九有 ( 九cửu 有hữu )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (名數)又云九居。三界中有情樂住之地處有九所。名曰九有情居,又云九眾生居。略云九有,又云九居:一欲界之人與六天,二初禪天,三二禪天,四三禪天,五四禪天中之無想天,六空處,七識處,八無所有處,九非想非非想處(此中除無想非想名七識住)。俱舍論八曰:「前七識住及第一有無想有情,是名為九。諸有情類唯於此九欣樂住故,立有情居,餘處皆非,不樂住故。」大乘義章八末曰:「此之九處,眾生樂住名眾生居。」增一阿含經有九眾生居品。寄歸傳一曰:「創成正覺龍河,九有興出塵之望。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 名danh 數số ) 又hựu 云vân 九cửu 居cư 。 三tam 界giới 中trung 有hữu 情tình 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 之chi 地địa 處xứ 有hữu 九cửu 所sở 。 名danh 曰viết 九cửu 有hữu 情tình 居cư , 又hựu 云vân 。 九cửu 眾chúng 生sanh 居cư 。 略lược 云vân 九cửu 有hữu , 又hựu 云vân 九cửu 居cư : 一nhất 欲dục 界giới 之chi 人nhân 與dữ 六lục 天thiên , 二nhị 初sơ 禪thiền 天thiên , 三tam 二nhị 禪thiền 天thiên , 四tứ 三tam 禪thiền 天thiên , 五ngũ 四tứ 禪thiền 天thiên 中trung 之chi 無Vô 想Tưởng 天Thiên 。 六lục 空không 處xứ , 七thất 識thức 處xứ , 八bát 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 九cửu 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 ( 此thử 中trung 除trừ 無vô 想tưởng 非phi 想tưởng 名danh 七thất 識thức 住trú ) 。 俱câu 舍xá 論luận 八bát 曰viết : 「 前tiền 七thất 識thức 住trú 及cập 第đệ 一nhất 有hữu 無vô 想tưởng 有hữu 情tình 是thị 名danh 為vi 九cửu 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 唯duy 於ư 此thử 九cửu 欣hân 樂nhạo 住trụ 故cố , 立lập 有hữu 情tình 居cư , 餘dư 處xứ 皆giai 非phi 不bất 樂nhạo 住trụ 故cố 。 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 章chương 八bát 末mạt 曰viết : 「 此thử 之chi 九cửu 處xứ , 眾chúng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 名danh 眾chúng 生sanh 居cư 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 。 經kinh 有hữu 九cửu 眾chúng 生sanh 居cư 品phẩm 。 寄ký 歸quy 傳truyền 一nhất 曰viết : 「 創sáng/sang 成thành 正chánh 覺giác 龍long 河hà , 九cửu 有hữu 興hưng 出xuất 塵trần 之chi 望vọng 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email