thập tứ biến hoá tâm

Phật Quang Đại Từ Điển

(十四變化心) Cũng gọi Thập tứ biến hóa, Thập tứ hóa tâm. Chỉ cho 14 thứ tâm có năng lực biến hóa sau khi đạt được Thần cảnh trí chứng thông của Tiểu thừa. Tức Sơ tĩnh lự có 2: Tâm năng biến hóa ở cõi Dục và tâm năng biến hóa ở Sơ tĩnh lự. Đệ nhị tĩnh lự có 3: Tâm năng biến hóa ở cõi Dục, Sơ tĩnh lự và Đệ nhị tĩnh lự. Đệ tam tĩnh lự có 4: Tâm năng biến hóa ở cõi Dục, Sơ thiền, Nhị thiền và Tam thiền. Đệ tứ tĩnh lự có 5: Tâm năng biến hóa ở cõi Dục, Sơ, Nhị, Tam và Tứ thiền. Tâm năng biến hóa ở cõi Dục là tâm biến hóa ra 4 cảnh sắc, hương, vị, xúc. Tâm năng biến hóa ở Tứ thiền thuộc cõi Sắc là tâm biến hóa ra 2 cảnh sắc và xúc. Còn Đại thừa thì có 20 tâm năng biến hóa, vì Bồ tát có thần thông tự tại, cho nên trong 4 Tĩnh lự đều có 5 tâm năng biến hóa. [X. luận Câu xá Q.27; Đại thừa nghĩa chương Q.15].