紫Tử 柏 尊Tôn 者Giả 全Toàn 集Tập
Quyển 0010
明Minh 德Đức 清Thanh 閱Duyệt

紫tử 栢# 老lão 人nhân 集tập 卷quyển 之chi 十thập

明minh 。 憨# 山sơn 德đức 清thanh 。 閱duyệt 。

法pháp 語ngữ

示thị 元nguyên 復phục

復phục 述thuật 姚diêu 少thiểu 師sư 在tại 崇sùng 國quốc 寺tự 。 自tự 題đề 其kỳ 像tượng 曰viết 。 看khán 破phá 芭ba 蕉tiêu 拄trụ 杖trượng 子tử 。 等đẳng 閒gian/nhàn 徹triệt 骨cốt 露lộ 風phong 流lưu 。 有hữu 時thời 搖dao 動động 龜quy 毛mao 拂phất 。 直trực 得đắc 虗hư 空không 笑tiếu 點điểm 頭đầu 。 師sư 說thuyết 芭ba 蕉tiêu 拄trụ 杖trượng 子tử 。 身thân 之chi 謂vị 也dã 。 我ngã 若nhược 看khán 破phá 。 則tắc 心tâm 無vô 累lũy/lụy/luy 。 心tâm 無vô 累lũy/lụy/luy 則tắc 明minh 。 明minh 則tắc 性tánh 可khả 見kiến 矣hĩ 。 凡phàm 見kiến 性tánh 之chi 人nhân 。 龜quy 毛mao 可khả 以dĩ 為vi 拂phất 。 拂phất 可khả 以dĩ 為vi 天thiên 地địa 。 卷quyển 舒thư 太thái 虗hư 。 屈khuất 伸thân 萬vạn 象tượng 。 在tại 我ngã 而nhi 不bất 在tại 造tạo 物vật 也dã 。 此thử 姚diêu 自tự 贊tán 也dã 。 紫tử 栢# 則tắc 不bất 然nhiên 。 芭ba 蕉tiêu 杖trượng 子tử 即tức 龜quy 毛mao 。 生sanh 殺sát 縱tung 橫hoành 氣khí 意ý 豪hào 。 是thị 聖thánh 是thị 凡phàm 魂hồn 膽đảm 落lạc 。 薰huân 風phong 吹xuy 落lạc 樹thụ 頭đầu 桃đào 。 師sư 問vấn 復phục 。 姚diêu 。 老lão 子tử 有hữu 何hà 長trường/trưởng 處xứ 。 紫tử 栢# 有hữu 何hà 短đoản 處xứ 。 若nhược 長trường 短đoản 辨biện 不bất 出xuất 。 便tiện 是thị 眼nhãn 中trung 無vô 珠châu 漢hán 。 雖tuy 然nhiên 。 紫tử 栢# 只chỉ 知tri 天thiên 經kinh 地địa 義nghĩa 。 禮lễ 也dã 。 姚diêu 老lão 子tử 若nhược 跳khiêu 得đắc 這giá 禮lễ 字tự 圈quyển 櫃# 出xuất 。 饒nhiêu 他tha 三tam 十thập 棒bổng 。 如như 跳khiêu 不bất 出xuất 。 三tam 十thập 棒bổng 。 一nhất 棒bổng 也dã 不bất 饒nhiêu 。 紫tử 栢# 左tả 右hữu 視thị 曰viết 。 姚diêu 老lão 子tử 何hà 在tại 。 復phục 目mục 睜# 。 師sư 曰viết 。 不bất 在tại 者giả 且thả 放phóng 過quá 他tha 。 在tại 者giả 代đại 受thọ 棒bổng 始thỉ 得đắc 。

復phục 問vấn 。 人nhân 之chi 性tánh 在tại 母mẫu 腹phúc 中trung 時thời 有hữu 乎hồ 。 抑ức 在tại 母mẫu 既ký 生sanh 之chi 後hậu 。 一nhất 落lạc 地địa 時thời 方phương 有hữu 乎hồ 。 師sư 問vấn 你nễ 說thuyết 性tánh 有hữu 邊biên 際tế 否phủ/bĩ 。 性tánh 有hữu 古cổ 今kim 否phủ/bĩ 。 復phục 曰viết 。 性tánh 無vô 邊biên 際tế 。 無vô 古cổ 今kim 。 師sư 曰viết 。 性tánh 既ký 無vô 邊biên 際tế 古cổ 今kim 。 豈khởi 可khả 以dĩ 母mẫu 之chi 腹phúc 中trung 。 立lập 有hữu 性tánh 不bất 有hữu 性tánh 論luận 。 與dữ 既ký 生sanh 之chi 後hậu 。 有hữu 性tánh 不bất 有hữu 性tánh 論luận 。 棱# 嚴nghiêm 曰viết 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 此thử 滿mãn 慈từ 問vấn 如Như 來Lai 之chi 詞từ 也dã 。 夫phu 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 猶do 水thủy 也dã 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 猶do 氷băng 也dã 。 水thủy 則tắc 融dung 通thông 。 氷băng 則tắc 窒# 礙ngại 。 疑nghi 窒# 礙ngại 不bất 是thị 融dung 通thông 。 謂vị 氷băng 即tức 水thủy 可khả 乎hồ 。 然nhiên 離ly 水thủy 無vô 氷băng 。 謂vị 氷băng 非phi 水thủy 可khả 乎hồ 。 復phục 問vấn 所sở 謂vị 忽hốt 生sanh 者giả 。 果quả 何hà 旨chỉ 耶da 。 師sư 曰viết 。 忽hốt 則tắc 非phi 有hữu 心tâm 所sở 及cập 。 必tất 欲dục 窮cùng 忽hốt 所sở 以dĩ 然nhiên 之chi 說thuyết 。 則tắc 忽hốt 似tự 可khả 以dĩ 有hữu 心tâm 所sở 測trắc 也dã 。 雖tuy 然nhiên 。 以dĩ 佛Phật 性tánh 無vô 常thường 。 水thủy 可khả 以dĩ 成thành 氷băng 。 以dĩ 諸chư 法pháp 外ngoại 真chân 常thường 而nhi 不bất 能năng 自tự 建kiến 。 故cố 知tri 氷băng 可khả 復phục 水thủy 也dã 。 又hựu 有hữu 我ngã 而nhi 昧muội 者giả 。 外ngoại 無vô 我ngã 而nhi 靈linh 者giả 。 則tắc 有hữu 我ngã 而nhi 昧muội 者giả 。 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 聖thánh 人nhân 知tri 其kỳ 如như 此thử 。 先tiên 會hội 物vật 歸quy 己kỷ 。 然nhiên 後hậu 開khai 物vật 成thành 務vụ 。 無vô 往vãng 而nhi 不bất 達đạt 也dã 。 夫phu 何hà 故cố 。 良lương 以dĩ 外ngoại 己kỷ 無vô 物vật 。 外ngoại 物vật 無vô 己kỷ 。 外ngoại 己kỷ 無vô 物vật 。 則tắc 開khai 物vật 成thành 務vụ 之chi 物vật 。 未vị 嘗thường 非phi 己kỷ 也dã 。 外ngoại 物vật 無vô 己kỷ 。 則tắc 物vật 不bất 待đãi 會hội 而nhi 已dĩ 全toàn 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 理lý 知tri 而nhi 不bất 能năng 行hành 。 則tắc 多đa 生sanh 染nhiễm 習tập 。 終chung 不bất 能năng 消tiêu 。 行hành 而nhi 不bất 能năng 證chứng 。 則tắc 固cố 有hữu 之chi 靈linh 。 亦diệc 終chung 不bất 能năng 全toàn 復phục 。 證chứng 而nhi 不bất 能năng 忘vong 。 則tắc 稱xưng 性tánh 之chi 用dụng 。 終chung 不bất 現hiện 前tiền 。 故cố 曰viết 。 有hữu 大đại 機cơ 。 必tất 有hữu 大đại 用dụng 。

水thủy 寒hàn 極cực 則tắc 成thành 氷băng 。 寒hàn 過quá 則tắc 氷băng 還hoàn 復phục 水thủy 。 性tánh 變biến 而nhi 為vi 情tình 。 情tình 盛thịnh 則tắc 陰ấm 極cực 。 凡phàm 一nhất 切thiết 染nhiễm 習tập 種chủng 子tử 。 皆giai 屬thuộc 陰ấm 也dã 。 照chiếu 性tánh 成thành 修tu 。 則tắc 染nhiễm 習tập 勢thế 也dã 。 漸tiệm 自tự 損tổn 減giảm 。 淨tịnh 種chủng 功công 能năng 亦diệc 漸tiệm 增tăng 益ích 。 轉chuyển 依y 有hữu 六lục 。 惟duy 損tổn 力lực 益ích 能năng 。 轉chuyển 是thị 初sơ 心tâm 者giả 。 日nhật 用dụng 逆nghịch 順thuận 關quan 頭đầu 之chi 利lợi 器khí 也dã 。 然nhiên 非phi 慚tàm 媿quý 。 助trợ 其kỳ 勝thắng 解giải 。 則tắc 餘dư 轉chuyển 便tiện 不bất 能năng 入nhập 矣hĩ 。

師sư 問vấn 復phục 曰viết 。 汝nhữ 身thân 之chi 可khả 把bả 捉tróc 者giả 。 皮bì 肉nhục 筋cân 骨cốt 而nhi 已dĩ 。 濕thấp 煖noãn 動động 者giả 。 皆giai 不bất 可khả 把bả 捉tróc 也dã 。 可khả 把bả 捉tróc 者giả 。 謂vị 地địa 大đại 。 不bất 可khả 把bả 捉tróc 者giả 。 或hoặc 謂vị 水thủy 。 或hoặc 謂vị 火hỏa 。 或hoặc 謂vị 風phong 。 總tổng 名danh 四tứ 大đại 。 有hữu 本bổn 四tứ 大đại 。 有hữu 末mạt 四tứ 大đại 。 本bổn 四tứ 大đại 。 汝nhữ 尋tầm 常thường 所sở 履lý 之chi 地địa 。 所sở 飲ẩm 之chi 水thủy 。 所sở 食thực 熱nhiệt 物vật 。 所sở 能năng 鼓cổ 萬vạn 物vật 者giả 是thị 也dã 。 末mạt 四tứ 大đại 。 汝nhữ 身thân 皮bì 肉nhục 筋cân 骨cốt 。 與dữ 濕thấp 煖noãn 動động 是thị 也dã 。 然nhiên 末mạt 不bất 離ly 本bổn 。 始thỉ 假giả 借tá 本bổn 而nhi 有hữu 身thân 。 有hữu 身thân 如như 不bất 假giả 本bổn 而nhi 資tư 之chi 。 身thân 必tất 敗bại 壞hoại 。 此thử 理lý 甚thậm 明minh 。 但đãn 眾chúng 人nhân 封phong 於ư 情tình 計kế 。 不bất 能năng 以dĩ 理lý 折chiết 情tình 。 所sở 以dĩ 執chấp 身thân 之chi 習tập 。 不bất 易dị 消tiêu 耳nhĩ 。 聖thánh 人nhân 以dĩ 心tâm 用dụng 身thân 。 眾chúng 人nhân 以dĩ 身thân 累lũy/lụy/luy 心tâm 。 以dĩ 心tâm 用dụng 身thân 者giả 。 如như 口khẩu 吐thổ 沫mạt 。 一nhất 吐thổ 不bất 知tri 有hữu 幾kỷ 千thiên 沫mạt 星tinh 。 如như 周chu 顛điên 仙tiên 。 以dĩ 一nhất 身thân 而nhi 化hóa 多đa 身thân 也dã 。 以dĩ 身thân 累lũy/lụy/luy 心tâm 者giả 。 計kế 可khả 把bả 捉tróc 。 皮bì 肉nhục 筋cân 骨cốt 。 為vi 我ngã 之chi 身thân 。 而nhi 不bất 知tri 終chung 非phi 我ngã 有hữu 也dã 。 此thử 身thân 始thỉ 本bổn 不bất 為vi 我ngã 有hữu 。 終chung 亦diệc 不bất 為vi 我ngã 有hữu 。 則tắc 中trung 閒gian/nhàn 所sở 有hữu 者giả 。 又hựu 豈khởi 我ngã 之chi 有hữu 耶da 。 聖thánh 人nhân 當đương 有hữu 此thử 身thân 之chi 時thời 。 即tức 不bất 有hữu 其kỳ 有hữu 。 故cố 至chí 於ư 將tương 死tử 之chi 時thời 。 地địa 還hoàn 地địa 。 水thủy 還hoàn 水thủy 。 火hỏa 還hoàn 火hỏa 。 風phong 還hoàn 風phong 。 即tức 以dĩ 其kỳ 所sở 借tá 者giả 。 交giao 還hoàn 之chi 。 何hà 怖bố 懼cụ 之chi 有hữu 。 死tử 惟duy 其kỳ 不bất 怖bố 懼cụ 。 則tắc 一nhất 點điểm 靈linh 明minh 。 凝ngưng 定định 如như 泰thái 山sơn 。 何hà 得đắc 昏hôn 亂loạn 。 以dĩ 故cố 死tử 累lũy/lụy/luy 於ư 其kỳ 所sở 借tá 者giả 。 而nhi 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 其kỳ 所sở 未vị 亂loạn 者giả 。 況huống 有hữu 此thử 一nhất 點điểm 靈linh 明minh 在tại 。 自tự 然nhiên 死tử 者giả 不bất 死tử 。 而nhi 復phục 借tá 本bổn 地địa 大đại 。 與dữ 本bổn 水thủy 火hỏa 風phong 大đại 為vi 身thân 。 死tử 而nhi 復phục 生sanh 。 生sanh 而nhi 復phục 死tử 。 更canh 歷lịch 千thiên 萬vạn 世thế 而nhi 機cơ 不bất 息tức 也dã 。 此thử 說thuyết 雖tuy 是thị 。 然nhiên 未vị 知tri 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 心tâm 所sở 以dĩ 然nhiên 之chi 故cố 。 本bổn 末mạt 四tứ 大đại 。 縱túng/tung 件# 數số 借tá 還hoàn 。 似tự 亦diệc 了liễu 了liễu 。 觀quán 其kỳ 會hội 物vật 歸quy 己kỷ 。 則tắc 終chung 成thành 兩lưỡng 橛quyết 。 如như 能năng 究cứu 徹triệt 緣duyên 影ảnh 之chi 心tâm 。 則tắc 靈linh 明minh 始thỉ 凝ngưng 。 又hựu 靈linh 明minh 凝ngưng 定định 。 亦diệc 有hữu 淺thiển 深thâm 。 如như 斷đoạn 見kiến 思tư 惑hoặc 。 得đắc 羅La 漢Hán 果Quả 。 斷đoạn 塵trần 沙sa 惑hoặc 。 得đắc 菩Bồ 薩Tát 果quả 。 斷đoạn 根căn 本bổn 無vô 明minh 盡tận 者giả 。 始thỉ 得đắc 佛Phật 果Quả 。 故cố 曰viết 。 心tâm 數số 理lý 妙diệu 。 孔khổng 老lão 未vị 知tri 也dã 。

墨mặc 香hương 庵am 常thường 言ngôn

乳nhũ 參tham 水thủy 則tắc 漓# 。 醪lao 參tham 水thủy 則tắc 薄bạc 。 去khứ 古cổ 遠viễn 而nhi 人nhân 心tâm 澆kiêu 。 故cố 以dĩ 不bất 恠# 者giả 為vi 恠# 。 謂vị 恠# 者giả 常thường 也dã 。 有hữu 法pháp 古cổ 之chi 風phong 者giả 見kiến 之chi 。 則tắc 以dĩ 捏niết 恠# 目mục 之chi 宜nghi 然nhiên 也dã 。

或hoặc 曰viết 。 民dân 性tánh 多đa 暴bạo 。 聖thánh 人nhân 道đạo 之chi 以dĩ 其kỳ 仁nhân 。 民dân 性tánh 多đa 逆nghịch 。 聖thánh 人nhân 道đạo 之chi 以dĩ 其kỳ 義nghĩa 。 民dân 性tánh 多đa 縱túng/tung 。 聖thánh 人nhân 道đạo 之chi 以dĩ 其kỳ 禮lễ 。 民dân 性tánh 多đa 愚ngu 。 聖thánh 人nhân 道đạo 之chi 以dĩ 其kỳ 智trí 。 民dân 性tánh 多đa 妄vọng 。 聖thánh 人nhân 道đạo 之chi 以dĩ 其kỳ 信tín 。 殊thù 不bất 知tri 民dân 性tánh 非phi 暴bạo 。 可khả 以dĩ 道đạo 之chi 於ư 仁nhân 。 民dân 性tánh 非phi 逆nghịch 。 可khả 以dĩ 道đạo 之chi 於ư 義nghĩa 。 民dân 性tánh 非phi 縱túng/tung 。 可khả 以dĩ 道đạo 之chi 於ư 禮lễ 。 民dân 性tánh 非phi 愚ngu 。 可khả 以dĩ 道đạo 之chi 於ư 智trí 。 民dân 性tánh 非phi 妄vọng 。 可khả 以dĩ 道đạo 之chi 於ư 信tín 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 暴bạo 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 仁nhân 。 逆nghịch 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 義nghĩa 。 縱túng/tung 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 禮lễ 。 愚ngu 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 智trí 。 妄vọng 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 信tín 。 皆giai 治trị 之chi 也dã 。 非phi 道đạo 之chi 也dã 。 治trị 之chi 如như 鯀# 治trị 水thủy 。 道đạo 之chi 如như 禹vũ 道đạo 水thủy 。 故cố 逆nghịch 其kỳ 性tánh 者giả 。 功công 弗phất 置trí 。 順thuận 其kỳ 性tánh 者giả 。 續tục 乃nãi 成thành 。 若nhược 性tánh 本bổn 暴bạo 而nhi 道đạo 之chi 以dĩ 仁nhân 。 吾ngô 知tri 聖thánh 人nhân 復phục 生sanh 。 其kỳ 道đạo 難nan 行hành 矣hĩ 。 大đại 都đô 習tập 可khả 以dĩ 治trị 。 性tánh 可khả 以dĩ 道đạo 。 故cố 暴bạo 者giả 習tập 也dã 。 非phi 性tánh 也dã 。

披phi 林lâm 逐trục 虎hổ 兕hủy 。 入nhập 水thủy 嬰anh 蛟giao 龍long 。 世thế 以dĩ 之chi 為vi 勇dũng 。 非phi 勇dũng 也dã 。 能năng 以dĩ 至chí 公công 之chi 理lý 。 折chiết 隱ẩn 私tư 之chi 情tình 。 勝thắng 而nhi 弗phất 敗bại 者giả 。 是thị 為vi 勇dũng 也dã 。

