曹洞五位 ( 曹tào 洞đỗng 五ngũ 位vị )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (名數)洞山良价禪師為廣接上中下之三根而開五位。其法借易之卦爻而來。先以陰陽之爻如圖相對。(-)正也,體也,君也,空也,真也,理也,黑也(--)偏也,用也,臣也,色也,俗也,事也,白也。取離卦回互疊變之而為五位。先言變疊之次第,則離卦如,第一重之,則為重離卦,第二取重離卦中之二爻,加於上下,則為中孚卦,第三取中孚卦中之二爻,加於上下,則為大過卦,更取其中之二爻,加於上下,則還於前之重離卦,故三變而止。寶鏡三昧謂之「疊而為三。」次取單離以其中爻回於下,則為巽卦,以中爻回於上,則為兌卦,依之而成前後之五卦。寶鏡三昧謂之「變盡成五。」以此五卦判證修之淺深,名為功勳之五位,示理事之交涉,名為君臣之五位。功勳之五位,為洞山之本意,君臣之五位。為曹山之發明。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 名danh 數số ) 洞đỗng 山sơn 良lương 价 禪thiền 師sư 為vi 廣quảng 接tiếp 上thượng 中trung 下hạ 之chi 三tam 根căn 而nhi 開khai 五ngũ 位vị 。 其kỳ 法pháp 借tá 易dị 之chi 卦 爻hào 而nhi 來lai 。 先tiên 以dĩ 陰âm 陽dương 之chi 爻hào 如như 圖đồ 相tương 對đối 。 ( - ) 正chánh 也dã , 體thể 也dã , 君quân 也dã , 空không 也dã , 真chân 也dã , 理lý 也dã , 黑hắc 也dã ( - - ) 偏thiên 也dã , 用dụng 也dã , 臣thần 也dã , 色sắc 也dã , 俗tục 也dã , 事sự 也dã , 白bạch 也dã 。 取thủ 離ly 卦 回hồi 互hỗ 疊điệp 變biến 之chi 而nhi 為vi 五ngũ 位vị 。 先tiên 言ngôn 變biến 疊điệp 之chi 次thứ 第đệ , 則tắc 離ly 卦 如như , 第đệ 一nhất 重trọng 之chi , 則tắc 為vi 重trọng 離ly 卦 , 第đệ 二nhị 取thủ 重trọng 離ly 卦 中trung 之chi 二nhị 爻hào , 加gia 於ư 上thượng 下hạ , 則tắc 為vi 中trung 孚phu 卦 , 第đệ 三tam 取thủ 中trung 孚phu 卦 中trung 之chi 二nhị 爻hào , 加gia 於ư 上thượng 下hạ , 則tắc 為vi 大đại 過quá 卦 , 更cánh 取thủ 其kỳ 中trung 之chi 二nhị 爻hào , 加gia 於ư 上thượng 下hạ , 則tắc 還hoàn 於ư 前tiền 之chi 重trọng 離ly 卦 , 故cố 三tam 變biến 而nhi 止chỉ 。 寶bảo 鏡kính 三tam 昧muội 謂vị 之chi 「 疊điệp 而nhi 為vi 三tam 。 」 次thứ 取thủ 單đơn 離ly 以dĩ 其kỳ 中trung 爻hào 回hồi 於ư 下hạ , 則tắc 為vi 巽 卦 , 以dĩ 中trung 爻hào 回hồi 於ư 上thượng , 則tắc 為vi 兌 卦 , 依y 之chi 而nhi 成thành 前tiền 後hậu 之chi 五ngũ 卦 。 寶bảo 鏡kính 三tam 昧muội 謂vị 之chi 「 變biến 盡tận 成thành 五ngũ 。 」 以dĩ 此thử 五ngũ 卦 判phán 證chứng 修tu 之chi 淺thiển 深thâm , 名danh 為vi 功công 勳huân 之chi 五ngũ 位vị , 示thị 理lý 事sự 之chi 交giao 涉thiệp , 名danh 為vi 君quân 臣thần 之chi 五ngũ 位vị 。 功công 勳huân 之chi 五ngũ 位vị , 為vi 洞đỗng 山sơn 之chi 本bổn 意ý , 君quân 臣thần 之chi 五ngũ 位vị 。 為vi 曹tào 山sơn 之chi 發phát 明minh 。

Print Friendly, PDF & Email