密[這-言+亦] ( 密mật [這-言+亦] )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (天名)又曰密迹力士,密迹金剛,金剛密迹等。新譯為秘密主,手持金剛武器警固佛之夜叉神總名。密迹者,以彼常親近佛聞佛秘密事迹之本誓,故名密迹也。寶積經密迹金剛力士會曰:「法意太子曰:吾自要誓,諸人成得佛時,當作金剛力士,常親近佛。在外威儀省諸如來,一切秘要常委託依,普聞一切諸佛秘要密迹之事,信樂受喜,不懷疑結。(中略)其法意太子則今金剛力士名密迹是也。」然依玄應師之義則以迹字為譯人之蛇足,是不見寶積經之過也。玄應音義一曰:「密迹,梵言散那,此譯云密主。密是名也,以知佛三密功德故也。主者夜叉主也,案梵本都無迹義,當以示迹為神,故譯經者義立名耳。」大日經疏一曰:「西方謂夜叉為秘密,以其身口意速疾隱秘,難可了知故。舊翻或云密迹。若淺略明義,秘密主即是夜叉王也。」梵Guhyapāda。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 天thiên 名danh ) 又hựu 曰viết 密Mật 迹Tích 力Lực 士Sĩ 。 密Mật 迹Tích 金Kim 剛Cang 。 金Kim 剛Cang 密Mật 迹Tích 等đẳng 。 新tân 譯dịch 為vi 秘bí 密mật 主chủ , 手thủ 持trì 金kim 剛cang 武võ 器khí 警cảnh 固cố 佛Phật 之chi 夜dạ 叉xoa 神thần 總tổng 名danh 。 密mật 迹tích 者giả , 以dĩ 彼bỉ 常thường 親thân 近cận 佛Phật 。 聞văn 佛Phật 秘bí 密mật 事sự 迹tích 之chi 本bổn 誓thệ , 故cố 名danh 密mật 迹tích 也dã 。 寶bảo 積tích 經kinh 密Mật 迹Tích 金Kim 剛Cang 力Lực 士Sĩ 。 會hội 曰viết : 「 法pháp 意ý 太thái 子tử 曰viết : 吾ngô 自tự 要yếu 誓thệ , 諸chư 人nhân 成thành 得đắc 佛Phật 時thời , 當đương 作tác 金Kim 剛Cang 力Lực 士Sĩ 。 常thường 親thân 近cận 佛Phật 。 在tại 外ngoại 威uy 儀nghi 省tỉnh 諸chư 如Như 來Lai 。 一nhất 切thiết 秘bí 要yếu 常thường 委ủy 託thác 依y , 普phổ 聞văn 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 秘bí 要yếu 密mật 迹tích 之chi 事sự 信tín 樂nhạo 受thọ 喜hỷ 。 不bất 懷hoài 疑nghi 結kết 。 ( 中trung 略lược ) 其kỳ 法pháp 意ý 太thái 子tử 則tắc 今kim 金Kim 剛Cang 力Lực 士Sĩ 。 名danh 密mật 迹tích 是thị 也dã 。 」 然nhiên 依y 玄huyền 應ưng/ứng 師sư 之chi 義nghĩa 則tắc 以dĩ 迹tích 字tự 為vi 譯dịch 人nhân 之chi 蛇xà 足túc , 是thị 不bất 見kiến 寶bảo 積tích 經kinh 之chi 過quá 也dã 。 玄huyền 應ưng/ứng 音âm 義nghĩa 一nhất 曰viết : 「 密mật 迹tích , 梵Phạm 言ngôn 散tán 那na , 此thử 譯dịch 云vân 密mật 主chủ 。 密mật 是thị 名danh 也dã , 以dĩ 知tri 佛Phật 三tam 密mật 功công 德đức 故cố 也dã 。 主chủ 者giả 夜dạ 叉xoa 主chủ 也dã , 案án 梵Phạm 本bổn 都đô 無vô 迹tích 義nghĩa , 當đương 以dĩ 示thị 迹tích 為vi 神thần , 故cố 譯dịch 經kinh 者giả 義nghĩa 立lập 名danh 耳nhĩ 。 」 大đại 日nhật 經kinh 疏sớ 一nhất 曰viết : 「 西tây 方phương 謂vị 夜dạ 叉xoa 為vi 秘bí 密mật , 以dĩ 其kỳ 身thân 口khẩu 意ý 。 速tốc 疾tật 隱ẩn 秘bí 難nan 可khả 了liễu 知tri 故cố 。 舊cựu 翻phiên 或hoặc 云vân 密mật 迹tích 。 若nhược 淺thiển 略lược 明minh 義nghĩa , 秘bí 密mật 主chủ 即tức 是thị 夜dạ 叉xoa 王vương 也dã 。 」 梵Phạm Guhyapāda 。