祖Tổ 庭Đình 事Sự 苑Uyển
Quyển 0005
宋Tống 善Thiện 卿Khanh 編Biên 正Chánh

祖Tổ 庭Đình 事Sự 苑Uyển 卷quyển 第đệ 五ngũ

睦mục 庵am 。 (# 善thiện 卿khanh )# 。 編biên 正chánh 。

●# 懷hoài 禪thiền 師sư 前tiền 錄lục

師sư 諱húy 義nghĩa 懷hoài 。 溫ôn 州châu 樂nhạo/nhạc/lạc 清thanh 陳trần 氏thị 子tử 。 世thế 以dĩ 漁ngư 為vi 業nghiệp 。 其kỳ 母mẫu 夢mộng 星tinh 殞vẫn 于vu 庭đình 。 而nhi 光quang 明minh 滿mãn 室thất 。 已dĩ 而nhi 有hữu 娠thần 。 及cập 生sanh 。 尤vưu 多đa 吉cát 祥tường 。 師sư 幼ấu 隨tùy 父phụ 取thủ 魚ngư 。 得đắc 必tất 請thỉnh 放phóng 。 因nhân 求cầu 出xuất 家gia 。 父phụ 母mẫu 聽thính 之chi 。 初sơ 禮lễ 郡quận 僧Tăng 為vi 師sư 。 僧Tăng 前tiền 一nhất 夕tịch 夢mộng 神thần 人nhân 曰viết 。 法Pháp 王Vương 來lai 也dã 。 翌# 旦đán 。 獨độc 師sư 歸quy 之chi 。 僧Tăng 深thâm 以dĩ 為vi 異dị 。 晚vãn 隸lệ 業nghiệp 都đô 下hạ 景cảnh 德đức 寺tự 。

天thiên 聖thánh 中trung 。 業nghiệp 優ưu 得đắc 度độ 。 師sư 遇ngộ 言ngôn 法pháp 華hoa 於ư 闤hoàn 闠hội 中trung 。 言ngôn 撫phủ 其kỳ 背bối/bội 曰viết 。 雲vân 門môn 。 臨lâm 濟tế 。

初sơ 參tham 金kim 鑾# 善thiện 。 葉diệp 縣huyện 省tỉnh 。 晚vãn 謁yết 翠thúy 峰phong 明minh 覺giác 。 因nhân 營doanh 眾chúng 務vụ 。 汲cấp 水thủy 擔đảm 忽hốt 墮đọa 地địa 。 師sư 豁hoát 然nhiên 知tri 歸quy 。 由do 是thị 名danh 振chấn 叢tùng 林lâm 。 皆giai 目mục 之chi 為vi 禪thiền 頭đầu 云vân 。

師sư 開khai 堂đường 演diễn 法pháp 。 凡phàm 九cửu 遷thiên 道Đạo 場Tràng 。 實thật 明minh 覺giác 之chi 法pháp 嗣tự 。 後hậu 以dĩ 疾tật 遁độn 居cư 池trì 州châu 杉# 山sơn 庵am 。 雖tuy 體thể 疲bì 芣# 。 而nhi 誨hối 人nhân 不bất 倦quyện 。

時thời 門môn 人nhân 智trí 才tài 住trụ 杭# 之chi 佛Phật 日nhật 。 迎nghênh 師sư 養dưỡng 疾tật 。 一nhất 日nhật 。 才tài 至chí 蘇tô 未vị 還hoàn 。 師sư 遽cự 令linh 人nhân 促xúc 之chi 比tỉ 還hoàn 。 師sư 告cáo 之chi 曰viết 。

時thời 至chí 。 吾ngô 將tương 行hành 矣hĩ 。

才tài 曰viết 。 師sư 有hữu 何hà 語ngữ 示thị 徒đồ 。 乃nãi 說thuyết 偈kệ 曰viết 。

紅hồng 日nhật 照chiếu 扶phù 桑tang 。 寒hàn 雲vân 封phong 華hoa 嶽nhạc 。

三tam 更cánh 過quá 鐵thiết 圍vi 。 投đầu 折chiết 驪# 龍long 角giác 。

才tài 曰viết 。 卵noãn 塔tháp 已dĩ 成thành 。 後hậu 有hữu 何hà 事sự 。

師sư 竪thụ 起khởi 拳quyền 云vân 。 只chỉ 是thị 者giả 箇cá 。

才tài 進tiến 曰viết 。

復phục 有hữu 何hà 事sự 。 師sư 乃nãi 彈đàn 枕chẩm 子tử 三tam 下hạ 。

才tài 曰viết 。 師sư 可khả 行hành 矣hĩ 。

遂toại 推thôi 枕chẩm 而nhi 逝thệ 。 俗tục 壽thọ 七thất 十thập 二nhị 。 僧Tăng 臘lạp 四tứ 十thập 六lục 。

時thời 治trị 平bình 元nguyên 年niên 甲giáp 辰thần 九cửu 月nguyệt 二nhị 十thập 五ngũ 日nhật 也dã 。 十thập 月nguyệt 葬táng 于vu 佛Phật 日nhật 山sơn 。

嗚ô 呼hô 。 師sư 之chi 去khứ 世thế 。 而nhi 其kỳ 道đạo 愈dũ 傳truyền 。 嗣tự 子tử 法pháp 孫tôn 皆giai 奉phụng 優ưu 詔chiếu 。 演diễn 唱xướng 都đô 城thành 。 天thiên 下hạ 禪thiền 流lưu 螘# 慕mộ 雲vân 集tập 。 至chí 於ư 王vương 公công 大đại 人nhân 執chấp 弟đệ 子tử 之chi 禮lễ 者giả 多đa 矣hĩ 。 而nhi 雲vân 門môn 之chi 道đạo 不bất 墜trụy 。 尤vưu 盛thịnh 於ư 今kim 日nhật 者giả 。 師sư 之chi 有hữu 力lực 焉yên 。 崇sùng 寧ninh 中trung 。 今kim 。 天thiên 子tử 敕sắc 諡thụy 振chấn 宗tông 大đại 師sư 。

篋khiếp 衍diễn

上thượng 苦khổ 協hiệp 切thiết 。 箱tương 篋khiếp 也dã 。 下hạ 以dĩ 淺thiển 切thiết 。 笥# 也dã 。

燕yên 金kim

燕yên 國quốc 產sản 金kim 。 故cố 以dĩ 名danh 焉yên 。

趙triệu 璧bích

見kiến 祖tổ 英anh 連liên 城thành 璧bích 。

捻nẫm 出xuất

當đương 作tác 拈niêm 。 奴nô 兼kiêm 切thiết 。 持trì 也dã 。 捻nẫm 。 諾nặc 協hiệp 切thiết 。 揑niết 也dã 。 非phi 義nghĩa 也dã 。

一nhất 瓣#

見kiến 雜tạp 志chí 。

萬vạn 乘thừa

孟# 子tử 云vân 方phương 千thiên 里lý 而nhi 井tỉnh 。 井tỉnh 九cửu 百bách 畒# 是thị 也dã 。 古cổ 之chi 大đại 國quốc 不bất 過quá 萬vạn 里lý 。 以dĩ 百bách 里lý 賦phú 千thiên 乘thừa 。 今kim 言ngôn 萬vạn 乘thừa 。 率suất 千thiên 里lý 之chi 賦phú 也dã 。 又hựu 孟# 子tử 云vân 天thiên 子tử 之chi 制chế 。 地địa 方phương 千thiên 里lý 。 公công 侯hầu 之chi 制chế 。 地địa 方phương 百bách 里lý 。 伯bá 七thất 十thập 里lý 。 男nam 子tử 五ngũ 十thập 里lý 是thị 也dã 。

萬vạn 歲tuế

呼hô 萬vạn 歲tuế 。 自tự 古cổ 至chí 周chu 。 未vị 有hữu 此thử 禮lễ 。 桉# 春xuân 秋thu 後hậu 語ngữ 。 趙triệu 惠huệ 王vương 得đắc 楚sở 和hòa 氏thị 璧bích 。 秦tần 昭chiêu 王vương 聞văn 之chi 。 遺di 五ngũ 書thư 。 願nguyện 以dĩ 十thập 五ngũ 城thành 易dị 之chi 。 趙triệu 遣khiển 藺# 相tương/tướng 如như 奉phụng 璧bích 入nhập 秦tần 。 秦tần 王vương 見kiến 相tương/tướng 如như 奉phụng 璧bích 。 大đại 喜hỷ 。 左tả 右hữu 呼hô 萬vạn 歲tuế 。 又hựu 田điền 單đơn 守thủ 即tức 墨mặc 。 使sử 老lão 弱nhược 女nữ 子tử 乘thừa 城thành 上thượng 。 偽ngụy 約ước 降giáng/hàng 。 燕yên 軍quân 皆giai 呼hô 萬vạn 歲tuế 。 馮bằng 瑗# 之chi 薛tiết 。 召triệu 諸chư 民dân 債trái 者giả 合hợp 劵# 。 劵# 既ký 合hợp 。 瑗# 乃nãi 矯kiểu 孟# 嘗thường 君quân 之chi 命mạng 。 所sở 債trái 賜tứ 諸chư 民dân 。 因nhân 燒thiêu 其kỳ 券khoán 。 民dân 皆giai 呼hô 萬vạn 歲tuế 。 至chí 秦tần 始thỉ 皇hoàng 殿điện 上thượng 上thượng 壽thọ 。 群quần 臣thần 皆giai 呼hô 萬vạn 歲tuế 。 見kiến 優ưu 孟# 傳truyền 。 蓋cái 七thất 國quốc 之chi 時thời 。 眾chúng 所sở 喜hỷ 慶khánh 於ư 君quân 。 皆giai 呼hô 萬vạn 歲tuế 。 自tự 漢hán 已dĩ 後hậu 。 臣thần 下hạ 對đối 見kiến 於ư 君quân 及cập 拜bái 恩ân 慶khánh 賀hạ 。 以dĩ 為vi 常thường 制chế 。 又hựu 謂vị 山sơn 呼hô 者giả 。 漢hán 武võ 帝đế 至chí 中trung 嶽nhạc 。 翌# 日nhật 親thân 登đăng 崇sùng 高cao 。 御ngự 史sử 乘thừa 屬thuộc 在tại 廟miếu 旁bàng 。 吏lại 卒thốt 盛thịnh 聞văn 呼hô 萬vạn 歲tuế 者giả 三tam 。 山sơn 呼hô 萬vạn 歲tuế 者giả 。 自tự 漢hán 武võ 始thỉ 也dã 。 瑗# 。 音âm 院viện 。

賽tái

當đương 作tác 簺# 。 說thuyết 文văn 。 行hành 碁kì 相tương/tướng 塞tắc 謂vị 之chi 簺# 。 先tiên 代đại 切thiết 。 賽tái 。 報báo 也dã 。 非phi 義nghĩa 。

膱# 脂chi

當đương 作tác 炙chích 脂chi 。 以dĩ 帽mạo 似tự 之chi 。 言ngôn 不bất 潔khiết 也dã 。

尳# 臭xú

當đương 作tác 鶻cốt 臭xú 。 以dĩ 衫sam 似tự 鶻cốt 之chi 腥tinh 也dã 。 尳# 。 睞lãi 病bệnh 。 非phi 義nghĩa 也dã 。

入nhập 廛triền

正chánh 作tác 廛triền 。 直trực 連liên 切thiết 。 市thị 廛triền 。

宇vũ 宙trụ

天thiên 地địa 四tứ 方phương 曰viết 宇vũ 。 古cổ 往vãng 今kim 來lai 曰viết 宙trụ 。

似tự 吹xuy

尺xích 偽ngụy 切thiết 。 萬vạn 籟# 聲thanh 也dã 。

檀đàn 越việt

檀đàn 那na 。 此thử 云vân 施thí 者giả 。 越việt 。 謂vị 度độ 越việt 彼bỉ 岸ngạn 。

額ngạch 上thượng 珠châu

涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 譬thí 如như 王vương 家gia 有hữu 大đại 力lực 士sĩ 。 其kỳ 人nhân 眉mi 間gian 有hữu 金kim 剛cang 珠châu 。 與dữ 餘dư 力lực 士sĩ 。 角giác 力lực 相tương 撲phác 。 而nhi 彼bỉ 力lực 士sĩ 以dĩ 頭đầu 觝để 觸xúc 。 其kỳ 額ngạch 上thượng 珠châu 尋tầm 沒một 膚phu 中trung 。 都đô 不bất 自tự 知tri 是thị 珠châu 所sở 在tại 。 其kỳ 處xứ 有hữu 瘡sang 。 即tức 命mạng 良lương 毉y 欲dục 自tự 療liệu 治trị 。

時thời 有hữu 明minh 毉y 。 善thiện 知tri 方phương 藥dược 。 即tức 知tri 是thị 瘡sang 因nhân 珠châu 入nhập 體thể 。 是thị 珠châu 入nhập 皮bì 即tức 便tiện 停đình 住trụ 。 是thị 時thời 良lương 毉y 尋tầm 問vấn 力lực 士sĩ 。 卿khanh 額ngạch 上thượng 珠châu 。 為vi 何hà 所sở 在tại 。 力lực 士sĩ 驚kinh 答đáp 。 大đại 師sư 毉y 王vương 。 我ngã 額ngạch 上thượng 珠châu 乃nãi 無vô 去khứ 耶da 。 憂ưu 然nhiên 啼đề 哭khốc 。 是thị 時thời 良lương 醫y 慰úy 喻dụ 力lực 士sĩ 。 汝nhữ 今kim 不bất 應ưng 。 生sanh 大đại 愁sầu 苦khổ 。 汝nhữ 因nhân 鬪đấu 時thời 。 寶bảo 珠châu 入nhập 體thể 。 今kim 在tại 皮bì 裏lý 。 影ảnh 現hiện 於ư 外ngoại 。 汝nhữ 曹tào 鬬đấu 時thời 。 嗔sân 恚khuể 毒độc 盛thịnh 。 珠châu 陷hãm 入nhập 體thể 。 故cố 不bất 自tự 知tri 。

時thời 力lực 士sĩ 不bất 信tín 醫y 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 欺khi 誑cuống 於ư 我ngã 。

時thời 醫y 執chấp 鏡kính 以dĩ 照chiếu 其kỳ 面diện 。 珠châu 在tại 鏡kính 中trung 明minh 了liễu 顯hiển 現hiện 。 力lực 士sĩ 見kiến 已dĩ 。 心tâm 懷hoài 驚kinh 怪quái 。 生sanh 奇kỳ 特đặc 想tưởng 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 不bất 能năng 親thân 近cận 。 善Thiện 知Tri 識Thức 故cố 。 雖tuy 有hữu 佛Phật 性tánh 。 皆giai 不bất 能năng 見kiến 。 而nhi 為vi 貪tham 婬dâm 。 嗔sân 恚khuể 。 愚ngu 癡si 之chi 所sở 覆phú 蔽tế 。 故cố 墮đọa 地địa 獄ngục 。 畜súc 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 。

衣y 中trung 寶bảo

法pháp 華hoa 云vân 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 至chí 親thân 友hữu 家gia 。 醉túy 酒tửu 而nhi 臥ngọa 。 是thị 時thời 親thân 友hữu 。 官quan 事sự 當đương 行hành 。 以dĩ 無vô 價giá 寶bảo 珠châu 。 繫hệ 其kỳ 衣y 裏lý 。 與dữ 之chi 而nhi 去khứ 。 其kỳ 人nhân 醉túy 臥ngọa 。 都đô 不bất 覺giác 知tri 。 起khởi 已dĩ 。 游du 行hành 到đáo 於ư 它# 國quốc 。 為vì 衣y 食thực 故cố 。 勤cần 力lực 求cầu 索sách 。 甚thậm 大đại 艱gian 難nan 。 若nhược 少thiểu 有hữu 所sở 得đắc 。 便tiện 以dĩ 為vi 足túc 。 於ư 後hậu 親thân 友hữu 。 會hội 遇ngộ 見kiến 之chi 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 咄đốt 哉tai 丈trượng 夫phu 。 何hà 為vi 衣y 食thực 。 乃nãi 至chí 如như 是thị 。 我ngã 昔tích 欲dục 令linh 。 汝nhữ 得đắc 安an 樂lạc 。 五ngũ 欲dục 自tự 恣tứ 。 於ư 其kỳ 年niên 日nhật 月nguyệt 以dĩ 無vô 價giá 寶bảo 珠châu 。 繫hệ 汝nhữ 衣y 裏lý 。

眩huyễn 目mục

上thượng 音âm 縣huyện 。 目mục 無vô 常thường 主chủ 也dã 。

觀quán 世thế 閒gian/nhàn

楞lăng 嚴nghiêm 。 文Văn 殊Thù 偈kệ 云vân 。 淨tịnh 極cực 光quang 通thông 達đạt 。 寂tịch 照chiếu 含hàm 虗hư 空không 。 卻khước 來lai 觀quán 世thế 間gian 。 猶do 如như 夢mộng 中trung 事sự 。

孫tôn 賓tân

按án 本bổn 傳truyền 。 孫tôn 賓tân 。 孫tôn 武võ 子tử 後hậu 。 善thiện 兵binh 法pháp 。 設thiết 減giảm 竈táo 之chi 術thuật 。 敗bại 龐# 涓# 於ư 馬mã 陵lăng 。 以dĩ 此thử 名danh 顯hiển 天thiên 下hạ 。 世thế 傳truyền 其kỳ 兵binh 法pháp 。 今kim 禪thiền 家gia 流lưu 謂vị 設thiết 鋪phô 市thị 卜bốc 。 不bất 知tri 於ư 何hà 而nhi 得đắc 是thị 說thuyết 。 學học 者giả 詳tường 焉yên 。 賓tân 因nhân 臏bận 其kỳ 足túc 。 故cố 更cánh 名danh 焉yên 。 臏bận 。 毗tỳ 忍nhẫn 切thiết 。 去khứ 膝tất 蓋cái 刑hình 名danh 。

闍xà 王vương 殺sát 父phụ

涅Niết 槃Bàn 云vân 。 阿A 闍Xà 世Thế 王Vương 。 其kỳ 性tánh 弊tệ 惡ác 。 喜hỷ 行hành 殺sát 戮lục 。 純thuần 以dĩ 惡ác 人nhân 。 而nhi 為vi 眷quyến 屬thuộc 。 父phụ 王vương 無vô 辜cô 。 橫hoạnh/hoành 加gia 害hại 逆nghịch 。 因nhân 害hại 父phụ 已dĩ 。 心tâm 生sanh 悔hối 熱nhiệt 。 身thân 諸chư 瓔anh 珞lạc 。 伎kỹ 樂nhạc 不bất 御ngự 。 心tâm 悔hối 熱nhiệt 故cố 。 徧biến 體thể 生sanh 瘡sang 。 其kỳ 瘡sang 臭xú 穢uế 。 不bất 可khả 附phụ 近cận 。 尋tầm 自tự 念niệm 言ngôn 。 我ngã 今kim 此thử 身thân 。 已dĩ 受thọ 花hoa 報báo 。 地địa 獄ngục 果quả 報báo 將tương 近cận 不bất 遠viễn 。 乃nãi 至chí 求cầu 佛Phật 悔hối 過quá 。

善thiện 星tinh

見kiến 證chứng 道đạo 歌ca 。

竛linh 竮binh

上thượng 郎lang 丁đinh 切thiết 。 下hạ 溥phổ 經kinh 切thiết 。 行hành 不bất 正chánh 貌mạo 。

舉cử 揚dương 般Bát 若Nhã

今kim 以dĩ 提đề 唱xướng 宗tông 乘thừa 謂vị 之chi 舉cử 揚dương 般Bát 若Nhã 。 可khả 乎hồ 。 曰viết 。 不bất 可khả 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 會hội 中trung 祇kỳ 云vân 吾ngô 有hữu 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 。 付phó 囑chúc 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 不bất 聞văn 吾ngô 有hữu 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 付phó 囑chúc 迦Ca 葉Diếp 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 般Bát 若Nhã 。 此thử 云vân 智trí 慧tuệ 。 若nhược 是thị 智trí 慧tuệ 。 自tự 合hợp 付phó 囑chúc 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 而nhi 不bất 當đương 付phó 囑chúc 迦Ca 葉Diếp 。 然nhiên 般Bát 若Nhã 大đại 經kinh 凡phàm 六lục 百bách 卷quyển 。 不bất 聞văn 授thọ 記ký 一nhất 聲Thanh 聞Văn 。 人nhân 有hữu 佛Phật 性tánh 義nghĩa 。 先tiên 聖thánh 為vì 諸chư 眾chúng 生sanh 說thuyết 。 修tu 多đa 羅la 九cửu 部bộ 之chi 法pháp 及cập 四Tứ 諦Đế 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 復phục 恐khủng 一nhất 聞văn 於ư 耳nhĩ 。 染nhiễm 汙ô 心tâm 田điền 故cố 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 之chi 經kinh 蕩đãng 除trừ 諸chư 法pháp 。 故cố 云vân 前tiền 所sở 說thuyết 法Pháp 皆giai 為vi 戲hí 論luận 。 且thả 吾ngô 祖tổ 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 之chi 道đạo 。 不bất 立lập 文văn 字tự 。 直trực 指chỉ 人nhân 心tâm 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 。 豈khởi 得đắc 謂vị 之chi 般Bát 若Nhã 乎hồ 。 幸hạnh 願nguyện 同đồng 志chí 參tham 究cứu 是thị 說thuyết 。 使sử 宗tông 乘thừa 不bất 昧muội 於ư 今kim 時thời 。 以dĩ 為vi 後hậu 世thế 學học 者giả 之chi 法pháp 。 而nhi 又hựu 不bất 以dĩ 人nhân 廢phế 言ngôn 可khả 也dã 。

仰ngưỡng 山sơn 三tam 然nhiên 燈đăng

見kiến 曹tào 山sơn 錄lục 。 非phi 仰ngưỡng 山sơn 語ngữ 也dã 。 山sơn 云vân 。 謂vị 然nhiên 燈đăng 前tiền 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 未vị 知tri 有hữu 。 同đồng 於ư 類loại 血huyết 之chi 乳nhũ 。 一nhất 知tri 有hữu 。 猶do 如như 意ý 未vị 萠bằng 時thời 始thỉ 得đắc 本bổn 物vật 。 此thử 名danh 然nhiên 燈đăng 前tiền 。 一nhất 種chủng 知tri 有hữu 。 往vãng 來lai 言ngôn 語ngữ 。 聲thanh 色sắc 。 是thị 非phi 。 亦diệc 不bất 屬thuộc 正chánh 照chiếu 用dụng 。 亦diệc 不bất 得đắc 記ký 。 同đồng 類loại 血huyết 之chi 乳nhũ 。 是thị 漏lậu 失thất 邊biên 事sự 。 此thử 名danh 然nhiên 燈đăng 。 直trực 是thị 三tam 際tế 事sự 盡tận 。 表biểu 裏lý 情tình 忘vong 。 得đắc 無vô 間gián 斷đoạn 。 此thử 始thỉ 得đắc 名danh 正chánh 然nhiên 燈đăng 。 乃nãi 云vân 得đắc 記ký 。

魚ngư 鴈nhạn

魚ngư 鴈nhạn 。 謂vị 音âm 書thư 也dã 。 唐đường 李# 季quý 蘭lan 詩thi 云vân 。 尺xích 素tố 如như 殘tàn 雪tuyết 。 結kết 為vi 雙song 鯉lý 魚ngư 。 欲dục 知tri 心tâm 裏lý 事sự 。 看khán 取thủ 腹phúc 中trung 書thư 。 西tây 漢hán 漢hán 使sử 謂vị 單đơn 于vu 曰viết 。 天thiên 子tử 於ư 上thượng 林lâm 射xạ 得đắc 鴈nhạn 。 鴈nhạn 足túc 有hữu 蘇tô 武võ 繫hệ 書thư 。 由do 是thị 單đơn 于vu 不bất 敢cảm 欺khi 漢hán 使sứ 者giả 。

