紫Tử 柏 尊Tôn 者Giả 全Toàn 集Tập
Quyển 0002
明Minh 德Đức 清Thanh 閱Duyệt

紫tử 栢# 老lão 人nhân 集tập 卷quyển 之chi 二nhị

明minh 。 憨# 山sơn 德đức 清thanh 。 閱duyệt 。

法pháp 語ngữ

夫phu 聖thánh 凡phàm 雖tuy 多đa 途đồ 。 要yếu 而nhi 言ngôn 之chi 。 總tổng 不bất 出xuất 乎hồ 四Tứ 諦Đế 也dã 。 諦đế 謂vị 審thẩm 實thật 不bất 謬mậu 。 故cố 聖thánh 人nhân 言ngôn 苦khổ 必tất 苦khổ 。 言ngôn 集tập 必tất 集tập 。 言ngôn 道đạo 必tất 道đạo 。 言ngôn 滅diệt 必tất 滅diệt 。 又hựu 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 無vô 生sanh 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 無vô 量lượng 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 。 故cố 聲Thanh 聞Văn 四Tứ 諦Đế 。 與dữ 緣Duyên 覺Giác 四Tứ 諦Đế 。 皆giai 苦khổ 集tập 在tại 前tiền 。 滅diệt 道đạo 在tại 後hậu 。 葢# 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 志chí 在tại 二Nhị 乘Thừa 。 惟duy 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 。 無vô 有hữu 兼kiêm 善thiện 之chi 願nguyện 故cố 也dã 。 惟duy 無vô 量lượng 四Tứ 諦Đế 。 與dữ 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 。 雖tuy 別biệt 圓viên 固cố 殊thù 。 而nhi 並tịnh 有hữu 兼kiêm 善thiện 之chi 願nguyện 。 故cố 謂vị 之chi 弘hoằng 誓thệ 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 聲Thanh 聞Văn 與dữ 緣Duyên 覺Giác 。 有hữu 諦đế 而nhi 無vô 誓thệ 明minh 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 有hữu 誓thệ 名danh 大Đại 乘Thừa 。 闕khuyết 誓thệ 名danh 二Nhị 乘Thừa 。 何hà 謂vị 無vô 量lượng 四Tứ 諦Đế 。 以dĩ 空không 假giả 中trung 三tam 觀quán 。 歷lịch 別biệt 而nhi 修tu 。 先tiên 以dĩ 空không 觀quán 破phá 見kiến 思tư 惑hoặc 。 次thứ 以dĩ 假giả 觀quán 破phá 塵trần 沙sa 惑hoặc 。 末mạt 後hậu 以dĩ 中trung 觀quán 破phá 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 見kiến 思tư 破phá 。 則tắc 獲hoạch 般Bát 若Nhã 德đức 。 塵trần 沙sa 破phá 。 則tắc 獲hoạch 解giải 脫thoát 德đức 。 根căn 本bổn 無vô 明minh 破phá 。 則tắc 獲hoạch 法Pháp 身thân 德đức 。 此thử 三tam 德đức 者giả 。 天thiên 然nhiên 之chi 性tánh 德đức 也dã 。 在tại 凡phàm 不bất 少thiểu 。 在tại 聖thánh 不bất 多đa 。 故cố 曰viết 性tánh 相tướng 近cận 也dã 。 自tự 性tánh 變biến 而nhi 為vi 情tình 。 則tắc 粗thô 順thuận 之chi 門môn 開khai 矣hĩ 。 粗thô 順thuận 之chi 門môn 開khai 。 則tắc 近cận 者giả 習tập 遠viễn 矣hĩ 。 習tập 遠viễn 而nhi 不bất 返phản 。 則tắc 淪luân 墜trụy 受thọ 苦khổ 無vô 休hưu 歇hiết 矣hĩ 。 故cố 曰viết 習tập 相tương 遠viễn 也dã 。 於ư 是thị 先tiên 覺giác 者giả 憂ưu 之chi 。 務vụ 使sử 遠viễn 者giả 習tập 近cận 。 即tức 於ư 粗thô 順thuận 門môn 中trung 。 始thỉ 開khai 逆nghịch 門môn 。 逆nghịch 也dã 者giả 。 葢# 泝tố 而nhi 上thượng 之chi 之chi 謂vị 也dã 。 上thượng 而nhi 底để 極cực 。 所sở 謂vị 聖thánh 人nhân 與dữ 眾chúng 人nhân 。 無vô 多đa 少thiểu 者giả 。 我ngã 得đắc 全toàn 之chi 矣hĩ 。 我ngã 全toàn 而nhi 人nhân 不bất 全toàn 。 聖thánh 人nhân 則tắc 又hựu 不bất 忍nhẫn 。 故cố 乘thừa 其kỳ 全toàn 。 徧biến 遊du 於ư 萬vạn 化hóa 之chi 中trung 。 開khai 物vật 成thành 務vụ 。 俾tỉ 未vị 識thức 全toàn 者giả 。 皆giai 得đắc 其kỳ 全toàn 。 故cố 逆nghịch 門môn 之chi 後hậu 。 有hữu 妙diệu 順thuận 焉yên 。 然nhiên 妙diệu 順thuận 。 惟duy 別biệt 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 與dữ 圓viên 教giáo 菩Bồ 薩Tát 有hữu 之chi 。 聲Thanh 聞Văn 與dữ 緣Duyên 覺Giác 。 則tắc 有hữu 逆nghịch 而nhi 無vô 妙diệu 順thuận 矣hĩ 。 葢# 其kỳ 闕khuyết 四tứ 弘hoằng 誓thệ 。 不bất 發phát 同đồng 體thể 之chi 悲bi 故cố 也dã 。 何hà 謂vị 同đồng 體thể 之chi 悲bi 。 謂vị 我ngã 逆nghịch 於ư 粗thô 順thuận 之chi 中trung 。 受thọ 無vô 量lượng 苦khổ 。 於ư 無vô 量lượng 苦khổ 中trung 。 苦khổ 極cực 思tư 本bổn 。 思tư 本bổn 則tắc 近cận 覺giác 。 近cận 覺giác 則tắc 易dị 熏huân 發phát 。 是thị 時thời 也dã 。 先tiên 覺giác 者giả 。 知tri 我ngã 可khả 熏huân 發phát 矣hĩ 。 遂toại 量lượng 我ngã 何hà 因nhân 緣duyên 而nhi 可khả 熏huân 發phát 。 即tức 以dĩ 何hà 因nhân 緣duyên 。 而nhi 熏huân 發phát 之chi 。 如như 箭tiễn 鋒phong 相tương 值trị 。 啐# 啄trác 同đồng 時thời 。 巧xảo 力lực 不bất 得đắc 預dự 。 莫mạc 知tri 然nhiên 而nhi 自tự 符phù 契khế 之chi 。 噫# 。 此thử 非phi 檢kiểm 名danh 。 審thẩm 實thật 。 精tinh 義nghĩa 。 入nhập 神thần 者giả 。 則tắc 能năng 熏huân 所sở 熏huân 。 安an 得đắc 能năng 所sở 忘vong 而nhi 無vô 思tư 契khế 同đồng 哉tai 。 雖tuy 然nhiên 伍# 員# 勾# 踐tiễn 。 復phục 粗thô 順thuận 之chi 讐thù 耻sỉ 。 並tịnh 能năng 焦tiêu 身thân 苦khổ 思tư 。 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 而nhi 遂toại 其kỳ 欲dục 。 今kim 我ngã 等đẳng 於ư 出xuất 世thế 法pháp 中trung 。 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 出xuất 無vô 量lượng 苦khổ 。 果quả 能năng 焦tiêu 身thân 苦khổ 思tư 。 千thiên 日nhật 之chi 勤cần 。 則tắc 我ngã 所sở 欲dục 者giả 。 必tất 遂toại 而nhi 無vô 疑nghi 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 葢# 伍# 員# 與dữ 勾# 踐tiễn 。 率suất 情tình 圖đồ 事sự 。 於ư 性tánh 非phi 近cận 。 所sở 以dĩ 須tu 苦khổ 久cửu 而nhi 遂toại 其kỳ 欲dục 也dã 。 我ngã 等đẳng 志chí 在tại 復phục 性tánh 。 求cầu 出xuất 情tình 之chi 法pháp 。 勤cần 繼kế 性tánh 之chi 善thiện 。 於ư 性tánh 有hữu 孝hiếu 子tử 之chi 道đạo 焉yên 。 所sở 以dĩ 千thiên 日nhật 之chi 功công 。 可khả 博bác 彼bỉ 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 之chi 苦khổ 功công 耳nhĩ 。 此thử 乃nãi 自tự 然nhiên 之chi 理lý 。 必tất 然nhiên 之chi 勢thế 。 我ngã 復phục 何hà 疑nghi 。 茲tư 以dĩ 四tứ 弘hoằng 誓thệ 後hậu 。 出xuất 四Tứ 諦Đế 之chi 精tinh 粗thô 。 與dữ 敘tự 三tam 德đức 。 二nhị 順thuận 。 一nhất 逆nghịch 之chi 槩# 者giả 。 恐khủng 汝nhữ 等đẳng 發phát 心tâm 。 不bất 辨biện 藏tạng 通thông 別biệt 圓viên 淺thiển 深thâm 之chi 教giáo 。 則tắc 發phát 心tâm 無vô 主chủ 。 主chủ 宗tông 也dã 。 微vi 宗tông 則tắc 歸quy 宿túc 無vô 本bổn 。 要yếu 知tri 宗tông 本bổn 。 大đại 藏tạng 中trung 。 有hữu 天thiên 台thai 四tứ 教giáo 儀nghi 。 約ước 有hữu 萬vạn 字tự 。 若nhược 求cầu 而nhi 得đắc 之chi 。 必tất 誓thệ 讀đọc 而nhi 成thành 誦tụng 。 誦tụng 而nhi 稍sảo 通thông 其kỳ 大đại 意ý 。 則tắc 四tứ 教giáo 淺thiển 深thâm 。 發phát 心tâm 宗tông 本bổn 。 又hựu 在tại 我ngã 而nhi 不bất 在tại 書thư 也dã 。

馬mã 忘vong 繩thằng 與dữ 規quy 矩củ 。 而nhi 中trung 繩thằng 與dữ 規quy 矩củ 者giả 。 馬mã 終chung 不bất 敗bại 焉yên 。 如như 未vị 忘vong 繩thằng 與dữ 規quy 矩củ 而nhi 馳trì 。 馬mã 未vị 有hữu 不bất 敗bại 者giả 也dã 。 故cố 足túc 忘vong 屨lũ 始thỉ 適thích 。 腰yêu 忘vong 帶đái 始thỉ 適thích 。 未vị 始thỉ 不bất 適thích 者giả 忘vong 。 而nhi 適thích 始thỉ 適thích 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 身thân 忘vong 則tắc 心tâm 用dụng 周chu 。 心tâm 忘vong 則tắc 未vị 始thỉ 不bất 周chu 者giả 。 周chu 萬vạn 物vật 而nhi 未vị 嘗thường 勞lao 也dã 。 以dĩ 其kỳ 未vị 嘗thường 勞lao 。 而nhi 能năng 勞lao 萬vạn 物vật 。 不bất 勞lao 於ư 萬vạn 物vật 耳nhĩ 。 故cố 曰viết 。 惟duy 忘vong 忘vong 。 而nhi 忘vong 無vô 所sở 忘vong 者giả 。 惟duy 未vị 窮cùng 而nhi 知tri 變biến 者giả 。 能năng 之chi 。

鄂# 州châu 沙Sa 門Môn 明minh 秀tú 。 所sở 節tiết 徑kính 山sơn 節tiết 要yếu 。 果quả 明minh 白bạch 精tinh 到đáo 。 然nhiên 其kỳ 所sở 作tác 偈kệ 曰viết 。 動động 靜tĩnh 參tham 機cơ 要yếu 。 安an 排bài 路lộ 更cánh 差sai 。 今kim 離ly 情tình 見kiến 處xứ 。 別biệt 有hữu 好hảo/hiếu 生sanh 涯nhai 。 予# 不bất 知tri 情tình 見kiến 果quả 是thị 何hà 物vật 。 而nhi 欲dục 離ly 之chi 耶da 。 殊thù 不bất 知tri 擬nghĩ 欲dục 離ly 情tình 見kiến 者giả 。 是thị 情tình 見kiến 耶da 。 非phi 情tình 見kiến 耶da 。 是thị 情tình 見kiến 。 次thứ 離ly 即tức 初sơ 離ly 。 非phi 情tình 見kiến 。 離ly 次thứ 離ly 。 無vô 非phi 情tình 見kiến 之chi 情tình 見kiến 。 噫# 。 節tiết 要yếu 果quả 精tinh 到đáo 矣hĩ 。 寧ninh 知tri 節tiết 要yếu 精tinh 到đáo 處xứ 。 乃nãi 是thị 徑kính 山sơn 茶trà 飯phạn 。 非phi 秀tú 公công 之chi 飲ẩm 食thực 也dã 。 秀tú 公công 速tốc 道đạo 速tốc 道đạo 。 如như 道đạo 不bất 來lai 。 非phi 秀tú 公công 節tiết 徑kính 山sơn 。 乃nãi 徑kính 山sơn 節tiết 秀tú 公công 耳nhĩ 。

緣duyên 生sanh 無vô 生sanh 之chi 旨chỉ 。 稍sảo 通thông 於ư 文văn 字tự 般Bát 若Nhã 者giả 。 率suất 皆giai 能năng 言ngôn 之chi 。 殊thù 不bất 知tri 。 知tri 緣duyên 生sanh 無vô 生sanh 。 特đặc 畵họa 餅bính 充sung 饑cơ 耳nhĩ 。 曷hạt 能năng 劫kiếp 生sanh 死tử 賊tặc 哉tai 。 惟duy 知tri 而nhi 能năng 行hành 。 行hành 而nhi 能năng 戰chiến 。 戰chiến 而nhi 能năng 勝thắng 。 勝thắng 則tắc 證chứng 之chi 矣hĩ 。 嗚ô 呼hô 。 證chứng 而nhi 不bất 能năng 忘vong 。 則tắc 大đại 用dụng 不bất 彰chương 。 大đại 用dụng 不bất 彰chương 。 則tắc 帶đái 果quả 行hành 因nhân 之chi 妙diệu 。 與dữ 夫phu 普phổ 賢hiền 常thường 然nhiên 之chi 行hành 。 幾kỷ 乎hồ 息tức 矣hĩ 。 予# 以dĩ 是thị 知tri 。 明minh 道đạo 易dị 而nhi 用dụng 道đạo 難nạn/nan 。 決quyết 非phi 虗hư 語ngữ 。 吾ngô 曹tào 當đương 勉miễn 之chi 。

性tánh 如như 水thủy 。 情tình 如như 氷băng 。 氷băng 有hữu 質chất 礙ngại 。 而nhi 水thủy 融dung 通thông 。 融dung 通thông 則tắc 本bổn 無vô 能năng 所sở 。 質chất 礙ngại 則tắc 根căn 塵trần 亢kháng 然nhiên 。 此thử 義nghĩa 有hữu 知tri 有hữu 覺giác 。 知tri 則tắc 意ý 雖tuy 了liễu 然nhiên 。 觸xúc 事sự 仍nhưng 迷mê 。 覺giác 則tắc 觸xúc 事sự 會hội 理lý 。 情tình 塵trần 自tự 空không 。 迷mê 則tắc 情tình 之chi 累lũy/lụy/luy 也dã 。 覺giác 則tắc 性tánh 之chi 契khế 也dã 。 累lũy/lụy/luy 則tắc 二nhị 。 契khế 則tắc 一nhất 。 二nhị 則tắc 有hữu 待đãi 。 一nhất 則tắc 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 乃nãi 性tánh 之chi 常thường 也dã 。 有hữu 待đãi 乃nãi 性tánh 之chi 變biến 也dã 。 常thường 則tắc 無vô 我ngã 而nhi 靈linh 。 變biến 則tắc 有hữu 情tình 而nhi 昧muội 。 故cố 昧muội 中trung 之chi 知tri 。 知tri 不bất 勝thắng 昧muội 。 所sở 以dĩ 道đạo 不bất 敵địch 習tập 。 靈linh 則tắc 習tập 不bất 勝thắng 覺giác 。 所sở 以dĩ 不bất 假giả 修tu 持trì 。 而nhi 坐tọa 進tiến 菩Bồ 提Đề 。 反phản 是thị 雖tuy 舍xá 身thân 命mạng 等đẳng 如như 恆Hằng 沙sa 。 祇kỳ 增tăng 有hữu 為vi 業nghiệp 耳nhĩ 。 良lương 以dĩ 覺giác 近cận 現hiện 量lượng 。 知tri 近cận 比tỉ 量lượng 。 是thị 以dĩ 覺giác 之chi 與dữ 知tri 成thành 功công 殊thù 也dã 。

所sở 中trung 有hữu 能năng 。 所sở 則tắc 不bất 成thành 。 能năng 中trung 有hữu 所sở 。 能năng 亦diệc 不bất 成thành 。 以dĩ 所sở 中trung 無vô 能năng 。 能năng 即tức 是thị 所sở 。 能năng 中trung 無vô 所sở 。 所sở 即tức 是thị 能năng 。 此thử 葢# 能năng 所sở 不bất 相tương 遇ngộ 故cố 也dã 。 如như 相tương 遇ngộ 則tắc 能năng 與dữ 所sở 。 兩lưỡng 俱câu 不bất 成thành 矣hĩ 。 兩lưỡng 俱câu 不bất 成thành 。 非phi 是thị 佛Phật 法Pháp 。 性tánh 昧muội 智trí 故cố 。 兩lưỡng 俱câu 成thành 就tựu 。 智trí 雖tuy 不bất 昧muội 。 性tánh 斷đoạn 血huyết 脉mạch 。 亦diệc 非phi 佛Phật 法Pháp 。 如như 不bất 斷đoạn 血huyết 脉mạch 。 而nhi 智trí 又hựu 不bất 昧muội 。 惟duy 親thân 證chứng 者giả 然nhiên 後hậu 知tri 耳nhĩ 。 夫phu 眼nhãn 夢mộng 色sắc 。 耳nhĩ 夢mộng 聲thanh 。 鼻tị 夢mộng 香hương 。 舌thiệt 夢mộng 味vị 。 身thân 夢mộng 觸xúc 。 意ý 夢mộng 法pháp 。 而nhi 一nhất 身thân 之chi 微vi 。 六lục 根căn 皆giai 夢mộng 。 脫thoát 無vô 有hữu 覺giác 之chi 者giả 。 則tắc 一nhất 夢mộng 永vĩnh 夢mộng 矣hĩ 。 於ư 是thị 我ngã 大Đại 悲Bi 菩Bồ 薩Tát 。 教giáo 之chi 以dĩ 眼nhãn 觀quán 音âm 。 以dĩ 耳nhĩ 聽thính 色sắc 。 以dĩ 鼻tị 嘗thường 味vị 。 以dĩ 舌thiệt 嗅khứu 香hương 。 以dĩ 身thân 攀phàn 緣duyên 。 以dĩ 意ý 覺giác 觸xúc 。 是thị 以dĩ 六lục 夢mộng 忽hốt 醒tỉnh 。 覆phú 盆bồn 頓đốn 曉hiểu 也dã 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 以dĩ 順thuận 流lưu 用dụng 六lục 根căn 。 則tắc 六lục 塵trần 皆giai 夢mộng 媒môi 。 以dĩ 逆nghịch 流lưu 用dụng 六lục 根căn 。 則tắc 六lục 塵trần 皆giai 覺giác 雷lôi 。 如như 二nhị 十thập 五ngũ 圓viên 通thông 。 以dĩ 六lục 根căn 六lục 塵trần 六lục 識thức 。 與dữ 夫phu 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 見kiến 識thức 。 迭điệt 互hỗ 為vi 雷lôi 。 震chấn 驚kinh 夢mộng 者giả 。 邇nhĩ 來lai 世thế 道đạo 交giao 喪táng 。 以dĩ 雷lôi 為vi 夢mộng 。 以dĩ 夢mộng 為vi 雷lôi 。 莫mạc 知tri 孰thục 為vi 覺giác 者giả 。 孰thục 為vi 夢mộng 者giả 。 既ký 夢mộng 覺giác 不bất 辨biện 。 不bất 至chí 於ư 玉ngọc 石thạch 俱câu 焚phần 不bất 止chỉ 也dã 。 夫phu 道đạo 學học 雖tuy 弊tệ 。 則tắc 勝thắng 俗tục 學học 多đa 矣hĩ 。 禪thiền 學học 雖tuy 弊tệ 。 則tắc 勝thắng 道đạo 學học 多đa 矣hĩ 。 今kim 有hữu 以dĩ 道đạo 學học 為vi 名danh 利lợi 之chi 淵uyên 藪tẩu 。 互hỗ 而nhi 排bài 之chi 。 以dĩ 禪thiền 學học 為vi 逋# 逃đào 之chi 淵uyên 藪tẩu 。 亦diệc 互hỗ 而nhi 排bài 之chi 。 殊thù 不bất 知tri 風phong 俗tục 無vô 常thường 。 以dĩ 道đạo 學học 之chi 風phong 鼓cổ 之chi 。 則tắc 成thành 道Đạo 學học 之chi 俗tục 。 以dĩ 禪thiền 學học 之chi 風phong 鼓cổ 之chi 。 亦diệc 成thành 禪thiền 學học 之chi 俗tục 。 道đạo 學học 與dữ 禪thiền 學học 之chi 俗tục 成thành 。 自tự 然nhiên 高cao 明minh 者giả 日nhật 多đa 。 而nhi 污ô 暗ám 者giả 日nhật 少thiểu 。 即tức 或hoặc 假giả 道đạo 學học 禪thiền 學học 。 以dĩ 為vi 污ô 暗ám 者giả 有hữu 之chi 。 此thử 亦diệc 嘉gia 禾hòa 中trung 稊đề 稗bại 耳nhĩ 。 必tất 禾hòa 多đa 而nhi 稗bại 少thiểu 也dã 。 若nhược 惡ác 少thiểu 稗bại 。 而nhi 欲dục 盡tận 去khứ 多đa 禾hòa 。 豈khởi 仁nhân 人nhân 之chi 用dụng 心tâm 哉tai (# 道đạo 學học 禪thiền 學học )# 。

