Chỉ Quán

Chỉ-Quán

Từ điển Đạo Uyển

止觀; C: zhǐguān; J: shikan; S: śamatha-vipaś-yanā; P: samatha-vipassanā; J: shikan;

  1. Hai pháp thiền căn bản của Phật giáo: chỉ (止, còn gọi xa-ma-tha 奢摩他, s: śamatha) và quán (觀, tì-bà-xá-na 毘婆舍那, s: vipaśyanā). Chỉ thường được dịch sang tiếng Anh là “stabilizing meditation” và “calm abiding.” Là pháp tu thiền nhắm vào làm an tĩnh tâm ý và phát huy sức tập trung (định 定). Quán được dịch là “phân tích” hay “quán sát rõ ràng”, là áp dụng định lực quán sát sự biểu hiện một ý niệm dẫn đến thực tại trong Phật pháp, như duyên khởi (縁起);
  2. Viết tắt tên bài luận giải Ma-ha chỉ quán (摩訶止觀).
    Một phép tu đặc biệt của Thiên Thai tông ở Trung Quốc. “Chỉ” nói sự lặng yên, tịch tĩnh của tâm thức, đạt cảnh vô phân biệt, “Quán” là quán xét phù hợp với sự thật. Chỉ là trạng thái phải đạt được để có thể quán xét đúng đắn. Các vị luận sư ví Chỉ như một hồ nước tĩnh lặng và Quán là những con cá bơi lượn. Trong một số tác phẩm được lưu hành tại Trung Quốc, Nhật Bản và Việt Nam, phép Chỉ-Quán được truyền bá rộng rãi, nhất là Ma-ha chỉ quán của Trí Khải Ðại sư.
    Cách tu tập Chỉ-Quán bao gồm hai phần: Phần chuẩn bị và phần chính. Phần chuẩn bị bao gồm: tạo điều kiện thuận lợi cho việc tu tập (順境; thuận cảnh); giảm các nhu cầu hằng ngày (少慾; thiểu dục); điều hoà các hoạt động hằng ngày như ăn uống, ngủ, thân, hơi thở và tâm (離多所作; li đa sở tác); chuyên chú vào việc trì giới (清淨律儀; thanh tịnh luật nghi).
    Trong phần chính, hành giả thực hiện nhiều cách Chỉ-Quán khác nhau.

Người ta phân biệt ba cách tu chỉ:

  1. Chú tâm vào chóp mũi;
  2. Thuần phục tâm bằng cách nhận ra sự khởi động, phát sinh của ý nghĩ và lập tức gián đoạn nó ngay;
  3. Nhận thức được nguyên lí Duyên khởi (s: pratītyasamutpāda) và tính Không (s: śūnyatā) của vạn vật.

Quán được thực hành theo nhiều cách khác nhau:

  1. Quán bất tịnh;
  2. Quán tâm Từ (s: maitrī) để đối trị tâm sân hận;
  3. Quán những hạn chế, không trọn vẹn, không hoàn hảo trong sáu nẻo luân hồi (Lục đạo) để hàng phục ngã kiến;
  4. Quán tính không của các Pháp (s: dharma).

– Tất cả những cách tu luyện trên có thể được thực hành trong mọi hoạt động thân thể hằng ngày.
Kế theo đó là việc phòng hộ các giác quan (Nhiếp căn) và tu chỉ ở đây được hiểu là sự nhận thức được tính huyễn của tất cả những hiện hữu, phòng ngừa sự xuất hiện của hai tâm trạng đối đãi là yêu và ghét. Quán là sự hướng nội của tâm trong khi thụ nhận những tin tức từ những giác quan, với mục đích là nhận thức được tính vô sắc, vô tướng của tâm.

– Cuối cùng hành giả phải quán tưởng đến tính chất “phi thật” của hiện hữu để trực ngộ được tính không của chúng và ý nghĩa tột cùng của Trung đạo.

Nam Mô A Di Đà Phật

- Khi tôi thành Phật, chúng sinh trong mười phương phát tâm Bồ Đề, tu các công đức, dốc lòng phát nguyện, muốn sinh về cõi nước tôi, tới khi thọ chung mà tôi chẳng cùng đại chúng hiện ra chung quanh trước mặt người ấy thì tôi chẳng trụ ở ngôi Chánh Giác. (Pháp Tạng Tỳ Kheo, Đức Phật A Di Đà).

- Khi tôi được thành Phật, sẽ ở nơi cõi nước tệ ác, núi đồi, gò đống, sành sỏi, gai góc. Chúng sinh ở trong cõi đó, đủ mọi phiền não, ngũ nghịch, thập ác. Tôi sẽ tu hành thành Phật ở nơi đó, để làm những việc lợi ích, đoạn trừ tất cả khổ não cho chúng sinh, khiến cho chúng sinh được tất cả vui, thành tựu Pháp thân hết không còn sót. (Đức Phật Thích Ca)

- Nguyện sau khi thành Phật, nếu có chúng sinh mắc các chứng bệnh hiểm nghèo, không thầy cứu, không thuốc chữa, không thân nhân chăm sóc, đau khổ mọi bề, khi nghe được danh hiệu tôi thì bệnh tật liền dứt, thân tâm an lạc, và phát tâm tinh tấn tu tập cho đến khi đạt được đạo quả giác ngộ. (Đức Phật Dược Sư)

