五種不還 ( 五ngũ 種chủng 不bất 還hoàn )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (名數)又名五種那含,五種般。般者般涅槃之略,為入涅槃之義:一、中般,不還之聖者,死於欲界而往色界,於其中有之位,斷餘煩惱而般涅槃也。二、生般,謂生於色界已,不久斷餘惑,而般涅槃也。三、有行般,生已,而於其天處長時加行勤修,以斷餘惑,方般涅槃也。四、無行般,生已,而於其天處無加行,懈怠而經長時,餘惡自解脫,而般涅槃也(此由生般中別開者)。五、上流般,流者進行之義,於色界必從下天進行於上天,其間斷餘惑而般涅槃也。此中有樂慧,樂定之二種。樂慧者為生於色究竟斷餘惑而般涅槃,樂定者為生於無色界之有頂天斷餘惡而般涅槃,是雖生於無色,而以經色界之生,所以攝於色界之生也。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 名danh 數số ) 又hựu 名danh 五ngũ 種chủng 那na 含hàm 五ngũ 種chủng 般bát 。 般bát 者giả 般Bát 涅Niết 槃Bàn 之chi 略lược , 為vi 入nhập 涅Niết 槃Bàn 之chi 義nghĩa : 一nhất 、 中trung 般bát , 不bất 還hoàn 之chi 聖thánh 者giả , 死tử 於ư 欲dục 界giới 而nhi 往vãng 色sắc 界giới 於ư 其kỳ 中trung 。 有hữu 之chi 位vị , 斷đoạn 餘dư 煩phiền 惱não 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 二nhị 、 生sanh 般bát , 謂vị 生sanh 於ư 色sắc 界giới 已dĩ , 不bất 久cửu 斷đoạn 餘dư 惑hoặc 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 三tam 、 有hữu 行hành 般bát , 生sanh 已dĩ , 而nhi 於ư 其kỳ 天thiên 處xứ 長trường 時thời 加gia 行hành 勤cần 修tu , 以dĩ 斷đoạn 餘dư 惑hoặc , 方phương 般Bát 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 四tứ 、 無vô 行hành 般bát , 生sanh 已dĩ , 而nhi 於ư 其kỳ 天thiên 處xứ 無vô 加gia 行hành , 懈giải 怠đãi 而nhi 經kinh 長trường 時thời 餘dư 惡ác 自tự 解giải 脫thoát 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 也dã ( 此thử 由do 生sanh 般bát 中trung 別biệt 開khai 者giả ) 。 五ngũ 、 上thượng 流lưu 般bát , 流lưu 者giả 進tiến 行hành 之chi 義nghĩa , 於ư 色sắc 界giới 必tất 從tùng 下hạ 天thiên 進tiến 行hành 於ư 上thượng 天thiên , 其kỳ 間gian 斷đoạn 餘dư 惑hoặc 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 此thử 中trung 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 慧tuệ , 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 之chi 二nhị 種chủng 。 樂nhạo/nhạc/lạc 慧tuệ 者giả 為vi 生sanh 於ư 色sắc 究cứu 竟cánh 斷đoạn 餘dư 惑hoặc 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 者giả 為vi 生sanh 於ư 無vô 色sắc 界giới 。 之chi 有hữu 頂đảnh 天thiên 斷đoạn 餘dư 惡ác 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 雖tuy 生sanh 於ư 無vô 色sắc , 而nhi 以dĩ 經kinh 色sắc 界giới 之chi 生sanh , 所sở 以dĩ 攝nhiếp 於ư 色sắc 界giới 之chi 生sanh 也dã 。

Print Friendly, PDF & Email