我ngã 大đại 覺giác 老lão 人nhân 。 於ư 靈linh 山sơn 會hội 上thượng 。 說thuyết 妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 。 總tổng 二nhị 十thập 八bát 品phẩm 。 雖tuy 鋪phô 張trương 重trùng 疊điệp 。 法pháp 喻dụ 兼kiêm 明minh 。 不bất 過quá 即tức 粗thô 會hội 妙diệu 而nhi 已dĩ 。 至chí 於ư 較giảo 六lục 根căn 功công 德đức 之chi 優ưu 劣liệt 。 又hựu 粲sán 然nhiên 若nhược 日nhật 星tinh 。 如như 眼nhãn 鼻tị 身thân 三tam 根căn 。 惟duy 八bát 百bách 功công 德đức 。 耳nhĩ 舌thiệt 意ý 三tam 根căn 。 則tắc 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 也dã 。 據cứ 實thật 言ngôn 之chi 。 舌thiệt 根căn 較giảo 之chi 鼻tị 身thân 。 功công 德đức 亦diệc 惟duy 八bát 百bách 。 然nhiên 其kỳ 敷phu 演diễn 妙diệu 法Pháp 。 則tắc 功công 高cao 諸chư 根căn 矣hĩ 。 所sở 以dĩ 如Như 來Lai 。 加gia 之chi 四tứ 百bách 功công 德đức 者giả 。 葢# 賞thưởng 之chi 也dã 。 倘thảng 不bất 能năng 說thuyết 法Pháp 。 而nhi 妄vọng 言ngôn 綺ỷ 語ngữ 。 不bất 真chân 語ngữ 。 不bất 實thật 語ngữ 。 兩lưỡng 舌thiệt 惡ác 罵mạ 。 則tắc 其kỳ 罪tội 罰phạt 亦diệc 過quá 諸chư 根căn 也dã 。 故cố 曰viết 。 君quân 子tử 居cư 其kỳ 室thất 。 一nhất 言ngôn 善thiện 。 則tắc 千thiên 里lý 應ưng 之chi 。 一nhất 言ngôn 不bất 善thiện 。 亦diệc 千thiên 里lý 應ưng 之chi 。 又hựu 曰viết 。 言ngôn 語ngữ 福phước 禍họa 之chi 階giai 也dã 。 榮vinh 辱nhục 之chi 主chủ 。 敢cảm 不bất 慎thận 乎hồ 。 又hựu 眼nhãn 耳nhĩ 兩lưỡng 根căn 。 皆giai 離ly 中trung 取thủ 境cảnh 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 根căn 。 合hợp 中trung 取thủ 境cảnh 。 意ý 根căn 但đãn 司ty 前tiền 五ngũ 根căn 落lạc 謝tạ 影ảnh 子tử 耳nhĩ 。 五ngũ 塵trần 實thật 境cảnh 。 並tịnh 前tiền 五ngũ 識thức 所sở 司ty 也dã 。 然nhiên 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 上thượng 。 如Như 來Lai 勅sắc 文Văn 殊Thù 選tuyển 圓viên 通thông 之chi 根căn 。 彼bỉ 二nhị 十thập 四tứ 聖thánh 並tịnh 揀giản 而nhi 不bất 取thủ 。 獨độc 取thủ 耳nhĩ 根căn 。 正chánh 當đương 堪kham 忍nhẫn 之chi 機cơ 。 所sở 以dĩ 長trường/trưởng 觀quán 音âm 而nhi 後hậu 諸chư 聖thánh 。 葢# 因nhân 緣duyên 時thời 節tiết 也dã 。 豈khởi 諸chư 聖thánh 果Quả 有hữu 慚tàm 德đức 哉tai 。 昔tích 有hữu 禪thiền 師sư 問vấn 僧Tăng 曰viết 。 聞văn 隔cách 壁bích 墮đọa 釵thoa 釧xuyến 聲thanh 。 即tức 為vi 破phá 戒giới 。 子tử 作tác 麼ma 持trì 戒giới 。 對đối 曰viết 好hảo/hiếu 箇cá 入nhập 路lộ 。 禪thiền 師sư 曰viết 。 汝nhữ 向hướng 後hậu 。 可khả 為vi 千thiên 五ngũ 百bách 善Thiện 知Tri 識Thức 粥chúc 飯phạn 主chủ 去khứ 在tại 。 若nhược 然nhiên 則tắc 普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 心tâm 聞văn 洞đỗng 十thập 方phương 。 又hựu 豈khởi 有hữu 媿quý 於ư 此thử 僧Tăng 耶da 。 葢# 當đương 此thử 方phương 之chi 機cơ 。 普phổ 賢hiền 不bất 若nhược 觀quán 世thế 音âm 。 餘dư 方phương 則tắc 觀quán 世thế 音âm 。 又hựu 不bất 若nhược 普phổ 賢hiền 之chi 當đương 機cơ 。 未vị 可khả 知tri 也dã 良lương 以dĩ 聖thánh 人nhân 說thuyết 法Pháp 。 如như 投đầu 夜dạ 光quang 之chi 珠châu 於ư 金kim 盤bàn 之chi 中trung 。 而nhi 其kỳ 橫hoạnh/hoành 斜tà 宛uyển 轉chuyển 。 衝xung 突đột 自tự 在tại 。 雖tuy 聖thánh 如như 迦ca 文văn 。 亦diệc 不bất 自tự 知tri 也dã 。 雖tuy 然nhiên 。 更cánh 有hữu 一nhất 問vấn 。 心tâm 聞văn 洞đỗng 十thập 方phương 時thời 。 為vi 方phương 在tại 心tâm 外ngoại 故cố 能năng 聞văn 耶da 。 為vi 方phương 在tại 心tâm 內nội 故cố 能năng 聞văn 耶da 。 在tại 外ngoại 能năng 聞văn 。 在tại 內nội 能năng 聞văn 。 以dĩ 理lý 推thôi 之chi 。 皆giai 無vô 是thị 處xứ 。 惟duy 親thân 聞văn 而nhi 實thật 證chứng 者giả 所sở 知tri 也dã 。 故cố 窮cùng 理lý 盡tận 性tánh 之chi 學học 。 舍xá 我ngã 如Như 來Lai 。 則tắc 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 。 事sự 圓viên 理lý 徹triệt 。 孰thục 能năng 究cứu 之chi 乎hồ 。 小tiểu 子tử 何hà 幸hạnh 入nhập 如Như 來Lai 家gia 。 培bồi 無vô 上thượng 種chủng 。 稍sảo 不bất 思tư 報báo 佛Phật 深thâm 恩ân 。 非phi 人nhân 矣hĩ 。 子tử 其kỳ 痛thống 勉miễn 之chi (# 示thị 洞đỗng 聞văn )# 。

長trường/trưởng 風phong 游du 太thái 虗hư 。 萬vạn 竅khiếu 競cạnh 怒nộ 號hiệu 。 眾chúng 人nhân 聞văn 以dĩ 耳nhĩ 。 菩Bồ 薩Tát 用dụng 眼nhãn 觀quán 。 是thị 聲thanh 果quả 有hữu 常thường 。 圓viên 通thông 門môn 難nạn/nan 開khai 。 嗟ta 乎hồ 。 聲thanh 來lai 耳nhĩ 邊biên 。 來lai 時thời 孰thục 主chủ 。 耳nhĩ 往vãng 聲thanh 處xứ 。 能năng 聞văn 何hà 物vật 。 往vãng 來lai 究cứu 之chi 。 根căn 塵trần 之chi 性tánh 。 有hữu 則tắc 能năng 所sở 難nạn/nan 遺di 。 無vô 則tắc 枯khô 若nhược 槁cảo 木mộc 。 兩lưỡng 路lộ 既ký 窮cùng 。 中trung 豈khởi 孤cô 立lập 。 故cố 曰viết 。 智trí 入nhập 三tam 世thế 而nhi 無vô 來lai 往vãng 。 此thử 本bổn 光quang 之chi 常thường 也dã 。 識thức 涉thiệp 三tam 世thế 。 此thử 本bổn 光quang 之chi 變biến 也dã 。 本bổn 光quang 變biến 而nhi 根căn 塵trần 封phong 。 癡si 癡si 眾chúng 生sanh 睡thụy 夢mộng 濃nồng 。 黃hoàng 昏hôn 禮lễ 佛Phật 誰thùy 擊kích 磬khánh 。 聲thanh 入nhập 耳nhĩ 中trung 空không 不bất 空không 。 空không 則tắc 無vô 聞văn 不bất 空không 障chướng 。 聞văn 響hưởng 重trọng/trùng 為vi 說thuyết 圓viên 通thông 。 聲thanh 既ký 如như 是thị 色sắc 不bất 異dị 。 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 玄huyền 乎hồ 哉tai 。 知tri 之chi 一nhất 字tự 眾chúng 妙diệu 門môn 。 知tri 見kiến 立lập 知tri 禍họa 大đại 矣hĩ 。 率suất 情tình 率suất 性tánh 霄tiêu 壤nhưỡng 隔cách 。 相tương 逢phùng 幾kỷ 人nhân 辨biện 端đoan 的đích 。 兩lưỡng 者giả 從tùng 來lai 一nhất 而nhi 二nhị 。 用dụng 處xử 在tại 人nhân 悟ngộ 與dữ 迷mê 。 悟ngộ 則tắc 喜hỷ 怒nộ 唯duy 率suất 性tánh 。 率suất 性tánh 能năng 通thông 天thiên 下hạ 情tình 。 情tình 通thông 開khai 物vật 而nhi 成thành 務vụ 。 譬thí 如như 一nhất 指chỉ 間gian 屈khuất 信tín 。 不bất 能năng 率suất 性tánh 而nhi 率suất 情tình 。 迷mê 中trung 倍bội 人nhân 可khả 憐lân 生sanh 。 以dĩ 己kỷ 通thông 人nhân 分phân 別biệt 起khởi 。 逆nghịch 順thuận 關quan 頭đầu 多đa 愛ái 憎tăng 。 故cố 曰viết 。 至chí 道Đạo 無vô 難nan 。 唯duy 嫌hiềm 揀giản 擇trạch 。 但đãn 莫mạc 愛ái 憎tăng 。 洞đỗng 然nhiên 明minh 白bạch 。 又hựu 曰viết 。 率suất 性tánh 之chi 謂vị 道đạo 。 率suất 情tình 之chi 謂vị 倒đảo 。 噫# 。 聖thánh 人nhân 豈khởi 無vô 情tình 哉tai 。 唯duy 其kỳ 通thông 而nhi 不bất 昧muội 。 情tình 而nhi 無vô 累lũy/lụy/luy 。 情tình 故cố 無vô 所sở 不bất 達đạt 。 無vô 累lũy/lụy/luy 故cố 初sơ 無vô 愛ái 憎tăng 。 所sở 以dĩ 一nhất 切thiết 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 饑cơ 饉cận 之chi 歲tuế 。 身thân 化hóa 為vi 魚ngư 米mễ 肉nhục 山sơn 。 疾tật 疫dịch 世thế 。 身thân 化hóa 為vi 一nhất 切thiết 藥dược 草thảo 。 此thử 情tình 耶da 。 非phi 情tình 耶da 。 無vô 情tình 則tắc 同đồng 木mộc 石thạch 。 有hữu 情tình 則tắc 不bất 異dị 眾chúng 生sanh 。 故cố 能năng 以dĩ 眼nhãn 聞văn 聲thanh 者giả 。 聖thánh 人nhân 也dã 。 以dĩ 耳nhĩ 聞văn 聲thanh 者giả 。 眾chúng 人nhân 也dã 。 仲trọng 尼ni 六lục 十thập 而nhi 耳nhĩ 順thuận 。 說thuyết 者giả 以dĩ 為vi 聲thanh 入nhập 心tâm 通thông 。 道Đạo 人Nhân 常thường 病bệnh 之chi 。 夫phu 何hà 故cố 。 耳nhĩ 順thuận 則tắc 聲thanh 無vô 順thuận 逆nghịch 。 皆giai 率suất 性tánh 之chi 媒môi 。 率suất 性tánh 則tắc 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 則tắc 無vô 內nội 外ngoại 。 內nội 外ngoại 既ký 無vô 。 則tắc 出xuất 入nhập 者giả 其kỳ 誰thùy 乎hồ 。 嘻# 。 不bất 出xuất 不bất 入nhập 。 畵họa 眉mi 混hỗn 沌# 。 況huống 出xuất 出xuất 入nhập 入nhập 哉tai 。 覺giác 情tình 覺giác 情tình 。 覺giác 則tắc 性tánh 明minh 。 無vô 分phần/phân 憎tăng 與dữ 愛ái 。 觸xúc 處xứ 本bổn 光quang 靈linh 。 自tự 覺giác 更cánh 覺giác 他tha 。 相tương 逢phùng 葢# 始thỉ 傾khuynh 。 目mục 擊kích 不bất 存tồn 存tồn 。 別biệt 後hậu 更cánh 惺tinh 惺tinh 。

毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 。 此thử 言ngôn 自tự 在tại 覺giác 。 葢# 此thử 佛Phật 於ư 身thân 與dữ 心tâm 。 皆giai 覺giác 了liễu 解giải 脫thoát 故cố 。 身thân 解giải 脫thoát 則tắc 無vô 生sanh 死tử 之chi 礙ngại 。 心tâm 解giải 脫thoát 則tắc 無vô 煩phiền 惱não 之chi 礙ngại 。 解giải 脫thoát 即tức 自tự 在tại 義nghĩa 也dã 。 而nhi 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 能năng 覺giác 了liễu 。 身thân 之chi 與dữ 心tâm 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 。 解giải 脫thoát 生sanh 死tử 。 煩phiền 惱não 之chi 礙ngại 。 若nhược 能năng 覺giác 破phá 身thân 心tâm 執chấp 受thọ 。 眾chúng 生sanh 與dữ 佛Phật 無vô 殊thù 。 若nhược 不bất 能năng 覺giác 破phá 身thân 心tâm 執chấp 受thọ 。 即tức 諸chư 佛Phật 亦diệc 安an 得đắc 自tự 在tại 哉tai 。 且thả 道đạo 如như 何hà 覺giác 破phá 身thân 。 當đương 細tế 細tế 觀quán 察sát 。 我ngã 身thân 之chi 皮bì 肉nhục 筋cân 骨cốt 。 凡phàm 堅kiên 之chi 類loại 。 初sơ 從tùng 何hà 有hữu 。 我ngã 身thân 之chi 涕thế 唾thóa 津tân 液dịch 血huyết 尿niệu 。 凡phàm 濕thấp 之chi 類loại 。 初sơ 從tùng 何hà 有hữu 。 我ngã 身thân 之chi 溫ôn 暖noãn 。 凡phàm 熱nhiệt 之chi 類loại 。 初sơ 從tùng 何hà 有hữu 。 我ngã 身thân 之chi 四tứ 肢chi 百bách 骸hài 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 毛mao 孔khổng 。 運vận 而nhi 無vô 滯trệ 。 血huyết 脉mạch 周chu 流lưu 。 能năng 運vận 能năng 動động 者giả 。 初sơ 從tùng 何hà 有hữu 。 身thân 觀quán 既ký 熟thục 。 次thứ 當đương 觀quán 心tâm 。 我ngã 現hiện 前tiền 分phân 別biệt 之chi 心tâm 。 因nhân 他tha 而nhi 有hữu 耶da 。 因nhân 自tự 而nhi 有hữu 耶da 。 因nhân 他tha 而nhi 有hữu 。 未vị 觸xúc 境cảnh 時thời 。 愛ái 憎tăng 不bất 起khởi 。 因nhân 自tự 而nhi 有hữu 。 若nhược 無vô 境cảnh 觸xúc 。 心tâm 無vô 愛ái 憎tăng 。 於ư 自tự 於ư 他tha 。 反phản 復phục 推thôi 究cứu 。 謂vị 因nhân 他tha 生sanh 。 謂vị 因nhân 自tự 生sanh 。 以dĩ 理lý 折chiết 之chi 。 自tự 他tha 之chi 情tình 。 枯khô 極cực 無vô 地địa 。 自tự 他tha 之chi 情tình 既ký 枯khô 。 將tương 何hà 物vật 共cộng 而nhi 生sanh 心tâm 耶da 。 共cộng 而nhi 生sanh 心tâm 之chi 情tình 既ký 枯khô 。 豈khởi 無vô 因nhân 而nhi 能năng 生sanh 心tâm 耶da 。 若nhược 無vô 因nhân 能năng 生sanh 。 何hà 火hỏa 中trung 無vô 水thủy 。 石thạch 不bất 生sanh 草thảo 。 鹽diêm 中trung 無vô 淡đạm 。 兔thố 何hà 無vô 角giác 。 龜quy 何hà 無vô 毛mao 耶da 。 龍long 樹thụ 曰viết 。 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 共cộng 不bất 無vô 因nhân 。 是thị 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 。 龍long 樹thụ 之chi 偈kệ 。 又hựu 毗tỳ 浮phù 佛Phật 偈kệ 之chi 註chú 脚cước 也dã (# 釋thích 毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 偈kệ )# 。

吾ngô 嘗thường 靜tĩnh 而nhi 思tư 之chi 。 天thiên 下hạ 未vị 始thỉ 有hữu 吉cát 凶hung 也dã 。 吉cát 凶hung 之chi 生sanh 。 生sanh 於ư 毀hủy 譽dự 耳nhĩ 。 故cố 毀hủy 我ngã 者giả 。 則tắc 人nhân 凶hung 而nhi 我ngã 吉cát 。 譽dự 我ngã 者giả 。 則tắc 人nhân 吉cát 而nhi 我ngã 凶hung 。 又hựu 毀hủy 譽dự 生sanh 於ư 好hảo 惡ác 。 好hảo 惡ác 又hựu 生sanh 於ư 未vị 始thỉ 好hảo 惡ác 者giả 。 吾ngô 故cố 曰viết 。 天thiên 下hạ 未vị 始thỉ 有hữu 吉cát 凶hung 也dã 。 雖tuy 然nhiên 。 吾ngô 嘗thường 以dĩ 未vị 始thỉ 有hữu 好hảo 惡ác 者giả 。 觀quán 天thiên 下hạ 之chi 吉cát 凶hung 。 皆giai 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 也dã 。 若nhược 以dĩ 吉cát 凶hung 觀quán 未vị 始thỉ 有hữu 吉cát 凶hung 者giả 。 則tắc 未vị 始thỉ 有hữu 吉cát 凶hung 者giả 。 無vô 往vãng 而nhi 非phi 吉cát 凶hung 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 吉cát 凶hung 初sơ 無vô 所sở 從tùng 。 顧cố 我ngã 所sở 觀quán 何hà 如như 耳nhĩ 。 故cố 箭tiễn 穿xuyên 石thạch 虎hổ 。 魚ngư 躍dược 氷băng 河hà 。 若nhược 不bất 以dĩ 未vị 始thỉ 有hữu 吉cát 凶hung 者giả 。 感cảm 氷băng 與dữ 石thạch 。 則tắc 氷băng 魚ngư 與dữ 石thạch 虎hổ 。 豈khởi 能năng 隨tùy 我ngã 而nhi 變biến 之chi 哉tai 。 如như 君quân 子tử 不bất 宿túc 怒nộ 於ư 心tâm 。 正chánh 此thử 道đạo 也dã 。 但đãn 眾chúng 人nhân 昧muội 理lý 而nhi 縱túng/tung 情tình 。 始thỉ 乃nãi 物vật 我ngã 亢kháng 然nhiên 耳nhĩ 。 且thả 凡phàm 好hảo 惡ác 不bất 能năng 自tự 生sanh 。 必tất 因nhân 前tiền 境cảnh 而nhi 生sanh 。 既ký 因nhân 前tiền 境cảnh 而nhi 生sanh 。 則tắc 我ngã 現hiện 前tiền 之chi 好hảo 惡ác 。 本bổn 前tiền 境cảnh 之chi 好hảo 惡ác 。 與dữ 我ngã 初sơ 無vô 有hữu 涉thiệp 也dã 。 譬thí 如như 親thân 疎sơ 之chi 人nhân 。 我ngã 心tâm 坦thản 然nhiên 。 或hoặc 親thân 疎sơ 忽hốt 至chí 。 則tắc 我ngã 好hảo 惡ác 之chi 情tình 。 油du 然nhiên 而nhi 生sanh 。 不bất 能năng 自tự 禁cấm 矣hĩ 。 謂vị 此thử 情tình 我ngã 心tâm 固cố 有hữu 。 因nhân 境cảnh 牽khiên 而nhi 始thỉ 彰chương 。 則tắc 我ngã 真chân 心tâm 。 生sanh 尚thượng 不bất 有hữu 。 安an 得đắc 有hữu 我ngã 。 有hữu 我ngã 則tắc 有hữu 待đãi 。 有hữu 待đãi 則tắc 可khả 說thuyết 。 心tâm 與dữ 境cảnh 相tướng 牽khiên 。 而nhi 生sanh 此thử 情tình 。 謂vị 我ngã 心tâm 無vô 生sanh 。 而nhi 能năng 生sanh 此thử 情tình 者giả 。 得đắc 非phi 無vô 因nhân 生sanh 乎hồ 。 自tự 生sanh 。 他tha 生sanh 。 共cộng 生sanh 。 以dĩ 理lý 折chiết 之chi 。 俱câu 不bất 能năng 生sanh 。 況huống 無vô 因nhân 生sanh 乎hồ 。 昔tích 人nhân 有hữu 言ngôn 曰viết 。 暫tạm 時thời 不bất 在tại 。 即tức 同đồng 死tử 人nhân 。 葢# 言ngôn 理lý 昧muội 而nhi 情tình 馳trì 也dã 。 曹tào 溪khê 亦diệc 曰viết 。 若nhược 真chân 修tu 道Đạo 人Nhân 。 不bất 見kiến 世thế 閒gian/nhàn 過quá 。 吾ngô 以dĩ 是thị 知tri 。 見kiến 世thế 間gian 有hữu 過quá 者giả 。 則tắc 我ngã 心tâm 未vị 忘vong 。 所sở 以dĩ 物vật 敢cảm 待đãi 我ngã 。 如như 我ngã 無vô 心tâm 。 則tắc 物vật 亦diệc 隨tùy 無vô 心tâm 而nhi 化hóa 矣hĩ 。 豈khởi 煩phiền 重trọng/trùng 加gia 排bài 遣khiển 。 然nhiên 後hậu 消tiêu 哉tai 。 汝nhữ 曹tào 能năng 以dĩ 此thử 觀quán 。 觀quán 逆nghịch 順thuận 境cảnh 緣duyên 。 則tắc 境cảnh 緣duyên 真chân 吾ngô 大đại 師sư 也dã 。 敢cảm 忤ngỗ 逆nghịch 大đại 師sư 乎hồ (# 示thị 弟đệ 子tử )# 。

