散亂 ( 散tán 亂loạn )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)謂凡夫之心流蕩於六塵之境,一剎那亦不止住者。唯識論六曰:「云何散亂?於諸所緣。令心流蕩為性。能障正定,惡慧所依為業。謂散亂者發惡慧故。」智度論十七曰:「亂心輕飄,甚於鴻毛。馳散不停,駛過疾風。不可制止,劇於獼猴。暫現轉滅,甚於掣電。如是不可禁止。若欲制之,非禪不定。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 謂vị 凡phàm 夫phu 之chi 心tâm 。 流lưu 蕩đãng 於ư 六lục 塵trần 之chi 境cảnh , 一nhất 剎sát 那na 亦diệc 不bất 止chỉ 住trụ 者giả 。 唯duy 識thức 論luận 六lục 曰viết : 「 云vân 何hà 散tán 亂loạn ? 於ư 諸chư 所sở 緣duyên 。 令linh 心tâm 流lưu 蕩đãng 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 正chánh 定định , 惡ác 慧tuệ 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 散tán 亂loạn 者giả 發phát 惡ác 慧tuệ 故cố 。 」 智trí 度độ 論luận 十thập 七thất 曰viết 。 亂loạn 心tâm 輕khinh 飄phiêu , 甚thậm 於ư 鴻hồng 毛mao 。 馳trì 散tán 不bất 停đình , 駛sử 過quá 疾tật 風phong 。 不bất 可khả 制chế 止chỉ , 劇kịch 於ư 獼mi 猴hầu 。 暫tạm 現hiện 轉chuyển 滅diệt , 甚thậm 於ư 掣xiết 電điện 。 如như 是thị 不bất 可khả 禁cấm 止chỉ 。 若nhược 欲dục 制chế 之chi , 非phi 禪thiền 不bất 定định 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email