dụng 自tự 。 及cập 用dụng 他tha 。 自tự 他tha 用dụng 。 俱câu 非phi 。 通thông 二nhị 通thông 三tam 種chủng 。 如như 是thị 六lục 種chủng 釋thích 。

持trì 業nghiệp 釋thích 用dụng 自tự 。 有hữu 財tài 釋thích 用dụng 他tha 。 依y 主chủ 釋thích 自tự 他tha 雙song 用dụng 。 相tương 違vi 釋thích 自tự 他tha 俱câu 非phi 。 隣lân 近cận 釋thích 通thông 於ư 二nhị 種chủng 。 謂vị 依y 主chủ 隣lân 近cận 。 有hữu 財tài 隣lân 近cận 。 帶đái 數số 釋thích 通thông 於ư 三tam 種chủng 。 謂vị 依y 主chủ 帶đái 數số 。 有hữu 財tài 帶đái 數số 。 持trì 業nghiệp 帶đái 數số 也dã 。

六lục 離ly 合hợp 釋thích 法pháp 式thức 略lược 解giải (# 終chung )#

寬khoan 文văn 十thập 二nhị 年niên (# 壬nhâm 子tử )# 正chánh 月nguyệt 吉cát 辰thần

二nhị 條điều 通thông 二nhị 王vương 門môn 町#

長trường/trưởng 尾vĩ 平bình 兵binh 衛vệ 雕điêu 梓#