夫phu 眾chúng 生sanh 事sự 若nhược 有hữu 常thường 。 則tắc 佛Phật 事sự 亦diệc 有hữu 常thường 。 眾chúng 生sanh 事sự 既ký 無vô 常thường 。 所sở 以dĩ 佛Phật 事sự 亦diệc 無vô 常thường 也dã 。 如như 眾chúng 生sanh 有hữu 饑cơ 饉cận 之chi 病bệnh 。 佛Phật 則tắc 以dĩ 香hương 飯phạn 為vi 藥dược 。 或hoặc 眾chúng 生sanh 犯phạm 寒hàn 凍đống 之chi 病bệnh 。 佛Phật 則tắc 以dĩ 絮# 裘cừu 為vi 藥dược 。 眾chúng 生sanh 有hữu 以dĩ 黑hắc 暗ám 為vi 病bệnh 。 佛Phật 則tắc 以dĩ 光quang 明minh 為vi 藥dược 。 故cố 眾chúng 生sanh 犯phạm 病bệnh 無vô 量lượng 。 而nhi 佛Phật 施thí 藥dược 亦diệc 無vô 量lượng 耳nhĩ 。 如như 靈linh 山sơn 會hội 上thượng 。 佛Phật 放phóng 眉mi 閒gian/nhàn 。 白bạch 毫hào 相tướng 光quang 。 照chiếu 東đông 方phương 萬vạn 八bát 千thiên 土độ 。 玄huyền 沙sa 備bị 公công 亡vong 僧Tăng 偈kệ 。 則tắc 曰viết 。 萬vạn 里lý 神thần 光quang 腦não 後hậu 相tương/tướng 。 臨lâm 濟tế 則tắc 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 赤xích 肉nhục 團đoàn 上thượng 。 各các 各các 有hữu 一nhất 無vô 位vị 真Chân 人Nhân 。 於ư 六lục 根căn 門môn 頭đầu 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 則tắc 此thử 光quang 出xuất 沒một 。 初sơ 無vô 常thường 處xứ 。 法pháp 華hoa 云vân 。 佛Phật 放phóng 眉mi 閒gian/nhàn 。 白bạch 毫hào 相tướng 光quang 。 照chiếu 東đông 方phương 萬vạn 八bát 千thiên 土độ 。 則tắc 此thử 光quang 似tự 有hữu 常thường 處xứ 矣hĩ 。 何hà 者giả 。 光quang 照chiếu 東đông 方phương 。 而nhi 餘dư 方phương 不bất 照chiếu 故cố 也dã 。 雖tuy 然nhiên 光quang 照chiếu 東đông 方phương 。 而nhi 不bất 照chiếu 餘dư 方phương 者giả 。 非phi 不bất 照chiếu 餘dư 方phương 也dã 。 葢# 如Như 來Lai 之chi 意ý 。 舉cử 一nhất 方phương 而nhi 欲dục 九cửu 方phương 反phản 也dã 。 或hoặc 謂vị 臨lâm 濟tế 無vô 位vị 真Chân 人Nhân 。 光quang 無vô 常thường 所sở 。 玄huyền 沙sa 法pháp 華hoa 。 光quang 有hữu 前tiền 後hậu 。 予# 應ưng 之chi 曰viết 。 經kinh 既ký 舉cử 一nhất 方phương 而nhi 九cửu 方phương 反phản 。 則tắc 眉mi 閒gian/nhàn 之chi 光quang 。 未vị 始thỉ 不bất 圓viên 照chiếu 十thập 方phương 也dã 。 眉mi 閒gian/nhàn 之chi 光quang 。 子tử 謂vị 之chi 前tiền 光quang 。 腦não 後hậu 之chi 光quang 。 子tử 謂vị 之chi 後hậu 光quang 。 乃nãi 子tử 妄vọng 生sanh 穿xuyên 鑿tạc 。 非phi 佛Phật 祖tổ 之chi 光quang 有hữu 前tiền 後hậu 也dã 。 但đãn 佛Phật 祖tổ 之chi 意ý 。 眾chúng 生sanh 苟cẩu 從tùng 一nhất 光quang 而nhi 入nhập 。 則tắc 圓viên 照chiếu 十thập 方phương 之chi 光quang 明minh 。 未vị 始thỉ 異dị 也dã 。 如như 大đại 海hải 一nhất 滴tích 之chi 濕thấp 。 未vị 嘗thường 異dị 海hải 之chi 味vị 。 如như 一nhất 塵trần 入nhập 正chánh 受thọ 。 諸chư 塵trần 三tam 昧muội 起khởi 。 況huống 一nhất 方phương 從tùng 光quang 入nhập 。 而nhi 諸chư 方phương 不bất 為vi 三tam 昧muội 乎hồ 。 予# 故cố 曰viết 。 眾chúng 生sanh 事sự 無vô 常thường 。 佛Phật 事sự 亦diệc 無vô 常thường 。 眾chúng 生sanh 病bệnh 不bất 一nhất 。 佛Phật 藥dược 亦diệc 不bất 一nhất 。 曉hiểu 禪thiền 人nhân 倘thảng 從tùng 此thử 入nhập 。 則tắc 東đông 光quang 之chi 名danh 。 豈khởi 但đãn 一nhất 方phương 而nhi 已dĩ 哉tai 。 禪thiền 人nhân 勉miễn 之chi (# 示thị 東đông 光quang )# 。

夫phu 達đạt 磨ma 之chi 始thỉ 來lai 也dã 。 一nhất 槩# 斥xích 相tương/tướng 泯mẫn 心tâm 。 不bất 立lập 文văn 字tự 。 義nghĩa 學học 窠khòa 臼cữu 。 徹triệt 底để 翻phiên 空không 。 彼bỉ 義nghĩa 稍sảo 精tinh 而nhi 信tín 力lực 深thâm 者giả 。 競cạnh 大đại 駭hãi 之chi 。 遂toại 誣vu 祖tổ 為vi 妖yêu 僧Tăng 。 百bách 計kế 欲dục 害hại 之chi 。 祖tổ 經kinh 六lục 毒độc 。 忍nhẫn 死tử 而nhi 得đắc 可khả 祖tổ 。 即tức 順thuận 世thế 而nhi 西tây 歸quy 矣hĩ 。 夫phu 義nghĩa 未vị 精tinh 。 信tín 力lực 深thâm 。 必tất 以dĩ 佛Phật 語ngữ 為vi 垛# 根căn 。 一nhất 旦đán 聞văn 斥xích 相tương/tướng 泯mẫn 心tâm 。 不bất 立lập 文văn 字tự 之chi 聲thanh 。 刺thứ 然nhiên 入nhập 其kỳ 耳nhĩ 。 則tắc 其kỳ 驚kinh 駭hãi 而nhi 誣vu 祖tổ 。 此thử 自tự 然nhiên 之chi 情tình 也dã 。 若nhược 義nghĩa 精tinh 。 而nhi 已dĩ 得đắc 受thọ 用dụng 者giả 。 則tắc 以dĩ 為vi 我ngã 祖tổ 何hà 來lai 之chi 晚vãn 耶da 。 亦diệc 理lý 之chi 自tự 然nhiên 也dã 。 若nhược 夫phu 少thiểu 疑nghi 而nhi 老lão 信tín 。 以dĩ 至chí 朝triêu 入nhập 暮mộ 出xuất 者giả 。 此thử 又hựu 矮ải 人nhân 觀quán 場tràng 。 隨tùy 聲thanh 悲bi 歡hoan 者giả 。 復phục 何hà 恠# 哉tai 。 然nhiên 相tương/tướng 果quả 應ưng 斥xích 。 心tâm 果quả 當đương 泯mẫn 。 文văn 字tự 果quả 宜nghi 屏bính 黜truất 者giả 。 如như 是thị 則tắc 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 矣hĩ 。 予# 聞văn 得đắc 心tâm 者giả 有hữu 言ngôn 曰viết 。 若nhược 人nhân 識thức 得đắc 心tâm 。 大đại 地địa 無vô 寸thốn 土thổ/độ 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 心tâm 之chi 與dữ 相tương/tướng 。 及cập 語ngữ 言ngôn 文văn 字tự 。 果quả 有hữu 乎hồ 哉tai 。 果quả 無vô 乎hồ 哉tai 。 葢# 鼻tị 祖tổ 意ý 在tại 奪đoạt 情tình 。 而nhi 不bất 奪đoạt 法pháp 也dã 。 情tình 奪đoạt 而nhi 法pháp 存tồn 。 是thị 法pháp 即tức 鼻tị 祖tổ 所sở 傳truyền 之chi 心tâm 也dã 。 是thị 故cố 凡phàm 夫phu 計kế 諸chư 法pháp 為vi 有hữu 。 二Nhị 乘Thừa 計kế 諸chư 法pháp 為vi 無vô 。 外ngoại 道đạo 計kế 諸chư 法pháp 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 皆giai 情tình 也dã 。 非phi 理lý 也dã 。 於ư 是thị 真chân 常thường 光quang 中trung 。 四tứ 謗báng 之chi 坑khanh 設thiết 矣hĩ 。 倘thảng 不bất 得đắc 祖tổ 東đông 來lai 。 彼bỉ 張trương 目mục 而nhi 墮đọa 坑khanh 者giả 。 豈khởi 少thiểu 哉tai 。 初sơ 祖tổ 果quả 以dĩ 心tâm 相tương/tướng 。 語ngữ 言ngôn 文văn 字tự 。 必tất 屏bính 黜truất 而nhi 後hậu 得đắc 心tâm 。 則tắc 楞lăng 伽già 跋bạt 陀đà 羅la 寶bảo 經kinh 。 祖tổ 何hà 未vị 嘗thường 釋thích 卷quyển 。 且thả 密mật 以dĩ 此thử 經Kinh 授thọ 可khả 大đại 師sư 。 可khả 授thọ 璨xán 。 璨xán 授thọ 信tín 。 信tín 授thọ 忍nhẫn 。 忍nhẫn 授thọ 曹tào 溪khê 大đại 鑒giám 。 鑒giám 復phục 精tinh 而nhi 深thâm 之chi 。 其kỳ 偈kệ 曰viết 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 心tâm 無vô 病bệnh 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 見kiến 非phi 功công 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 同đồng 圓viên 鏡kính 。 五ngũ 八bát 六lục 七thất 果quả 因nhân 轉chuyển 。 但đãn 有hữu 名danh 言ngôn 無vô 實thật 性tánh 。 若nhược 於ư 轉chuyển 處xứ 不bất 留lưu 情tình 。 繁phồn 興hưng 永vĩnh 處xứ 那na 伽già 定định 。 葢# 楞lăng 伽già 。 以dĩ 八bát 識thức 。 二nhị 無vô 我ngã 。 五ngũ 法pháp 。 三tam 自tự 性tánh 。 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 為vi 宗tông 。 彼bỉ 不bất 達đạt 此thử 義nghĩa 者giả 。 以dĩ 為vi 得đắc 心tâm 之chi 後hậu 。 再tái 無vô 一nhất 事sự 矣hĩ 。 殊thù 不bất 知tri 。 道đạo 可khả 頓đốn 悟ngộ 。 情tình 須tu 漸tiệm 除trừ 。 而nhi 鼻tị 祖tổ 所sở 傳truyền 之chi 心tâm 。 道đạo 也dã 。 楞lăng 伽già 所sở 謂vị 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 之chi 法pháp 。 治trị 情tình 之chi 具cụ 也dã 。 倘thảng 聞văn 道đạo 而nhi 不bất 治trị 情tình 。 此thử 果quả 真chân 聞văn 道đạo 者giả 乎hồ 。 此thử 必tất 魔ma 外ngoại 也dã 。 我ngã 如Như 來Lai 法Pháp 中trung 。 無vô 有hữu 是thị 事sự 。 所sở 以dĩ 知tri 鼻tị 祖tổ 憂ưu 深thâm 慮lự 遠viễn 。 既ký 傳truyền 其kỳ 心tâm 矣hĩ 。 復phục 密mật 授thọ 此thử 經Kinh 。 為vi 治trị 情tình 之chi 具cụ 。 故cố 自tự 甘cam 退thoái 屈khuất 之chi 溺nịch 。 我ngã 慢mạn 貢cống 高cao 之chi 刺thứ 。 不bất 待đãi 扶phù 植thực 而nhi 強cường/cưỡng 。 力lực 拔bạt 而nhi 除trừ 也dã 。 予# 初sơ 亦diệc 不bất 達đạt 法pháp 相tướng 。 以dĩ 為vi 達đạt 磨ma 西tây 來lai 一nhất 字tự 無vô 。 豈khởi 有hữu 轉chuyển 八bát 識thức 成thành 四Tứ 智Trí 之chi 落lạc 索sách 耶da 。 及cập 閱duyệt 六lục 祖tổ 壇đàn 經kinh 。 知tri 有hữu 此thử 偈kệ 。 卒thốt 不bất 大đại 解giải 。 存tồn 注chú 久cửu 之chi 。 則tắc 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 之chi 柄bính 在tại 予# 。 而nhi 不bất 在tại 曹tào 溪khê 也dã 。 葢# 識thức 雖tuy 有hữu 八bát 。 能năng 檢kiểm 名danh 審thẩm 義nghĩa 。 義nghĩa 精tinh 而nhi 入nhập 神thần 。 入nhập 神thần 以dĩ 致trí 用dụng 者giả 。 皆giai 第đệ 六lục 識thức 之chi 事sự 也dã 。 即tức 七thất 識thức 雖tuy 號hiệu 因nhân 中trung 轉chuyển 。 亦diệc 坐tọa 轉chuyển 。 非phi 行hành 轉chuyển 也dã 。 豈khởi 五ngũ 八bát 獨độc 坐tọa 轉chuyển 耶da 。 所sở 謂vị 行hành 轉chuyển 者giả 。 權quyền 在tại 六lục 識thức 。 以dĩ 此thử 識thức 三tam 量lượng 俱câu 通thông 。 心tâm 所sở 總tổng 攝nhiếp 故cố 也dã 。 又hựu 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 。 轉chuyển 心tâm 所sở 而nhi 不bất 轉chuyển 心tâm 王vương 。 如như 八bát 識thức 心tâm 所sở 有hữu 五ngũ 。 前tiền 五ngũ 識thức 。 具cụ 三tam 十thập 四tứ 心tâm 所sở 。 第đệ 七thất 識thức 。 但đãn 十thập 八bát 心tâm 所sở 耳nhĩ 。 獨độc 第đệ 六lục 識thức 。 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 。 備bị 統thống 而nhi 無vô 遺di 也dã 。 所sở 以dĩ 轉chuyển 識thức 之chi 柄bính 。 必tất 在tại 此thử 識thức 故cố 。 此thử 識thức 熾sí 然nhiên 分phân 別biệt 我ngã 我ngã 所sở 法pháp 。 即tức 緣duyên 生sanh 之chi 前tiền 茅mao 也dã 。 熾sí 然nhiên 分phân 別biệt 無vô 我ngã 我ngã 所sở 法pháp 。 即tức 入nhập 無vô 生sanh 之chi 利lợi 器khí 也dã 。 又hựu 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 。 根căn 稍sảo 利lợi 者giả 。 於ư 逆nghịch 境cảnh 不bất 難nan 轉chuyển 。 惟duy 觸xúc 順thuận 境cảnh 。 則tắc 受thọ 境cảnh 轉chuyển 。 而nhi 不bất 能năng 措thố 手thủ 脚cước 矣hĩ 。 或hoặc 根căn 鈍độn 者giả 。 於ư 逆nghịch 境cảnh 初sơ 不bất 易dị 轉chuyển 。 如như 能năng # 命mạng 挨ai 久cửu 轉chuyển 得đắc 。 後hậu 觸xúc 順thuận 境cảnh 轉chuyển 之chi 不bất 難nan 也dã 。 若nhược 大đại 利lợi 根căn 。 人nhân 。 於ư 逆nghịch 順thuận 境cảnh 緣duyên 。 如như 湯thang 潑bát 雪tuyết 。 無vô 往vãng 而nhi 不bất 自tự 得đắc 耳nhĩ 。 老lão 龐# 曰viết 。 日nhật 用dụng 事sự 無vô 別biệt 。 惟duy 吾ngô 自tự 偶ngẫu 諧hài 。 頭đầu 頭đầu 非phi 取thủ 舍xá 。 處xứ 處xứ 勿vật 張trương 乖quai 。 此thử 便tiện 是thị 大đại 利lợi 根căn 樣# 子tử 也dã 。 邇nhĩ 來lai 黑hắc 白bạch 之chi 徒đồ 。 器khí 識thức 浮phù 淺thiển 。 成thành 羣quần 逐trục 隊đội 。 噇# 飽bão 飯phạn 。 裹khỏa 暖noãn 衣y 。 以dĩ 為vi 佛Phật 法Pháp 。 雖tuy 有hữu 宗tông 教giáo 之chi 別biệt 。 不bất 過quá 如Như 來Lai 。 與dữ 祖tổ 師sư 。 發phát 明minh 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 而nhi 已dĩ 。 忽hốt 有hữu 人nhân 把bả 住trụ 拶# 曰viết 。 君quân 本bổn 有hữu 。 果quả 發phát 明minh 。 未vị 發phát 明minh 耶da 。 即tức 怒nộ 曰viết 。 這giá 箇cá 魔ma 王vương 。 偏thiên 解giải 無vô 事sự 生sanh 事sự 。 則tắc 達đạt 磨ma 所sở 傳truyền 之chi 心tâm 。 及cập 楞lăng 伽già 治trị 情tình 之chi 具cụ 。 予# 知tri 其kỳ 必tất 曰viết 。 此thử 亦diệc 駕giá 空không 鑿tạc 虗hư 耳nhĩ 。 我ngã 窺khuy 破phá 久cửu 矣hĩ 。 又hựu 何hà 煩phiền 勘khám 我ngã 哉tai 。 果quả 如như 是thị 。 而nhi 五ngũ 家gia 綱cương 宗tông 之chi 說thuyết 。 彼bỉ 聞văn 而nhi 不bất 信tín 。 不bất 亦diệc 宜nghi 乎hồ 。 四tứ 微vi 合hợp 而nhi 地địa 大đại 成thành 。 三tam 微vi 合hợp 而nhi 水thủy 大đại 成thành 。 二nhị 微vi 合hợp 而nhi 火hỏa 大đại 成thành 。 一nhất 微vi 立lập 而nhi 風phong 大đại 成thành 。 四tứ 大đại 合hợp 而nhi 世thế 界giới 成thành 。 故cố 得đắc 般Bát 若Nhã 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 碎toái 世thế 界giới 而nhi 為vi 微vi 塵trần 。 復phục 能năng 合hợp 微vi 塵trần 而nhi 為vi 世thế 界giới 。 若nhược 屈khuất 伸thân 一nhất 指chỉ 。 了liễu 無vô 異dị 同đồng 之chi 見kiến 。 異dị 同đồng 之chi 見kiến 不bất 生sanh 。 則tắc 何hà 往vãng 而nhi 非phi 入nhập 。 法Pháp 界Giới 之chi 門môn 。 故cố 曰viết 。 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 全toàn 體thể 現hiện 。 六lục 根căn 纔tài 動động 被bị 雲vân 遮già 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 則tắc 異dị 同đồng 之chi 見kiến 。 是thị 六lục 根căn 纔tài 動động 之chi 機cơ 。 非phi 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 全toàn 體thể 境cảnh 界giới 也dã 。 但đãn 凡phàm 夫phu 不bất 了liễu 世thế 界giới 初sơ 本bổn 微vi 塵trần 合hợp 成thành 。 及cập 碎toái 世thế 界giới 而nhi 為vi 微vi 塵trần 。 又hựu 不bất 了liễu 微vi 塵trần 初sơ 本bổn 世thế 界giới 碎toái 成thành 。 所sở 以dĩ 見kiến 世thế 界giới 。 便tiện 生sanh 一nhất 合hợp 相tương/tướng 執chấp 。 見kiến 微vi 塵trần 。 便tiện 生sanh 多đa 散tán 相tương/tướng 執chấp 。 成thành 法Pháp 界Giới 門môn 終chung 不bất 能năng 入nhập 。 如như 見kiến 世thế 界giới 而nhi 不bất 生sanh 一nhất 合hợp 相tương/tướng 執chấp 。 見kiến 微vi 塵trần 而nhi 不bất 生sanh 多đa 散tán 相tương/tướng 執chấp 。 則tắc 迎nghênh 賓tân 待đãi 客khách 。 俯phủ 仰ngưỡng 周chu 旋toàn 。 喫khiết 飯phạn 穿xuyên 衣y 。 屙# 屎thỉ 放phóng 尿niệu 。 無vô 往vãng 而nhi 非phi 法Pháp 界Giới 也dã 。 若nhược 法Pháp 界Giới 入nhập 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 見kiến 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 示thị 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 悟ngộ 法Pháp 界Giới 。 總tổng 是thị 名danh 有hữu 多đa 一nhất 。 而nhi 實thật 無vô 多đa 一nhất 也dã 。 如như 實thật 有hữu 多đa 一nhất 。 則tắc 多đa 多đa 一nhất 一nhất 者giả 。 豈khởi 能năng 多đa 一nhất 哉tai 。