或hoặc 曰viết 。 今kim 道đạo 有hữu 赤xích 子tử 。 將tương 為vi 牛ngưu 馬mã 所sở 踐tiễn 。 見kiến 之chi 者giả 。 無vô 問vấn 賢hiền 不bất 肖tiếu 。 必tất 惕dịch 惕dịch 然nhiên 。 皆giai 欲dục 驅khu 牛ngưu 馬mã 以dĩ 活hoạt 之chi 也dã 。 至chí 夫phu 國quốc 有hữu 弱nhược 君quân 。 室thất 有hữu 色sắc 婦phụ 。 而nhi 謀mưu 其kỳ 國quốc 欲dục 其kỳ 室thất 者giả 。 惟duy 恨hận 其kỳ 君quân 與dữ 夫phu 。 不bất 罹li 赤xích 子tử 之chi 禍họa 也dã 。 噫# 。 是thị 復phục 何hà 心tâm 哉tai 。 即tức 欲dục 活hoạt 之chi 之chi 心tâm 耳nhĩ 。 微vi 涉thiệp 可khả 欲dục 。 瞥miết 然nhiên 失thất 照chiếu 。 一nhất 至chí 此thử 乎hồ 。 故cố 曰viết 。 不bất 見kiến 可khả 欲dục 。 使sử 心tâm 不bất 亂loạn 。 夫phu 技kỹ 與dữ 道đạo 。 同đồng 出xuất 而nhi 異dị 名danh 耳nhĩ 。 故cố 善thiện 於ư 道đạo 者giả 。 技kỹ 亦diệc 道đạo 也dã 。 不bất 善thiện 於ư 道đạo 者giả 。 道đạo 亦diệc 技kỹ 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 道đạo 與dữ 技kỹ 果quả 一nhất 乎hồ 哉tai 。 果quả 異dị 乎hồ 哉tai 。

夫phu 煩phiền 惱não 之chi 與dữ 菩Bồ 提Đề 。 濁trược 波ba 之chi 與dữ 清thanh 水thủy 。 空không 之chi 與dữ 色sắc 。 屈khuất 之chi 與dữ 信tín 。 果quả 一nhất 物vật 乎hồ 。 兩lưỡng 物vật 乎hồ 。 忽hốt 而nhi 弗phất 觀quán 。 則tắc 三tam 惑hoặc 浩hạo 然nhiên 。 反phản 而nhi 推thôi 之chi 。 則tắc 三tam 德đức 宛uyển 爾nhĩ 。 此thử 非phi 勞lao 形hình 役dịch 骨cốt 而nhi 可khả 入nhập 。 貴quý 乎hồ 於ư 妄vọng 心tâm 忽hốt 生sanh 時thời 。 窮cùng 其kỳ 所sở 自tự 。 或hoặc 牽khiên 於ư 聲thanh 耶da 。 或hoặc 牽khiên 於ư 色sắc 耶da 。 逆nghịch 耶da 順thuận 耶da 。 生sanh 耶da 死tử 耶da 。 隨tùy 心tâm 生sanh 處xứ 。 即tức 而nhi 體thể 之chi 。 極cực 而nhi 窮cùng 之chi 。 生sanh 於ư 自tự 乎hồ 。 生sanh 於ư 他tha 乎hồ 。 兩lưỡng 者giả 合hợp 而nhi 生sanh 乎hồ 。 綿miên 然nhiên 無vô 閒gian/nhàn 。 堅kiên 然nhiên 痛thống 究cứu 。 至chí 於ư 智trí 力lực 無vô 所sở 加gia 功công 。 情tình 根căn 無vô 地địa 可khả 植thực 。 越việt 著trước 精tinh 彩thải 。 如như 饑cơ 狗cẩu 之chi 嚙giảo 枯khô 骨cốt 。 細tế 嚼tước 則tắc 無vô 味vị 。 舍xá 之chi 則tắc 無vô 聊liêu 。 嚙giảo 之chi 。 嚙giảo 之chi 。 又hựu 嚙giảo 之chi 。 忽hốt 而nhi 精tinh 力lực 之chi 與dữ 枯khô 骨cốt 。 能năng 所sở 命mạng 斷đoạn 。 始thỉ 不bất 疑nghi 空không 不bất 異dị 色sắc 。 屈khuất 不bất 異dị 信tín 。 煩phiền 惱não 不bất 異dị 菩Bồ 提Đề 。 眾chúng 生sanh 不bất 異dị 諸chư 佛Phật 矣hĩ 。 噫# 。 能năng # 命mạng 者giả 。 可khả 以dĩ 殺sát 人nhân 。 能năng 割cát 情tình 者giả 。 可khả 以dĩ 入nhập 道đạo 。 雖tuy 聖thánh 人nhân 復phục 生sanh 。 不bất 易dị 吾ngô 言ngôn 矣hĩ 。

夫phu 心tâm 術thuật 無vô 常thường 。 顧cố 其kỳ 所sở 馮bằng 如như 何hà 耳nhĩ 。 故cố 馮bằng 於ư 十thập 惡ác 。 則tắc 泥nê 犁lê 見kiến 焉yên 。 馮bằng 於ư 慳san 貪tham 。 則tắc 餓ngạ 鬼quỷ 見kiến 焉yên 。 馮bằng 於ư 愚ngu 癡si 。 則tắc 畜súc 生sanh 見kiến 焉yên 。 馮bằng 於ư 五Ngũ 戒Giới 。 則tắc 見kiến 之chi 人nhân 。 馮bằng 於ư 十Thập 善Thiện 。 則tắc 見kiến 之chi 天thiên 。 馮bằng 於ư 四Tứ 諦Đế 。 則tắc 聲Thanh 聞Văn 道đạo 成thành 。 馮bằng 於ư 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 則tắc 緣Duyên 覺Giác 果quả 就tựu 。 馮bằng 於ư 六Lục 度Độ 。 則tắc 菩Bồ 薩Tát 慈từ 弘hoằng 。 馮bằng 於ư 最Tối 上Thượng 乘Thừa 。 則tắc 佛Phật 果Quả 圓viên 滿mãn 。 至chí 於ư 馮bằng 於ư 六lục 經kinh 。 則tắc 謂vị 之chi 儒nho 。 馮bằng 於ư 百bách 家gia 。 則tắc 謂vị 之chi 百bách 氏thị 。 若nhược 韓# 非phi 馮bằng 於ư 刑hình 名danh 。 孫tôn 武võ 馮bằng 於ư 兵binh 。 較giảo 之chi 畜súc 生sanh 之chi 與dữ 餓ngạ 鬼quỷ 。 餓ngạ 鬼quỷ 之chi 與dữ 地địa 獄ngục 。 三tam 者giả 推thôi 其kỳ 所sở 馮bằng 。 雖tuy 皆giai 不bất 善thiện 。 此thử 果quả 報báo 非phi 因nhân 心tâm 也dã 。 噫# 。 人nhân 為vi 萬vạn 物vật 之chi 靈linh 。 如như 所sở 馮bằng 果quả 善thiện 。 則tắc 克khắc 聖thánh 奚hề 難nạn/nan 哉tai 。 而nhi 韓# 非phi 孫tôn 武võ 。 既ký 為vi 人nhân 矣hĩ 。 不bất 幸hạnh 而nhi 所sở 馮bằng 不bất 善thiện 。 導đạo 天thiên 下hạ 以dĩ 殺sát 戮lục 。 則tắc 其kỳ 泥nê 犁lê 以dĩ 為vi 園viên 觀quán 。 長trường/trưởng 劫kiếp 遊du 戲hí 。 吾ngô 知tri 其kỳ 不bất 免miễn 乎hồ 。 或hoặc 曰viết 。 刑hình 名danh 以dĩ 救cứu 德đức 教giáo 之chi 不bất 備bị 。 兵binh 乃nãi 戮lục 寡quả 而nhi 救cứu 多đa 。 皆giai 仁nhân 術thuật 也dã 。 子tử 何hà 俱câu 非phi 之chi 。 對đối 曰viết 。 考khảo 之chi 出xuất 世thế 之chi 典điển 。 徵trưng 之chi 治trị 世thế 之chi 經kinh 。 未vị 有hữu 不bất 聞văn 大Đại 道Đạo 。 而nhi 善thiện 用dụng 者giả 也dã 。 如như 善thiện 用dụng 之chi 。 自tự 非phi 聖thánh 人nhân 莫mạc 能năng 焉yên 。

夫phu 廓khuếch 然nhiên 無vô 朕trẫm 。 奚hề 吉cát 奚hề 凶hung 。 陰âm 陽dương 既ký 不bất 可khả 以dĩ 籠lung 罩# 。 禍họa 福phước 豈khởi 可khả 以dĩ 雌thư 雄hùng 之chi 哉tai 。 噫# 。 介giới 爾nhĩ 有hữu 知tri 。 萬vạn 物vật 生sanh 焉yên 。 是thị 以dĩ 觀quán 爻hào 象tượng 可khả 以dĩ 推thôi 休hưu 咎cữu 。 聽thính 音âm 聲thanh 可khả 以dĩ 定định 吉cát 凶hung 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 則tắc 三tam 藏tạng 六lục 經kinh 。 惡ác 能năng 筌thuyên 蹄đề 之chi 乎hồ 。

夫phu 深thâm 山sơn 重trọng/trùng 淵uyên 。 蛟giao 龍long 虎hổ 兕hủy 之chi 所sở 恃thị 也dã 。 多đa 財tài 高cao 位vị 。 富phú 姓tánh 貴quý 耀diệu 之chi 所sở 恃thị 也dã 。 然nhiên 蛟giao 龍long 虎hổ 兕hủy 。 富phú 姓tánh 貴quý 耀diệu 。 皆giai 不bất 能năng 免miễn 其kỳ 患hoạn 者giả 。 以dĩ 恃thị 賈cổ 之chi 耳nhĩ 。 雖tuy 然nhiên 外ngoại 天thiên 下hạ 者giả 。 則tắc 不bất 可khả 悅duyệt 以dĩ 富phú 貴quý 。 外ngoại 富phú 貴quý 者giả 。 則tắc 不bất 可khả 辱nhục 以dĩ 貧bần 賤tiện 也dã 。 噫# 。 恃thị 潔khiết 而nhi 高cao 世thế 。 賈cổ 患hoạn 而nhi 傷thương 生sanh 者giả 。 名danh 乎hồ 非phi 名danh 乎hồ 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 蛟giao 龍long 虎hổ 兕hủy 不bất 為vi 暴bạo 。 富phú 姓tánh 貴quý 耀diệu 不bất 為vi 貪tham 。 而nhi 至chí 暴bạo 至chí 貪tham 者giả 。 非phi 外ngoại 天thiên 下hạ 忘vong 富phú 貴quý 者giả 乎hồ 。

夫phu 榮vinh 之chi 賈cổ 辱nhục 。 利lợi 之chi 賈cổ 盜đạo 。 人nhân 皆giai 易dị 知tri 也dã 。 而nhi 名danh 之chi 招chiêu 忌kỵ 。 德đức 之chi 招chiêu 謗báng 。 道đạo 之chi 招chiêu 毀hủy 。 知tri 而nhi 未vị 真chân 乎hồ 。 果quả 真chân 知tri 乎hồ 。 非phi 真chân 蹈đạo 其kỳ 閫khổn 者giả 。 豈khởi 易dị 知tri 哉tai 。

天thiên 下hạ 皆giai 慕mộ 富phú 貴quý 。 而nhi 厭yếm 貧bần 賤tiện 。 皆giai 惡ác 饑cơ 寒hàn 。 而nhi 好hảo/hiếu 飽bão 煖noãn 。 殊thù 不bất 知tri 非phi 貧bần 賤tiện 饑cơ 寒hàn 為vi 之chi 地địa 。 則tắc 富phú 貴quý 飽bão 煖noãn 何hà 自tự 而nhi 來lai 哉tai 。

夫phu 旱hạn 極cực 則tắc 水thủy 至chí 。 澇lao 極cực 則tắc 旱hạn 來lai 。 是thị 以dĩ 聖thánh 人nhân 。 履lý 霜sương 而nhi 知tri 氷băng 。 驗nghiệm 來lai 而nhi 知tri 往vãng 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 未vị 至chí 其kỳ 極cực 。 猶do 可khả 備bị 之chi 。 既ký 至chí 其kỳ 極cực 。 極cực 則tắc 不bất 返phản 。 備bị 之chi 何hà 益ích 。

凡phàm 為vi 之chi 於ư 未vị 有hữu 。 一nhất 為vi 而nhi 萬vạn 成thành 。 萬vạn 成thành 而nhi 一nhất 不bất 損tổn 。 損tổn 則tắc 萬vạn 亦diệc 何hà 益ích 。 以dĩ 其kỳ 不bất 損tổn 。 謂vị 之chi 益ích 矣hĩ 。

夫phu 招chiêu 生sanh 死tử 者giả 身thân 也dã 。 招chiêu 好hảo 惡ác 者giả 心tâm 也dã 。 生sanh 死tử 之chi 與dữ 好hảo 惡ác 。 聖thánh 人nhân 痛thống 患hoạn 之chi 。 以dĩ 其kỳ 患hoạn 之chi 。 患hoạn 無vô 所sở 患hoạn 也dã 。 眾chúng 人nhân 不bất 患hoạn 之chi 。 故cố 患hoạn 患hoạn 之chi 耳nhĩ 。 今kim 有hữu 人nhân 於ư 此thử 。 雖tuy 未vị 能năng 即tức 去khứ 其kỳ 招chiêu 。 知tri 招chiêu 為vi 患hoạn 之chi 媒môi 。 以dĩ 其kỳ 知tri 之chi 。 媒môi 日nhật 疎sơ 矣hĩ 。 於ư 是thị 知tri 疎sơ 媒môi 者giả 。 雖tuy 未vị 齊tề 聖thánh 。 聖thánh 由do 是thị 始thỉ 也dã 。

夫phu 惺tinh 之chi 與dữ 夢mộng 。 晝trú 之chi 與dữ 夢mộng 。 天thiên 乎hồ 人nhân 乎hồ 。 在tại 天thiên 則tắc 謂vị 之chi 晝trú 夜dạ 。 在tại 人nhân 則tắc 謂vị 之chi 惺tinh 夢mộng 。 故cố 知tri 此thử 者giả 。 天thiên 亦diệc 可khả 也dã 。 人nhân 亦diệc 可khả 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 天thiên 之chi 與dữ 人nhân 。 在tại 我ngã 而nhi 不bất 在tại 造tạo 物vật 明minh 矣hĩ 。

吾ngô 嘗thường 思tư 天thiên 之chi 上thượng 。 更cánh 有hữu 何hà 物vật 。 思tư 地địa 之chi 下hạ 。 載tái 我ngã 者giả 誰thùy 乎hồ 。 思tư 之chi 。 思tư 之chi 。 又hựu 思tư 之chi 。 思tư 不bất 及cập 處xứ 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 口khẩu 門môn 吐thổ 矣hĩ 。 又hựu 豈khởi 可khả 以dĩ 言ngôn 語ngữ 形hình 狀trạng 之chi 哉tai 。 雖tuy 然nhiên 真chân 悲bi 者giả 無vô 聲thanh 。 真chân 親thân 者giả 無vô 情tình 。 故cố 聲thanh 容dung 情tình 生sanh 。 則tắc 天thiên 地địa 大đại 而nhi 我ngã 細tế 矣hĩ 。

夫phu 榮vinh 者giả 夢mộng 辱nhục 。 富phú 者giả 夢mộng 盜đạo 。 饑cơ 者giả 夢mộng 食thực 。 渴khát 者giả 夢mộng 飲ẩm 。 勇dũng 者giả 夢mộng 怯khiếp 。 怯khiếp 者giả 夢mộng 勇dũng 。 南nam 人nhân 夢mộng 舟chu 。 北bắc 人nhân 夢mộng 馬mã 。 天thiên 機cơ 深thâm 者giả 夢mộng 山sơn 水thủy 雲vân 物vật 。 以dĩ 其kỳ 所sở 嗜thị 不bất 同đồng 。 故cố 夢mộng 之chi 各các 別biệt 耳nhĩ 。 是thị 以dĩ 至chí 人nhân 達đạt 此thử 。 知tri 天thiên 地địa 可khả 以dĩ 反phản 復phục 。 山sơn 海hải 可khả 以dĩ 移di 易dị 。 死tử 生sanh 可khả 以dĩ 遊du 戲hí 。 故cố 曰viết 悟ngộ 唯duy 識thức 者giả 。 可khả 以dĩ 紹thiệu 佛Phật 祖tổ 之chi 位vị 。