無vô 邊biên 身thân

釋Thích 迦Ca 譜# 云vân 。 無vô 邊biên 身thân 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 丈trượng 六lục 之chi 枚mai 量lượng 佛Phật 。 佛Phật 常thường 出xuất 杖trượng 餘dư 。 至chí 梵Phạm 天Thiên 亦diệc 爾nhĩ 。

九cửu 州châu

冀ký 。 兖# 。 青thanh 。 徐từ 。 楊dương 。 荊kinh 。 豫dự 。 梁lương 。 雍ung 。

戲hí 論luận

般Bát 若Nhã 云vân 。 聖thánh 義nghĩa 諦đế 中trung 無vô 分phân 別biệt 。 無vô 戲hí 論luận 。 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 。 名danh 字tự 路lộ 絕tuyệt 。

駝đà 藥dược

當đương 作tác 馱đà 負phụ 也dã 。

壁bích 觀quán 胡hồ 僧Tăng

達đạt 摩ma 為vi 法pháp 西tây 來lai 。 未vị 逢phùng 嗣tự 子tử 。 面diện 壁bích 冷lãnh 坐tọa 者giả 九cửu 載tái 。 傳truyền 心tâm 繼kế 祖tổ 者giả 一nhất 人nhân 。 繇# 是thị 隻chỉ 履lý 西tây 歸quy 。 道đạo 傳truyền 東đông 土thổ/độ 。 當đương 是thị 時thời 。 皆giai 謂vị 之chi 壁bích 。 觀quán 婆Bà 羅La 門Môn 。 然nhiên 先tiên 聖thánh 出xuất 處xứ 。 宜nghi 非phi 淺thiển 識thức 者giả 所sở 知tri 。 今kim 有hữu 學học 其kỳ 道đạo 者giả 亦diệc 從tùng 其kỳ 說thuyết 。 何hà 背bối/bội 馳trì 倒đảo 置trí 之chi 甚thậm 。 然nhiên 祖tổ 師sư 面diện 壁bích 。 緣duyên 乎hồ 未vị 見kiến 其kỳ 人nhân 。 近cận 世thế 往vãng 往vãng 指chỉ 為vi 接tiếp 人nhân 時thời 節tiết 。 豈khởi 不bất 厚hậu 誣vu 祖tổ 師sư 邪tà 。

三tam 皇hoàng 塚trủng 上thượng

說thuyết 者giả 指chỉ 眉mi 間gian 尺xích 事sự 。 欲dục 以dĩ 成thành 褫sỉ 前tiền 語ngữ 。 即tức 三tam 皇hoàng 之chi 說thuyết 。 未vị 見kiến 所sở 出xuất 。 當đương 云vân 楚sở 王vương 塚trủng 上thượng 草thảo 蘺# 蘺# 。 事sự 見kiến 祖tổ 英anh 甑# 人nhân 。

蓊ống 鬱uất

上thượng 音âm 翁ông 。 草thảo 木mộc 盛thịnh 貌mạo 。

鼓cổ 鞴#

鼓cổ 動động 也dã 。 鞴# 。 步bộ 拜bái 切thiết 。 韋vi 囊nang 吹xuy 火hỏa 也dã 。

規quy 繩thằng

權quyền 輿dư 物vật 均quân 而nhi 生sanh 衡hành 。 衡hành 運vận 生sanh 規quy 。 規quy 圓viên 生sanh 矩củ 。 矩củ 方phương 生sanh 繩thằng 。 繩thằng 直trực 生sanh 準chuẩn 。 準chuẩn 正chánh 則tắc 平bình 衡hành 而nhi 均quân 權quyền 。 是thị 為vi 五ngũ 也dã 。 繩thằng 者giả 。 上thượng 下hạ 端đoan 直trực 。 經kinh 緯# 四tứ 通thông 。 準chuẩn 繩thằng 連liên 體thể 。 衡hành 權quyền 合hợp 德đức 。 百bách 工công 繇# 焉yên 以dĩ 定định 其kỳ 式thức 。 見kiến 律luật 歷lịch 志chí 。

羃#

莫mạc 狄địch 切thiết 。 覆phú 也dã 。

唳# 鶴hạc

鶴hạc 頓đốn 曲khúc 。 其kỳ 聲thanh 出xuất 戾lệ 。 故cố 以dĩ 鶴hạc 鳴minh 為vi 唳# 。

賺# 舉cử

賺# 當đương 作tác 詀# 。 直trực 陷hãm 切thiết 。 被bị 誑cuống 也dã 。 賺# 。 市thị 物vật 失thất 實thật 。 非phi 義nghĩa 。

三tam 疑nghi

我ngã 聞văn 一nhất 唱xướng 。 頓đốn 息tức 三tam 疑nghi 。 一nhất 。 疑nghi 阿A 難Nan 轉chuyển 身thân 成thành 佛Phật 。 二nhị 。 疑nghi 它# 方phương 佛Phật 來lai 。 三tam 。 疑nghi 世Thế 尊Tôn 再tái 起khởi 說thuyết 法Pháp 。 一nhất 唱xướng 。 謂vị 如như 是thị 我ngã 聞văn 也dã 。

屏bính 跡tích

上thượng 音âm 餅bính 。 蔽tế 也dã 。

法Pháp 輪luân

正chánh 理lý 論luận 云vân 。 如như 世thế 間gian 輪luân 有hữu 轂cốc 輞võng 。 八Bát 支Chi 聖Thánh 道Đạo 似tự 彼bỉ 。 名danh 輪luân 。 正chánh 見kiến 。 正chánh 思tư 惟duy 。 正chánh 勤cần 。 正chánh 念niệm 似tự 輻bức 。 正chánh 語ngữ 。 正chánh 業nghiệp 。 正chánh 命mạng 似tự 轂cốc 。 正chánh 定định 似tự 輏# 。 故cố 也dã 。

娑sa 婆bà

此thử 云vân 苦khổ 忍nhẫn 。

雞kê 足túc 守thủ 衣y

時thời 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。 波ba 入nhập 王Vương 舍Xá 城Thành 。 最tối 後hậu 乞khất 食thực 。 於ư 食thực 已dĩ 未vị 久cửu 。 登đăng 雞kê 足túc 山sơn 。 山sơn 有hữu 三tam 峰phong 。 如như 仰ngưỡng 雞kê 足túc 。 迦Ca 葉Diếp 入nhập 中trung 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 作tác 誠thành 言ngôn 曰viết 。 願nguyện 我ngã 此thử 身thân 。 并tinh 衲nạp 鉢bát 杖trượng 。 久cửu 住trụ 不bất 壞hoại 。 乃nãi 至chí 經kinh 於ư 。 五ngũ 十thập 七thất 俱câu 胝chi 六lục 十thập 百bách 千thiên 歲tuế 。 慈Từ 氏Thị 如Như 來Lai 。 應Ứng 。 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 出xuất 現hiện 世thế 時thời 。 施thi 作tác 佛Phật 事sự 。 發phát 此thử 願nguyện 已dĩ 。 尋tầm 般bát 涅Niết 槃Bàn 。

時thời 彼bỉ 三tam 峯phong 便tiện 合hợp 成thành 一nhất 。 揜# 蔽tế 迦Ca 葉Diếp 。 儼nghiễm 然nhiên 而nhi 住trụ 。 及cập 慈Từ 氏Thị 佛Phật 出xuất 現hiện 世thế 時thời 。 將tương 無vô 量lượng 人nhân 天thiên 。 至chí 此thử 山sơn 上thượng 。 告cáo 諸chư 眾chúng 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 欲dục 見kiến 是thị 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 。 杜đỗ 多đa 德đức 弟đệ 子tử 迦Ca 葉Diếp 波ba 否phủ/bĩ 。 咸hàm 曰viết 。 欲dục 見kiến 。

時thời 佛Phật 即tức 以dĩ 右hữu 手thủ 。 均quân 雞kê 足túc 山sơn 頂đảnh 。 應ứng 時thời 峯phong 坼sách 。 還hoàn 為vi 三tam 分phần/phân 。

時thời 迦Ca 葉Diếp 波ba 將tương 衲nạp 鉢bát 杖trượng 從tùng 中trung 而nhi 出xuất 。 上thượng 升thăng 虗hư 空không 。 無vô 量lượng 天thiên 人nhân 。 覩đổ 斯tư 神thần 變biến 。 歎thán 未vị 曾tằng 有hữu 。 其kỳ 心tâm 調điều 柔nhu 。 慈Từ 氏Thị 世Thế 尊Tôn 如như 應ứng 說thuyết 法Pháp 。 皆giai 得đắc 見kiến 諦Đế 。

女nữ 媧# 補bổ 天thiên

淮hoài 南nam 子tử 云vân 。 共cộng 工công 氏thị 兵binh 強cường/cưỡng 凶hung 暴bạo 。 而nhi 與dữ 堯# 帝đế 爭tranh 功công 。 戰chiến 敗bại 力lực 窮cùng 。 乃nãi 以dĩ 頭đầu 觸xúc 不bất 周chu 山sơn 而nhi 死tử 。 天thiên 柱trụ 為vi 之chi 折chiết 。 女nữ 媧# 煉luyện 五ngũ 色sắc 石thạch 而nhi 補bổ 天thiên 。 故cố 東đông 傾khuynh 而nhi 水thủy 流lưu 。

又hựu 列liệt 子tử 云vân 。 陰âm 陽dương 失thất 度độ 。 二nhị 辰thần 盈doanh 縮súc 名danh 缺khuyết 。 不bất 必tất 形hình 虧khuy 名danh 補bổ 。 女nữ 媧# 煉luyện 五ngũ 行hành 。 五ngũ 常thường 之chi 精tinh 。 以dĩ 調điều 和hòa 陰âm 陽dương 。 晷# 度độ 順thuận 序tự 不bất 同đồng 。 氣khí 質chất 相tương/tướng 補bổ 。

金kim 峯phong 窠khòa

撫phủ 州châu 金kim 峯phong 和hòa 上thượng 拈niêm 起khởi 枕chẩm 子tử 云vân 。 一nhất 切thiết 人nhân 喚hoán 作tác 枕chẩm 子tử 。 金kim 峯phong 道đạo 不bất 是thị 。 僧Tăng 云vân 。 未vị 審thẩm 和hòa 上thượng 喚hoán 作tác 甚thậm 麼ma 。 師sư 拈niêm 起khởi 枕chẩm 子tử 。 僧Tăng 云vân 。 恁nhẫm 麼ma 則tắc 依y 而nhi 行hành 之chi 。 師sư 云vân 。 你nễ 喚hoán 作tác 甚thậm 麼ma 。 僧Tăng 云vân 。 枕chẩm 子tử 。 師sư 云vân 。 落lạc 在tại 金kim 峯phong 窠khòa 裏lý 。

桎trất 梏cốc

上thượng 之chi 日nhật 切thiết 。 在tại 足túc 曰viết 桎trất 。 下hạ 古cổ 沃ốc 切thiết 。 在tại 手thủ 曰viết 梏cốc 。 桎trất 梏cốc 。 紂# 所sở 作tác 。

一nhất 揆quỹ

求cầu 癸quý 切thiết 。 度độ 也dã 。

梅mai 林lâm 止chỉ 渴khát

魏ngụy 武võ 帝đế 與dữ 軍quân 士sĩ 失thất 道đạo 。 大đại 渴khát 而nhi 無vô 水thủy 。 遂toại 令linh 曰viết 。 前tiền 有hữu 梅mai 林lâm 。 結kết 子tử 甘cam 酸toan 。 可khả 以dĩ 止chỉ 渴khát 。 士sĩ 卒thốt 聞văn 之chi 。 口khẩu 中trung 水thủy 出xuất 。 遂toại 得đắc 及cập 前tiền 源nguyên 。

蘺#

音âm 離ly 。 蘺# 蘺# 。 輕khinh 細tế 貌mạo 。

打đả 春xuân 牛ngưu

立lập 春xuân 日nhật 出xuất 土thổ/độ 牛ngưu 。 以dĩ 示thị 農nông 耕canh 之chi 早tảo 晚vãn 。 立lập 春xuân 早tảo 則tắc 策sách 牛ngưu 人nhân 近cận 前tiền 。 立lập 春xuân 晚vãn 則tắc 人nhân 在tại 後hậu 。 所sở 以dĩ 示thị 人nhân 之chi 早tảo 晚vãn 也dã 。

單đơn 于vu

上thượng 音âm 禪thiền 。 單đơn 于vu 。 虜lỗ 語ngữ 。 此thử 言ngôn 廣quảng 大đại 也dã 。 虜lỗ 入nhập 謂vị 撑# 犂lê 孤cô 塗đồ 單đơn 于vu 。 撑# 犂lê 。 此thử 言ngôn 天thiên 。 孤cô 塗đồ 。 此thử 言ngôn 子tử 。 謂vị 天thiên 子tử 廣quảng 大đại 也dã 。 撑# 。 丈trượng 庚canh 切thiết 。

金kim 牙nha 作tác

唐đường 。 尉úy 遲trì 傳truyền 無vô 金kim 牙nha 事sự 。 蓋cái 出xuất 於ư 俚# 語ngữ 。

蹊# 徑kính

胡hồ 雞kê 切thiết 。 徑kính 路lộ 曰viết 蹊# 。

嚲# 袖tụ

丁đinh 可khả 切thiết 。 垂thùy 下hạ 也dã 。

王vương 孫tôn 公công 子tử

王vương 孫tôn 。 王vương 者giả 之chi 裔duệ 。 公công 子tử 。 公công 侯hầu 貴quý 人nhân 之chi 子tử 。

嚬tần 呻thân

敵địch 飜phiên 自tự 在tại 無vô 畏úy 。

狼lang 煙yên

西tây 漢hán 。 注chú 。 邊biên 方phương 備bị 胡hồ 寇khấu 。 作tác 高cao 土thổ/độ 櫓lỗ 。 櫓lỗ 上thượng 作tác 桔# 槹# 。 頭đầu 兜đâu 零linh 。 以dĩ 草thảo 置trí 其kỳ 中trung 。 常thường 低đê 之chi 。 有hữu 寇khấu 即tức 火hỏa 然nhiên 舉cử 之chi 。 以dĩ 相tương/tướng 告cáo 。 曰viết 烽phong 。 又hựu 以dĩ 狼lang 糞phẩn 積tích 之chi 。 寇khấu 至chí 即tức 然nhiên 。 以dĩ 望vọng 其kỳ 煙yên 。 蓋cái 狼lang 糞phẩn 為vi 煙yên 。 煙yên 氣khí 直trực 上thượng 。 雖tuy 風phong 吹xuy 。 不bất 斜tà 故cố 也dã 。 其kỳ 煙yên 曰viết 燧toại 。 晝trú 則tắc 舉cử 燧toại 。 夜dạ 則tắc 舉cử 烽phong 。

夤# 沿duyên

上thượng 翼dực 真chân 切thiết 。 連liên 也dã 。 下hạ 當đương 作tác 緣duyên 。 連liên 緣duyên 。 沿duyên 。 流lưu 也dã 。 非phi 義nghĩa 。

祖tổ 送tống

西tây 漢hán 。 注chú 。 祖tổ 者giả 。 送tống 行hành 之chi 祭tế 。 因nhân 饗# 飲ẩm 也dã 。 昔tích 黃hoàng 帝đế 之chi 子tử 纍# 祖tổ 好hảo/hiếu 遠viễn 遊du 。 而nhi 死tử 於ư 道đạo 。 後hậu 人nhân 以dĩ 為vi 行hành 神thần 。

刜# 鐘chung

上thượng 音âm 弗phất 。 斷đoạn 也dã 。

琗# 璨xán

琗# 正chánh 作tác 璀# 。 七thất 罪tội 切thiết 。 下hạ 七thất 旦đán 切thiết 。 璀# 璨xán 。 玉ngọc 光quang 也dã 。

赤xích 眉mi

王vương 莽mãng 新tân 室thất 。 赤xích 眉mi 力lực 子tử 都đô 樊phàn 崇sùng 。 以dĩ 飢cơ 饉cận 相tương/tướng 聚tụ 。 起khởi 於ư 琅lang 邪tà 。 轉chuyển 抄sao 掠lược 眾chúng 皆giai 萬vạn 數số 。 以dĩ 朱chu 塗đồ 眉mi 為vi 號hiệu 。 故cố 曰viết 赤xích 眉mi 。

和hòa 南nam

寄ký 歸quy 傳truyền 云vân 。 梵Phạn 語ngữ 訛ngoa 略lược 。 正chánh 云vân 畔bạn 睇thê 。 此thử 言ngôn 致trí 敬kính 。

金kim 剛cang 座tòa 陷hãm

菩Bồ 提Đề 樹thụ 垣viên 疊điệp 塼chuyên 高cao 峻tuấn 極cực 固cố 。 東đông 西tây 長trường/trưởng 。 南nam 北bắc 稍sảo 狹hiệp 。 正chánh 門môn 東đông 對đối 。 尼Ni 連Liên 禪Thiền 河Hà 。 正chánh 中trung 有hữu 金kim 剛cang 座tòa 。 賢Hiền 劫Kiếp 初sơ 成thành 。 與dữ 天thiên 地địa 俱câu 起khởi 。 據cứ 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 之chi 中trung 。 下hạ 極cực 金kim 輪luân 。 上thượng 齊tề 地địa 際tế 。 金kim 剛cang 所sở 成thành 。 周chu 百bách 餘dư 步bộ 。 賢Hiền 劫Kiếp 千thiên 佛Phật 。 皆giai 就tựu 座tòa 成thành 道Đạo 降hàng 魔ma 。 一nhất 二nhị 百bách 年niên 來lai 。 眾chúng 生sanh 薄bạc 福phước 。 往vãng 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 不bất 見kiến 金kim 剛cang 座tòa 。 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 諸chư 國quốc 以dĩ 兩lưỡng 軀khu 。 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 像tượng 。 南nam 北bắc 標tiêu 界giới 。 東đông 向hướng 而nhi 坐tọa 。 相tương/tướng 傳truyền 此thử 菩Bồ 薩Tát 身thân 沒một 不bất 見kiến 。 佛Phật 法Pháp 當đương 盡tận 。 今kim 南nam 邊biên 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 沒một 至chí 胸hung 。 其kỳ 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 即tức 畢tất 鉢bát 羅la 樹thụ 。 佛Phật 在tại 時thời 。 高cao 數số 百bách 尺xích 。 比tỉ 頻tần 為vi 惡ác 王vương 誅tru 伐phạt 。 今kim 可khả 五ngũ 丈trượng 餘dư 。 佛Phật 坐tọa 其kỳ 下hạ 。 成thành 無vô 上thượng 覺giác 。 因nhân 謂vị 之chi 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 樹thụ 莖hành 黃hoàng 白bạch 。 枝chi 葉diệp 清thanh 潤nhuận 。 秋thu 冬đông 不bất 凋điêu 。 唯duy 至chí 如Như 來Lai 涅Niết 槃Bàn 日nhật 。 其kỳ 葉diệp 頓đốn 落lạc 。 經kinh 宿túc 。 還hoàn 生sanh 如như 本bổn 。

錢tiền 塘đường

昔tích 郡quận 議nghị 曹tào 華hoa 倍bội 義nghĩa 立lập 此thử 塘đường 以dĩ 防phòng 海hải 水thủy 。 遂toại 開khai 募mộ 有hữu 能năng 致trí 土thổ/độ 石thạch 一nhất 斛hộc 。 與dữ 錢tiền 一nhất 千thiên 。 旬tuần 日nhật 之chi 間gian 。 來lai 者giả 雲vân 集tập 。 塘đường 未vị 成thành 而nhi 譎# 不bất 復phục 取thủ 。 遂toại 弃khí 土thổ/độ 石thạch 而nhi 去khứ 。 塘đường 以dĩ 之chi 成thành 也dã 。 見kiến 東đông 漢hán 書thư 。

單đơn 傳truyền

傳truyền 法pháp 諸chư 祖tổ 初sơ 以dĩ 三tam 藏tạng 教giáo 乘thừa 兼kiêm 行hành 。 後hậu 達đạt 摩ma 祖tổ 師sư 單đơn 傳truyền 心tâm 印ấn 。 破phá 執chấp 顯hiển 宗tông 。 所sở 謂vị 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 。 不bất 立lập 文văn 字tự 。 直trực 指chỉ 人nhân 心tâm 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 。 然nhiên 不bất 立lập 文văn 字tự 。 失thất 意ý 者giả 多đa 。 往vãng 往vãng 謂vị 屏bính 去khứ 文văn 字tự 。 以dĩ 默mặc 坐tọa 為vi 禪thiền 。 斯tư 實thật 吾ngô 門môn 之chi 啞á 羊dương 爾nhĩ 。 且thả 萬vạn 法pháp 紛phân 然nhiên 。 何hà 止chỉ 文văn 字tự 不bất 立lập 者giả 哉tai 。 殊thù 不bất 知tri 道đạo 猶do 通thông 也dã 。 豈khởi 拘câu 執chấp 於ư 一nhất 隅ngung 。 故cố 即tức 文văn 字tự 而nhi 。 文văn 字tự 不bất 可khả 得đắc 。 文văn 字tự 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 所sở 以dĩ 為vi 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 也dã 。 豈khởi 待đãi 遺di 而nhi 後hậu 已dĩ 。

予# 嘗thường 覧# 新tân 金kim 山sơn 。 或hoặc 曰viết 十thập 篇thiên 。 其kỳ 八bát 。 或hoặc 曰viết 。 人nhân 心tâm 本bổn 質chất 。 皆giai 住trụ 其kỳ 自tự 性tánh 。 柰nại 何hà 奔bôn 走tẩu 道đạo 路lộ 。 遺di [泳-永+匽]# 淳thuần 風phong 。 且thả 吾ngô 聖thánh 人nhân 之chi 道đạo 。 自tự 無Vô 上Thượng 乘Thừa 中trung 。 不bất 立lập 一nhất 塵trần 一nhất 名danh 。 至chí 於ư 有hữu 法pháp 過quá 於ư 涅Niết 盤Bàn 。 亦diệc 說thuyết 如như 幻huyễn 如như 夢mộng 。 故cố 蕭tiêu 梁lương 之chi 世thế 。 有hữu 達đạt 磨ma 西tây 來lai 。 不bất 立lập 文văn 字tự 。 貴quý 在tại 從tùng 其kỳ 要yếu 也dã 。

今kim 之chi 知tri 識thức 。 昬# 默mặc 斯tư 道đạo 。 乃nãi 互hỗ 立lập 事sự 迹tích 。 得đắc 不bất 增tăng 其kỳ 迁# 倚ỷ 。 而nhi 不bất 乖quai 濫lạm 者giả 哉tai 。 曰viết 。 子tử 之chi 所sở 議nghị 。 志chí 在tại 匹thất 夫phu 。 而nhi 不bất 善thiện 聖thánh 人nhân 之chi 行hành 事sự 也dã 。 且thả 古cổ 之chi 人nhân 君quân 而nhi 有hữu 天thiên 下hạ 。 皆giai 省tỉnh 方phương 觀quán 民dân 而nhi 設thiết 教giáo 化hóa 。 欲dục 使sử 民dân 不bất 濫lạm 。 吾ngô 聖thánh 人nhân 之chi 道đạo 豈khởi 不bất 然nhiên 乎hồ 。 豈khởi 獨độc 志chí 子tử 不bất 言ngôn 而nhi 為vi 無vô 為vi 者giả 邪tà 。 子tử 豈khởi 不bất 聞văn 始thỉ 皇hoàng 坑khanh 儒nho 焚phần 書thư 。 欲dục 我ngã 黔kiềm 黎lê 歸quy 于vu 淳thuần 素tố 。 民dân 至chí 于vu 今kim 。 咸hàm 稱xưng 無vô 道đạo 。 子tử 當đương 飲ẩm 我ngã 昌xương 言ngôn 。 無vô 以dĩ 覆phú 車xa 同đồng 轍triệt 也dã 。

