淨Tịnh 土Độ 生Sanh 無Vô 生Sanh 論Luận 會Hội 集Tập

清Thanh 達Đạt 默Mặc 集Tập

夫phu 淨tịnh 土độ 者giả 。 確xác 實thật 而nhi 言ngôn 非phi 是thị 生sanh 。 亦diệc 非phi 無vô 生sanh 也dã 。 何hà 則tắc 淨tịnh 土độ 者giả 。 乃nãi 心tâm 性tánh 之chi 異dị 名danh 也dã 。 本bổn 無vô 惑hoặc 染nhiễm 。 強cường/cưỡng 名danh 曰viết 淨tịnh 。 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 。 強cường/cưỡng 名danh 曰viết 土thổ/độ 。 既ký 是thị 自tự 心tâm 。 則tắc 生sanh 與dữ 無vô 生sanh 。 皆giai 成thành 戲hí 論luận 矣hĩ 。 今kim 言ngôn 生sanh 者giả 。 乃nãi 大đại 慈từ 悲bi 父phụ 。 為vi 兒nhi 女nữ 心tâm 重trọng/trùng 。 於ư 第đệ 二nhị 門môn 頭đầu 。 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 謂vị 。 乃nãi 生sanh 滅diệt 門môn 意ý 也dã 。 又hựu 言ngôn 無vô 生sanh 者giả 。 乃nãi 古cổ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 為vi 佛Phật 法Pháp 情tình 深thâm 。 依y 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 應ứng 病bệnh 下hạ 藥dược 。 乃nãi 真Chân 如Như 門môn 意ý 也dã 。 二nhị 門môn 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 說thuyết 甚thậm 生sanh 及cập 無vô 生sanh 也dã 。 然nhiên 而nhi 一nhất 心tâm 具cụ 足túc 二nhị 門môn 。 不bất 妨phương 生sanh 與dữ 無vô 生sanh 也dã 。 是thị 故cố 古cổ 人nhân 喚hoán 作tác 倚ỷ 門môn 望vọng 子tử 也dã 。 若nhược 如như 此thử 會hội 得đắc 。 則tắc 能năng 圓viên 超siêu 四tứ 句cú 。 圓viên 該cai 四tứ 句cú 。 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 自tự 然nhiên 超siêu 情tình 離ly 見kiến 。 免miễn 墮đọa 如như 藤đằng 依y 樹thụ 之chi 誚tiếu 。 若nhược 觸xúc 火hỏa 聚tụ 之chi 譏cơ 也dã 。 嗟ta 乎hồ 是thị 時thời 也dã 。 正chánh 值trị 法pháp 苑uyển 秋thu 晚vãn 。 僧Tăng 海hải 冬đông 深thâm 。 獅sư 子tử 蟲trùng 徧biến 於ư 霜sương 林lâm 。 水thủy 潦lạo 鶴hạc 充sung 滿mãn 冰băng 海hải 。 縱túng/tung 然nhiên 佛Phật 祖tổ 再tái 出xuất 。 亦diệc 無vô 門môn 可khả 望vọng 矣hĩ 。 我ngã 輩bối 何hà 人nhân 。 敢cảm 鼓cổ 舌thiệt 搖dao 唇thần 。 亦diệc 只chỉ 為vì 支chi 持trì 門môn 庭đình 。 事sự 不bất 獲hoạch 己kỷ 耳nhĩ 。 問vấn 。 汝nhữ 何hà 人nhân 也dã 。 不bất 自tự 忖thốn 量lượng 。 敢cảm 作tác 註chú 解giải 耶da 。 答đáp 。 我ngã 亦diệc 非phi 何hà 人nhân 。 實thật 亦diệc 不bất 敢cảm 作tác 註chú 解giải 。 今kim 是thị 書thư 也dã 。 乃nãi 於ư 病bệnh 苦khổ 之chi 暇hạ 。 集tập 些# 殘tàn 羮# [泳-永+宿]# 飯phạn 。 只chỉ 欲dục 自tự 餐xan 自tự 飲ẩm 。 不bất 意ý 旁bàng 觀quán 有hữu 不bất 嫌hiềm 酸toan 臭xú 者giả 。 逼bức 而nhi 奪đoạt 之chi 。 非phi 不bất 自tự 量lượng 也dã 。 然nhiên 是thị [泳-永+宿]# 飯phạn 也dã 。 雖tuy 不bất 可khả 飽bão 人nhân 之chi 口khẩu 。 而nhi 於ư 我ngã 等đẳng 譏cơ 餓ngạ 者giả 。 不bất 無vô 小tiểu 補bổ 。 今kim 題đề 曰viết 會hội 集tập 者giả 。 謂vị 釋thích 題đề 一nhất 科khoa 。 皆giai 出xuất 徹triệt 祖tổ 之chi 筆bút 。 若nhược 不bất 集tập 之chi 。 恐khủng 失thất 傳truyền 也dã 。 論luận 中trung 著trước 述thuật 。 盡tận 採thải 台thai 宗tông 之chi 意ý 。 若nhược 不bất 會hội 之chi 。 恐khủng 失thất 詳tường 也dã 。 今kim 會hội 而nhi 集tập 之chi 。 作tác 斯tư 名danh 焉yên 。

道đạo 光quang 己kỷ 酉dậu 年niên 清thanh 和hòa 月nguyệt 紅hồng 螺loa 山sơn 慕mộ 蓮liên 學học 人nhân 達đạt 默mặc 述thuật

淨tịnh 土độ 生sanh 無vô 生sanh 論luận 會hội 集tập

明minh 天thiên 台thai 山sơn 幽u 溪khê 沙Sa 門Môn 。 傳truyền 燈đăng 和hòa 南nam 。 撰soạn 。

清thanh 紅hồng 螺loa 山sơn 資tư 福phước 比Bỉ 丘Khâu 。 達đạt 默mặc 和hòa 南nam 。 集tập 。

清thanh 紅hồng 螺loa 山sơn 資tư 福phước 沙Sa 門Môn 。 達đạt 林lâm 和hòa 南nam 。 訂# 。

講giảng 釋thích 此thử 論luận 。 大đại 科khoa 分phần/phân 三tam 。 初sơ 總tổng 標tiêu 論luận 題đề 。 二nhị 請thỉnh 加gia 述thuật 意ý 。 三tam 分phần/phân 門môn 立lập 論luận 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 論luận 題đề 。 二nhị 論luận 主chủ 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 解giải 淨tịnh 土độ 。 二nhị 解giải 生sanh 無vô 生sanh 。 三tam 解giải 論luận 字tự 。 初sơ 解giải 淨tịnh 土độ 。 又hựu 四tứ 。 初sơ 辯biện 四tứ 土thổ/độ 。 二nhị 述thuật 緣duyên 起khởi 。 三Tam 明Minh 宗tông 旨chỉ 。 四tứ 顯hiển 勝thắng 益ích 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 明minh 四tứ 土thổ/độ 名danh 義nghĩa 。 二nhị 明minh 四tứ 土thổ/độ 染nhiễm 淨tịnh 。 三Tam 明Minh 四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 列liệt 名danh 。 二nhị 辯biện 義nghĩa ○# 今kim 初sơ 。

名danh 者giả 。 四tứ 土thổ/độ 名danh 字tự 也dã 。 四tứ 土thổ/độ 者giả 。 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 所sở 依y 。 之chi 國quốc 土độ 也dã 。 土thổ/độ 雖tuy 無vô 量lượng 。 略lược 攝nhiếp 為vi 四tứ 。 初sơ 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 二nhị 實thật 報báo 無vô 障chướng 礙ngại 土thổ/độ 。 三tam 方phương 便tiện 有hữu 餘dư 土thổ/độ 。 四tứ 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ 。 以dĩ 四tứ 土thổ/độ 攝nhiếp 十thập 界giới 者giả 。 寂tịch 光quang 是thị 佛Phật 國quốc 土độ 。 實thật 報báo 是thị 菩Bồ 薩Tát 國quốc 土độ 。 方phương 便tiện 是thị 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 國quốc 土độ 。 同đồng 居cư 乃nãi 六lục 凡phàm 國quốc 土độ 。

○# 二nhị 辯biện 義nghĩa 又hựu 四tứ 。 初sơ 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ ○# 今kim 初sơ 。

常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 者giả 。 乃nãi 諸chư 佛Phật 所sở 住trụ 。 三tam 德đức 秘bí 藏tạng 也dã 。 而nhi 分phần/phân 性tánh 修tu 二nhị 德đức 。 言ngôn 性tánh 德đức 者giả 。 乃nãi 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 之chi 心tâm 性tánh 也dã 。 梵Phạm 網võng 玄huyền 義nghĩa 云vân 。 常thường 即tức 法Pháp 身thân 。 寂tịch 即tức 解giải 脫thoát 。 光quang 即tức 般Bát 若Nhã 。 又hựu 三tam 德đức 皆giai 常thường 。 性tánh 無vô 遷thiên 故cố 。 三tam 德đức 皆giai 寂tịch 。 離ly 塵trần 勞lao 故cố 。 三tam 德đức 皆giai 光quang 。 極cực 明minh 淨tịnh 故cố 。 如như 此thử 三tam 法pháp 。 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 。 名danh 秘bí 密mật 藏tạng 。 此thử 即tức 下hạ 文văn 論luận 中trung 所sở 謂vị 性tánh 體thể 。 性tánh 量lượng 。 性tánh 具cụ 。 性tánh 體thể 。 乃nãi 本bổn 具cụ 法Pháp 身thân 德đức 。 性tánh 量lượng 。 乃nãi 本bổn 具cụ 般Bát 若Nhã 德đức 。 性tánh 具cụ 。 乃nãi 本bổn 具cụ 解giải 脫thoát 德đức 。 亦diệc 即tức 三tam 諦đế 。 常thường 即tức 中trung 諦đế 。 寂tịch 即tức 俗tục 諦đế 。 光quang 即tức 真Chân 諦Đế 。 即tức 一nhất 而nhi 論luận 三tam 。 故cố 非phi 縱túng/tung 。 即tức 三tam 而nhi 論luận 一nhất 。 故cố 非phi 橫hoạnh/hoành 。 非phi 縱túng/tung 非phi 橫hoạnh/hoành 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 名danh 秘bí 密mật 藏tạng 也dã 。 此thử 乃nãi 性tánh 德đức 。 言ngôn 修tu 德đức 者giả 。 後hậu 文văn 云vân 。 修tu 之chi 者giả 。 稱xưng 性tánh 照chiếu 了liễu 也dã 。 謂vị 修tu 空không 觀quán 。 破phá 見kiến 思tư 。 稱xưng 真Chân 諦Đế 性tánh 。 成thành 般Bát 若Nhã 德đức 。 修tu 假giả 觀quán 。 破phá 塵trần 沙sa 。 稱xưng 俗tục 諦đế 性tánh 。 成thành 解giải 脫thoát 德đức 。 修tu 中trung 觀quán 。 破phá 無vô 明minh 。 稱xưng 中trung 諦đế 性tánh 。 成thành 法Pháp 身thân 德đức 也dã 。 性tánh 修tu 合hợp 論luận 。 乃nãi 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 之chi 所sở 遊du 居cư 。 約ước 性tánh 德đức 理lý 名danh 土thổ/độ 。 約ước 修tu 德đức 智trí 名danh 身thân 。 身thân 土thổ/độ 一nhất 如như 。 非phi 二nhị 相tương/tướng 也dã 。 此thử 無vô 各các 各các 別biệt 異dị 之chi 致trí 。 而nhi 實thật 徧biến 周chu 別biệt 異dị 界giới 中trung 。 以dĩ 別biệt 異dị 界giới 。 離ly 此thử 別biệt 無vô 安an 立lập 處xứ 故cố 。

○# 二nhị 實thật 報báo 無vô 障chướng 礙ngại 土thổ/độ

實thật 報báo 無vô 障chướng 礙ngại 土thổ/độ 者giả 。 稱xưng 乎hồ 實thật 相tướng 。 真chân 實thật 果quả 報báo 。 故cố 曰viết 實thật 報báo 。 色sắc 心tâm 自tự 在tại 。 塵trần 剎sát 互hỗ 含hàm 。 故cố 曰viết 無vô 礙ngại 。 此thử 土thổ/độ 乃nãi 圓viên 教giáo 四tứ 十thập 一nhất 位vị 。 別biệt 教giáo 地địa 上thượng 大Đại 士Sĩ 。 之chi 所sở 遊du 居cư 。 身thân 能năng 現hiện 土thổ/độ 。 土thổ/độ 亦diệc 現hiện 身thân 。 不bất 違vi 法pháp 性tánh 。 勝thắng 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 。 具cụ 如như 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 所sở 明minh 。 法Pháp 界Giới 安an 立lập 海hải 也dã 。 又hựu 名danh 分phần/phân 證chứng 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 法Pháp 身thân 大Đại 士Sĩ 所sở 居cư 故cố 。

○# 三tam 方phương 便tiện 餘dư 土thổ/độ

方phương 便tiện 有hữu 餘dư 土thổ/độ 者giả 。 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 有hữu 淨tịnh 土độ 。 三tam 乘thừa 聖thánh 人nhân 。 修tu 方phương 便tiện 道đạo 。 之chi 所sở 遊du 居cư 。 故cố 曰viết 方phương 便tiện 。 但đãn 盡tận 見kiến 思tư 。 未vị 除trừ 別biệt 惑hoặc 。 但đãn 離ly 分phân 段đoạn 。 未vị 免miễn 變biến 易dị 。 故cố 曰viết 有hữu 餘dư 。 謂vị 九cửu 人nhân 生sanh 於ư 此thử 土thổ/độ 。 藏tạng 教giáo 二nhị 人nhân 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 支chi 佛Phật 。 通thông 教giáo 三tam 人nhân 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 。 緣Duyên 覺Giác 。 及cập 六lục 地địa 以dĩ 上thượng 菩Bồ 薩Tát 。 別biệt 教giáo 三tam 人nhân 。 十thập 住trụ 。 十thập 行hành 。 及cập 十thập 迴hồi 向hướng 。 圓viên 教giáo 一nhất 人nhân 。 即tức 十thập 信tín 也dã 。 此thử 九cửu 人nhân 但đãn 修tu 空không 觀quán 。 斷đoạn 見kiến 思tư 之chi 通thông 惑hoặc 。 別biệt 圓viên 雖tuy 修tu 假giả 中trung 。 無vô 明minh 未vị 破phá 。 未vị 曾tằng 證chứng 實thật 。 故cố 曰viết 方phương 便tiện 。 亦diệc 名danh 實thật 報báo 土thổ/độ 。 乃nãi 三tam 乘thừa 聖thánh 人nhân 之chi 實thật 報báo 故cố 。

