佛祖統紀 ( 佛Phật 祖tổ 統thống 紀kỷ )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (書名)五十四卷,宋志磐撰。天台一家之正史也。等不等觀雜錄四曰:「宋僧志磐所作佛祖統紀,收入大藏,流傳已久。予閱之,覺其尊崇本宗,實有違乎佛祖之本意也。夫瞿曇捨金輪王位而作沙門,是棄世間之榮,而就山林之寂也。傳其道者,莫不皆然。而志磐立一派以為正宗,作本紀,尊之為帝王。近支謂之旁出,作世家,尊之為諸侯。遠支作列傳,等之於士大夫。佛祖世繫表內之祖,十四祖以下,反同旁出,全是世俗知見。自迦葉受佛囑付而為初祖,歷代傳衣,至曹溪而止,此三十三代,皆從靈山會上一時印定。法身大士應運而出,主持正法也。今志磐以慧文大師遙宗龍樹一語,遂將後之十九祖判為旁出,稍知佛法者斷不出此。近聞台家後裔欲續統紀,自四明以下,立一正宗,接至近代,以本紀尊之。無知妄作,至於如此,尚得謂之如來真子乎?」又曰:「其眨賢宗,則曰有教無觀。其眨慈恩,則曰立義疏闊。自口口以降,四明以還,其中平平無奇者,亦尊為正統。」云云。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 書thư 名danh ) 五ngũ 十thập 四tứ 卷quyển , 宋tống 志chí 磐bàn 撰soạn 。 天thiên 台thai 一nhất 家gia 之chi 正chánh 史sử 也dã 。 等đẳng 不bất 等đẳng 觀quán 雜tạp 錄lục 四tứ 曰viết : 「 宋tống 僧Tăng 志chí 磐bàn 所sở 作tác 佛Phật 祖tổ 統thống 紀kỷ , 收thu 入nhập 大đại 藏tạng , 流lưu 傳truyền 已dĩ 久cửu 。 予 閱duyệt 之chi , 覺giác 其kỳ 尊tôn 崇sùng 本bổn 宗tông , 實thật 有hữu 違vi 乎hồ 佛Phật 祖tổ 之chi 本bổn 意ý 也dã 。 夫phu 瞿Cù 曇Đàm 捨xả 金Kim 輪Luân 王Vương 位vị 而nhi 作tác 沙Sa 門Môn 。 是thị 棄khí 世thế 間gian 之chi 榮vinh , 而nhi 就tựu 山sơn 林lâm 之chi 寂tịch 也dã 。 傳truyền 其kỳ 道đạo 者giả 。 莫mạc 不bất 皆giai 然nhiên 。 而nhi 志chí 磐bàn 立lập 一nhất 派phái 以dĩ 為vi 正chánh 宗tông , 作tác 本bổn 紀kỷ , 尊tôn 之chi 為vi 帝đế 王vương 。 近cận 支chi 謂vị 之chi 旁bàng 出xuất , 作tác 世thế 家gia , 尊tôn 之chi 為vi 諸chư 侯hầu 。 遠viễn 支chi 作tác 列liệt 傳truyền , 等đẳng 之chi 於ư 士sĩ 大đại 夫phu 。 佛Phật 祖tổ 世thế 繫hệ 表biểu 內nội 之chi 祖tổ , 十thập 四tứ 祖tổ 以dĩ 下hạ , 反phản 同đồng 旁bàng 出xuất , 全toàn 是thị 世thế 俗tục 知tri 見kiến 。 自tự 迦Ca 葉Diếp 受thọ 佛Phật 囑chúc 付phó 而nhi 為vi 初sơ 祖tổ , 歷lịch 代đại 傳truyền 衣y , 至chí 曹tào 溪khê 而nhi 止chỉ , 此thử 三tam 十thập 三tam 代đại , 皆giai 從tùng 靈linh 山sơn 會hội 上thượng 一nhất 時thời 印ấn 定định 。 法Pháp 身thân 大Đại 士Sĩ 。 應ưng/ứng 運vận 而nhi 出xuất , 主chủ 持trì 正Chánh 法Pháp 也dã 。 今kim 志chí 磐bàn 以dĩ 慧tuệ 文văn 大đại 師sư 遙diêu 宗tông 龍long 樹thụ 一nhất 語ngữ , 遂toại 將tương 後hậu 之chi 十thập 九cửu 祖tổ 判phán 為vi 旁bàng 出xuất , 稍sảo 知tri 佛Phật 法Pháp 者giả 斷đoạn 不bất 出xuất 此thử 。 近cận 聞văn 台thai 家gia 後hậu 裔duệ 欲dục 續tục 統thống 紀kỷ , 自tự 四tứ 明minh 以dĩ 下hạ , 立lập 一nhất 正chánh 宗tông , 接tiếp 至chí 近cận 代đại , 以dĩ 本bổn 紀kỷ 尊tôn 之chi 。 無vô 知tri 妄vọng 作tác , 至chí 於ư 如như 此thử , 尚thượng 得đắc 謂vị 之chi 如Như 來Lai 真chân 子tử 乎hồ ? 」 又hựu 曰viết : 「 其kỳ 眨 賢hiền 宗tông , 則tắc 曰viết 有hữu 教giáo 無vô 觀quán 。 其kỳ 眨 慈từ 恩ân , 則tắc 曰viết 立lập 義nghĩa 疏sớ 闊khoát 。 自tự 口khẩu 口khẩu 以dĩ 降giáng/hàng , 四tứ 明minh 以dĩ 還hoàn , 其kỳ 中trung 平bình 平bình 無vô 奇kỳ 者giả , 亦diệc 尊tôn 為vi 正chánh 統thống 。 」 云vân 云vân 。

Print Friendly, PDF & Email