夫phu 為vi 天thiên 下hạ 之chi 宗tông 匠tượng 者giả 。 事sự 欲dục 光quang 大đại 吾ngô 道đạo 。 厥quyết 有hữu 百bách 家gia 蹊# 徑kính 。 無vô 所sở 不bất 學học 。 苟cẩu 不bất 然nhiên 者giả 。 凡phàm 升thăng 堂đường 入nhập 室thất 。 而nhi 四tứ 方phương 學học 者giả 雲vân 萃tụy 戶hộ 庭đình 。 機cơ 鋒phong 並tịnh 進tiến 。 則tắc 將tương 何hà 以dĩ 頓đốn 挫tỏa 。 既ký 亡vong 精tinh 辨biện 。 玉ngọc 石thạch 胡hồ 分phần/phân 。 紊# 亂loạn 是thị 非phi 。 不bất 能năng 排bài 擯bấn 。 夫phu 是thị 則tắc 非phi 。 為vi 異dị 人nhân 不bất 服phục 。 抑ức 亦diệc 將tương 吾ngô 道đạo 之chi 墜trụy 地địa 也dã 。

定định 光quang 招chiêu 手thủ

智trí 者giả 顗# 禪thiền 師sư 。 十thập 五ngũ 時thời 。 禮lễ 佛Phật 像tượng 。 怳hoảng 然nhiên 如như 夢mộng 。 見kiến 大đại 山sơn 臨lâm 海hải 際tế 。 峰phong 頂đảnh 有hữu 僧Tăng 招chiêu 手thủ 。 接tiếp 入nhập 一nhất 伽già 藍lam 。 汝nhữ 當đương 居cư 此thử 。 汝nhữ 當đương 終chung 此thử 。

天thiên 台thai 佛Phật 隴# 有hữu 定định 光quang 禪thiền 師sư 。 先tiên 居cư 此thử 峰phong 。 謂vị 弟đệ 子tử 曰viết 。 不bất 久cửu 當đương 有hữu 善Thiện 知Tri 識Thức 。 領lãnh 徒đồ 至chí 此thử 。 俄nga 爾nhĩ 智trí 者giả 至chí 。 光quang 曰viết 。 還hoàn 憶ức 疇trù 昔tích 舉cử 手thủ 招chiêu 引dẫn 時thời 否phủ/bĩ 。

菴am 摩ma 勒lặc

此thử 言ngôn 難nạn/nan 分phân 別biệt 。 以dĩ 此thử 果quả 似tự 柰nại 非phi 柰nại 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 彼bỉ 國quốc 或hoặc 名danh 王vương 樹thụ 。 謂vị 在tại 王vương 城thành 種chủng 也dã 。

金kim 雞kê

人nhân 間gian 本bổn 無vô 金kim 雞kê 之chi 名danh 。 以dĩ 應ưng 天thiên 上thượng 金kim 雞kê 星tinh 故cố 也dã 。 天thiên 上thượng 金kim 雞kê 鳴minh 。 則tắc 人nhân 間gian 亦diệc 鳴minh 。 見kiến 記ký 室thất 新tân 書thư 。

阿a 逸dật 多đa

此thử 云vân 無vô 能năng 勝thắng 。 彌Di 勒Lặc 姓tánh 也dã 。

香hương 嚴nghiêm 拄trụ 杖trượng

溈# 山sơn 寄ký 拄trụ 杖trượng 與dữ 香hương 嚴nghiêm 。 嚴nghiêm 乃nãi 橫hoạnh/hoành 按án 膝tất 上thượng 云vân 。 蒼thương 天thiên 。 蒼thương 天thiên 。 院viện 主chủ 問vấn 。 尊tôn 上thượng 寄ký 物vật 至chí 。 為vi 甚thậm 麼ma 哭khốc 蒼thương 天thiên 。 嚴nghiêm 云vân 。 不bất 見kiến 道đạo 。 冬đông 行hành 春xuân 令linh 。

籌trù 室thất

西tây 竺trúc 第đệ 四tứ 祖tổ 優ưu 婆bà 毱cúc 多đa 。 傳truyền 法pháp 化hóa 導đạo 得đắc 度độ 者giả 甚thậm 眾chúng 。 每mỗi 度độ 一nhất 人nhân 。 以dĩ 一nhất 籌trù 置trí 於ư 石thạch 室thất 。 其kỳ 室thất 縱túng/tung 十thập 八bát 肘trửu 。 廣quảng 十thập 二nhị 肘trửu 。 充sung 滿mãn 其kỳ 間gian 。 最tối 後hậu 一nhất 長trưởng 者giả 子tử 。 名danh 曰viết 香hương 至chí 。 出xuất 家gia 悟ngộ 道đạo 。 因nhân 夢mộng 易dị 名danh 。 曰viết 提đề 多đa 迦ca 者giả 。 即tức 五ngũ 祖tổ 也dã 。

[感*鳥]# [感*鳥]#

正chánh 作tác [甘*鳥]# 。 古cổ 闇ám 切thiết 。

七thất 處xứ 九cửu 會hội

佛Phật 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 。 一nhất 。 菩Bồ 提Đề 場Tràng 中trung 。 二nhị 。 普Phổ 光Quang 明Minh 殿Điện 。 三tam 。 忉Đao 利Lợi 天Thiên 宮Cung 。 四tứ 。 夜dạ 摩ma 天thiên 。 五ngũ 。 兜Đâu 率Suất 天thiên 。 六lục 。 它# 化Hóa 自Tự 在Tại 天Thiên 。 七thất 。 重trọng/trùng 會hội 普Phổ 光Quang 明Minh 殿Điện 。 八bát 。 重trọng/trùng 會hội 普Phổ 光Quang 明Minh 殿Điện 。 九cửu 。 給Cấp 孤Cô 獨Độc 園Viên 。

六lục 和hòa

一nhất 。 身thân 和hòa 共cộng 住trú 。 二nhị 。 口khẩu 和hòa 無vô 諍tranh 。 三tam 。 意ý 和hòa 同đồng 事sự 。 四tứ 。 戒giới 和hòa 同đồng 修tu 。 五ngũ 。 見kiến 和hòa 同đồng 解giải 。 六lục 。 利lợi 和hòa 同đồng 均quân 。

九cửu 流lưu

一nhất 曰viết 儒nho 流lưu 。 謂vị 順thuận 陰âm 陽dương 。 陳trần 教giáo 化hóa 。 述thuật 唐đường 虞ngu 之chi 政chánh 。 宗tông 仲trọng 尼ni 之chi 道đạo 也dã 。 二nhị 曰viết 道đạo 流lưu 。 謂vị 守thủ 弱nhược 自tự 卑ty 。 陳trần 堯# 舜thuấn 揖ấp 讓nhượng 之chi 德đức 。 明minh 南nam 面diện 為vi 政chánh 之chi 術thuật 。 奉phụng 易dị 之chi 謙khiêm 也dã 。 三tam 曰viết 陰âm 陽dương 流lưu 。 謂vị 順thuận 天thiên 歷lịch 象tượng 。 敬kính 授thọ 民dân 時thời 也dã 。 四tứ 曰viết 法pháp 流lưu 。 謂vị 明minh 賞thưởng 敕sắc 法pháp 。 以dĩ 助trợ 禮lễ 制chế 也dã 。 五ngũ 曰viết 名danh 流lưu 。 謂vị 正chánh 名danh 別biệt 位vị 。 言ngôn 順thuận 事sự 成thành 也dã 。 六lục 曰viết 墨mặc 流lưu 。 謂vị 清thanh 廟miếu 宗tông 祀tự 。 養dưỡng 老lão 施thí 惠huệ 也dã 。 七thất 曰viết 縱tung 橫hoành 流lưu 。 謂vị 受thọ 命mạng 使sử 平bình 。 專chuyên 對đối 權quyền 事sự 也dã 。 八bát 曰viết 雜tạp 流lưu 。 謂vị 兼kiêm 儒nho 墨mặc 之chi 詮thuyên 。 含hàm 名danh 法pháp 之chi 訓huấn 。 知tri 國quốc 大đại 體thể 。 事sự 無vô 不bất 貫quán 也dã 。 九cửu 曰viết 農nông 流lưu 。 謂vị 勸khuyến 厲lệ 耕canh 桑tang 。 備bị 陳trần 食thực 貨hóa 也dã 。

虹hồng 虹hồng

上thượng 音âm 洪hồng 。 下hạ 音âm 降giáng/hàng 。 螮# 蝀# 也dã 。

謫# 仙tiên 拏noa 月nguyệt

李# 白bạch 。 字tự 太thái 白bạch 。 十thập 歲tuế 通thông 詩thi 書thư 。 既ký 長trường/trưởng 。 隱ẩn 泯mẫn 山sơn 。 州châu 舉cử 有hữu 道đạo 。 不bất 應ưng 。 天thiên 寶bảo 初sơ 。 南nam 入nhập 會hội 稽khể 。 與dữ 吳ngô 筠# 善thiện 。 筠# 被bị 詔chiếu 。 故cố 白bạch 亦diệc 至chí 長trường/trưởng 安an 。 往vãng 見kiến 賀hạ 知tri 章chương 。 知tri 章chương 見kiến 其kỳ 父phụ 。 歎thán 曰viết 。 子tử 。 謫# 仙tiên 人nhân 也dã 。 言ngôn 於ư 玄huyền 宗tông 。 召triệu 見kiến 金kim 鸞loan 殿điện 。 論luận 當đương 世thế 事sự 。 奏tấu 頌tụng 一nhất 篇thiên 。 帝đế 賜tứ 食thực 。 親thân 為vi 調điều 羮# 。 有hữu 詔chiếu 供cung 奉phụng 翰hàn 林lâm 。 猶do 與dữ 酒tửu 徒đồ 醉túy 于vu 市thị 。 帝đế 坐tọa 沈trầm 香hương 子tử 亭đình 。 意ý 有hữu 所sở 感cảm 。 欲dục 得đắc 白bạch 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 章chương 。 召triệu 入nhập 。 而nhi 自tự 已dĩ 醉túy 。 左tả 右hữu 以dĩ 水thủy 頮# 面diện 。 稍sảo 解giải 。 授thọ 筆bút 成thành 文văn 。 婉uyển 麗lệ 精tinh 切thiết 。 無vô 留lưu 思tư 。 帝đế 愛ái 其kỳ 才tài 。 數số 宴yến 見kiến 。 白bạch 嘗thường 侍thị 帝đế 。 醉túy 。 使sử 高cao 力lực 士sĩ 脫thoát 靴ngoa 。 力lực 士sĩ 素tố 貴quý 。 恥sỉ 之chi 。 摘trích 其kỳ 詩thi 以dĩ 激kích 楊dương 貴quý 妃phi 。 帝đế 欲dục 官quan 白bạch 。 妃phi 輙triếp 沮trở 止chỉ 。 白bạch 自tự 知tri 不bất 為vi 親thân 近cận 所sở 容dung 。 益ích 傲ngạo 放phóng 不bất 自tự 修tu 。 懇khẩn 求cầu 還hoàn 山sơn 。 帝đế 賜tứ 金kim 放phóng 還hoàn 。 白bạch 浮phù 游du 四tứ 方phương 。 嘗thường 乘thừa 月nguyệt 與dữ 崔thôi 宗tông 之chi 自tự 采thải 石thạch 至chí 金kim 陵lăng 。 著trước 宮cung 錦cẩm 袍bào 坐tọa 舟chu 中trung 。 旁bàng 若nhược 無vô 人nhân 。

代đại 宗tông 立lập 。 以dĩ 左tả 拾thập 遺di 召triệu 。 白bạch 已dĩ 卒thốt 。 年niên 六lục 十thập 餘dư 。 或hoặc 言ngôn 拏noa 月nguyệt 沈trầm 江giang 。 未vị 見kiến 所sở 出xuất 。 頮# 。 音âm 誨hối 。 洗tẩy 面diện 也dã 。 沮trở 。 在tại 呂lữ 切thiết 。 止chỉ 也dã 。

劫kiếp 初sơ 鈴linh 子tử

寶bảo 積tích 經Kinh 云vân 。 善thiện 順thuận 菩Bồ 薩Tát 得đắc 劫kiếp 初sơ 時thời 閻Diêm 浮Phù 金kim 鈴linh 。 於ư 四tứ 衢cù 中trung 。 高cao 聲thanh 唱xướng 言ngôn 。 此thử 舍Xá 衛Vệ 中trung 。 誰thùy 最tối 貧bần 窮cùng 。 當đương 以dĩ 此thử 鈴linh 而nhi 施thí 與dữ 。

時thời 有hữu 耆kỳ 舊cựu 。 最Tối 勝Thắng 長Trưởng 者Giả 。 我ngã 於ư 此thử 城thành 。 最tối 為vi 貧bần 窮cùng 。 可khả 施thí 於ư 我ngã 。 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 汝nhữ 非phi 貧bần 者giả 。 有hữu 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 最tối 為vi 貧bần 者giả 。 即tức 往vãng 至chí 彼bỉ 王vương 所sở 前tiền 。 白bạch 王vương 言ngôn 。 我ngã 於ư 此thử 城thành 。 得đắc 劫kiếp 初sơ 時thời 閻Diêm 浮Phù 金kim 鈴linh 。 有hữu 最tối 貧bần 者giả 。 而nhi 施thí 與dữ 之chi 。 城thành 中trung 最tối 貧bần 。 無vô 過quá 王vương 者giả 。 今kim 賷# 此thử 鈴linh 。 願nguyện 以dĩ 相tương/tướng 奉phụng 。 復phục 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 若nhược 人nhân 多đa 貪tham 求cầu 。 積tích 財tài 無vô 猒# 足túc 。 如như 是thị 狂cuồng 亂loạn 者giả 。 名danh 為vi 最tối 貧bần 人nhân 。 王vương 聞văn 斯tư 語ngữ 。 內nội 懷hoài 慚tàm 愧quý 。 仁nhân 者giả 。 汝nhữ 雖tuy 善thiện 勸khuyến 。 我ngã 猶do 未vị 信tín 。 為vì 汝nhữ 自tự 說thuyết 。 為vi 有hữu 證chứng 乎hồ 。

答đáp 曰viết 。

汝nhữ 不bất 聞văn 耶da 。 如Như 來Lai 至Chí 真Chân 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 當đương 證chứng 大đại 王vương 是thị 貧bần 窮cùng 人nhân 。 王vương 言ngôn 。 我ngã 願nguyện 相tương/tướng 與dữ 。 往vãng 見kiến 如Như 來Lai 。 於ư 是thị 善thiện 順thuận 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 偈kệ 遙diêu 請thỉnh 。 如Như 來Lai 從tùng 地địa 涌dũng 出xuất 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 告cáo 言ngôn 。

大đại 王vương 當đương 知tri 。 或hoặc 有hữu 於ư 法pháp 。 善thiện 順thuận 貧bần 窮cùng 。 王vương 當đương 富phú 貴quý 。 或hoặc 有hữu 於ư 法pháp 。 王vương 為vi 貧bần 窮cùng 。 善thiện 順thuận 富phú 貴quý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 身thân 登đăng 王vương 位vị 。 於ư 世thế 自tự 在tại 。 王vương 為vi 富phú 貴quý 。 善thiện 順thuận 貧bần 窮cùng 。 勤cần 持trì 梵Phạm 行hạnh 。 樂nhạo/nhạc/lạc 持trì 尸thi 羅la 。 善thiện 順thuận 富phú 貴quý 。 王vương 為vi 貧bần 窮cùng 。

女nữ 人nhân 定định

諸chư 佛Phật 要yếu 集tập 經kinh 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 。 欲dục 見kiến 佛Phật 集tập 。 不bất 能năng 得đắc 到đáo 。 諸chư 佛Phật 各các 還hoàn 本bổn 處xứ 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 。 到đáo 諸chư 佛Phật 集tập 處xứ 。 有hữu 一nhất 女nữ 人nhân 。 近cận 彼bỉ 佛Phật 坐tọa 。 入nhập 三tam 昧muội 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 入nhập 。 禮lễ 佛Phật 足túc 已dĩ 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 云vân 何hà 此thử 女nữ 人nhân 得đắc 近cận 佛Phật 坐tọa 。 而nhi 我ngã 不bất 得đắc 。

佛Phật 告cáo 文Văn 殊Thù 尸thi 利lợi 。

汝nhữ 覺giác 此thử 女nữ 人nhân 。 令linh 從tùng 三tam 昧muội 起khởi 。 汝nhữ 自tự 問vấn 之chi 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 。 即tức 彈đàn 指chỉ 覺giác 之chi 。 而nhi 不bất 可khả 覺giác 。 以dĩ 大đại 聲thanh 喚hoán 。 亦diệc 不bất 可khả 覺giác 。 捉tróc 手thủ 牽khiên 。 亦diệc 不bất 可khả 覺giác 。 又hựu 以dĩ 神thần 足túc 動động 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 猶do 亦diệc 不bất 覺giác 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 不bất 令linh 覺giác 。 是thị 時thời 佛Phật 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 照chiếu 下hạ 方phương 世thế 界giới 。 是thị 中trung 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 。 名danh 棄khí 諸chư 蓋cái 。 即tức 時thời 從tùng 下hạ 方phương 。 來lai 到đáo 佛Phật 所sở 。 頭đầu 面diện 禮lễ 足túc 。 一nhất 面diện 而nhi 立lập 。

佛Phật 告cáo 棄khí 諸chư 蓋cái 菩Bồ 薩Tát 。

汝nhữ 覺giác 此thử 女nữ 人nhân 。 即tức 時thời 彈đàn 指chỉ 。 此thử 女nữ 從tùng 三tam 昧muội 起khởi 。 文Văn 殊Thù 尸Thi 利Lợi 白bạch 佛Phật 。 以dĩ 何hà 因nhân 緣duyên 。 我ngã 動động 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 不bất 能năng 令linh 此thử 女nữ 起khởi 。 棄khí 諸chư 蓋cái 菩Bồ 薩Tát 一nhất 彈đàn 指chỉ 。 便tiện 從tùng 三tam 昧muội 起khởi 。

佛Phật 告cáo 文Văn 殊Thù 尸thi 利lợi 。

汝nhữ 因nhân 此thử 女nữ 初sơ 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 女nữ 人nhân 因nhân 棄khí 諸chư 蓋cái 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 是thị 故cố 汝nhữ 不bất 能năng 令linh 覺giác 。

○# 頌tụng 家gia 謂vị 網võng 明minh 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 傳truyền 燈đăng 錄lục 所sở 載tái 未vị 詳tường 。 桉# 何hà 經kinh 論luận 。 撿kiểm 藏tạng 乘thừa 不bất 見kiến 所sở 出xuất 。

想tưởng 變biến 體thể 殊thù

想tưởng 當đương 作tác 相tương/tướng 。 形hình 相tướng 也dã 。 所sở 以dĩ 對đối 情tình 智trí 也dã 。 想tưởng 變biến 甚thậm 無vô 謂vị 。 華hoa 嚴nghiêm 疏sớ/sơ 主chủ 云vân 。 眾chúng 生sanh 包bao 性tánh 德đức 而nhi 為vi 體thể 。 依y 智trí 海hải 以dĩ 為vi 源nguyên 。 但đãn 相tương/tướng 變biến 體thể 殊thù 。 情tình 生sanh 智trí 隔cách 。

軒hiên 轅viên 鏡kính

書thư 傳truyền 無vô 聞văn 。 蓋cái 相tương/tướng 承thừa 而nhi 為vi 此thử 說thuyết 。

驪# 龍long

郎lang 奚hề 切thiết 。 黑hắc 色sắc 龍long 也dã 。

編biên 竹trúc 籜#

當đương 作tác 班ban 竹trúc 柄bính 。 班ban 。 竹trúc 。 舜thuấn 二nhị 妃phi 。 堯# 之chi 二nhị 女nữ 也dã 。 曰viết 。 南nam 湘# 夫phu 人nhân 二nhị 女nữ 啼đề 。 以dĩ 涕thế 揮huy 竹trúc 。 竹trúc 盡tận 斑ban 。 見kiến 張trương 華hoa 博bác 物vật 志chí 。

蚩xi 尤vưu

史sử 記ký 。 蚩xi 尤vưu 作tác 亂loạn 。 不bất 用dụng 帝đế 命mạng 。 於ư 是thị 黃hoàng 帝đế 乃nãi 徵trưng 師sư 諸chư 侯hầu 。 與dữ 蚩xi 尤vưu 戰chiến 於ư 涿# 鹿lộc 之chi 野dã 。 遂toại 禽cầm 殺sát 蚩xi 尤vưu 。 而nhi 諸chư 侯hầu 咸hàm 遵tuân 軒hiên 轅viên 為vi 天thiên 子tử 。 用dụng 鏡kính 照chiếu 蚩xi 尤vưu 而nhi 殺sát 之chi 。 事sự 出xuất 不bất 經kinh 。 蚩xi 。 赤xích 之chi 切thiết 。 涿# 。 音âm 卓trác 。

季quý 札#

史sử 記ký 。 延diên 陵lăng 季quý 子tử 出xuất 聘sính 過quá 徐từ 。 徐từ 君quân 慕mộ 季quý 子tử 劒kiếm 。 季quý 子tử 心tâm 許hứa 之chi 。 及cập 回hồi 。 徐từ 君quân 已dĩ 亡vong 。 因nhân 挂quải 寶bảo 劒kiếm 於ư 墓mộ 樹thụ 而nhi 去khứ 。 從tùng 者giả 曰viết 。 徐từ 君quân 已dĩ 死tử 。 季quý 子tử 曰viết 。 不bất 然nhiên 。 吾ngô 心tâm 許hứa 之chi 。 豈khởi 以dĩ 死tử 背bối/bội 吾ngô 心tâm 哉tai 。

南nam 柯kha

東đông 平bình 淳thuần 于vu 芬phân 。 吳ngô 楚sở 游du 浹# 之chi 士sĩ 。 恃thị 酒tửu 不bất 撿kiểm 。 家gia 住trụ 郡quận 東đông 。 有hữu 大đại 槐# 樹thụ 。 枝chi 葉diệp 扶phù 疎sơ 。 芬phân 嘗thường 與dữ 酒tửu 徒đồ 婆bà 娑sa 其kỳ 下hạ 。 一nhất 日nhật 。 過quá 飲ẩm 致trí 疾tật 。 扶phù 歸quy 臥ngọa 于vu 東đông 序tự 之chi 下hạ 。 夢mộng 中trung 。 忽hốt 忽hốt 然nhiên 見kiến 二nhị 紫tử 衣y 使sứ 者giả 跪quỵ 曰viết 。 槐# 安an 國quốc 王vương 遣khiển 臣thần 奉phụng 迎nghênh 。 芬phân 不bất 覺giác 下hạ 榻tháp 。 入nhập 門môn 見kiến 左tả 右hữu 車xa 馬mã 。 侍thị 從tùng 數số 人nhân 皆giai 盛thịnh 飾sức 。 扶phù 芬phân 登đăng 車xa 出xuất 戶hộ 。 指chỉ 古cổ 穴huyệt 而nhi 去khứ 。