○# 四tứ 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ

凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ 者giả 。 本bổn 是thị 凡phàm 夫phu 有hữu 漏lậu 善thiện 。 不bất 善thiện 。 不bất 動động 業nghiệp 。 之chi 所sở 招chiêu 感cảm 。 而nhi 聖thánh 人nhân 亦diệc 復phục 同đồng 居cư 。 故cố 曰viết 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ 也dã 。 先tiên 明minh 凡phàm 。 次thứ 明minh 聖thánh 。 凡phàm 夫phu 者giả 。 謂vị 三tam 界giới 九cửu 地địa 也dã 。 三tam 界giới 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 。 色sắc 界giới 。 無vô 色sắc 界giới 也dã 。 九cửu 地địa 者giả 。 謂vị 一nhất 五ngũ 趣thú 雜tạp 居cư 地địa 。 二nhị 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 地địa 。 三tam 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 地địa 。 四tứ 離ly 喜hỷ 妙diệu 樂lạc 地địa 。 五ngũ 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 地địa 。 六lục 空Không 無Vô 邊Biên 處Xứ 地địa 。 七thất 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 地địa 。 八bát 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 地địa 。 九cửu 非phi 非phi 想tưởng 處xứ 地địa 。 初sơ 五ngũ 趣thú 雜tạp 居cư 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 內nội 。 三tam 途đồ 。 人nhân 道đạo 。 六lục 欲dục 諸chư 天thiên 雜tạp 處xứ 。 故cố 曰viết 五ngũ 趣thú 雜tạp 居cư 也dã 。 二nhị 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 者giả 。 初sơ 禪thiền 三tam 天thiên 。 謂vị 梵Phạm 眾chúng 天thiên 。 梵Phạm 輔phụ 天thiên 。 大đại 梵Phạm 天Thiên 。 已dĩ 離ly 五ngũ 欲dục 。 發phát 得đắc 初sơ 禪thiền 五ngũ 支chi 功công 德đức 。 謂vị 覺giác 。 觀quán 。 喜hỷ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 。 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 地địa 也dã 。 三tam 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 者giả 。 二nhị 禪thiền 三tam 天thiên 。 謂vị 少thiểu 光quang 天thiên 。 無Vô 量Lượng 光Quang 天Thiên 。 光quang 音âm 天thiên 。 此thử 三tam 天thiên 。 又hựu 離ly 初sơ 禪thiền 覺giác 觀quán 二nhị 支chi 。 而nhi 得đắc 內nội 淨tịnh 。 喜hỷ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 。 一nhất 心tâm 。 四tứ 支chi 功công 德đức 。 故cố 曰viết 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 地địa 也dã 。 四tứ 離ly 喜hỷ 妙diệu 樂lạc 地địa 者giả 。 謂vị 三tam 禪thiền 三tam 天thiên 。 少thiểu 淨tịnh 天thiên 。 無Vô 量Lượng 淨Tịnh 天Thiên 。 遍biến 淨tịnh 天thiên 。 此thử 三tam 天thiên 。 又hựu 離ly 二nhị 禪thiền 之chi 喜hỷ 支chi 。 而nhi 得đắc 三tam 禪thiền 捨xả 。 念niệm 。 慧tuệ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 。 一nhất 心tâm 。 五ngũ 支chi 功công 德đức 。 故cố 曰viết 離ly 喜hỷ 妙diệu 樂lạc 地địa 也dã 。 五ngũ 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 者giả 。 謂vị 四tứ 禪thiền 九cửu 天thiên 。 福phước 生sanh 天thiên 。 福phước 愛ái 天thiên 。 廣quảng 果quả 天thiên (# 此thử 三tam 乃nãi 凡phàm 夫phu 天thiên )# 。 無vô 想tưởng 天thiên (# 此thử 外ngoại 道đạo 天thiên )# 。 無vô 煩phiền 天thiên 。 無vô 熱nhiệt 天thiên 。 善thiện 見kiến 天thiên 。 善thiện 現hiện 天thiên 。 色Sắc 究Cứu 竟Cánh 天Thiên 。 (# 此thử 乃nãi 五ngũ 不Bất 還Hoàn 天Thiên 。 三tam 果quả 聖thánh 人nhân 所sở 居cư )# 。 此thử 九cửu 天thiên 。 又hựu 離ly 三tam 禪thiền 之chi 樂lạc 支chi 。 而nhi 得đắc 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 捨xả 。 念niệm 。 一nhất 心tâm 。 之chi 四tứ 支chi 功công 德đức 。 故cố 曰viết 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 地địa 也dã 。 已dĩ 上thượng 四tứ 地địa 。 名danh 為vi 色sắc 界giới 。 謂vị 以dĩ 色sắc 蘊uẩn 為vi 界giới 也dã 。 六lục 空Không 無Vô 邊Biên 處Xứ 地địa 者giả 。 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 若nhược 在tại 捨xả 心tâm 。 捨xả 厭yếm 成thành 就tựu 。 覺giác 身thân 為vi 礙ngại 。 銷tiêu 礙ngại 入nhập 空không 。 如như 是thị 一nhất 類loại 。 名danh 為vi 空Không 處Xứ 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 者giả 。 諸chư 礙ngại 既ký 銷tiêu 。 無vô 礙ngại 無vô 滅diệt 。 其kỳ 中trung 唯duy 留lưu 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 全toàn 於ư 末mạt 那na 。 半bán 分phần 微vi 細tế 。 如như 是thị 一nhất 類loại 。 名danh 為vi 識Thức 處Xứ 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 者giả 。 空không 色sắc 既ký 亡vong 。 識thức 心tâm 都đô 滅diệt 。 十thập 方phương 寂tịch 然nhiên 。 逈huýnh 無vô 攸du 往vãng 。 如như 是thị 一nhất 類loại 。 名danh 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 非phi 非phi 想tưởng 處xứ 者giả 。 識thức 性tánh 不bất 動động 。 以dĩ 滅diệt 窮cùng 研nghiên 。 於ư 無vô 盡tận 中trung 。 發phát 宣tuyên 盡tận 性tánh 。 如như 存tồn 不bất 存tồn 。 若nhược 盡tận 非phi 盡tận 。 如như 是thị 一nhất 類loại 。 名danh 非phi 非phi 想tưởng 處xứ 。 此thử 四tứ 地địa 皆giai 無vô 色sắc 蘊uẩn 。 故cố 曰viết 無vô 色sắc 界giới 也dã 。 又hựu 名danh 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 。 謂vị 四tứ 洲châu 四tứ 惡ác 趣thú 。 六lục 欲dục 并tinh 梵Phạm 天Thiên 。 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 處xứ 。 無vô 想tưởng 及cập 那na 含hàm 。 此thử 諸chư 眾chúng 生sanh 。 皆giai 是thị 有hữu 漏lậu 因nhân 果quả 。 故cố 曰viết 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 也dã 。 此thử 明minh 凡phàm 夫phu ○# 下hạ 明minh 聖thánh 人nhân 。 聖thánh 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 權quyền 實thật 。 實thật 者giả 。 謂vị 藏tạng 四Tứ 果Quả 。 通thông 六lục 地địa 。 別biệt 十thập 住trụ 。 圓viên 十thập 信tín 。 通thông 惑hoặc 雖tuy 斷đoạn 。 報báo 身thân 猶do 在tại 。 故cố 曰viết 實thật 聖thánh 。 權quyền 者giả 。 謂vị 此thử 聖thánh 人nhân 。 或hoặc 是thị 寂tịch 光quang 。 實thật 報báo 。 方phương 便tiện 土thổ/độ 人nhân 。 由do 大đại 悲bi 願nguyện 力lực 。 哀ai 愍mẫn 眾chúng 生sanh 。 示thị 生sanh 此thử 界giới 。 非phi 是thị 業nghiệp 牽khiên 。 以dĩ 此thử 二nhị 種chủng 聖thánh 人nhân 。 與dữ 凡phàm 雜tạp 處xứ 。 故cố 曰viết 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ 也dã 。 問vấn 。 同đồng 居cư 土thổ/độ 人nhân 有hữu 權quyền 實thật 。 上thượng 三tam 土thổ/độ 亦diệc 有hữu 權quyền 實thật 否phủ/bĩ 。 答đáp 。 方phương 便tiện 土thổ/độ 。 二nhị 權quyền 一nhất 實thật 。 若nhược 從tùng 同đồng 居cư 斷đoạn 惑hoặc 而nhi 生sanh 。 如như 前tiền 九cửu 人nhân 。 總tổng 名danh 一nhất 實thật 。 若nhược 從tùng 寂tịch 光quang 實thật 報báo 。 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 誘dụ 定định 性tánh 二Nhị 乘Thừa 。 及cập 地địa 前tiền 菩Bồ 薩Tát 。 令linh 入nhập 正chánh 位vị 。 示thị 居cư 方phương 便tiện 。 是thị 名danh 二nhị 權quyền 。 實thật 報báo 土thổ/độ 中trung 。 一nhất 權quyền 一nhất 實thật 。 四tứ 十thập 一nhất 位vị 。 總tổng 名danh 一nhất 實thật 。 妙diệu 覺giác 法pháp 佛Phật 。 現hiện 報báo 身thân 相tướng 。 名danh 之chi 為vi 權quyền 。 寂tịch 光quang 土thổ/độ 中trung 。 唯duy 實thật 無vô 權quyền 。 以dĩ 是thị 諸chư 佛Phật 。 所sở 遊du 居cư 故cố 。 初sơ 明minh 四tứ 土thổ/độ 名danh 義nghĩa 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 四tứ 土thổ/độ 染nhiễm 淨tịnh

四tứ 土thổ/độ 染nhiễm 淨tịnh 者giả 。 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 云vân 。 五ngũ 濁trược 輕khinh 重trọng 。 同đồng 居cư 淨tịnh 穢uế 。 體thể 析tích 巧xảo 拙chuyết 。 有hữu 餘dư 淨tịnh 穢uế 。 若nhược 第đệ 頓đốn 入nhập 。 實thật 報báo 淨tịnh 穢uế 。 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 。 寂tịch 光quang 淨tịnh 穢uế 。 妙diệu 宗tông 釋thích 云vân 。 五ngũ 濁trược 者giả 。 劫kiếp 濁trược 。 見kiến 濁trược 。 煩phiền 惱não 濁trược 。 眾chúng 生sanh 濁trược 。 命mạng 濁trược 。 此thử 五ngũ 濁trược 輕khinh 。 所sở 感cảm 同đồng 居cư 則tắc 淨tịnh 。 如như 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 妙Diệu 喜Hỷ 世Thế 界Giới 也dã 。 五ngũ 濁trược 重trọng/trùng 者giả 。 則tắc 薉# 。 如như 今kim 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 也dã 。 即tức 娑sa 婆bà 亦diệc 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 不bất 同đồng 。 如như 四tứ 教giáo 凡phàm 位vị 。 皆giai 令linh 濁trược 輕khinh 。 所sở 感cảm 皆giai 淨tịnh 。 而nhi 圓viên 教giáo 輕khinh 濁trược 。 感cảm 同đồng 居cư 依y 正chánh 最tối 淨tịnh 。 言ngôn 體thể 析tích 巧xảo 拙chuyết 。 有hữu 餘dư 淨tịnh 穢uế 者giả 。 體thể 者giả 。 通thông 教giáo 體thể 空không 觀quán 。 析tích 者giả 。 藏tạng 教giáo 析tích 空không 觀quán 。 通thông 人nhân 智trí 巧xảo 。 用dụng 觀quán 則tắc 巧xảo 。 了liễu 達đạt 五ngũ 陰ấm 當đương 體thể 本bổn 空không 。 不bất 待đãi 分phân 析tích 而nhi 後hậu 知tri 空không 。 以dĩ 此thử 體thể 空không 智trí 慧tuệ 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 也dã 。 藏tạng 人nhân 智trí 拙chuyết 。 用dụng 觀quán 則tắc 拙chuyết 。 必tất 以dĩ 四tứ 大đại 五ngũ 陰ấm 分phân 析tích 。 而nhi 後hậu 知tri 人nhân 空không 。 以dĩ 此thử 析tích 空không 智trí 慧tuệ 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 也dã 。 然nhiên 此thử 土thổ/độ 淨tịnh 相tương/tướng 亦diệc 寬khoan 。 析tích 觀quán 感cảm 薉# 。 可khả 在tại 三tam 藏tạng 。 體thể 觀quán 感cảm 淨tịnh 。 不bất 專chuyên 通thông 人nhân 。 衍diễn 門môn 三tam 教giáo 。 對đối 三tam 藏tạng 析tích 。 俱câu 明minh 體thể 法pháp 。 通thông 但đãn 空không 體thể 。 別biệt 次thứ 第đệ 體thể 。 圓viên 不bất 次thứ 第đệ 體thể 。 三tam 人nhân 生sanh 彼bỉ 。 俱câu 感cảm 淨tịnh 相tương/tướng 。 圓viên 人nhân 最tối 淨tịnh 。 言ngôn 次thứ 第đệ 頓đốn 入nhập 。 實thật 報báo 淨tịnh 薉# 者giả 。 次thứ 第đệ 者giả 。 別biệt 教giáo 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 也dã 。 頓đốn 入nhập 。 乃nãi 圓viên 教giáo 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 也dã 。 別biệt 人nhân 根căn 鈍độn 。 不bất 了liễu 即tức 中trung 。 故cố 先tiên 修tu 空không 觀quán 。 斷đoạn 見kiến 思tư 。 次thứ 修tu 假giả 觀quán 。 斷đoạn 塵trần 沙sa 。 後hậu 修tu 中trung 觀quán 。 斷đoạn 無vô 明minh 。 故cố 曰viết 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 也dã 。 圓viên 人nhân 根căn 利lợi 。 了liễu 達đạt 諸chư 法pháp 。 唯duy 一nhất 念niệm 心tâm 。 一nhất 念niệm 心tâm 具cụ 足túc 諸chư 法pháp 。 非phi 一nhất 非phi 諸chư 。 亦diệc 一nhất 亦diệc 諸chư 。 不bất 斷đoạn 而nhi 斷đoạn 。 圓viên 斷đoạn 五ngũ 住trụ 。 故cố 曰viết 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 也dã 。 而nhi 言ngôn 淨tịnh 薉# 者giả 。 若nhược 論luận 證chứng 實thật 。 則tắc 唯duy 一nhất 淨tịnh 。 今kim 約ước 教giáo 道đạo 。 別biệt 十Thập 地Địa 不bất 融dung 。 所sở 感cảm 則tắc 薉# 也dã 。 言ngôn 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 。 寂tịch 光quang 淨tịnh 薉# 者giả 。 分phần/phân 證chứng 。 指chỉ 別biệt 妙diệu 覺giác 。 究cứu 竟cánh 。 乃nãi 圓viên 妙diệu 覺giác 。 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 薉# 者giả 。 別biệt 圓viên 妙diệu 覺giác 。 同đồng 證chứng 寂tịch 光quang 。 若nhược 論luận 斷đoạn 惑hoặc 。 別biệt 妙diệu 覺giác 僅cận 斷đoạn 十thập 二nhị 品phẩm 無vô 明minh 。 則tắc 與dữ 圓viên 二nhị 行hành 齊tề 猶do 。 屬thuộc 分phần/phân 證chứng 位vị 。 圓viên 教giáo 斷đoạn 惑hoặc 。 則tắc 有hữu 四tứ 十thập 二nhị 品phẩm 。 乃nãi 名danh 究cứu 竟cánh 。 故cố 曰viết 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 。 寂tịch 光quang 淨tịnh 薉# 也dã 。

