僧佉 ( 僧Tăng 佉khư )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (流派)Sāṁkhya,正曰僧企耶,譯曰數。外道之論名。玄應音義十曰:「僧佉,此語訛也,應云僧企耶,此云數也。其論以二十五根為宗,舊云二十五諦。」唯識述記一末曰:「梵云僧佉,此翻為數,即智慧數。數度諸法根本立名,依數起論名為數論,論能生數亦名數論。」百論疏上之中曰:「僧佉,此云制數論,明一切法不出二十五諦,故一切法攝入二十五諦中,名為制數論。」法華文句八曰:「僧佉此云無頂,因人名論。」見數論條。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 流lưu 派phái ) Sā ṁ khya , 正chánh 曰viết 僧Tăng 企xí 耶da , 譯dịch 曰viết 數số 。 外ngoại 道đạo 之chi 論luận 名danh 。 玄huyền 應ưng/ứng 音âm 義nghĩa 十thập 曰viết : 「 僧Tăng 佉khư , 此thử 語ngữ 訛ngoa 也dã , 應ưng/ứng 云vân 僧Tăng 企xí 耶da , 此thử 云vân 數số 也dã 。 其kỳ 論luận 以dĩ 二nhị 十thập 五ngũ 根căn 為vi 宗tông , 舊cựu 云vân 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 。 」 唯duy 識thức 述thuật 記ký 一nhất 末mạt 曰viết : 「 梵Phạm 云vân 僧Tăng 佉khư , 此thử 翻phiên 為vi 數số , 即tức 智trí 慧tuệ 數số 。 數số 度độ 諸chư 法pháp 根căn 本bổn 。 立lập 名danh , 依y 數số 起khởi 論luận 名danh 為vi 數số 論luận , 論luận 能năng 生sanh 數số 亦diệc 名danh 數số 論luận 。 」 百bách 論luận 疏sớ 上thượng 之chi 中trung 曰viết : 「 僧Tăng 佉khư , 此thử 云vân 制chế 數số 論luận , 明minh 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 出xuất 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 攝nhiếp 入nhập 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 中trung , 名danh 為vi 制chế 數số 論luận 。 」 法pháp 華hoa 文văn 句cú 八bát 曰viết : 「 僧Tăng 佉khư 此thử 云vân 無vô 頂đảnh , 因nhân 人nhân 名danh 論luận 。 」 見kiến 數số 論luận 條điều 。

Print Friendly, PDF & Email