方廣 ( 方Phương 廣Quảng )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)總為大乘經之通名,別稱則十二部經之第十曰方廣經。方者以理之方正而名,廣者以言詞之廣博而名。梵語曰毘佛略(Vaipulya,巴Vipula)。勝鬘寶窟中末曰:「方廣者是大乘經之通名也。(中略)理正為方,文富為廣。又一乘無德不包曰廣,離於偏稱方。古注云:真解無偏為方,理包無限稱廣也。」大乘義章曰:「理正曰方,義備曰廣。若依小乘,語正曰方,言多曰廣。」俱舍光記十八曰:「言方廣者,謂以正理廣辨諸法。以一切法性眾多,非廣言詞不能辨故,亦名廣破。由此廣言能破極堅無知闇故,亦言無比,由此廣言理趣幽博,餘無比故。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 總tổng 為vi 大Đại 乘Thừa 經Kinh 之chi 通thông 名danh , 別biệt 稱xưng 則tắc 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 之chi 第đệ 十thập 曰viết 方Phương 廣Quảng 經kinh 。 方phương 者giả 以dĩ 理lý 之chi 方phương 正chánh 而nhi 名danh , 廣quảng 者giả 以dĩ 言ngôn 詞từ 之chi 廣quảng 博bác 而nhi 名danh 。 梵Phạn 語ngữ 曰viết 毘tỳ 佛Phật 略lược ( Vaipulya , 巴ba Vipula ) 。 勝thắng 鬘man 寶bảo 窟quật 中trung 末mạt 曰viết 方Phương 廣Quảng 。 者giả 是thị 大Đại 乘Thừa 經Kinh 之chi 通thông 名danh 也dã 。 ( 中trung 略lược ) 理lý 正chánh 為vi 方phương , 文văn 富phú 為vi 廣quảng 。 又hựu 一Nhất 乘Thừa 無vô 德đức 不bất 包bao 曰viết 廣quảng , 離ly 於ư 偏thiên 稱xưng 方phương 。 古cổ 注chú 云vân : 真chân 解giải 無vô 偏thiên 為vi 方phương , 理lý 包bao 無vô 限hạn 稱xưng 廣quảng 也dã 。 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 章chương 曰viết : 「 理lý 正chánh 曰viết 方phương , 義nghĩa 備bị 曰viết 廣quảng 。 若nhược 依y 小Tiểu 乘Thừa 語ngữ 正chánh 曰viết 方phương , 言ngôn 多đa 曰viết 廣quảng 。 」 俱câu 舍xá 光quang 記ký 十thập 八bát 曰viết 。 言ngôn 方Phương 廣Quảng 者giả , 謂vị 以dĩ 正chánh 理lý 廣quảng 辨biện 諸chư 法pháp 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 性tánh 眾chúng 多đa , 非phi 廣quảng 言ngôn 詞từ 不bất 能năng 辨biện 故cố , 亦diệc 名danh 廣quảng 破phá 。 由do 此thử 廣quảng 言ngôn 能năng 破phá 極cực 堅kiên 無vô 知tri 闇ám 故cố , 亦diệc 言ngôn 無vô 比tỉ , 由do 此thử 廣quảng 言ngôn 理lý 趣thú 幽u 博bác , 餘dư 無vô 比tỉ 故cố 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email