○# 三Tam 明Minh 四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ

論luận 四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 者giả 。 約ước 別biệt 圓viên 二nhị 人nhân 論luận 也dã 。 豎thụ 論luận 者giả 。 出xuất 於ư 同đồng 居cư 。 乃nãi 入nhập 方phương 便tiện 。 出xuất 於ư 方phương 便tiện 。 乃nãi 入nhập 實thật 報báo 。 出xuất 於ư 實thật 報báo 。 而nhi 入nhập 寂tịch 光quang 。 斷đoạn 惑hoặc 既ký 淺thiển 深thâm 不bất 同đồng 。 住trú 處xứ 亦diệc 高cao 下hạ 逈huýnh 別biệt 。 橫hoạnh/hoành 論luận 則tắc 不bất 移di 當đương 處xứ 。 所sở 見kiến 自tự 殊thù 。 於ư 同đồng 居cư 土thổ/độ 。 橫hoạnh/hoành 超siêu 上thượng 三tam 土thổ/độ 。 所sở 謂vị 見kiến 思tư 斷đoạn 盡tận 。 即tức 見kiến 方phương 便tiện 。 塵trần 沙sa 斷đoạn 盡tận 。 分phần/phân 破phá 無vô 明minh 。 即tức 見kiến 實thật 報báo 。 亦diệc 得đắc 分phần/phân 見kiến 寂tịch 光quang 。 無vô 明minh 斷đoạn 盡tận 。 即tức 得đắc 了liễu 了liễu 見kiến 於ư 寂tịch 光quang 。 於ư 方phương 便tiện 土thổ/độ 。 橫hoạnh/hoành 超siêu 上thượng 二nhị 。 謂vị 實thật 報báo 寂tịch 光quang 。 於ư 實thật 報báo 土thổ/độ 。 橫hoạnh/hoành 超siêu 一nhất 土thổ/độ 。 謂vị 寂tịch 光quang 。 寂tịch 光quang 土thổ/độ 無vô 復phục 可khả 超siêu 。 亦diệc 無vô 橫hoạnh/hoành 豎thụ 。 又hựu 約ước 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 三tam 乘thừa 聖thánh 人nhân 。 隨tùy 於ư 己kỷ 土thổ/độ 。 橫hoạnh/hoành 豎thụ 自tự 在tại 。 寂tịch 光quang 土thổ/độ 能năng 為vì 眾chúng 生sanh 。 現hiện 下hạ 三tam 土thổ/độ 。 實thật 報báo 能năng 現hiện 下hạ 二nhị 。 方phương 便tiện 能năng 現hiện 同đồng 居cư 。 又hựu 同đồng 居cư 土thổ/độ 能năng 示thị 上thượng 三tam 土thổ/độ 。 方phương 便tiện 能năng 示thị 上thượng 二nhị 土thổ/độ 。 實thật 報báo 土thổ/độ 。 能năng 示thị 寂tịch 光quang 土thổ/độ 也dã 。 初sơ 辯biện 四tứ 土thổ/độ 竟cánh 。

○# 二nhị 述thuật 緣duyên 起khởi

夫phu 緣duyên 起khởi 者giả 。 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 妄vọng 心tâm 。 乃nãi 一nhất 法Pháp 界Giới 總tổng 緣duyên 起khởi 。 徹triệt 祖tổ 曰viết 。 最tối 初sơ 迷mê 真chân 起khởi 妄vọng 。 則tắc 曰viết 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 。 末mạt 後hậu 返phản 妄vọng 歸quy 真chân 。 則tắc 曰viết 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 。 是thị 則tắc 起khởi 妄vọng 之chi 後hậu 。 歸quy 真chân 之chi 前tiền 。 更cánh 有hữu 何hà 法Pháp 。 能năng 外ngoại 此thử 一nhất 念niệm 乎hồ 。 是thị 故cố 一nhất 念niệm 悟ngộ 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 。 即tức 佛Phật 法Pháp 界giới 緣duyên 起khởi 。 迷mê 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 。 即tức 九cửu 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 。 十thập 方phương 虗hư 空không 。 是thị 此thử 一nhất 念niệm 迷mê 昧muội 。 一nhất 切thiết 國quốc 土thổ 。 是thị 此thử 一nhất 念niệm 澄trừng 凝ngưng 。 四tứ 生sanh 正chánh 報báo 。 乃nãi 此thử 一nhất 念niệm 。 情tình 想tưởng 合hợp 離ly 。 四tứ 大đại 依y 報báo 。 是thị 此thử 一nhất 念niệm 動động 靜tĩnh 違vi 順thuận 。 唯duy 依y 此thử 念niệm 。 變biến 現hiện 諸chư 法pháp 。 離ly 此thử 念niệm 外ngoại 。 無vô 法pháp 可khả 得đắc 。 原nguyên 此thử 一nhất 念niệm 。 本bổn 是thị 法Pháp 界Giới 。 從tùng 緣duyên 而nhi 起khởi 。 緣duyên 無vô 自tự 性tánh 。 全toàn 體thể 法Pháp 界Giới 。 故cố 得đắc 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 。 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 。 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 法pháp 爾nhĩ 具cụ 此thử 威uy 神thần 。 法pháp 爾nhĩ 具cụ 此thử 功công 用dụng 。 今kim 以dĩ 此thử 念niệm 。 念niệm 於ư 西tây 方phương 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 求cầu 生sanh 極cực 樂lạc 淨tịnh 土độ 。 正chánh 當đương 念niệm 時thời 。 西tây 方phương 依y 正chánh 。 已dĩ 在tại 我ngã 之chi 心tâm 中trung 。 而nhi 我ngã 此thử 心tâm 。 已dĩ 在tại 西tây 方phương 依y 正chánh 之chi 內nội 。 如như 兩lưỡng 鏡kính 交giao 光quang 。 相tương/tướng 含hàm 互hỗ 照chiếu 。 此thử 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 之chi 相tướng 也dã 。 若nhược 約ước 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 。 則tắc 念niệm 佛Phật 時thời 。 即tức 見kiến 佛Phật 時thời 。 亦diệc 即tức 成thành 佛Phật 時thời 。 求cầu 生sanh 時thời 。 即tức 往vãng 生sanh 時thời 。 亦diệc 即tức 度độ 生sanh 時thời 。 三tam 際tế 同đồng 時thời 。 更cánh 無vô 前tiền 後hậu 。 帝đế 網võng 珠châu 光quang 。 難nạn/nan 齊tề 全toàn 體thể 。 南nam 柯kha 夢mộng 事sự 。 略lược 類loại 一nhất 斑ban 。 此thử 理lý 悟ngộ 之chi 最tối 難nạn/nan 。 信tín 之chi 最tối 易dị 。 但đãn 能năng 直trực 下hạ 承thừa 當đương 。 終chung 必tất 全toàn 身thân 受thọ 用dụng 。 可khả 謂vị 參tham 學học 事sự 畢tất 。 所sở 作tác 已dĩ 辦biện 矣hĩ 。 如như 或hoặc 未vị 能năng 。 但đãn 當đương 任nhậm 便tiện 觀quán 察sát 。 隨tùy 分phần/phân 受thọ 用dụng 耳nhĩ 。 述thuật 緣duyên 起khởi 竟cánh 。

○# 三Tam 明Minh 宗tông 旨chỉ 。 又hựu 四tứ 。 初sơ 直trực 示thị 唯duy 心tâm 。 二nhị 進tiến 明minh 萬vạn 法pháp 。 三tam 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 。 四tứ 超siêu 情tình 離ly 見kiến 。 初sơ 又hựu 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 約ước 現hiện 等đẳng 三tam 量lượng 。 楷# 定định 唯duy 心tâm 。 二nhị 約ước 事sự 理lý 二nhị 門môn 。 辯biện 明minh 具cụ 造tạo 。 三tam 約ước 名danh 體thể 同đồng 異dị 。 揀giản 定định 真chân 妄vọng 。 四tứ 約ước 本bổn 有hữu 現hiện 前tiền 。 折chiết 衷# 指chỉ 點điểm ○# 今kim 初sơ 。

宗tông 者giả 。 綱cương 宗tông 。 旨chỉ 。 謂vị 旨chỉ 趣thú 。 須tu 知tri 一nhất 句cú 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 以dĩ 唯duy 心tâm 為vi 宗tông 。 此thử 唯duy 心tâm 之chi 義nghĩa 。 須tu 以dĩ 三tam 量lượng 楷# 定định 。 三tam 量lượng 者giả 。 現hiện 量lượng 。 比tỉ 量lượng 。 聖thánh 言ngôn 量lượng 也dã 。 現hiện 量lượng 。 謂vị 親thân 證chứng 其kỳ 理lý 也dã 。 如như 羅la 什thập 大đại 師sư 。 隨tùy 母mẫu 入nhập 寺tự 。 見kiến 佛Phật 鉢bát 。 喜hỷ 而nhi 頂đảnh 戴đái 之chi 。 俄nga 而nhi 念niệm 曰viết 。 我ngã 年niên 甚thậm 幼ấu 。 佛Phật 鉢bát 甚thậm 重trọng 。 何hà 能năng 頂đảnh 戴đái 。 是thị 念niệm 纔tài 動động 。 忽hốt 失thất 聲thanh 置trí 鉢bát 。 遂toại 悟ngộ 萬vạn 法pháp 唯duy 心tâm 。 高cao 麗lệ 唯duy 曉hiểu 法Pháp 師sư 。 來lai 此thử 土thổ/độ 參tham 學học 。 夜dạ 宿túc 塚trủng 間gian 。 渴khát 甚thậm 。 明minh 月nguyệt 之chi 下hạ 。 見kiến 清thanh 水thủy 一nhất 汪uông 。 以dĩ 手thủ 掬cúc 而nhi 飲ẩm 之chi 。 殊thù 覺giác 香hương 美mỹ 。 至chí 次thứ 日nhật 清thanh 晨thần 。 乃nãi 見kiến 其kỳ 水thủy 。 為vi 墓mộ 中trung 控khống 出xuất 。 遂toại 惡ác 心tâm 大đại 吐thổ 。 乃nãi 悟ngộ 萬vạn 法pháp 唯duy 心tâm 。 便tiện 回hồi 本bổn 國quốc 著trước 述thuật 。 此thử 皆giai 現hiện 量lượng 親thân 證chứng 也dã 。 比tỉ 量lượng 者giả 。 借tá 眾chúng 相tướng 而nhi 觀quán 於ư 義nghĩa 。 比tỉ 喻dụ 而nhi 知tri 也dã 。 諸chư 喻dụ 之chi 中trung 。 夢mộng 喻dụ 最tối 切thiết 。 如như 夢mộng 中trung 所sở 見kiến 。 山sơn 川xuyên 人nhân 物vật 。 萬vạn 別biệt 千thiên 差sai 。 皆giai 不bất 離ly 我ngã 能năng 夢mộng 之chi 心tâm 。 離ly 夢mộng 心tâm 外ngoại 。 別biệt 無vô 一nhất 法pháp 可khả 得đắc 。 即tức 此thử 可khả 以dĩ 比tỉ 喻dụ 而nhi 知tri 。 現hiện 前tiền 一nhất 切thiết 萬vạn 法pháp 。 但đãn 唯duy 心tâm 現hiện 也dã 。 聖thánh 言ngôn 量lượng 者giả 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 千thiên 經kinh 萬vạn 論luận 。 皆giai 如như 是thị 說thuyết 。 楷# 定định 唯duy 心tâm 竟cánh 。

