尸利沙 ( 尸thi 利lợi 沙sa )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (植物)Śiriṣa’,或作尸利灑。樹名。尸利沙者,吉祥之義。此方之合昏樹也。又曰尸利沙者,頭之義。其果曰似頭果。又云舍利沙。此譯合歡樹。南本涅槃經三十二曰:「如尸利沙果,光無形質,見昴星時,果則出生身長五寸。」增一阿含經四十一曰:「拘屢孫如來坐尸利沙樹下而成佛道。」心地觀經六曰:「尸棄如來於尸利沙樹下成道。」玄應音義三曰:「尸利沙,即是此間合昏樹也。其樹種類有二:若名尸利沙者葉果則大,若名尸利駛者葉果則小。此樹時生人間關東下里家誤名沙羅樹是也。」又曰:「舍利沙此云合歡。」慧琳音義八曰:「尸利沙此云吉祥,即合昏樹也,俗名為夜合樹也。」最勝王經七作合昏樹(尸利灑)。又慧琳音義二十六曰:「尸利沙果者,此云似頭果。」陀羅尼經十曰:「舍離沙樹,此云合歡樹。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 植thực 物vật ) Śiri ṣ a ’ , 或hoặc 作tác 尸thi 利lợi 灑sái 。 樹thụ 名danh 。 尸thi 利lợi 沙sa 者giả , 吉cát 祥tường 之chi 義nghĩa 。 此thử 方phương 之chi 合hợp 昏hôn 樹thụ 也dã 。 又hựu 曰viết 尸thi 利lợi 沙sa 者giả , 頭đầu 之chi 義nghĩa 。 其kỳ 果quả 曰viết 似tự 頭đầu 果quả 。 又hựu 云vân 舍xá 利lợi 沙sa 。 此thử 譯dịch 合hợp 歡hoan 樹thụ 。 南nam 本bổn 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 三tam 十thập 二nhị 曰viết : 「 如như 尸thi 利lợi 沙sa 果quả , 光quang 無vô 形hình 質chất , 見kiến 昴 星tinh 時thời , 果quả 則tắc 出xuất 生sanh 身thân 長trường 五ngũ 寸thốn 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 。 經kinh 四tứ 十thập 一nhất 曰viết : 「 拘câu 屢lũ 孫tôn 如Như 來Lai 坐tọa 尸thi 利lợi 沙sa 樹thụ 下hạ 。 而nhi 成thành 佛Phật 道Đạo 。 」 心tâm 地địa 觀quán 經kinh 六lục 曰viết 尸Thi 棄Khí 如Như 來Lai 。 於ư 尸thi 利lợi 沙sa 樹thụ 下hạ 成thành 道Đạo 。 」 玄huyền 應ưng/ứng 音âm 義nghĩa 三tam 曰viết : 「 尸thi 利lợi 沙sa , 即tức 是thị 此thử 間gian 合hợp 昏hôn 樹thụ 也dã 。 其kỳ 樹thụ 種chủng 類loại 有hữu 二nhị : 若nhược 名danh 尸thi 利lợi 沙sa 者giả 葉diệp 果quả 則tắc 大đại , 若nhược 名danh 尸thi 利lợi 駛sử 者giả 葉diệp 果quả 則tắc 小tiểu 。 此thử 樹thụ 時thời 生sanh 人nhân 間gian 關quan 東đông 下hạ 里lý 家gia 誤ngộ 名danh 沙sa 羅la 樹thụ 是thị 也dã 。 」 又hựu 曰viết : 「 舍xá 利lợi 沙sa 此thử 云vân 合hợp 歡hoan 。 」 慧tuệ 琳 音âm 義nghĩa 八bát 曰viết : 「 尸thi 利lợi 沙sa 此thử 云vân 吉cát 祥tường , 即tức 合hợp 昏hôn 樹thụ 也dã , 俗tục 名danh 為vi 夜dạ 合hợp 樹thụ 也dã 。 」 最tối 勝thắng 王vương 經kinh 七thất 作tác 合hợp 昏hôn 樹thụ ( 尸thi 利lợi 灑sái ) 。 又hựu 慧tuệ 琳 音âm 義nghĩa 二nhị 十thập 六lục 曰viết : 「 尸thi 利lợi 沙sa 果quả 者giả , 此thử 云vân 似tự 頭đầu 果quả 。 陀đà 羅la 尼ni 。 經kinh 十thập 曰viết : 「 舍xá 離ly 沙sa 樹thụ , 此thử 云vân 合hợp 歡hoan 樹thụ 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email