若nhược 人nhân 有hữu 三Tam 歸Quy 而nhi 無vô 五Ngũ 戒Giới 。 則tắc 因nhân 正chánh 而nhi 福phước 不bất 全toàn 。 有hữu 五Ngũ 戒Giới 而nhi 無vô 三Tam 歸Quy 。 則tắc 有hữu 人nhân 天thiên 之chi 福phước 。 而nhi 無vô 出xuất 世thế 之chi 因nhân 。 故cố 異dị 類loại 有hữu 聞văn 法Pháp 之chi 流lưu 。 人nhân 天thiên 有hữu 不bất 信tín 之chi 黨đảng 。 惟duy 三Tam 歸Quy 五Ngũ 戒Giới 全toàn 有hữu 者giả 。 乃nãi 感cảm 人nhân 天thiên 身thân 而nhi 諦đế 信tín 正Chánh 法Pháp 。 又hựu 有hữu 半bán 歸quy 半bán 戒giới 者giả 。 所sở 以dĩ 有hữu 半bán 疑nghi 半bán 信tín 之chi 流lưu 。 此thử 四tứ 者giả 。 謂vị 之chi 四tứ 料liệu 簡giản 。 凡phàm 歸quy 依y 佛Phật 教giáo 者giả 。 若nhược 未vị 明minh 四tứ 料liệu 簡giản 。 此thử 等đẳng 眾chúng 生sanh 。 凡phàm 種chủng 福phước 慧tuệ 之chi 因nhân 。 決quyết 不bất 正chánh 當đương 。 今kim 汝nhữ 等đẳng 既ký 各các 發phát 心tâm 。 歸quy 依y 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 三Tam 寶Bảo 。 及cập 受thọ 根căn 本bổn 五Ngũ 戒Giới 。 此thử 非phi 細tế 故cố 。 乃nãi 千thiên 生sanh 萬vạn 劫kiếp 邪tà 正chánh 之chi 關quan 頭đầu 。 偏thiên 圓viên 之chi 根căn 本bổn 。 故cố 不bất 可khả 不bất 嚴nghiêm 審thẩm 精tinh 察sát 。

堪kham 忍nhẫn 眾chúng 生sanh 之chi 機cơ 。 苟cẩu 不bất 以dĩ 聞văn 思tư 修tu 。 三tam 慧tuệ 熏huân 發phát 之chi 。 則tắc 其kỳ 佛Phật 知tri 見kiến 。 終chung 不bất 能năng 開khai 矣hĩ 。 或hoặc 謂vị 德đức 山sơn 臨lâm 濟tế 之chi 徒đồ 。 未vị 聞văn 其kỳ 以dĩ 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 。 使sử 人nhân 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 也dã 。 若nhược 其kỳ 所sở 用dụng 棒bổng 如như 雨vũ 點điểm 。 喝hát 如như 雷lôi 霆đình 。 使sử 當đương 機cơ 者giả 。 於ư 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 未vị 入nhập 陰ấm 界giới 之chi 地địa 。 神thần 而nhi 明minh 之chi 而nhi 已dĩ 。 若nhược 必tất 以dĩ 三tam 慧tuệ 熏huân 發phát 之chi 。 而nhi 當đương 機cơ 然nhiên 後hậu 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 恐khủng 三tam 慧tuệ 於ư 未vị 入nhập 陰ấm 界giới 之chi 初sơ 。 無vô 地địa 可khả 著trước 耳nhĩ 。 此thử 乃nãi 知tri 其kỳ 終chung 。 而nhi 不bất 知tri 其kỳ 始thỉ 者giả 也dã 。 昔tích 汾# 陽dương 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 有hữu 問vấn 鳥điểu 窠khòa 之chi 侍thị 者giả 。 何hà 以dĩ 見kiến 鳥điểu 窠khòa 吹xuy 布bố 毛mao 而nhi 即tức 大đại 悟ngộ 耶da 。 昭chiêu 以dĩ 偈kệ 應ưng 之chi 曰viết 。 侍thị 者giả 初sơ 心tâm 發phát 勝thắng 緣duyên 。 尋tầm 師sư 訪phỏng 友hữu 為vi 參tham 禪thiền 。 鳥điểu 窠khòa 知tri 是thị 根căn 機cơ 熟thục 。 吹xuy 毛mao 當đương 下hạ 得đắc 心tâm 安an 。 如như 以dĩ 汾# 陽dương 此thử 偈kệ 觀quán 之chi 。 則tắc 此thử 侍thị 者giả 。 於ư 多đa 劫kiếp 之chi 中trung 。 不bất 以dĩ 百bách 千thiên 諸chư 佛Phật 所sở 。 藉tạ 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 熏huân 發phát 之chi 久cửu 。 未vị 必tất 一nhất 吹xuy 布bố 毛mao 而nhi 狂cuồng 心tâm 頓đốn 歇hiết 也dã 。 且thả 久cửu 則tắc 熟thục 。 熟thục 則tắc 化hóa 。 於ư 將tương 化hóa 之chi 時thời 。 乘thừa 其kỳ 化hóa 而nhi 發phát 之chi 。 譬thí 如như 箭tiễn 鋒phong 相tương 值trị 。 豈khởi 巧xảo 力lực 之chi 所sở 能năng 預dự 哉tai 。 夫phu 巧xảo 力lực 不bất 能năng 預dự 之chi 地địa 。 不bất 惟duy 聞văn 思tư 修tu 無vô 所sở 著trước 處xứ 。 即tức 雲vân 門môn 乾can/kiền/càn 屎thỉ 橛quyết 。 與dữ 圓viên 通thông 死tử 猫miêu 頭đầu 。 亦diệc 無vô 著trước 處xứ 也dã 。 予# 故cố 曰viết 。 彼bỉ 知tri 其kỳ 終chung 。 而nhi 未vị 知tri 其kỳ 始thỉ 者giả 也dã 。 如như 知tri 之chi 。 則tắc 不bất 疑nghi 臨lâm 濟tế 德đức 山sơn 之chi 棒bổng 喝hát 。 與dữ 夫phu 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 。 有hữu 所sở 相tương/tướng 懸huyền 者giả 也dã 。 又hựu 聞văn 而nhi 不bất 思tư 。 亦diệc 有hữu 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 此thử 神thần 而nhi 明minh 之chi 者giả 也dã 。 非phi 思tư 而nhi 明minh 之chi 也dã 。 葢# 思tư 而nhi 明minh 之chi 屬thuộc 比tỉ 量lượng 。 聞văn 而nhi 明minh 之chi 屬thuộc 現hiện 量lượng 。 又hựu 現hiện 量lượng 之chi 聞văn 。 非phi 心tâm 聞văn 也dã 。 乃nãi 神thần 聞văn 耳nhĩ 。 然nhiên 初sơ 心tâm 有hữu 神thần 聞văn 而nhi 明minh 之chi 者giả 。 乃nãi 百bách 千thiên 萬vạn 人nhân 。 中trung 亦diệc 不bất 多đa 得đắc 也dã 。 惟duy 以dĩ 三tam 慧tuệ 熏huân 發phát 之chi 者giả 。 則tắc 百bách 千thiên 萬vạn 中trung 。 多đa 多đa 愈dũ 善thiện 也dã 。 故cố 法pháp 華hoa 曰viết 。 若nhược 人nhân 稱xưng 六lục 十thập 二nhị 億ức 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 菩Bồ 薩Tát 名danh 號hiệu 。 不bất 若nhược 稱xưng 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 人nhân 之chi 名danh 號hiệu 。 謂vị 是thị 故cố 也dã 。 又hựu 達đạt 耳nhĩ 謂vị 之chi 聞văn 。 注chú 心tâm 謂vị 之chi 思tư 。 思tư 明minh 而nhi 能năng 力lực 行hành 之chi 謂vị 之chi 修tu 。 予# 願nguyện 吾ngô 曹tào 。 聞văn 而nhi 能năng 思tư 。 聞văn 則tắc 有hữu 終chung 也dã 。 思tư 而nhi 能năng 修tu 。 修tu 而nhi 能năng 入nhập 。 則tắc 二nhị 者giả 皆giai 有hữu 終chung 矣hĩ 。 反phản 是thị 則tắc 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 。 雖tuy 我ngã 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 。 終chung 日nhật 夜dạ 逐trục 一nhất 耳nhĩ 提đề 面diện 命mạng 。 亦diệc 何hà 益ích 之chi 有hữu 哉tai 。 如như 以dĩ 臨lâm 濟tế 德đức 山sơn 之chi 大đại 機cơ 大đại 用dụng 。 混hỗn 我ngã 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 。 此thử 所sở 謂vị 自tự 不bất 能năng 始thỉ 。 而nhi 責trách 人nhân 於ư 終chung 者giả 也dã 。 此thử 非phi 狂cuồng 而nhi 喪táng 心tâm 。 豈khởi 有hữu 如như 是thị 之chi 妄vọng 人nhân 乎hồ 。

若nhược 以dĩ 身thân 受thọ 戒giới 。 身thân 乃nãi 四tứ 大đại 成thành 。 四tứ 大đại 有hữu 歸quy 復phục 。 則tắc 受thọ 戒giới 者giả 誰thùy 。 若nhược 以dĩ 心tâm 受thọ 戒giới 。 心tâm 乃nãi 四tứ 蘊uẩn 成thành 。 三tam 陰ấm 本bổn 受thọ 來lai 。 受thọ 從tùng 前tiền 塵trần 有hữu 。 前tiền 塵trần 達đạt 本bổn 空không 。 則tắc 受thọ 曾tằng 無vô 得đắc 。 受thọ 既ký 不bất 可khả 得đắc 。 彼bỉ 三tam 成thành 兔thố 角giác 。 諦đế 推thôi 心tâm 受thọ 戒giới 。 如như 石thạch 女nữ 生sanh 子tử 。 若nhược 以dĩ 合hợp 而nhi 受thọ 。 身thân 心tâm 既ký 不bất 立lập 。 將tương 何hà 為vi 物vật 合hợp 。 吾ngô 以dĩ 是thị 知tri 。 以dĩ 身thân 心tâm 受thọ 戒giới 者giả 。 不bất 得đắc 戒giới 本bổn 。 戒giới 本bổn 不bất 得đắc 。 終chung 難nạn/nan 永vĩnh 持trì 。

何hà 以dĩ 故cố 。 非phi 性tánh 戒giới 故cố 。 性tánh 戒giới 須tu 貴quý 悟ngộ 明minh 。 非phi 藉tạ 相tương/tướng 受thọ 。 汝nhữ 既ký 受thọ 吾ngô 戒giới 。 吾ngô 戒giới 即tức 性tánh 戒giới 。 性tánh 戒giới 為vi 諸chư 戒giới 中trung 王vương 。 大đại 經kinh 論luận 中trung 。 廣quảng 明minh 斯tư 旨chỉ 。 梵Phạm 網võng 經kinh 中trung 亦diệc 貴quý 明minh 此thử 。 但đãn 季quý 世thế 比Bỉ 丘Khâu 。 皆giai 為vi 魔ma 氣khí 所sở 熏huân 。 痛thống 諱húy 舉cử 此thử 。 吾ngô 雖tuy 不bất 敏mẫn 。 以dĩ 力lực 任nhậm 是thị 事sự 。 常thường 以dĩ 此thử 獲hoạch 謗báng 流lưu 俗tục 。 逆nghịch 思tư 達đạt 磨ma 六lục 毒độc 。 南nam 岳nhạc 思tư 八bát 九cửu 毒độc 。 況huống 余dư 小tiểu 子tử 。 以dĩ 道đạo 以dĩ 德đức 。 較giảo 彼bỉ 二nhị 祖tổ 何hà 啻# 天thiên 淵uyên 。 敢cảm 不bất 消tiêu 歸quy 自tự 己kỷ 乎hồ 。

聖thánh 人nhân 以dĩ 為vi 書thư 不bất 盡tận 言ngôn 。 言ngôn 不bất 盡tận 意ý 。 故cố 設thiết 象tượng 以dĩ 寓# 其kỳ 意ý 。 使sử 學học 者giả 玩ngoạn 象tượng 積tích 久cửu 。 智trí 訖ngật 情tình 枯khô 。 意ý 得đắc 而nhi 象tượng 忘vong 。 則tắc 書thư 與dữ 言ngôn 不bất 能năng 盡tận 者giả 。 我ngã 得đắc 之chi 矣hĩ 。 一nhất 得đắc 永vĩnh 得đắc 。 千thiên 古cổ 無vô 疑nghi 。 死tử 生sanh 迭điệt 更cánh 。 是thị 非phi 交giao 錯thác 。 而nhi 我ngã 所sở 得đắc 者giả 。 光quang 潔khiết 堅kiên 固cố 。 了liễu 無vô 污ô 染nhiễm 損tổn 壞hoại 也dã 。 所sở 謂vị 象tượng 者giả 。 如như 龍long 象tượng 乾can/kiền/càn 。 馬mã 象tượng 坤# 。 如như 大đại 鵬# 象tượng 止Chỉ 觀Quán 。 如như 童đồng 男nam 童đồng 女nữ 表biểu 真Chân 諦Đế 。 如như 長trưởng 者giả 優Ưu 婆Bà 夷Di 表biểu 俗tục 諦đế 。 故cố 表biểu 即tức 象tượng 也dã 。 象tượng 即tức 表biểu 也dã 。 象tượng 則tắc 託thác 物vật 寓# 意ý 。 表biểu 則tắc 借tá 事sự 顯hiển 理lý 。 故cố 意ý 得đắc 則tắc 無vô 象tượng 非phi 意ý 。 理lý 顯hiển 則tắc 無vô 事sự 非phi 理lý 。 無vô 象tượng 非phi 意ý 。 我ngã 不bất 欲dục 忘vong 象tượng 而nhi 象tượng 自tự 忘vong 。 無vô 事sự 非phi 理lý 。 我ngã 無vô 心tâm 會hội 理lý 而nhi 理lý 自tự 冥minh 。 象tượng 忘vong 則tắc 意ý 難nạn/nan 獨độc 存tồn 。 理lý 冥minh 豈khởi 事sự 能năng 礙ngại 者giả 乎hồ 。 夫phu 事sự 不bất 能năng 礙ngại 理lý 。 則tắc 觀quán 精tinh 而nhi 止chỉ 深thâm 。 觀quán 精tinh 而nhi 止chỉ 深thâm 。 則tắc 意ý 不bất 存tồn 而nhi 象tượng 無vô 待đãi 。 無vô 待đãi 則tắc 無vô 外ngoại 。 所sở 以dĩ 天thiên 地địa 雖tuy 大đại 。 萬vạn 物vật 雖tuy 眾chúng 。 虗hư 空không 雖tuy 無vô 邊biên 畔bạn 。 然nhiên 皆giai 不bất 能năng 逃đào 我ngã 無vô 外ngoại 之chi 用dụng 者giả 也dã 。 是thị 故cố 我ngã 欲dục 天thiên 地địa 萬vạn 物vật 作tác 虗hư 空không 。 我ngã 欲dục 虗hư 空không 作tác 。 天thiên 地địa 萬vạn 物vật 。 譬thí 如như 一nhất 指chỉ 屈khuất 信tín 。 我ngã 欲dục 信tín 即tức 信tín 。 我ngã 欲dục 屈khuất 即tức 屈khuất 。 我ngã 欲dục 不bất 屈khuất 不bất 信tín 。 即tức 不bất 屈khuất 不bất 信tín 。 我ngã 欲dục 即tức 信tín 即tức 屈khuất 。 即tức 屈khuất 即tức 信tín 。 而nhi 信tín 屈khuất 不bất 相tương 遇ngộ 。 信tín 屈khuất 即tức 不bất 相tương 遇ngộ 。 至chí 於ư 千thiên 變biến 萬vạn 化hóa 。 卷quyển 虗hư 空không 入nhập 萬vạn 物vật 。 粉phấn 萬vạn 物vật 為vi 虗hư 空không 。 如như 己kỷ 指chỉ 屈khuất 信tín 。 初sơ 無vô 難nạn/nan 也dã 。 而nhi 眾chúng 人nhân 執chấp 虗hư 空không 無vô 形hình 。 執chấp 天thiên 地địa 萬vạn 物vật 有hữu 形hình 。 所sở 以dĩ 有hữu 形hình 者giả 。 不bất 能năng 作tác 無vô 形hình 。 無vô 形hình 者giả 。 不bất 能năng 作tác 有hữu 形hình 。 苟cẩu 能năng 於ư 無vô 形hình 有hữu 形hình 之chi 執chấp 。 以dĩ 觀quán 精tinh 察sát 。 察sát 此thử 執chấp 情tình 。 為vi 從tùng 自tự 生sanh 。 為vi 從tùng 他tha 生sanh 。 若nhược 謂vị 自tự 生sanh 。 則tắc 非phi 他tha 不bất 自tự 。 若nhược 謂vị 他tha 生sanh 。 則tắc 非phi 自tự 不bất 他tha 。 非phi 他tha 不bất 自tự 。 則tắc 自tự 無vô 自tự 體thể 。 非phi 自tự 不bất 他tha 。 則tắc 他tha 無vô 他tha 體thể 。 自tự 他tha 之chi 體thể 。 各các 各các 觀quán 察sát 。 察sát 精tinh 理lý 開khai 。 理lý 開khai 情tình 釋thích 。 情tình 釋thích 執chấp 空không 。 執chấp 空không 心tâm 淨tịnh 。 心tâm 淨tịnh 用dụng 圓viên 。 所sở 以dĩ 我ngã 欲dục 有hữu 形hình 則tắc 虗hư 空không 受thọ 役dịch 。 我ngã 欲dục 無vô 形hình 則tắc 有hữu 形hình 奉phụng 命mệnh 。 推thôi 其kỳ 所sở 以dĩ 然nhiên 之chi 說thuyết 。 始thỉ 因nhân 觀quán 而nhi 入nhập 止chỉ 。 終chung 則tắc 即tức 止chỉ 而nhi 用dụng 觀quán 。 因nhân 觀quán 而nhi 入nhập 止chỉ 。 功công 在tại 玩ngoạn 象tượng 而nhi 得đắc 意ý 。 即tức 止chỉ 用dụng 觀quán 。 功công 在tại 意ý 忘vong 而nhi 象tượng 無vô 待đãi 故cố 也dã 。 故cố 學học 者giả 有hữu 志chí 於ư 道đạo 。 則tắc 止chỉ 之chi 與dữ 觀quán 。 苟cẩu 不bất 精tinh 研nghiên 玩ngoạn 象tượng 。 則tắc 意ý 不bất 得đắc 。 意ý 不bất 得đắc 。 則tắc 象tượng 不bất 忘vong 。 象tượng 不bất 忘vong 。 則tắc 意ý 在tại 。 意ý 在tại 則tắc 止chỉ 不bất 深thâm 。 止chỉ 不bất 深thâm 。 則tắc 不bất 能năng 即tức 萬vạn 化hóa 而nhi 寂tịch 寥liêu 。 此thử 意ý 甚thậm 遠viễn 。 非phi 身thân 心tâm 可khả 到đáo 。 惟duy 即tức 身thân 心tâm 而nhi 忘vong 身thân 心tâm 者giả 。 似tự 可khả 彷phảng 彿phất (# 示thị 學học 者giả 精tinh 研nghiên 止Chỉ 觀Quán )# 。