○# 二nhị 約ước 事sự 理lý 二nhị 門môn 辯biện 明minh 具cụ 造tạo

言ngôn 辯biện 明minh 具cụ 造tạo 者giả 。 具cụ 。 謂vị 理lý 具cụ 。 造tạo 。 謂vị 事sự 造tạo 。 只chỉ 此thử 一nhất 念niệm 心tâm 中trung 。 本bổn 具cụ 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 。 即tức 此thử 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 隨tùy 緣duyên 。 能năng 造tạo 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 。 理lý 具cụ 。 如như 金kim 中trung 本bổn 具cụ 。 可khả 成thành 瓶bình 盤bàn 釵thoa 釧xuyến 之chi 理lý 。 事sự 造tạo 。 如như 工công 匠tượng 爐lô 鎚chùy 之chi 緣duyên 。 造tạo 成thành 瓶bình 盤bàn 釵thoa 釧xuyến 之chi 器khí 。 又hựu 理lý 具cụ 。 如như 麫# 中trung 本bổn 具cụ 可khả 成thành 種chủng 種chủng 食thực 物vật 之chi 理lý 。 事sự 造tạo 。 如như 水thủy 火hỏa 人nhân 工công 之chi 緣duyên 。 造tạo 成thành 種chủng 種chủng 食thực 物vật 。 由do 有hữu 理lý 具cụ 。 方phương 有hữu 事sự 造tạo 。 理lý 若nhược 不bất 具cụ 。 事sự 何hà 所sở 造tạo 。 所sở 以dĩ 理lý 具cụ 。 但đãn 具cụ 事sự 造tạo 。 離ly 理lý 具cụ 外ngoại 。 別biệt 無vô 事sự 造tạo 。 由do 有hữu 事sự 造tạo 。 方phương 顯hiển 理lý 具cụ 。 事sự 若nhược 不bất 造tạo 。 爭tranh 知tri 理lý 具cụ 。 所sở 以dĩ 事sự 造tạo 。 秪# 造tạo 理lý 具cụ 。 離ly 事sự 造tạo 外ngoại 。 別biệt 無vô 理lý 具cụ 也dã 。 已dĩ 辯biện 具cụ 造tạo 竟cánh 。

○# 三tam 約ước 名danh 體thể 同đồng 異dị 揀giản 定định 真chân 妄vọng

言ngôn 揀giản 定định 真chân 妄vọng 者giả 。 佛Phật 法Pháp 中trung 有hữu 名danh 同đồng 體thể 異dị 者giả 。 有hữu 名danh 異dị 體thể 同đồng 者giả 。 名danh 同đồng 體thể 異dị 。 如như 心tâm 之chi 一nhất 名danh 。 有hữu 肉nhục 團đoàn 心tâm 。 有hữu 緣duyên 慮lự 心tâm 。 有hữu 集tập 起khởi 心tâm 。 有hữu 堅kiên 實thật 心tâm 。 肉nhục 團đoàn 心tâm 。 同đồng 外ngoại 四tứ 大đại 。 無vô 所sở 知tri 識thức 。 緣duyên 慮lự 心tâm 。 通thông 於ư 八bát 識thức 。 以dĩ 八bát 種chủng 識thức 。 皆giai 能năng 緣duyên 慮lự 自tự 分phần/phân 境cảnh 故cố 。 此thử 則tắc 是thị 妄vọng 。 集tập 起khởi 心tâm 。 唯duy 約ước 第đệ 八bát 。 以dĩ 能năng 集tập 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 。 能năng 起khởi 諸chư 法pháp 現hiện 行hành 故cố 。 此thử 則tắc 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 堅kiên 實thật 心tâm 者giả 。 即tức 堅kiên 固cố 真chân 實thật 之chi 性tánh 。 乃nãi 離ly 念niệm 靈linh 知tri 。 純thuần 真chân 心tâm 體thể 也dã 。 今kim 言ngôn 唯duy 心tâm 者giả 。 乃nãi 唯duy 堅kiên 實thật 純thuần 真chân 之chi 心tâm 也dã 。 名danh 異dị 體thể 同đồng 者giả 。 如như 諸chư 經Kinh 中trung 所sở 說thuyết 真Chân 如Như 。 佛Phật 性tánh 。 實thật 相tướng 。 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 種chủng 種chủng 極cực 則tắc 之chi 名danh 。 皆giai 此thử 堅kiên 實thật 純thuần 真chân 心tâm 也dã 。 已dĩ 揀giản 真chân 妄vọng 竟cánh 。

○# 四tứ 約ước 本bổn 有hữu 現hiện 前tiền 折chiết 衷# 指chỉ 點điểm

言ngôn 折chiết 衷# 指chỉ 點điểm 者giả 。 以dĩ 諸chư 經kinh 皆giai 言ngôn 無vô 始thỉ 本bổn 有hữu 真chân 心tâm 。 夫phu 既ký 曰viết 本bổn 有hữu 。 即tức 今kim 豈khởi 無vô 。 而nhi 今kim 現hiện 有hữu 。 即tức 本bổn 有hữu 也dã 。 若nhược 無vô 無vô 始thỉ 。 則tắc 無vô 現hiện 前tiền 。 若nhược 離ly 現hiện 前tiền 。 豈khởi 有hữu 無vô 始thỉ 。 是thị 故cố 不bất 必tất 高cao 尊tôn 本bổn 有hữu 。 遠viễn 推thôi 無vô 始thỉ 。 但đãn 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 。 心tâm 之chi 自tự 性tánh 。 即tức 本bổn 有hữu 真chân 心tâm 也dã 。 以dĩ 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 。 全toàn 真chân 成thành 妄vọng 。 全toàn 妄vọng 即tức 真chân 。 終chung 日nhật 隨tùy 緣duyên 。 終chung 日nhật 不bất 變biến 。 離ly 此thử 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 之chi 外ngoại 。 豈khởi 別biệt 有hữu 真chân 心tâm 可khả 得đắc 哉tai 。 古cổ 德đức 云vân 。 威uy 音âm 那na 畔bạn 。 不bất 離ly 今kim 世thế 門môn 頭đầu 。 眾chúng 生sanh 現hiện 行hành 無vô 明minh 。 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 不bất 動động 智trí 體thể 。 其kỳ 庶thứ 幾kỷ 乎hồ 。 由do 上thượng 四tứ 義nghĩa 。 以dĩ 顯hiển 唯duy 心tâm 。 故cố 一nhất 以dĩ 唯duy 心tâm 為vi 宗tông 也dã 。 初sơ 直trực 示thị 唯duy 心tâm 竟cánh 。

○# 二nhị 進tiến 明minh 萬vạn 法pháp

進tiến 明minh 萬vạn 法pháp 者giả 。 又hựu 一nhất 句cú 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 以dĩ 唯duy 佛Phật 為vi 宗tông 。 以dĩ 一nhất 切thiết 萬vạn 法pháp 。 既ký 是thị 心tâm 現hiện 。 全toàn 體thể 唯duy 心tâm 。 心tâm 無vô 彼bỉ 此thử 。 心tâm 無vô 分phân 齊tề 。 於ư 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 。 若nhược 依y 若nhược 正chánh 。 假giả 名danh 實thật 法pháp 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 皆giai 即tức 心tâm 之chi 全toàn 體thể 。 皆giai 具cụ 心tâm 之chi 大đại 用dụng 。 如như 心tâm 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 如như 心tâm 豎thụ 窮cùng 。 以dĩ 唯duy 心tâm 義nghĩa 成thành 。 唯duy 色sắc 。 唯duy 聲thanh 。 唯duy 香hương 。 唯duy 味vị 。 唯duy 觸xúc 。 唯duy 法pháp 。 乃nãi 至chí 唯duy 微vi 塵trần 。 唯duy 芥giới 子tử 。 一nhất 切thiết 唯duy 義nghĩa 俱câu 成thành 。 一nhất 切thiết 唯duy 義nghĩa 俱câu 成thành 。 方phương 成thành 真chân 唯duy 心tâm 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 唯duy 義nghĩa 不bất 成thành 。 但đãn 有hữu 唯duy 心tâm 之chi 虗hư 名danh 。 而nhi 無vô 唯duy 心tâm 之chi 實thật 義nghĩa 。 以dĩ 一nhất 切thiết 唯duy 義nghĩa 俱câu 成thành 。 故cố 曰viết 法pháp 無vô 定định 相tương/tướng 。 遇ngộ 緣duyên 即tức 宗tông 。 唯duy 微vi 塵trần 唯duy 芥giới 子tử 。 尚thượng 可khả 為vi 宗tông 。 八bát 萬vạn 相tướng 好hảo 莊trang 嚴nghiêm 。 之chi 果quả 地địa 彌di 陀đà 。 反phản 不bất 可khả 以dĩ 為vi 宗tông 也dã 。 故cố 以dĩ 唯duy 佛Phật 為vi 宗tông 。 第đệ 二nhị 進tiến 明minh 萬vạn 法pháp 竟cánh 。

○# 第đệ 三tam 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung

絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 者giả 。 又hựu 一nhất 句cú 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 以dĩ 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 為vi 宗tông 。 於ư 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 無vô 非phi 即tức 心tâm 全toàn 體thể 。 具cụ 心tâm 大đại 用dụng 。 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 。 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 。 離ly 於ư 四tứ 句cú 。 絕tuyệt 於ư 百bách 非phi 。 獨độc 體thể 全toàn 真chân 。 更cánh 無vô 有hữu 外ngoại 。 彌di 滿mãn 清thanh 淨tịnh 。 中trung 不bất 容dung 他tha 。 一nhất 法pháp 既ký 爾nhĩ 。 萬vạn 法pháp 皆giai 然nhiên 。 各các 約ước 諸chư 法pháp 。 當đương 體thể 絕tuyệt 待đãi 無vô 外ngoại 。 是thị 為vi 絕tuyệt 待đãi 。 又hựu 以dĩ 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 。 各các 各các 互hỗ 遍biến 。 各các 各các 互hỗ 含hàm 。 一nhất 一nhất 交giao 羅la 。 一nhất 一nhất 該cai 徹triệt 。 彼bỉ 彼bỉ 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 各các 各các 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 如như 當đương 臺đài 古cổ 鏡kính 。 影ảnh 現hiện 重trùng 重trùng 。 如như 帝đế 網võng 千thiên 珠châu 。 迴hồi 環hoàn 交giao 攝nhiếp 。 此thử 約ước 諸chư 法pháp 迭điệt 互hỗ 相tương 望vọng 。 是thị 為vi 圓viên 融dung 。 今kim 合hợp 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 為vi 一nhất 宗tông 。 正chánh 絕tuyệt 待đãi 時thời 。 即tức 圓viên 融dung 。 正chánh 圓viên 融dung 時thời 。 便tiện 絕tuyệt 待đãi 。 非phi 離ly 絕tuyệt 待đãi 。 別biệt 有hữu 圓viên 融dung 。 絕tuyệt 待đãi 。 絕tuyệt 待đãi 其kỳ 圓viên 融dung 。 非phi 離ly 圓viên 融dung 。 別biệt 有hữu 絕tuyệt 待đãi 。 圓viên 融dung 。 圓viên 融dung 其kỳ 絕tuyệt 待đãi 。 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 。 各các 皆giai 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 今kim 共cộng 合hợp 為vi 一nhất 宗tông 。 則tắc 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 第đệ 三tam 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 竟cánh 。

○# 第đệ 四tứ 超siêu 情tình 離ly 見kiến

超siêu 情tình 離ly 見kiến 者giả 。 以dĩ 但đãn 約ước 諸chư 法pháp 絕tuyệt 待đãi 。 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 已dĩ 超siêu 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 情tình 妄vọng 執chấp 著trước 。 三tam 乘thừa 賢hiền 聖thánh 。 所sở 見kiến 差sai 別biệt 。 若nhược 約ước 諸chư 法pháp 圓viên 融dung 。 圓viên 該cai 四tứ 句cú 。 融dung 會hội 百bách 非phi 。 尤vưu 非phi 凡phàm 情tình 聖thánh 見kiến 。 之chi 所sở 能năng 及cập 。 故cố 總tổng 立lập 超siêu 情tình 離ly 見kiến 為vi 宗tông 。 初sơ 以dĩ 唯duy 心tâm 為vi 宗tông 。 次thứ 以dĩ 唯duy 佛Phật 為vi 宗tông 。 三tam 以dĩ 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 為vi 宗tông 。 末mạt 以dĩ 超siêu 情tình 離ly 見kiến 為vi 宗tông 。 總tổng 此thử 四tứ 重trọng/trùng 宗tông 旨chỉ 。 方phương 是thị 一nhất 句cú 彌di 陀đà 正chánh 宗tông 宗tông 旨chỉ 。 豈khởi 易dị 言ngôn 哉tai 。 第đệ 三Tam 明Minh 宗tông 旨chỉ 竟cánh 。