或hoặc 問vấn 余dư 曰viết 。 布bố 袋đại 和hòa 尚thượng 何hà 笑tiếu 之chi 多đa 哉tai 。 曰viết 怕phạ 人nhân 恠# 耳nhĩ 。 問vấn 者giả 聞văn 余dư 言ngôn 。 以dĩ 為vi 紿# 而nhi 不bất 信tín 。 是thị 不bất 知tri 圖đồ 大đại 事sự 者giả 。 慮lự 必tất 遠viễn 。 行hành 遠viễn 道đạo 者giả 。 輜truy 必tất 重trọng/trùng 。 布bố 袋đại 和hòa 尚thượng 。 與dữ 雙song 林lâm 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 。 皆giai 彌Di 勒Lặc 化hóa 身thân 也dã 。 此thử 老lão 為vi 當đương 來lai 之chi 佛Phật 。 任nhậm 釋Thích 迦Ca 之chi 東đông 宮cung 。 事sự 非phi 細tế 矣hĩ 。 若nhược 不bất 深thâm 思tư 遠viễn 謀mưu 。 則tắc 臨lâm 時thời 悔hối 無vô 及cập 也dã 。 問vấn 者giả 曰viết 。 吾ngô 聞văn 子tử 之chi 言ngôn 。 若nhược 深thâm 告cáo 我ngã 者giả 也dã 。 苦khổ 僕bộc 根căn 鈍độn 識thức 昏hôn 。 卒thốt 未vị 能năng 領lãnh 略lược 。 乞khất 詳tường 而nhi 示thị 之chi 。 予# 復phục 謂vị 之chi 曰viết 。 子tử 知tri 之chi 乎hồ 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 制chế 藏tạng 輪luân 。 布bố 袋đại 和hòa 尚thượng 以dĩ 笑tiếu 面diện 對đối 人nhân 。 盖# 慮lự 娑sa 婆bà 化hóa 周chu 。 龍long 華hoa 將tương 始thỉ 。 若nhược 不bất 預dự 培bồi 眾chúng 生sanh 般Bát 若Nhã 之chi 因nhân 。 結kết 天thiên 下hạ 歡hoan 喜hỷ 之chi 緣duyên 。 則tắc 臨lâm 成thành 佛Phật 時thời 。 機cơ 感cảm 愚ngu 癡si 。 眾chúng 生sanh 多đa 瞋sân 。 愚ngu 癡si 則tắc 聞văn 法Pháp 無vô 益ích 。 多đa 瞋sân 。 則tắc 行hành 慈từ 不bất 普phổ 。 兩lưỡng 者giả 聖thánh 人nhân 之chi 重trọng 責trách 。 重trọng 責trách 不bất 慮lự 。 成thành 佛Phật 何hà 為vi 乎hồ 。 且thả 眾chúng 生sanh 以dĩ 十thập 分phần/phân 言ngôn 之chi 。 識thức 字tự 者giả 寡quả 。 而nhi 不bất 識thức 字tự 者giả 多đa 。 順thuận 之chi 則tắc 喜hỷ 。 逆nghịch 之chi 則tắc 瞋sân 。 故cố 寄ký 廣quảng 長trường 舌thiệt 於ư 輪luân 藏tạng 。 結kết 歡hoan 喜hỷ 緣duyên 於ư 笑tiếu 面diện 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 六lục 根căn 皆giai 眼nhãn 。 逆nghịch 順thuận 皆giai 春xuân 。 故cố 以dĩ 眼nhãn 見kiến 輪luân 藏tạng 者giả 。 耳nhĩ 聞văn 輪luân 藏tạng 者giả 。 手thủ 摸mạc 輪luân 藏tạng 者giả 。 身thân 觸xúc 輪luân 藏tạng 者giả 。 意ý 緣duyên 輪luân 藏tạng 者giả 。 若nhược 口khẩu 贊tán 。 若nhược 口khẩu 毀hủy 。 皆giai 於ư 輪luân 藏tạng 培bồi 般Bát 若Nhã 因nhân 。 此thử 既ký 培bồi 之chi 。 彼bỉ 則tắc 成thành 之chi 。 故cố 布bố 袋đại 之chi 笑tiếu 。 乃nãi 英anh 雄hùng 之chi 賣mại 憨# 也dã 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 之chi 制chế 輪luân 藏tạng 。 乃nãi 豪hào 傑kiệt 之chi 網võng 羅la 也dã 。 余dư 故cố 曰viết 。 圖đồ 大đại 事sự 者giả 謀mưu 必tất 遠viễn 。 涉thiệp 遠viễn 道đạo 者giả 輜truy 必tất 重trọng/trùng 。 問vấn 者giả 感cảm 泣khấp 而nhi 謝tạ 焉yên 。

凡phàm 善thiện 笑tiếu 者giả 必tất 善thiện 哭khốc 。 善thiện 走tẩu 者giả 必tất 善thiện 蹶quyết 。 是thị 以dĩ 飛phi 廉liêm 惡ác 來lai 。 皆giai 不bất 得đắc 其kỳ 死tử 。 韓# 娥# 秦tần 青thanh 。 世thế 皆giai 以dĩ 能năng 謳# 聞văn 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 布bố 袋đại 和hòa 尚thượng 之chi 笑tiếu 非phi 笑tiếu 也dã 。 屈khuất 原nguyên 之chi 愁sầu 非phi 愁sầu 也dã 。 予# 以dĩ 是thị 知tri 彌Di 勒Lặc 以dĩ 笑tiếu 說thuyết 法Pháp 。 三tam 閭lư 大đại 夫phu 以dĩ 愁sầu 得đắc 道Đạo 也dã 。 至chí 於ư 仲trọng 由do 結kết 纓anh 而nhi 死tử 。 死tử 非phi 真chân 死tử 。 飛phi 廉liêm 之chi 與dữ 惡ác 來lai 。 非phi 真chân 死tử 可khả 乎hồ 。

窓song 前tiền 有hữu 松tùng 。 天thiên 上thượng 有hữu 月nguyệt 。 風phong 搖dao 窓song 影ảnh 。 不bất 知tri 者giả 。 夜dạ 見kiến 之chi 疑nghi 以dĩ 為vi 鬼quỷ 。 怖bố 而nhi 失thất 聲thanh 。 求cầu 救cứu 旁bàng 人nhân 。 人nhân 曉hiểu 之chi 曰viết 。 非phi 鬼quỷ 也dã 。 月nguyệt 上thượng 窓song 明minh 。 風phong 搖dao 松tùng 影ảnh 耳nhĩ 。 何hà 故cố 妄vọng 怖bố 。 怖bố 者giả 雖tuy 聞văn 其kỳ 言ngôn 。 終chung 疑nghi 著trước 鬼quỷ 。 至chí 於ư 黎lê 明minh 日nhật 上thượng 。 躬cung 自tự 騐# 之chi 。 不bất 覺giác 失thất 笑tiếu 。 始thỉ 悟ngộ 非phi 鬼quỷ 也dã 。 嗚ô 呼hô 。 窓song 閒gian/nhàn 之chi 影ảnh 。 夜dạ 見kiến 之chi 即tức 疑nghi 為vi 鬼quỷ 。 晝trú 見kiến 之chi 則tắc 不bất 以dĩ 為vi 鬼quỷ 。 影ảnh 非phi 有hữu 二nhị 。 見kiến 者giả 一nhất 人nhân 。 何hà 自tự 起khởi 自tự 倒đảo 若nhược 是thị 乎hồ 。 夫phu 十thập 方phương 依y 正chánh 三tam 世thế 。 猶do 窓song 閒gian/nhàn 之chi 影ảnh 耳nhĩ 。 凡phàm 夫phu 見kiến 之chi 以dĩ 為vi 有hữu 。 二Nhị 乘Thừa 見kiến 之chi 以dĩ 為vi 空không 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 之chi 以dĩ 為vi 心tâm 。 故cố 曰viết 。 若nhược 人nhân 識thức 得đắc 心tâm 。 大đại 地địa 無vô 寸thốn 土thổ/độ 。

吾ngô 少thiểu 時thời 。 但đãn 知tri 人nhân 有hữu 過quá 。 不bất 知tri 己kỷ 有hữu 過quá 。 既ký 長trường/trưởng 。 雖tuy 知tri 人nhân 有hữu 過quá 。 亦diệc 知tri 己kỷ 有hữu 過quá 矣hĩ 。 久cửu 之chi 。 但đãn 知tri 己kỷ 有hữu 過quá 。 不bất 知tri 人nhân 有hữu 過quá 矣hĩ 。

水thủy 不bất 自tự 清thanh 。 人nhân 清thanh 之chi 也dã 。 人nhân 不bất 清thanh 之chi 。 水thủy 自tự 清thanh 也dã 。 譬thí 夫phu 心tâm 不bất 自tự 明minh 。 人nhân 明minh 之chi 也dã 。 人nhân 不bất 明minh 之chi 。 心tâm 自tự 明minh 也dã 。 噫# 。 雖tuy 不bất 自tự 明minh 。 謂vị 之chi 無vô 明minh 可khả 乎hồ 。

心tâm 有hữu 四tứ 德đức 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 是thị 也dã 。 常thường 則tắc 無vô 生sanh 滅diệt 。 樂nhạo/nhạc/lạc 則tắc 無vô 好hảo 惡ác 。 我ngã 則tắc 無vô 主chủ 宰tể 。 淨tịnh 則tắc 染nhiễm 不bất 得đắc 。 故cố 得đắc 常thường 者giả 。 天thiên 地địa 毀hủy 而nhi 不bất 老lão 。 得đắc 樂lạc 者giả 。 眾chúng 苦khổ 交giao 而nhi 超siêu 然nhiên 。 得đắc 我ngã 者giả 。 造tạo 萬vạn 有hữu 而nhi 無vô 心tâm 。 得đắc 淨tịnh 者giả 。 處xử 五ngũ 濁trược 而nhi 清thanh 泠# 。 雖tuy 然nhiên 四tứ 者giả 。 即tức 心tâm 之chi 有hữu 乎hồ 。 離ly 心tâm 之chi 有hữu 乎hồ 。 離ly 即tức 之chi 有hữu 乎hồ 。 三tam 者giả 辨biện 。 則tắc 四tứ 德đức 可khả 言ngôn 也dã 。

一nhất 日nhật 忽hốt 覺giác 身thân 心tâm 超siêu 然nhiên 。 從tùng 夕tịch 至chí 旦đán 。 此thử 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 失thất 。 偶ngẫu 觸xúc 逆nghịch 境cảnh 。 便tiện 不bất 超siêu 然nhiên 也dã 。 病bệnh 在tại 覺giác 故cố 。 如như 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 覺giác 。 則tắc 苦khổ 亦diệc 不bất 覺giác 矣hĩ 。 噫# 。 覺giác 之chi 為vi 害hại 也dã 若nhược 是thị 。 況huống 不bất 覺giác 乎hồ 。

夫phu 饑cơ 而nhi 得đắc 食thực 。 渴khát 而nhi 得đắc 飲ẩm 。 貧bần 而nhi 得đắc 富phú 。 富phú 而nhi 得đắc 官quan 。 此thử 四tứ 者giả 。 其kỳ 始thỉ 得đắc 之chi 也dã 。 喜hỷ 不bất 可khả 以dĩ 言ngôn 。 語ngữ 形hình 容dung 焉yên 。 況huống 愚ngu 而nhi 得đắc 智trí 。 智trí 而nhi 得đắc 忘vong 。 忘vong 而nhi 得đắc 心tâm 。 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 豈khởi 可khả 以dĩ 言ngôn 語ngữ 形hình 容dung 之chi 哉tai 。

夫phu 人nhân 而nhi 無vô 仰ngưỡng 食thực 者giả 。 非phi 奴nô 則tắc 婢tỳ 也dã 。 故cố 家gia 有hữu 十thập 人nhân 仰ngưỡng 食thực 者giả 。 其kỳ 相tương/tướng 必tất 不bất 寒hàn 。 家gia 有hữu 百bách 人nhân 仰ngưỡng 食thực 者giả 。 其kỳ 相tương/tướng 必tất 殊thù 眾chúng 。 至chí 千thiên 人nhân 仰ngưỡng 食thực 。 萬vạn 人nhân 仰ngưỡng 食thực 者giả 。 猶do 星tinh 中trung 之chi 月nguyệt 也dã 。 其kỳ 光quang 明minh 碩# 大đại 可khả 知tri 矣hĩ 。 於ư 戲hí 。 凡phàm 人nhân 仰ngưỡng 之chi 而nhi 食thực 者giả 。 財tài 有hữu 餘dư 故cố 耳nhĩ 。 殊thù 不bất 知tri 富phú 有hữu 法Pháp 財tài 。 能năng 博bác 濟tế 萬vạn 古cổ 之chi 蒼thương 生sanh 者giả 。 則tắc 其kỳ 光quang 明minh 之chi 普phổ 。 又hựu 非phi 星tinh 中trung 之chi 月nguyệt 可khả 並tịnh 矣hĩ 。 由do 此thử 觀quán 之chi 。 世thế 財tài 可khả 以dĩ 資tư 生sanh 。 不bất 能năng 資tư 無vô 生sanh 。 生sanh 則tắc 有hữu 死tử 。 死tử 則tắc 有hữu 盡tận 。 無vô 生sanh 則tắc 無vô 死tử 。 無vô 死tử 則tắc 無vô 盡tận 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 資tư 生sanh 之chi 德đức 有hữu 盡tận 。 資tư 無vô 生sanh 之chi 恩ân 。 寧ninh 有hữu 盡tận 哉tai 。 故cố 仰ngưỡng 食thực 於ư 人nhân 者giả 。 以dĩ 自tự 不bất 能năng 資tư 生sanh 故cố 也dã 。 自tự 既ký 不bất 能năng 資tư 生sanh 。 豈khởi 能năng 資tư 人nhân 之chi 生sanh 乎hồ 。 如như 牛ngưu 馬mã 不bất 能năng 自tự 生sanh 。 必tất 資tư 於ư 人nhân 然nhiên 後hậu 可khả 生sanh 也dã 。 故cố 無vô 人nhân 仰ngưỡng 食thực 者giả 。 謂vị 之chi 奴nô 婢tỳ 。 乃nãi 貴quý 之chi 也dã 。 非phi 賤tiện 之chi 也dã 。 故cố 古cổ 人nhân 罵mạ 義nghĩa 學học 之chi 徒đồ 。 謂vị 之chi 奴nô 兒nhi 婢tỳ 子tử 。 良lương 有hữu 以dĩ 焉yên 。

或hoặc 曰viết 。 人nhân 有hữu 聖thánh 賢hiền 之chi 異dị 。 道đạo 無vô 聖thánh 賢hiền 之chi 異dị 。 我ngã 則tắc 曰viết 。 人nhân 無vô 聖thánh 賢hiền 之chi 異dị 。 道đạo 有hữu 聖thánh 賢hiền 之chi 異dị 。 故cố 曰viết 。 一nhất 切thiết 聖thánh 賢hiền 。 皆giai 以dĩ 無vô 為vi 法Pháp 。 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 也dã 。

或hoặc 曰viết 。 道đạo 者giả 。 說thuyết 也dã 。 路lộ 也dã 。 殊thù 不bất 知tri 有hữu 說thuyết 則tắc 有hữu 聲thanh 。 有hữu 路lộ 則tắc 可khả 行hành 。 有hữu 聲thanh 非phi 道đạo 。 可khả 行hành 非phi 到đáo 。 非phi 道đạo 非phi 到đáo 。 道đạo 非phi 道đạo 也dã 。

或hoặc 者giả 愛ái 畫họa 花hoa 而nhi 不bất 愛ái 生sanh 花hoa 。 有hữu 笑tiếu 之chi 者giả 曰viết 。 愛ái 假giả 而nhi 不bất 愛ái 真chân 。 愚ngu 矣hĩ 乎hồ 。 其kỳ 人nhân 曰viết 。 生sanh 花hoa 造tạo 化hóa 所sở 化hóa 。 畫họa 花hoa 吾ngô 心tâm 所sở 畫họa 。 造tạo 物vật 乃nãi 吾ngô 心tâm 中trung 之chi 影ảnh 。 子tử 以dĩ 影ảnh 生sanh 者giả 為vi 真chân 。 吾ngô 以dĩ 心tâm 生sanh 者giả 不bất 為vi 假giả 。 吾ngô 非phi 乎hồ 。 子tử 非phi 乎hồ 。 必tất 有hữu 知tri 者giả 。 然nhiên 後hậu 可khả 辨biện 也dã 。

或hoặc 者giả 犯phạm 淫dâm 病bệnh 而nhi 不bất 能năng 治trị 。 至chí 於ư 病bệnh 篤đốc 欲dục 死tử 。 良lương 醫y 拱củng 手thủ 焉yên 。 吾ngô 因nhân 問vấn 病bệnh 者giả 曰viết 。 淫dâm 從tùng 何hà 生sanh 。

答đáp 曰viết 。

淫dâm 從tùng 心tâm 生sanh 。 吾ngô 再tái 問vấn 曰viết 。 心tâm 從tùng 何hà 生sanh 。 曰viết 不bất 知tri 。 吾ngô 曰viết 。 心tâm 尚thượng 不bất 知tri 。 將tương 何hà 生sanh 淫dâm 。 淫dâm 尚thượng 不bất 生sanh 。 將tương 何hà 生sanh 病bệnh 。 病bệnh 者giả 悶muộn 然nhiên 而nhi 不bất 應ưng 。 自tự 夕tịch 至chí 旦đán 。 疑nghi 而nhi 不bất 解giải 。 疑nghi 重trọng/trùng 則tắc 淫dâm 輕khinh 。 淫dâm 輕khinh 則tắc 病bệnh 減giảm 。 忽hốt 然nhiên 悟ngộ 心tâm 無vô 生sanh 。 所sở 謂vị 淫dâm 與dữ 病bệnh 者giả 。 龜quy 之chi 毛mao 。 兔thố 之chi 角giác 也dã 。 惡ác 可khả 實thật 哉tai 。

或hoặc 者giả 參tham 究cứu 趙triệu 州châu 庭đình 前tiền 栢# 樹thụ 子tử 話thoại 頭đầu 有hữu 年niên 矣hĩ 。 亦diệc 嘗thường 自tự 謂vị 有hữu 所sở 悟ngộ 。 一nhất 日nhật 叩khấu 之chi 。 子tử 參tham 庭đình 前tiền 栢# 樹thụ 子tử 話thoại 。 既ký 無vô 義nghĩa 路lộ 。 則tắc 汝nhữ 謂vị 之chi 無vô 義nghĩa 路lộ 。 又hựu 何hà 從tùng 而nhi 得đắc 也dã 耶da 。

吾ngô 嘗thường 於ư 喜hỷ 怒nộ 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 四tứ 者giả 之chi 閒gian/nhàn 。 尋tầm 其kỳ 頭đầu 目mục 。 果quả 是thị 何hà 物vật 。 而nhi 能năng 喜hỷ 能năng 怒nộ 能năng 哀ai 能năng 樂lạc 乎hồ 。 又hựu 正chánh 喜hỷ 時thời 則tắc 怒nộ 安an 在tại 。 正chánh 怒nộ 時thời 則tắc 喜hỷ 安an 在tại 。 正chánh 哀ai 時thời 則tắc 樂nhạo/nhạc/lạc 安an 在tại 。 正chánh 樂nhạo/nhạc/lạc 時thời 則tắc 哀ai 安an 在tại 。 朝triêu 尋tầm 之chi 。 暮mộ 尋tầm 之chi 。 日nhật 尋tầm 之chi 。 月nguyệt 尋tầm 之chi 。 年niên 尋tầm 之chi 。 積tích 年niên 尋tầm 之chi 。 一nhất 旦đán 得đắc 其kỳ 頭đầu 面diện 。 始thỉ 知tri 喜hỷ 時thời 非phi 人nhân 。 怒nộ 時thời 非phi 人nhân 。 哀ai 時thời 非phi 人nhân 。 樂nhạo/nhạc/lạc 時thời 非phi 人nhân 。 皆giai 我ngã 也dã 。 我ngã 喜hỷ 我ngã 怒nộ 我ngã 哀ai 我ngã 樂nhạo/nhạc/lạc 。 我ngã 自tự 尋tầm 之chi 。 俱câu 非phi 人nhân 也dã 。 雖tuy 然nhiên 乃nãi 已dĩ 發phát 之chi 伎kỹ 倆lưỡng 耳nhĩ 。 如như 未vị 發phát 之chi 時thời 。 則tắc 四tứ 者giả 頭đầu 面diện 又hựu 安an 在tại 哉tai 。 知tri 此thử 則tắc 可khả 與dữ 言ngôn 喜hỷ 怒nộ 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 又hựu 知tri 喜hỷ 怒nộ 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 始thỉ 可khả 與dữ 言ngôn 未vị 發phát 也dã 。 噫# 。 未vị 發phát 果quả 可khả 言ngôn 乎hồ 。 果quả 不bất 可khả 言ngôn 乎hồ 。 然nhiên 而nhi 善thiện 言ngôn 之chi 者giả 。 以dĩ 不bất 言ngôn 言ngôn 之chi 。 言ngôn 之chi 不bất 言ngôn 。 奚hề 不bất 可khả 哉tai 。