夫phu 眾chúng 生sanh 執chấp 受thọ 皆giai 本bổn 無vô 常thường 。 但đãn 隨tùy 所sở 觀quán 時thời 。 復phục 現hiện 行hành 故cố 。 以dĩ 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 毛mao 孔khổng 觀quán 一nhất 身thân 。 則tắc 一nhất 身thân 執chấp 受thọ 直trực 下hạ 爆bộc 落lạc 。 以dĩ 一nhất 身thân 觀quán 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 毛mao 孔khổng 。 則tắc 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 毛mao 孔khổng 執chấp 受thọ 。 亦diệc 當đương 處xứ 銷tiêu 融dung 。 此thử 就tựu 正chánh 報báo 而nhi 觀quán 也dã 。 若nhược 以dĩ 眾chúng 多đa 微vi 塵trần 。 觀quán 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 則tắc 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 執chấp 受thọ 。 亦diệc 爆bộc 落lạc 無vô 存tồn 。 以dĩ 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 觀quán 眾chúng 多đa 微vi 塵trần 。 則tắc 眾chúng 多đa 微vi 塵trần 執chấp 受thọ 。 亦diệc 銷tiêu 融dung 無vô 得đắc 。 此thử 就tựu 依y 報báo 而nhi 觀quán 也dã 。 若nhược 以dĩ 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 。 而nhi 觀quán 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 則tắc 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 皆giai 稱xưng 法Pháp 界Giới 性tánh 而nhi 交giao 徹triệt 冲# 虗hư 。 所sở 謂vị 依y 正chánh 執chấp 受thọ 。 與dữ 夫phu 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 皆giai 即tức 大đại 智trí 。 大đại 則tắc 無vô 外ngoại 。 智trí 則tắc 常thường 靈linh 。 無vô 外ngoại 則tắc 無vô 我ngã 。 常thường 靈linh 則tắc 隨tùy 宜nghi 。 故cố 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 如Như 來Lai 順thuận 本bổn 垂thùy 教giáo 。 為vi 三tam 塗đồ 眾chúng 生sanh 。 而nhi 說thuyết 人nhân 天thiên 乘thừa 。 為vi 人nhân 天thiên 而nhi 。 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 為vi 聲Thanh 聞Văn 而nhi 說thuyết 緣Duyên 覺Giác 乘thừa 。 為vi 緣Duyên 覺Giác 而nhi 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 。 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 性tánh 本bổn 無vô 生sanh 。 智trí 願nguyện 無vô 盡tận 。 然nhiên 非phi 無vô 所sở 依y 者giả 也dã 。 唯duy 華hoa 嚴nghiêm 大đại 經kinh 。 直trực 轉chuyển 根căn 本bổn 法Pháp 輪luân 。 凡phàm 有hữu 所sở 依y 倚ỷ 者giả 。 皆giai 圓viên 攝nhiếp 頓đốn 融dung 總tổng 入nhập 法Pháp 界Giới 。 令linh 其kỳ 徹triệt 底để 無vô 依y 。 動động 寂tịch 任nhậm 智trí 。 不bất 落lạc 情tình 量lượng 。 即tức 於ư 生sanh 死tử 。 煩phiền 惱não 海hải 中trung 。 稱xưng 性tánh 治trị 染nhiễm 。 染nhiễm 盡tận 淨tịnh 除trừ 。 聖thánh 凡phàm 坐tọa 斷đoạn 。 文Văn 殊Thù 為vi 牛ngưu 。 普phổ 賢hiền 作tác 馬mã 。 大đại 行hành 常thường 然nhiên 。 事sự 事sự 無vô 礙ngại 而nhi 後hậu 已dĩ 。 此thử 名danh 佛Phật 知tri 見kiến 。 此thử 名danh 最Tối 上Thượng 乘Thừa 。 此thử 名danh 塗đồ 毒độc 鼓cổ 。 此thử 名danh 金kim 剛cang 子tử 。 耳nhĩ 其kỳ 聲thanh 則tắc 命mạng 根căn 立lập 斷đoạn 。 吞thôn 入nhập 腹phúc 直trực 至chí 毗tỳ 盧lô 而nhi 屙# 出xuất 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 善thiện 觀quán 依y 正chánh 二nhị 報báo 者giả 。 則tắc 執chấp 受thọ 皆giai 智trí 。 而nhi 不bất 善thiện 觀quán 者giả 。 則tắc 本bổn 智trí 皆giai 執chấp 受thọ 耳nhĩ 。 予# 讀đọc 天thiên 闕khuyết 山sơn 人nhân 棗táo 栢# 論luận 約ước 語ngữ 。 及cập 山sơn 人nhân 題đề 約ước 語ngữ 後hậu 語ngữ 。 乃nãi 知tri 山sơn 人nhân 以dĩ 天thiên 台thai 匡khuông 廬lư 。 竹trúc 林lâm 方Phương 廣Quảng 。 譬thí 毗tỳ 盧lô 境cảnh 界giới 。 以dĩ 人nhân 間gian 世thế 譬thí 。 眾chúng 生sanh 境cảnh 界giới 。 山sơn 人nhân 以dĩ 為vi 毗tỳ 盧lô 境cảnh 界giới 。 與dữ 眾chúng 生sanh 境cảnh 界giới 。 初sơ 無vô 常thường 規quy 。 苟cẩu 達đạt 緣duyên 起khởi 無vô 性tánh 。 則tắc 染nhiễm 淨tịnh 無vô 非phi 智trí 光quang 。 以dĩ 此thử 智trí 光quang 洞đỗng 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 則tắc 法Pháp 界Giới 初sơ 亦diệc 無vô 性tánh 。 豈khởi 但đãn 緣duyên 起khởi 無vô 性tánh 而nhi 已dĩ 。 然nhiên 達đạt 緣duyên 起khởi 無vô 性tánh 。 則tắc 入nhập 事sự 不phủ 。 成thành 就tựu 三tam 昧muội 。 達đạt 法Pháp 界Giới 無vô 性tánh 。 則tắc 入nhập 理lý 不phủ 。 成thành 就tựu 三tam 昧muội 。 唯duy 圓viên 達đạt 二nhị 性tánh 無vô 性tánh 。 則tắc 事sự 理lý 不phủ 。 成thành 就tựu 三tam 昧muội 。 如như 月nguyệt 在tại 秋thu 水thủy 。 春xuân 在tại 花hoa 枝chi 。 豈khởi 待đãi 眼nhãn 孔khổng 定định 動động 。 然nhiên 後hậu 見kiến 哉tai 。 賢hiền 哉tai 山sơn 人nhân 。 其kỳ 知tri 此thử 者giả 。 乎hồ (# 讀đọc 天thiên 闕khuyết 山sơn 人nhân 棗táo 栢# 論luận )# 。

凡phàm 見kiến 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 者giả 。 皆giai 謂vị 之chi 外ngoại 塵trần 邪tà 執chấp 。 如như 聞văn 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 不bất 悟ngộ 佛Phật 意ý 。 亦diệc 外ngoại 塵trần 邪tà 執chấp 也dã 。 況huống 餘dư 聲thanh 色sắc 乎hồ 。 然nhiên 凡phàm 夫phu 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 初sơ 不bất 以dĩ 外ngoại 塵trần 邪tà 執chấp 為vi 弄lộng 引dẫn 。 則tắc 意ý 言ngôn 之chi 境cảnh 無vô 由do 得đắc 入nhập 。 意ý 言ngôn 之chi 境cảnh 不bất 入nhập 。 則tắc 唯duy 識thức 與dữ 法Pháp 界Giới 。 皆giai 無vô 入nhập 路lộ 矣hĩ 。 又hựu 凡phàm 夫phu 被bị 外ngoại 塵trần 所sở 轉chuyển 。 了liễu 不bất 知tri 塵trần 本bổn 無vô 體thể 。 自tự 心tâm 所sở 變biến 。 反phản 執chấp 塵trần 為vi 實thật 有hữu 。 塵trần 復phục 生sanh 心tâm 。 則tắc 徧biến 計kế 熾sí 然nhiên 。 心tâm 復phục 生sanh 塵trần 。 則tắc 意ý 言ngôn 境cảnh 起khởi 菩Bồ 薩Tát 了liễu 知tri 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 意ý 言ngôn 變biến 起khởi 。 意ý 言ngôn 無vô 體thể 。 不bất 出xuất 唯duy 識thức 。 唯duy 識thức 無vô 體thể 。 不bất 出xuất 法Pháp 界Giới 。 故cố 以dĩ 法Pháp 界Giới 觀quán 唯duy 識thức 。 唯duy 識thức 即tức 法Pháp 界Giới 也dã 。 以dĩ 唯duy 識thức 觀quán 意ý 言ngôn 。 意ý 言ngôn 即tức 唯duy 識thức 也dã 。 以dĩ 意ý 言ngôn 觀quán 外ngoại 塵trần 邪tà 執chấp 。 外ngoại 塵trần 邪tà 執chấp 即tức 意ý 言ngôn 也dã 。 所sở 以dĩ 能năng 物vật 轉chuyển 不bất 為vi 轉chuyển 物vật 耳nhĩ 。 如như 博bác 陵lăng 王vương 問vấn 牛ngưu 頭đầu 融dung 曰viết 。 境cảnh 緣duyên 色sắc 發phát 時thời 。 不bất 言ngôn 緣duyên 色sắc 起khởi 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 緣duyên 。 乃nãi 欲dục 息tức 其kỳ 起khởi 。 博bác 陵lăng 以dĩ 謂vị 意ý 言ngôn 之chi 境cảnh 。 緣duyên 前tiền 五ngũ 塵trần 起khởi 。 不bất 言ngôn 我ngã 緣duyên 前tiền 塵trần 起khởi 。 前tiền 塵trần 亦diệc 不bất 言ngôn 我ngã 。 能năng 發phát 意ý 言ngôn 之chi 境cảnh 。 不bất 言ngôn 即tức 不bất 知tri 也dã 。 謂vị 有hữu 知tri 則tắc 能năng 言ngôn 。 無vô 知tri 則tắc 不bất 能năng 言ngôn 。 故cố 能năng 所sở 皆giai 無vô 知tri 。 無vô 知tri 則tắc 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 即tức 無vô 自tự 性tánh 也dã 。 能năng 所sở 既ký 皆giai 無vô 自tự 性tánh 。 則tắc 境cảnh 與dữ 色sắc 。 孰thục 為vi 能năng 緣duyên 。 孰thục 為vi 所sở 緣duyên 。 此thử 非phi 緣duyên 生sanh 即tức 無vô 生sanh 乎hồ 。 緣duyên 生sanh 既ký 即tức 無vô 生sanh 。 又hựu 教giáo 誰thùy 知tri 緣duyên 。 必tất 欲dục 令linh 其kỳ 息tức 耶da 。 故cố 牛ngưu 頭đầu 即tức 躡niếp 博bác 陵lăng 意ý 緒tự 答đáp 曰viết 。 境cảnh 色sắc 初sơ 發phát 時thời 。 此thử 即tức 緣duyên 生sanh 也dã 。 色sắc 境cảnh 二nhị 性tánh 空không 。 此thử 即tức 無vô 生sanh 也dã 。 本bổn 無vô 知tri 緣duyên 者giả 。 心tâm 量lượng 與dữ 知tri 同đồng 。 能năng 所sở 本bổn 皆giai 無vô 生sanh 。 教giáo 誰thùy 知tri 緣duyên 。 既ký 無vô 知tri 緣duyên 者giả 。 則tắc 心tâm 與dữ 量lượng 與dữ 知tri 。 皆giai 無vô 生sanh 也dã 。 葢# 不bất 照chiếu 本bổn 則tắc 能năng 所sở 摐# 然nhiên 。 照chiếu 本bổn 則tắc 根căn 塵trần 寂tịch 滅diệt 。 故cố 曰viết 照chiếu 本bổn 發phát 非phi 發phát 。

爾nhĩ 時thời 起khởi 自tự 息tức 。 抱bão 暗ám 生sanh 覺giác 緣duyên 。 心tâm 時thời 緣duyên 不bất 逐trục 。 謂vị 覺giác 因nhân 暗ám 生sanh 。 覺giác 生sanh 暗ám 謝tạ 。 暗ám 謝tạ 覺giác 湛trạm 。 心tâm 無vô 所sở 緣duyên 。 所sở 緣duyên 既ký 無vô 。 湛trạm 亦diệc 無vô 寄ký 。 未vị 生sanh 前tiền 本bổn 無vô 色sắc 心tâm 養dưỡng 育dục 。 惟duy 廓khuếch 然nhiên 無vô 念niệm 。 凡phàm 色sắc 心tâm 養dưỡng 育dục 想tưởng 受thọ 。 皆giai 言ngôn 念niệm 生sanh 。 生sanh 實thật 無vô 生sanh 。 故cố 曰viết 起khởi 發phát 未vị 曾tằng 起khởi 。 是thị 時thời 不bất 惟duy 眾chúng 生sanh 無vô 地địa 。 佛Phật 亦diệc 難nạn/nan 泊bạc 。 此thử 葢# 以dĩ 理lý 折chiết 情tình 。 融dung 事sự 為vi 理lý 也dã 。

飄phiêu 風phong 不bất 終chung 朝triêu 。 驟sậu 雨vũ 不bất 終chung 日nhật 。 飄phiêu 風phong 驟sậu 雨vũ 。 天thiên 地địa 為vi 之chi 。 尚thượng 不bất 能năng 保bảo 其kỳ 終chung 且thả 久cửu 。 況huống 天thiên 地địa 之chi 下hạ 者giả 乎hồ 。 然nhiên 天thiên 地địa 之chi 道đạo 。 未vị 窮cùng 而nhi 密mật 變biến 。 故cố 萬vạn 物vật 雖tuy 處xứ 乎hồ 變biến 化hóa 之chi 域vực 。 而nhi 萬vạn 物vật 不bất 知tri 也dã 。 如như 一nhất 歲tuế 之chi 道đạo 。 冬đông 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 春xuân 。 春xuân 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 夏hạ 。 夏hạ 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 秋thu 。 秋thu 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 冬đông 。 冬đông 終chung 也dã 。 終chung 窮cùng 也dã 。 昔tích 人nhân 有hữu 海hải 日nhật 生sanh 殘tàn 夜dạ 。 江giang 春xuân 入nhập 舊cựu 年niên 之chi 句cú 。 此thử 亦diệc 未vị 窮cùng 而nhi 知tri 變biến 者giả 也dã 。 如như 一nhất 身thân 之chi 道đạo 。 生sanh 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 少thiểu 。 少thiểu 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 壯tráng 。 壯tráng 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 老lão 。 老lão 未vị 窮cùng 而nhi 知tri 死tử 。 知tri 死tử 。 則tắc 死tử 不bất 能năng 窮cùng 我ngã 矣hĩ 。 死tử 不bất 能năng 窮cùng 我ngã 。 則tắc 生sanh 豈khởi 能năng 悅duyệt 我ngã 哉tai 。 夫phu 死tử 既ký 不bất 能năng 窮cùng 。 生sanh 亦diệc 不bất 能năng 悅duyệt 。 而nhi 我ngã 以dĩ 生sanh 死tử 為vi 舟chu 航# 。 遊du 於ư 禍họa 福phước 之chi 海hải 。 適thích 當đương 飄phiêu 風phong 驟sậu 雨vũ 之chi 驚kinh 。 是thị 能năng 驚kinh 眾chúng 人nhân 耳nhĩ 。 焉yên 能năng 驚kinh 我ngã 乎hồ 。 夫phu 三tam 皇hoàng 以dĩ 道đạo 化hóa 天thiên 下hạ 。 道đạo 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 德đức 。 五ngũ 帝đế 以dĩ 德đức 治trị 天thiên 下hạ 。 德đức 未vị 窮cùng 而nhi 變biến 仁nhân 義nghĩa 。 三tam 王vương 以dĩ 仁nhân 義nghĩa 治trị 天thiên 下hạ 。 而nhi 不bất 知tri 變biến 。 故cố 窮cùng 於ư 仁nhân 義nghĩa 也dã 。 仁nhân 義nghĩa 窮cùng 則tắc 五ngũ 伯bá 乘thừa 其kỳ 隙khích 。 而nhi 以dĩ 智trí 力lực 劫kiếp 天thiên 下hạ 。 有hữu 不bất 可khả 言ngôn 者giả 矣hĩ 。 是thị 故cố 有hữu 身thân 有hữu 家gia 國quốc 者giả 。 不bất 知tri 此thử 。 則tắc 身thân 不bất 能năng 修tu 。 家gia 不bất 能năng 齊tề 。 國quốc 能năng 不bất 治trị 也dã 。 然nhiên 未vị 窮cùng 而nhi 知tri 變biến 者giả 。 其kỳ 惟duy 聖thánh 人nhân 乎hồ 。

夫phu 幽u 明minh 之chi 故cố 。 鬼quỷ 神thần 之chi 說thuyết 。 死tử 生sanh 之chi 道đạo 。 皆giai 變biến 後hậu 事sự 也dã 。 而nhi 世thế 人nhân 輒triếp 懵mộng 然nhiên 。 如như 滇# 粵# 之chi 民dân 。 談đàm 含hàm 元nguyên 殿điện 裡# 事sự 。 至chí 於ư 鬼quỷ 神thần 尤vưu 深thâm 疑nghi 之chi 。 顧cố 第đệ 弗phất 究cứu 心tâm 耳nhĩ 。 誠thành 由do 鬼quỷ 神thần 以dĩ 究cứu 極cực 於ư 性tánh 情tình 。 由do 性tánh 情tình 以dĩ 究cứu 極cực 於ư 魂hồn 魄phách 。 夫phu 既ký 究cứu 極cực 於ư 魂hồn 魄phách 。 知tri 以dĩ 理lý 治trị 情tình 之chi 為vi 魂hồn 。 恣tứ 情tình 滅diệt 性tánh 而nhi 成thành 魄phách 。 則tắc 幽u 明minh 死tử 生sanh 一nhất 切thiết 瞭# 然nhiên 矣hĩ 。 雖tuy 然nhiên 死tử 生sanh 本bổn 乎hồ 有hữu 身thân 。 幽u 明minh 鬼quỷ 神thần 本bổn 乎hồ 有hữu 心tâm 。 眾chúng 人nhân 惟duy 昧muội 其kỳ 本bổn 。 故cố 莫mạc 烈liệt 於ư 生sanh 死tử 。 亦diệc 安an 焉yên 玩ngoạn 之chi 。 以dĩ 苦khổ 為vi 樂lạc 。 是thị 以dĩ 大đại 覺giác 老lão 人nhân 哀ai 而nhi 拯chửng 之chi 。 教giáo 以dĩ 四tứ 大đại 推thôi 身thân 。 四tứ 蘊uẩn 推thôi 心tâm 。 推thôi 之chi 既ký 久cửu 。 身thân 窮cùng 心tâm 了liễu 。 則tắc 身thân 本bổn 無vô 身thân 。 心tâm 本bổn 無vô 心tâm 。 無vô 身thân 之chi 身thân 。 則tắc 大đại 苦khổ 永vĩnh 超siêu 。 無vô 心tâm 之chi 心tâm 則tắc 靡mĩ 幽u 不bất 燭chúc 。 故cố 龍long 勝thắng 於ư 此thử 。 又hựu 特đặc 地địa 一nhất 槌chùy 。 其kỳ 偈kệ 曰viết 。 若nhược 使sử 先tiên 有hữu 生sanh 。 後hậu 有hữu 老lão 死tử 者giả 。 不bất 老lão 死tử 有hữu 生sanh 。 生sanh 不bất 有hữu 老lão 死tử 。 誠thành 如như 其kỳ 言ngôn 。 則tắc 是thị 窮cùng 身thân 四tứ 合hợp 之chi 後hậu 。 覔# 心tâm 四tứ 蘊uẩn 之chi 先tiên 。 猶do 若nhược 環hoàn 輪luân 。 孰thục 為vi 終chung 始thỉ 。 其kỳ 於ư 毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 。 可khả 謂vị 各các 夢mộng 同đồng 牀sàng 。 而nhi 所sở 謂vị 幽u 明minh 鬼quỷ 神thần 死tử 生sanh 。 皆giai 作tác 廣quảng 長trường 舌thiệt 相tướng 矣hĩ 。 今kim 此thử 偈kệ 總tổng 二nhị 十thập 八bát 字tự 。 前tiền 半bán 偈kệ 中trung 有hữu 箇cá 入nhập 頭đầu 。 便tiện 能năng 於ư 好hảo 惡ác 交giao 加gia 之chi 際tế 。 是thị 非phi 逆nghịch 順thuận 之chi 塲# 。 心tâm 心tâm 無vô 間gian 。 痛thống 念niệm 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 習tập 熟thục 。 緣duyên 生sanh 漸tiệm 疎sơ 。 易dị 粗thô 為vi 精tinh 。 身thân 心tâm 不bất 能năng 籠lung 罩# 。 合hợp 下hạ 見kiến 大đại 自tự 在tại 覺giác 矣hĩ 。