○# 第đệ 四tứ 顯hiển 勝thắng 益ích

夫phu 見kiến 道đạo 而nhi 後hậu 修tu 道Đạo 。 修tu 道Đạo 而nhi 後hậu 證chứng 道đạo 。 此thử 乃nãi 千thiên 聖thánh 同đồng 途đồ 。 千thiên 古cổ 不bất 易dị 之chi 定định 論luận 也dã 。 然nhiên 見kiến 道đạo 。 豈khởi 易dị 言ngôn 哉tai 。 若nhược 依y 教giáo 乘thừa 。 必tất 大đại 開khai 圓viên 解giải 。 若nhược 依y 宗tông 門môn 。 必tất 直trực 透thấu 重trọng/trùng 關quan 。 然nhiên 後hậu 得đắc 論luận 其kỳ 修tu 道Đạo 。 否phủ/bĩ 。 則tắc 便tiện 為vi 盲manh 修tu 瞎hạt 練luyện 。 不bất 免miễn 撞chàng 牆tường 磕# 壁bích 。 墮đọa 坑khanh 落lạc 塹tiệm 矣hĩ 。 唯duy 淨tịnh 土độ 一nhất 門môn 則tắc 不bất 然nhiên 。 從tùng 是thị 西tây 方phương 。 過quá 十thập 萬vạn 億ức 佛Phật 土độ 。 有hữu 世thế 界giới 名danh 曰viết 極cực 樂lạc 。 其kỳ 土độ 有hữu 佛Phật 。 號hiệu 阿A 彌Di 陀Đà 。 今kim 現hiện 在tại 說thuyết 法Pháp 。 但đãn 發phát 願nguyện 持trì 名danh 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 此thử 乃nãi 佛Phật 心tâm 佛Phật 眼nhãn 。 親thân 知tri 親thân 見kiến 之chi 境cảnh 界giới 。 非phi 彼bỉ 三tam 乘thừa 賢hiền 聖thánh 。 所sở 能năng 知tri 見kiến 也dã 。 但đãn 當đương 深thâm 信tín 佛Phật 言ngôn 。 依y 此thử 而nhi 發phát 願nguyện 持trì 名danh 。 即tức 是thị 以dĩ 佛Phật 知tri 見kiến 為vi 知tri 見kiến 。 不bất 必tất 另# 求cầu 悟ngộ 門môn 也dã 。 又hựu 餘dư 門môn 修tu 道Đạo 。 必tất 悟ngộ 後hậu 依y 法pháp 修tu 習tập 。 攝nhiếp 心tâm 成thành 定định 。 因nhân 定định 發phát 慧tuệ 。 因nhân 慧tuệ 斷đoạn 惑hoặc 。 所sở 發phát 之chi 慧tuệ 。 有hữu 勝thắng 有hữu 劣liệt 。 所sở 斷đoạn 之chi 惑hoặc 。 有hữu 淺thiển 有hữu 深thâm 。 然nhiên 後hậu 方phương 可khả 。 論luận 其kỳ 退thoái 與dữ 不bất 退thoái 。 唯duy 此thử 淨tịnh 土độ 門môn 中trung 。 唯duy 以dĩ 信tín 願nguyện 之chi 心tâm 。 專chuyên 持trì 名danh 號hiệu 。 持trì 至chí 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 。 淨tịnh 業nghiệp 即tức 為vi 大đại 成thành 。 身thân 後hậu 決quyết 定định 往vãng 生sanh 。 一nhất 得đắc 往vãng 生sanh 。 便tiện 永vĩnh 不bất 退thoái 轉chuyển 矣hĩ 。 又hựu 餘dư 門môn 修tu 道Đạo 。 先tiên 須tu 懺sám 其kỳ 現hiện 業nghiệp 。 若nhược 現hiện 業nghiệp 不bất 懺sám 。 即tức 為vi 障chướng 道đạo 。 則tắc 進tiến 修tu 無vô 路lộ 矣hĩ 。 修tu 淨tịnh 業nghiệp 者giả 。 乃nãi 帶đái 業nghiệp 往vãng 生sanh 。 不bất 須tu 懺sám 業nghiệp 。 以dĩ 至chí 心tâm 念niệm 佛Phật 一nhất 聲thanh 。 能năng 滅diệt 八bát 十thập 億ức 劫kiếp 。 生sanh 死tử 重trọng 罪tội 故cố 。 又hựu 餘dư 門môn 修tu 道Đạo 。 須tu 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 若nhược 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 分phần/phân 毫hào 未vị 盡tận 。 則tắc 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 不bất 盡tận 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 同đồng 居cư 國quốc 土độ 。 唯duy 修tu 淨tịnh 業nghiệp 者giả 。 乃nãi 橫hoạnh/hoành 出xuất 三tam 界giới 。 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 從tùng 此thử 同đồng 居cư 。 生sanh 彼bỉ 同đồng 居cư 。 一nhất 生sanh 彼bỉ 土độ 。 則tắc 生sanh 死tử 根căn 株chu 便tiện 永vĩnh 斷đoạn 矣hĩ 。 既ký 生sanh 彼bỉ 土độ 。 則tắc 常thường 常thường 見kiến 佛Phật 。

時thời 時thời 聞văn 法Pháp 。 衣y 食thực 居cư 處xứ 。 出xuất 於ư 自tự 然nhiên 。 水thủy 鳥điểu 樹thụ 林lâm 。 皆giai 悉tất 說thuyết 法Pháp 。 同đồng 居cư 土thổ/độ 中trung 。 橫hoạnh/hoành 見kiến 上thượng 三tam 土thổ/độ 。 諸chư 上thượng 善thiện 人nhân 。 俱câu 會hội 一nhất 處xứ 。 圓viên 證chứng 三tam 種chủng 不bất 退thoái 。 一nhất 生sanh 便tiện 補bổ 佛Phật 位vị 。 然nhiên 則tắc 淨tịnh 土độ 一nhất 門môn 。 最tối 初sơ 省tỉnh 求cầu 悟ngộ 門môn 。 末mạt 後hậu 不bất 待đãi 發phát 慧tuệ 。 不bất 須tu 懺sám 業nghiệp 。 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 至chí 極cực 省tỉnh 要yếu 。 至chí 極cực 徑kính 捷tiệp 。 及cập 其kỳ 證chứng 入nhập 。 至chí 極cực 廣quảng 大đại 。 至chí 極cực 究cứu 竟cánh 。 學học 者giả 當đương 細tế 心tâm 玩ngoạn 味vị 而nhi 詳tường 擇trạch 之chi 。 毋vô 以dĩ 一nhất 時thời 貢cống 高cao 。 失thất 此thử 殊thù 勝thắng 最tối 大đại 利lợi 益ích 也dã 。 顯hiển 勝thắng 益ích 竟cánh 。 大đại 科khoa 解giải 淨tịnh 土độ 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 解giải 生sanh 無vô 生sanh 又hựu 三tam 。 初sơ 約ước 教giáo 。 二nhị 揀giản 收thu 。 三tam 破phá 立lập ○# 今kim 初sơ 。

言ngôn 約ước 教giáo 者giả 。 四tứ 教giáo 皆giai 有hữu 生sanh 無vô 生sanh 義nghĩa 。 若nhược 不bất 細tế 揀giản 。 則tắc 有hữu 儱# 伺tứ 之chi 過quá 。 約ước 藏tạng 教giáo 者giả 。 綱cương 宗tông 云vân 。 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 是thị 生sanh 滅diệt 法pháp 。 生sanh 滅diệt 滅diệt 已dĩ 。 寂tịch 滅diệt 為vi 樂lạc 。 因nhân 滅diệt 會hội 真chân 。 滅diệt 非phi 真Chân 諦Đế 。 滅diệt 尚thượng 非phi 真chân 。 況huống 苦khổ 集tập 道đạo 。 真Chân 諦Đế 在tại 因nhân 果quả 事sự 相tướng 之chi 外ngoại 。 故cố 依y 衍diễn 教giáo 。 判phán 為vi 偏thiên 真chân 無vô 生sanh 也dã 。 約ước 通thông 教giáo 者giả 。 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 共cộng 。 不bất 無vô 因nhân 。 是thị 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 。 解giải 苦khổ 無vô 苦khổ 。 而nhi 有hữu 真Chân 諦Đế 。 苦khổ 尚thượng 即tức 真chân 。 況huống 集tập 滅diệt 道đạo 。 此thử 乃nãi 即tức 真chân 無vô 生sanh 也dã 。 約ước 別biệt 教giáo 者giả 。 真Chân 如Như 法pháp 性tánh 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 在tại 生sanh 死tử 而nhi 不bất 染nhiễm 。 證chứng 涅Niết 槃Bàn 而nhi 非phi 淨tịnh 。 逈huýnh 超siêu 二nhị 邊biên 。 不bất 即tức 諸chư 法pháp 。 此thử 乃nãi 但đãn 中trung 無vô 生sanh 也dã 。 約ước 圓viên 教giáo 者giả 。 如Như 來Lai 之chi 藏tạng 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 在tại 凡phàm 不bất 減giảm 。 在tại 聖thánh 不bất 增tăng 。 此thử 乃nãi 圓viên 教giáo 圓viên 超siêu 四tứ 句cú 。 圓viên 該cai 四tứ 句cú 。 不bất 思tư 議nghị 之chi 無vô 生sanh 也dã 。 約ước 教giáo 竟cánh 。

○# 二nhị 揀giản 收thu

言ngôn 揀giản 收thu 者giả 。 謂vị 揀giản 去khứ 前tiền 三tam 無vô 生sanh 。 收thu 入nhập 圓viên 乘thừa 也dã 。 何hà 者giả 。 藏tạng 教giáo 則tắc 生sanh 滅diệt 滅diệt 已dĩ 。 寂tịch 滅diệt 為vi 樂lạc 。 生sanh 滅diệt 者giả 。 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 。 生sanh 滅diệt 法pháp 也dã 。 寂tịch 滅diệt 者giả 。 偏thiên 真chân 涅Niết 槃Bàn 生sanh 也dã 。 無vô 生sanh 在tại 生sanh 滅diệt 之chi 外ngoại 。 此thử 論luận 生sanh 無vô 生sanh 者giả 。 乃nãi 即tức 生sanh 之chi 無vô 生sanh 。 故cố 非phi 藏tạng 教giáo 之chi 意ý 也dã 。 通thông 教giáo 雖tuy 言ngôn 生sanh 即tức 無vô 生sanh 。 不bất 得đắc 意ý 人nhân 。 終chung 歸quy 灰hôi 斷đoạn 之chi 果quả 。 又hựu 藏tạng 通thông 二nhị 教giáo 。 不bất 言ngôn 他tha 方phương 佛Phật 土độ 。 此thử 論luận 乃nãi 他tha 方phương 淨tịnh 土độ 之chi 生sanh 。 即tức 是thị 無vô 生sanh 。 故cố 又hựu 非phi 通thông 教giáo 之chi 意ý 也dã 。 別biệt 教giáo 雖tuy 言ngôn 。 他tha 方phương 佛Phật 土độ 。 而nhi 但đãn 中trung 之chi 理lý 。 不bất 即tức 二nhị 邊biên 。 此thử 論luận 生sanh 無vô 生sanh 者giả 。 乃nãi 即tức 二nhị 邊biên 之chi 生sanh 。 即tức 中trung 道đạo 無vô 生sanh 。 故cố 又hựu 非phi 別biệt 教giáo 意ý 也dã 。 唯duy 圓viên 教giáo 即tức 中trung 之chi 理lý 。 即tức 四tứ 土thổ/độ 之chi 生sanh 法pháp 。 當đương 體thể 即tức 中trung 。 圓viên 離ly 四tứ 句cú 。 圓viên 融dung 四tứ 句cú 。 謂vị 生sanh 即tức 無vô 生sanh 也dã 。 亦diệc 即tức 亦diệc 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 也dã 。 亦diệc 即tức 非phi 生sanh 非phi 無vô 生sanh 也dã 。 舉cử 一nhất 即tức 四tứ 。 全toàn 四tứ 即tức 一nhất 。 故cố 曰viết 不bất 可khả 思tư 議nghị 之chi 無vô 生sanh 。 正chánh 是thị 此thử 論luận 之chi 本bổn 旨chỉ 。 故cố 曰viết 淨tịnh 土độ 生sanh 無vô 生sanh 論luận 也dã 。

○# 三tam 破phá 立lập

破phá 立lập 者giả 。 世thế 人nhân 有hữu 偏thiên 執chấp 有hữu 生sanh 者giả 。 偏thiên 執chấp 無vô 生sanh 者giả 。 偏thiên 執chấp 有hữu 生sanh 。 猶do 有hữu 往vãng 生sanh 之chi 益ích 。 而nhi 偏thiên 執chấp 無vô 生sanh 者giả 。 大đại 端đoan 墮đọa 在tại 緣duyên 影ảnh 妄vọng 想tưởng 。 以dĩ 為vi 唯duy 心tâm 淨tịnh 土độ 。 自tự 性tánh 彌di 陀đà 。 故cố 題đề 曰viết 。 淨tịnh 土độ 生sanh 無vô 生sanh 論luận 。 正chánh 破phá 緣duyên 影ảnh 之chi 虗hư 妄vọng 。 而nhi 立lập 乎hồ 淨tịnh 土độ 之chi 生sanh 。 即tức 心tâm 性tánh 之chi 無vô 生sanh 也dã 。 故cố 古cổ 德đức 云vân 。 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 。 去khứ 則tắc 實thật 不bất 去khứ 。 又hựu 曰viết 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 亦diệc 名danh 為vi 假giả 名danh 。 亦diệc 名danh 中trung 道đạo 義nghĩa 。 下hạ 文văn 論luận 云vân 。 心tâm 具cụ 而nhi 造tạo 。 豈khởi 分phần/phân 能năng 所sở 。 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 即tức 佛Phật 是thị 心tâm 。 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 。 能năng 造tạo 因nhân 緣duyên 。 及cập 所sở 造tạo 法pháp 。 當đương 處xứ 皆giai 是thị 心tâm 性tánh 。 故cố 明minh 此thử 宗tông 而nhi 求cầu 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 土thổ/độ 者giả 。 乃nãi 生sanh 與dữ 無vô 生sanh 兩lưỡng 冥minh 之chi 至chí 道đạo 也dã 。 解giải 生sanh 無vô 生sanh 竟cánh 。

○# 三tam 解giải 論luận 字tự

梵Phạn 語ngữ 優ưu 波ba 提đề 舍xá 。 此thử 云vân 論luận 義nghĩa 。 裂liệt 網võng 疏sớ/sơ 云vân 。 謂vị 問vấn 辯biện 徵trưng 析tích 。 剖phẫu 斷đoạn 開khai 示thị 。 令linh 得đắc 決quyết 定định 之chi 謂vị 也dã 。 問vấn 辯biện 徵trưng 析tích 。 乃nãi 教giáo 論luận 。 剖phẫu 斷đoạn 開khai 示thị 。 乃nãi 行hành 論luận 。 令linh 得đắc 決quyết 定định 。 乃nãi 理lý 論luận 。 又hựu 問vấn 辯biện 徵trưng 析tích 。 乃nãi 名danh 字tự 位vị 中trung 聞văn 慧tuệ 教giáo 行hành 理lý 。 剖phẫu 斷đoạn 開khai 示thị 。 乃nãi 觀quán 行hành 相tương 似tự 位vị 中trung 思tư 慧tuệ 教giáo 行hành 理lý 。 令linh 得đắc 決quyết 定định 。 乃nãi 分phần/phân 證chứng 位vị 中trung 修tu 慧tuệ 教giáo 行hành 理lý 。 又hựu 約ước 教giáo 。 乃nãi 世thế 界giới 悉tất 檀đàn 之chi 論luận 。 約ước 行hành 。 乃nãi 為vi 人nhân 對đối 治trị 悉tất 檀đàn 之chi 論luận 。 約ước 理lý 。 乃nãi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 之chi 論luận 。 釋thích 論luận 題đề 竟cánh 。

