摩訶那伽 ( 摩ma 訶ha 那na 伽già )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (雜語)Mahānāgā,譯曰大無罪,大龍象。阿羅漢及佛世尊之德號。智度論三曰:「摩訶言大,那名無,伽名罪。阿羅漢諸煩惱斷,以是故名大無罪。復次那伽或名龍,或名象,是五千阿羅漢,諸阿羅漢中最大力,以是故言如龍如象。水行中龍力大,陸行中象力大。」大日經疏五曰:「摩訶那伽是如來別號,以現不可思議無方大用也。」可洪音義一曰:「摩訶此言大,那伽此云龍,亦云象,合而言之即云大龍象也。謂世尊為大龍象者,以彼有大威德,故以譬之。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 雜tạp 語ngữ ) Mahānāgā , 譯dịch 曰viết 大đại 無vô 罪tội , 大đại 龍long 象tượng 。 阿A 羅La 漢Hán 及cập 佛Phật 世Thế 尊Tôn 之chi 德đức 號hiệu 。 智trí 度độ 論luận 三tam 曰viết : 「 摩ma 訶ha 言ngôn 大đại , 那na 名danh 無vô , 伽già 名danh 罪tội 。 阿A 羅La 漢Hán 諸chư 煩phiền 惱não 斷đoạn 。 以dĩ 是thị 故cố 名danh 大đại 無vô 罪tội 。 復phục 次thứ 那na 伽già 或hoặc 名danh 龍long , 或hoặc 名danh 象tượng , 是thị 五ngũ 千thiên 阿A 羅La 漢Hán 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 中trung 最tối 大đại 力lực 以dĩ 是thị 故cố 。 言ngôn 如như 龍long 如như 象tượng 。 水thủy 行hành 中trung 龍long 力lực 大đại , 陸lục 行hành 中trung 象tượng 力lực 大đại 。 」 大đại 日nhật 經kinh 疏sớ 五ngũ 曰viết 摩ma 訶ha 那na 伽già 。 是thị 如Như 來Lai 別biệt 號hiệu , 以dĩ 現hiện 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 無vô 方phương 大đại 用dụng 也dã 。 」 可khả 洪hồng 音âm 義nghĩa 一nhất 曰viết : 「 摩ma 訶ha 此thử 言ngôn 大đại , 那na 伽già 此thử 云vân 龍long , 亦diệc 云vân 象tượng , 合hợp 而nhi 言ngôn 之chi 即tức 云vân 大đại 龍long 象tượng 也dã 。 謂vị 世Thế 尊Tôn 為vi 大đại 龍long 象tượng 者giả , 以dĩ 彼bỉ 有hữu 大đại 威uy 德đức 。 故cố 以dĩ 譬thí 之chi 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email