戲論 ( 戲hí 論luận )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (術語)非理之言論。無義之言論。又不問理非理,總斥一切之言論。與俗所謂滑稽,冗談等同。大日經疏十九曰:「戲論者,如世戲人以散亂心動作種種身口,但悅前人而無實義。今妄見者所作者亦同於此,故名戲論也。」大乘玄論二曰:「戲論是借譬之名。(中略)於道無所剋獲,如小兒戲論為耳。」嘉祥法華義疏二曰:「無記心中往復言論名為戲論。中論云:戲論有二種:一者愛論,二者見論。」最勝王經一曰:「實際之性,無有戲論,惟獨如來證實際法。戲論永斷,名為涅槃。」法華經信解品曰:「今日世尊令我等思惟蠲除諸法戲論之糞。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 術thuật 語ngữ ) 非phi 理lý 之chi 言ngôn 論luận 。 無vô 義nghĩa 之chi 言ngôn 論luận 。 又hựu 不bất 問vấn 理lý 非phi 理lý , 總tổng 斥xích 一nhất 切thiết 之chi 言ngôn 論luận 。 與dữ 俗tục 所sở 謂vị 滑hoạt 稽khể , 冗 談đàm 等đẳng 同đồng 。 大đại 日nhật 經kinh 疏sớ 十thập 九cửu 曰viết 。 戲hí 論luận 者giả , 如như 世thế 戲hí 人nhân 以dĩ 散tán 亂loạn 心tâm 動động 作tác 種chủng 種chủng 身thân 口khẩu , 但đãn 悅duyệt 前tiền 人nhân 而nhi 無vô 實thật 義nghĩa 。 今kim 妄vọng 見kiến 者giả 所sở 作tác 者giả 亦diệc 同đồng 於ư 此thử , 故cố 名danh 戲hí 論luận 也dã 。 大Đại 乘Thừa 玄huyền 論luận 二nhị 曰viết : 「 戲hí 論luận 是thị 借tá 譬thí 之chi 名danh 。 ( 中trung 略lược ) 於ư 道đạo 無vô 所sở 剋khắc 獲hoạch 。 如như 小tiểu 兒nhi 戲hí 論luận 為vi 耳nhĩ 。 」 嘉gia 祥tường 法pháp 華hoa 義nghĩa 疏sớ 二nhị 曰viết : 「 無vô 記ký 心tâm 中trung 往vãng 復phục 言ngôn 論luận 名danh 為vi 戲hí 論luận 。 中trung 論luận 云vân : 戲hí 論luận 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 愛ái 論luận , 二nhị 者giả 見kiến 論luận 。 」 最tối 勝thắng 王vương 經kinh 一nhất 曰viết : 「 實thật 際tế 之chi 性tánh , 無vô 有hữu 戲hí 論luận , 惟duy 獨độc 如Như 來Lai 證chứng 實thật 際tế 法pháp 。 戲hí 論luận 永vĩnh 斷đoạn 。 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 」 法pháp 華hoa 經kinh 信tín 解giải 品phẩm 曰viết 今kim 日nhật 世Thế 尊Tôn 。 令linh 我ngã 等đẳng 思tư 惟duy 。 蠲quyên 除trừ 諸chư 法pháp 。 戲hí 論luận 之chi 糞phẩn 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email