○# 第đệ 二nhị 釋thích 論luận 主chủ

明minh 者giả 。 國quốc 號hiệu 也dã 。 朱chu 氏thị 而nhi 有hữu 天thiên 下hạ 。 稱xưng 為vi 大đại 明minh 。 天thiên 台thai 山sơn 。 浙chiết 江giang 之chi 山sơn 也dã 。 在tại 台thai 州châu 之chi 北bắc 。 幽u 溪khê 者giả 。 地địa 名danh 。 在tại 山sơn 內nội 。 沙Sa 門Môn 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 。 或hoặc 云vân 桑tang 門môn 。 皆giai 梵Phạm 音âm 不bất 同đồng 。 什thập 師sư 云vân 。 佛Phật 法Pháp 及cập 外ngoại 道đạo 。 凡phàm 出xuất 家gia 者giả 。 皆giai 稱xưng 沙Sa 門Môn 。 乃nãi 出xuất 家gia 之chi 都đô 稱xưng 。 或hoặc 翻phiên 息tức 心tâm 。 瑞thụy 應ứng 經Kinh 云vân 。 息tức 心tâm 達đạt 本bổn 源nguyên 。 故cố 號hiệu 為vi 沙Sa 門Môn 。 又hựu 云vân 勤cần 息tức 。 謂vị 勤cần 求cầu 戒giới 定định 慧tuệ 。 息tức 滅diệt 貪tham 嗔sân 癡si 。 今kim 釋thích 沙Sa 門Môn 有hữu 四tứ 教giáo 。 各các 分phần/phân 四tứ 種chủng 。 謂vị 勝thắng 道đạo 沙Sa 門Môn 。 說thuyết 道Đạo 沙Sa 門Môn 。 活hoạt 道đạo 沙Sa 門Môn 。 污ô 道đạo 沙Sa 門Môn 。 若nhược 勤cần 求cầu 藏tạng 通thông 戒giới 定định 慧tuệ 。 息tức 見kiến 思tư 之chi 心tâm 。 證chứng 三tam 乘thừa 果quả 。 乃nãi 藏tạng 通thông 二nhị 教giáo 勝thắng 道đạo 沙Sa 門Môn 。 若nhược 從tùng 真chân 起khởi 應ưng 。 說thuyết 生sanh 滅diệt 無vô 生sanh 二nhị 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 乃nãi 說thuyết 道Đạo 沙Sa 門Môn 。 若nhược 稟bẩm 二nhị 教giáo 。 修tu 七thất 科khoa 道Đạo 品Phẩm 。 乃nãi 活hoạt 道đạo 沙Sa 門Môn 。 不bất 然nhiên 者giả 。 乃nãi 污ô 道đạo 沙Sa 門Môn 也dã 。 別biệt 圓viên 亦diệc 然nhiên 。 傳truyền 燈đăng 。 乃nãi 論luận 主chủ 之chi 諱húy 也dã 。 謂vị 傳truyền 真Chân 諦Đế 燈đăng 。 俗tục 諦đế 燈đăng 。 中trung 諦đế 燈đăng 。 次thứ 第đệ 燈đăng 。 一nhất 心tâm 燈đăng 。 今kim 造tạo 此thử 論luận 。 乃nãi 傳truyền 西tây 方phương 唯duy 心tâm 四tứ 土thổ/độ 。 自tự 性tánh 三Tam 身Thân 。 一nhất 心tâm 妙diệu 蓮liên 燈đăng 也dã 。 和hòa 南nam 者giả 。 梵Phạm 云vân 。 槃bàn 那na 寐mị 。 或hoặc 云vân 。 槃bàn 談đàm 。 訛ngoa 云vân 和hòa 南nam 也dã 。 皆giai 翻phiên 我ngã 禮lễ 。 即tức 禮lễ 拜bái 也dã 。 撰soạn 者giả 述thuật 也dã 。 造tạo 也dã 。 大đại 師sư 俗tục 姓tánh 葉diệp 。 浙chiết 江giang 衢cù 州châu 人nhân 。 少thiểu 從tùng 進tiến 賢hiền 映ánh 庵am 禪thiền 師sư 薙# 髮phát 。 隨tùy 謁yết 百bách 松tùng 法Pháp 師sư 。 聞văn 講giảng 法Pháp 華hoa 。 恍hoảng 有hữu 神thần 會hội 。 次thứ 問vấn 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 之chi 旨chỉ 。 百bách 松tùng 瞪trừng 目mục 周chu 視thị 。 燈đăng 即tức 契khế 入nhập 。 百bách 松tùng 以dĩ 金kim 雲vân 紫tử 袈ca 裟sa 授thọ 之chi 。 一nhất 生sanh 修tu 法pháp 華hoa 。 大đại 悲bi 。 光quang 明minh 。 彌di 陀đà 。 楞lăng 嚴nghiêm 等đẳng 懺sám 。 無vô 虗hư 日nhật 。 卜bốc 居cư 幽u 溪khê 高cao 明minh 寺tự 。 先tiên 有hữu 土thổ/độ 人nhân 葉diệp 祺# 。 葬táng 親thân 寺tự 後hậu 。 夢mộng 神thần 云vân 。 此thử 聖thánh 道Đạo 場Tràng 地địa 。 將tương 有hữu 肉nhục 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 作tác 佛Phật 事sự 。 可khả 速tốc 遷thiên 。 祺# 不bất 信tín 。 俄nga 舉cử 家gia 病bệnh 困khốn 。 懼cụ 而nhi 徙tỉ 焉yên 。 翌# 日nhật 燈đăng 至chí 。 即tức 其kỳ 地địa 立lập 天thiên 台thai 祖tổ 庭đình 。 學học 侶lữ 輻bức 輳# 。 嘗thường 於ư 新tân 昌xương 大đại 佛Phật 前tiền 。 登đăng 座tòa 豎thụ 義nghĩa 。 眾chúng 聞văn 石thạch 室thất 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 鏗khanh 鏘thương 。 講giảng 畢tất 乃nãi 寂tịch 。 而nhi 著trước 作tác 此thử 論luận 。 融dung 會hội 三tam 觀quán 。 闡xiển 揚dương 淨tịnh 土độ 法Pháp 門môn 。 每mỗi 歲tuế 修tu 四tứ 三tam 昧muội 。 身thân 先tiên 率suất 眾chúng 。 精tinh 進tấn 勇dũng 猛mãnh 。 註chú 楞lăng 嚴nghiêm 維duy 摩ma 等đẳng 經kinh 。 凡phàm 染nhiễm 翰hàn 。 必tất 被bị 戒giới 衲nạp 。 前tiền 後hậu 應ưng 講giảng 七thất 十thập 餘dư 期kỳ 。 預dự 知tri 時thời 至chí 。 手thủ 書thư 妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 五ngũ 字tự 。 復phục 高cao 唱xướng 經kinh 題đề 者giả 再tái 。 泊bạc 然nhiên 而nhi 寂tịch 。 總tổng 標tiêu 論luận 題đề 竟cánh 。

○# 二nhị 請thỉnh 加gia 述thuật 意ý 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 歸quy 命mạng 請thỉnh 加gia 。 二nhị 造tạo 論luận 成thành 益ích ○# 今kim 初sơ 。

稽khể 首thủ 能năng 仁nhân 圓viên 滿mãn 智trí 。 無vô 量lượng 壽thọ 覺giác 大đại 導đạo 師sư 。

所sở 說thuyết 安an 養dưỡng 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 了liễu 義nghĩa 了liễu 義nghĩa 至chí 圓viên 頓đốn 。