聲thanh 之chi 與dữ 色sắc 。 果quả 障chướng 道đạo 乎hồ 。 果quả 不bất 障chướng 道đạo 乎hồ 。 說thuyết 者giả 以dĩ 為vi 聰thông 明minh 鑿tạc 。 而nhi 真chân 知tri 喪táng 矣hĩ 。 殊thù 不bất 知tri 風phong 鳴minh 萬vạn 松tùng 。 月nguyệt 照chiếu 千thiên 峰phong 。 聲thanh 乎hồ 色sắc 乎hồ 。 障chướng 道đạo 乎hồ 。 不bất 障chướng 道đạo 乎hồ 。 此thử 既ký 不bất 障chướng 。 則tắc 艶diễm 姬# 清thanh 唱xướng 。 豈khởi 獨độc 障chướng 道đạo 哉tai 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 聲thanh 色sắc 惡ác 能năng 障chướng 道đạo 。 人nhân 自tự 障chướng 耳nhĩ 。 人nhân 障chướng 道đạo 而nhi 反phản 誣vu 聲thanh 色sắc 。 何hà 異dị 張trương 翁ông 吃cật 酒tửu 李# 翁ông 醉túy 也dã 。

龍long 之chi 喜hỷ 淵uyên 。 虎hổ 之chi 喜hỷ 林lâm 。 雖tuy 水thủy 陸lục 不bất 同đồng 。 然nhiên 皆giai 喜hỷ 其kỳ 可khả 庇tí 形hình 也dã 。 殊thù 不bất 知tri 龍long 無vô 欲dục 。 虎hổ 無vô 毒độc 。 雖tuy 陸lục 蟠bàn 晝trú 出xuất 。 其kỳ 誰thùy 害hại 之chi 。 人nhân 所sở 以dĩ 室thất 之chi 者giả 。 以dĩ 龍long 頷hạm 有hữu 夜dạ 光quang 之chi 珠châu 。 虎hổ 能năng 食thực 人nhân 故cố 也dã 。

或hoặc 者giả 以dĩ 為vi 天thiên 之chi 高cao 。 自tự 高cao 也dã 。 地địa 之chi 厚hậu 自tự 厚hậu 也dã 。 日nhật 之chi 明minh 。 自tự 明minh 也dã 。 月nguyệt 之chi 圓viên 。 自tự 圓viên 也dã 。 燈đăng 之chi 光quang 。 自tự 光quang 也dã 。 殊thù 不bất 知tri 離ly 吾ngô 心tâm 則tắc 天thiên 失thất 其kỳ 高cao 明minh 。 而nhi 地địa 失thất 其kỳ 博bác 厚hậu 矣hĩ 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 日nhật 之chi 明minh 。 月nguyệt 之chi 圓viên 。 燈đăng 之chi 光quang 。 皆giai 吾ngô 心tâm 之chi 彩thải 也dã 。 噫# 。 人nhân 能năng 知tri 此thử 。 可khả 與dữ 言ngôn 天thiên 地địa 之chi 道đạo 乎hồ 。

平bình 受thọ 為vi 苦khổ 樂lạc 之chi 因nhân 。 苦khổ 樂lạc 為vi 平bình 受thọ 之chi 果quả 。 三tam 受thọ 互hỗ 藉tạ 。 無vô 有hữu 暫tạm 停đình 。 如như 汲cấp 井tỉnh 輪luân 。 循tuần 環hoàn 無vô 始thỉ 。 忽hốt 憎tăng 忽hốt 愛ái 。 忽hốt 愛ái 忽hốt 憎tăng 。 憎tăng 愛ái 忽hốt 窮cùng 。 現hiện 平bình 受thọ 容dung 。 忽hốt 攖# 逆nghịch 順thuận 。 受thọ 容dung 隨tùy 失thất 。 失thất 成thành 愛ái 憎tăng 。 是thị 以dĩ 無vô 受thọ 之chi 明minh 。 如như 雲vân 籠lung 月nguyệt 。 光quang 不bất 能năng 顯hiển 。 受thọ 盡tận 雲vân 空không 。 本bổn 月nguyệt 昭chiêu 然nhiên 。 此thử 受thọ 不bất 可khả 以dĩ 無vô 功công 而nhi 遣khiển 。 不bất 可khả 以dĩ 有hữu 功công 而nhi 驅khu 。 無vô 功công 則tắc 受thọ 豈khởi 自tự 空không 。 有hữu 功công 則tắc 反phản 資tư 受thọ 地địa 。 反phản 復phục 推thôi 循tuần 。 理lý 無vô 所sở 出xuất 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 受thọ 終chung 不bất 可khả 空không 耶da 。 受thọ 不bất 可khả 空không 。 則tắc 眾chúng 生sanh 絕tuyệt 成thành 佛Phật 之chi 梯thê 。 諸chư 佛Phật 塞tắc 度độ 生sanh 之chi 路lộ 。 聖thánh 凡phàm 兩lưỡng 病bệnh 。 學học 佛Phật 何hà 益ích 。

天thiên 道đạo 憫mẫn 疎sơ 略lược 。 人nhân 道đạo 貴quý 周chu 密mật 。 疎sơ 略lược 者giả 。 於ư 人nhân 則tắc 不bất 競cạnh 。 於ư 時thời 則tắc 失thất 利lợi 。 周chu 密mật 者giả 。 於ư 人nhân 則tắc 善thiện 競cạnh 。 於ư 時thời 則tắc 多đa 利lợi 。 競cạnh 而nhi 多đa 利lợi 者giả 。 雖tuy 取thủ 勝thắng 於ư 目mục 前tiền 。 未vị 必tất 有hữu 益ích 於ư 身thân 後hậu 也dã 。 不bất 競cạnh 而nhi 失thất 利lợi 者giả 。 雖tuy 負phụ 敗bại 於ư 目mục 前tiền 。 未vị 必tất 無vô 益ích 於ư 身thân 後hậu 也dã 。 且thả 人nhân 不bất 勝thắng 天thiên 。 敗bại 豈khởi 有hữu 常thường 哉tai 。

毛mao 道đạo 凡phàm 夫phu 。 初sơ 無vô 見kiến 諦Đế 。 於ư 諸chư 逆nghịch 順thuận 憎tăng 愛ái 無vô 常thường 。 或hoặc 我ngã 之chi 所sở 憎tăng 。 人nhân 之chi 所sở 愛ái 。 或hoặc 我ngã 之chi 所sở 愛ái 。 人nhân 之chi 所sở 憎tăng 。 皆giai 妄vọng 也dã 。 然nhiên 而nhi 離ly 妄vọng 求cầu 真chân 。 離ly 波ba 求cầu 水thủy 。 未vị 之chi 有hữu 焉yên 。 故cố 曰viết 。 迷mê 悟ngộ 真chân 妄vọng 。 如như 臂tý 屈khuất 伸thân 。 本bổn 無vô 背bội 面diện 。 若nhược 悟ngộ 者giả 。 妄vọng 即tức 真chân 也dã 。 迷mê 者giả 真chân 即tức 妄vọng 也dã 。 所sở 以dĩ 能năng 屈khuất 能năng 伸thân 者giả 。 臂tý 也dã 。 能năng 真chân 能năng 妄vọng 者giả 。 心tâm 也dã 。 故cố 知tri 臂tý 者giả 不bất 可khả 以dĩ 屈khuất 伸thân 惑hoặc 之chi 。 了liễu 心tâm 者giả 。 不bất 可khả 以dĩ 迷mê 悟ngộ 拘câu 之chi 。

於ư 諸chư 欲dục 境cảnh 。 觀quán 若nhược 險hiểm 崖nhai 。 則tắc 染nhiễm 因nhân 為vi 淨tịnh 之chi 資tư 矣hĩ 。 於ư 諸chư 勝thắng 境cảnh 。 不bất 生sanh 欣hân 仰ngưỡng 。 則tắc 淨tịnh 因nhân 為vi 染nhiễm 之chi 隙khích 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 境cảnh 無vô 染nhiễm 淨tịnh 。 惟duy 精tinh 進tấn 者giả 。 則tắc 觸xúc 途đồ 成thành 觀quán 也dã 。

地địa 非phi 水thủy 無vô 以dĩ 浮phù 。 水thủy 非phi 地địa 無vô 以dĩ 載tái 。 靜tĩnh 推thôi 兩lưỡng 者giả 之chi 功công 。 卒thốt 不bất 能năng 折chiết 衷# 。 能năng 折chiết 衷# 者giả 。 可khả 以dĩ 為vi 師sư 矣hĩ 。

天thiên 下hạ 皆giai 知tri 富phú 貴quý 之chi 與dữ 貧bần 賤tiện 。 有hữu 而nhi 不bất 無vô 者giả 也dã 。 昨tạc 天thiên 堂đường 之chi 與dữ 地địa 獄ngục 。 或hoặc 者giả 決quyết 以dĩ 為vi 無vô 。 殊thù 不bất 知tri 富phú 貴quý 貧bần 賤tiện 。 既ký 有hữu 而nhi 不bất 無vô 。 奚hề 獨độc 天thiên 堂đường 地địa 獄ngục 。 無vô 而nhi 不bất 有hữu 也dã 哉tai 。

吾ngô 賦phú 性tánh 剛cang 褊biển 。 人nhân 少thiểu 有hữu 逆nghịch 之chi 。 則tắc 勃bột 然nhiên 不bất 悅duyệt 。 然nhiên 而nhi 事sự 過quá 即tức 忘vong 之chi 矣hĩ 。 噫# 。 吾ngô 雖tuy 忘vong 之chi 。 受thọ 吾ngô 觸xúc 者giả 。 安an 能năng 忘vong 之chi 哉tai 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 我ngã 忘vong 而nhi 人nhân 不bất 忘vong 。 未vị 忘vong 也dã 。 須tu 人nhân 我ngã 俱câu 忘vong 。 始thỉ 忘vong 也dã 。

夫phu 見kiến 後hậu 而nhi 不bất 見kiến 先tiên 者giả 。 未vị 可khả 與dữ 語ngữ 春xuân 也dã 。 見kiến 下hạ 而nhi 不bất 見kiến 上thượng 者giả 。 未vị 可khả 與dữ 語ngữ 主chủ 也dã 。 故cố 牛ngưu 馬mã 知tri 牧mục 而nhi 不bất 知tri 主chủ 。 魚ngư 鳥điểu 知tri 春xuân 而nhi 不bất 知tri 冬đông 。 殊thù 不bất 知tri 非phi 冬đông 奚hề 春xuân 。 非phi 主chủ 奚hề 牧mục 。 皆giai 不bất 思tư 耳nhĩ 。 故cố 思tư 之chi 思tư 之chi 。 鬼quỷ 神thần 將tướng 通thông 之chi 。 況huống 主chủ 與dữ 冬đông 哉tai 。 噫# 。 人nhân 而nhi 不bất 思tư 。 則tắc 去khứ 牛ngưu 馬mã 不bất 遠viễn 矣hĩ 。

夫phu 萬vạn 物vật 皆giai 心tâm 也dã 。 以dĩ 未vị 悟ngộ 本bổn 心tâm 。 故cố 物vật 能năng 障chướng 我ngã 。 如như 悟ngộ 本bổn 心tâm 。 我ngã 能năng 轉chuyển 物vật 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 聖thánh 人nhân 。 促xúc 萬vạn 劫kiếp 為vi 一nhất 瞬thuấn 。 延diên 一nhất 刻khắc 為vi 千thiên 古cổ 。 散tán 一nhất 物vật 為vi 萬vạn 物vật 。 如như 片phiến 月nguyệt 在tại 天thiên 。 影ảnh 臨lâm 萬vạn 水thủy 也dã 。 卷quyển 萬vạn 物vật 為vi 一nhất 物vật 。 如như 影ảnh 散tán 百bách 川xuyên 。 一nhất 月nguyệt 所sở 攝nhiếp 也dã 。 此thử 非phi 神thần 力lực 為vi 之chi 。 吾ngô 性tánh 分phần/phân 如như 是thị 耳nhĩ 。

不bất 吃cật 糖đường 者giả 不bất 知tri 甜điềm 。 不bất 吃cật 醋thố 者giả 不bất 知tri 酸toan 。 甜điềm 酸toan 尚thượng 爾nhĩ 。 況huống 大Đại 道Đạo 乎hồ 。

夫phu 一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 萬vạn 法pháp 無vô 咎cữu 。 人nhân 物vật 交giao 輳# 。 本bổn 來lai 廓khuếch 如như 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 羣quần 芳phương 非phi 色sắc 。 滂# 沛# 非phi 聲thanh 明minh 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 相tương 生sanh 。 正chánh 明minh 目mục 而nhi 視thị 之chi 。 不bất 可khả 得đắc 而nhi 見kiến 也dã 。 傾khuynh 耳nhĩ 而nhi 聽thính 之chi 。 不bất 可khả 得đắc 而nhi 聞văn 也dã 。

忍nhẫn 字tự 為vi 義nghĩa 。 以dĩ 刀đao 刺thứ 心tâm 。 則tắc 使sử 識thức 字tự 曉hiểu 義nghĩa 者giả 。 知tri 觸xúc 事sự 之chi 際tế 。 念niệm 不bất 可khả 輕khinh 起khởi 也dã 。 如như 念niệm 起khởi 不bất 當đương 乎hồ 理lý 。 即tức 拔bạt 慧tuệ 刀đao 以dĩ 刺thứ 之chi 。 乃nãi 惡ác 念niệm 消tiêu 而nhi 善thiện 心tâm 長trường/trưởng 矣hĩ 。 善thiện 湻# 而nhi 化hóa 之chi 。 則tắc 幾kỷ 乎hồ 道đạo 矣hĩ 。 忍nhẫn 也dã 如như 是thị 。 可khả 不bất 儆# 哉tai 。

吾ngô 問vấn 王vương 子tử 曰viết 。 仲trọng 由do 聞văn 過quá 則tắc 喜hỷ 。 令linh 名danh 無vô 窮cùng 。 奚hề 哉tai 。 曰viết 惟duy 心tâm 虗hư 者giả 。 能năng 受thọ 善thiện 故cố 。 天thiên 地địa 雖tuy 大đại 。 虗hư 能năng 包bao 之chi 。 虗hư 則tắc 久cửu 長trường 。 令linh 名danh 之chi 無vô 窮cùng 宜nghi 矣hĩ 。

善thiện 惡ác 無vô 常thường 。 愛ái 憎tăng 無vô 住trụ 。 故cố 眾chúng 人nhân 可khả 以dĩ 希hy 賢hiền 。 賢hiền 人nhân 可khả 以dĩ 希hy 聖thánh 。 喜hỷ 可khả 以dĩ 為vi 怒nộ 。 怒nộ 可khả 以dĩ 為vi 喜hỷ 。 如như 四tứ 者giả 有hữu 常thường 。 則tắc 聖thánh 人nhân 設thiết 教giáo 。 益ích 天thiên 下hạ 之chi 愚ngu 矣hĩ 。

羅la 籠lung 五ngũ 臟tạng 者giả 。 形hình 骸hài 也dã 。 主chủ 宰tể 一nhất 身thân 者giả 。 自tự 心tâm 也dã 。 形hình 骸hài 可khả 見kiến 。 而nhi 五ngũ 臟tạng 可khả 知tri 。 唯duy 自tự 心tâm 。 非phi 但đãn 人nhân 莫mạc 能năng 知tri 。 即tức 自tự 知tri 自tự 心tâm 。 猶do 己kỷ 眼nhãn 觀quán 己kỷ 眼nhãn 也dã 。 故cố 介giới 然nhiên 有hữu 知tri 。 物vật 即tức 生sanh 心tâm 。 今kim 有hữu 人nhân 於ư 此thử 。 召triệu 羣quần 愚ngu 而nhi 為vi 叛bạn 。 其kỳ 討thảo 叛bạn 者giả 。 不bất 以dĩ 誠thành 而nhi 以dĩ 詐trá 。 豈khởi 唯duy 叛bạn 不bất 可khả 討thảo 。 使sử 天thiên 下hạ 失thất 信tín 。 自tự 此thử 始thỉ 矣hĩ 。

我ngã 未vị 嘗thường 見kiến 有hữu 大đại 無vô 明minh 人nhân 。 如như 有hữu 之chi 。 千thiên 尺xích 層tằng 氷băng 。 一nhất 朝triêu 燸nhu 動động 。 即tức 汪uông 洋dương 莫mạc 測trắc 也dã 。

若nhược 人nhân 以dĩ 為vi 骨cốt 賤tiện 氣khí 昏hôn 。 於ư 大Đại 道Đạo 不bất 敢cảm 企xí 焉yên 。 殊thù 不bất 知tri 鱗lân 虫trùng 可khả 以dĩ 為vi 龍long 。 羽vũ 虫trùng 可khả 以dĩ 為vi 鳳phượng 。 善thiện 惡ác 無vô 常thường 。 清thanh 濁trược 無vô 主chủ 。 勤cần 勤cần 於ư 善thiện 而nhi 不bất 息tức 。 則tắc 近cận 性tánh 。 近cận 則tắc 順thuận 。 順thuận 則tắc 化hóa 。 化hóa 則tắc 虗hư 。 虗hư 則tắc 靈linh 。 然nhiên 虗hư 而nhi 靈linh 者giả 。 即tức 心tâm 而nhi 求cầu 耶da 。 外ngoại 心tâm 而nhi 求cầu 耶da 。 即tức 心tâm 而nhi 求cầu 。 則tắc 把bả 柄bính 在tại 我ngã 。 不bất 屬thuộc 造tạo 物vật 明minh 矣hĩ 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 骨cốt 之chi 貴quý 賤tiện 。 氣khí 之chi 清thanh 濁trược 。 豈khởi 有hữu 常thường 哉tai 。 顧cố 其kỳ 所sở 習tập 如như 何hà 耳nhĩ 。 故cố 曰viết 。 性tánh 相tướng 近cận 也dã 。 習tập 相tương 遠viễn 也dã 。 必tất 以dĩ 骨cốt 賤tiện 氣khí 昏hôn 。 而nhi 不bất 能năng 聖thánh 。 此thử 自tự 棄khí 之chi 徒đồ 也dã 。 既ký 自tự 棄khí 矣hĩ 。 雖tuy 終chung 年niên 日nhật 月nguyệt 。 與dữ 聖thánh 人nhân 為vi 侶lữ 。 亦diệc 不bất 能năng 熏huân 之chi 矣hĩ 。 況huống 下hạ 焉yên 者giả 乎hồ 。

