尸毘迦 ( 尸thi 毘tỳ 迦ca )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (本生)王名,釋尊因位為尸毘迦王時,以身施鴿。是檀波羅蜜之滿相也。智度論三十五曰:「爾時毘首羯磨天,白釋提桓因言:尸毘王其行奇特,世所希有,諸智人言:是人不久當得作佛,釋提桓因言:是事難辯,何以知之?如魚子,菴羅樹華,發心菩薩,是三事,因時雖多,成果甚少,今當試之。帝釋自化為鷹,毘首羯磨化作鴿,鴿投王,王自割身肉,乃至舉身上稱,以代鴿命,地為震動。是時釋提桓因心大歡喜,散眾天華,如是決定大心,成佛不久。」四教儀曰:「尸毘王,代鴿檀滿。」西域記三曰:「是如來昔修菩薩行,號尸毘迦王(唐言與舊曰尸毘王,訛),為求佛果,於此割身,從鷹代鴿。」慧琳音義二十六曰:「尸毘王,古音亦云濕鞞,此云安穩也。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 本bổn 生sanh ) 王vương 名danh , 釋thích 尊tôn 因nhân 位vị 為vi 尸thi 毘tỳ 迦ca 王vương 時thời , 以dĩ 身thân 施thí 鴿cáp 。 是thị 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 之chi 滿mãn 相tướng 也dã 。 智trí 度độ 論luận 三tam 十thập 五ngũ 曰viết : 「 爾nhĩ 時thời 毘Tỳ 首Thủ 羯Yết 磨Ma 。 天thiên , 白bạch 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 言ngôn 。 尸thi 毘tỳ 王vương 其kỳ 行hành 奇kỳ 特đặc 世thế 所sở 希hy 有hữu 。 諸chư 智trí 人nhân 言ngôn 是thị 人nhân 不bất 久cửu 。 當đương 得đắc 作tác 佛Phật 。 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 言ngôn 。 是thị 事sự 難nạn/nan 辯biện 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 如như 魚ngư 子tử , 菴am 羅la 樹thụ 華hoa 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 三tam 事sự , 因nhân 時thời 雖tuy 多đa , 成thành 果quả 甚thậm 少thiểu , 今kim 當đương 試thí 之chi 。 帝Đế 釋Thích 自tự 化hóa 為vi 鷹ưng 毘Tỳ 首Thủ 羯Yết 磨Ma 。 化hóa 作tác 鴿cáp , 鴿cáp 投đầu 王vương , 王vương 自tự 割cát 身thân 肉nhục 。 乃nãi 至chí 舉cử 身thân 上thượng 稱xưng , 以dĩ 代đại 鴿cáp 命mạng 。 地địa 為vi 震chấn 動động 。 是thị 時thời 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 心tâm 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 散tán 眾chúng 天thiên 華hoa 。 如như 是thị 決quyết 定định 大đại 心tâm 。 成thành 佛Phật 不bất 久cửu 。 」 四tứ 教giáo 儀nghi 曰viết : 「 尸thi 毘tỳ 王vương , 代đại 鴿cáp 檀đàn 滿mãn 。 」 西tây 域vực 記ký 三tam 曰viết 是thị 如Như 來Lai 。 昔tích 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 號hiệu 尸thi 毘tỳ 迦ca 王vương ( 唐đường 言ngôn 與dữ 舊cựu 曰viết 尸thi 毘tỳ 王vương , 訛ngoa ) 為vì 求cầu 佛Phật 果Quả 於ư 此thử 割cát 身thân , 從tùng 鷹ưng 代đại 鴿cáp 。 」 慧tuệ 琳 音âm 義nghĩa 二nhị 十thập 六lục 曰viết : 「 尸thi 毘tỳ 王vương , 古cổ 音âm 亦diệc 云vân 濕thấp 鞞bệ , 此thử 云vân 安an 穩ổn 也dã 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email