妙diệu 德đức 普phổ 賢hiền 觀quán 自tự 在tại 。 勢thế 至chí 清thanh 淨tịnh 大đại 海hải 眾chúng 。

馬mã 鳴minh 龍long 樹thụ 及cập 天thiên 親thân 。 此thử 土thổ/độ 廬lư 山sơn 蓮liên 社xã 祖tổ 。

天thiên 台thai 智trí 者giả 并tinh 法pháp 智trí 。 古cổ 往vãng 今kim 來lai 宏hoành 法Pháp 師sư 。

我ngã 今kim 皈quy 命mạng 禮lễ 三Tam 寶Bảo 。 求cầu 乞khất 冥minh 加gia 發phát 神thần 識thức 。

造tạo 論luận 宏hoành 法pháp 。 必tất 先tiên 歸quy 命mạng 三Tam 寶Bảo 者giả 。 略lược 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 順thuận 古cổ 先tiên 聖thánh 賢hiền 儀nghi 式thức 故cố 。 二nhị 令linh 增tăng 長trưởng 眾chúng 生sanh 福phước 德đức 善thiện 根căn 故cố 。 三tam 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 議nghị 論luận 無vô 宗tông 本bổn 故cố 。 四tứ 顯hiển 示thị 能năng 歸quy 所sở 歸quy 性tánh 空không 寂tịch 。 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 難nan 思tư 議nghị 故cố 。 須tu 知tri 歸quy 命mạng 。 有hữu 能năng 歸quy 所sở 歸quy 。 請thỉnh 加gia 。 有hữu 能năng 請thỉnh 所sở 請thỉnh 。 先tiên 明minh 能năng 歸quy 。 文văn 中trung 稽khể 首thủ 者giả 。 下hạ 拜bái 首thủ 至chí 地địa 。 舉cử 身thân 業nghiệp 。 總tổng 攝nhiếp 三tam 業nghiệp 也dã 。 又hựu 言ngôn 歸quy 命mạng 者giả 。 乃nãi 身thân 命mạng 歸quy 依y 也dã 。 歸quy 者giả 。 投đầu 向hướng 義nghĩa 。 返phản 還hoàn 義nghĩa 。 生sanh 死tử 海hải 中trung 。 唯duy 三Tam 寶Bảo 功công 德đức 可khả 作tác 恃thị 怙hộ 。 故cố 應ưng 投đầu 向hướng 。 三Tam 寶Bảo 體thể 性tánh 。 即tức 眾chúng 生sanh 現hiện 前tiền 介giới 爾nhĩ 心tâm 性tánh 。 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 甘cam 自tự 逃đào 背bối/bội 。 今kim 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 。 復phục 本bổn 心tâm 源nguyên 。 故cố 名danh 返phản 還hoàn 。 命mạng 者giả 。 依y 於ư 色sắc 心tâm 連liên 持trì 不bất 斷đoạn 之chi 所sở 假giả 立lập 。 非phi 有hữu 實thật 法pháp 。 但đãn 為vì 眾chúng 生sanh 。 迷mê 情tình 之chi 所sở 寶bảo 重trọng/trùng 。 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 語ngữ 言ngôn 。 舉cử 此thử 總tổng 攝nhiếp 三tam 業nghiệp 也dã 。 將tương 此thử 最tối 重trọng 之chi 命mạng 。 投đầu 向hướng 住trụ 持trì 三Tam 寶Bảo 。 則tắc 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 。 研nghiên 此thử 假giả 立lập 命mạng 。 根căn 本bổn 不bất 可khả 得đắc 。 便tiện 返phản 還hoàn 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 也dã 。 能năng 仁nhân 下hạ 。 所sở 歸quy 三Tam 寶Bảo 。 又hựu 三tam 。 先tiên 明minh 佛Phật 寶bảo 。 二nhị 明minh 法Pháp 寶bảo 。 三Tam 明Minh 僧Tăng 寶bảo 。 能năng 仁nhân 圓viên 滿mãn 智trí 。 無vô 量lượng 壽thọ 覺giác 大đại 導đạo 師sư 者giả 。 佛Phật 寶bảo 也dã 。 初sơ 句cú 明minh 此thử 土thổ/độ 教giáo 主chủ 。 次thứ 句cú 彼bỉ 土độ 導đạo 師sư 。 梵Phạn 語ngữ 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 寂tịch 默mặc 。 能năng 仁nhân 表biểu 大đại 悲bi 。 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 寂tịch 默mặc 表biểu 大đại 智trí 。 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 乃nãi 悲bi 智trí 雙song 運vận 。 立lập 此thử 嘉gia 稱xưng 。 又hựu 能năng 仁nhân 者giả 。 姓tánh 也dã 。 阿a 含hàm 云vân 。 昔tích 有hữu 輪Luân 王Vương 。 姓tánh 甘cam 蔗giá 氏thị 。 聽thính 次thứ 妃phi 之chi 譖trấm 。 擯bấn 四tứ 太thái 子tử 。 至chí 雪Tuyết 山Sơn 北bắc 。 自tự 立lập 城thành 居cư 。 以dĩ 德đức 歸quy 人nhân 。 不bất 數số 年niên 間gian 。 乃nãi 為vi 強cường/cưỡng 國quốc 父phụ 王vương 悔hối 憶ức 。 遣khiển 使sứ 往vãng 召triệu 。 四tứ 子tử 辭từ 過quá 不bất 還hoàn 。 父phụ 王vương 三tam 嘆thán 。 我ngã 子tử 釋Thích 迦Ca 。 因nhân 此thử 命mạng 族tộc 。 又hựu 云vân 。 住trụ 直trực 樹thụ 林lâm 。 又hựu 號hiệu 釋Thích 迦Ca 。 既ký 於ư 林lâm 立lập 國quốc 。 即tức 以dĩ 林lâm 為vi 姓tánh 。 寂tịch 默mặc 者giả 。 字tự 也dã 。 本bổn 行hạnh 經Kinh 云vân 。 又hựu 諸chư 釋Thích 種chủng 。 立lập 性tánh 憍kiêu 慢mạn 多đa 言ngôn 。 及cập 見kiến 太thái 子tử 。 悉tất 皆giai 默mặc 然nhiên 。 王vương 云vân 。 宜nghi 字tự 牟Mâu 尼Ni 。 又hựu 能năng 仁nhân 表biểu 大đại 悲bi 。 而nhi 有hữu 生sanh 緣duyên 悲bi 。 法pháp 緣duyên 悲bi 。 無vô 緣duyên 悲bi 。 寂tịch 默mặc 表biểu 大đại 智trí 。 而nhi 有hữu 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 道đạo 種chủng 智trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 今kim 三tam 悲bi 究cứu 竟cánh 。 三tam 智trí 圓viên 滿mãn 。 三tam 悲bi 為vi 福phước 德đức 莊trang 嚴nghiêm 。 三tam 智trí 為vi 智trí 慧tuệ 莊trang 嚴nghiêm 。 福phước 慧tuệ 雙song 足túc 。 莊trang 嚴nghiêm 法Pháp 身thân 。 故cố 曰viết 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 也dã 。 無vô 量lượng 壽thọ 者giả 。 彼bỉ 土độ 接tiếp 引dẫn 導đạo 師sư 也dã 。 要yếu 解giải 云vân 。 梵Phạn 語ngữ 阿A 彌Di 陀Đà 。 正chánh 翻phiên 無vô 量lượng 。 本bổn 不bất 可khả 說thuyết 。 本bổn 師sư 以dĩ 光quang 壽thọ 二nhị 義nghĩa 。 收thu 盡tận 一nhất 切thiết 無vô 量lượng 。 壽thọ 則tắc 豎thụ 。 窮cùng 三tam 際tế 。 光quang 則tắc 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 。 橫hoạnh/hoành 豎thụ 交giao 徹triệt 。 即tức 法Pháp 界Giới 體thể 。 今kim 言ngôn 無vô 量lượng 壽thọ 。 乃nãi 舉cử 豎thụ 以dĩ 攝nhiếp 橫hoạnh/hoành 也dã 。 覺giác 者giả 。 謂vị 自tự 覺giác 。 覺giác 他tha 。 覺giác 滿mãn 。 悟ngộ 性tánh 真chân 常thường 。 了liễu 惑hoặc 虗hư 妄vọng 。 名danh 自tự 覺giác 。 運vận 無vô 緣duyên 慈từ 。 度độ 有hữu 情tình 界giới 。 名danh 覺giác 他tha 。 窮cùng 源nguyên 極cực 底để 。 行hành 圓viên 果quả 滿mãn 。 名danh 覺giác 滿mãn 也dã 。 大đại 導đạo 師sư 者giả 。 然nhiên 佛Phật 具cụ 三Tam 身Thân 引dẫn 物vật 。 若nhược 行hành 人nhân 至chí 觀quán 行hành 相tương 似tự 位vị 中trung 。 不bất 為vi 見kiến 思tư 所sở 亂loạn 。 故cố 感cảm 彌di 陀đà 變biến 化hóa 身thân 。 及cập 諸chư 聖thánh 眾chúng 。 引dẫn 歸quy 同đồng 居cư 方phương 便tiện 二nhị 種chủng 淨tịnh 土độ 。 若nhược 至chí 分phần/phân 證chứng 位vị 中trung 。 不bất 為vi 二nhị 邊biên 所sở 亂loạn 。 故cố 感cảm 受thọ 用dụng 身thân 。 及cập 諸chư 聖thánh 眾chúng 。 引dẫn 歸quy 實thật 報báo 寂tịch 光quang 二nhị 種chủng 淨tịnh 土độ 。 然nhiên 佛Phật 有hữu 四tứ 十thập 八bát 種chủng 大đại 願nguyện 。 又hựu 具cụ 三Tam 身Thân 普phổ 引dẫn 。 故cố 曰viết 大đại 導đạo 師sư 也dã 。 佛Phật 寶bảo 竟cánh 。 二nhị 明minh 法Pháp 寶bảo 。 所sở 說thuyết 者giả 。 佛Phật 為vi 能năng 說thuyết 。 經kinh 為vi 所sở 說thuyết 。 安an 養dưỡng 者giả 。 梵Phạm 云vân 須tu 摩ma 提đề 。 此thử 云vân 安an 養dưỡng 。 又hựu 云vân 清thanh 泰thái 。 又hựu 云vân 極cực 樂lạc 。 乃nãi 永vĩnh 離ly 眾chúng 苦khổ 。 第đệ 一nhất 安an 隱ẩn 之chi 謂vị 。 大Đại 乘Thừa 者giả 。 大đại 乃nãi 對đối 小tiểu 而nhi 言ngôn 。 具cụ 體thể 相tướng 用dụng 三tam 大đại 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 其kỳ 車xa 高cao 廣quảng 。 眾chúng 寶bảo 莊trang 校giáo 。 其kỳ 車xa 高cao 。 故cố 言ngôn 體thể 大đại 。 其kỳ 車xa 廣quảng 。 故cố 言ngôn 相tương/tướng 大đại 。 眾chúng 寶bảo 莊trang 校giáo 。 故cố 言ngôn 用dụng 大đại 。 乘thừa 者giả 。 車xa 乘thừa 。 約ước 喻dụ 為vi 名danh 。 運vận 載tái 為vi 義nghĩa 。 而nhi 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 理lý 乘thừa 。 隨tùy 乘thừa 。 得đắc 乘thừa 。 體thể 大đại 為vi 理lý 乘thừa 。 相tương/tướng 大đại 為vi 隨tùy 乘thừa 。 用dụng 大đại 為vi 得đắc 乘thừa 。 又hựu 所sở 乘thừa 三tam 大đại 為vi 理lý 乘thừa 。 能năng 乘thừa 三tam 智trí 為vi 隨tùy 乘thừa 。 能năng 所sở 究cứu 竟cánh 為vi 得đắc 乘thừa 。 經kinh 者giả 。 梵Phạm 云vân 修tu 多đa 羅la 。 此thử 云vân 契Khế 經Kinh 。 謂vị 契khế 緣duyên 。 契khế 事sự 。 契khế 理lý 。 契khế 緣duyên 為vi 教giáo 經kinh 。 契khế 事sự 為vi 行hành 經kinh 。 契khế 理lý 為vi 理lý 經kinh 。 又hựu 契khế 緣duyên 。 故cố 為vi 世thế 界giới 悉tất 檀đàn 之chi 經kinh 。 契khế 事sự 。 故cố 為vi 為vi 人nhân 。 對đối 治trị 二nhị 種chủng 悉tất 檀đàn 之chi 經kinh 。 契khế 理lý 。 故cố 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 之chi 經kinh 。 了liễu 義nghĩa 者giả 。 謂vị 了liễu 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 之chi 理lý 。 中Trung 道Đạo 之chi 理lý 。 為vi 理lý 了liễu 明minh 。 佛Phật 法Pháp 界giới 證chứng 窮cùng 此thử 理lý 。 為vi 事sự 了liễu 明minh 。 安an 養dưỡng 諸chư 經kinh 。 具cụ 此thử 事sự 理lý 二nhị 了liễu 。 故cố 曰viết 了liễu 義nghĩa 中trung 了liễu 義nghĩa 也dã 。 至chí 圓viên 頓đốn 者giả 。 謂vị 圓viên 教giáo 之chi 理lý 。 具cụ 四tứ 義nghĩa 故cố 名danh 圓viên 。 謂vị 圓viên 妙diệu 。 圓viên 融dung 。 圓viên 足túc 。 圓viên 頓đốn 。 今kim 淨tịnh 土độ 法Pháp 門môn 。 念niệm 念niệm 之chi 中trung 。 圓viên 轉chuyển 五ngũ 濁trược 故cố 妙diệu 。 圓viên 淨tịnh 四tứ 土thổ/độ 故cố 融dung 。 圓viên 見kiến 三Tam 身Thân 故cố 足túc 。 圓viên 證chứng 三tam 不bất 退thoái 故cố 頓đốn 。 帶đái 業nghiệp 往vãng 生sanh 。 一nhất 生sanh 成thành 佛Phật 。 可khả 謂vị 至chí 圓viên 至chí 頓đốn 也dã 。 法Pháp 寶bảo 竟cánh 。 三Tam 明Minh 僧Tăng 寶bảo 。

○# 妙diệu 德đức 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 或hoặc 云vân 曼Mạn 殊Thù 室Thất 利Lợi 。 此thử 云vân 妙diệu 德đức 。 亦diệc 云vân 妙diệu 吉cát 祥tường 。 謂vị 文Văn 殊Thù 生sanh 時thời 。 十thập 事sự 吉cát 祥tường 。 謂vị 光quang 明minh 滿mãn 室thất 。 甘cam 露lộ 盈doanh 庭đình 。 地địa 湧dũng 七thất 珍trân 。 神thần 開khai 伏phục 藏tạng 。 雞kê 生sanh 鳳phượng 子tử 。 猪trư 娩# 龍long 豚đồn 。 馬mã 產sản 麒# 麟lân 。 牛ngưu 生sanh 白bạch 澤trạch 。 倉thương 變biến 金kim 粟túc 。 象tượng 具cụ 六lục 牙nha 。 具cụ 此thử 十thập 瑞thụy 。 故cố 曰viết 妙diệu 吉cát 祥tường 。 生sanh 於ư 舍Xá 衛Vệ 國Quốc 。 多Đa 羅La 聚Tụ 落Lạc 。 梵Phạm 德Đức 婆Bà 羅La 門Môn 家gia 。 從tùng 母mẫu 右hữu 脅hiếp 而nhi 生sanh 。 身thân 紫tử 金kim 色sắc 。 墮đọa 地địa 能năng 語ngứ 。 尋tầm 於ư 佛Phật 所sở 出xuất 家gia 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 經kinh 。 過quá 去khứ 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 南nam 方phương 世thế 界giới 名danh 平bình 等đẳng 。 佛Phật 號hiệu 龍long 種chủng 上thượng 尊tôn 王vương 如Như 來Lai 。 即tức 文Văn 殊Thù 是thị 。 央ương 掘quật 經kinh 言ngôn 。 現Hiện 在Tại 北Bắc 方Phương 。 常thường 喜hỷ 世thế 界giới 。 歡hoan 喜hỷ 藏tạng 摩ma 尼ni 寶bảo 積tích 佛Phật 。 即tức 文Văn 殊Thù 是thị 。 悲bi 華hoa 經kinh 言ngôn 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 時thời 。 第đệ 三tam 王vương 子tử 。 名danh 曰viết 王Vương 眾Chúng 。 於ư 寶Bảo 藏Tạng 佛Phật 所sở 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 願nguyện 於ư 來lai 世thế 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 無vô 有hữu 齊tề 限hạn 。 莊trang 嚴nghiêm 佛Phật 剎sát 。 大đại 寶bảo 填điền 廁trắc 。 又hựu 無vô 惡ác 觸xúc 。 及cập 諸chư 女nữ 人nhân 。 及cập 其kỳ 名danh 字tự 。 佛Phật 即tức 改cải 王vương 眾chúng 字tự 。 號hiệu 為vi 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 授thọ 記ký 曰viết 。 於ư 未vị 來lai 世thế 。 南nam 方phương 世thế 界giới 。 名danh 曰viết 清Thanh 淨Tịnh 。 無vô 垢cấu 寶bảo 窴điền 。 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 號hiệu 曰viết 普phổ 現hiện 如Như 來Lai 。

○# 普phổ 賢hiền 者giả 。 梵Phạm 云vân 邲# 輸du 跋bạt 陀đà 。 悲bi 華hoa 經Kinh 云vân 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 時thời 。 第đệ 八bát 王vương 子tử 。 名danh 曰viết 泯Mẫn 圖Đồ 。 於ư 寶Bảo 藏Tạng 佛Phật 前tiền 發phát 願nguyện 。 願nguyện 於ư 是thị 不bất 淨tịnh 世thế 界giới 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 復phục 當đương 修tu 治trị 莊trang 嚴nghiêm 。 十thập 千thiên 不bất 淨tịnh 世thế 界giới 。 令linh 得đắc 嚴nghiêm 淨tịnh 。 如như 青Thanh 香Hương 光Quang 明Minh 無Vô 垢Cấu 世Thế 界Giới 。 亦diệc 當đương 教giáo 化hóa 。 無vô 量lượng 菩Bồ 薩Tát 。 令linh 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 皆giai 趣thú 大Đại 乘Thừa 。 悉tất 使sử 充sung 滿mãn 。 我ngã 之chi 世thế 界giới 。 佛Phật 即tức 改cải 泯mẫn 圖đồ 名danh 。 號hiệu 為vi 普phổ 賢hiền 。 授thọ 記ký 未vị 來lai 於ư 北bắc 方phương 知Tri 水Thủy 善Thiện 淨Tịnh 功Công 德Đức 世thế 界giới 。 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 號hiệu 曰viết 智trí 剛cang 吼hống 自tự 在tại 相tương/tướng 王vương 如Như 來Lai 。

○# 觀quán 自tự 在tại 者giả 。 梵Phạm 云vân 阿a 那na 婆bà 婁lâu 吉cát 低đê 輸du 。 此thử 云vân 觀quán 世thế 音âm 。 又hựu 名danh 觀Quán 自Tự 在Tại 。 現hiện 在tại 西tây 方phương 。 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 為vi 補bổ 處xứ 菩Bồ 薩Tát 。 悲bi 華hoa 經Kinh 云vân 。 往vãng 昔tích 劫kiếp 中trung 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 時thời 。 觀Quán 世Thế 音Âm 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 第đệ 一nhất 太thái 子tử 。 名danh 曰viết 不Bất 眴Huyễn 。

