有對 ( 有hữu 對đối )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)就十八界分別三種之有對:一障礙有對,二境界有對。三所緣有對。對者礙之義。礙有二種:一障礙之義,二拘礙之義。障礙之義者,第一之障礙有對也。以五根五境之小色為體。此十色互相障礙,如手之礙手,石之礙石,故名障礙,障礙即有對也。拘礙之義者,第二之境界有對,與第三之所緣有對也。境界有對者,六根六識之十二界與法界一分之心所法也,此十三界之法為境所拘,故名有對。境界有對也(依主釋)。所緣有對者,六識及境界之七心界與法界之一分心所法也。此八界為所緣之境所拘礙,故名有對,所緣有對之依主釋也。此中境界與所緣之差別有多義,茲言其一義,則以取根及心識之境一邊,名為境界有對,以緣心與所之境一邊,名為所緣有對云。見俱舍論二。梵Sapratigha。

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 就tựu 十thập 八bát 界giới 分phân 別biệt 三tam 種chủng 之chi 有hữu 對đối : 一nhất 障chướng 礙ngại 有hữu 對đối , 二nhị 境cảnh 界giới 有hữu 對đối 。 三tam 所sở 緣duyên 有hữu 對đối 。 對đối 者giả 礙ngại 之chi 義nghĩa 。 礙ngại 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 障chướng 礙ngại 之chi 義nghĩa , 二nhị 拘câu 礙ngại 之chi 義nghĩa 。 障chướng 礙ngại 之chi 義nghĩa 者giả , 第đệ 一nhất 之chi 障chướng 礙ngại 有hữu 對đối 也dã 。 以dĩ 五ngũ 根căn 五ngũ 境cảnh 之chi 小tiểu 色sắc 為vi 體thể 。 此thử 十thập 色sắc 互hỗ 相tương 障chướng 礙ngại , 如như 手thủ 之chi 礙ngại 手thủ , 石thạch 之chi 礙ngại 石thạch , 故cố 名danh 障chướng 礙ngại , 障chướng 礙ngại 即tức 有hữu 對đối 也dã 。 拘câu 礙ngại 之chi 義nghĩa 者giả , 第đệ 二nhị 之chi 境cảnh 界giới 有hữu 對đối , 與dữ 第đệ 三tam 之chi 所sở 緣duyên 有hữu 對đối 也dã 。 境cảnh 界giới 有hữu 對đối 者giả , 六lục 根căn 六lục 識thức 之chi 十thập 二nhị 界giới 與dữ 法Pháp 界Giới 一nhất 分phân 之chi 心tâm 所sở 法pháp 也dã , 此thử 十thập 三tam 界giới 之chi 法pháp 為vi 境cảnh 所sở 拘câu , 故cố 名danh 有hữu 對đối 。 境cảnh 界giới 有hữu 對đối 也dã ( 依y 主chủ 釋thích ) 。 所sở 緣duyên 有hữu 對đối 者giả , 六lục 識thức 及cập 境cảnh 界giới 之chi 七thất 心tâm 界giới 與dữ 法Pháp 界Giới 之chi 一nhất 分phần 心tâm 所sở 法pháp 也dã 。 此thử 八bát 界giới 為vi 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 所sở 拘câu 礙ngại , 故cố 名danh 有hữu 對đối , 所sở 緣duyên 有hữu 對đối 之chi 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 此thử 中trung 境cảnh 界giới 與dữ 所sở 緣duyên 之chi 差sai 別biệt 有hữu 多đa 義nghĩa , 茲tư 言ngôn 其kỳ 一nhất 義nghĩa , 則tắc 以dĩ 取thủ 根căn 及cập 心tâm 識thức 之chi 境cảnh 一nhất 邊biên , 名danh 為vi 境cảnh 界giới 有hữu 對đối , 以dĩ 緣duyên 心tâm 與dữ 所sở 之chi 境cảnh 一nhất 邊biên , 名danh 為vi 所sở 緣duyên 有hữu 對đối 云vân 。 見kiến 俱câu 舍xá 論luận 二nhị 。 梵Phạm Sapratigha 。

Print Friendly, PDF & Email