忽hốt 見kiến 山sơn 川xuyên 境cảnh 物vật 與dữ 人nhân 世thế 不bất 殊thù 。 可khả 十thập 里lý 有hữu 都đô 城thành 。 左tả 右hữu 傳truyền 呼hô 甚thậm 嚴nghiêm 。 次thứ 入nhập 大đại 城thành 門môn 。 門môn 樓lâu 榜bảng 曰viết 大đại 槐# 安an 國quốc 。 俄nga 有hữu 一nhất 騎kỵ 。 傳truyền 曰viết 。 王vương 以dĩ 駙# 馬mã 遠viễn 到đáo 。 令linh 館quán 于vu 東đông 華hoa 宮cung 。

頃khoảnh 爾nhĩ 間gian 。 又hựu 見kiến 一nhất 門môn 洞đỗng 啟khải 。 芬phân 降giáng/hàng 而nhi 入nhập 。 環hoàn 眎# 堂đường 宇vũ 。 金kim 碧bích 彩thải 錯thác 。 往vãng 來lai 遊du 翫ngoạn 者giả 。 皆giai 以dĩ 淳thuần 于vu 郎lang 為vi 戲hí 語ngữ 。 芬phân 會hội 故cố 人nhân 周chu 弁# 。 田điền 子tử 。 華hoa 方phương 。 敘tự 舊cựu 間gian 。 遽cự 聞văn 呼hô 相tương/tướng 至chí 。 芬phân 降giáng/hàng 階giai 而nhi 揖ấp 。 相tương/tướng 曰viết 。 賢hiền 者giả 不bất 以dĩ 弊tệ 國quốc 而nhi 來lai 國quốc 內nội 。 寡quả 君quân 欲dục 要yếu 賢hiền 者giả 託thác 以dĩ 姻nhân 婭# 。 芬phân 曰viết 。 賤tiện 迹tích 陋lậu 薄bạc 。 豈khởi 有hữu 是thị 望vọng 。 相tương/tướng 因nhân 請thỉnh 行hành 。

數số 步bộ 間gian 。 至chí 殿điện 堂đường 。 唯duy 居cư 一nhất 人nhân 。 素tố 服phục 華hoa 冠quan 。 儼nghiễm 若nhược 王vương 者giả 之chi 尊tôn 。 左tả 右hữu 令linh 芬phân 拜bái 。 王vương 曰viết 。 奉phụng 令linh 尊tôn 之chi 命mạng 。 欲dục 一nhất 小tiểu 女nữ 配phối 君quân 子tử 。 芬phân 未vị 知tri 所sở 對đối 。 但đãn 俯phủ 伏phục 而nhi 已dĩ 。 王vương 曰viết 。 卿khanh 可khả 且thả 回hồi 館quán 舍xá 。 芬phân 沈trầm 思tư 父phụ 昔tích 在tại 。 日nhật 作tác 邊biên 臣thần 。 陷hãm 虜lỗ 中trung 。 往vãng 往vãng 與dữ 虜lỗ 交giao 和hòa 而nhi 有hữu 是thị 事sự 邪tà 。

未vị 幾kỷ 。 羊dương 鴈nhạn 之chi 幣tệ 咸hàm 備bị 。 左tả 右hữu 嬪# 從tùng 。 或hoặc 稱xưng 華hoa 陽dương 姑cô 青thanh 溪khê 女nữ 。 上thượng 仙tiên 子tử 。 下hạ 仙tiên 子tử 。 翠thúy 步bộ 躞# 蹀điệp 。 彩thải 錯thác 玲linh 瓏lung 數số 里lý 間gian 。 撤triệt 幔màn 去khứ 扇thiên/phiến 。 見kiến 一nhất 女nữ 。 號hiệu 金kim 枝chi 公công 主chủ 。 容dung 貌mạo 姣# 好hảo/hiếu 。 芬phân 交giao 之chi 。 頗phả 甚thậm 歡hoan 娛ngu 。

王vương 一nhất 日nhật 謂vị 芬phân 曰viết 。 吾ngô 南nam 柯kha 郡quận 事sự 不bất 理lý 。 太thái 守thủ 黜truất 廢phế 。 欲dục 藉tạ 卿khanh 典điển 之chi 。 可khả 與dữ 小tiểu 女nữ 同đồng 行hành 。 遂toại 敕sắc 有hữu 司ty 備bị 行hành 具cụ 甚thậm 盛thịnh 。 行hành 至chí 城thành 門môn 。 榜bảng 曰viết 南nam 柯kha 郡quận 。 芬phân 典điển 之chi 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 芬phân 妻thê 遘cấu 疾tật 。 旬tuần 日nhật 而nhi 死tử 。 諡thụy 順thuận 義nghĩa 公công 主chủ 。 葬táng 于vu 國quốc 東đông 盤bàn 龍long 崗# 。

王vương 謂vị 芬phân 曰viết 。 卿khanh 辭từ 家gia 日nhật 久cửu 。 可khả 歸quy 。 芬phân 曰viết 。 家gia 即tức 此thử 矣hĩ 。 又hựu 何hà 所sở 歸quy 乎hồ 。 王vương 笑tiếu 曰viết 。 卿khanh 本bổn 人nhân 間gian 族tộc 。 非phi 此thử 也dã 。 芬phân 似tự 稍sảo 有hữu 悟ngộ 。 王vương 令linh 左tả 右hữu 送tống 至chí 門môn 。 升thăng 自tự 西tây 階giai 。 見kiến 已dĩ 臥ngọa 于vu 東đông 序tự 之chi 下hạ 。 芬phân 甚thậm 驚kinh 怪quái 。 使sứ 者giả 呼hô 芬phân 姓tánh 名danh 。 數số 呼hô 。 芬phân 方phương 大đại 覺giác 。

因nhân 出xuất 戶hộ 尋tầm 槐# 樹thụ 下hạ 穴huyệt 。 芬phân 指chỉ 曰viết 。 此thử 即tức 夢mộng 中trung 所sở 經kinh 。 遂toại 令linh 僕bộc 荷hà 斧phủ 斷đoạn 擁ủng 腫thũng 。 斫chước 查# 蘗bách 。 尋tầm 究cứu 穴huyệt 下hạ 。 可khả 袤# 丈trượng 尺xích 。 有hữu 太thái 穴huyệt 。 夷di 坦thản 洞đỗng 然nhiên 。 可khả 容dung 一nhất 榻tháp 。 有hữu 積tích 壤nhưỡng 如như 臺đài 榭# 。 群quần 螘# 輔phụ 之chi 。 此thử 即tức 螘# 王vương 槐# 安an 國quốc 之chi 都đô 。 又hựu 一nhất 穴huyệt 。 有hữu 一nhất 腐hủ 龜quy 。 殻# 大đại 如như 斗đẩu 。 有hữu 小tiểu 墳phần 高cao 尺xích 餘dư 。 即tức 芬phân 葬táng 妻thê 之chi 墓mộ 。 芬phân 追truy 前tiền 事sự 。 感cảm 嘆thán 無vô 已dĩ 。 見kiến 靈linh 怪quái 集tập 。 姣# 。 音âm 爻hào 。

嗚ô 呼hô

西tây 漢hán 。 注chú 。 嗚ô 呼hô 。 或hoặc 作tác 於ư 戲hí 。 或hoặc 作tác 烏ô 虗hư 。 或hoặc 烏ô 呼hô 者giả 。 義nghĩa 皆giai 同đồng 。 蓋cái 嘆thán 聲thanh 也dã 。 俗tục 之chi 讀đọc 者giả 。 隨tùy 字tự 而nhi 別biệt 文văn 。 曲khúc 為vi 解giải 釋thích 。 云vân 有hữu 吉cát 凶hung 善thiện 惡ác 之chi 殊thù 。 是thị 不bất 通thông 其kỳ 大đại 旨chỉ 也dã 。 義nghĩa 例lệ 具cụ 詩thi 及cập 尚thượng 書thư 。 不bất 可khả 一nhất 一nhất 徧biến 舉cử 之chi 。

斷đoạn 金kim

張trương 歆# 與dữ 管quản 寧ninh 為vi 友hữu 。 二nhị 人nhân 鉏# 園viên 。 見kiến 金kim 一nhất 挺đĩnh 。 寧ninh 遂toại 揮huy 鉏# 。 與dữ 歆# 而nhi 去khứ 。 尋tầm 有hữu 採thải 薪tân 人nhân 見kiến 之chi 為vi 蛇xà 。 因nhân 而nhi 斫chước 為vi 二nhị 段đoạn 。 歆# 與dữ 寧ninh 復phục 來lai 見kiến 之chi 。 乃nãi 金kim 也dã 。

芥giới 城thành

智Trí 度Độ 論luận 。 如như 經kinh 有hữu 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 向hướng 佛Phật 言ngôn 。 幾kỷ 許hứa 名danh 劫kiếp 。

佛Phật 言ngôn 。

我ngã 雖tuy 能năng 說thuyết 。 汝nhữ 不bất 能năng 知tri 。 當đương 以dĩ 譬thí 喻dụ 可khả 解giải 。 有hữu 方phương 百bách 由do 旬tuần 城thành 。 溢dật 滿mãn 芥giới 子tử 。 有hữu 長trường 壽thọ 人nhân 。 過quá 百bách 歲tuế 持trì 一nhất 芥giới 子tử 去khứ 。 芥giới 子tử 都đô 盡tận 。 劫kiếp 猶do 未vị 盡tận 。

拂phất 石thạch

見kiến 雪tuyết 竇đậu 頌tụng 古cổ 。

修tu 羅la 酒tửu

舊cựu 翻phiên 無vô 酒tửu 。 謂vị 採thải 四tứ 天thiên 下hạ 花hoa 於ư 海hải 。 釀# 酒tửu 不bất 成thành 。 故cố 言ngôn 無vô 酒tửu 。 或hoặc 云vân 非phi 天thiên 。 此thử 神thần 果quả 報báo 最tối 勝thắng 。 鄰lân 次thứ 諸chư 天thiên 而nhi 非phi 天thiên 。 故cố 言ngôn 非phi 天thiên 也dã 。

●# 懷hoài 禪thiền 師sư 後hậu 錄lục

琁# 璣ky

琁# 璣ky 玉ngọc 衡hành 。 以dĩ 齊tề 七thất 政chánh 。 琁# 。 美mỹ 玉ngọc 也dã 。 旋toàn 轉chuyển 而nhi 衡hành 平bình 。 以dĩ 玉ngọc 為vi 璣ky 衡hành 。 謂vị 渾hồn 天thiên 儀nghi 也dã 。

紅hồng 塵trần

塵trần 本bổn 不bất 紅hồng 。 以dĩ 言ngôn 其kỳ 染nhiễm 也dã 。

犂lê 奴nô

音âm 棃lê 牛ngưu 。 駁bác 文văn 也dã 。

法Pháp 幢tràng

喻dụ 菩Bồ 薩Tát 人nhân 高cao 出xuất 建kiến 立lập 。 見kiến 者giả 歸quy 向hướng 。 降hàng 伏phục 魔ma 軍quân 。 自tự 無vô 怖bố 畏úy 。 如như 世thế 幢tràng 幟xí 。

鴻hồng 門môn

項hạng 羽vũ 與dữ 沛# 公công 為vi 鴻hồng 門môn 之chi 會hội 。 亞# 父phụ 謀mưu 欲dục 殺sát 沛# 公công 。 令linh 項hạng 莊trang 拔bạt 劒kiếm 舞vũ 坐tọa 中trung 。 欲dục 擊kích 沛# 公công 。 項hạng 伯bá 常thường 屏bính 蔽tế 之chi 。

時thời 獨độc 沛# 公công 與dữ 張trương 良lương 得đắc 入nhập 坐tọa 。 樊phàn 噲khoái 居cư 營doanh 門môn 外ngoại 。 事sự 急cấp 。 直trực 撞chàng 入nhập 立lập 帳trướng 下hạ 。 沛# 公công 如như 廁trắc 。 走tẩu 還hoàn 霸# 上thượng 。

繽tân 紛phân

上thượng 匹thất 賓tân 切thiết 。 繽tân 坋phấn 。 交giao 雜tạp 也dã 。

金kim 鎚chùy

見kiến 祖tổ 英anh 上thượng 。

方phương 便tiện

演diễn 義nghĩa 云vân 。 方phương 謂vị 方phương 法pháp 。 便tiện 謂vị 便tiện 宜nghi 。

不bất 怕phạ

當đương 作tác 不bất 泊bạc 。 音âm 薄bạc 。 止chỉ 也dã 。

[(太/耳)*皮]# 眵si

上thượng 或hoặc 作tác [(太/耳)*皮]# 。 都đô 搕# 切thiết 。 下hạ 充sung 之chi 切thiết 。 目mục 汁trấp 凝ngưng 也dã 。

# #

蒲bồ 沒một 切thiết 。 起khởi 也dã 。

金kim 鏁tỏa 難nạn/nan

智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 譬thí 在tại 囹linh 圄ngữ 。 桎trất 梏cốc 所sở 拘câu 。 雖tuy 復phục 蒙mông 赦xá 。 更cánh 繫hệ 金kim 鏁tỏa 。 人nhân 為vi 愛ái 繫hệ 。 如như 在tại 囹linh 圄ngữ 。 雖tuy 得đắc 出xuất 家gia 。 更canh 著trước 禁cấm 戒giới 。 如như 繫hệ 金kim 鏁tỏa 。

砐# 峇#

當đương 作tác 岌# 圾# 。 上thượng 逆nghịch 及cập 切thiết 。 下hạ 魚ngư 合hợp 切thiết 。 危nguy 也dã 。

忘vong 羊dương

忘vong 當đương 作tác 亡vong 。 莊trang 子tử 。 臧tang 與dữ 糓cốc 收thu 羊dương 。 而nhi 俱câu 亡vong 羊dương 。 問vấn 臧tang 何hà 為vi 。 挾hiệp 策sách 讀đọc 書thư 。 問vấn 穀cốc 何hà 事sự 。 博bác 塞tắc 以dĩ 遊du 。 亦diệc 亡vong 其kỳ 羊dương 。 二nhị 人nhân 者giả 。 業nghiệp 雖tuy 不bất 同đồng 。 其kỳ 於ư 亡vong 羊dương 一nhất 也dã 。

天thiên 得đắc 一nhất

見kiến 老lão 子tử 。 昔tích 之chi 得đắc 一nhất 章chương 。 說thuyết 曰viết 。 一nhất 之chi 為vi 一nhất 。 無vô 乎hồ 不bất 徧biến 。 無vô 乎hồ 不bất 在tại 。 最tối 為vi 奧áo 密mật 難nạn/nan 言ngôn 。

無vô 邊biên 剎sát 境cảnh

見kiến 長trưởng 者giả 合hợp 論luận 序tự 。

彌di 綸luân

猶do 纏triền 裹khỏa 也dã 。 言ngôn 周chu 帀táp 包bao 裹khỏa 。 見kiến 漢hán 書thư 拾thập 遺di 。

問vấn 訊tấn

訊tấn 亦diệc 猶do 問vấn 。 古cổ 之chi 重trọng/trùng 語ngữ 也dã 。

焃# 焃#

與dữ 赫hách 同đồng 。 呼hô 格cách 切thiết 。 火hỏa 赤xích 貌mạo 。

身thân 現hiện 圓viên 月nguyệt

龍Long 樹Thụ 大Đại 士Sĩ 。 既ký 受thọ 大đại 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 。 尋tầm 游du 化hóa 至chí 南Nam 天Thiên 竺Trúc 國quốc 。 先tiên 是thị 其kỳ 國quốc 之chi 人nhân 好hiếu 修tu 福phước 業nghiệp 。 洎kịp 大Đại 士Sĩ 至chí 。 說thuyết 正Chánh 法Pháp 要yếu 。 乃nãi 遽cự 相tương 謂vị 曰viết 。 唯duy 此thử 興hưng 福phước 。 最tối 為vi 勝thắng 事sự 。 佛Phật 性tánh 之chi 說thuyết 。 何hà 可khả 見kiến 邪tà 。 大Đại 士Sĩ 即tức 語ngữ 之chi 曰viết 。 汝nhữ 眾chúng 欲dục 見kiến 佛Phật 性tánh 。 必tất 除trừ 我ngã 慢mạn 。 乃nãi 可khả 至chí 之chi 。 其kỳ 人nhân 曰viết 。 佛Phật 性tánh 大đại 小tiểu 。 曰viết 。 非phi 小tiểu 非phi 大đại 。 非phi 廣quảng 非phi 狹hiệp 。 無vô 福phước 無vô 報báo 。 不bất 死tử 不bất 生sanh 。 其kỳ 人nhân 聞văn 大Đại 士Sĩ 所sở 說thuyết 臻trăn 理lý 。 皆giai 願nguyện 學học 其kỳ 法pháp 。

大Đại 士Sĩ 即tức 於ư 座tòa 上thượng 。 化hóa 其kỳ 身thân 如như 一nhất 月nguyệt 輪luân 。

時thời 眾chúng 雖tuy 聞văn 說thuyết 法Pháp 。 而nhi 無vô 覩đổ 其kỳ 形hình 。 適thích 有hữu 長trưởng 者giả 之chi 子tử 。 曰viết 迦ca 那na 提đề 婆bà 。 在tại 彼bỉ 人nhân 之chi 中trung 。 視thị 之chi 。 獨độc 能năng 契khế 悟ngộ 。 遽cự 謂vị 眾chúng 曰viết 。 識thức 此thử 相tương/tướng 否phủ/bĩ 。 眾chúng 曰viết 。 非phi 我ngã 等đẳng 能năng 辨biện 。 提đề 婆bà 曰viết 。 此thử 蓋cái 大Đại 士Sĩ 示thị 現hiện 。 以dĩ 表biểu 佛Phật 性tánh 。 欲dục 我ngã 等đẳng 詳tường 之chi 爾nhĩ 。 夫phu 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 形hình 如như 滿mãn 月nguyệt 。 佛Phật 性tánh 之chi 義nghĩa 。 廓khuếch 然nhiên 虗hư 明minh 。 語ngữ 方phương 已dĩ 。 而nhi 輪luân 相tương/tướng 忽hốt 隱ẩn 。 大Đại 士Sĩ 復phục 儼nghiễm 然nhiên 處xứ 其kỳ 本bổn 座tòa 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 身thân 現hiện 圓viên 月nguyệt 相tương/tướng 。 以dĩ 表biểu 諸chư 佛Phật 體thể 。 說thuyết 法Pháp 無vô 其kỳ 形hình 。 用dụng 辨biện 非phi 聲thanh 色sắc 。 見kiến 正chánh 宗tông 記ký 。

世thế 諦đế

涅Niết 槃Bàn 云vân 。 如như 出xuất 世thế 人nhân 所sở 知tri 者giả 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 世thế 間gian 人nhân 知tri 者giả 。 名danh 為vi 世thế 諦đế 。 諦đế 以dĩ 審thẩm 實thật 為vi 義nghĩa 。

相tương/tướng 治trị

音âm 持trì 。 理lý 也dã 。

妖yêu 孽nghiệt

上thượng 於ư 喬kiều 切thiết 。 下hạ 魚ngư 列liệt 切thiết 。 說thuyết 文văn 云vân 。 衣y 服phục 。 歌ca 謠# 。 草thảo 木mộc 之chi 怪quái 。 謂vị 之chi 妖yêu 。 禽cầm 獸thú 。 蟲trùng 蝗# 之chi 怪quái 。 謂vị 之chi 孽nghiệt 。

築trúc 長trường/trưởng 城thành

秦tần 始thỉ 滅diệt 六lục 國quốc 。 一nhất 統thống 天thiên 下hạ 。 有hữu 童đồng 子tử 云vân 。 亡vong 秦tần 者giả 。 胡hồ 也dã 。 乃nãi 遣khiển 大đại 子tử 扶phù 蘇tô 。 將tướng 軍quân 蒙mông 恬điềm 領lãnh 兵binh 役dịch 萬vạn 姓tánh 。 築trúc 萬vạn 里lý 長trường/trưởng 城thành 。 以dĩ 防phòng 胡hồ 。 始thỉ 皇hoàng 崩băng 。 丞thừa 相tương/tướng 李# 斯tư 乃nãi 立lập 少thiểu 子tử 胡hồ 亥hợi 為vi 二nhị 世thế 皇hoàng 帝đế 。 帝đế 用dụng 侫# 臣thần 趙triệu 高cao 。 讒sàm 殺sát 李# 斯tư 。 不bất 修tu 國quốc 政chánh 。 天thiên 下hạ 乃nãi 亂loạn 。 秦tần 遂toại 滅diệt 。 見kiến 春xuân 秋thu 後hậu 語ngữ 。

客khách 拈niêm 拄trụ 杖trượng

叢tùng 林lâm 商thương 量lượng 。 尊tôn 宿túc 凡phàm 過quá 別biệt 院viện 陞thăng 堂đường 。 不bất 當đương 便tiện 拈niêm 拄trụ 杖trượng 。 謂vị 之chi 不bất 知tri 賓tân 主chủ 。 此thử 皆giai 世thế 諦đế 臆ức 論luận 。 豈khởi 為vi 見kiến 道đạo 之chi 高cao 識thức 。 且thả 夫phu 寶bảo 座tòa 一nhất 登đăng 。 道đạo 無vô 先tiên 後hậu 。 杖trượng 拂phất 應ứng 用dụng 。 蓋cái 對đối 時thời 機cơ 。 何hà 賓tân 主chủ 之chi 間gian 然nhiên 而nhi 妨phương 道đạo 用dụng 。 愚ngu 嘗thường 讀đọc 天thiên 衣y 至chí 淨tịnh 慈từ 陞thăng 座tòa 。 首thủ 拈niêm 拄trụ 杖trượng 卓trác 一nhất 下hạ 。 然nhiên 後hậu 稱xưng 提đề 。 亦diệc 豈khởi 曰viết 賓tân 主chủ 不bất 分phân 者giả 乎hồ 。

那na 蘭lan 陀đà

此thử 云vân 施thí 無vô 猒# 。 其kỳ 地địa 本bổn 菴am 沒một 羅la 長trưởng 者giả 園viên 。 五ngũ 百bách 商thương 人nhân 。 以dĩ 十thập 億ức 金kim 買mãi 以dĩ 施thí 佛Phật 。 佛Phật 於ư 此thử 處xứ 三tam 月nguyệt 說thuyết 法Pháp 。 商thương 人nhân 多đa 有hữu 證chứng 果Quả 之chi 者giả 。 又hựu 曰viết 菴am 沒một 羅la 園viên 有hữu 池trì 。 池trì 中trung 有hữu 龍long 。 名danh 施thí 無vô 猒# 。 寺tự 近cận 彼bỉ 池trì 。 故cố 以dĩ 名danh 焉yên 。

靈linh 龜quy 曳duệ 尾vĩ

凡phàm 龜quy 之chi 行hành 。 常thường 曳duệ 尾vĩ 以dĩ 掃tảo 其kỳ 迹tích 。 而nhi 尾vĩ 迹tích 猶do 存tồn 。 莊trang 子tử 所sở 謂vị 吾ngô 將tương 曳duệ 尾vĩ 於ư 塗đồ 中trung 。

殿điện 後hậu

都đô 殿điện 切thiết 。 軍quân 在tại 前tiền 曰viết 啟khải 。 在tại 後hậu 曰viết 殿điện 。

蚌# [虫*矞]#

趙triệu 伐phạt 燕yên 。 蘇tô 代đại 說thuyết 趙triệu 曰viết 。 臣thần 適thích 遇ngộ 小tiểu 水thủy 蚌# 出xuất 暴bạo 。 而nhi 鷸# 啄trác 其kỳ 肉nhục 。 蚌# 合hợp 夾giáp 其kỳ 喙uế 。 鷸# 曰viết 。 今kim 日nhật 不bất 雨vũ 。 明minh 日nhật 不bất 雨vũ 。 必tất 見kiến 蚌# 晡bô 。 蚌# 亦diệc 謂vị 鷸# 曰viết 。 今kim 日nhật 不bất 出xuất 。 明minh 日nhật 不bất 出xuất 。 必tất 見kiến 死tử 鷸# 。 兩lưỡng 不bất 捨xả 。 漁ngư 父phụ 併tinh 擒cầm 之chi 。 燕yên 趙triệu 相tương/tướng 支chi 。 秦tần 為vi 漁ngư 父phụ 矣hĩ 。