人nhân 為vi 萬vạn 物vật 之chi 靈linh 。 雖tuy 五ngũ 尺xích 童đồng 子tử 。 亦diệc 能năng 習tập 而nhi 言ngôn 之chi 。 及cập 徵trưng 其kỳ 所sở 謂vị 靈linh 者giả 何hà 物vật 。 雖tuy 大đại 儒nho 老lão 衲nạp 。 未vị 始thỉ 不bất 罔võng 錯thác 者giả 也dã 。 故cố 曰viết 。 事sự 事sự 尋tầm 常thường 總tổng 不bất 差sai 。 相tương 逢phùng 舉cử 著trước 便tiện 淆# 訛ngoa 。 且thả 道đạo 病bệnh 根căn 在tại 恁nhẫm 麼ma 處xứ 。 參tham 三tam 十thập 年niên 來lai 為vì 汝nhữ 說thuyết 破phá 。

天thiên 生sanh 日nhật 月nguyệt 。 不bất 為vi 穿xuyên 窬# 而nhi 張trương 明minh 。 地địa 闕khuyết 江giang 湖hồ 。 不bất 為vi 車xa 馬mã 而nhi 設thiết 險hiểm 。 然nhiên 行hành 者giả 之chi 惡ác 險hiểm 。 盜đạo 者giả 之chi 惡ác 明minh 。 不bất 啻# 吳ngô 越việt 之chi 讐thù 也dã 。 惟duy 天thiên 廢phế 日nhật 月nguyệt 。 地địa 塞tắc 江giang 湖hồ 。 則tắc 兩lưỡng 者giả 無vô 憾hám 矣hĩ 。 噫# 。 天thiên 廢phế 日nhật 月nguyệt 。 則tắc 羣quần 生sanh 失thất 明minh 。 地địa 塞tắc 江giang 湖hồ 。 則tắc 萬vạn 物vật 焦tiêu 心tâm 。 故cố 天thiên 不bất 為vi 盜đạo 者giả 之chi 惡ác 明minh 而nhi 廢phế 日nhật 月nguyệt 。 地địa 不bất 為vi 行hành 者giả 之chi 惡ác 險hiểm 而nhi 塞tắc 江giang 湖hồ 。 仲trọng 尼ni 不bất 為vi 桓hoàn 魋# 之chi 疾tật 賢hiền 而nhi 避tị 是thị 非phi 也dã 。

或hoặc 曰viết 。 子tử 之chi 道đạo 不bất 能năng 行hành 。 因nhân 毀hủy 者giả 之chi 多đa 耳nhĩ 。 曰viết 吾ngô 道đạo 之chi 不bất 能năng 行hành 。 非phi 毀hủy 者giả 之chi 過quá 也dã 。 過quá 在tại 吾ngô 修tu 道Đạo 之chi 弗phất 誠thành 耳nhĩ 。 誠thành 則tắc 感cảm 物vật 必tất 弘hoằng 矣hĩ 。 雖tuy 然nhiên 昔tích 人nhân 有hữu 聞văn 乞khất 肉nhục 聲thanh 而nhi 悟ngộ 道đạo 。 覩đổ 桃đào 花hoa 而nhi 識thức 心tâm 。 豈khởi 既ký 死tử 之chi 豬trư 。 無vô 知tri 之chi 木mộc 。 賢hiền 於ư 吾ngô 者giả 耶da 。

介giới 然nhiên 有hữu 知tri 。 召triệu 毀hủy 之chi 始thỉ 。 廓khuếch 然nhiên 無vô 我ngã 。 縱túng/tung 毀hủy 誰thùy 知tri 。 無vô 知tri 而nhi 知tri 。 不bất 昧muội 是thị 非phi 。 此thử 可khả 毀hủy 乎hồ 。 不bất 可khả 毀hủy 乎hồ 。

或hoặc 曰viết 。 牛ngưu 頭đầu 融dung 公công 未vị 見kiến 四tứ 祖tổ 時thời 。 則tắc 百bách 鳥điểu 銜hàm 花hoa 。 天thiên 人nhân 獻hiến 供cung 。 既ký 見kiến 之chi 後hậu 。 花hoa 鳥điểu 不bất 來lai 。 天thiên 人nhân 絕tuyệt 響hưởng 。 何hà 哉tai 。 曰viết 鬼quỷ 神thần 敬kính 德đức 而nhi 不bất 知tri 道đạo 。 知tri 道đạo 則tắc 孰thục 非phi 聖thánh 人nhân 。 何hà 花hoa 鳥điểu 天thiên 人nhân 之chi 別biệt 哉tai 。

夫phu 天thiên 理lý 之chi 與dữ 人nhân 欲dục 。 微vi 塵trần 之chi 與dữ 大đại 地địa 。 果quả 一nhất 乎hồ 哉tai 。 果quả 二nhị 乎hồ 哉tai 。 一nhất 之chi 則tắc 眾chúng 人nhân 皆giai 聖thánh 人nhân 也dã 。 不bất 一nhất 。 則tắc 是thị 聖thánh 人nhân 設thiết 教giáo 。 為vi 無vô 益ích 也dã 。 故cố 知tri 氷băng 即tức 水thủy 者giả 。 氷băng 非phi 有hữu 也dã 。 知tri 水thủy 即tức 氷băng 者giả 。 水thủy 非phi 有hữu 也dã 。 水thủy 非phi 有hữu 則tắc 理lý 不bất 礙ngại 事sự 。 氷băng 非phi 有hữu 則tắc 事sự 不bất 礙ngại 理lý 。 事sự 不bất 礙ngại 理lý 。 則tắc 行hành 彌di 十thập 界giới 而nhi 常thường 寂tịch 。 理lý 不bất 礙ngại 事sự 。 則tắc 知tri 周chu 萬vạn 物vật 而nhi 不bất 勞lao 。 不bất 勞lao 則tắc 教giáo 無vô 不bất 施thí 。 常thường 寂tịch 則tắc 道đạo 無vô 不bất 一nhất 。 道đạo 無vô 不bất 一nhất 。 如như 花hoa 在tại 春xuân 。 教giáo 無vô 不bất 施thí 。 如như 春xuân 在tại 花hoa 。 果quả 一nhất 乎hồ 哉tai 。 果quả 二nhị 乎hồ 哉tai 。

或hoặc 曰viết 。 惠huệ 迪# 吉cát 。 從tùng 逆nghịch 凶hung 。 有hữu 是thị 乎hồ 哉tai 。 噫# 。 無vô 是thị 則tắc 日nhật 月nguyệt 可khả 以dĩ 使sử 之chi 墜trụy 。 江giang 海hải 可khả 以dĩ 使sử 之chi 枯khô 矣hĩ 。 今kim 日nhật 月nguyệt 在tại 天thiên 。 江giang 海hải 固cố 然nhiên 。 有hữu 是thị 乎hồ 哉tai 。 無vô 是thị 乎hồ 哉tai 。

昔tích 有hữu 指chỉ 鹿lộc 為vi 馬mã 。 證chứng 龜quy 成thành 鼈miết 者giả 。 天thiên 下hạ 不bất 平bình 之chi 。 今kim 則tắc 指chỉ 鹿lộc 為vi 麟lân 。 證chứng 龜quy 為vi 龍long 。 天thiên 下hạ 皆giai 然nhiên 之chi 。 哀ai 哉tai 。

夫phu 風phong 之chi 驅khu 雲vân 。 水thủy 之chi 轉chuyển 石thạch 。 何hà 無vô 心tâm 而nhi 有hữu 力lực 焉yên 。 情tình 之chi 昏hôn 性tánh 。 習tập 之chi 惑hoặc 知tri 。 亦diệc 若nhược 莫mạc 之chi 為vi 而nhi 為vi 之chi 。 其kỳ 有hữu 心tâm 也dã 耶da 。 無vô 心tâm 也dã 耶da 。 何hà 力lực 捍hãn 而nhi 莫mạc 能năng 制chế 乎hồ 。

陽dương 燧toại 取thủ 火hỏa 。 方phương 諸chư 取thủ 水thủy 。 故cố 向hướng 月nguyệt 則tắc 水thủy 注chú 。 向hướng 日nhật 則tắc 火hỏa 然nhiên 。 夫phu 水thủy 之chi 與dữ 火hỏa 。 果quả 生sanh 於ư 日nhật 月nguyệt 乎hồ 。 果quả 生sanh 於ư 諸chư 燧toại 乎hồ 。 果quả 生sanh 於ư 盤bàn 艾ngải 乎hồ 。 若nhược 生sanh 於ư 日nhật 月nguyệt 。 則tắc 非phi 諸chư 燧toại 水thủy 何hà 不bất 注chú 。 火hỏa 何hà 不bất 然nhiên 。 若nhược 生sanh 於ư 諸chư 燧toại 。 未vị 向hướng 日nhật 月nguyệt 時thời 。 亦diệc 何hà 不bất 注chú 不bất 然nhiên 耶da 。 知tri 此thử 則tắc 可khả 與dữ 語ngữ 神thần 化hóa 矣hĩ 。

有hữu 形hình 而nhi 最tối 大đại 者giả 。 莫mạc 過quá 乎hồ 天thiên 地địa 。 無vô 形hình 而nhi 最tối 大đại 者giả 。 莫mạc 過quá 乎hồ 太thái 虗hư 。 包bao 諸chư 有hữu 無vô 而nhi 最tối 大đại 者giả 。 莫mạc 過quá 乎hồ 自tự 心tâm 。 自tự 心tâm 如như 鏡kính 之chi 光quang 。 兩lưỡng 者giả 光quang 中trung 之chi 影ảnh 也dã 。 故cố 見kiến 光quang 者giả 。 則tắc 影ảnh 無vô 留lưu 礙ngại 。 執chấp 影ảnh 者giả 。 則tắc 本bổn 光quang 常thường 失thất 。 本bổn 光quang 常thường 失thất 。 則tắc 光quang 用dụng 不bất 顯hiển 。 光quang 用dụng 不bất 顯hiển 。 則tắc 影ảnh 執chấp 不bất 消tiêu 。 安an 有hữu 即tức 影ảnh 見kiến 光quang 者giả 。 與dữ 之chi 言ngôn 自tự 心tâm 之chi 光quang 乎hồ 。

夫phu 形hình 者giả 。 心tâm 之chi 影ảnh 。 影ảnh 者giả 。 形hình 之chi 影ảnh 。 今kim 有hữu 人nhân 於ư 此thử 。 圖đồ 影ảnh 欲dục 真chân 。 殊thù 不bất 知tri 縱túng/tung 真chân 。 影ảnh 也dã 。 生sanh 形hình 者giả 。 豈khởi 可khả 以dĩ 筆bút 墨mặc 圖đồ 之chi 哉tai 。

或hoặc 曰viết 。 何hà 物vật 非phi 心tâm 哉tai 。 但đãn 因nhân 分phân 別biệt 而nhi 心tâm 成thành 物vật 耳nhĩ 。 直trực 不bất 分phân 別biệt 。 物vật 物vật 皆giai 心tâm 也dã 。 故cố 馬mã 顧cố 影ảnh 而nhi 不bất 驚kinh 。 狐hồ 見kiến 侶lữ 而nhi 不bất 疑nghi 。 初sơ 無vô 二nhị 見kiến 故cố 也dã 。

火hỏa 可khả 見kiến 。 此thử 相tương/tướng 火hỏa 。 非phi 性tánh 火hỏa 。 若nhược 性tánh 火hỏa 則tắc 周chu 徧biến 。 而nhi 不bất 可khả 見kiến 。 故cố 凡phàm 薪tân 傳truyền 則tắc 見kiến 。 不bất 傳truyền 則tắc 不bất 見kiến 者giả 。 相tương/tướng 火hỏa 非phi 性tánh 火hỏa 也dã 。 乃nãi 若nhược 云vân 。 水thủy 性tánh 濕thấp 。 火hỏa 性tánh 熱nhiệt 。 此thử 則tắc 又hựu 以dĩ 性tánh 喻dụ 義nghĩa 耳nhĩ 。

以dĩ 世thế 眼nhãn 觀quán 人nhân 。 不bất 足túc 盡tận 人nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 地địa 獄ngục 眾chúng 生sanh 。 見kiến 丈trượng 六lục 金kim 身thân 。 如như 黑hắc 象tượng 腿# 。 佛Phật 尚thượng 如như 此thử 。 況huống 其kỳ 他tha 乎hồ 。

有hữu 我ngã 。 則tắc 我ngã 在tại 天thiên 地địa 中trung 。 無vô 我ngã 。 則tắc 天thiên 地địa 在tại 我ngã 中trung 。

如như 現hiện 前tiền 各các 人nhân 之chi 身thân 。 畢tất 竟cánh 因nhân 何hà 而nhi 有hữu 。 究cứu 其kỳ 所sở 歸quy 。 父phụ 母mẫu 情tình 未vị 動động 。 赤xích 白bạch 決quyết 不bất 流lưu 。 身thân 何hà 所sở 有hữu 。 父phụ 母mẫu 既ký 情tình 動động 。 四tứ 大đại 隨tùy 感cảm 生sanh 。 精tinh 華hoa 非phi 形hình 質chất 。 似tự 形hình 而nhi 非phi 形hình 。 非phi 形hình 任nhậm 運vận 長trường/trưởng 。 所sở 以dĩ 有hữu 此thử 身thân 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 以dĩ 父phụ 母mẫu 情tình 動động 為vi 因nhân 。 赤xích 白bạch 二nhị 交giao 而nhi 為vi 緣duyên 。 窮cùng 身thân 之chi 因nhân 與dữ 緣duyên 。 不bất 過quá 如như 此thử 。 乃nãi 心tâm 之chi 因nhân 。 則tắc 在tại 我ngã 而nhi 不bất 在tại 父phụ 母mẫu 。 父phụ 母mẫu 雖tuy 交giao 會hội 。 我ngã 若nhược 無vô 憎tăng 愛ái 。 想tưởng 豈khởi 無vô 故cố 投đầu 。 以dĩ 是thị 而nhi 推thôi 之chi 。 因nhân 境cảnh 生sanh 心tâm 。 則tắc 境cảnh 為vi 生sanh 心tâm 之chi 因nhân 。 感cảm 受thọ 氣khí 分phần/phân 亦diệc 緣duyên 也dã 。

心tâm 力lực 無vô 狀trạng 。 取thủ 功công 名danh 而nhi 試thí 之chi 。 此thử 試thí 之chi 有hữu 也dã 。 次thứ 忘vong 身thân 心tâm 而nhi 試thí 之chi 。 此thử 試thí 之chi 無vô 也dã 。 有hữu 無vô 俱câu 試thí 而nhi 弗phất 醉túy 。 始thỉ 能năng 妙diệu 萬vạn 物vật 而nhi 神thần 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 能năng 豪hào 傑kiệt 而nhi 未vị 聖thánh 賢hiền 者giả 。 執chấp 有hữu 心tâm 堅kiên 。 事sự 所sở 以dĩ 遂toại 也dã 。 惟duy 豪hào 傑kiệt 而nhi 能năng 聖thánh 賢hiền 者giả 。 有hữu 無vô 之chi 主chủ 也dã 。 噫# 。 有hữu 之chi 主chủ 。 尚thượng 難nạn/nan 立lập 。 況huống 無vô 之chi 主chủ 乎hồ 。 昔tích 人nhân 有hữu 言ngôn 曰viết 。 有hữu 無vô 二nhị 法pháp 。 攝nhiếp 盡tận 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 獨độc 立lập 於ư 有hữu 無vô 之chi 初sơ 。 而nhi 用dụng 有hữu 無vô 者giả 。 惡ác 能năng 吐thổ 此thử 與dữ 。

淨tịnh 瓶bình 數số 枝chi 花hoa 。 無vô 生sanh 殘tàn 紅hồng 墮đọa 。 水thủy 面diện 點điểm 胭# 脂chi 。 亦diệc 是thị 春xuân 深thâm 路lộ 。 惟duy 心tâm 之chi 外ngoại 。 別biệt 無vô 一nhất 法pháp 。 離ly 心tâm 有hữu 法pháp 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 若nhược 知tri 此thử 者giả 。 長trường/trưởng 於ư 金kim 屋ốc 。 死tử 於ư 泥nê 塗đồ 。 籧# 篨# 為vi 棺quan 。 何hà 異dị 驪# 山sơn 。 驪# 山sơn 秦tần 椁# 。 鑿tạc 石thạch 千thiên 仞nhận 。 骨cốt 隣lân 下hạ 天thiên 。 可khả 謂vị 深thâm 藏tạng 。 藏tạng 深thâm 宂# 深thâm 。 盜đạo 得đắc 致trí 富phú 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 泥nê 塗đồ 秦tần 槨# 。 孰thục 我ngã 孰thục 若nhược 。 是thị 以dĩ 達đạt 人nhân 。 未vị 死tử 忘vong 生sanh 。 未vị 生sanh 忘vong 死tử 。 空không 中trung 種chủng 樹thụ 。 春xuân 豈khởi 有hữu 邊biên 。 花hoa 開khai 結kết 果quả 。 實thật 占chiêm 大đại 地địa 。

無vô 生sanh 若nhược 可khả 知tri 。 為vi 有hữu 知tri 。 知tri 無vô 生sanh 無vô 知tri 。 知tri 無vô 生sanh 有hữu 知tri 。 則tắc 生sanh 已dĩ 有hữu 生sanh 。 安an 知tri 無vô 生sanh 哉tai 。 無vô 知tri 知tri 無vô 生sanh 。 既ký 曰viết 無vô 知tri 。 誰thùy 知tri 無vô 生sanh 。 若nhược 知tri 無vô 生sanh 。 還hoàn 同đồng 有hữu 知tri 。

生sanh 無vô 所sở 立lập 。 謂vị 之chi 行hành 尸thi 。 死tử 有hữu 所sở 負phụ 。 謂vị 之chi 債trái 鬼quỷ 。

地địa 大đại 四tứ 塵trần 成thành 。 水thủy 大đại 三tam 塵trần 。 火hỏa 大đại 二nhị 塵trần 。 風phong 大đại 一nhất 塵trần 。 故cố 塵trần 多đa 者giả 質chất 重trọng/trùng 。 質chất 重trọng/trùng 者giả 力lực 微vi 。 唯duy 心tâm 無vô 一nhất 塵trần 。 故cố 力lực 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 塵trần 謂vị 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 也dã 。

