明妃 ( 明minh 妃phi )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)陀羅尼之別稱也。陀羅尼有能破煩惱之闇之德,故云明,能增長一切之功德,故云妃。亦單稱云明。大日經疏九曰:「明是大慧光明義,妃者梵云囉逝。即是王字作女聲呼之,故傳度者義說為妃。妃是三昧義,所謂大悲胎藏三昧也。」同十二曰:「若心口出者名真言,從一切身分任運生者名之為明也。由增長義故,女聲呼之。(中略)妃者如世女人能生男女令種胤不絕,此明能生一切如來所有功德故,義云妃也。」演密鈔八曰:「由增長義故,女聲呼之者。謂此明妃能生長行者功德法,故女聲呼之。梵云尼儞也,此是男聲。梵云尼儞即是女聲,俱譯曰明。由隨增長義故,加以妃言也。」見明條。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 陀đà 羅la 尼ni 之chi 別biệt 稱xưng 也dã 。 陀đà 羅la 尼ni 有hữu 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 之chi 闇ám 之chi 德đức , 故cố 云vân 明minh , 能năng 增tăng 長trưởng 一nhất 切thiết 。 之chi 功công 德đức 故cố 云vân 妃phi 。 亦diệc 單đơn 稱xưng 云vân 明minh 。 大đại 日nhật 經kinh 疏sớ 九cửu 曰viết : 「 明minh 是thị 大đại 慧tuệ 光quang 明minh 義nghĩa , 妃phi 者giả 梵Phạm 云vân 囉ra 逝thệ 。 即tức 是thị 王vương 字tự 作tác 女nữ 聲thanh 呼hô 之chi , 故cố 傳truyền 度độ 者giả 義nghĩa 說thuyết 為vi 妃phi 。 妃phi 是thị 三tam 昧muội 義nghĩa , 所sở 謂vị 大đại 悲bi 胎thai 藏tạng 三tam 昧muội 也dã 。 」 同đồng 十thập 二nhị 曰viết 。 若nhược 心tâm 口khẩu 出xuất 者giả 名danh 真chân 言ngôn , 從tùng 一nhất 切thiết 身thân 分phần 。 任nhậm 運vận 生sanh 者giả 名danh 之chi 為vi 明minh 也dã 。 由do 增tăng 長trưởng 義nghĩa 故cố , 女nữ 聲thanh 呼hô 之chi 。 ( 中trung 略lược ) 妃phi 者giả 如như 世thế 女nữ 人nhân 能năng 生sanh 男nam 女nữ 令linh 種chủng 胤dận 不bất 絕tuyệt , 此thử 明minh 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 如Như 來Lai 所sở 有hữu 。 功công 德đức 故cố 。 義nghĩa 云vân 妃phi 也dã 。 」 演diễn 密mật 鈔sao 八bát 曰viết : 「 由do 增tăng 長trưởng 義nghĩa 故cố , 女nữ 聲thanh 呼hô 之chi 者giả 。 謂vị 此thử 明minh 妃phi 能năng 生sanh 長trưởng 行hành 者giả 功công 德đức 法pháp , 故cố 女nữ 聲thanh 呼hô 之chi 。 梵Phạm 云vân 尼ni 儞nễ 也dã , 此thử 是thị 男nam 聲thanh 。 梵Phạm 云vân 尼ni 儞nễ 即tức 是thị 女nữ 聲thanh , 俱câu 譯dịch 曰viết 明minh 。 由do 隨tùy 增tăng 長trưởng 義nghĩa 故cố , 加gia 以dĩ 妃phi 言ngôn 也dã 。 」 見kiến 明minh 條điều 。

Print Friendly, PDF & Email