三禪 ( 三tam 禪thiền )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (界名)色界之第三禪天也。此天名定生喜樂地,由深妙之禪定生身心之快樂。三界九地之中以此地為樂受之限,在同此已上之天處,唯有捨受。故此地之樂受,為三界中最第一。聖教中多引之以為比。悲華經二曰:「身心快樂,無有疲極,譬如比丘入第三禪。」涅槃經二十一曰:「有佛世界名曰不動,若有眾生聞其華香身心安樂,譬如比丘入第三禪。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 界giới 名danh ) 色sắc 界giới 之chi 第đệ 三tam 禪thiền 天thiên 也dã 。 此thử 天thiên 名danh 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 地địa , 由do 深thâm 妙diệu 之chi 禪thiền 定định 生sanh 身thân 心tâm 之chi 快khoái 樂lạc 。 三tam 界giới 九cửu 地địa 之chi 中trung 以dĩ 此thử 地địa 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 之chi 限hạn , 在tại 同đồng 此thử 已dĩ 上thượng 之chi 天thiên 處xứ , 唯duy 有hữu 捨xả 受thọ 。 故cố 此thử 地địa 之chi 樂lạc 受thọ 為vi 三tam 。 界giới 中trung 最tối 第đệ 一nhất 。 聖thánh 教giáo 中trung 多đa 引dẫn 之chi 以dĩ 為vi 比tỉ 。 悲bi 華hoa 經kinh 二nhị 曰viết 身thân 心tâm 快khoái 樂lạc 。 無vô 有hữu 疲bì 極cực 。 譬thí 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 入nhập 第đệ 三tam 禪thiền 。 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 。 二nhị 十thập 一nhất 曰viết 有hữu 佛Phật 世thế 界giới 。 名danh 曰viết 不Bất 動Động 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 聞văn 其kỳ 華hoa 香hương 身thân 心tâm 安an 樂lạc 。 譬thí 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 入nhập 第đệ 三tam 禪thiền 。 」 。