夫phu 雲vân 有hữu 聚tụ 散tán 。 水thủy 有hữu 昇thăng 沈trầm 。 日nhật 月nguyệt 交giao 遷thiên 。

時thời 序tự 代đại 謝tạ 。 好hảo 惡ác 相tương/tướng 凌lăng 。 興hưng 廢phế 相tương/tướng 禪thiền 。 千thiên 態thái 萬vạn 狀trạng 。 變biến 化hóa 無vô 端đoan 。 究cứu 其kỳ 所sở 以dĩ 然nhiên 之chi 說thuyết 。 則tắc 彼bỉ 種chủng 種chủng 奇kỳ 特đặc 變biến 幻huyễn 。 神thần 智trí 莫mạc 測trắc 者giả 。 不bất 異dị 夢mộng 中trung 所sở 見kiến 。 推thôi 夢mộng 之chi 所sở 自tự 。 則tắc 由do 晝trú 想tưởng 所sở 成thành 。 推thôi 晝trú 想tưởng 之chi 所sở 自tự 。 則tắc 耳nhĩ 目mục 無vô 待đãi 。 聲thanh 色sắc 無vô 根căn 。 所sở 謂vị 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 聖thánh 人nhân 豈khởi 欺khi 我ngã 哉tai 。 乃nãi 眾chúng 人nhân 聞văn 生sanh 則tắc 喜hỷ 。 聞văn 死tử 則tắc 悲bi 。 又hựu 有hữu 失thất 常thường 者giả 。 聞văn 死tử 則tắc 喜hỷ 。 聞văn 生sanh 則tắc 悲bi 。 是thị 皆giai 蔽tế 於ư 情tình 。 未vị 達đạt 於ư 理lý 故cố 也dã 。 至chí 人nhân 設thiết 教giáo 難nan 以dĩ 盡tận 同đồng 。 達đạt 本bổn 忘vong 情tình 。 則tắc 千thiên 途đồ 一nhất 致trí 。 余dư 讀đọc 龍long 勝thắng 大Đại 士Sĩ 死tử 生sanh 偈kệ 。 頓đốn 見kiến 周chu 易dị 原nguyên 始thỉ 反phản 終chung 之chi 旨chỉ 。 偈kệ 曰viết 。 若nhược 使sử 先tiên 有hữu 生sanh 。 後hậu 有hữu 老lão 死tử 者giả 。 不bất 老lão 死tử 有hữu 生sanh 。 生sanh 不bất 有hữu 老lão 死tử 。 若nhược 使sử 有hữu 老lão 死tử 而nhi 後hậu 有hữu 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 為vi 無vô 因nhân 。 不bất 生sanh 有hữu 老lão 死tử 。 偈kệ 旨chỉ 皎hiệu 如như 日nhật 星tinh 。 不bất 待đãi 窮cùng 搜sưu 竭kiệt 思tư 。 然nhiên 使sử 眾chúng 人nhân 道đạo 其kỳ 所sở 以dĩ 然nhiên 。 往vãng 往vãng 瞠# 目mục 如như 見kiến 父phụ 諱húy 。 推thôi 其kỳ 所sở 蔽tế 。 特đặc 不bất 能năng 原nguyên 始thỉ 反phản 終chung 耳nhĩ 。 苟cẩu 能năng 之chi 。 則tắc 知tri 始thỉ 不bất 本bổn 於ư 終chung 。 始thỉ 何hà 所sở 始thỉ 。 終chung 不bất 本bổn 與dữ 始thỉ 。 終chung 何hà 所sở 終chung 。 始thỉ 何hà 所sở 始thỉ 。 未vị 嘗thường 始thỉ 始thỉ 也dã 。 終chung 何hà 所sở 終chung 。 未vị 嘗thường 終chung 終chung 也dã 。 始thỉ 終chung 不bất 惑hoặc 。 則tắc 喜hỷ 怒nộ 好hảo 惡ác 吉cát 凶hung 禍họa 福phước 。 死tử 生sanh 成thành 敗bại 。 果quả 有hữu 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 為vi 之chi 耶da 。 果quả 無vô 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 為vi 之chi 耶da 。 至chí 是thị 則tắc 所sở 稱xưng 極cực 天thiên 下hạ 之chi 難nạn/nan 明minh 者giả 。 譬thí 如như 明minh 鏡kính 湛trạm 水thủy 。 見kiến 我ngã 鬚tu 眉mi 。 又hựu 何hà 蔽tế 耶da 。

夫phu 無vô 欲dục 則tắc 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 則tắc 不bất 煩phiền 所sở 資tư 。 故cố 有hữu 生sanh 必tất 有hữu 所sở 自tự 。 資tư 生sanh 亦diệc 有hữu 所sở 本bổn 。 是thị 以dĩ 孝hiếu 親thân 忠trung 君quân 之chi 途đồ 闢tịch 矣hĩ 。 如như 達đạt 身thân 為vi 患hoạn 。 資tư 為vi 患hoạn 媒môi 。 而nhi 以dĩ 四tứ 大đại 觀quán 身thân 。 則tắc 患hoạn 本bổn 可khả 拔bạt 也dã 。 苟cẩu 拔bạt 患hoạn 本bổn 。 資tư 生sanh 奚hề 藉tạ 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 親thân 雖tuy 至chí 慈từ 。 君quân 雖tuy 至chí 嚴nghiêm 。 皆giai 謝tạ 而nhi 不bất 顧cố 。 慈từ 始thỉ 弘hoằng 焉yên 。 嚴nghiêm 始thỉ 重trọng/trùng 焉yên 。 雖tuy 然nhiên 情tình 為vi 化hóa 母mẫu 。 羣quần 有hữu 皆giai 子tử 。 能năng 即tức 子tử 得đắc 母mẫu 。 即tức 母mẫu 而nhi 得đắc 母mẫu 之chi 父phụ 。 則tắc 弘hoằng 慈từ 重trọng/trùng 嚴nghiêm 。 亦diệc 非phi 反phản 常thường 之chi 道đạo 也dã 。

夫phu 至chí 愚ngu 之chi 人nhân 。 使sử 其kỳ 蹈đạo 湯thang 火hỏa 。 則tắc 畏úy 燒thiêu 煑chử 。 雖tuy 強cường/cưỡng 驅khu 之chi 。 而nhi 不bất 肯khẳng 入nhập 。 五ngũ 欲dục 湯thang 火hỏa 。 燒thiêu 煑chử 眾chúng 生sanh 法Pháp 身thân 慧tuệ 命mạng 。 非phi 止chỉ 一nhất 朝triêu 一nhất 夕tịch 。 而nhi 人nhân 甘cam 心tâm 蹈đạo 之chi 。 竟cánh 弗phất 畏úy 者giả 。 豈khởi 其kỳ 喪táng 心tâm 病bệnh 狂cuồng 哉tai 。 葢# 計kế 臭xú 皮bì 囊nang 為vi 淨tịnh 器khí 。 計kế 無vô 明minh 心tâm 為vi 命mạng 根căn 。 不bất 能năng 以dĩ 四tứ 大đại 觀quán 身thân 。 四tứ 蘊uẩn 觀quán 心tâm 故cố 也dã 。 今kim 人nhân 於ư 眠miên 臥ngọa 之chi 際tế 。 枕chẩm 子tử 稍sảo 不bất 安an 穩ổn 。 則tắc 不bất 能năng 睡thụy 。 必tất 安an 之chi 而nhi 後hậu 適thích 。 死tử 生sanh 於ư 人nhân 亦diệc 大đại 矣hĩ 。 人nhân 皆giai 公công 然nhiên 自tự 安an 。 略lược 不bất 為vi 之chi 計kế 。 何hà 哉tai 。

逆nghịch 究cứu 常thường 光quang 。 初sơ 無vô 聖thánh 凡phàm 之chi 地địa 。 以dĩ 其kỳ 有hữu 覺giác 無vô 外ngoại 。 自tự 作tác 夢mộng 緣duyên 。 緣duyên 實thật 無vô 從tùng 。 無vô 待đãi 成thành 待đãi 。 始thỉ 乎hồ 三tam 細tế 。 終chung 乎hồ 六lục 粗thô 。 粗thô 細tế 有hữu 常thường 。 眾chúng 生sanh 豈khởi 有hữu 覺giác 路lộ 。 常thường 光quang 不bất 變biến 。 昬# 動động 之chi 機cơ 何hà 生sanh 。 故cố 曰viết 起khởi 惟duy 法pháp 起khởi 。 滅diệt 惟duy 法pháp 滅diệt 。 起khởi 滅diệt 雖tuy 殊thù 。 法pháp 本bổn 無vô 二nhị 。 譬thí 如như 泡bào 生sanh 於ư 水thủy 。 泡bào 外ngoại 無vô 水thủy 。 水thủy 生sanh 於ư 泡bào 。 水thủy 外ngoại 無vô 泡bào 。 又hựu 如như 風phong 中trung 鼓cổ 槖# 。 光quang 裡# 揀giản 明minh 。 誰thùy 為vi 能năng 揀giản 。 誰thùy 為vi 所sở 揀giản 。 孰thục 為vi 內nội 風phong 。 孰thục 為vi 外ngoại 風phong 。 孰thục 為vi 是thị 水thủy 。 孰thục 為vi 非phi 水thủy 。 故cố 名danh 此thử 法pháp 真chân 不bất 思tư 議nghị 。 夫phu 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 非phi 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 之chi 外ngoại 。 別biệt 無vô 法pháp 思tư 議nghị 。 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 然nhiên 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 善thiện 思tư 不bất 思tư 議nghị 法Pháp 者giả 。 即tức 能năng 一nhất 塵trần 入nhập 正chánh 受thọ 。 諸chư 塵trần 三tam 昧muội 起khởi 。 故cố 曰viết 非phi 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 凡phàm 作tác 佛Phật 事sự 。 以dĩ 無vô 利lợi 之chi 利lợi 為vi 利lợi 。 利lợi 莫mạc 大đại 焉yên 。 以dĩ 有hữu 利lợi 之chi 利lợi 為vi 利lợi 。 利lợi 莫mạc 微vi 渺# 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 利lợi 之chi 利lợi 。 稱xưng 性tánh 而nhi 發phát 。 有hữu 利lợi 之chi 利lợi 。 因nhân 情tình 而nhi 施thí 。 稱xưng 性tánh 而nhi 發phát 。 妙diệu 契khế 無vô 生sanh 。 因nhân 情tình 而nhi 施thí 。 醉túy 夢mộng 緣duyên 生sanh 。 妙diệu 契khế 無vô 生sanh 。 雖tuy 微vi 細tế 之chi 施thí 。 福phước 等đẳng 虗hư 空không 。 醉túy 夢mộng 緣duyên 生sanh 。 總tổng 施thí 國quốc 城thành 妻thê 子tử 。 得đắc 益ích 甚thậm 小tiểu 。 良lương 以dĩ 無vô 生sanh 則tắc 無vô 待đãi 。 緣duyên 生sanh 則tắc 有hữu 住trụ 。 無vô 待đãi 則tắc 無vô 外ngoại 。 有hữu 住trụ 則tắc 有hữu 所sở 。 無vô 外ngoại 則tắc 更cánh 無vô 有hữu 能năng 壞hoại 無vô 外ngoại 者giả 。 有hữu 所sở 則tắc 有hữu 能năng 。 若nhược 壞hoại 其kỳ 所sở 。 能năng 亦diệc 隨tùy 壞hoại 。 故cố 住trụ 色sắc 生sanh 心tâm 者giả 。 終chung 受thọ 色sắc 壞hoại 。 不bất 住trụ 色sắc 生sanh 心tâm 者giả 。 色sắc 不bất 能năng 刼# 。 然nhiên 無vô 壞hoại 之chi 妙diệu 。 可khả 以dĩ 神thần 會hội 。 難nan 以dĩ 事sự 求cầu 。 有hữu 住trụ 之chi 情tình 。 可khả 以dĩ 圖đồ 度độ 。 易dị 以dĩ 算toán 料liệu 。 昔tích 有hữu 一nhất 僧Tăng 。 造tạo 大đại 銅đồng 鍾chung 若nhược 干can 斤cân 。 出xuất 門môn 偶ngẫu 值trị 貧bần 婆bà 。 問vấn 僧Tăng 何hà 往vãng 。 僧Tăng 曰viết 。 乞khất 銅đồng 造tạo 鍾chung 去khứ 。 貧bần 婆bà 信tín 手thủ 施thí 破phá 錢tiền 一nhất 文văn 。 僧Tăng 強cường/cưỡng 受thọ 而nhi 嫌hiềm 其kỳ 薄bạc 。 即tức 投đầu 之chi 寺tự 河hà 。 既ký 而nhi 僧Tăng 乞khất 銅đồng 數số 滿mãn 。 鍾chung 鑄chú 七thất 火hỏa 。 而nhi 當đương 鍾chung 要yếu 處xứ 。 即tức 有hữu 一nhất 孔khổng 。 僧Tăng 怒nộ 曰viết 。 我ngã 鑄chú 鍾chung 心tâm 亦diệc 誠thành 矣hĩ 。 七thất 火hỏa 而nhi 鍾chung 孔khổng 生sanh 。 如như 再tái 鑄chú 而nhi 孔khổng 不bất 滿mãn 。 我ngã 必tất 投đầu 身thân 洋dương 銅đồng 。 與dữ 之chi 俱câu 化hóa 。 亦diệc 甘cam 心tâm 焉yên 。

時thời 有hữu 異dị 人nhân 曉hiểu 僧Tăng 曰viết 。 鍾chung 不bất 圓viên 滿mãn 。 無vô 他tha 故cố 。 以dĩ 公công 昧muội 卻khước 最tối 初sơ 檀đàn 越việt 信tín 心tâm 之chi 施thí 故cố 也dã 。 僧Tăng 熟thục 思tư 良lương 久cửu 曰viết 。 我ngã 知tri 之chi 矣hĩ 。 我ngã 初sơ 乞khất 銅đồng 。 值trị 貧bần 婆bà 。 施thí 錢tiền 一nhất 文văn 。

時thời 我ngã 嫌hiềm 微vi 。 投đầu 之chi 寺tự 河hà 。 於ư 是thị 遂toại 斷đoạn 河hà 吸hấp 水thủy 。 水thủy 涸hạc 得đắc 破phá 錢tiền 。 擲trịch 向hướng 所sở 鑄chú 七thất 火hỏa 銅đồng 內nội 。 一nhất 火hỏa 而nhi 鍾chung 圓viên 矣hĩ 。 悲bi 哉tai 。 無vô 心tâm 之chi 施thí 。 則tắc 與dữ 不bất 思tư 議nghị 合hợp 。 刻khắc 畫họa 而nhi 捨xả 。 則tắc 與dữ 無vô 明minh 為vi 前tiền 茅mao 。 比tỉ 徑kính 山sơn 刻khắc 大đại 藏tạng 。 有hữu 計kế 利lợi 而nhi 不bất 計kế 法pháp 者giả 。 則tắc 以dĩ 為vi 與dữ 和hòa 尚thượng 刻khắc 。 莫mạc 若nhược 自tự 刻khắc 。 費phí 少thiểu 而nhi 易dị 成thành 。 且thả 得đắc 我ngã 利lợi 者giả 。 皆giai 我ngã 眷quyến 屬thuộc 僮đồng 僕bộc 。 有hữu 計kế 法pháp 而nhi 不bất 計kế 利lợi 者giả 。 則tắc 以dĩ 為vi 我ngã 但đãn 施thí 錢tiền 與dữ 和hòa 尚thượng 刻khắc 藏tạng 。 渠cừ 真chân 實thật 為vi 我ngã 刻khắc 經kinh 。 我ngã 將tương 無vô 作tác 有hữu 。 必tất 所sở 甘cam 焉yên 。 且thả 佛Phật 語ngữ 無vô 妄vọng 。 我ngã 必tất 賴lại 刻khắc 藏tạng 因nhân 緣duyên 。 借tá 緣duyên 生sanh 而nhi 植thực 無vô 生sanh 之chi 因nhân 。 終chung 當đương 出xuất 苦khổ 。 顧cố 不bất 偉# 哉tai 。 或hoặc 謂vị 計kế 利lợi 者giả 。 不bất 若nhược 計kế 法pháp 者giả 。 達đạt 觀quán 道Đạo 人Nhân 則tắc 不bất 然nhiên 。 計kế 法pháp 固cố 勝thắng 於ư 計kế 利lợi 者giả 。 然nhiên 皆giai 出xuất 有hữu 心tâm 。 豈khởi 若nhược 貧bần 婆bà 聞văn 僧Tăng 乞khất 錢tiền 之chi 聲thanh 未vị 竟cánh 。 信tín 手thủ 將tương 一nhất 破phá 錢tiền 施thí 與dữ 。 謂vị 之chi 有hữu 心tâm 。 貧bần 婆bà 初sơ 不bất 作tác 較giảo 量lượng 功công 德đức 多đa 少thiểu 念niệm 。 謂vị 之chi 無vô 心tâm 。 則tắc 木mộc 偶ngẫu 人nhân 不bất 解giải 布bố 施thí 。 靈linh 山sơn 會hội 上thượng 。 我ngã 大đại 覺giác 老lão 人nhân 拈niêm 花hoa 示thị 眾chúng 。 惟duy 飲ẩm 光quang 破phá 顏nhan 微vi 笑tiếu 。 達đạt 觀quán 道Đạo 人Nhân 向hướng 無vô 公công 道đạo 處xứ 。 作tác 公công 道đạo 斷đoạn 。 以dĩ 為vi 貧bần 婆bà 與dữ 頭đầu 陀đà 。 當đương 并tinh 案án 結kết 欵khoản 。 如như 是thị 則tắc 計kế 法pháp 計kế 利lợi 者giả 。 自tự 知tri 負phụ 墮đọa 也dã 。

金kim 湯thang 大đại 法pháp 。 不bất 越việt 乎hồ 折chiết 攝nhiếp 二nhị 門môn 。 折chiết 則tắc 佛Phật 祖tổ 猶do 有hữu 所sở 訶ha 斥xích 。 況huống 其kỳ 他tha 哉tai 。 惟duy 攝nhiếp 一nhất 門môn 。 網võng 羅la 怯khiếp 弱nhược 之chi 機cơ 盡tận 矣hĩ 。 雖tuy 然nhiên 。 若nhược 未vị 得đắc 佛Phật 祖tổ 之chi 心tâm 。 則tắc 佛Phật 祖tổ 亦diệc 不bất 易dị 罵mạ 。 如như 德đức 山sơn 以dĩ 大đại 藏tạng 為vi 拭thức 瘡sang 紙chỉ 。 布bố 裩# 和hòa 尚thượng 以dĩ 文Văn 殊Thù 普phổ 賢hiền 置trí 裩# 當đương 之chi 間gian 。 不bất 聞văn 諸chư 方phương 具cụ 眼nhãn 尊tôn 宿túc 訶ha 之chi 者giả 。 脫thoát 未vị 得đắc 佛Phật 祖tổ 之chi 心tâm 。 孰thục 同đồng 肯khẳng 首thủ 。 邇nhĩ 來lai 大đại 人nhân 不bất 現hiện 。 魔ma 外ngoại 充sung 斥xích 。 無vô 論luận 黑hắc 白bạch 。 微vi 有hữu 知tri 解giải 。 便tiện 謂vị 已dĩ 了liễu 。 於ư 古cổ 德đức 機cơ 緣duyên 之chi 中trung 。 綱cương 宗tông 不bất 別biệt 。 明minh 暗ám 猶do 豫dự 。 得đắc 為vi 虗hư 名danh 。 甘cam 昧muội 自tự 心tâm 。 強cường/cưỡng 橫hoạnh/hoành 批# 判phán 。 逞sính 一nhất 時thời 之chi 情tình 。 結kết 長trường/trưởng 劫kiếp 之chi 業nghiệp 。 此thử 所sở 謂vị 因nhân 地địa 不bất 真chân 。 果quả 招chiêu 迂# 曲khúc 。 譬thí 如như 紙chỉ 花hoa 終chung 難nạn/nan 結kết 果quả 。 吾ngô 知tri 其kỳ 這giá 點điểm 虗hư 名danh 。 終chung 須tu 亦diệc 自tự 打đả 潑bát 了liễu 。 不bất 若nhược 自tự 附phụ 怯khiếp 弱nhược 隊đội 裡# 。 雖tuy 未vị 得đắc 佛Phật 祖tổ 心tâm 。 且thả 信tín 佛Phật 祖tổ 語ngữ 。 精tinh 嚴nghiêm 奉phụng 行hành 。 敢cảm 保bảo 萬vạn 無vô 一nhất 失thất 。 如như 未vị 能năng 爬# 。 莫mạc 學học 走tẩu 。 多đa 少thiểu 穩ổn 當đương 。 爬# 未vị 能năng 而nhi 強cường/cưỡng 走tẩu 。 吾ngô 知tri 其kỳ 墮đọa 坑khanh 落lạc 壍tiệm 。 終chung 有hữu 日nhật 在tại 。 黃hoàng 龍long 心tâm 始thỉ 了liễu 此thử 事sự 。 故cố 其kỳ 筆bút 頭đầu 三tam 昧muội 。 生sanh 殺sát 縱tung 橫hoành 。 折chiết 攝nhiếp 自tự 在tại 。