一nhất 身thân 之chi 親thân 。 莫mạc 親thân 於ư 皮bì 。 是thị 故cố 以dĩ 針châm 刺thứ 皮bì 。 悽thê 然nhiên 覺giác 痛thống 難nan 禁cấm 焉yên 。 然nhiên 皮bì 之chi 親thân 。 不bất 若nhược 肉nhục 之chi 親thân 。 肉nhục 之chi 親thân 。 不bất 若nhược 骨cốt 之chi 親thân 。 骨cốt 之chi 親thân 。 不bất 若nhược 髓tủy 之chi 親thân 。 髓tủy 之chi 親thân 。 不bất 若nhược 心tâm 之chi 親thân 。 故cố 曰viết 。 心tâm 生sanh 則tắc 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 今kim 天thiên 下hạ 不bất 唯duy 不bất 以dĩ 親thân 者giả 為vi 親thân 。 反phản 以dĩ 不bất 親thân 者giả 為vi 親thân 。 是thị 以dĩ 親thân 親thân 者giả 。 終chung 不bất 親thân 矣hĩ 。 嗚ô 呼hô 。 心tâm 作tác 天thiên 堂đường 。 心tâm 作tác 地địa 獄ngục 。 心tâm 作tác 聖thánh 人nhân 。 心tâm 作tác 眾chúng 人nhân 。 至chí 於ư 大đại 之chi 天thiên 地địa 。 廣quảng 之chi 萬vạn 物vật 。 皆giai 心tâm 之chi 造tạo 作tác 。 而nhi 世thế 之chi 號hiệu 稱xưng 聰thông 明minh 有hữu 識thức 者giả 。 若nhược 問vấn 其kỳ 身thân 與dữ 心tâm 之chi 所sở 從tùng 來lai 。 皆giai 莫mạc 知tri 何hà 說thuyết 也dã 。 此thử 而nhi 不bất 悲bi 。 更cánh 復phục 何hà 悲bi 。

夫phu 喜hỷ 怒nộ 無vô 常thường 。 其kỳ 猶do 板bản 築trúc 。 而nhi 人nhân 情tình 膠giao 執chấp 。 妄vọng 結kết 悲bi 歡hoan 。 是thị 以dĩ 讐thù 如như 吳ngô 越việt 。 愛ái 如như 妻thê 子tử 。 一nhất 言ngôn 相tương/tướng 合hợp 。 即tức 割cát 封phong 成thành 好hảo/hiếu 。 一nhất 事sự 相tướng 乖quai 。 即tức 背bội 恩ân 忘vong 義nghĩa 。 悠du 悠du 古cổ 今kim 。 率suất 惑hoặc 於ư 茲tư 。 惟duy 有hữu 道đạo 者giả 。 知tri 喜hỷ 可khả 使sử 怒nộ 。 怒nộ 可khả 使sử 喜hỷ 。 二nhị 俱câu 無vô 常thường 。 視thị 同đồng 鏡kính 像tượng 。 故cố 好hảo 惡ác 交giao 前tiền 。 而nhi 心tâm 常thường 閒gian/nhàn 也dã 。

一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 孤cô 明minh 圓viên 照chiếu 。 六lục 塵trần 葑# 蔀# 。 本bổn 妙diệu 失thất 真chân 。 是thị 以dĩ 情tình 波ba 浩hạo 瀚# 。 業nghiệp 火hỏa 焦tiêu 然nhiên 。 三tam 界giới 朽hủ 居cư 。 并tinh 遭tao 焚phần 溺nịch 。 唯duy 徹triệt 見kiến 自tự 心tâm 者giả 。 知tri 念niệm 不bất 單đơn 生sanh 。 必tất 籍tịch 塵trần 起khởi 。 塵trần 難nạn/nan 獨độc 立lập 。 必tất 憑bằng 念niệm 彰chương 。 反phản 復phục 推thôi 尋tầm 。 當đương 處xứ 寂tịch 滅diệt 。 故cố 神thần 珠châu 在tại 掌chưởng 。 光quang 非phi 外ngoại 來lai 。 悟ngộ 物vật 除trừ 真chân 。 而nhi 不bất 作tác 用dụng 想tưởng 也dã 。

四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 彌di 陀đà 如Như 來Lai 因nhân 中trung 為vi 法Pháp 藏Tạng 比Bỉ 丘Khâu 時thời 。 對đối 世thế 自tự 在tại 王vương 佛Phật 。 所sở 發phát 之chi 願nguyện 也dã 。 若nhược 以dĩ 眾chúng 生sanh 。 有hữu 思tư 惟duy 心tâm 測trắc 度độ 之chi 。 即tức 一nhất 願nguyện 尚thượng 難nạn/nan 擔đảm 荷hà 。 況huống 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 哉tai 。 殊thù 不bất 知tri 於ư 理lý 推thôi 之chi 。 虗hư 空không 之chi 無vô 際tế 。 天thiên 地địa 之chi 高cao 厚hậu 。 萬vạn 物vật 之chi 廣quảng 多đa 。 聖thánh 乎hồ 凡phàm 乎hồ 。 有hữu 知tri 乎hồ 。 無vô 知tri 乎hồ 。 皆giai 不bất 越việt 我ngã 自tự 心tâm 者giả 也dã 。 故cố 曰viết 。 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 如như 海hải 一nhất 漚âu 發phát 。 有hữu 漏lậu 微vi 塵trần 國quốc 。 皆giai 依y 空không 所sở 生sanh 。 漚âu 滅diệt 空không 本bổn 無vô 。 況huống 復phục 諸chư 三tam 有hữu 。 以dĩ 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 法Pháp 藏tạng 所sở 發phát 之chi 願nguyện 。 如Như 來Lai 印ấn 證chứng 之chi 辭từ 。 證chứng 之chi 於ư 理lý 。 即tức 之chi 於ư 事sự 。 皎hiệu 如như 日nhật 星tinh 。 夫phu 復phục 何hà 疑nghi 。 又hựu 眾chúng 生sanh 習tập 俗tục 庸dong 鄙bỉ 。 識thức 不bất 高cao 明minh 。 橫hoạnh/hoành 計kế 六lục 尺xích 之chi 軀khu 為vi 身thân 。 方phương 寸thốn 之chi 心tâm 為vi 心tâm 。 無vô 論luận 貴quý 賤tiện 賢hiền 愚ngu 。 榮vinh 榮vinh 辱nhục 辱nhục 。 順thuận 順thuận 逆nghịch 逆nghịch 。 窮cùng 神thần 殫đàn 慮lự 。 嚴nghiêm 飾sức 萬vạn 態thái 。 自tự 生sanh 至chí 死tử 。 無vô 須tu 臾du 之chi 休hưu 歇hiết 者giả 。 特đặc 未vị 能năng 窺khuy 破phá 此thử 身thân 此thử 心tâm 耳nhĩ 。 是thị 以dĩ 大đại 覺giác 聖thánh 人nhân 。 愍mẫn 而nhi 哀ai 之chi 。 發phát 廣quảng 大đại 之chi 願nguyện 。 昭chiêu 廓khuếch 心tâm 境cảnh 。 使sử 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 豁hoát 清thanh 慧tuệ 目mục 。 獲hoạch 無vô 身thân 之chi 身thân 。 無vô 心tâm 之chi 心tâm 。 無vô 身thân 則tắc 大đại 患hoạn 永vĩnh 息tức 。 無vô 心tâm 則tắc 勞lao 勤cần 頓đốn 空không 。 故cố 曰viết 。 大đại 患hoạn 莫mạc 若nhược 於ư 有hữu 身thân 。 勞lao 勤cần 莫mạc 先tiên 於ư 有hữu 智trí 也dã 。 然nhiên 則tắc 無vô 身thân 之chi 身thân 。 形hình 充sung 八bát 極cực 。 無vô 心tâm 之chi 心tâm 。 照chiếu 窮cùng 萬vạn 有hữu 。 人nhân 為vi 萬vạn 物vật 之chi 靈linh 。 於ư 此thử 大đại 身thân 廣quảng 心tâm 。 冥minh 然nhiên 不bất 悟ngộ 。 局cục 於ư 臭xú 軀khu 殻# 上thượng 。 墮đọa 於ư 妄vọng 想tưởng 夢mộng 中trung 。 毫hào 不bất 自tự 覺giác 。 反phản 乃nãi 驚kinh 怪quái 於ư 法Pháp 藏Tạng 比Bỉ 丘Khâu 者giả 。 果quả 靈linh 乎hồ 哉tai 。

達đạt 觀quán 未vị 見kiến 樹thụ 而nhi 夢mộng 藤đằng 。 莊trang 周chu 自tự 知tri 人nhân 而nhi 化hóa 蝶# 。 然nhiên 藤đằng 無vô 知tri 。 而nhi 蝶# 有hữu 知tri 。 無vô 知tri 則tắc 無vô 情tình 。 有hữu 知tri 則tắc 有hữu 識thức 。 無vô 情tình 必tất 無vô 感cảm 。 有hữu 識thức 必tất 有hữu 因nhân 。 無vô 感cảm 而nhi 入nhập 夢mộng 。 有hữu 識thức 而nhi 相tương/tướng 緣duyên 。 一nhất 以dĩ 此thử 夢mộng 。 一nhất 以dĩ 彼bỉ 夢mộng 。 夢mộng 雖tuy 無vô 別biệt 。 夢mộng 源nguyên 匪phỉ 同đồng 。 惟duy 知tri 源nguyên 者giả 。 可khả 詳tường 夢mộng 也dã 。

夫phu 道đạo 之chi 在tại 人nhân 。 如như 空không 在tại 谷cốc 。 谷cốc 也dã 者giả 。 千thiên 呼hô 則tắc 千thiên 應ưng 。 萬vạn 呼hô 則tắc 萬vạn 響hưởng 。 以dĩ 其kỳ 空không 在tại 故cố 也dã 。 人nhân 為vi 萬vạn 物vật 靈linh 。 以dĩ 惡ác 言ngôn 觸xúc 之chi 。 即tức 勃bột 然nhiên 而nhi 怒nộ 。 以dĩ 美mỹ 言ngôn 獎tưởng 之chi 。 則tắc 春xuân 然nhiên 而nhi 喜hỷ 。 千thiên 觸xúc 則tắc 千thiên 怒nộ 。 萬vạn 獎tưởng 則tắc 萬vạn 喜hỷ 。 今kim 觸xúc 則tắc 今kim 怒nộ 。 古cổ 獎tưởng 則tắc 古cổ 喜hỷ 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 則tắc 千thiên 呼hô 千thiên 應ưng 。 萬vạn 呼hô 萬vạn 響hưởng 者giả 。 豈khởi 谷cốc 能năng 然nhiên 哉tai 。 空không 能năng 應ưng 也dã 。 知tri 此thử 則tắc 怒nộ 怒nộ 喜hỷ 喜hỷ 。 今kim 今kim 古cổ 古cổ 。 非phi 有hữu 妙diệu 喜hỷ 怒nộ 今kim 古cổ 。 而nhi 喜hỷ 怒nộ 今kim 古cổ 不bất 能năng 累lũy/lụy/luy 者giả 存tồn 。 則tắc 觸xúc 之chi 將tương 至chí 。 應ưng 有hữu 窮cùng 焉yên 。

墨mặc 光quang 亭đình 常thường 言ngôn

宴yến 坐tọa 靜tĩnh 堂đường 。 胸hung 次thứ 寂tịch 寥liêu 。 若nhược 可khả 以dĩ 喻dụ 太thái 虗hư 。 忽hốt 聞văn 聲thanh 響hưởng 。 即tức 瞥miết 然nhiên 心tâm 生sanh 。 便tiện 覺giác 方phương 寸thốn 稍sảo 窒# 。 而nhi 太thái 虗hư 之chi 度độ 。 不bất 復phục 有hữu 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 靜tĩnh 中trung 所sở 得đắc 。 難nan 以dĩ 應ưng 世thế 。 應ưng 世thế 則tắc 失thất 。 故cố 曰viết 不bất 可khả 以dĩ 靜tĩnh 中trung 求cầu 。 亦diệc 不bất 可khả 以dĩ 動động 中trung 求cầu 。 超siêu 然nhiên 動động 靜tĩnh 之chi 外ngoại 。 而nhi 不bất 廢phế 其kỳ 用dụng 可khả 也dã 。 又hựu 曰viết 。 動động 用dụng 於ư 一nhất 虗hư 之chi 中trung 。 寂tịch 寥liêu 於ư 萬vạn 化hóa 之chi 域vực 。 雖tuy 然nhiên 會hội 得đắc 。 做tố 不bất 到đáo 者giả 。 未vị 易dị 及cập 此thử 。

好hảo 生sanh 惡ác 死tử 。 人nhân 物vật 皆giai 然nhiên 。 以dĩ 知tri 覺giác 齊tề 故cố 也dã 。 夫phu 知tri 覺giác 齊tề 終chung 當đương 得đắc 聖thánh 。 故cố 曰viết 。 有hữu 心tâm 者giả 。 皆giai 可khả 成thành 聖thánh 。 戒giới 殺sát 非phi 怖bố 罪tội 也dã 。 特đặc 不bất 敢cảm 食thực 聖thánh 人nhân 肉nhục 耳nhĩ 。 使sử 虎hổ 狼lang 知tri 此thử 。 寧ninh 再tái 害hại 物vật 。 人nhân 為vi 最tối 靈linh 。 嗜thị 殺sát 不bất 止chỉ 。 是thị 人nhân 不bất 如như 虎hổ 狼lang 也dã 。

明minh 可khả 以dĩ 破phá 暗ám 乎hồ 。 暗ám 可khả 以dĩ 蔽tế 明minh 乎hồ 。 明minh 能năng 破phá 暗ám 。 明minh 即tức 自tự 破phá 。 暗ám 能năng 蔽tế 明minh 。 暗ám 即tức 自tự 蔽tế 。 何hà 哉tai 。 明minh 非phi 暗ám 則tắc 功công 不bất 留lưu 。 暗ám 非phi 明minh 則tắc 勢thế 不bất 立lập 。 故cố 曰viết 。 明minh 中trung 有hữu 暗ám 。 不bất 與dữ 暗ám 相tướng 遇ngộ 。 暗ám 中trung 有hữu 明minh 。 不bất 與dữ 明minh 相tướng 睹đổ 。

念niệm 果quả 有hữu 生sanh 乎hồ 。 念niệm 果quả 無vô 生sanh 乎hồ 。 有hữu 生sanh 。 則tắc 生sanh 不bất 生sanh 生sanh 。 無vô 生sanh 則tắc 無vô 生sanh 不bất 生sanh 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 介giới 然nhiên 一nhất 念niệm 。 乃nãi 無vô 生sanh 之chi 梯thê 乎hồ 。

大đại 凡phàm 逆nghịch 境cảnh 。 生sanh 則tắc 不bất 過quá 。 毀hủy 謗báng 罵mạ 詈lị 。 死tử 則tắc 不bất 過quá 相tương 殺sát 相tương/tướng 戮lục 。 能năng 觀quán 身thân 非phi 有hữu 。 觀quán 心tâm 如như 幻huyễn 。 則tắc 罵mạ 詈lị 殺sát 戮lục 。 何hà 損tổn 何hà 加gia 。 故cố 曰viết 。 若nhược 真chân 修tu 道Đạo 人Nhân 。 不bất 見kiến 世thế 閒gian/nhàn 過quá 。

一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 萬vạn 法pháp 無vô 咎cữu 。 此thử 三tam 祖tổ 之chi 言ngôn 也dã 。 脫thoát 白bạch 驅khu 烏ô 。 率suất 能năng 道đạo 之chi 。 然nhiên 一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 雖tuy 龐# 眉mi 老lão 宿túc 。 或hoặc 不bất 易dị 到đáo 。 況huống 其kỳ 下hạ 者giả 乎hồ 。

紫tử 栢# 先tiên 生sanh 未vị 能năng 醒tỉnh 夢mộng 一nhất 如như 。 故cố 開khai 眼nhãn 即tức 醒tỉnh 。 合hợp 眼nhãn 即tức 夢mộng 。 醒tỉnh 夢mộng 交giao 馳trì 。 初sơ 無vô 暫tạm 息tức 。 有hữu 時thời 即tức 夢mộng 。 推thôi 醒tỉnh 中trung 之chi 境cảnh 。 有hữu 時thời 即tức 醒tỉnh 。 推thôi 夢mộng 中trung 之chi 境cảnh 。 醒tỉnh 夢mộng 雖tuy 殊thù 。 然nhiên 境cảnh 不bất 越việt 乎hồ 逆nghịch 順thuận 。 推thôi 來lai 推thôi 去khứ 。 日nhật 久cửu 歲tuế 深thâm 。 忽hốt 然nhiên 醒tỉnh 夢mộng 皆giai 空không 。 而nhi 能năng 醒tỉnh 能năng 夢mộng 者giả 。 乃nãi 憨# 笑tiếu 而nhi 嘲# 紫tử 栢# 先tiên 生sanh 曰viết 。 汝nhữ 開khai 眼nhãn 時thời 推thôi 尋tầm 我ngã 。 合hợp 眼nhãn 時thời 推thôi 尋tầm 我ngã 。 推thôi 尋tầm 得đắc 我ngã 。 如như 老lão 鼠thử 入nhập 牛ngưu 角giác 相tương 似tự 。 我ngã 今kim 跳khiêu 出xuất 醒tỉnh 夢mộng 圈quyển 匱quỹ 。 汝nhữ 再tái 能năng 奈nại 我ngã 乎hồ 。 紫tử 栢# 先tiên 生sanh 震chấn 怒nộ 喝hát 曰viết 。 直trực 饒nhiêu 汝nhữ 躲# 根căn 在tại 醒tỉnh 夢mộng 之chi 表biểu 。 亦diệc 是thị 夢mộng 中trung 誇khoa 夢mộng 也dã 。 於ư 是thị 渠cừ 不bất 答đáp 而nhi 遁độn 去khứ 。 且thả 道đạo 渠cừ 遁độn 向hướng 何hà 處xứ 去khứ 。 古cổ 德đức 有hữu 曰viết 。 蝦hà 跳khiêu 不bất 出xuất 斗đẩu 。

夫phu 已dĩ 過quá 之chi 事sự 。 猶do 醒tỉnh 中trung 之chi 夢mộng 也dã 。 果quả 且thả 有hữu 乎hồ 哉tai 。 果quả 且thả 無vô 乎hồ 哉tai 。 有hữu 則tắc 雖tuy 造tạo 物vật 之chi 妙diệu 。 莫mạc 能năng 使sử 之chi 即tức 呈trình 焉yên 。 無vô 則tắc 猶do 計kế 之chi 。 若nhược 不bất 能năng 忘vong 耳nhĩ 。 故cố 至chí 愚ngu 之chi 人nhân 。 不bất 忘vong 昨tạc 毆# 也dã 。 惟duy 有hữu 道đạo 者giả 能năng 忘vong 之chi 。