相tương/tướng 馳trì

當đương 作tác 相tương/tướng 持trì 。 持trì 。 執chấp 持trì 也dã 。 馳trì 。 走tẩu 也dã 。 非phi 義nghĩa 。

漚âu 和hòa

梵Phạm 云vân 漚âu 和hòa 俱câu 舍xá 羅la 。 此thử 言ngôn 方phương 便tiện 。

灰hôi 池trì 玉ngọc 管quản

截tiệt 竹trúc 為vi 管quản 謂vị 之chi 律luật 。 置trí 之chi 密mật 室thất 。 以dĩ 葭# 莩# 為vi 灰hôi 。 以dĩ 實thật 其kỳ 端đoan 。 其kỳ 月nguyệt 氣khí 至chí 。 則tắc 飛phi 灰hôi 而nhi 管quản 空không 。 見kiến 蔡thái 邕# 月nguyệt 令linh 章chương 句cú 云vân 。

曄diệp 曄diệp

筠# 輙triếp 切thiết 。 光quang 也dã 。

斆#

胡hồ 教giáo 切thiết 。 學học 也dã 。

全toàn 威uy

如như 大đại 師sư 子tử 殺sát 香hương 象tượng 時thời 。 皆giai 盡tận 其kỳ 力lực 。 殺sát 兔thố 亦diệc 爾nhĩ 。 不bất 生sanh 輕khinh 想tưởng 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 一nhất 闡xiển 提đề 。 演diễn 說thuyết 法Pháp 時thời 。 功công 用dụng 無vô 二nhị 。 見kiến 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。

●# 池trì 陽dương 問vấn

常thường 啼đề 賣mại 心tâm

般Bát 若Nhã 三tam 百bách 九cửu 十thập 八bát 云vân 。

爾nhĩ 時thời 常thường 啼đề 往vãng 東đông 方phương 法Pháp 涌Dũng 菩Bồ 薩Tát 。 求cầu 學học 般Bát 若Nhã 。 當đương 以dĩ 何hà 物vật 。 而nhi 為vi 供cúng 養dường 。 然nhiên 我ngã 貧bần 匱quỹ 。 無vô 有hữu 花hoa 香hương 。 上thượng 妙diệu 供cúng 具cụ 。 我ngã 今kim 應ưng 自tự 賣mại 身thân 。 以dĩ 求cầu 價giá 直trực 。 持trì 用dụng 供cúng 養dường 。 遂toại 入nhập 市thị 肆tứ 中trung 。 高cao 聲thanh 唱xướng 言ngôn 。 我ngã 今kim 自tự 賣mại 。 誰thùy 欲dục 買mãi 人nhân 。

時thời 天Thiên 帝Đế 釋Thích 言ngôn 。 我ngã 當đương 試thí 之chi 。 化hóa 為vì 婆Bà 羅La 門Môn 身thân 。 詣nghệ 常thường 啼đề 所sở 。 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 何hà 緣duyên 。 憂ưu 愁sầu 不bất 樂lạc 。

答đáp 言ngôn 。

我ngã 今kim 貧bần 乏phạp 。 無vô 諸chư 財tài 寶bảo 。 愛ái 重trọng 法Pháp 故cố 。 欲dục 自tự 賣mại 身thân 。 徧biến 此thử 城thành 中trung 無vô 相tướng 問vấn 者giả 。 曰viết 。 我ngã 於ư 今kim 者giả 。 正chánh 欲dục 祠từ 天thiên 。 不bất 用dụng 人nhân 身thân 。 但đãn 須tu 人nhân 血huyết 。 人nhân 髓tủy 。 人nhân 心tâm 。 頗phả 能năng 賣mại 否phủ/bĩ 。 曰viết 。 仁nhân 所sở 買mãi 者giả 。 我ngã 悉tất 能năng 賣mại 。 即tức 伸thân 右hữu 手thủ 執chấp 取thủ 利lợi 刀đao 。 刺thứ 己kỷ 左tả 臂tý 。 令linh 出xuất 其kỳ 血huyết 。 復phục 割cát 右hữu 髀bễ 。 皮bì 肉nhục 置trí 地địa 。 破phá 骨cốt 出xuất 髓tủy 。 復phục 趣thú 牆tường 邊biên 。 欲dục 剖phẫu 心tâm 出xuất 。 天thiên 帝đế 復phục 形hình 。 以dĩ 至chí 平bình 復phục 如như 本bổn 。

智trí 論luận 。 問vấn 。 常thường 啼đề 賣mại 身thân 與dữ 它# 。 誰thùy 賷# 此thử 物vật 往vãng 供cúng 養dường 。 答đáp 。 捨xả 身thân 即tức 是thị 大đại 供cúng 養dường 。 去khứ 住trụ 無vô 在tại 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 是thị 人nhân 賣mại 身thân 取thủ 財tài 。 因nhân 人nhân 供cúng 養dường 。 我ngã 為vì 供cúng 養dường 故cố 。 賣mại 身thân 為vi 奴nô 。 又hựu 人nhân 言ngôn 。

爾nhĩ 時thời 世thế 好hảo/hiếu 。 人nhân 皆giai 如như 法Pháp 。 雖tuy 自tự 賣mại 身thân 。 主chủ 必tất 聽thính 供cúng 養dường 而nhi 還hoàn 。 然nhiên 觀quán 二nhị 緣duyên 。 乃nãi 與dữ 問vấn 意ý 。 不bất 相tương 違vi 背bội 。

鑰thược

與dữ # 同đồng 。 音âm 藥dược 。 關quan 下hạ 牡# 也dã 。

汗hãn 馬mã

李# 廣quảng 利lợi 為vi 貳nhị 師sư 將tướng 軍quân 。 伐phạt 大đại 宛uyển 國quốc 。 得đắc 汗hãn 血huyết 馬mã 。 名danh 蒲bồ 捎# 。 漢hán 武võ 作tác 天thiên 馬mã 之chi 歌ca 。 馬mã 出xuất 汗hãn 即tức 有hữu 功công 勞lao 。 故cố 云vân 汗hãn 馬mã 。

藏tạng 機cơ

經kinh 律luật 異dị 相tướng 云vân 。 有hữu 噉đạm 人nhân 鬼quỷ 捉tróc 得đắc 一nhất 人nhân 。 其kỳ 人nhân 多đa 智trí 。 日nhật 方phương 欲dục 出xuất 。 謂vị 鬼quỷ 曰viết 。 問vấn 君quân 一nhất 義nghĩa 。 我ngã 死tử 無vô 恨hận 。 鬼quỷ 曰viết 。 請thỉnh 言ngôn 。 曰viết 。 君quân 何hà 以dĩ 面diện 白bạch 背bối/bội 黑hắc 。 曰viết 。 我ngã 鬼quỷ 性tánh 畏úy 日nhật 也dã 。 其kỳ 人nhân 聞văn 之chi 。 往vãng 日nhật 而nhi 走tẩu 。 鬼quỷ 畏úy 日nhật 故cố 。 更cánh 不bất 能năng 獲hoạch 。 其kỳ 人nhân 得đắc 脫thoát 。 因nhân 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 勤cần 學học 第đệ 一nhất 道đạo 。 勤cần 問vấn 第đệ 一nhất 方phương 。 道đạo 逢phùng 羅la 剎sát 難nạn/nan 。 背bối/bội 陰ấm 向hướng 太thái 陽dương 。

禹vũ 帝đế

見kiến 祖tổ 英anh 上thượng 大đại 禹vũ 。

巨cự 靈linh

見kiến 雪tuyết 竇đậu 頌tụng 古cổ 。

蜀thục 魄phách

即tức 杜đỗ 宇vũ 也dã 。 華hoa 陽dương 國quốc 志chí 云vân 。 鳥điểu 有hữu 名danh 杜đỗ 宇vũ 者giả 。 其kỳ 大đại 如như 鵲thước 。 其kỳ 聲thanh 哀ai 而nhi 吻vẫn 有hữu 血huyết 。 土thổ/độ 人nhân 云vân 。 春xuân 至chí 則tắc 鳴minh 。 聞văn 其kỳ 初sơ 聲thanh 者giả 。 則tắc 有hữu 別biệt 離ly 之chi 苦khổ 。 人nhân 皆giai 惡ác 聞văn 之chi 。

又hựu 成thành 都đô 記ký 曰viết 。 杜đỗ 宇vũ 亦diệc 曰viết 杜đỗ 主chủ 。 自tự 天thiên 而nhi 降giáng 。 稱xưng 望vọng 帝đế 。 好hảo/hiếu 稼giá 穡# 。 至chí 今kim 蜀thục 人nhân 將tương 農nông 者giả 。 必tất 先tiên 祀tự 杜đỗ 主chủ 。

時thời 荊kinh 州châu 人nhân 鼈miết 靈linh 死tử 。 其kỳ 尸thi 泝tố 流lưu 而nhi 上thượng 。 至chí 文văn 山sơn 下hạ 復phục 生sanh 。 見kiến 望vọng 帝đế 。 帝đế 因nhân 以dĩ 為vi 相tương/tướng 。 號hiệu 曰viết 開khai 明minh 。 會hội 巫# 山sơn 壅ủng 江giang 。 人nhân 遭tao 洪hồng 水thủy 。 開khai 明minh 為vi 鑿tạc 通thông 流lưu 。 有hữu 大đại 功công 。 望vọng 帝đế 因nhân 以dĩ 位vị 禪thiền 焉yên 。 後hậu 望vọng 帝đế 死tử 。 其kỳ 魂hồn 化hóa 為vi 鳥điểu 。 名danh 杜đỗ 宇vũ 。 一nhất 名danh 杜đỗ 鵑# 。 亦diệc 曰viết 子tử 規quy 。

[啜-口+鳥]# [鳥*刀]#

上thượng 都đô 括quát 切thiết 。 [啜-口+鳥]# 。 鳩cưu 鳥điểu 名danh 。 大đại 如như 鴿cáp 。 無vô 後hậu 趾chỉ 。 下hạ 陟trắc 交giao 切thiết 。 [鳥*刀]# 。 [堯*鳥]# 黃hoàng 也dã 。 好hảo/hiếu 剖phẫu 葦vi 皮bì 。 食thực 其kỳ 中trung 蟲trùng 。 或hoặc 音âm 刀đao 。 非phi 也dã 。 [堯*鳥]# 。 女nữ 女nữ 切thiết 。

通thông 達đạt 佛Phật 道Đạo

維duy 摩ma 詰cật 經kinh 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 向hướng 維duy 摩ma 詰cật 言ngôn 。 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 。 通thông 達đạt 佛Phật 道Đạo 。 維duy 摩ma 詰cật 言ngôn 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 於ư 非phi 道đạo 。 是thị 為vi 通thông 達đạt 佛Phật 道Đạo 。

又hựu 問vấn 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 行hành 於ư 非phi 道đạo 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 五ngũ 無vô 間gián 。 而nhi 無vô 惱não 恚khuể 。 至chí 于vu 地địa 獄ngục 。 而nhi 無vô 罪tội 垢cấu 。

色sắc 見kiến 聲thanh 求cầu

金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 偈kệ 曰viết 。 若nhược 以dĩ 色sắc 見kiến 我ngã 。 以dĩ 音âm 聲thanh 求cầu 我ngã 。 是thị 人nhân 行hành 邪tà 道đạo 。 不bất 能năng 見kiến 如Như 來Lai 。

鵞nga 王vương 別biệt 乳nhũ

正Chánh 法Pháp 念niệm 經Kinh 云vân 。 譬thí 如như 水thủy 乳nhũ 。 同đồng 置trí 一nhất 器khí 。 鵞nga 王vương 飲ẩm 之chi 。 但đãn 飲ẩm 其kỳ 乳nhũ 汁trấp 。 其kỳ 水thủy 猶do 存tồn 。

出xuất 曜diệu 經Kinh 云vân 。 昔tích 有hữu 人nhân 多đa 捕bộ 群quần 鶴hạc 。 孚phu 乳nhũ 滋tư 長trưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 生sanh 。 其kỳ 數số 無vô 限hạn 。 養dưỡng 鶴hạc 之chi 法pháp 。 以dĩ 水thủy 和hòa 乳nhũ 。 乃nãi 得đắc 飲ẩm 之chi 。 鶴hạc 之chi 常thường 法pháp 。 當đương 飲ẩm 之chi 時thời 。 鼻tị 孔khổng 出xuất 氣khí 。 吹xuy 水thủy 兩lưỡng 避tị 。 純thuần 飲ẩm 其kỳ 乳nhũ 。

又hựu 徤# 陀đà 羅la 白bạch 燈đăng 光quang 王vương 曰viết 。 我ngã 思tư 世thế 事sự 。 長trường/trưởng 項hạng 白bạch 鶴hạc 以dĩ 水thủy 和hòa 乳nhũ 令linh 飲ẩm 。 但đãn 飲ẩm 其kỳ 乳nhũ 。 唯duy 有hữu 水thủy 存tồn 。 王vương 曰viết 。 此thử 事sự 實thật 否phủ/bĩ 。

答đáp 言ngôn 。

王vương 當đương 日nhật 驗nghiệm 。 王vương 令linh 鶴hạc 飲ẩm 。 果quả 如như 所sở 言ngôn 。 王vương 曰viết 。 此thử 有hữu 何hà 緣duyên 。

答đáp 曰viết 。

鳥điểu 口khẩu 性tánh 醋thố 。 若nhược 飲ẩm 乳nhũ 時thời 。 遂toại 便tiện 成thành 酪lạc 。 致trí 令linh 水thủy 在tại 。

困khốn 魚ngư 止chỉ 箔#

箔# 。 簾# 也dã 。 寶bảo 藏tạng 論luận 曰viết 。 夫phu 進tiến 道đạo 之chi 由do 。 中trung 有hữu 萬vạn 途đồ 。 困khốn 魚ngư 止chỉ 箔# 。 病bệnh 鳥điểu 栖tê 蘆lô 。 說thuyết 者giả 曰viết 。 此thử 舉cử 事sự 以dĩ 況huống 漸tiệm 。 言ngôn 學học 者giả 進tiến 悟ngộ 之chi 由do 也dã 。 途đồ 道đạo 也dã 。 即tức 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 之chi 法Pháp 門môn 。 隨tùy 機cơ 各các 解giải 。 如như 困khốn 魚ngư 止chỉ 小tiểu 箔# 。 病bệnh 鳥điểu 栖tê 蘆lô 叢tùng 。 雖tuy 各các 得đắc 所sở 安an 。 俱câu 未vị 至chí 於ư 大đại 海hải 。 深thâm 林lâm 也dã 。

一nhất 宿túc 祖tổ 關quan

永vĩnh 嘉gia 玄huyền 覺giác 因nhân 習tập 天thiên 台thai 止Chỉ 觀Quán 。 內nội 心tâm 明minh 靜tĩnh 。 求cầu 證chứng 於ư 曹tào 溪khê 大đại 祖tổ 。 祖tổ 方phương 踞cứ 坐tọa 丈trượng 室thất 。 師sư 振chấn 錫tích 遶nhiễu 座tòa 三tam 帀táp 。 卓trác 然nhiên 於ư 前tiền 。 祖tổ 曰viết 。 沙Sa 門Môn 具cụ 三tam 千thiên 威uy 儀nghi 。 八bát 萬vạn 細tế 行hạnh 。 大đại 德đức 自tự 何hà 方phương 而nhi 來lai 。 生sanh 大đại 我ngã 慢mạn 。 師sư 曰viết 。 生sanh 死tử 事sự 大đại 。 無vô 常thường 迅tấn 速tốc 。 祖tổ 曰viết 。 何hà 不bất 體thể 取thủ 無vô 生sanh 。 了liễu 無vô 速tốc 乎hồ 。 曰viết 。 體thể 即tức 無vô 生sanh 。 了liễu 本bổn 無vô 速tốc 。 祖tổ 曰viết 。 如như 是thị 。 如như 是thị 。 方phương 具cụ 威uy 儀nghi 參tham 禮lễ 畢tất 。 辭từ 還hoàn 永vĩnh 嘉gia 。 祖tổ 曰viết 。 返phản 太thái 速tốc 乎hồ 。 曰viết 。 本bổn 自tự 非phi 動động 。 豈khởi 有hữu 速tốc 邪tà 。 祖tổ 曰viết 。 雖tuy 知tri 非phi 動động 。 曰viết 。 仁Nhân 者Giả 自tự 生sanh 分phân 別biệt 。 祖tổ 曰viết 。 汝nhữ 甚thậm 得đắc 無vô 生sanh 之chi 意ý 。 曰viết 。 無vô 生sanh 豈khởi 有hữu 意ý 邪tà 。 祖tổ 曰viết 。 無vô 意ý 誰thùy 當đương 分phân 別biệt 。 曰viết 。 分phân 別biệt 亦diệc 非phi 意ý 。 祖tổ 曰viết 。 善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 少thiểu 留lưu 一nhất 宿túc 。 世thế 謂vị 之chi 一nhất 宿túc 覺giác 。

威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật

禪thiền 宗tông 不bất 立lập 文văn 字tự 。 謂vị 之chi 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 。 今kim 宗tông 匠tượng 引dẫn 經kinh 。 所sở 以dĩ 明minh 道đạo 。 非phi 循tuần 蹟# 也dã 。 且thả 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 已dĩ 前tiền 。 蓋cái 明minh 實thật 際tế 理lý 地địa 。 威uy 音âm 已dĩ 後hậu 。 即tức 佛Phật 事sự 門môn 中trung 。 此thử 借tá 喻dụ 以dĩ 顯hiển 道đạo 。 庶thứ 知tri 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 後hậu 人nhân 謂vị 音âm 王vương 實thật 有hữu 此thử 緣duyên 。 蓋cái 由do 看khán 閱duyệt 乘thừa 教giáo 之chi 不bất 審thẩm 。 各các 本bổn 師sư 承thừa 。 沿duyên 襲tập 而nhi 為vi 此thử 言ngôn 。 今kim 觀quán 威uy 王vương 之chi 問vấn 。 豈khởi 不bất 然nhiên 乎hồ 。

泥nê 犂lê

此thử 言ngôn 寄ký 係hệ 。 又hựu 云vân 閉bế 城thành 。 有hữu 罪tội 者giả 。 乘thừa 中trung 陰ấm 身thân 入nhập 此thử 城thành 。 又hựu 曰viết 捺nại 落lạc 迦ca 。 此thử 言ngôn 無vô 間gian 。 多đa 是thị 造tạo 作tác 無vô 間gian 之chi 業nghiệp 。 來lai 生sanh 此thử 中trung 。 或hoặc 義nghĩa 飜phiên 地địa 獄ngục 是thị 也dã 。

調Điều 達Đạt

梵Phạm 云vân 調Điều 達Đạt 。 或hoặc 云vân 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 或hoặc 云vân 提đề 婆bà 達đạt 兜đâu 。 此thử 並tịnh 飜phiên 天thiên 熱nhiệt 。 以dĩ 其kỳ 生sanh 時thời 。 人nhân 天thiên 心tâm 皆giai 忽hốt 驚kinh 熱nhiệt 。 故cố 因nhân 為vi 名danh 。 或hoặc 飜phiên 為vi 天thiên 授thọ 。

報báo 恩ân 經kinh 四tứ 云vân 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 於ư 無vô 量lượng 劫kiếp 。 常thường 欲dục 毀hủy 害hại 世Thế 尊Tôn 。 已dĩ 至chí 成thành 佛Phật 。 出xuất 佛Phật 身thân 血huyết 。 生sanh 入nhập 地địa 獄ngục 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 即tức 遣khiển 阿A 難Nan 。 往vãng 地địa 獄ngục 問vấn 訊tấn 苦khổ 可khả 忍nhẫn 否phủ/bĩ 。 受thọ 教giáo 即tức 往vãng 獄ngục 門môn 。 問vấn 牛ngưu 頭đầu 阿A 傍Bàng 言ngôn 。 為vi 我ngã 喚hoán 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 汝nhữ 喚hoán 何hà 佛Phật 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 喚hoán 釋Thích 迦Ca 佛Phật 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。

時thời 阿a 傍bàng 即tức 語ngứ 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 言ngôn 。 阿A 難Nan 在tại 外ngoại 。 欲dục 得đắc 相tương 見kiến 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 言ngôn 。 善thiện 來lai 阿A 難Nan 。 如Như 來Lai 猶do 能năng 。 憐lân 憫mẫn 於ư 我ngã 邪tà 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 如Như 來Lai 遣khiển 問vấn 訊tấn 苦khổ 痛thống 可khả 堪kham 忍nhẫn 否phủ/bĩ 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 言ngôn 。 我ngã 處xử 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 猶do 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 入nhập 三tam 禪thiền 樂lạc 。

智trí 論luận 八bát 。 問vấn 。 初sơ 禪thiền 。 二nhị 禪thiền 亦diệc 有hữu 受thọ 樂lạc 。 何hà 以dĩ 但đãn 言ngôn 第đệ 三tam 禪thiền 。 答đáp 。 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 上thượng 。 中trung 。 下hạ 。 下hạ 者giả 初sơ 禪thiền 。 中trung 者giả 二nhị 禪thiền 。 上thượng 者giả 三tam 禪thiền 。 初sơ 禪thiền 有hữu 二nhị 種chủng 。 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 。 喜hỷ 根căn 。 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 喜hỷ 根căn 。 二nhị 禪thiền 中trung 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 喜hỷ 根căn 。 三tam 禪thiền 中trung 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 。 五ngũ 識thức 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 不bất 知tri 名danh 字tự 相tương/tướng 。 眼nhãn 識thức 生sanh 如như 彈đàn 指chỉ 頃khoảnh 。 意ý 識thức 已dĩ 生sanh 。 以dĩ 是thị 故cố 。 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 。 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 不bất 能năng 滿mãn 足túc 樂nhạo/nhạc/lạc 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 能năng 滿mãn 足túc 樂nhạo/nhạc/lạc 。 過quá 是thị 三tam 禪thiền 更cánh 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 。 以dĩ 是thị 故cố 言ngôn 猶do 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 入nhập 三tam 禪thiền 樂lạc 。

半bán 滿mãn

涅Niết 盤Bàn 八bát 云vân 。 半bán 字tự 義nghĩa 者giả 。 皆giai 是thị 煩phiền 惱não 言ngôn 說thuyết 之chi 根căn 本bổn 。 故cố 名danh 半bán 字tự 。 滿mãn 字tự 者giả 。 乃nãi 是thị 一nhất 切thiết 。 善thiện 法Pháp 言ngôn 說thuyết 之chi 根căn 本bổn 也dã 。 譬thí 如như 世thế 間gian 。 為vi 惡ác 之chi 者giả 。 名danh 為vi 半bán 人nhân 。 修tu 善thiện 者giả 。 名danh 為vi 滿mãn 人nhân 。 故cố 西tây 秦tần 曇đàm 無vô 讖sấm 三tam 藏tạng 依y 涅Niết 槃Bàn 此thử 經Kinh 以dĩ 了liễu 義nghĩa 大Đại 乘Thừa 。 為vi 滿mãn 字tự 教giáo 。 不bất 了liễu 義nghĩa 小Tiểu 乘Thừa 為vi 半bán 字tự 教giáo 。 立lập 半bán 滿mãn 之chi 教giáo 。 曇đàm 無vô 讖sấm 始thỉ 也dã 。

