曇摩鞠多 ( 曇đàm 摩ma 鞠cúc 多đa )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (人名)Dharmagupta,比丘名。又作曇摩毱,曇摩德,曇摩屈多迦,曇無德,曇無毱多,皆梵音之楚夏耳,譯曰法正,法鏡,法藏,法護,法密等。佛滅後百年優婆毱多五弟子中之一。於律藏立一部,名為曇無德部。律名四分律。可洪音義三曰:「曇摩毱律部師宗名,曇摩毱多,亦云曇無德,此云法鏡,亦云法藏,即四分律部也。」戒本疏一上曰:「曇摩毱多此云法正,律名四分。」又曰:「梵音曇無德,曇摩德,與毱多,傳有訛僻,唐言度之。同云法正,謂法正律主,明慧卓朗,除邪倒也。又言法護者,能興建正法,不墮於時,即十八部中法護部是也。又言法鏡者,能照達萬法也。」飾宗記二本曰:「曇無德者,部執疏中曇摩毱多,翻為法護,宗輪論中名法藏部。」大集經二十二曰:「我涅槃後,有諸弟子受持如來十二部經,書寫讀誦,顛倒解義,顛倒宣說,以例解說,覆隱法藏,故名曇摩毱多。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 人nhân 名danh ) 比Bỉ 丘Khâu 名danh 。 又hựu 作tác 曇đàm 摩ma 毱cúc , 曇đàm 摩ma 德đức , 曇đàm 摩ma 屈khuất 多đa 迦ca , 曇đàm 無vô 德đức , 曇đàm 無vô 毱cúc 多đa , 皆giai 梵Phạm 音âm 之chi 楚sở 夏hạ 耳nhĩ , 譯dịch 曰viết 法pháp 正Chánh 法Pháp 鏡kính 法Pháp 藏tạng 。 法pháp 護hộ 法Pháp 密mật 等đẳng 。 佛Phật 滅diệt 後hậu 百bách 年niên 優ưu 婆bà 毱cúc 多đa 五ngũ 弟đệ 子tử 中trung 之chi 一nhất 。 於ư 律luật 藏tạng 立lập 一nhất 部bộ , 名danh 為vi 曇đàm 無vô 德đức 部bộ 。 律luật 名danh 四tứ 分phần 律luật 。 可khả 洪hồng 音âm 義nghĩa 三tam 曰viết : 「 曇đàm 摩ma 毱cúc 律luật 部bộ 師sư 宗tông 名danh , 曇đàm 摩ma 毱cúc 多đa , 亦diệc 云vân 曇đàm 無vô 德đức , 此thử 云vân 法pháp 鏡kính , 亦diệc 云vân 法Pháp 藏tạng 即tức 四tứ 分phần 律luật 部bộ 也dã 。 」 戒giới 本bổn 疏sớ 一nhất 上thượng 曰viết : 「 曇đàm 摩ma 毱cúc 多đa 此thử 云vân 法pháp 正chánh , 律luật 名danh 四tứ 分phần 。 」 又hựu 曰viết : 「 梵Phạm 音âm 曇đàm 無vô 德đức , 曇đàm 摩ma 德đức , 與dữ 毱cúc 多đa , 傳truyền 有hữu 訛ngoa 僻tích , 唐đường 言ngôn 度độ 之chi 。 同đồng 云vân 法pháp 正chánh , 謂vị 法pháp 正chánh 律luật 主chủ , 明minh 慧tuệ 卓trác 朗lãng , 除trừ 邪tà 倒đảo 也dã 。 又hựu 言ngôn 法pháp 護hộ 者giả , 能năng 興hưng 建kiến 正Chánh 法Pháp 不bất 墮đọa 於ư 時thời , 即tức 十thập 八bát 部bộ 中trung 法pháp 護hộ 部bộ 是thị 也dã 。 又hựu 言ngôn 法pháp 鏡kính 者giả , 能năng 照chiếu 達đạt 萬vạn 法pháp 也dã 。 」 飾sức 宗tông 記ký 二nhị 本bổn 曰viết : 「 曇đàm 無vô 德đức 者giả , 部bộ 執chấp 疏sớ 中trung 曇đàm 摩ma 毱cúc 多đa , 翻phiên 為vi 法pháp 護hộ , 宗tông 輪luân 論luận 中trung 名danh 法Pháp 藏tạng 部bộ 。 」 大đại 集tập 經kinh 二nhị 十thập 二nhị 曰viết 我ngã 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 有hữu 諸chư 弟đệ 子tử 。 受thọ 持trì 如Như 來Lai 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 書thư 寫tả 讀đọc 誦tụng 。 顛điên 倒đảo 解giải 義nghĩa , 顛điên 倒đảo 宣tuyên 說thuyết , 以dĩ 例lệ 解giải 說thuyết , 覆phú 隱ẩn 法Pháp 藏tạng 故cố 名danh 曇đàm 摩ma 毱cúc 多đa 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email