大đại 黃hoàng 之chi 與dữ 人nhân 參tham 。 藥dược 中trung 之chi 春xuân 秋thu 。 雖tuy 販phán 夫phu 竈táo 婦phụ 無vô 不bất 曉hiểu 然nhiên 也dã 。 如như 病bệnh 犯phạm 在tại 食thực 。 大đại 黃hoàng 雖tuy 暴bạo 。 必tất 甘cam 服phục 之chi 者giả 。 以dĩ 其kỳ 暴bạo 能năng 泄tiết 積tích 也dã 。 今kim 有hữu 人nhân 於ư 此thử 。 以dĩ 暴bạo 言ngôn 危nguy 計kế 。 種chủng 種chủng 加gia 陷hãm 於ư 我ngã 。 我ngã 能năng 春xuân 然nhiên 受thọ 之chi 。 褊biển 習tập 之chi 積tích 。 日nhật 消tiêu 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 大đại 黃hoàng 未vị 必tất 非phi 人nhân 參tham 之chi 地địa 也dã 。

以dĩ 思tư 為vi 眼nhãn 。 見kiến 身thân 始thỉ 終chung 。

聞văn 為vi 思tư 之chi 始thỉ 。 思tư 為vi 聞văn 之chi 終chung 。 思tư 為vi 修tu 之chi 始thỉ 。 修tu 為vi 思tư 之chi 終chung 。 修tu 為vi 證chứng 之chi 始thỉ 。 證chứng 為vi 修tu 之chi 終chung 。 證chứng 為vi 度độ 之chi 始thỉ 。 度độ 為vi 證chứng 之chi 終chung 。 如như 環hoàn 輪luân 相tương/tướng 轉chuyển 。 願nguyện 王vương 無vô 盡tận 。 如như 大đại 白bạch 牛ngưu 牽khiên 最Tối 上Thượng 乘Thừa 車xa 。 運vận 豈khởi 有hữu 終chung 哉tai 。

尚thượng 色sắc 者giả 不bất 知tri 有hữu 利lợi 。 尚thượng 利lợi 者giả 不bất 知tri 有hữu 名danh 。 尚thượng 名danh 者giả 不bất 知tri 有hữu 身thân 。 尚thượng 身thân 者giả 不bất 知tri 有hữu 心tâm 。 尚thượng 心tâm 者giả 不bất 知tri 有hữu 性tánh 。 尚thượng 性tánh 者giả 不bất 知tri 無vô 性tánh 之chi 性tánh 。 由do 是thị 言ngôn 之chi 。 蛇xà 而nhi 龍long 。 凡phàm 而nhi 聖thánh 。 尚thượng 而nhi 已dĩ 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 尚thượng 尚thượng 者giả 。 可khả 以dĩ 情tình 通thông 。 可khả 以dĩ 理lý 執chấp 。 惟duy 無vô 所sở 尚thượng 者giả 。 謂vị 之chi 滿mãn 覺giác 。 既ký 滿mãn 既ký 覺giác 。 尚thượng 何hà 加gia 哉tai 。 故cố 曰viết 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 不bất 許hứa 有hữu 識thức 。 有hữu 識thức 則tắc 藏tạng 破phá 。 破phá 則tắc 漏lậu 。 或hoặc 漏lậu 於ư 小tiểu 。 或hoặc 漏lậu 於ư 外ngoại 。 乃nãi 至chí 漏lậu 於ư 地địa 獄ngục 等đẳng 。 皆giai 從tùng 識thức 始thỉ 。

合hợp 眼nhãn 即tức 夢mộng 。 夢mộng 而nhi 求cầu 醒tỉnh 。 以dĩ 謂vị 已dĩ 醒tỉnh 。 一nhất 切thiết 人nhân 境cảnh 靡mĩ 不bất 現hiện 前tiền 。 殊thù 不bất 知tri 謂vị 醒tỉnh 之chi 醒tỉnh 。 猶do 在tại 夢mộng 中trung 。 忽hốt 然nhiên 大đại 醒tỉnh 。 方phương 知tri 夢mộng 中trung 之chi 醒tỉnh 。 初sơ 非phi 真chân 醒tỉnh 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 夢mộng 由do 心tâm 有hữu 。 無vô 心tâm 無vô 夢mộng 。 醒tỉnh 由do 夢mộng 有hữu 。 無vô 夢mộng 無vô 醒tỉnh 。 予# 是thị 以dĩ 知tri 介giới 爾nhĩ 有hữu 知tri 。 無vô 心tâm 而nhi 不bất 境cảnh 。 廓khuếch 然nhiên 無vô 思tư 。 無vô 境cảnh 而nhi 非phi 心tâm 。 夢mộng 兮hề 醒tỉnh 兮hề 。 心tâm 兮hề 境cảnh 兮hề 。 如như 水thủy 洗tẩy 水thủy 。 如như 金kim 博bác 金kim 。 厭yếm 夢mộng 而nhi 求cầu 醒tỉnh 。 痛thống 醒tỉnh 而nhi 求cầu 空không 。 此thử 所sở 謂vị 把bả 髻kế 投đầu 衙# 。 誰thùy 為vi 訟tụng 主chủ 。

智trí 進tiến 全toàn 名danh 。 餘dư 度độ 皆giai 字tự 。 先tiên 以dĩ 定định 動động 。 後hậu 以dĩ 智trí 拔bạt 。 良lương 以dĩ 煩phiền 惱não 山sơn 堅kiên 。 非phi 定định 力lực 不bất 足túc 以dĩ 搖dao 撼# 之chi 。 無vô 明minh 根căn 深thâm 。 非phi 智trí 光quang 不bất 足túc 以dĩ 照chiếu 其kỳ 無vô 本bổn 。 徹triệt 其kỳ 無vô 體thể 。

周chu 處xứ 志chí 在tại 斬trảm 蛟giao 。 則tắc 不bất 見kiến 水thủy 可khả 溺nịch 。 李# 廣quảng 志chí 在tại 射xạ 虎hổ 。 則tắc 不bất 見kiến 石thạch 可khả 堅kiên 。 商thương 丘khâu 開khai 信tín 利lợi 而nhi 不bất 疑nghi 害hại 。 則tắc 出xuất 入nhập 於ư 火hỏa 。 而nhi 不bất 見kiến 火hỏa 可khả 燒thiêu 。 與dữ 夫phu 從tùng 高cao 而nhi 墜trụy 。 亦diệc 不bất 見kiến 高cao 可khả 危nguy 。 予# 是thị 以dĩ 知tri 水thủy 本bổn 不bất 溺nịch 。 石thạch 本bổn 不bất 堅kiên 。 火hỏa 本bổn 不bất 燒thiêu 。 高cao 本bổn 不bất 危nguy 。 而nhi 或hoặc 者giả 畏úy 溺nịch 而nhi 不bất 敢cảm 入nhập 。 畏úy 堅kiên 而nhi 不bất 敢cảm 射xạ 。 畏úy 熱nhiệt 而nhi 不bất 敢cảm 近cận 。 畏úy 危nguy 而nhi 不bất 敢cảm 墜trụy 者giả 。 皆giai 自tự 溺nịch 自tự 堅kiên 自tự 燒thiêu 自tự 危nguy 也dã 。 嘻# 。 知tri 此thử 則tắc 能năng 出xuất 入nhập 於ư 死tử 生sanh 吉cát 凶hung 之chi 域vực 。 而nhi 無vô 害hại 矣hĩ 。

凡phàm 菩Bồ 薩Tát 欲dục 成thành 佛Phật 者giả 。 必tất 以dĩ 四tứ 弘hoằng 誓thệ 為vi 椎chùy 論luận 。 舍xá 是thị 而nhi 修tu 。 則tắc 小tiểu 道đạo 矣hĩ 。 或hoặc 者giả 疑nghi 之chi 曰viết 。 煩phiền 惱não 斷đoạn 不bất 斷đoạn 。 在tại 我ngã 而nhi 已dĩ 。 至chí 於ư 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 。 法Pháp 門môn 無vô 量lượng 。 力lực 有hữu 強cường 弱nhược 。 證chứng 有hữu 愚ngu 智trí 。 曷hạt 能năng 槩# 盡tận 之chi 歟# 。 殊thù 不bất 知tri 人nhân 但đãn 無vô 恆hằng 心tâm 耳nhĩ 。 心tâm 果quả 能năng 恆hằng 。 則tắc 劫kiếp 石thạch 可khả 磨ma 。 滄thương 海hải 可khả 竭kiệt 。 況huống 其kỳ 他tha 哉tai 。 且thả 煩phiền 惱não 未vị 斷đoạn 。 則tắc 慧tuệ 風phong 不bất 大đại 。 多đa 聞văn 弗phất 逮đãi 。 則tắc 法pháp 雷lôi 不bất 遠viễn 。 故cố 易dị 之chi 恆hằng 。 雷lôi 風phong 恆hằng 。 盖# 非phi 雷lôi 無vô 以dĩ 驚kinh 昏hôn 蟄chập 。 非phi 風phong 無vô 以dĩ 鼓cổ 萬vạn 物vật 。 夫phu 昏hôn 蟄chập 既ký 醒tỉnh 。 復phục 能năng 鼓cổ 之chi 。 非phi 恆hằng 而nhi 何hà 。 不bất 恆hằng 者giả 。 巫# 醫y 尚thượng 不bất 可khả 作tác 。 能năng 與dữ 有hữu 為vi 乎hồ 。

莊trang 周chu 以dĩ 為vi 魚ngư 之chi 大đại 。 莫mạc 過quá 乎hồ 鯤# 鯨# 。 鳥điểu 之chi 大đại 莫mạc 過quá 乎hồ 鵬# 。 人nhân 之chi 巨cự 莫mạc 過quá 乎hồ 龍long 伯bá 國quốc 氏thị 。 此thử 三tam 者giả 。 天thiên 下hạ 有hữu 情tình 之chi 至chí 大đại 者giả 也dã 。 殊thù 不bất 知tri 應ưng 持trì 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 不bất 見kiến 佛Phật 頂đảnh 致trí 疑nghi 。 由do 十thập 方phương 上thượng 窮cùng 三tam 十thập 二nhị 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 而nhi 佛Phật 頂đảnh 不bất 見kiến 如như 故cố 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 周chu 所sở 謂vị 鯤# 鵬# 龍long 伯bá 氏thị 。 不bất 異dị 焦tiêu 螟minh 螻lâu 蟻nghĩ 矣hĩ 。 而nhi 或hoặc 者giả 。 又hựu 以dĩ 吾ngô 言ngôn 。 弘hoằng 濶# 勝thắng 大đại 而nhi 弗phất 信tín 。 今kim 請thỉnh 實thật 之chi 。 夫phu 小tiểu 大đại 生sanh 乎hồ 有hữu 待đãi 。 有hữu 待đãi 生sanh 於ư 有hữu 心tâm 。 如như 一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 物vật 我ngã 兩lưỡng 化hóa 。 覓mịch 無vô 待đãi 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 況huống 有hữu 待đãi 哉tai 。

人nhân 因nhân 口khẩu 腹phúc 以dĩ 錢tiền 為vi 網võng 。 窮cùng 舌thiệt 根căn 之chi 味vị 。 結kết 報báo 復phục 之chi 怨oán 。 故cố 楚sở 子tử 將tương 死tử 。 猶do 貪tham 熊hùng 蹯# 。 竟cánh 不bất 遑hoàng 食thực 而nhi 被bị 弑# 。 噫# 。 子tử 父phụ 尚thượng 然nhiên 。 況huống 受thọ 噉đạm 者giả 乎hồ 。

人nhân 心tâm 無vô 常thường 。 猶do 若nhược 水thủy 耳nhĩ 。 方phương 圓viên 隨tùy 器khí 。 初sơ 無vô 定định 體thể 。 遇ngộ 可khả 欲dục 境cảnh 。 心tâm 則tắc 成thành 貪tham 。 遇ngộ 不bất 可khả 欲dục 境cảnh 。 心tâm 則tắc 成thành 瞋sân 。 遇ngộ 可khả 欲dục 不bất 可khả 欲dục 境cảnh 。 猶do 豫dự 不bất 決quyết 。 心tâm 則tắc 成thành 癡si 。 故cố 方phương 癡si 時thời 則tắc 貪tham 瞋sân 無vô 地địa 。 方phương 瞋sân 時thời 則tắc 癡si 貪tham 無vô 源nguyên 。 若nhược 境cảnh 不bất 觸xúc 心tâm 。 心tâm 不bất 染nhiễm 境cảnh 。 則tắc 所sở 謂vị 貪tham 瞋sân 癡si 三tam 者giả 。 會hội 而nhi 為vi 常thường 光quang 矣hĩ 。 雖tuy 然nhiên 會hội 不bất 徒đồ 耳nhĩ 。 苟cẩu 未vị 了liễu 心tâm 境cảnh 皆giai 心tâm 。 如như 眼nhãn 不bất 見kiến 眼nhãn 。 手thủ 不bất 捉tróc 手thủ 。 會hội 豈khởi 易dị 易dị 哉tai 。

匹thất 夫phu 匹thất 婦phụ 。 不bất 達đạt 死tử 生sanh 幽u 明minh 之chi 故cố 。 凡phàm 有hữu 所sở 感cảm 憤phẫn 。 以dĩ 為vi 一nhất 死tử 。 永vĩnh 不bất 復phục 生sanh 。 往vãng 往vãng 甘cam 非phi 命mạng 死tử 者giả 。 豈khởi 少thiểu 哉tai 。 殊thù 不bất 知tri 死tử 果quả 不bất 復phục 生sanh 。 則tắc 聖thánh 賢hiền 勞lao 勤cần 以dĩ 為vi 善thiện 。 反phản 不bất 若nhược 匹thất 夫phu 匹thất 婦phụ 之chi 智trí 矣hĩ 。 聖thánh 賢hiền 以dĩ 知tri 生sanh 必tất 有hữu 死tử 。 不bất 為vi 生sanh 累lũy/lụy/luy 。 死tử 必tất 有hữu 生sanh 。 不bất 為vi 死tử 愚ngu 。 所sở 以dĩ 為vi 善thiện 而nhi 無vô 倦quyện 焉yên 。 如như 果quả 死tử 不bất 復phục 生sanh 。 則tắc 桀# 紂# 所sở 為vi 之chi 惡ác 。 孰thục 代đại 其kỳ 償thường 責trách 歟# 。 夫phu 以dĩ 是thị 知tri 堯# 舜thuấn 為vi 善thiện 必tất 不bất 謬mậu 。 桀# 紂# 為vi 惡ác 必tất 大đại 愚ngu 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 匹thất 夫phu 匹thất 婦phụ 有hữu 所sở 不bất 堪kham 。 甘cam 心tâm 而nhi 死tử 者giả 。 乃nãi 桀# 紂# 之chi 餘dư 氣khí 也dã 。

有hữu 問vấn 皮bì 毬cầu 子tử 曰viết 。 色sắc 即tức 空không 乎hồ 。 皮bì 毬cầu 子tử 曰viết 。 子tử 喚hoán 何hà 物vật 為vi 色sắc 。 大đại 之chi 天thiên 地địa 耶da 。 小tiểu 之chi 萬vạn 物vật 耶da 。 若nhược 以dĩ 天thiên 地địa 為vi 色sắc 。 則tắc 天thiên 地địa 外ngoại 徧biến 計kế 依y 他tha 而nhi 不bất 有hữu 。 若nhược 以dĩ 萬vạn 物vật 為vi 色sắc 。 外ngoại 天thiên 地địa 則tắc 萬vạn 物vật 復phục 何hà 可khả 得đắc 耶da 。 夫phu 徧biến 計kế 者giả 。 謂vị 於ư 無vô 色sắc 處xứ 橫hoạnh/hoành 計kế 有hữu 色sắc 。 色sắc 計kế 空không 消tiêu 。 則tắc 橫hoạnh/hoành 計kế 色sắc 影ảnh 。 殊thù 不bất 知tri 外ngoại 色sắc 無vô 空không 。 計kế 色sắc 之chi 計kế 既ký 消tiêu 。 復phục 計kế 色sắc 影ảnh 。 與dữ 計kế 色sắc 之chi 計kế 。 何hà 異dị 哉tai 。 大đại 都đô 眾chúng 生sanh 不bất 明minh 自tự 心tâm 。 心tâm 外ngoại 見kiến 法pháp 。 或hoặc 起khởi 色sắc 見kiến 。 或hoặc 起khởi 空không 見kiến 。 空không 色sắc 無vô 常thường 。 隨tùy 計kế 所sở 見kiến 。 譬thí 如như 氷băng 水thủy 本bổn 非phi 兩lưỡng 物vật 。 忽hốt 然nhiên 為vi 氷băng 。 忽hốt 然nhiên 為vi 水thủy 。 眾chúng 人nhân 於ư 無vô 常thường 忽hốt 然nhiên 之chi 中trung 。 計kế 氷băng 為vi 質chất 礙ngại 。 計kế 水thủy 為vi 融dung 通thông 。 計kế 質chất 礙ngại 者giả 。 固cố 迷mê 其kỳ 本bổn 矣hĩ 。 計kế 融dung 通thông 者giả 。 亦diệc 迷mê 其kỳ 末mạt 矣hĩ 。 盖# 融dung 通thông 無vô 性tánh 。 待đãi 質chất 礙ngại 而nhi 有hữu 號hiệu 。 質chất 礙ngại 亦diệc 無vô 性tánh 。 待đãi 融dung 通thông 而nhi 立lập 名danh 。 夫phu 名danh 者giả 。 賓tân 也dã 。 非phi 寔thật 也dã 。 今kim 天thiên 下hạ 宗tông 賓tân 而nhi 失thất 寔thật 。 以dĩ 離ly 色sắc 求cầu 空không 為vi 拙chuyết 。 即tức 色sắc 明minh 空không 為vi 巧xảo 。 拙chuyết 拙chuyết 巧xảo 巧xảo 。 情tình 計kế 橫hoạnh 生sanh 。 窩# 巢sào 萬vạn 種chủng 。 見kiến 聞văn 棲tê 泊bạc 。 如như 綿miên 著trước 棘cức 。 如như 膠giao 投đầu 漆tất 。 自tự 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 至chí 於ư 即tức 今kim 。 不bất 以dĩ 超siêu 情tình 求cầu 入nhập 。 惟duy 任nhậm 情tình 問vấn 道đạo 。 道đạo 變biến 為vi 情tình 。 故cố 曰viết 。 空không 色sắc 如như 子tử 。 情tình 為vi 其kỳ 母mẫu 。 又hựu 曰viết 。 情tình 為vi 化hóa 母mẫu 。 又hựu 曰viết 。 情tình 為vi 有hữu 無vô 母mẫu 。 子tử 以dĩ 情tình 問vấn 。 吾ngô 以dĩ 情tình 答đáp 。 盖# 因nhân 情tình 酬thù 情tình 。 情tình 在tại 子tử 而nhi 不bất 在tại 我ngã 矣hĩ 。 子tử 若nhược 忘vong 情tình 。 始thỉ 知tri 我ngã 不bất 以dĩ 情tình 答đáp 子tử 也dã 。 子tử 未vị 忘vong 情tình 。 我ngã 雖tuy 超siêu 情tình 應ưng 子tử 。 子tử 亦diệc 謂vị 情tình 。 子tử 若nhược 知tri 此thử 。 則tắc 即tức 色sắc 即tức 空không 之chi 旨chỉ 。 亦diệc 在tại 子tử 而nhi 不bất 在tại 我ngã 矣hĩ 。