秀tú 能năng

慧tuệ 能năng 居cư 於ư 雙song 峯phong 曹tào 侯hầu 溪khê 。 神thần 秀tú 棲tê 于vu 江giang 陵lăng 當đương 陽dương 山sơn 。 同đồng 傳truyền 五ngũ 祖tổ 之chi 法pháp 。 盛thịnh 行hành 天thiên 下hạ 。 並tịnh 德đức 行hạnh 相tương/tướng 高cao 。 於ư 是thị 道đạo 興hưng 南nam 北bắc 。 能năng 為vi 南nam 宗tông 。 秀tú 為vi 北bắc 宗tông 。 以dĩ 居cư 處xứ 稱xưng 之chi 也dã 。

雕điêu 砂sa

有hữu 西tây 蜀thục 首thủ 座tòa 遊du 方phương 至chí 白bạch 馬mã 。 舉cử 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 問vấn 曰viết 。 一nhất 塵trần 含hàm 法Pháp 界Giới 時thời 如như 何hà 。 白bạch 馬mã 曰viết 。 如như 鳥điểu 二nhị 翼dực 。 如như 車xa 二nhị 輪luân 。 座tòa 曰viết 。 將tương 謂vị 禪thiền 門môn 別biệt 有hữu 奇kỳ 特đặc 。 元nguyên 來lai 不bất 出xuất 教giáo 意ý 。 乃nãi 還hoàn 里lý 中trung 。 尋tầm 嚮hướng 夾giáp 山sơn 會hội 禪thiền 師sư 道đạo 化hóa 。 遂toại 遣khiển 弟đệ 子tử 持trì 前tiền 語ngữ 問vấn 之chi 。 山sơn 曰viết 。 雕điêu 砂sa 無vô 鏤lũ 玉ngọc 之chi 談đàm 。 結kết 草thảo 乖quai 道Đạo 人Nhân 之chi 思tư 。 弟đệ 子tử 回hồi 。 舉cử 似tự 其kỳ 師sư 。 乃nãi 伏phục 膺ưng 禪thiền 道đạo 。 參tham 問vấn 玄huyền 旨chỉ 。

一nhất 鎚chùy 便tiện 成thành

鎚chùy 當đương 作tác 椎chùy 。 雪tuyết 峰phong 問vấn 投đầu 子tử 云vân 。 一nhất 椎chùy 便tiện 成thành 時thời 如như 何hà 。 子tử 云vân 。 不bất 是thị 性tánh # 漢hán 。 峯phong 云vân 。 不bất 假giả 一nhất 椎chùy 時thời 如như 何hà 。 子tử 云vân 。 不bất 快khoái 漆tất 桶# 。

○# 智trí 覺giác 心tâm 賦phú 云vân 。 如như 王vương 索sách 一nhất 椎chùy 之chi 器khí 。 言ngôn 下hạ 全toàn 通thông 。 注chú 云vân 。 王vương 索sách 寶bảo 器khí 。 須tu 是thị 一nhất 椎chùy 便tiện 成thành 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 皆giai 不bất 中trung 進tiến 。 此thử 喻dụ 一nhất 言ngôn 之chi 下hạ 便tiện 契khế 無vô 生sanh 。 不bất 須tu 再tái 問vấn 。 便tiện 落lạc 陰ấm 界giới 。

不bất 壞hoại 四tứ 禪thiền

阿a 毗tỳ 曇đàm 論luận 云vân 。 初sơ 禪thiền 內nội 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 有hữu 覺giác 有hữu 觀quán 。 熾sí 然nhiên 似tự 火hỏa 。 焚phần 燒thiêu 法pháp 體thể 。 外ngoại 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 為vị 火hỏa 所sở 燒thiêu 。 二nhị 禪thiền 內nội 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 喜hỷ 受thọ 似tự 水thủy 。 外ngoại 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 為vị 水thủy 所sở 漬tí 。 三tam 禪thiền 內nội 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 猶do 風phong 有hữu 出xuất 入nhập 息tức 。 外ngoại 有hữu 不bất 定định 想tưởng 。 便tiện 為vị 風phong 所sở 動động 。 四tứ 禪thiền 中trung 內nội 無vô 不bất 定định 想tưởng 。 不bất 為vị 外ngoại 法pháp 所sở 攝nhiếp 。 已dĩ 得đắc 念niệm 護hộ 。 除trừ 內nội 不bất 定định 想tưởng 。

比tỉ 干can 相tương/tướng 公công

史sử 記ký 。 王vương 子tử 比tỉ 干can 。 紂# 之chi 親thân 戚thích 也dã 。 以dĩ 紂# 沈trầm 湎miện 於ư 酒tửu 。 婦phụ 人nhân 是thị 用dụng 。 亂loạn 敗bại 湯thang 德đức 。 見kiến 箕ki 子tử 諫gián 不bất 聽thính 而nhi 為vi 奴nô 。 則tắc 曰viết 。 君quân 有hữu 過quá 而nhi 不bất 以dĩ 死tử 爭tranh 。 則tắc 百bá 姓tánh 何hà 辜cô 。 乃nãi 直trực 言ngôn 諫gián 紂# 。 紂# 怒nộ 曰viết 。 吾ngô 聞văn 聖thánh 之chi 心tâm 有hữu 七thất 竅khiếu 。 信tín 有hữu 諸chư 乎hồ 。 乃nãi 殺sát 王vương 子tử 比tỉ 干can 。 刳khô 視thị 其kỳ 心tâm 。 比tỉ 干can 王vương 子tử 也dã 。 為vi 殷ân 少thiểu 師sư 令linh 。 言ngôn 相tương/tướng 公công 。 誤ngộ 矣hĩ 。 然nhiên 相tương/tướng 國quốc 。 丞thừa 相tương/tướng 。 皆giai 秦tần 官quan 。 丞thừa 。 承thừa 也dã 。 相tương 助trợ 也dã 。 掌chưởng 承thừa 天thiên 子tử 。 助trợ 理lý 萬vạn 機cơ 。 而nhi 服phục 以dĩ 金kim 印ấn 紫tử 綬thụ 。

智trí 為vi 雜tạp 毒độc

語ngữ 出xuất 寶bảo 藏tạng 論luận 。 雜tạp 毒độc 者giả 。 取thủ 相tướng 分phân 別biệt 。 名danh 為vi 雜tạp 毒độc 。 如như 雜tạp 毒độc 食thực 。 有hữu 所sở 得đắc 者giả 。 無vô 有hữu 回hồi 向hướng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 皆giai 是thị 雜tạp 毒độc 。 見kiến 小tiểu 品phẩm 般Bát 若Nhã 。

九cửu 曲khúc 珠châu

世thế 傳truyền 孔khổng 子tử 厄ách 於ư 陳trần 。 穿xuyên 九cửu 曲khúc 珠châu 。 遇ngộ 桑tang 間gian 女nữ 子tử 授thọ 之chi 以dĩ 訣quyết 云vân 。 密mật 爾nhĩ 思tư 之chi 。 思tư 之chi 密mật 爾nhĩ 。 孔khổng 子tử 遂toại 曉hiểu 。 乃nãi 以dĩ 絲ti 繫hệ 螘# 。 引dẫn 之chi 以dĩ 蜜mật 而nhi 穿xuyên 之chi 。 故cố 今kim 問vấn 云vân 蜜mật 。 螘# 絲ti 之chi 也dã 。 然nhiên 未vị 詳tường 所sở 出xuất 。 事sự 雖tuy 闕khuyết 疑nghi 。 問vấn 實thật 有hữu 由do 。 合hợp 多đa 舉cử 其kỳ 緣duyên 。 遂toại 錄lục 之chi 云vân 。

九cửu 天thiên 雲vân 路lộ

古cổ 詩thi 云vân 。 九cửu 天thiên 雲vân 路lộ 早tảo 須tu 尋tầm 。 莫mạc 使sử 蹉sa 跎# 歲tuế 月nguyệt 深thâm 。 謝tạ 氏thị 有hữu 才tài 憐lân 白bạch 髮phát 。 顏nhan 生sanh 無vô 意ý 戀luyến 黃hoàng 金kim 。 九cửu 天thiên 者giả 。 中trung 央ương 鈞quân 天thiên 。 東đông 方phương 蒼thương 天thiên 。 東đông 北bắc 方phương 玄huyền 天thiên 。 西tây 北bắc 幽u 天thiên 。 西tây 方phương 浩hạo 天thiên 。 西tây 南nam 朱chu 天thiên 。 南nam 方phương 炎diễm 天thiên 。 東đông 南nam 陽dương 天thiên 。 其kỳ 說thuyết 見kiến 淮hoài 南nam 子tử 。

龍long 門môn

見kiến 拈niêm 古cổ 。

長trường/trưởng 劒kiếm

見kiến 祖tổ 英anh 。

俠hiệp 客khách

俠hiệp 。 音âm 叶# 。 俠hiệp 之chi 言ngôn 俠hiệp 也dã 。 以dĩ 權quyền 力lực 俠hiệp 輔phụ 人nhân 也dã 。 荀# 悅duyệt 云vân 。 立lập 氣khí 齊tề 。 作tác 威uy 福phước 。 結kết 私tư 交giao 。 以dĩ 立lập 彊cường/cưỡng/cương 於ư 世thế 者giả 。 謂vị 之chi 游du 俠hiệp 。

史sử 云vân 。 今kim 游du 俠hiệp 。 其kỳ 行hành 雖tuy 不bất 軌quỹ 於ư 正chánh 義nghĩa 。 然nhiên 其kỳ 言ngôn 必tất 信tín 。 其kỳ 行hành 必tất 果quả 。 已dĩ 諾nặc 必tất 誠thành 。 不bất 愛ái 其kỳ 軀khu 。 赴phó 士sĩ 之chi 阨# 困khốn 。 既ký 已dĩ 存tồn 亡vong 死tử 生sanh 矣hĩ 。 而nhi 不bất 矜căng 其kỳ 能năng 。 羞tu 伐phạt 其kỳ 德đức 。 蓋cái 亦diệc 有hữu 足túc 多đa 者giả 焉yên 。 且thả 緩hoãn 急cấp 。 人nhân 之chi 所sở 時thời 有hữu 也dã 。

北bắc 俱câu 盧lô

或hoặc 云vân 北bắc 單đơn 越việt 。 鬱uất 單đơn 越việt 。 正chánh 云vân 鬱uất 怛đát 羅la 究cứu lưu 。 此thử 云vân 高cao 上thượng 作tác 。 謂vị 四tứ 天thiên 下hạ 中trung 。 比tỉ 餘dư 三tam 洲châu 。 最tối 高cao 最tối 上thượng 最tối 勝thắng 。 國quốc 土thổ 城thành 邑ấp 。 四tứ 事sự 所sở 須tu 。 宛uyển 同đồng 諸chư 天thiên 。

毗tỳ 婆bà 沙sa 論luận 云vân 。 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 無vô 有hữu 佛Phật 法Pháp 。 亦diệc 不bất 得đắc 戒giới 。 以dĩ 福phước 報báo 障chướng 故cố 。 亦diệc 愚ngu 癡si 故cố 。

善thiện 星tinh

見kiến 證chứng 道đạo 謌# 。

罾tăng

作tác 滕# 切thiết 。 罾tăng 。 進tiến 也dã 。 進tiến 水thủy 取thủ 魚ngư 具cụ 也dã 。

罩#

陟trắc 教giáo 切thiết 。 竹trúc 籠lung 。 捕bộ 魚ngư 器khí 也dã 。

網võng

與dữ [网-(ㄨ*ㄨ)+(人*人)]# 同đồng 。 庖bào 犧# 所sở 結kết 繩thằng 以dĩ 漁ngư 。

釣điếu

音âm 弔điếu 。 鉤câu 魚ngư 也dã 。 釣điếu 有hữu 小tiểu 大đại 勺chước 取thủ 焉yên 。

墨mặc 子tử

墨mặc 子tử 見kiến 素tố 絲ti 。 歎thán 曰viết 。 染nhiễm 蒼thương 則tắc 蒼thương 。 染nhiễm 黃hoàng 則tắc 黃hoàng 。 五ngũ 入nhập 則tắc 為vi 五ngũ 色sắc 。 故cố 染nhiễm 不bất 可khả 不bất 慎thận 乎hồ 。 國quốc 亦diệc 有hữu 染nhiễm 。 舜thuấn 染nhiễm 許hứa 由do 。 湯thang 染nhiễm 伊y 尹# 。 桀# 染nhiễm 子tử 辛tân 。 紂# 染nhiễm 惡ác 來lai 。 先tiên 王vương 正Chánh 道Đạo 。 規quy 矩củ 有hữu 常thường 。 苟cẩu 生sanh 穿xuyên 鑿tạc 。 則tắc 岐kỳ 路lộ 競cạnh 起khởi 。 故cố 知tri 漸tiệm 染nhiễm 之chi 易dị 性tánh 也dã 。

楊dương 朱chu

楊dương 朱chu 泣khấp 岐kỳ 路lộ 。 曰viết 謂vị 其kỳ 可khả 以dĩ 南nam 。 可khả 以dĩ 北bắc 。

水thủy 逆nghịch 流lưu

兜Đâu 率Suất 宮cung 中trung 。

時thời 諸chư 園viên 內nội 。 有hữu 八bát 色sắc 瑠lưu 璃ly 渠cừ 。 一nhất 一nhất 渠cừ 有hữu 五ngũ 百bách 億ức 寶bảo 珠châu 。 而nhi 用dụng 合hợp 成thành 。 一nhất 一nhất 渠cừ 有hữu 八bát 味vị 水thủy 。 八bát 色sắc 具cụ 足túc 。 其kỳ 水thủy 上thượng 涌dũng 。 遊du 梁lương 棟đống 間gian 。 見kiến 上thượng 生sanh 經kinh 。

劫kiếp 灰hôi

漢hán 武võ 穿xuyên 昆côn 明minh 池trì 。 池trì 底để 得đắc 黑hắc 灰hôi 。 帝đế 問vấn 于vu 東đông 方phương 朔sóc 。 朔sóc 云vân 。 不bất 委ủy 。 可khả 問vấn 西tây 域vực 道Đạo 人Nhân 。 後hậu 竺trúc 法pháp 蘭lan 既ký 至chí 。 眾chúng 人nhân 追truy 以dĩ 問vấn 之chi 。 蘭lan 曰viết 。 世thế 界giới 終chung 盡tận 。 劫kiếp 火hỏa 洞đỗng 燒thiêu 。 此thử 灰hôi 是thị 也dã 。

○# 前tiền 漢hán 元nguyên 狩thú 三tam 年niên 。 穿xuyên 昆côn 明minh 。 方phương 朔sóc 已dĩ 指chỉ 西tây 域vực 道Đạo 人Nhân 。 故cố 知tri 佛Phật 法Pháp 其kỳ 來lai 久cửu 矣hĩ 。 至chí 後hậu 漢hán 明minh 帝đế 永vĩnh 年niên 十thập 年niên 。 法pháp 蘭lan 來lai 。 遂toại 決quyết 前tiền 疑nghi 。 語ngữ 非phi 摩ma 騰đằng 。 問vấn 者giả 之chi 誤ngộ 。

垂thùy 絲ti

華hoa 亭đình 船thuyền 子tử 和hòa 上thượng 。 夾giáp 山sơn 初sơ 往vãng 參tham 問vấn 。 師sư 曰viết 。 座tòa 主chủ 住trụ 甚thậm 麼ma 寺tự 。 山sơn 曰viết 。 寺tự 即tức 不bất 似tự 。 師sư 曰viết 。 不bất 似tự 。 又hựu 似tự 箇cá 甚thậm 麼ma 。 山sơn 曰viết 。 目mục 前tiền 無vô 一nhất 法pháp 可khả 似tự 。 師sư 曰viết 。 何hà 處xứ 學học 得đắc 來lai 。 山sơn 曰viết 。 非phi 耳nhĩ 目mục 之chi 所sở 到đáo 。 師sư 笑tiếu 曰viết 。 一nhất 句cú 合hợp 頭đầu 語ngữ 。 萬vạn 劫kiếp 繫hệ 驢lư 橛quyết 。 師sư 又hựu 曰viết 。 垂thùy 絲ti 千thiên 尺xích 。 意ý 在tại 深thâm 潭đàm 。 離ly 鈎câu 三tam 寸thốn 。 子tử 何hà 不bất 道đạo 。 山sơn 擬nghĩ 開khai 口khẩu 。 師sư 以dĩ 篙# 撞chàng 在tại 水thủy 中trung 。 因nhân 而nhi 大đại 悟ngộ 。 乃nãi 云vân 。 竿can/cán 頭đầu 絲ti 綫tuyến 從tùng 君quân 弄lộng 。 不bất 犯phạm 清thanh 波ba 意ý 自tự 殊thù 。

五ngũ 刑hình

墨mặc 罰phạt 之chi 屬thuộc 千thiên 。 劓tị 罰phạt 之chi 屬thuộc 千thiên 。 剕# 罰phạt 之chi 屬thuộc 五ngũ 百bách 。 宮cung 罰phạt 之chi 屬thuộc 三tam 百bách 。 大đại 辟tịch 之chi 屬thuộc 二nhị 百bách 。 刻khắc 其kỳ 顙tảng 而nhi 涅niết 之chi 曰viết 墨mặc 。 截tiệt 鼻tị 曰viết 劓tị 。 刖# 足túc 曰viết 剕# 。 宮cung 。 淫dâm 刑hình 也dã 。 男nam 割cát 其kỳ 勢thế 。 婦phụ 人nhân 幽u 閉bế 。 大đại 辟tịch 。 死tử 刑hình 也dã 。 劓tị 。 魚ngư 器khí 切thiết 。 剕# 。 符phù 沸phí 切thiết 。

打đả 文Văn 殊Thù

打đả 文Văn 殊Thù 。 多đa 傳truyền 是thị 無vô 著trước 者giả 。 誤ngộ 矣hĩ 。 桉# 清thanh 涼lương 傳truyền 。 無vô 著trước 事sự 凡phàm 數số 條điều 。 唯duy 無vô 此thử 緣duyên 。 因nhân 營doanh 粥chúc 見kiến 文Văn 殊Thù 者giả 。 乃nãi 是thị 解giải 脫thoát 禪thiền 師sư 也dã 。 詳tường 見kiến 雲vân 門môn 錄lục 下hạ 。

文Văn 殊Thù 起khởi 佛Phật 見kiến

見kiến 瀑bộc 泉tuyền 集tập 。

般Bát 若Nhã 一nhất 念niệm

仁nhân 王vương 護hộ 國quốc 經kinh 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 如như 也dã 。 諸chư 佛Phật 。 法pháp 。 僧Tăng 亦diệc 如như 也dã 。 聖thánh 智trí 現hiện 前tiền 。 最tối 初sơ 一nhất 念niệm 具cụ 足túc 八bát 萬vạn 。 四tứ 千thiên 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。

摩ma 竭kiệt

此thử 云vân 大đại 身thân 。 般Bát 若Nhã 論luận 云vân 。 昔tích 有hữu 商thương 人nhân 入nhập 海hải 。 見kiến 一nhất 白bạch 山sơn 。 有hữu 三tam 日nhật 出xuất 。 水thủy 入nhập 赤xích 海hải 。 船thuyền 師sư 曰viết 。 此thử 摩ma 竭kiệt 魚ngư 也dã 。 白bạch 山sơn 。 身thân 也dã 。 兩lưỡng 眼nhãn 如như 日nhật 。 與dữ 日nhật 為vi 三tam 也dã 。 水thủy 入nhập 其kỳ 中trung 如như 赤xích 海hải 也dã 。 應ưng 高cao 聲thanh 念niệm 佛Phật 。 商thương 人nhân 命mạng 侶lữ 共cộng 舉cử 佛Phật 聲thanh 。 魚ngư 即tức 隱ẩn 也dã 。 以dĩ 魚ngư 昔tích 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 破phá 戒giới 為vi 魚ngư 。 心tâm 尚thượng 慈từ 故cố 。

正chánh 受thọ 三tam 昧muội

華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 有hữu 勝thắng 三tam 昧muội 。 名danh 方phương 網võng 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 此thử 。 廣quảng 開khai 示thị 一nhất 切thiết 。 方phương 中trung 普phổ 現hiện 身thân 。 乃nãi 至chí 善thiện 女nữ 身thân 中trung 入nhập 正chánh 定định 。 善thiện 男nam 身thân 中trung 從tùng 定định 出xuất 。 善thiện 男nam 身thân 中trung 入nhập 正chánh 定định 。 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 身thân 從tùng 定định 出xuất 。

○# 三tam 昧muội 者giả 。 三tam 之chi 曰viết 正chánh 。 昧muội 之chi 曰viết 定định 。 亦diệc 云vân 正chánh 受thọ 。 謂vị 正chánh 定định 不bất 亂loạn 。 能năng 受thọ 諸chư 法pháp 。 憶ức 持trì 揀giản 擇trạch 。 故cố 名danh 正chánh 受thọ 。 亦diệc 云vân 等đẳng 持trì 。 為vi 正chánh 定định 能năng 。 發phát 生sanh 正chánh 慧tuệ 。 等đẳng 持trì 諸chư 法pháp 。 是thị 故cố 名danh 之chi 為vi 等đẳng 持trì 。

牛ngưu 頭đầu 坐tọa 石thạch

見kiến 祖tổ 英anh 下hạ 虎hổ 馴# 。

葛cát 陂bi

費phí 長trường/trưởng 房phòng 。 汝nhữ 南nam 人nhân 。 嘗thường 為vi 市thị 掾# 。 市thị 中trung 遇ngộ 壺hồ 公công 。 斷đoạn 青thanh 竹trúc 。 偽ngụy 為vi 長trường/trưởng 房phòng 縊ải 死tử 於ư 家gia 。 遂toại 同đồng 入nhập 深thâm 山sơn 。 學học 道Đạo 不bất 成thành 。 而nhi 長trường/trưởng 房phòng 辭từ 歸quy 。 公công 與dữ 一nhất 竹trúc 杖trượng 曰viết 。 騎kỵ 此thử 任nhậm 所sở 之chi 。 則tắc 自tự 至chí 矣hĩ 。 既ký 至chí 。 可khả 以dĩ 杖trượng 投đầu 葛cát 陂bi 中trung 。 長trường/trưởng 房phòng 即tức 以dĩ 杖trượng 投đầu 陂bi 。 顧cố 視thị 即tức 龍long 也dã 。 公công 嘗thường 為vi 作tác 符phù 。 主chủ 地địa 上thượng 鬼quỷ 神thần 。 後hậu 失thất 其kỳ 符phù 。 為vi 眾chúng 鬼quỷ 所sở 殺sát 。 見kiến 東đông 漢hán 。 方phương 術thuật 傳truyền 。

我ngã 國quốc 晏# 然nhiên

高cao 沙Sa 彌Di 。 初sơ 參tham 藥dược 山sơn 。 山sơn 問vấn 。 甚thậm 麼ma 處xứ 來lai 。 曰viết 。 南nam 嶽nhạc 來lai 。 山sơn 云vân 。 何hà 處xứ 去khứ 。 白bạch 。 江giang 陵lăng 受thọ 戒giới 去khứ 。 山sơn 云vân 。 受thọ 戒giới 圖đồ 箇cá 甚thậm 麼ma 。 曰viết 。 圖đồ 免miễn 生sanh 死tử 。 曰viết 。 有hữu 一nhất 人nhân 不bất 受thọ 戒giới 。 亦diệc 免miễn 生sanh 死tử 。 汝nhữ 還hoàn 知tri 否phủ/bĩ 。 曰viết 。 恁nhẫm 麼ma 則tắc 佛Phật 戒giới 何hà 用dụng 。 山sơn 曰viết 。 猶do 挂quải 脣thần 齒xỉ 在tại 。 便tiện 召triệu 維duy 那na 云vân 。 者giả 跛bả 脚cước 沙Sa 彌Di 不bất 任nhậm 僧Tăng 務vụ 。 安an 排bài 向hướng 後hậu 庵am 著trước 。

