乾闥婆 ( 乾càn 闥thát 婆bà )

Phật Học Đại Từ Điển

NGHĨA TIẾNG HÁN

 (天名)Gandharva,又作健達婆、犍達縛、健闥婆、乾沓和、乾沓婆、彥達縛、犍陀羅等。譯曰香神、嗅香、香陰、尋香行。樂人之稱。又八部眾之一。樂神名。不食酒肉,唯求香以資陰身,又自其陰身出香,故有香神乃至尋香行之稱。與緊那羅同,奉侍帝釋而司奏伎樂。緊那羅者法樂,乾闥婆者修樂。注維摩經一曰:「什曰:乾闥婆,天樂神也。處地十寶山中,天欲作樂時,此神體上有相出,然後上天也。」天台淨名疏二曰:「乾闥婆,此云香陰。此亦陵空之神,不噉酒肉唯香資陰。」文句二下曰:「乾闥婆,此云嗅香,以香為食,亦云香陰,其身出香,此是天帝俗樂之神也。」嘉祥法華義疏二曰:「犍撻婆,此云香陰,以其清虛食香。又身唯恒出香,故名香陰。」玄應音義三曰:「犍沓和。又云犍陀羅,或作乾沓婆,或云犍達婆,或云乾闥婆。舊名也。今正言犍達縛,皆國音之不同也。此云嗅香,亦云樂神,一云食香,舊云香神,亦近也。經中亦作香音神也。」

NGHĨA HÁN VIỆT

  ( 天thiên 名danh ) Gandharva , 又hựu 作tác 健kiện 達đạt 婆bà 。 犍càn 達đạt 縛phược 。 健kiện 闥thát 婆bà 。 乾kiền 沓đạp 和hòa 、 乾kiền 沓đạp 婆bà 、 彥ngạn 達đạt 縛phược 、 犍kiền 陀đà 羅la 等đẳng 。 譯dịch 曰viết 香hương 神thần 、 嗅khứu 香hương 、 香hương 陰ấm 、 尋tầm 香hương 行hành 。 樂nhạo/nhạc/lạc 人nhân 之chi 稱xưng 。 又hựu 八bát 部bộ 眾chúng 之chi 一nhất 。 樂nhạo/nhạc/lạc 神thần 名danh 。 不bất 食thực 酒tửu 肉nhục 。 唯duy 求cầu 香hương 以dĩ 資tư 陰ấm 身thân , 又hựu 自tự 其kỳ 陰ấm 身thân 出xuất 香hương , 故cố 有hữu 香hương 神thần 乃nãi 至chí 尋tầm 香hương 行hành 之chi 稱xưng 。 與dữ 緊khẩn 那na 羅la 同đồng , 奉phụng 侍thị 帝Đế 釋Thích 而nhi 司ty 奏tấu 伎kỹ 樂nhạc 。 緊khẩn 那na 羅la 者giả 法Pháp 樂lạc 乾càn 闥thát 婆bà 者giả 修tu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 注chú 維duy 摩ma 經kinh 一nhất 曰viết : 「 什thập 曰viết 乾càn 闥thát 婆bà 。 天thiên 樂nhạc 神thần 也dã 。 處xứ 地địa 十thập 寶bảo 山sơn 中trung , 天thiên 欲dục 作tác 樂nhạc 時thời , 此thử 神thần 體thể 上thượng 有hữu 相tướng 出xuất , 然nhiên 後hậu 上thượng 天thiên 也dã 。 」 天thiên 台thai 淨tịnh 名danh 疏sớ 二nhị 曰viết 乾càn 闥thát 婆bà 。 此thử 云vân 香hương 陰ấm 。 此thử 亦diệc 陵lăng 空không 之chi 神thần 不bất 噉đạm 酒tửu 肉nhục 。 唯duy 香hương 資tư 陰ấm 。 」 文văn 句cú 二nhị 下hạ 曰viết 乾càn 闥thát 婆bà 。 此thử 云vân 嗅khứu 香hương , 以dĩ 香hương 為vi 食thực , 亦diệc 云vân 香hương 陰ấm , 其kỳ 身thân 出xuất 香hương , 此thử 是thị 天thiên 帝đế 俗tục 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 神thần 也dã 。 」 嘉gia 祥tường 法pháp 華hoa 義nghĩa 疏sớ 二nhị 曰viết : 「 犍kiền 撻thát 婆bà , 此thử 云vân 香hương 陰ấm , 以dĩ 其kỳ 清thanh 虛hư 食thực 香hương 。 又hựu 身thân 唯duy 恒 出xuất 香hương , 故cố 名danh 香hương 陰ấm 。 」 玄huyền 應ưng/ứng 音âm 義nghĩa 三tam 曰viết 。 犍càn 沓đạp 和hòa 。 又hựu 云vân 犍kiền 陀đà 羅la , 或hoặc 作tác 乾kiền 沓đạp 婆bà , 或hoặc 云vân 犍kiền 達đạt 婆bà , 或hoặc 云vân 乾càn 闥thát 婆bà 。 舊cựu 名danh 也dã 。 今kim 正chánh 言ngôn 犍càn 達đạt 縛phược 。 皆giai 國quốc 音âm 之chi 不bất 同đồng 也dã 。 此thử 云vân 嗅khứu 香hương , 亦diệc 云vân 樂nhạo/nhạc/lạc 神thần , 一nhất 云vân 食thực 香hương , 舊cựu 云vân 香hương 神thần , 亦diệc 近cận 也dã 。 經kinh 中trung 亦diệc 作tác 香hương 音âm 神thần 也dã 。 」 。

Print Friendly, PDF & Email