有為 ( 有hữu 為vi )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)為者造作之義,有造作,謂之有為。即因緣所生之事物,盡有為也。能生之因緣,是造作所生之事物者,所生之事物,必有此因緣之造作,故云有為法。本來自爾而非因緣所生者,謂之無為法。故有為者如言有因緣。大乘義章二曰:「為是集起造作之義,法有為作故,名有為。」俱舍論光記五曰:「因緣造作名為,色心等法,從因緣生,有彼為故,名曰有為。」俱舍論頌疏界品一曰:「為者作也,此有為法,眾緣造作故名為,有彼為故,名為有為。」梵Asaṃskṛta。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 為vi 者giả 造tạo 作tác 之chi 義nghĩa , 有hữu 造tạo 作tác 。 謂vị 之chi 有hữu 為vi 。 即tức 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 。 之chi 事sự 物vật , 盡tận 有hữu 為vi 也dã 。 能năng 生sanh 之chi 因nhân 緣duyên , 是thị 造tạo 作tác 所sở 生sanh 之chi 事sự 物vật 者giả , 所sở 生sanh 之chi 事sự 物vật , 必tất 有hữu 此thử 因nhân 緣duyên 之chi 造tạo 作tác 故cố 。 云vân 有hữu 為vi 法pháp 。 本bổn 來lai 自tự 爾nhĩ 而nhi 非phi 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 。 者giả 謂vị 之chi 無vô 為vi 法pháp 。 故cố 有hữu 為vi 者giả 如như 言ngôn 有hữu 因nhân 緣duyên 。 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 章chương 二nhị 曰viết : 「 為vi 是thị 集tập 起khởi 造tạo 作tác 之chi 義nghĩa , 法pháp 有hữu 為vi 作tác 故cố , 名danh 有hữu 為vi 。 」 俱câu 舍xá 論luận 光quang 記ký 五ngũ 曰viết : 「 因nhân 緣duyên 造tạo 作tác 名danh 為vi , 色sắc 心tâm 等đẳng 法pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 有hữu 彼bỉ 為vi 故cố , 名danh 曰viết 有hữu 為vi 。 」 俱câu 舍xá 論luận 頌tụng 疏sớ 界giới 品phẩm 一nhất 曰viết : 「 為vi 者giả 作tác 也dã , 此thử 有hữu 為vi 法pháp 。 眾chúng 緣duyên 造tạo 作tác 故cố 名danh 為vi , 有hữu 彼bỉ 為vi 故cố 名danh 為vi 有hữu 為vi 。 」 梵Phạm Asa ṃ sk ṛ ta 。

Print Friendly, PDF & Email