皮bì 毬cầu 子tử 曰viết 。 至chí 顯hiển 而nhi 不bất 可khả 見kiến 者giả 。 情tình 也dã 。 故cố 深thâm 情tình 厚hậu 貌mạo 之chi 人nhân 。 父phụ 子tử 不bất 相tương 測trắc 。 至chí 隱ẩn 而nhi 不bất 難nan 見kiến 者giả 。 性tánh 也dã 。 故cố 見kiến 性tánh 之chi 人nhân 。 聖thánh 人nhân 眾chúng 人nhân 。 無vô 相tướng 疑nghi 也dã 。 今kim 天thiên 下hạ 恣tứ 情tình 而nhi 忽hốt 性tánh 。 父phụ 生sanh 子tử 而nhi 疑nghi 於ư 子tử 。 子tử 生sanh 於ư 父phụ 而nhi 疑nghi 父phụ 。 盖# 恣tứ 情tình 則tắc 習tập 相tương 遠viễn 也dã 。 如như 伏phục 羲# 氏thị 生sanh 千thiên 古cổ 之chi 上thượng 。 而nhi 文văn 王vương 仲trọng 尼ni 生sanh 千thiên 古cổ 之chi 下hạ 。 仲trọng 尼ni 不bất 疑nghi 周chu 公công 。 文văn 王vương 不bất 疑nghi 伏phục 羲# 。 盖# 不bất 忽hốt 性tánh 。 則tắc 性tánh 相tướng 近cận 也dã 。 故cố 曰viết 。 凡phàm 百bách 眾chúng 人nhân 。 以dĩ 交giao 神thần 之chi 道đạo 見kiến 之chi 。 則tắc 於ư 開khai 物vật 成thành 務vụ 之chi 際tế 。 不bất 生sanh 心tâm 而nhi 仁nhân 普phổ 。 不bất 裁tài 制chế 而nhi 義nghĩa 當đương 。 不bất 威uy 儀nghi 而nhi 禮lễ 明minh 。 不bất 變biến 通thông 而nhi 智trí 不bất 惑hoặc 。 不bất 盟minh 約ước 而nhi 信tín 不bất 爽sảng 。 此thử 無vô 他tha 。 盖# 率suất 性tánh 而nhi 然nhiên 也dã 。

應ưng 物vật 而nhi 物vật 不bất 能năng 搖dao 。 謂vị 之chi 寂tịch 。 不bất 搖dao 者giả 。 本bổn 無vô 生sanh 謂vị 之chi 滅diệt 。 無vô 生sanh 而nhi 應ưng 物vật 。 應ưng 物vật 而nhi 不bất 搖dao 。 謂vị 之chi 寂tịch 滅diệt 。

夫phu 但đãn 能năng 周chu 一nhất 身thân 者giả 。 妄vọng 知tri 也dã 。 徧biến 能năng 周chu 萬vạn 有hữu 者giả 。 真chân 知tri 也dã 。 妄vọng 知tri 外ngoại 真chân 知tri 。 則tắc 如như 波ba 離ly 水thủy 也dã 。 真chân 知tri 外ngoại 妄vọng 知tri 。 如như 水thủy 不bất 即tức 波ba 也dã 。 然nhiên 知tri 有hữu 真chân 妄vọng 。 又hựu 何hà 哉tai 。 盖# 知tri 本bổn 無vô 真chân 妄vọng 。 以dĩ 眾chúng 人nhân 自tự 真chân 自tự 妄vọng 耳nhĩ 。 如như 天thiên 機cơ 深thâm 者giả 。 知tri 妄vọng 知tri 不bất 離ly 真chân 知tri 而nhi 有hữu 。 則tắc 妄vọng 自tự 窮cùng 矣hĩ 。 妄vọng 既ký 窮cùng 。 則tắc 真chân 之chi 待đãi 安an 能năng 獨độc 立lập 耶da 。 噫# 。 真chân 妄vọng 情tình 枯khô 。 本bổn 知tri 昭chiêu 然nhiên 於ư 日nhật 用dụng 之chi 閒gian/nhàn 。 辟tịch 如như 春xuân 著trước 花hoa 容dung 。 不bất 取thủ 則tắc 艶diễm 然nhiên 在tại 目mục 。 設thiết 生sanh 心tâm 取thủ 之chi 。 而nhi 花hoa 神thần 逝thệ 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 不bất 離ly 當đương 處xứ 常thường 湛trạm 然nhiên 。 覓mịch 即tức 知tri 君quân 不bất 可khả 見kiến 。 以dĩ 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 本bổn 知tri 充sung 然nhiên 常thường 在tại 。 以dĩ 眾chúng 人nhân 心tâm 粗thô 而nhi 不bất 精tinh 。 故cố 日nhật 用dụng 昧muội 之chi 耳nhĩ 。 棱# 嚴nghiêm 曰viết 。 心tâm 精tinh 遺di 聞văn 。 聞văn 遺di 則tắc 所sở 謂vị 聲thanh 塵trần 者giả 。 皆giai 會hội 本bổn 妙diệu 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 一nhất 切thiết 浮phù 塵trần 。 及cập 器khí 世thế 閒gian/nhàn 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 如như 湯thang 消tiêu 氷băng 。 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 夫phu 佛Phật 語ngữ 本bổn 平bình 常thường 。 辟tịch 如như 地địa 堅kiên 水thủy 濕thấp 。 火hỏa 暖noãn 風phong 動động 。 義nghĩa 本bổn 如như 是thị 。 豈khởi 待đãi 刳khô 去khứ 本bổn 妙diệu 之chi 心tâm 思tư 。 方phương 始thỉ 洞đỗng 然nhiên 哉tai 。 雖tuy 然nhiên 如như 庸dong 常thường 魔ma 。 入nhập 其kỳ 心tâm 肺phế 。 至chí 於ư 世thế 智trí 辨biện 聰thông 者giả 。 雖tuy 於ư 佛Phật 語ngữ 平bình 常thường 。 亦diệc 不bất 易dị 入nhập 也dã 。

蓮liên 密mật 瓣# 鎻# 蓬bồng 。 蓬bồng 鎻# 子tử 。 子tử 鎻# 密mật 。 三tam 鎻# 而nhi 斯tư 藏tạng 。 苟cẩu 無vô 斯tư 藏tạng 。 則tắc 生sanh 生sanh 無vô 盡tận 者giả 。 幾kỷ 乎hồ 息tức 矣hĩ 。 故cố 能năng 知tri 此thử 。 則tắc 無vô 盡tận 者giả 皆giai 在tại 握ác 矣hĩ 。 既ký 皆giai 在tại 握ác 。 則tắc 聖thánh 聖thánh 凡phàm 凡phàm 。 愚ngu 愚ngu 智trí 智trí 。 或hoặc 生sanh 或hoặc 殺sát 。 柄bính 不bất 在tại 人nhân 。 人nhân 安an 能năng 見kiến 。 豈khởi 惟duy 人nhân 不bất 見kiến 。 自tự 亦diệc 難nan 見kiến 。 如như 密mật 知tri 密mật 。 密mật 則tắc 不bất 密mật 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 鬼quỷ 神thần 可khả 以dĩ 知tri 者giả 。 念niệm 後hậu 之chi 事sự 也dã 。

常thường 則tắc 安an 。 異dị 則tắc 駭hãi 。 駭hãi 則tắc 疑nghi 。 疑nghi 則tắc 無vô 主chủ 。 無vô 主chủ 則tắc 為vi 變biến 化hóa 所sở 眩huyễn 矣hĩ 。 剛cang 柔nhu 所sở 搖dao 矣hĩ 。 故cố 常thường 也dã 者giả 。 破phá 疑nghi 之chi 利lợi 器khí 也dã 。

鳥điểu 之chi 所sở 以dĩ 能năng 飛phi 。 魚ngư 之chi 所sở 以dĩ 能năng 躍dược 。 人nhân 皆giai 見kiến 之chi 。 而nhi 眼nhãn 之chi 所sở 以dĩ 能năng 見kiến 。 耳nhĩ 之chi 所sở 以dĩ 能năng 聞văn 。 人nhân 皆giai 莫mạc 能năng 自tự 覺giác 。 是thị 以dĩ 終chung 身thân 而nhi 見kiến 。 終chung 身thân 而nhi 聞văn 。 終chung 不bất 能năng 知tri 聞văn 見kiến 者giả 。 是thị 何hà 物vật 焉yên 。 悲bi 夫phu 。

蓬bồng 蓬bồng 而nhi 鳴minh 者giả 。 孰thục 不bất 知tri 其kỳ 風phong 焉yên 。 潺sàn 湲# 而nhi 流lưu 者giả 。 孰thục 不bất 知tri 其kỳ 水thủy 焉yên 。 而nhi 忽hốt 卷quyển 屋ốc 拔bạt 茅mao 。 漂phiêu 州châu 蕩đãng 縣huyện 。 則tắc 不bất 知tri 其kỳ 所sở 以dĩ 致trí 之chi 端đoan 也dã 。 能năng 知tri 其kỳ 端đoan 。 雖tuy 復phục 旋toàn 嵐lam 偃yển 岳nhạc 。 稽khể 天thiên 浸tẩm 地địa 。 未vị 始thỉ 驚kinh 也dã 。 夫phu 羞tu 惡ác 之chi 心tâm 。 無vô 恥sỉ 之chi 習tập 。 猶do 吳ngô 越việt 耳nhĩ 。 吳ngô 強cường/cưỡng 則tắc 併tinh 越việt 。 越việt 強cường/cưỡng 則tắc 併tinh 吳ngô 。 此thử 自tự 然nhiên 之chi 勢thế 也dã 。 如như 學học 者giả 見kiến 理lý 未vị 定định 。 操thao 志chí 非phi 堅kiên 。 凡phàm 卒thốt 然nhiên 臨lâm 事sự 之chi 際tế 。 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 習tập 乘thừa 理lý 隙khích 。 一nhất 鼓cổ 而nhi 下hạ 。 理lý 君quân 敗bại 績# 矣hĩ 。

老lão 氏thị 曰viết 。 上thượng 士sĩ 聞văn 道đạo 。 勤cần 而nhi 行hành 之chi 。 中trung 士sĩ 聞văn 道đạo 。 若nhược 存tồn 若nhược 亡vong 。 下hạ 士sĩ 聞văn 道đạo 。 大đại 笑tiếu 之chi 。 不bất 笑tiếu 不bất 足túc 以dĩ 為vi 道đạo 。 予# 則tắc 曰viết 。 上thượng 士sĩ 聞văn 道đạo 大đại 笑tiếu 之chi 。 不bất 笑tiếu 不bất 足túc 以dĩ 為vi 道đạo 。 中trung 士sĩ 聞văn 道đạo 。 勤cần 而nhi 行hành 之chi 。 下hạ 士sĩ 聞văn 道đạo 。 若nhược 存tồn 若nhược 亡vong 。 或hoặc 者giả 以dĩ 老lão 為vi 是thị 。 以dĩ 予# 為vi 非phi 。 非phi 唯duy 不bất 得đắc 予# 心tâm 。 且thả 不bất 知tri 老lão 矣hĩ 。

亮lượng 公công 過quá 江giang 止chỉ 何hà 園viên 寺tự 。 顏nhan 延diên 之chi 。 張trương 緒tự 。 眷quyến 德đức 留lưu 連liên 。 每mỗi 嘆thán 曰viết 。 安an 汰# 吐thổ 珠châu 玉ngọc 於ư 前tiền 。 斌# 亮lượng 振chấn 金kim 聲thanh 於ư 後hậu 。 清thanh 言ngôn 妙diệu 緒tự 。 將tương 絕tuyệt 復phục 興hưng 。 嗚ô 呼hô 。 良lương 馬mã 微vi 伯bá 樂nhạo/nhạc/lạc 。 則tắc 終chung 困khốn 於ư 鹽diêm 車xa 。 至chí 人nhân 微vi 識thức 者giả 。 則tắc 沒một 世thế 而nhi 不bất 聞văn 。 浩hạo 然nhiên 滄thương 海hải 。 豈khởi 唯duy 一nhất 珠châu 。 隤đồi 然nhiên 泰thái 山sơn 。 寧ninh 無vô 異dị 木mộc 。 我ngã 大đại 覺giác 聖thánh 人nhân 。 統thống 九cửu 有hữu 而nhi 為vi 君quân 。 宅trạch 大Đại 千Thiên 以dĩ 為vi 國quốc 。 智trí 山sơn 崇sùng 峻tuấn 。 教giáo 海hải 汪uông 洋dương 之chi 中trung 。 則tắc 異dị 木mộc 神thần 珠châu 。 斷đoạn 不bất 可khả 以dĩ 車xa 載tái 斗đẩu 量lương 。 能năng 知tri 其kỳ 數số 也dã 。 但đãn 智trí 者giả 見kiến 之chi 謂vị 之chi 智trí 。 仁nhân 者giả 見kiến 之chi 謂vị 之chi 仁nhân 耳nhĩ 。

自tự 心tâm 清thanh 曠khoáng 。 止chỉ 水thủy 澄trừng 空không 。 不bất 可khả 以dĩ 喻dụ 其kỳ 至chí 也dã 。 得đắc 其kỳ 至chí 。 則tắc 餘dư 欲dục 自tự 忘vong 矣hĩ 。 及cập 一nhất 微vi 涉thiệp 動động 。 則tắc 吉cát 凶hung 不bất 召triệu 而nhi 集tập 。 吉cát 凶hung 既ký 集tập 。 利lợi 害hại 盈doanh 前tiền 。 而nhi 患hoạn 得đắc 患hoạn 失thất 之chi 心tâm 。 浮phù 沉trầm 於ư 寸thốn 虗hư 之chi 館quán 。 所sở 謂vị 清thanh 曠khoáng 自tự 心tâm 。 早tảo 埋mai 沒một 矣hĩ 。 自tự 心tâm 埋mai 沒một 。 則tắc 萬vạn 事sự 無vô 主chủ 。 唯duy 見kiến 可khả 欲dục 者giả 。 即tức 欣hân 然nhiên 而nhi 欲dục 得đắc 。 見kiến 不bất 可khả 欲dục 者giả 。 則tắc 刺thứ 然nhiên 而nhi 弗phất 快khoái 。 心tâm 光quang 既ký 蔽tế 。 羣quần 暗ám 雲vân 生sanh 矣hĩ 。

我ngã 聞văn 善thiện 用dụng 其kỳ 心tâm 者giả 。 五ngũ 逆nghịch 十thập 惡ác 。 皆giai 菩Bồ 提Đề 之chi 康khang 莊trang 也dã 。 而nhi 不bất 善thiện 用dụng 其kỳ 心tâm 者giả 。 三tam 學học 六Lục 度Độ 。 皆giai 般Bát 若Nhã 之chi 仇cừu 讐thù 也dã 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 青thanh 山sơn 白bạch 雲vân 。 未vị 必tất 為vi 幽u 閒gian/nhàn 。 紫tử 陌mạch 紅hồng 塵trần 。 未vị 必tất 為vi 喧huyên 擾nhiễu 。 顧cố 其kỳ 人nhân 遇ngộ 之chi 如như 何hà 耳nhĩ 。 故cố 曰viết 。 我ngã 自tự 調điều 心tâm 。 非phi 干can 汝nhữ 事sự 。

公công 孫tôn 大đại 娘nương 之chi 舞vũ 劍kiếm 也dã 。 不bất 知tri 劍kiếm 之chi 舞vũ 我ngã 手thủ 也dã 。 我ngã 手thủ 之chi 舞vũ 劍kiếm 也dã 。 劍kiếm 兮hề 手thủ 兮hề 。 相tương/tướng 忘vong 而nhi 相tương/tướng 用dụng 。 雖tuy 有hữu 聖thánh 智trí 。 莫mạc 可khả 測trắc 識thức 。 況huống 物vật 我ngã 未vị 忘vong 者giả 。 安an 能năng 知tri 此thử 乎hồ 。 故cố 曰viết 。 技kỹ 無vô 大đại 小tiểu 。 能năng 入nhập 神thần 者giả 。 乃nãi 與dữ 造tạo 化hóa 同đồng 功công 也dã 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 大đại 之chi 天thiên 地địa 。 小tiểu 之chi 萬vạn 物vật 。 物vật 物vật 皆giai 手thủ 。 手thủ 手thủ 皆giai 劍kiếm 矣hĩ 。 敵địch 何hà 自tự 而nhi 入nhập 焉yên 。 知tri 此thử 者giả 。 可khả 與dữ 言ngôn 觸xúc 事sự 而nhi 真chân 。 體thể 之chi 即tức 神thần 與dữ 。

道đạo 不bất 在tại 心tâm 。 欲dục 不bất 在tại 物vật 。 心tâm 生sanh 則tắc 道đạo 失thất 。 物vật 棄khí 欲dục 自tự 存tồn 。 是thị 以dĩ 建kiến 心tâm 求cầu 道Đạo 者giả 傷thương 。 刳khô 物vật 制chế 欲dục 者giả 狂cuồng 。 譬thí 之chi 自tự 刎# 而nhi 求cầu 生sanh 。 耽đam 形hình 而nhi 逃đào 影ảnh 。 吾ngô 知tri 穉# 子tử 見kiến 之chi 。 必tất 哀ai 其kỳ 傷thương 。 而nhi 笑tiếu 其kỳ 狂cuồng 矣hĩ 。 今kim 天thiên 下hạ 方phương 將tương 以dĩ 傷thương 狂cuồng 為vi 指chỉ 南nam 。 道đạo 烏ô 乎hồ 明minh 。 欲dục 烏ô 乎hồ 止chỉ 。

紫tử 栢# 老lão 人nhân 集tập 卷quyển 之chi 十thập