- Nguyện khi tôi hành Bồ tát đạo, chúng sanh nào hứng chịu các thứ khổ não, sợ hãi, không ai cứu vớt, che chở, không nơi nương tựa, không chốn nương náu, nhưng nếu kẻ ấy có thể nghĩ tới tôi, xưng danh hiệu tôi thì tôi do thiên nhĩ nghe tiếng, do thiên nhãn trông thấy những chúng sanh ấy mà nếu chẳng cứu họ thoát khỏi những khổ não ấy, tôi trọn chẳng thành Vô Thượng Chánh Giác. (Bồ Tát Quán Thế Âm)

- Từ ngày nay nhẫn về sau đến trăm nghìn muôn ức kiếp, trong những thế giới nào mà các hàng chúng sanh bị tội khổ nơi địa ngục cùng ba ác đạo, tôi nguyện cứu vớt chúng sanh đó làm cho tất cả đều thoát khỏi chốn ác đạo: địa ngục, súc sanh và ngạ quỉ, v.v... Những kẻ mắc phải tội báo như thế thành Phật cả rồi, vậy sau tôi mới thành bậc Chánh Giác. (Địa Tạng Bồ Tát)

Chốn cũ chân-như lắm nẻo về,

Đường tuy khác lối vẫn đồng quê.

Trong Thiền có Tịnh trời Lư-lảnh,

Nơi Tịnh gồm Thiền nước Động-Khê

Tiến bước nguồn-tâm ngời tuyệt sáng,

Quay nhìn bể-tục ngát hương thề.

Bao giờ học kẻ cười hoa được,

Đem ý sen lành rải bến mê.

 

(HT Thích Thiền Tâm)

Thanks for signing up. You must confirm your email address before we can send you. Please check your email and follow the instructions.
Chúng tôi tôn trọng sự riêng tư của bạn. Thông tin của bạn được an toàn và sẽ không bao giờ được chia sẻ.
Nam mô A Di Đà Phật!
×
×
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát

Nguyện khi tôi hành Bồ tát đạo, chúng sanh nào hứng chịu các thứ khổ não, sợ hãi, không ai cứu vớt, che chở, không nơi nương tựa, không chốn nương náu, nhưng nếu kẻ ấy có thể nghĩ tới tôi, xưng danh hiệu tôi thì tôi do thiên nhĩ nghe tiếng, do thiên nhãn trông thấy những chúng sanh ấy mà nếu chẳng cứu họ thoát khỏi những khổ não ấy, tôi trọn chẳng thành Vô Thượng Chánh Giác. 

Xin hãy cùng nhau niệm " Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát"! Thành thật tri ân quý vị nhiều.

Cung cấp bình Oxy miễn phí:

Oxy miễn phí: 0794 686 970
Oxy miễn phí: 0795 686 970
ATM Oxy: 0796 555 564
Oxy Long: 0919 988 188
Oxy Q8-1-4: 0797 678 333
Oxy Q7: 0792 753 245
Oxy Bình Chánh: 0812 233 837
Oxy Q2: 0968 634 926
Oxy Q11: 0796 555 564
Oxy Trung: 0775 616 926
Oxy Bo: 0902 903 657
Oxy Hên: 0792 753 245
Oxy Quốc: 0582 266 448

Xe cấp cứu miễn phí:

Xe Cứu Thương 0794 686 970.
Anh Hùng: 0915 115 115
Chị Nga: 0906 115 115
Anh Nghĩa: 0984 628 304
Chị Minh: 0911 438 096
Anh Hoà: 0967 123 151
Anh Thái Lê: 0908 018 790
Anh Dũng: 0974 323 989
Anh Trường: 0939 990 800

Các Trung Tâm Y Tế (viết tắt TTYT)

TT Kiểm soát Bệnh tật TP 0869577133
TTYT Quận 1 0902318877
TTYT Quận 2 0913777399 - 0984795351
TTYT Quận 3 0966821010
TTYT Quận 4 0931427504
TTYT Quận 5 0913917779 - 0966741010
TTYT Quận 6 0378676975
TTYT Quận 7 0378593296
TTYT Quận 8 0903186883
TTYT Quận 9 0842322345
TTYT Quận 10 0986875637 - 0907527643
TTYT Quận 11 0707420453
TTYT Quận 12 0906656542
TTYT quận Bình Tân 0982630450
TTYT quận Bình Thạnh 0902418869
TTYT quận Gò Vấp 0866623723
TTYT quận Phú Nhuận 0902963115
TTYT quận Tân Bình 0908320002 - 0909778175
TTYT quận Tân Phú 0909138400
TTYT quận Thủ Đức 0937132382
TTYT huyện Bình Chánh 0981689486
TTYT huyện Cần Giờ 0913117677
TTYT huyện Củ Chi 0969176053
TTYT huyện Hóc Môn 0902881396
TTYT huyện Nhà Bè 0903632153

Thanks for signing up. You must confirm your email address before we can send you. Please check your email and follow the instructions.
×
×