thập như quyền thật

Phật Quang Đại Từ Điển

(十如權實) Chỉ cho tính quyền biến và chân thực của Thập như thị. Về vấn đề này, có nhiều thuyết khác nhau. Theo ngài Pháp vân chùa Quang trạch thì 5 Như thị trước: Tướng, Tính, Thể, Lực và Tác là Quyền, thuộc phàm phu; 4 Như thị kế tiếp: Nhân, Duyên, Quả, Báo là Thực, thuộc Thánh nhân. Một như thị cuối cùng: Bản mạt cứu cánh đẳng là tổng kết Quyền(bản mạt) và Thực(cứu cánh đẳng). Còn các Luận sư miền Bắc thì chủ trương 5 Như thị trước là Quyền, 5 Như thị sau là Thực. Đối với 2 luận thuyết trên đây, ngài Trí khải bình phẩm thuyết trước, cho rằng phàm phu thiếu Nhân, Duyên, Quả, Báo; Thánh nhân thiếu Tướng, Tính, Thể, Lực, Tác, tức phàm phu không có Thực, Thánh nhân không có Quyền. Bình phẩm thuyết sau cho rằng thiên về cái thấy của nhân tình. Vì thế, ngài Trí khải mới y cứ vào Thập giới mà luận về Thập như thị, cho rằng 1 pháp giới có đủ 10 Như thị, 10 pháp giới có 100 Như thị. Lại trong 1 pháp giới có đủ 9 pháp giới, cho nên mới có thuyết Bách giới thiên như(100 pháp giới 1000 như thị). Thập như thị của 9 giới là Quyền; Thập như thị của Phật giới là Thực; đồng thời chia 10 giới làm 5 loại: Ác, thiện, Nhị thừa, Bồ tát, Phật và 4 loại trước là Quyền, 1 loại sau là Thực. Nhưng đây là nói về mặt Sự, chứ nói theo mặt Lí thì 10 giới xưa nay vốn bình đẳng vô sai biệt, mỗi giới đều có đủ Quyền, Thực. (xt. Thập Như Thị, Quyền Thực).