貪tham 之chi 與dữ 瞋sân 。 固cố 俱câu 是thị 毒độc 。 然nhiên 莫mạc 若nhược 癡si 之chi 毒độc 尤vưu 甚thậm 。 夫phu 何hà 故cố 。 吾ngô 心tâm 不bất 癡si 。 則tắc 貪tham 與dữ 瞋sân 。 無vô 所sở 從tùng 起khởi 。 及cập 貪tham 瞋sân 既ký 起khởi 。 癡si 而nhi 不bất 覺giác 。 貪tham 則tắc 如như 海hải 吞thôn 流lưu 。 嗔sân 則tắc 如như 火hỏa 燒thiêu 山sơn 。 造tạo 無vô 量lượng 黑hắc 業nghiệp 。 受thọ 苦khổ 長trường/trưởng 劫kiếp 。 難nan 以dĩ 芥giới 石thạch 喻dụ 之chi 。 既ký 究cứu 苦khổ 之chi 所sở 以dĩ 然nhiên 。 則tắc 離ly 癡si 無vô 貪tham 與dữ 嗔sân 。 苦khổ 自tự 何hà 來lai 。 然nhiên 癡si 生sanh 由do 乎hồ 不bất 覺giác 。 不bất 覺giác 復phục 由do 乎hồ 覺giác 。 覺giác 既ký 本bổn 覺giác 。 緣duyên 何hà 生sanh 癡si 耶da 。 以dĩ 其kỳ 覺giác 外ngoại 無vô 覺giác 。 能năng 覺giác 本bổn 覺giác 。 故cố 本bổn 覺giác 亦diệc 不bất 能năng 自tự 覺giác 。 本bổn 覺giác 若nhược 能năng 自tự 覺giác 。 謂vị 之chi 始thỉ 覺giác 則tắc 可khả 。 謂vị 之chi 本bổn 覺giác 。 則tắc 覺giác 外ngoại 有hữu 覺giác 矣hĩ 。 而nhi 本bổn 覺giác 之chi 義nghĩa 安an 在tại 哉tai 。 以dĩ 此thử 觀quán 之chi 。 唯duy 本bổn 覺giác 不bất 能năng 自tự 覺giác 。 所sở 以dĩ 癡si 生sanh 。 癡si 生sanh 起khởi 貪tham 與dữ 瞋sân 。 而nhi 貪tham 瞋sân 之chi 極cực 。 苦khổ 報báo 必tất 酷khốc 。 酷khốc 則tắc 難nan 堪kham 。 難nan 堪kham 必tất 究cứu 苦khổ 毒độc 之chi 所sở 自tự 來lai 。 始thỉ 了liễu 知tri 貪tham 之chi 與dữ 瞋sân 。 初sơ 本bổn 乎hồ 癡si 。 癡si 復phục 本bổn 乎hồ 本bổn 覺giác 。 本bổn 覺giác 則tắc 無vô 所sở 本bổn 。 本bổn 無vô 中trung 邊biên 。 安an 有hữu 內nội 外ngoại 。 靈linh 然nhiên 而nhi 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 則tắc 誰thùy 受thọ 其kỳ 毒độc 。 靈linh 然nhiên 則tắc 癡si 本bổn 自tự 無vô 。 既ký 悟ngộ 此thử 理lý 。 以dĩ 理lý 治trị 情tình 。 情tình 窮cùng 復phục 本bổn 。 本bổn 復phục 而nhi 哀ai 諸chư 未vị 復phục 者giả 。 乃nãi 乘thừa 智trí 願nguyện 之chi 輪luân 。 究cứu 轉chuyển 一nhất 切thiết 。 碾niễn 斷đoạn 癡si 根căn 。 同đồng 登đăng 無vô 上thượng 。 然nhiên 後hậu 乃nãi 快khoái 。 此thử 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 也dã 。 故cố 曰viết 。 淨tịnh 法Pháp 界Giới 身thân 。 本bổn 無vô 出xuất 沒một 。 大đại 悲bi 願nguyện 力lực 。 示thị 現hiện 受thọ 生sanh 。

夫phu 念niệm 息tức 塵trần 忘vong 。 故cố 忘vong 而nhi 無vô 功công 。 塵trần 忘vong 念niệm 息tức 。 故cố 息tức 而nhi 無vô 力lực 。 無vô 功công 無vô 力lực 。 故cố 道đạo 成thành 無vô 作tác 。 無vô 作tác 之chi 作tác 。 違vi 順thuận 解giải 脫thoát 。 違vi 順thuận 解giải 脫thoát 。 根căn 塵trần 熾sí 然nhiên 而nhi 無vô 待đãi 。 以dĩ 熾sí 然nhiên 故cố 。 則tắc 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 故cố 一nhất 針châm 一nhất 線tuyến 之chi 施thí 。 功công 雖tuy 細tế 而nhi 不bất 昧muội 。 以dĩ 無vô 待đãi 故cố 。 故cố 細tế 而nhi 不bất 昧muội 之chi 功công 。 功công 齊tề 等đẳng 空không 之chi 福phước 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 能năng 所sở 未vị 忘vong 。 則tắc 根căn 塵trần 乃nãi 鬼quỷ 獄ngục 之chi 師sư 。 根căn 境cảnh 脫thoát 落lạc 。 則tắc 能năng 所sở 乃nãi 無vô 生sanh 之chi 導đạo 。

何hà 以dĩ 故cố 。 稱xưng 性tánh 而nhi 修tu 。 我ngã 不bất 欲dục 忘vong 。 而nhi 能năng 所sở 自tự 忘vong 。 因nhân 情tình 著trước 力lực 。 我ngã 欲dục 忘vong 而nhi 根căn 塵trần 愈dũ 結kết 。 所sở 以dĩ 得đắc 其kỳ 旨chỉ 也dã 。 熱nhiệt 惱não 凡phàm 夫phu 。 不bất 異dị 道đạo 中trung 之chi 聖thánh 。 失thất 其kỳ 旨chỉ 也dã 。 離ly 欲dục 聖thánh 者giả 。 取thủ 笑tiếu 道đạo 前tiền 之chi 輩bối 。 是thị 故cố 有hữu 志chí 於ư 出xuất 世thế 者giả 。 必tất 先tiên 知tri 而nhi 後hậu 行hành 。 則tắc 功công 不bất 虗hư 棄khí 。 不bất 知tri 而nhi 行hành 。 雖tuy 舍xá 身thân 命mạng 等đẳng 恆Hằng 河Hà 沙sa 數số 。 終chung 成thành 業nghiệp 苦khổ 者giả 也dã 。

即tức 用dụng 而nhi 酬thù 。 數số 外ngoại 無vô 知tri 。 故cố 離ly 數số 無vô 知tri 。 離ly 知tri 無vô 數số 。 數số 未vị 嘗thường 數số 。 故cố 何hà 數số 非phi 知tri 。 知tri 未vị 嘗thường 知tri 。 故cố 何hà 知tri 非phi 數số 。 如như 是thị 了liễu 知tri 。 自tự 然nhiên 能năng 所sở 不bất 立lập 。 而nhi 用dụng 不bất 昧muội 。 故cố 曰viết 即tức 用dụng 而nhi 酬thù 。 初sơ 無vô 聖thánh 凡phàm 。 用dụng 處xứ 無vô 疑nghi 。 雖tuy 涉thiệp 死tử 生sanh 好hảo 惡ác 之chi 塲# 。 知tri 本bổn 不bất 累lũy/lụy/luy 。 累lũy/lụy/luy 則tắc 非phi 用dụng 也dã 。 故cố 宗tông 門môn 貴quý 用dụng 處xứ 不bất 昧muội 。 不bất 昧muội 即tức 照chiếu 到đáo 耳nhĩ 。 約ước 教giáo 而nhi 酬thù 。 雖tuy 等đẳng 覺giác 亦diệc 有hữu 所sở 知tri 愚ngu 兩lưỡng 種chủng 。 不bất 能năng 破phá 盡tận 。 至chí 玅# 覺giác 則tắc 無vô 愚ngu 可khả 破phá 矣hĩ 。 此thử 論luận 說thuyết 到đáo 。 不bất 拘câu 用dụng 到đáo 也dã 。 若nhược 伶# 利lợi 作tác 家gia 。 待đãi 渠cừ 問vấn 時thời 。 伸thân 一nhất 指chỉ 。 反phản 問vấn 渠cừ 知tri 此thử 指chỉ 否phủ/bĩ 。 彼bỉ 曰viết 知tri 。 則tắc 曰viết 。 識thức 得đắc 一nhất 。 萬vạn 事sự 畢tất 。 更cánh 問vấn 甚thậm 齊tề 頭đầu 數số 。 不bất 齊tề 頭đầu 數số 。 渠cừ 若nhược 不bất 薦tiến 。 我ngã 且thả 出xuất 身thân 去khứ 也dã 。 右hữu 紫tử 栢# 老lão 人nhân 說thuyết 老lão 婆bà 禪thiền 。 誑cuống 嚇# 禪thiền 雛sồ 。 不bất 知tri 是thị 甚thậm 麼ma 心tâm 行hành 。 疑nghi 則tắc 參tham 取thủ 。

法pháp 無vô 可khả 喻dụ 。 法pháp 若nhược 可khả 喻dụ 。 法pháp 亦diệc 喻dụ 也dã 。 惟duy 聖thánh 人nhân 知tri 法pháp 不bất 可khả 喻dụ 。 而nhi 種chủng 種chủng 喻dụ 之chi 者giả 。 不bất 過quá 一nhất 時thời 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 空không 。 空không 雖tuy 無vô 際tế 。 而nhi 不bất 能năng 出xuất 生sanh 一nhất 切thiết 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 地địa 。 地địa 雖tuy 能năng 出xuất 生sanh 。 而nhi 有hữu 邊biên 畔bạn 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 水thủy 。 水thủy 雖tuy 融dung 通thông 。 而nhi 有hữu 枯khô 竭kiệt 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 風phong 。 風phong 雖tuy 鼓cổ 舞vũ 萬vạn 物vật 。 而nhi 有hữu 息tức 滅diệt 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 火hỏa 。 火hỏa 雖tuy 明minh 能năng 破phá 暗ám 。 不bất 可khả 攖# 觸xúc 。 觸xúc 而nhi 附phụ 物vật 則tắc 生sanh 。 離ly 物vật 即tức 滅diệt 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 樹thụ 。 樹thụ 雖tuy 能năng 種chủng 種chủng 花hoa 果quả 。 而nhi 離ly 地địa 則tắc 根căn 無vô 所sở 托thác 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 蓮liên 花hoa 。 雖tuy 花hoa 果quả 同đồng 時thời 。 而nhi 離ly 水thủy 不bất 有hữu 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 薝chiêm 蔔bặc 。 薝chiêm 蔔bặc 雖tuy 香hương 。 秋thu 風phong 忽hốt 生sanh 。 香hương 亦diệc 隨tùy 盡tận 。 若nhược 喻dụ 以dĩ 摩ma 牟mâu 夜dạ 光quang 。 兩lưỡng 者giả 雖tuy 葢# 世thế 奇kỳ 寶bảo 。 而nhi 不bất 若nhược 法pháp 之chi 虗hư 徹triệt 靈linh 通thông 也dã 。 至chí 於ư 喻dụ 以dĩ 龍long 。 喻dụ 以dĩ 師sư 子tử 。 喻dụ 以dĩ 大đại 人nhân 。 喻dụ 以dĩ 王vương 。 喻dụ 父phụ 。 喻dụ 母mẫu 。 喻dụ 大đại 。 喻dụ 小tiểu 。 喻dụ 長trường/trưởng 。 喻dụ 廣quảng 。 喻dụ 方phương 。 喻dụ 圓viên 。 喻dụ 曲khúc 。 喻dụ 直trực 。 喻dụ 動động 。 喻dụ 靜tĩnh 。 喻dụ 屈khuất 。 喻dụ 伸thân 。 喻dụ 待đãi 。 喻dụ 無vô 待đãi 。 要yếu 而nhi 言ngôn 之chi 。 百bách 喻dụ 千thiên 喻dụ 。 法pháp 不bất 可khả 喻dụ 也dã 。 余dư 故cố 曰viết 。 喻dụ 者giả 。 聖thánh 人nhân 一nhất 時thời 應ưng 物vật 之chi 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 是thị 以dĩ 執chấp 喻dụ 而nhi 難nạn/nan 法pháp 。 不bất 知tri 法Pháp 者giả 也dã 。

夫phu 根căn 之chi 與dữ 塵trần 。 初sơ 非phi 兩lưỡng 物vật 。 眾chúng 人nhân 不bất 了liễu 。 橫hoạnh/hoành 計kế 成thành 迷mê 。 如như 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 觀quán 之chi 。 見kiến 雖tuy 非phi 樹thụ 。 離ly 見kiến 無vô 樹thụ 。 樹thụ 雖tuy 非phi 見kiến 。 離ly 樹thụ 無vô 見kiến 。 以dĩ 離ly 見kiến 無vô 樹thụ 。 故cố 樹thụ 有hữu 而nhi 非phi 存tồn 。 以dĩ 離ly 樹thụ 無vô 見kiến 。 故cố 見kiến 有hữu 而nhi 無vô 我ngã 。 樹thụ 有hữu 非phi 存tồn 。 雖tuy 萬vạn 象tượng 縱tung 橫hoành 而nhi 無vô 物vật 當đương 情tình 。 見kiến 有hữu 無vô 我ngã 。 即tức 熾sí 然nhiên 分phân 別biệt 而nhi 無vô 我ngã 當đương 物vật 。 根căn 之chi 與dữ 塵trần 。 往vãng 復phục 觀quán 察sát 。 兩lưỡng 無vô 所sở 當đương 。 而nhi 眾chúng 人nhân 於ư 兩lưỡng 無vô 所sở 當đương 之chi 塲# 。 境cảnh 分phần/phân 好hảo 醜xú 。 心tâm 存tồn 愛ái 憎tăng 。 萬vạn 死tử 不bất 知tri 。 得đắc 非phi 開khai 眼nhãn 作tác 夢mộng 者giả 哉tai 。

夫phu 婬dâm 習tập 不bất 難nan 克khắc 。 難nạn/nan 在tại 知tri 婬dâm 之chi 所sở 以dĩ 然nhiên 。 所sở 以dĩ 然nhiên 明minh 。 則tắc 能năng 尋tầm 流lưu 而nhi 得đắc 源nguyên 矣hĩ 。 流lưu 譬thí 心tâm 也dã 。 水thủy 喻dụ 性tánh 也dã 。 水thủy 本bổn 靜tĩnh 而nhi 流lưu 動động 。 能năng 了liễu 動động 外ngoại 無vô 靜tĩnh 。 則tắc 心tâm 可khả 以dĩ 復phục 性tánh 也dã 。 心tâm 既ký 可khả 以dĩ 復phục 性tánh 。 率suất 性tánh 而nhi 治trị 習tập 。 猶do 殘tàn 雪tuyết 撲phác 紅hồng 爐lô 之chi 焰diễm 。 習tập 豈khởi 能năng 久cửu 停đình 者giả 哉tai 。 雖tuy 然nhiên 復phục 性tánh 不bất 易dị 。 苟cẩu 非phi 達đạt 心tâm 無vô 體thể 。 全toàn 性tánh 為vi 心tâm 。 其kỳ 孰thục 能năng 之chi 。

夫phu 惡ác 無vô 大đại 小tiểu 。 善thiện 無vô 淺thiển 深thâm 。 而nhi 有hữu 心tâm 為vi 之chi 。 則tắc 罪tội 大đại 功công 微vi 。 何hà 哉tai 。 良lương 以dĩ 無vô 知tri 為vi 惡ác 。 雖tuy 有hữu 丘khâu 山sơn 之chi 罪tội 。 而nhi 君quân 子tử 詧# 其kỳ 無vô 知tri 。 猶do 乃nãi 恕thứ 之chi 。 故cố 物vật 莫mạc 不bất 善thiện 於ư 有hữu 心tâm 。 有hữu 心tâm 為vi 善thiện 。 則tắc 有hữu 執chấp 。 有hữu 執chấp 則tắc 有hữu 邊biên 際tế 。 唯duy 無vô 心tâm 為vi 善thiện 者giả 。 始thỉ 福phước 等đẳng 虗hư 空không 耳nhĩ 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 有hữu 心tâm 為vi 善thiện 尚thượng 不bất 可khả 。 況huống 有hữu 心tâm 為vi 惡ác 乎hồ 。

易dị 戒giới 有hữu 心tâm 。 老lão 亦diệc 戒giới 有hữu 心tâm 。 然nhiên 觀quán 其kỳ 象tượng 而nhi 察sát 其kỳ 爻hào 。 亦diệc 未vị 始thỉ 無vô 心tâm 也dã 。 老lão 亦diệc 不bất 敢cảm 為vi 天thiên 下hạ 先tiên 。 而nhi 不bất 敢cảm 者giả 。 寧ninh 非phi 有hữu 心tâm 乎hồ 。 故cố 有hữu 心tâm 無vô 心tâm 。 唯duy 聖thánh 人nhân 善thiện 用dụng 之chi 。 無vô 入nhập 而nhi 不bất 可khả 也dã 。 自tự 非phi 聖thánh 人nhân 。 不bất 唯duy 有hữu 心tâm 有hữu 過quá 。 即tức 無vô 心tâm 亦diệc 未vị 嘗thường 無vô 過quá 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 則tắc 初sơ 心tâm 之chi 人nhân 。 如như 何hà 作tác 功công 。 能năng 辨biện 此thử 者giả 。 可khả 以dĩ 讀đọc 易dị 老lão 。

予# 受thọ 性tánh 疎sơ 放phóng 。 懶lãn 於ư 拘câu 檢kiểm 。 雖tuy 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 忽hốt 略lược 繩thằng 墨mặc 。 本bổn 圖đồ 有hữu 益ích 。 乃nãi 反phản 致trí 損tổn 。 如như 內nội 典điển 之chi 於ư 外ngoại 書thư 。 滿mãn 字tự 之chi 於ư 半bán 字tự 。 凡phàm 百bách 安an 置trí 。 必tất 有hữu 倫luân 次thứ 。 以dĩ 不bất 知tri 故cố 。 每mỗi 犯phạm 顛điên 錯thác 。 及cập 閱duyệt 大Đại 藏Tạng 經Kinh 。 始thỉ 痛thống 悔hối 而nhi 改cải 之chi 。 永vĩnh 不bất 敢cảm 以dĩ 外ngoại 書thư 。 加gia 於ư 內nội 典điển 之chi 上thượng 。 以dĩ 半bán 字tự 越việt 於ư 滿mãn 字tự 之chi 先tiên 。 何hà 者giả 。 經Kinh 云vân 不bất 辨biện 半bán 滿mãn 。 忽hốt 略lược 內nội 外ngoại 。 凡phàm 所sở 生sanh 處xứ 。 於ư 般Bát 若Nhã 種chủng 。 永vĩnh 不bất 清thanh 楚sở 。 及cập 遭tao 面diện 貌mạo 不bất 端đoan 嚴nghiêm 報báo 。 萬vạn 歷lịch 壬nhâm 辰thần 。 於ư 龍long 泉tuyền 寺tự 。 燈đăng 下hạ 偶ngẫu 見kiến 案án 上thượng 眾chúng 書thư 堆đôi 疊điệp 。 不bất 辨biện 內nội 外ngoại 。 甚thậm 驚kinh 怖bố 之chi 。 夫phu 苟cẩu 欲dục 拔bạt 苦khổ 。 非phi 般Bát 若Nhã 為vi 迅tấn 航# 。 迷mê 津tân 曷hạt 渡độ 。 非phi 智trí 慧tuệ 為vi 燈đăng 燭chúc 。 重trọng/trùng 昏hôn 寧ninh 曉hiểu 。 故cố 有hữu 志chí 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 者giả 。 脫thoát 般Bát 若Nhã 種chủng 子tử 不bất 清thanh 。 如như 蒸chưng 沙sa 為vi 飯phạn 。 縱túng/tung 經kinh 累lũy 劫kiếp 。 即tức 名danh 熱nhiệt 沙sa 。 終chung 不bất 成thành 飯phạn 。 因nhân 書thư 此thử 以dĩ 自tự 警cảnh 云vân 。

