五邊 ( 五ngũ 邊biên )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (名數)一是有,二是無,三亦有亦無,四非有非無,五非非有非非無也。此中前四句就所緣之境,後一句就能緣之觀。依之而建立五邊。二教論上曰:「亦出四句,亦離五邊。」釋摩訶衍論曰:「清淨本覺,性德圓滿,本智具足,亦出四句,亦離五邊。」通玄鈔曰:「第一執有是增益謗、第二執無是損滅謗、第三執亦有亦無是相違謗、第四執非有非無是愚痴謗、第五執非非有非非無是戲論謗。皆是著邊之法。不與中道實智相應故。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 名danh 數số ) 一nhất 是thị 有hữu , 二nhị 是thị 無vô , 三tam 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 四tứ 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 五ngũ 非phi 非phi 有hữu 非phi 非phi 無vô 也dã 。 此thử 中trung 前tiền 四tứ 句cú 就tựu 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh , 後hậu 一nhất 句cú 就tựu 能năng 緣duyên 之chi 觀quán 。 依y 之chi 而nhi 建kiến 立lập 五ngũ 邊biên 。 二nhị 教giáo 論luận 上thượng 曰viết : 「 亦diệc 出xuất 四tứ 句cú , 亦diệc 離ly 五ngũ 邊biên 。 」 釋thích 摩Ma 訶Ha 衍Diên 論luận 曰viết : 「 清thanh 淨tịnh 本bổn 覺giác , 性tánh 德đức 圓viên 滿mãn , 本bổn 智trí 具cụ 足túc , 亦diệc 出xuất 四tứ 句cú , 亦diệc 離ly 五ngũ 邊biên 。 」 通thông 玄huyền 鈔sao 曰viết : 「 第đệ 一nhất 執chấp 有hữu 是thị 增tăng 益ích 謗báng 、 第đệ 二nhị 執chấp 無vô 是thị 損tổn 滅diệt 謗báng 、 第đệ 三tam 執chấp 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 是thị 相tương 違vi 謗báng 、 第đệ 四tứ 執chấp 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 是thị 愚ngu 痴si 謗báng 、 第đệ 五ngũ 執chấp 非phi 非phi 有hữu 非phi 非phi 無vô 是thị 戲hí 論luận 謗báng 。 皆giai 是thị 著trước 邊biên 之chi 法pháp 。 不bất 與dữ 中trung 道đạo 實thật 智trí 相tương 應ứng 故cố 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email