山sơn 謂vị 道đạo 吾ngô 。 雲vân 巖nham 曰viết 。 適thích 來lai 一nhất 箇cá 沙Sa 彌Di 卻khước 有hữu 來lai 由do 。 道đạo 吾ngô 曰viết 。 也dã 須tu 勘khám 過quá 始thỉ 得đắc 。 山sơn 乃nãi 再tái 問vấn 曰viết 。 見kiến 說thuyết 長trường/trưởng 安an 甚thậm 閙náo 。 曰viết 。 我ngã 國quốc 晏# 然nhiên 。 山sơn 曰viết 。 汝nhữ 從tùng 看khán 經kinh 得đắc 。 請thỉnh 益ích 得đắc 。 曰viết 。 總tổng 不bất 與dữ 麼ma 。 山sơn 曰viết 。 大đại 有hữu 人nhân 不bất 與dữ 麼ma 不bất 得đắc 。 曰viết 。 不bất 道đạo 他tha 無vô 。 只chỉ 是thị 不bất 肯khẳng 承thừa 當đương 。

上thượng 決quyết 浮phù 雲vân

莊trang 子tử 。 說thuyết 劒kiếm 云vân 。 天thiên 子tử 之chi 劒kiếm 。 直trực 之chi 無vô 前tiền 。 舉cử 之chi 無vô 上thượng 。 案án 之chi 無vô 下hạ 。 運vận 之chi 無vô 旁bàng 。 上thượng 決quyết 浮phù 雲vân 。 下hạ 絕tuyệt 地địa 紀kỷ 。 此thử 劒kiếm 一nhất 用dụng 。 匡khuông 諸chư 侯hầu 。 天thiên 下hạ 服phục 矣hĩ 。

九cửu 鼎đỉnh

左tả 氏thị 云vân 。 昔tích 夏hạ 之chi 方phương 有hữu 德đức 也dã 。 遠viễn 方phương 圖đồ 物vật 。 貢cống 金kim 九cửu 牧mục 。 鑄chú 鼎đỉnh 象tượng 物vật 。 百bách 物vật 而nhi 為vi 之chi 備bị 。 使sử 民dân 知tri 神thần 姦gian 。 故cố 民dân 入nhập 川xuyên 澤trạch 山sơn 林lâm 。 不bất 逢phùng 不bất 若nhược 。 魑si 魅mị 魍vọng 魎lượng 。 莫mạc 能năng 逢phùng 之chi 。 用dụng 能năng 協hiệp 于vu 上thượng 下hạ 。 以dĩ 承thừa 天thiên 休hưu 。 桀# 有hữu 昏hôn 德đức 。 鼎đỉnh 遷thiên 于vu 商thương 。 載tái 祀tự 六lục 百bách 。 商thương 紂# 暴bạo 虐ngược 。 鼎đỉnh 遷thiên 于vu 周chu 。 德đức 之chi 休hưu 明minh 。 雖tuy 小tiểu 。 重trọng/trùng 也dã 。 其kỳ 姦gian 回hồi 昏hôn 亂loạn 。 雖tuy 大đại 。 輕khinh 也dã 。 天thiên 祚tộ 明minh 德đức 。 有hữu 所sở 底để 。 成thành 王vương 定định 鼎đỉnh 于vu 郟# 鄏# 。 卜bốc 世thế 三tam 十thập 。 卜bốc 年niên 七thất 百bách 。 天thiên 所sở 命mạng 也dã 。

類loại 合hợp 志chí 云vân 。 禹vũ 鑄chú 九cửu 鼎đỉnh 。 五ngũ 者giả 以dĩ 應ưng 陽dương 法pháp 。 四tứ 者giả 以dĩ 象tượng 陰ấm 數số 。 使sử 二nhị 師sư 以dĩ 雌thư 金kim 為vi 陰ấm 鼎đỉnh 。 以dĩ 雄hùng 金kim 為vi 陽dương 鼎đỉnh 。 鼎đỉnh 中trung 水thủy 常thường 滿mãn 。 以dĩ 占chiêm 氣khí 之chi 休hưu 否phủ/bĩ 。 當đương 夏hạ 桀# 之chi 世thế 。 鼎đỉnh 水thủy 忽hốt 自tự 沸phí 煎tiễn 。 及cập 傳truyền 周chu 。 周chu 末mạt 九cửu 鼎đỉnh 咸hàm 震chấn 。 能năng 應ưng 亡vong 滅diệt 之chi 兆triệu 也dã 。

楊dương 子tử 曰viết 。 或hoặc 問vấn 。 周chu 寶bảo 九cửu 鼎đỉnh 。 寶bảo 乎hồ 。 曰viết 。 器khí 寶bảo 也dã 。 器khí 寶bảo 待đãi 人nhân 而nhi 後hậu 寶bảo 。

底để 。 音âm 旨chỉ 。 致trí 也dã 。 郟# 鄏# 。 上thượng 古cổ 洽hiệp 切thiết 。 下hạ 音âm 辱nhục 。 郟# 鄏# 。 今kim 河hà 南nam 。

藏tạng 山sơn

莊trang 子tử 。 大đại 宗tông 師sư 。 夫phu 藏tạng 舟chu 於ư 壑hác 。 藏tạng 山sơn 於ư 澤trạch 。 謂vị 之chi 固cố 矣hĩ 。 然nhiên 而nhi 夜dạ 半bán 有hữu 力lực 者giả 負phụ 之chi 而nhi 走tẩu 。 昧muội 者giả 不bất 知tri 也dã 。 藏tạng 小tiểu 大đại 有hữu 宜nghi 。 猶do 有hữu 所sở 遁độn 。 若nhược 夫phu 藏tạng 天thiên 下hạ 於ư 天thiên 下hạ 而nhi 不bất 得đắc 所sở 遁độn 。 是thị 恆hằng 物vật 之chi 大đại 清thanh 也dã 。

於ư 屋ốc

當đương 作tác 於ư 室thất 。 見kiến 成thành 玄huyền 英anh 疏sớ/sơ 。

扣khấu 冰băng

王vương 祥tường 母mẫu 思tư 魚ngư 食thực 。 冬đông 求cầu 之chi 。 冰băng 合hợp 。 祥tường 剖phẫu 冰băng 開khai 。 感cảm 雙song 鯉lý 出xuất 。 又hựu 王vương 延diên 後hậu 母mẫu 敕sắc 延diên 求cầu 魚ngư 不bất 得đắc 。 杖trượng 之chi 血huyết 流lưu 。 延diên 叩khấu 頭đầu 於ư 冰băng 而nhi 哭khốc 。 有hữu 一nhất 魚ngư 躍dược 。 長trường/trưởng 五ngũ 尺xích 。

泣khấp 竹trúc

孟# 宗tông 後hậu 母mẫu 好hảo/hiếu 筍duẩn 。 令linh 宗tông 冬đông 月nguyệt 求cầu 之chi 。 宗tông 入nhập 竹trúc 林lâm 慟đỗng 哭khốc 。 筍duẩn 為vi 之chi 出xuất 。 並tịnh 見kiến 孝hiếu 子tử 傳truyền 。

三tam 塗đồ

四tứ 解giải 脫thoát 經kinh 。 以dĩ 三tam 塗đồ 對đối 三tam 毒độc 。 一nhất 。 火hỏa 塗đồ 嗔sân 忿phẫn 。 二nhị 。 刀đao 塗đồ 慳san 貪tham 。 三tam 。 血huyết 塗đồ 愚ngu 癡si 。

西tây 域vực 記ký 曰viết 。 儒nho 書thư 春xuân 秋thu 有hữu 三tam 塗đồ 危nguy 險hiểm 之chi 處xứ 。 借tá 此thử 名danh 也dã 。 塗đồ 。 道đạo 也dã 。 謂vị 惡ác 道đạo 也dã 。

七thất 淨tịnh 花hoa

維duy 摩ma 詰cật 經kinh 。 八bát 解giải 之chi 浴dục 池trì 。 定định 水thủy 湛trạm 然nhiên 滿mãn 。 布bố 以dĩ 七thất 淨tịnh 花hoa 。 浴dục 於ư 無vô 垢cấu 人nhân 。 七thất 淨tịnh 者giả 。 一nhất 。 淨tịnh 戒giới 。 二nhị 。 淨tịnh 定định 。 三tam 。 淨tịnh 見kiến 。 四tứ 。 度độ 疑nghi 淨tịnh 。 五ngũ 。 道đạo 非phi 道đạo 淨tịnh 。 六lục 。 行hành 淨tịnh 。 七thất 智trí 淨tịnh 。

七thất 擒cầm 縱túng/tung

蜀thục 志chí 。 諸chư 葛cát 武võ 侯hầu 至chí 南nam 中trung 。 所sở 在tại 戰chiến 捷tiệp 。 聞văn 猛mãnh 獲hoạch 者giả 。 為vi 夷di 漢hán 所sở 服phục 。 募mộ 生sanh 致trí 之chi 。 既ký 得đắc 。 使sử 觀quán 於ư 營doanh 陣trận 之chi 間gian 。 曰viết 。 此thử 軍quân 何hà 如như 。 獲hoạch 曰viết 。 向hướng 者giả 不bất 知tri 虗hư 實thật 。 故cố 敗bại 。 今kim 蒙mông 賜tứ 觀quán 看khán 營doanh 陣trận 。 若nhược 只chỉ 如như 此thử 。 即tức 定định 易dị 勝thắng 耳nhĩ 。 武võ 侯hầu 笑tiếu 。 縱túng/tung 使sử 更cánh 戰chiến 。 七thất 縱túng/tung 七thất 禽cầm 。 而nhi 武võ 使sử 遣khiển 獲hoạch 。 獲hoạch 止chỉ 不bất 去khứ 。 曰viết 。 公công 天thiên 威uy 也dã 。 南nam 人nhân 不bất 復phục 反phản 矣hĩ 。

繁phồn 興hưng 大đại 用dụng

繁phồn 興hưng 大đại 用dụng 。 起khởi 必tất 全toàn 真chân 。 萬vạn 象tượng 紛phân 然nhiên 。 參tham 而nhi 不bất 雜tạp 。 見kiến 金kim 師sư 子tử 篇thiên 。

初sơ 下hạ 壇đàn

薩tát 婆bà 多đa 云vân 。 新tân 受thọ 戒giới 人nhân 與dữ 佛Phật 戒giới 齊tề 德đức 也dã 。

優ưu 填điền 雕điêu 像tượng

釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 請thỉnh 佛Phật 升thăng 忉Đao 利Lợi 。 為vì 母mẫu 說thuyết 法Pháp 。 請thỉnh 三tam 月nguyệt 夏hạ 安an 居cư 。 如Như 來Lai 欲dục 生sanh 人nhân 渴khát 仰ngưỡng 。 不bất 將tương 侍thị 者giả 。 不bất 言ngôn 而nhi 去khứ 。

時thời 舍Xá 衛Vệ 國Quốc 。 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 及cập 拘Câu 翼Dực 國quốc 優ưu 填điền 王vương 。 至chí 阿A 難Nan 所sở 。 問vấn 佛Phật 何hà 在tại 。 阿A 難Nan 答đáp 言ngôn 。 我ngã 亦diệc 不bất 知tri 。 二nhị 王vương 思tư 覩đổ 如Như 來Lai 。 遂toại 生sanh 身thân 疾tật 。 乃nãi 請thỉnh 尊tôn 者giả 沒một 特đặc 迦ca 羅la 子tử 以dĩ 神thần 通thông 力lực 。 接tiếp 工công 人nhân 上thượng 宮cung 。 親thân 觀quán 妙diệu 相tướng 。 雕điêu 刻khắc 旃chiên 檀đàn 。 如Như 來Lai 自tự 天thiên 宮cung 還hoàn 也dã 。 刻khắc 檀đàn 之chi 像tượng 起khởi 迎nghênh 世Thế 尊Tôn 。 世Thế 尊Tôn 慰úy 曰viết 。 教giáo 化hóa 勞lao 邪tà 。

不bất 輕khinh

法pháp 華hoa 經kinh 。 威uy 音âm 王vương 如Như 來Lai 滅diệt 度độ 已dĩ 。 像tượng 法pháp 中trung 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 比Bỉ 丘Khâu 。 名danh 曰viết 不bất 輕khinh 。 是thị 此thử 比Bỉ 丘Khâu 。 凡phàm 有hữu 所sở 見kiến 。 皆giai 悉tất 禮lễ 拜bái 贊tán 嘆thán 。 而nhi 作tác 是thị 言ngôn 。 我ngã 深thâm 敬kính 汝nhữ 等đẳng 。 不bất 敢cảm 輕khinh 慢mạn 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 汝nhữ 等đẳng 皆giai 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 當đương 得đắc 作tác 佛Phật 。 四tứ 眾chúng 之chi 中trung 。 有hữu 生sanh 嗔sân 恚khuể 。 心tâm 不bất 淨tịnh 者giả 。 惡ác 口khẩu 罵mạ 詈lị 言ngôn 。 是thị 無vô 智trí 比Bỉ 丘Khâu 。 從tùng 何hà 所sở 來lai 。 自tự 言ngôn 我ngã 不bất 敢cảm 輕khinh 汝nhữ 。 而nhi 與dữ 我ngã 等đẳng 授thọ 記ký 。 當đương 得đắc 作tác 佛Phật 。 我ngã 等đẳng 不bất 用dụng 。 如như 是thị 虗hư 妄vọng 授thọ 記ký 。 如như 此thử 經kinh 歷lịch 多đa 年niên 。 常thường 被bị 罵mạ 詈lị 。 不bất 生sanh 嗔sân 恚khuể 。 常thường 作tác 是thị 言ngôn 。 汝nhữ 當đương 作tác 佛Phật 。 說thuyết 是thị 語ngữ 時thời 。 眾chúng 人nhân 或hoặc 以dĩ 。 杖trượng 木mộc 瓦ngõa 石thạch 。 而nhi 打đả 擲trịch 之chi 。 避tị 走tẩu 遠viễn 住trú 。 猶do 高cao 聲thanh 唱xướng 言ngôn 。 我ngã 不bất 敢cảm 輕khinh 於ư 汝nhữ 等đẳng 。 汝nhữ 等đẳng 皆giai 當đương 作tác 佛Phật 。

香hương 如như 須Tu 彌Di

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 初sơ 年niên 月nguyệt 八bát 日nhật 入nhập 大đại 宗tông 靜tĩnh 妙diệu 三tam 摩ma 地địa 。 身thân 諸chư 毛mao 孔khổng 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 普phổ 照chiếu 十thập 方phương 。 恆Hằng 沙sa 國quốc 土độ 。

時thời 無vô 色sắc 界giới 。 雨vũ 諸chư 香hương 花hoa 。 香hương 如như 須Tu 彌Di 。 花hoa 如như 車xa 輪luân 。 如như 雲vân 而nhi 下hạ 。 見kiến 新tân 譯dịch 仁nhân 王vương 般Bát 若Nhã 經kinh 。

淚lệ 如như 車xa 軸trục

時thời 世Thế 尊Tôn 已dĩ 入nhập 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 天Thiên 。 與dữ 諸chư 天thiên 眾chúng 。 悲bi 哀ai 流lưu 淚lệ 。 各các 辨biện 無vô 數số 香hương 花hoa 投đầu 如Như 來Lai 前tiền 。 悲bi 哀ai 供cúng 養dường 。 五ngũ 天thiên 如như 是thị 。 倍bội 勝thắng 於ư 前tiền 。 色sắc 界giới 。 無vô 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 亦diệc 如như 是thị 。 倍bội 勝thắng 於ư 前tiền 。

窮cùng 諸chư 玄huyền 辯biện

德đức 山sơn 廣quảng 錄lục 云vân 。 師sư 長trưởng 講giảng 金kim 剛cang 經kinh 。 聞văn 南nam 方phương 禪thiền 宗tông 大đại 興hưng 。 將tương 疏sớ/sơ 鈔sao 卷quyển 衣y 南nam 游du 。 見kiến 龍long 潭đàm 發phát 明minh 心tâm 地địa 。 翌# 日nhật 。 擎kình 疏sớ/sơ 鈔sao 出xuất 眾chúng 曰viết 。 窮cùng 諸chư 玄huyền 辯biện 。 若nhược 一nhất 毫hào 置trí 於ư 太thái 虗hư 。 竭kiệt 世thế 樞xu 機cơ 。 似tự 一nhất 滴tích 投đầu 於ư 巨cự 壑hác 。 遂toại 焚phần 之chi 。

枯khô 桑tang 海hải 水thủy

樂nhạo/nhạc/lạc 府phủ 古cổ 辭từ 。 飲ẩm 馬mã 長trường/trưởng 城thành 行hành 。 枯khô 桑tang 知tri 天thiên 風phong 。 海hải 水thủy 知tri 天thiên 寒hàn 。 入nhập 門môn 各các 自tự 媚mị 。 誰thùy 肯khẳng 相tương/tướng 為vi 言ngôn 。

選tuyển 。 注chú 云vân 。 知tri 謂vị 豈khởi 知tri 也dã 。 枯khô 桑tang 無vô 枝chi 葉diệp 則tắc 不bất 知tri 天thiên 風phong 。 海hải 水thủy 不bất 凝ngưng 凍đống 則tắc 不bất 知tri 天thiên 寒hàn 。 以dĩ 喻dụ 婦phụ 人nhân 在tại 家gia 不bất 知tri 夫phu 之chi 信tín 息tức 也dã 。 亦diệc 喻dụ 食thực 祿lộc 之chi 士sĩ 各các 自tự 保bảo 己kỷ 。 不bất 能năng 薦tiến 賢hiền 。 又hựu 白bạch 氏thị 金kim 針châm 云vân 枯khô 桑tang 知tri 天thiên 風phong 。 海hải 水thủy 知tri 天thiên 寒hàn 。 謂vị 隱ẩn 不bất 之chi 一nhất 字tự 也dã 。 如như 詩thi 云vân 摻# 摻# 女nữ 手thủ 可khả 以dĩ 縫phùng 裳thường 。 言ngôn 不bất 可khả 也dã 。 摻# 。 音âm 杉# 。

天thiên 地địa 合hợp 德đức

易dị 。 文văn 言ngôn 。

伏phục 羲#

羲# 當đương 作tác 犧# 。 案án 帝đế 王vương 世thế 紀kỷ 云vân 。 太thái [白*皇]# 帝đế 包bao 犧# 氏thị 。 風phong 姓tánh 也dã 。 母mẫu 曰viết 華hoa 胥# 。 燧toại 人nhân 之chi 世thế 。 有hữu 大đại 人nhân 跡tích 出xuất 於ư 雷lôi 澤trạch 。 華hoa 胥# 履lý 之chi 而nhi 生sanh 包bao 犧# 。 長trường/trưởng 於ư 成thành 紀kỷ 。 蛇xà 身thân 人nhân 首thủ 。 有hữu 德đức 。 取thủ 犧# 牲# 以dĩ 充sung 包bao 厨trù 。 故cố 號hiệu 曰viết 包bao 犧# 氏thị 。 後hậu 世thế 音âm 謬mậu 。 故cố 或hoặc 謂vị 之chi 伏phục 犧# 。 或hoặc 謂vị 虙# 犧# 。 一nhất 號hiệu 皇hoàng 雄hùng 氏thị 。 在tại 位vị 一nhất 百bách 一nhất 十thập 年niên 。 包bao 犧# 氏thị 沒một 。 女nữ 蝸# 氏thị 立lập 為vi 女nữ 皇hoàng 。 亦diệc 風phong 姓tánh 也dã 。 犧# 。 純thuần 色sắc 也dã 。 牛ngưu 。 羊dương 。 豕thỉ 為vi 牲# 。 故cố 曰viết 犧# 牲# 。

未vị 造tạo

當đương 作tác 未vị 畫họa 。

八bát 卦#

謂vị 乾can/kiền/càn 。 坎khảm 。 艮# 。 震chấn 。 巽# 。 離ly 。 坤# 。 兌# 。 以dĩ 象tượng 天thiên 。 地địa 。 水thủy 。 火hỏa 。 風phong 。 雷lôi 。 山sơn 。 澤trạch 之chi 八bát 物vật 。

夢mộng 覺giác 般Bát 若Nhã

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 夢mộng 中trung 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 有hữu 益ích 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 不phủ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 報báo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 晝trú 日nhật 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 有hữu 益ích 。 夢mộng 中trung 亦diệc 應ưng 有hữu 益ích 。 見kiến 大đại 般Bát 若Nhã 第đệ 三tam 十thập 三tam 帙# 。 覺giác 。 音âm 教giáo 。

十thập 科khoa

贊tán 寧ninh 僧Tăng 錄lục 撰soạn 宋tống 高cao 僧Tăng 傳truyền 。 其kỳ 後hậu 序tự 略lược 云vân 。 為vi 僧Tăng 不bất 應ưng 於ư 十thập 科khoa 。 事sự 佛Phật 徒đồ 消tiêu 於ư 百bách 載tái 。 所sở 謂vị 十thập 科khoa 者giả 。 一nhất 。 譯dịch 經kinh 。 二nhị 。 解giải 義nghĩa 。 三tam 。 習tập 禪thiền 。 四tứ 。 明minh 律luật 。 五ngũ 。 護hộ 法Pháp 。 六lục 。 感cảm 通thông 。 七thất 。 遺di 身thân 。 八bát 。 讀đọc 誦tụng 。 九cửu 。 興hưng 福phước 。 十thập 。 雜tạp 科khoa 。 然nhiên 唐đường 續tục 高cao 僧Tăng 傳truyền 及cập 宋tống 傳truyền 。 皆giai 以dĩ 達Đạt 摩Ma 大Đại 師Sư 。 而nhi 下hạ 所sở 傳truyền 如Như 來Lai 心tâm 宗tông 正Chánh 法Pháp 之chi 人nhân 。 預dự 習tập 禪thiền 之chi 科khoa 。 蓋cái 不bất 參tham 此thử 道đạo 。 不bất 知tri 此thử 宗tông 。 妄vọng 立lập 此thử 意ý 。 殊thù 不bất 知tri 習tập 禪thiền 者giả 。 正chánh 四tứ 禪thiền 八bát 定định 所sở 證chứng 。 而nhi 有hữu 大đại 小tiểu 不bất 同đồng 。 且thả 非phi 釋Thích 迦Ca 將tương 化hóa 。 專chuyên 付phó 迦Ca 葉Diếp 。 屬thuộc 以dĩ 相tương 繼kế 而nhi 不bất 絕tuyệt 。 至chí 於ư 二nhị 十thập 八bát 祖tổ 達Đạt 摩Ma 大Đại 師Sư 。 之chi 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 也dã 。 是thị 知tri 作tác 高cao 僧Tăng 傳truyền 之chi 妄vọng 明minh 矣hĩ 。 或hoặc 曰viết 。 若nhược 是thị 禪thiền 宗tông 不bất 預dự 於ư 十thập 科khoa 。 豈khởi 不bất 徒đồ 勞lao 於ư 事sự 佛Phật 乎hồ 。 曰viết 。 吾ngô 宗tông 門môn 正chánh 統thống 。 其kỳ 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 之chi 遠viễn 裔duệ 。 何hà 事sự 之chi 有hữu 。 而nhi 傳truyền 燈đăng 。 廣quảng 燈đăng 。 續tục 燈đăng 相tương 繼kế 之chi 不bất 絕tuyệt 者giả 。 豈khởi 不bất 然nhiên 乎hồ 。

傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ

雙song 林lâm 傳truyền 云vân 。 善thiện 慧tuệ 大Đại 士Sĩ 。 受thọ 武võ 帝đế 請thỉnh 於ư 重trùng 雲vân 殿điện 講giảng 三tam 慧tuệ 般Bát 若Nhã 。 王vương 公công 貴quý 人nhân 或hoặc 見kiến 大Đại 士Sĩ 坐tọa 不bất 正chánh 。 問vấn 曰viết 。 何hà 不bất 正chánh 坐tọa 。

答đáp 曰viết 。

正chánh 人nhân 無vô 正chánh 性tánh 。 側trắc 人nhân 無vô 側trắc 心tâm 。

爐lô 鞴# 良lương 醫y

善thiện 慧tuệ 大Đại 士Sĩ 。 始thỉ 摝# 魚ngư 於ư 稽khể 停đình 塘đường 。 遇ngộ 胡hồ 僧Tăng 嵩tung 頭đầu 陀đà 於ư 魚ngư 所sở 。 語ngữ 大Đại 士Sĩ 。 以dĩ 我ngã 昔tích 與dữ 汝nhữ 。 於ư 毗Tỳ 婆Bà 尸Thi 佛Phật 。 前tiền 發phát 誓thệ 願nguyện 度độ 眾chúng 生sanh 。 今kim 兜Đâu 率Suất 宮cung 房phòng 舍xá 見kiến 在tại 。 何hà 時thời 當đương 還hoàn 。 猶do 漁ngư 於ư 此thử 乎hồ 。 大Đại 士Sĩ 瞪trừng 目mục 而nhi 已dĩ 。 頭đầu 陀đà 曰viết 。 汝nhữ 既ký 不bất 憶ức 。 且thả 臨lâm 水thủy 自tự 觀quán 汝nhữ 形hình 影ảnh 何hà 如như 。 大Đại 士Sĩ 從tùng 之chi 。 乃nãi 見kiến 水thủy 中trung 圓viên 光quang 寶bảo 蓋cái 滿mãn 身thân 。 因nhân 而nhi 即tức 悟ngộ 。 盡tận 弃khí 魚ngư 具cụ 。 而nhi 獨độc 心tâm 喜hỷ 。 謂vị 頭đầu 陀đà 曰viết 。 爐lô 鞴# 之chi 所sở 多đa 乎hồ 鈍độn 鐵thiết 。 良lương 醫y 門môn 下hạ 足túc 於ư 病bệnh 人nhân 。 當đương 度độ 眾chúng 生sanh 為vi 急cấp 。 有hữu 何hà 暇hạ 思tư 天thiên 宮cung 之chi 樂lạc 乎hồ 。

千thiên 鈞quân

規quy 倫luân 切thiết 。 三tam 十thập 斤cân 為vi 一nhất 鈞quân 。

金kim 翅sí

梵Phạm 云vân 迦ca 樓lâu 羅la 揭yết 路lộ 荼đồ 。 此thử 言ngôn 金kim 翅sí 。 其kỳ 軀khu 甚thậm 大đại 。 兩lưỡng 翅sí 展triển 時thời 相tương/tướng 去khứ 。 三tam 百bách 三tam 十thập 六lục 萬vạn 里lý 。 以dĩ 龍long 為vi 食thực 。 日nhật 噉đạm 五ngũ 百bách 。 居cư 鐵thiết 叉xoa 大đại 樹thụ 。 住trụ 妙diệu 高cao 下hạ 層tằng 。 若nhược 飛phi 舉cử 時thời 。 非phi 須Tu 彌Di 不bất 住trụ 。 非phi 鐵thiết 圍vi 不bất 居cư 。

日nhật 月nguyệt 不bất 到đáo

龍long 濟tế 頌tụng 云vân 。 心tâm 明minh 諸chư 法pháp 朗lãng 。 性tánh 昧muội 眾chúng 緣duyên 昬# 。 日nhật 月nguyệt 不bất 到đáo 處xứ 。 特đặc 地địa 好hảo/hiếu 乾can/kiền/càn 坤# 。

打đả 破phá 鏡kính

僧Tăng 問vấn 靈linh 雲vân 。 混hỗn 沌# 未vị 分phần/phân 時thời 如như 何hà 。 師sư 云vân 。 露lộ 柱trụ 懷hoài 胎thai 。 僧Tăng 云vân 。 分phần/phân 後hậu 如như 何hà 。 云vân 。 如như 片phiến 雲vân 點điểm 太thái 清thanh 。 僧Tăng 云vân 。 只chỉ 如như 太thái 清thanh 還hoàn 受thọ 點điểm 也dã 無vô 。 師sư 不bất 對đối 。 僧Tăng 云vân 。 恁nhẫm 麼ma 則tắc 含hàm 生sanh 不bất 來lai 也dã 。 師sư 亦diệc 不bất 對đối 。 僧Tăng 云vân 。 直trực 得đắc 純thuần 清thanh 絕tuyệt 點điểm 時thời 如như 何hà 。 師sư 云vân 。 猶do 是thị 真chân 常thường 流lưu 注chú 。 僧Tăng 云vân 。 如như 何hà 是thị 真chân 常thường 流lưu 注chú 。 師sư 云vân 。 似tự 鏡kính 常thường 明minh 。 僧Tăng 云vân 。 未vị 審thẩm 向hướng 上thượng 還hoàn 有hữu 事sự 也dã 無vô 。 師sư 云vân 。 有hữu 。 僧Tăng 云vân 。 如như 何hà 是thị 向hướng 上thượng 事sự 。 師sư 云vân 。 打đả 破phá 鏡kính 來lai 。 與dữ 汝nhữ 相tương 見kiến 。

獬# 豸#

堯# 時thời 瑞thụy 獸thú 也dã 。 形hình 似tự 牛ngưu 一nhất 角giác 。 侫# 臣thần 入nhập 朝triêu 即tức 以dĩ 角giác 觸xúc 之chi 。 說thuyết 文văn 云vân 。 古cổ 者giả 決quyết 訟tụng 。 令linh 觸xúc 不bất 直trực 。 或hoặc 云vân 。 雄hùng 曰viết 獬# 。 雌thư 曰viết 豸# 。 形hình 同đồng 而nhi 難nạn/nan 辨biện 。 今kim 問vấn 意ý 正chánh 謂vị 此thử 矣hĩ 。 詳tường 此thử 問vấn 端đoan 。 出xuất 於ư 洞đỗng 山sơn 新tân 豐phong 吟ngâm 獬# 豸# 同đồng 欄lan 辨biện 者giả 嗤xuy 。 薰huân 蕕# 共cộng 處xứ 須tu 分phần/phân 郁uất 。

猶do 豫dự

爾nhĩ 雅nhã 曰viết 。 猶do 。 獸thú 名danh 。 形hình 如như [鹿/耳]# 。 善thiện 登đăng 木mộc 。 性tánh 多đa 疑nghi 慮lự 。 常thường 居cư 山sơn 中trung 。 忽hốt 聞văn 有hữu 聲thanh 。 即tức 恐khủng 且thả 來lai 害hại 之chi 。 每mỗi 豫dự 上thượng 樹thụ 。 久cửu 之chi 無vô 人nhân 。 然nhiên 後hậu 敢cảm 下hạ 。 須tu 臾du 又hựu 上thượng 。 如như 此thử 非phi 一nhất 。 故cố 今kim 不bất 決quyết 者giả 。 稱xưng 猶do 豫dự 焉yên 。 一nhất 曰viết 隴# 西tây 俗tục 謂vị 犬khuyển 子tử 為vi 猶do 。 犬khuyển 隨tùy 人nhân 行hành 。 每mỗi 豫dự 在tại 前tiền 。 待đãi 人nhân 不bất 得đắc 。 又hựu 來lai 迎nghênh 候hậu 也dã 。 [鹿/耳]# 。 音âm 凡phàm 。

翠thúy 竹trúc 黃hoàng 花hoa

道đạo 生sanh 法Pháp 師sư 說thuyết 。 無vô 情tình 亦diệc 有hữu 佛Phật 性tánh 。 尸thi 云vân 。 青thanh 青thanh 翠thúy 竹trúc 盡tận 是thị 真Chân 如Như 。 鬱uất 鬱uất 黃hoàng 花hoa 無vô 非phi 般Bát 若Nhã 。 世thế 少thiểu 信tín 者giả 。 謂vị 無vô 佛Phật 語ngữ 所sở 證chứng 。 法Pháp 師sư 乃nãi 端đoan 坐tọa 十thập 年niên 。 待đãi 經kinh 而nhi 證chứng 。 後hậu 三tam 藏tạng 帶đái 涅Niết 槃Bàn 後hậu 分phần/phân 經kinh 至chí 。 果quả 有hữu 斯tư 說thuyết 。 法Pháp 師sư 覽lãm 畢tất 。 麈# 尾vĩ 墜trụy 地địa 。 隱ẩn 几kỉ 入nhập 滅diệt 。

又hựu 禪thiền 客khách 問vấn 南nam 陽dương 國quốc 師sư 。 青thanh 青thanh 翠thúy 竹trúc 盡tận 是thị 真Chân 如Như 。 鬱uất 鬱uất 黃hoàng 花hoa 無vô 非phi 般Bát 若Nhã 。 人nhân 有hữu 信tín 否phủ/bĩ 。 意ý 旨chỉ 如như 何hà 。 師sư 曰viết 。 此thử 盡tận 是thị 文Văn 殊Thù 。 普phổ 賢hiền 大đại 人nhân 境cảnh 界giới 。 非phi 諸chư 凡phàm 小tiểu 。 而nhi 能năng 信tín 受thọ 。 皆giai 與dữ 大Đại 乘Thừa 了liễu 義nghĩa 經kinh 意ý 合hợp 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 佛Phật 身thân 充sung 滿mãn 於ư 法Pháp 界Giới 。 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 前tiền 。 隨tùy 緣duyên 赴phó 感cảm 靡mĩ 不bất 周chu 。 而nhi 常thường 處xứ 此thử 菩Bồ 提Đề 座tòa 。 翠thúy 竹trúc 不bất 出xuất 法pháp 。 豈khởi 非phi 法Pháp 身thân 乎hồ 。 又hựu 經Kinh 云vân 。 色sắc 無vô 邊biên 故cố 。 般Bát 若Nhã 亦diệc 無vô 邊biên 。 黃hoàng 花hoa 既ký 不bất 越việt 色sắc 。 豈khởi 非phi 般Bát 若Nhã 乎hồ 。

又hựu 大đại 珠châu 和hòa 上thượng 云vân 。 迷mê 人nhân 不bất 知tri 法Pháp 身thân 無vô 象tượng 。 應ứng 物vật 現hiện 形hình 。 遂toại 喚hoán 青thanh 青thanh 翠thúy 竹trúc 總tổng 是thị 法Pháp 身thân 。 鬱uất 鬱uất 黃hoàng 花hoa 無vô 非phi 般Bát 若Nhã 。 黃hoàng 花hoa 若nhược 是thị 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 即tức 同đồng 無vô 情tình 。 翠thúy 竹trúc 若nhược 是thị 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 即tức 同đồng 草thảo 木mộc 。 如như 人nhân 喫khiết 筍duẩn 。 應ưng 總tổng 喫khiết 法Pháp 身thân 邪tà 。

廣quảng 額ngạch

涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 波Ba 羅La 奈Nại 國Quốc 有hữu 屠đồ 兒nhi 。 名danh 曰viết 廣quảng 額ngạch 。 於ư 日nhật 日nhật 中trung 。 殺sát 無vô 量lượng 羊dương 。 見kiến 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 即tức 受thọ 八bát 戒giới 。 經kinh 一nhất 日nhật 夜dạ 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 命mạng 終chung 得đắc 北bắc 方phương 天thiên 王vương 。 毗tỳ 沙Sa 門Môn 子tử 。 又hựu 。 迦Ca 葉Diếp 言ngôn 。 拘câu 尸thi 那na 城thành 。 有hữu 旃chiên 陀đà 羅la 。 名danh 曰viết 歡Hoan 喜Hỷ 。 佛Phật 記ký 此thử 人nhân 。 由do 一nhất 發phát 心tâm 。 當đương 於ư 此thử 界giới 千thiên 佛Phật 數số 中trung 速tốc 成thành 無vô 上thượng 。 正chánh 真chân 之chi 道Đạo 。 以dĩ 何hà 等đẳng 故cố 。 如Như 來Lai 不bất 記ký 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 目Mục 犍Kiền 連Liên 等đẳng 。 速tốc 成thành 佛Phật 道Đạo 。

佛Phật 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 或hoặc 有hữu 聲thanh 聞văn 。 緣Duyên 覺Giác 。 菩Bồ 薩Tát 作tác 誓thệ 願nguyện 言ngôn 。 我ngã 當đương 久cửu 久cửu 。 護hộ 持trì 正Chánh 法Pháp 。 然nhiên 後hậu 乃nãi 成thành 。 無vô 上thượng 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 發phát 願nguyện 速tốc 故cố 。 與dữ 速tốc 記ký 。 詳tường 觀quán 此thử 經Kinh 。 即tức 無vô 我ngã 是thị 千thiên 佛Phật 之chi 語ngữ 。 恐khủng 傳truyền 言ngôn 誤ngộ 耳nhĩ 。

抵để 鵲thước

音âm 紙chỉ 。 側trắc 毛mao 擊kích 之chi 曰viết 抵để 。 桓hoàn 寬khoan 鹽diêm 鐵thiết 論luận 云vân 。 中trung 國quốc 所sở 鮮tiên 。 外ngoại 國quốc 賤tiện 之chi 。 南nam 越việt 以dĩ 孔khổng 雀tước 珥nhị 門môn 戶hộ 。 崐# 山sơn 之chi 傍bàng 以dĩ 玉ngọc 璞# 抵để 鵲thước 。 今kim 貴quý 人nhân 之chi 所sở 賤tiện 。 珍trân 人nhân 之chi 所sở 饒nhiêu 。 非phi 所sở 以dĩ 厚hậu 中trung 國quốc 而nhi 明minh 盛thịnh 德đức 也dã 。 珥nhị 。 音âm 餌nhị 。 飾sức 也dã 。

相tương/tướng 如như

見kiến 祖tổ 英anh 上thượng 連liên 城thành 璧bích 。

金kim 鏁tỏa 難nạn/nan

見kiến 本bổn 錄lục 。

分phân 半bán 座tòa

雜tạp 阿a 含hàm 四tứ 十thập 一nhất 云vân 。 尊Tôn 者Giả 迦Ca 葉Diếp 。 長trường/trưởng 須tu 髮phát 。 著trước 弊tệ 衲nạp 衣y 。 來lai 詣nghệ 佛Phật 所sở 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 無vô 數số 大đại 眾chúng 。 圍vi 繞nhiễu 說thuyết 法Pháp 。

時thời 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 起khởi 輕khinh 慢mạn 心tâm 言ngôn 。 此thử 何hà 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 衣y 服phục 麤thô 陋lậu 。 無vô 有hữu 容dung 儀nghi 。 佯dương 佯dương 而nhi 來lai 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 知tri 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 心tâm 之chi 所sở 念niệm 。 告cáo 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 善thiện 來lai 迦Ca 葉Diếp 。 於ư 此thử 半bán 坐tọa 。 我ngã 今kim 竟cánh 知tri 誰thùy 先tiên 出xuất 家gia 。 汝nhữ 邪tà 。 我ngã 邪tà 。 彼bỉ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 心tâm 生sanh 恐khủng 怖bố 。 身thân 毛mao 皆giai 竪thụ 。 並tịnh 相tương 謂vị 言ngôn 。 奇kỳ 哉tai 。 尊Tôn 者Giả 迦Ca 葉Diếp 。 大đại 德đức 大đại 力lực 。 大đại 師sư 弟đệ 子tử 。 請thỉnh 以dĩ 半bán 座tòa 。

爾nhĩ 時thời 迦Ca 葉Diếp 合hợp 掌chưởng 白bạch 佛Phật 。 佛Phật 是thị 我ngã 師sư 。 我ngã 是thị 弟đệ 子tử 。

佛Phật 告cáo 迦Ca 葉Diếp 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 我ngã 為vi 大đại 師sư 。 汝nhữ 是thị 弟đệ 子tử 。 今kim 且thả 坐tọa 。 隨tùy 其kỳ 所sở 安an 。 迦Ca 葉Diếp 。 此thử 云vân 飲ẩm 光quang 。 以dĩ 身thân 光quang 隱ẩn 伏phục 諸chư 天thiên 故cố 。

六lục 合hợp

莊trang 子tử 。 六lục 合hợp 之chi 外ngoại 。 聖thánh 人nhân 存tồn 而nhi 不bất 論luận 。 六lục 合hợp 之chi 內nội 。 聖thánh 人nhân 論luận 而nhi 不bất 議nghị 。

鶖thu 子tử

維duy 摩ma 詰cật 室thất 。 有hữu 一nhất 天thiên 女nữ 。 現hiện 身thân 散tán 花hoa 供cúng 養dường 。 說thuyết 無vô 㝵# 辨biện 。

時thời 舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。 汝nhữ 何hà 以dĩ 不bất 轉chuyển 女nữ 身thân 。 天thiên 曰viết 。 我ngã 從tùng 十thập 二nhị 年niên 來lai 。 求cầu 女nữ 人nhân 相tướng 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 當đương 何hà 所sở 轉chuyển 。 譬thí 如như 幻huyễn 師sư 。 化hóa 作tác 幻huyễn 女nữ 。 若nhược 有hữu 人nhân 問vấn 。 何hà 以dĩ 不bất 轉chuyển 女nữ 身thân 。 是thị 人nhân 為vi 正chánh 問vấn 否phủ/bĩ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。 幻huyễn 無vô 定định 相tướng 。 當đương 何hà 所sở 轉chuyển 。 天thiên 曰viết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 無vô 有hữu 定định 相tướng 。 云vân 何hà 乃nãi 問vấn 。 不bất 轉chuyển 女nữ 身thân 。 即tức 時thời 天thiên 女nữ 。 以dĩ 神thần 通thông 力lực 。 變biến 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 令linh 如như 天thiên 女nữ 。 天thiên 自tự 化hóa 身thân 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 而nhi 問vấn 言ngôn 。 何hà 以dĩ 不bất 轉chuyển 女nữ 身thân 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 以dĩ 天thiên 女nữ 像tượng 而nhi 答đáp 言ngôn 。 我ngã 今kim 不bất 知tri 何hà 轉chuyển 。 而nhi 變biến 為vi 女nữ 身thân 。 天thiên 曰viết 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 若nhược 能năng 轉chuyển 此thử 女nữ 身thân 。 則tắc 一nhất 切thiết 女nữ 人nhân 。 亦diệc 當đương 能năng 轉chuyển 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 非phi 女nữ 。 而nhi 現hiện 女nữ 身thân 。 一nhất 切thiết 女nữ 人nhân 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 雖tuy 現hiện 女nữ 身thân 。 而nhi 非phi 女nữ 也dã 。 是thị 故cố 佛Phật 說thuyết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 非phi 男nam 非phi 女nữ 。 即tức 時thời 天thiên 女nữ 。 還hoàn 攝nhiếp 神thần 力lực 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 身thân 。 還hoàn 復phục 如như 故cố 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 此thử 云vân 鶖thu 鷺lộ 子tử 。 以dĩ 其kỳ 母mẫu 眼nhãn 如như 鶖thu 鷺lộ 。 因nhân 母mẫu 得đắc 名danh 。 故cố 曰viết 鶖thu 鷺lộ 子tử 。

七thất 大đại 性tánh

謂vị 地địa 。 水thủy 。 火hỏa 。 風phong 。 空không 。 覺giác 。 識thức 也dã 。 一nhất 。 地địa 性tánh 麤thô 為vi 大đại 地địa 。 細tế 為vi 微vi 塵trần 。 更cánh 析tích 鄰lân 虗hư 。 即tức 實thật 空không 性tánh 。 二nhị 。 水thủy 性tánh 不bất 定định 。 流lưu 息tức 無vô 恆hằng 。 三tam 。 火hỏa 性tánh 無vô 我ngã 。 寄ký 於ư 諸chư 緣duyên 。 四tứ 。 風phong 性tánh 無vô 體thể 。 動động 靜tĩnh 不bất 常thường 。 五ngũ 。 空không 性tánh 無vô 形hình 。 因nhân 色sắc 顯hiển 發phát 。 六lục 。 覺giác 見kiến 無vô 知tri 。 因nhân 色sắc 空không 有hữu 。 七thất 。 識thức 性tánh 無vô 源nguyên 。 因nhân 於ư 六lục 種chủng 。 根căn 塵trần 妄vọng 出xuất 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 元nguyên 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 此thử 七thất 大đại 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 見kiến 楞lăng 嚴nghiêm 第đệ 三tam 。

三tam 獸thú

一nhất 。 兔thố 。 二nhị 。 馬mã 。 三tam 。 象tượng 。 兔thố 之chi 渡độ 水thủy 。 趣thú 自tự 渡độ 耳nhĩ 。 馬mã 雖tuy 善thiện 猛mãnh 。 猶do 不bất 知tri 水thủy 之chi 深thâm 淺thiển 。 白bạch 象tượng 之chi 渡độ 。 盡tận 其kỳ 源nguyên 底để 。 聲Thanh 聞Văn 。 緣Duyên 覺Giác 其kỳ 猶do 兔thố 。 馬mã 。 雖tuy 渡độ 生sanh 死tử 。 不bất 達đạt 法pháp 本bổn 。 菩Bồ 薩Tát 大Đại 乘Thừa 。 譬thí 如như 白bạch 象tượng 。 解giải 暢sướng 三tam 界giới 。 十Thập 二Nhị 緣Duyên 起Khởi 。 了liễu 之chi 本bổn 無vô 。 一nhất 切thiết 救cứu 護hộ 。 莫mạc 不bất 蒙mông 濟tế 。 見kiến 智trí 論luận 。

天thiên 鼓cổ

諸chư 佛Phật 境cảnh 界giới 。 三tam 昧muội 經Kinh 云vân 。 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 善Thiện 法Pháp 堂Đường 前tiền 。 有hữu 妙diệu 法Pháp 鼓cổ 。 諸chư 天thiên 帝Đế 釋Thích 著trước 欲dục 樂lạc 時thời 。 其kỳ 鼓cổ 自tự 然nhiên 有hữu 聲thanh 。 說thuyết 無vô 常thường 法pháp 。 若nhược 修tu 羅la 欲dục 至chí 。 即tức 報báo 冤oan 來lai 。

聞văn 釵thoa 釧xuyến

若nhược 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 自tự 言ngôn 戒giới 淨tịnh 。 雖tuy 不bất 與dữ 彼bỉ 女nữ 人nhân 身thân 合hợp 。 嘲# 調điều 戲hí 笑tiếu 。 於ư 壁bích 障chướng 外ngoại 遙diêu 聞văn 女nữ 人nhân 瓔anh 珞lạc 環hoàn 釧xuyến 。 種chủng 種chủng 諸chư 聲thanh 。 心tâm 生sanh 愛ái 著trước 。 如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 成thành 就tựu 欲dục 法pháp 。 毀hủy 破phá 淨tịnh 戒giới 。 汙ô 辱nhục 梵Phạm 行hạnh 。 不bất 得đắc 名danh 為vi 。 淨tịnh 戒giới 具cụ 足túc 。 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。

祖Tổ 庭Đình 事Sự 苑Uyển 卷quyển 第đệ 五ngũ