迦ca 旃chiên 延diên 有hữu 慧tuệ 辨biện 。 善thiện 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 以dĩ 解giải 行hành 稱xưng 第đệ 一nhất 。 常thường 宴yến 坐tọa 樹thụ 下hạ 。 有hữu 外ngoại 道đạo 問vấn 曰viết 。 以dĩ 我ngã 觀quán 世thế 人nhân 。 但đãn 有hữu 此thử 世thế 。 更cánh 無vô 他tha 世thế 。 可khả 得đắc 然nhiên 乎hồ 。 迦ca 旃chiên 延diên 曰viết 。 今kim 此thử 日nhật 月nguyệt 。 為vi 天thiên 為vi 人nhân 。 為vi 此thử 世thế 。 為vi 他tha 世thế 耶da 。 若nhược 無vô 他tha 世thế 。 則tắc 無vô 日nhật 月nguyệt 矣hĩ 。 外ngoại 道đạo 俛miễn 首thủ 。 如như 是thị 轉chuyển 折chiết 幾kỷ 十thập 。 而nhi 外ngoại 道đạo 情tình 枯khô 智trí 訖ngật 。 遂toại 歸quy 依y 之chi 。 或hoặc 者giả 問vấn 佛Phật 。 迦ca 旃chiên 延diên 。 富phú 樓lâu 那na 。 皆giai 有hữu 慧tuệ 辯biện 。 何hà 故cố 。 佛Phật 曰viết 。 渠cừ 二nhị 人nhân 多đa 生sanh 修tu 。 無vô 我ngã 觀quán 故cố 。 曰viết 。 修tu 無vô 我ngã 觀quán 何hà 以dĩ 得đắc 慧tuệ 辯biện 。 佛Phật 曰viết 。 汝nhữ 不bất 見kiến 鐘chung 鼓cổ 乎hồ 。 本bổn 無vô 心tâm 念niệm 。 而nhi 隨tùy 扣khấu 隨tùy 應ứng 。 以dĩ 其kỳ 內nội 本bổn 空không 故cố 也dã 。 問vấn 者giả 始thỉ 解giải 。

念niệm 佛Phật 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 之chi 義nghĩa 。 義nghĩa 在tại 平bình 生sanh 持trì 念niệm 。 至chí 於ư 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 。 但đãn 知tri 娑sa 婆bà 是thị 極cực 苦khổ 之chi 場tràng 。 淨tịnh 土độ 是thị 極cực 樂lạc 之chi 地địa 。 譬thí 如như 魚ngư 鳥điểu 。 身thân 在tại 籠lung 檻hạm 之chi 內nội 。 心tâm 飛phi 籠lung 檻hạm 之chi 外ngoại 。 念niệm 佛Phật 人nhân 以dĩ 娑sa 婆bà 為vi 籠lung 檻hạm 。 以dĩ 淨tịnh 土độ 為vi 空không 水thủy 。 厭yếm 慕mộ 純thuần 熟thục 。 故cố 捨xả 命mạng 時thời 。 心tâm 中trung 娑sa 婆bà 之chi 欲dục 。 了liễu 無vô 芥giới 許hứa 。 所sở 以dĩ 無vô 論luận 其kỳ 罪tội 業nghiệp 之chi 輕khinh 重trọng 。 直trực 往vãng 無vô 疑nghi 耳nhĩ 。 倘thảng 平bình 生sanh 念niệm 佛Phật 雖tuy 久cửu 。 及cập 至chí 捨xả 命mạng 。 娑sa 婆bà 欲dục 習tập 不bất 忘vong 。 淨tịnh 土độ 觀quán 想tưởng 不bất 一nhất 。 如như 此thử 等đẳng 人nhân 。 亦diệc 謂vị 念niệm 佛Phật 可khả 以dĩ 帶đái 業nghiệp 。 往vãng 生sanh 淨tịnh 土độ 。 以dĩ 義nghĩa 裁tài 之chi 。 往vãng 生sanh 必tất 難nạn/nan 。 故cố 廬lư 山sơn 先tiên 造tạo 法pháp 性tánh 論luận 。 次thứ 開khai 白bạch 蓮liên 社xã 。 非phi 無vô 以dĩ 也dã 。 葢# 法pháp 性tánh 不bất 明minh 。 則tắc 情tình 關quan 不bất 破phá 。 情tình 關quan 不bất 破phá 。 則tắc 身thân 心tâm 執chấp 受thọ 。 終chung 不bất 能năng 消tiêu 釋thích 。 以dĩ 執chấp 受thọ 未vị 消tiêu 釋thích 。 故cố 於ư 飲ẩm 食thực 男nam 女nữ 之chi 欲dục 根căn 。 斷đoạn 不bất 能năng 拔bạt 。 所sở 以dĩ 口khẩu 念niệm 彌di 陀đà 。 神thần 馳trì 欲dục 境cảnh 。 如như 先tiên 以dĩ 破phá 身thân 心tâm 之chi 方phương 。 教giáo 之chi 漸tiệm 習tập 而nhi 熟thục 。 則tắc 能năng 了liễu 知tri 身thân 與dữ 心tâm 皆giai 非phi 吾ngô 有hữu 。 此thử 解giải 若nhược 成thành 。 則tắc 身thân 心tâm 執chấp 受thọ 雖tuy 未vị 頓đốn 破phá 。 然nhiên 較giảo 之chi 常thường 人nhân 。 高cao 明minh 遠viễn 矣hĩ 。 破phá 身thân 心tâm 之chi 方phương 。 莫mạc 若nhược 毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 傳truyền 心tâm 前tiền 半bán 偈kệ 。 最tối 為vi 捷tiệp 要yếu 。 或hoặc 先tiên 持trì 千thiên 萬vạn 過quá 。 五ngũ 百bách 萬vạn 過quá 。 三tam 百bách 萬vạn 過quá 。 持trì 數số 完hoàn 滿mãn 。 徐từ 為vi 持trì 偈kệ 者giả 開khai 解giải 之chi 。 自tự 然nhiên 身thân 心tâm 橫hoạnh/hoành 計kế 。 便tiện 大đại 輕khinh 了liễu 。 此thử 計kế 既ký 輕khinh 。 即tức 以dĩ 持trì 偈kệ 之chi 心tâm 。 持trì 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 專chuyên 想tưởng 西tây 方phương 。 至chí 捨xả 命mạng 時thời 。 則tắc 娑sa 婆bà 欲dục 念niệm 。 不bất 待đãi 著trước 力lực 然nhiên 後hậu 始thỉ 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 乘thừa 解giải 專chuyên 想tưởng 故cố 。 古cổ 德đức 曰viết 。 先tiên 了liễu 身thân 心tâm 非phi 有hữu 。 此thử 智trí 既ký 開khai 。 專chuyên 心tâm 念niệm 佛Phật 。 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 。 九cửu 人nhân 念niệm 佛Phật 。 我ngã 敢cảm 保bảo 他tha 無vô 一nhất 人nhân 不bất 生sanh 淨tịnh 土độ 者giả 。 此thử 義nghĩa 亦diệc 本bổn 廬lư 山sơn 先tiên 造tạo 法pháp 性tánh 論luận 。 開khai 眾chúng 生sanh 知tri 解giải 。 次thứ 建kiến 白bạch 蓮liên 社xã 。 成thành 眾chúng 生sanh 之chi 行hành 而nhi 來lai 也dã 。

予# 聞văn 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 。 初sơ 因nhân 古cổ 觀quán 音âm 佛Phật 而nhi 發phát 心tâm 曰viết 。 我ngã 若nhược 成thành 佛Phật 。 等đẳng 觀Quán 音Âm 如Như 來Lai 。 以dĩ 聞văn 思tư 修tu 三tam 慧tuệ 。 自tự 入nhập 。 教giáo 他tha 入nhập 。 由do 聞văn 而nhi 思tư 。 由do 思tư 而nhi 精tinh 。 由do 精tinh 而nhi 遺di 聞văn 。 聞văn 遺di 則tắc 所sở 忘vong 。 所sở 忘vong 則tắc 聞văn 盡tận 。 以dĩ 如như 是thị 三tam 昧muội 。 熏huân 以dĩ 悲bi 智trí 。 治trị 往vãng 劫kiếp 之chi 染nhiễm 習tập 。 陶đào 鑄chú 眾chúng 生sanh 之chi 黑hắc 業nghiệp 。 一nhất 切thiết 眾chúng 中trung 。 亦diệc 如như 我ngã 等đẳng 。 此thử 願nguyện 不bất 成thành 。 誓thệ 不bất 成thành 佛Phật 。 然nhiên 於ư 六lục 根căn 之chi 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 惟duy 用dụng 耳nhĩ 根căn 開khai 圓viên 通thông 之chi 門môn 者giả 。 其kỳ 本bổn 願nguyện 應ưng 娑sa 婆bà 之chi 機cơ 。 又hựu 此thử 以dĩ 音âm 聞văn 為vi 教giáo 體thể 。 所sở 以dĩ 餘dư 方phương 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 數số 等đẳng 微vi 塵trần 。 非phi 有hữu 慚tàm 德đức 。 迦ca 文văn 揀giản 而nhi 退thoái 之chi 。 而nhi 獨độc 進tiến 觀quán 世thế 音âm 者giả 。 以dĩ 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 應ưng 當đương 餘dư 方phương 。 惟duy 觀quán 音âm 大Đại 士Sĩ 。 獨độc 當đương 應ưng 此thử 方phương 故cố 也dã 。 即tức 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 感cảm 應ứng 之chi 道đạo 。 若nhược 針châm 芥giới 函hàm 葢# 。 毫hào 釐li 有hữu 差sai 。 便tiện 不bất 恰kháp 好hảo/hiếu 矣hĩ 。 雖tuy 神thần 通thông 智trí 巧xảo 。 於ư 恰kháp 好hảo/hiếu 中trung 莫mạc 能năng 作tác 小tiểu 方phương 便tiện 。 如như 方phương 便tiện 可khả 作tác 。 則tắc 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 豈khởi 無vô 神thần 通thông 智trí 巧xảo 哉tai 。 予# 少thiểu 時thời 。 似tự 與dữ 觀Quán 世Thế 音Âm 。 有hữu 大đại 因nhân 緣duyên 。 不bất 然nhiên 。 予# 初sơ 不bất 知tri 大Đại 悲Bi 菩Bồ 薩Tát 為vi 何hà 神thần 。 予# 將tương 祝chúc 髮phát 忽hốt 生sanh 變biến 心tâm 。 自tự 思tư 曰viết 。 我ngã 不bất 祝chúc 髮phát 亦diệc 可khả 修tu 行hành 。 何hà 必tất 祝chúc 之chi 。 須tu 頭đầu 光quang 然nhiên 後hậu 能năng 修tu 哉tai 。 眾chúng 助trợ 緣duyên 者giả 。 聞văn 予# 言ngôn 皆giai 為vi 之chi 變biến 色sắc 。 率suất 多đa 不bất 樂lạc 。

時thời 予# 偶ngẫu 睡thụy 。 睡thụy 中trung 見kiến 一nhất 老lão 僧Tăng 立lập 於ư 東đông 南nam 空không 中trung 。 遙diêu 指chỉ 西tây 南nam 。 一nhất 無vô 所sở 言ngôn 。 予# 因nhân 指chỉ 掉trạo 頭đầu 。 則tắc 見kiến 西tây 南nam 。 有hữu 一nhất 舟chu 滿mãn 載tái 黑hắc 白bạch 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 念niệm 南Nam 無mô 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 佛Phật 聲thanh 入nhập 耳nhĩ 。 五ngũ 內nội 清thanh 涼lương 。 悅duyệt 豫dự 難nạn/nan 狀trạng 。 急cấp 走tẩu 欲dục 登đăng 其kỳ 舟chu 。 然nhiên 竟cánh 不bất 及cập 而nhi 夢mộng 醒tỉnh 。 謂vị 助trợ 緣duyên 者giả 。 言ngôn 夢mộng 中trung 之chi 異dị 。 僉thiêm 曰viết 。 公công 既ký 發phát 心tâm 祝chúc 髮phát 。 中trung 道đạo 而nhi 輒triếp 變biến 。 公công 與dữ 觀Quán 世Thế 音Âm 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 大đại 因nhân 緣duyên 。 菩Bồ 薩Tát 因nhân 現hiện 比Bỉ 丘Khâu 身thân 。 而nhi 為vi 公công 說thuyết 法Pháp 。 予# 曰viết 。 了liễu 無vô 一nhất 言ngôn 。 但đãn 手thủ 指chỉ 而nhi 已dĩ 。 何hà 曾tằng 說thuyết 法Pháp 。 眾chúng 中trung 有hữu 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 指chỉ 為vi 舌thiệt 。 說thuyết 法Pháp 已dĩ 竟cánh 。 公công 自tự 不bất 解giải 耳nhĩ 。 予# 聞văn 此thử 音âm 。 而nhi 祝chúc 髮phát 之chi 心tâm 。 始thỉ 判phán 然nhiên 無vô 惑hoặc 。 既ký 祝chúc 髮phát 之chi 後hậu 。 以dĩ 予# 多đa 生sanh 習tập 染nhiễm 。 兼kiêm 受thọ 性tánh 精tinh 悍hãn 。 雖tuy 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 如Như 來Lai 繩thằng 墨mặc 之chi 度độ 。 不bất 無vô 忽hốt 略lược 。 此thử 豈khởi 獨độc 自tự 心tâm 了liễu 了liễu 。 亦diệc 難nạn/nan 逃đào 大đại 悲bi 。 他tha 心tâm 道Đạo 眼nhãn 之chi 所sở 照chiếu 燭chúc 也dã 。 嗚ô 呼hô 。 予# 祝chúc 髮phát 將tương 三tam 十thập 餘dư 年niên 。 於ư 萬vạn 歷lịch 戊# 戌tuất 三tam 月nguyệt 初sơ 二nhị 日nhật 。 停đình 舟chu 於ư 襄tương 河hà 之chi 岸ngạn 。 適thích 有hữu 二nhị 三tam 隣lân 船thuyền 。 皆giai 進tiến 武võ 當đương 香hương 者giả 。 自tự 暮mộ 達đạt 旦đán 。 焚phần 香hương 誦tụng 經Kinh 似tự 若nhược 不bất 輟chuyết 。 且thả 皆giai 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 呼hô 南Nam 無mô 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 聲thanh 入nhập 睡thụy 耳nhĩ 。 予# 不bất 覺giác 寸thốn 衷# 刺thứ 然nhiên 。 此thử 我ngã 三tam 十thập 年niên 前tiền 。 將tương 祝chúc 髮phát 時thời 。 所sở 夢mộng 之chi 境cảnh 也dã 。 又hựu 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 輔phụ 弼bật 之chi 臣thần 。 今kim 彼bỉ 眾chúng 朝triêu 玄huyền 武võ 。 而nhi 稱xưng 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 者giả 。 則tắc 玄huyền 武võ 即tức 觀quán 世thế 音âm 之chi 化hóa 身thân 。 應ưng 此thử 方phương 之chi 機cơ 。 未vị 可khả 知tri 也dã 。 又hựu 是thị 夜dạ 。 予# 合hợp 眼nhãn 頃khoảnh 。 夢mộng 一nhất 僧Tăng 持trì 三tam 軸trục 像tượng 設thiết 。 欲dục 予# 觀quán 看khán 。 及cập 展triển 而nhi 視thị 之chi 。 則tắc 呂lữ 純thuần 陽dương 。 與dữ 觀Quán 世Thế 音Âm 。 菩Bồ 薩Tát 像tượng 也dã 。 絹quyên 皆giai 新tân 。 筆bút 氣khí 亦diệc 新tân 。 非phi 妙diệu 手thủ 不bất 能năng 寫tả 。 予# 意ý 得đắc 古cổ 者giả 始thỉ 妙diệu 。 此thử 僧Tăng 曰viết 。 我ngã 有hữu 古cổ 觀quán 音âm 一nhất 幅# 。 汝nhữ 可khả 供cúng 養dường 。 予# 即tức 展triển 視thị 之chi 。 果quả 絹quyên 舊cựu 。 像tượng 亦diệc 似tự 舊cựu 。 且thả 有hữu 一nhất 童đồng 子tử 。 喃nẩm 喃nẩm 而nhi 謂vị 予# 曰viết 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 靈linh 感cảm 異dị 常thường 。 當đương 受thọ 之chi 。 予# 夢mộng 醒tỉnh 。 追truy 感cảm 往vãng 曾tằng 朝triêu 武võ 當đương 。 中trung 道đạo 大đại 病bệnh 。 至chí 襄tương 陽dương 病bệnh 愈dũ 甚thậm 。 偕giai 行hành 者giả 僉thiêm 曰viết 。 子tử 不bất 能năng 上thượng 山sơn 矣hĩ 。 予# 強cường/cưỡng 起khởi 露lộ 坐tọa 。 忽hốt 有hữu 清thanh 風phong 。 一nhất 觸xúc 頭đầu 面diện 。 頓đốn 覺giác 病bệnh 稍sảo 愈dũ 。 胸hung 次thứ 亦diệc 暢sướng 然nhiên 。 因nhân 而nhi 偕giai 眾chúng 上thượng 山sơn 。 惟duy 行hành 路lộ 時thời 了liễu 然nhiên 無vô 病bệnh 。 及cập 至chí 旅lữ 邸để 。 則tắc 病bệnh 復phục 重trùng 。 眾chúng 曰viết 於ư 此thử 且thả 止chỉ 。 俟sĩ 病bệnh 好hảo/hiếu 再tái 上thượng 山sơn 未vị 晚vãn 也dã 。 予# 聞văn 而nhi 不bất 然nhiên 。 明minh 日nhật 復phục 強cường/cưỡng 起khởi 。 至chí 好hảo/hiếu 漢hán 坡# 。 則tắc 病bệnh 全toàn 愈dũ 矣hĩ 。 於ư 是thị 進tiến 黃hoàng 金kim 殿điện 。 禮lễ 玄huyền 帝đế 聖thánh 容dung 。 且thả 私tư 感cảm 謝tạ 帝đế 之chi 靈linh 祐hựu 。 使sử 我ngã 大đại 病bệnh 頓đốn 瘳sưu 。 還hoàn 至chí 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 宮cung 。 對đối 帝đế 像tượng 立lập 誓thệ 曰viết 。 我ngã 若nhược 不bất 祝chúc 髮phát 為vi 僧Tăng 。 學học 無vô 上thượng 道Đạo 。 則tắc 長trường/trưởng 劫kiếp 當đương 墮đọa 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 異dị 哉tai 。 臨lâm 祝chúc 髮phát 則tắc 觀quán 音âm 現hiện 比Bỉ 丘Khâu 身thân 而nhi 度độ 我ngã 。 朝triêu 武võ 當đương 則tắc 觀quán 音âm 現hiện 玄huyền 帝đế 身thân 而nhi 靈linh 祐hựu 我ngã 。 媿quý 予# 小tiểu 子tử 。 業nghiệp 重trọng 垢cấu 深thâm 。 天thiên 機cơ 魯lỗ 鈍độn 。 道đạo 不bất 勝thắng 習tập 。 識thức 不bất 知tri 微vi 。 忝thiểm 為vi 比Bỉ 丘Khâu 三tam 十thập 餘dư 年niên 。 大đại 悲bi 重trọng 恩ân 。 君quân 親thân 厚hậu 德đức 。 皆giai 未vị 能năng 酬thù 纖tiêm 毫hào 於ư 萬vạn 一nhất 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 猶do 孩hài 而nhi 不bất 舍xá 。 復phục 於ư 夢mộng 現hiện 比Bỉ 丘Khâu 身thân 。 授thọ 菩Bồ 薩Tát 像tượng 於ư 小tiểu 子tử 。 小tiểu 子tử 夢mộng 醒tỉnh 而nhi 痛thống 感cảm 。 乃nãi 忘vong 其kỳ 鄙bỉ 陋lậu 。 序tự 祝chúc 髮phát 之chi 顛điên 末mạt 。 始thỉ 始thỉ 終chung 終chung 。 若nhược 一nhất 鏡kính 現hiện 三tam 世thế 去khứ 來lai 之chi 像tượng 。 絲ti 毫hào 無vô 昧muội 。 亦diệc 欲dục 世thế 之chi 人nhân 。 知tri 玄huyền 帝đế 實thật 大đại 悲bi 之chi 化hóa 身thân 也dã 。 且thả 見kiến 小tiểu 子tử 發phát 心tâm 之chi 因nhân 。 實thật 亦diệc 帝đế 之chi 所sở 發phát 起khởi 也dã 。 然nhiên 圓viên 淨tịnh 陳trần 居cư 士sĩ 之chi 德đức 。 助trợ 我ngã 猶do 不bất 淺thiển 者giả 。 我ngã 若nhược 得đắc 道Đạo 。 首thủ 先tiên 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 聞văn 思tư 修tu 三tam 昧muội 度độ 之chi 。 則tắc 觀quán 音âm 之chi 照chiếu 燭chúc 。 乃nãi 無vô 媿quý 焉yên 。

紫tử 栢# 老lão 人nhân 集tập 卷quyển 之chi 二nhị