爾nhĩ 時thời 寶Bảo 藏Tạng 如Như 來Lai 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 授thọ 記ký 已dĩ 。 不bất 眴thuấn/huyễn 太thái 子tử 。 前tiền 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 今kim 我ngã 以dĩ 大đại 音âm 聲thanh 。 告cáo 諸chư 眾chúng 生sanh 。 我ngã 之chi 所sở 有hữu 。 一nhất 切thiết 善thiện 根căn 。 盡tận 回hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 願nguyện 我ngã 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 受thọ 諸chư 苦khổ 惱não 。 恐khủng 怖bố 等đẳng 事sự 。 退thoái 失thất 正Chánh 法Pháp 。 墮đọa 大đại 暗ám 處xứ 。 憂ưu 愁sầu 孤cô 窮cùng 。 無vô 有hữu 救cứu 護hộ 。 若nhược 能năng 念niệm 我ngã 。 稱xưng 我ngã 名danh 字tự 。 若nhược 其kỳ 為vi 我ngã 。 天thiên 耳nhĩ 所sở 聞văn 。 天thiên 眼nhãn 所sở 見kiến 。 是thị 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 若nhược 不bất 得đắc 免miễn 。 斯tư 苦khổ 惱não 者giả 。 我ngã 終chung 不bất 成thành 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 今kim 復phục 當đương 。 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 發phát 上thượng 勝thắng 願nguyện 。 願nguyện 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 於ư 安An 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 作tác 佛Phật 事sự 已dĩ 。 入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 乃nãi 至chí 正Chánh 法Pháp 住trụ 時thời 。 我ngã 於ư 其kỳ 中trung 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 是thị 佛Phật 正Chánh 法Pháp 初sơ 夜dạ 滅diệt 。 即tức 其kỳ 後hậu 夜dạ 。 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

時thời 寶Bảo 藏Tạng 佛Phật 。 尋tầm 為vi 授thọ 記ký 曰viết 。 汝nhữ 觀quán 天thiên 人nhân 。 三tam 惡ác 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 生sanh 大đại 悲bi 心tâm 。 欲dục 斷đoạn 眾chúng 生sanh 。 諸chư 苦khổ 惱não 故cố 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 住trụ 安an 樂lạc 故cố 。 今kim 當đương 字tự 汝nhữ 。 為vi 觀Quán 世Thế 音Âm 。 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 已dĩ 。 第đệ 二nhị 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 彼bỉ 土độ 轉chuyển 名danh 。 一Nhất 切Thiết 珍Trân 寶Bảo 所Sở 成Thành 就Tựu 世Thế 界Giới 。 所sở 有hữu 種chủng 種chủng 莊trang 嚴nghiêm 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 安An 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 汝nhữ 於ư 菩Bồ 提Đề 樹thụ 下hạ 。 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 號hiệu 遍Biến 出Xuất 一Nhất 切Thiết 光Quang 明Minh 功Công 德Đức 山Sơn 王Vương 如Như 來Lai 。

○# 勢thế 至chí 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 摩ma 訶ha 那na 鉢bát 。 此thử 云vân 大đại 勢thế 至chí 。 現hiện 在tại 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 第đệ 二nhị 補bổ 處xứ 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 悲bi 華hoa 經Kinh 云vân 。 昔tích 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 時thời 。 大đại 勢thế 至chí 為vi 。 第đệ 二nhị 太thái 子tử 。 名danh 曰viết 尼Ni 摩Ma 。

爾nhĩ 時thời 寶Bảo 藏Tạng 如Như 來Lai 。 為vi 王vương 及cập 第đệ 一nhất 太thái 子tử 授thọ 記ký 已dĩ 。 第đệ 二nhị 王vương 子tử 。 亦diệc 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 我ngã 所sở 有hữu 。 身thân 口khẩu 意ý 業nghiệp 。 清thanh 淨tịnh 福phước 德đức 。 盡tận 以dĩ 回hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 願nguyện 遍biến 出xuất 一nhất 切thiết 光quang 明minh 。 功công 德đức 山sơn 王vương 佛Phật 。 始thỉ 初sơ 成thành 道Đạo 。 我ngã 當đương 先tiên 請thỉnh 。 轉chuyển 於ư 法Pháp 輪luân 。 隨tùy 其kỳ 說thuyết 法Pháp 。 所sở 經kinh 時thời 節tiết 。 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 是thị 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 正Chánh 法Pháp 滅diệt 已dĩ 。 我ngã 於ư 其kỳ 後hậu 。 次thứ 第đệ 成thành 於ư 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 我ngã 作tác 佛Phật 時thời 。 所sở 作tác 佛Phật 事sự 。 世thế 界giới 所sở 有hữu 。 種chủng 種chủng 莊trang 嚴nghiêm 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 正Chánh 法Pháp 住trụ 世thế 。 悉tất 如như 彼bỉ 佛Phật 。 等đẳng 無vô 有hữu 異dị 。

爾nhĩ 時thời 佛Phật 告cáo 。 第đệ 二nhị 王vương 子tử 。

汝nhữ 今kim 所sở 願nguyện 。 取thủ 大đại 世thế 界giới 。 如như 汝nhữ 所sở 願nguyện 。 當đương 於ư 如như 是thị 。 最tối 大đại 世thế 界giới 。 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 號hiệu 曰viết 善Thiện 住Trụ 珍Trân 寶Bảo 山Sơn 王Vương 如Như 來Lai 。 由do 汝nhữ 願nguyện 取thủ 。 大đại 世thế 界giới 故cố 。 因nhân 是thị 字tự 汝nhữ 。 為vì 得Đắc 大Đại 勢Thế 。

○# 馬mã 鳴minh 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 溼thấp 矩củ 沙sa 。 此thử 云vân 馬mã 鳴minh 。 東đông 天Thiên 竺Trúc 桑tang 岐kỳ 多đa 國quốc 婆Bà 羅La 門Môn 。 得đắc 法Pháp 於ư 夜dạ 奢xa 尊tôn 者giả 。 嘗thường 製chế 大Đại 乘Thừa 起khởi 信tín 論luận 。 末mạt 後hậu 勸khuyến 人nhân 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 曰viết 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 住trụ 。 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 自tự 畏úy 不bất 能năng 。 常thường 值trị 諸chư 佛Phật 。 親thân 承thừa 供cúng 養dường 。 懼cụ 畏úy 信tín 心tâm 。 難nan 可khả 成thành 就tựu 。 意ý 欲dục 退thoái 者giả 。 當đương 知tri 如Như 來Lai 。 有hữu 勝thắng 方phương 便tiện 。 攝nhiếp 護hộ 信tín 心tâm 。 謂vị 以dĩ 專chuyên 意ý 念niệm 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 隨tùy 願nguyện 得đắc 生sanh 。 他tha 方phương 佛Phật 土độ 。 常thường 見kiến 於ư 佛Phật 。 永vĩnh 離ly 惡ác 道đạo 。 如như 修tu 多đa 羅la 說thuyết 。 若nhược 人nhân 專chuyên 念niệm 。 西tây 方phương 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 所sở 修tu 善thiện 根căn 。 回hồi 向hướng 願nguyện 求cầu 。 生sanh 彼bỉ 世thế 界giới 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 常thường 見kiến 佛Phật 故cố 。 終chung 無vô 有hữu 退thoái 。 若nhược 觀quán 彼bỉ 佛Phật 真Chân 如Như 法Pháp 身thân 。 常thường 勤cần 修tu 習tập 。 畢tất 竟cánh 得đắc 生sanh 。 住trụ 正chánh 定định 聚tụ 。 後hậu 付phó 法pháp 於ư 迦ca 毗tỳ 摩ma 羅la 尊tôn 者giả 已dĩ 。 即tức 入nhập 龍long 奮Phấn 迅Tấn 三Tam 昧Muội 。 挺đĩnh 身thân 虗hư 空không 。 如như 日nhật 輪luân 相tương/tướng 。 還hoàn 復phục 本bổn 位vị 。 而nhi 取thủ 涅Niết 槃Bàn 。

○# 龍long 樹thụ 者giả 。 梵Phạm 云vân 那na 伽già 曷hạt 樹thụ 那na 。 此thử 云vân 龍long 樹thụ 。 南nam 天Thiên 竺Trúc 國quốc 梵Phạm 志Chí 之chi 裔duệ 。 得đắc 法Pháp 於ư 迦ca 毗tỳ 摩ma 羅la 尊tôn 者giả 。 意ý 欲dục 廣quảng 演diễn 經kinh 教giáo 。

時thời 大đại 龍long 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 以dĩ 神thần 力lực 。 接tiếp 入nhập 龍long 宮cung 。 開khai 七thất 寶bảo 函hàm 。 與dữ 諸chư 方Phương 等Đẳng 經Kinh 典điển 。 九cửu 十thập 日nhật 中trung 。 通thông 解giải 甚thậm 多đa 。 龍long 即tức 送tống 之chi 出xuất 宮cung 。 還hoàn 天Thiên 竺Trúc 國quốc 。 大đại 宏hoành 法Pháp 施thí 。 嘗thường 造tạo 毗tỳ 婆bà 沙sa 論luận 。 論luận 中trung 有hữu 稱xưng 讚tán 彌di 陀đà 偈kệ 。 其kỳ 略lược 曰viết 。 若nhược 人nhân 願nguyện 作tác 佛Phật 。 心tâm 念niệm 阿A 彌Di 陀Đà 。 應ứng 時thời 為vi 現hiện 身thân 。 是thị 故cố 我ngã 歸quy 命mạng 。 彼bỉ 佛Phật 本bổn 願nguyện 力lực 。 十thập 方phương 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 來lai 供cúng 養dường 聽thính 法Pháp 。 是thị 故cố 我ngã 稽khể 首thủ 。 彼bỉ 土độ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 具cụ 足túc 諸chư 相tướng 好hảo/hiếu 。 以dĩ 自tự 莊trang 嚴nghiêm 身thân 。 我ngã 今kim 皈quy 命mạng 禮lễ 。 又hựu 造tạo 大đại 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 常thường 修tu 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 因nhân 緣duyên 故cố 。 所sở 生sanh 常thường 值trị 諸chư 佛Phật 。 如như 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 中trung 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 入nhập 是thị 三tam 昧muội 。 即tức 見kiến 生sanh 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 國quốc 。 後hậu 付phó 法pháp 迦Ca 那Na 提Đề 婆Bà 尊Tôn 者Giả 已dĩ 。 入nhập 三tam 昧muội 。 如như 蟬thiền 蛻thuế 而nhi 去khứ 。 按án 入nhập 楞lăng 伽già 經kinh 。

佛Phật 告cáo 大đại 慧tuệ 云vân 。

大đại 慧tuệ 汝nhữ 當đương 知tri 。 善Thiện 逝Thệ 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 未vị 來lai 世thế 當đương 有hữu 。 持trì 於ư 我ngã 法pháp 者giả 。 南nam 天Thiên 竺Trúc 國quốc 中trung 。 大đại 名danh 德đức 比Bỉ 丘Khâu 。 厥quyết 號hiệu 為vi 龍long 樹thụ 。 能năng 破phá 有hữu 無vô 宗tông 。 世thế 間gian 中trung 顯hiển 我ngã 。 無vô 上thượng 大Đại 乘Thừa 法pháp 。 得đắc 初sơ 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 往vãng 生sanh 安An 樂Lạc 國Quốc 。 自tự 世Thế 尊Tôn 入nhập 寂tịch 。 七thất 百bách 年niên 而nhi 龍long 樹thụ 出xuất 世thế 。 適thích 符phù 佛Phật 記ký 。

○# 天thiên 親thân 者giả 。 梵Phạm 云vân 婆bà 藪tẩu 盤bàn 豆đậu 。 此thử 云vân 天thiên 親thân 。 言ngôn 天thiên 親thân 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 乃nãi 毗tỳ 紐nữu 天thiên 親thân 也dã 。 北bắc 天Thiên 竺Trúc 富phú 婁lâu 叉xoa 國quốc 人nhân 。 於ư 一nhất 切thiết 有hữu 。 部bộ 出xuất 家gia 受thọ 業nghiệp 。 樂nhạo 聞văn 小Tiểu 乘Thừa 。 輒triếp 毀hủy 大Đại 乘Thừa 經Kinh 典điển 。 後hậu 聞văn 其kỳ 兄huynh 無vô 著trước 。 誦tụng 十Thập 地Địa 經kinh 。 聞văn 已dĩ 感cảm 悟ngộ 。 追truy 悔hối 前tiền 愆khiên 。 欲dục 自tự 斷đoạn 舌thiệt 。 無vô 著trước 止chỉ 之chi 曰viết 。 昔tích 以dĩ 舌thiệt 毀hủy 大Đại 乘Thừa 。 今kim 以dĩ 舌thiệt 讚tán 大Đại 乘Thừa 。 補bổ 過quá 自tự 新tân 。 猶do 為vi 善thiện 矣hĩ 。 斷đoạn 舌thiệt 絕tuyệt 言ngôn 。 其kỳ 利lợi 安an 在tại 。 天thiên 親thân 於ư 是thị 精tinh 研nghiên 覃# 思tư 。 製chế 大Đại 乘Thừa 論luận 。 凡phàm 百bách 餘dư 部bộ 。 並tịnh 行hành 於ư 世thế 。 所sở 製chế 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 論luận 。 開khai 示thị 淨tịnh 土độ 。 立lập 五ngũ 念niệm 門môn 。 一nhất 禮lễ 拜bái 。 二nhị 讚tán 歎thán 。 三tam 作tác 願nguyện 。 四tứ 觀quán 察sát 。 五ngũ 回hồi 向hướng 。 冠quan 以dĩ 偈kệ 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 我ngã 一nhất 心tâm 。 歸quy 命mạng 盡tận 十thập 方phương 。 無vô 礙ngại 光quang 如Như 來Lai 。 願nguyện 生sanh 安An 樂Lạc 國Quốc 。 我ngã 作tác 論luận 說thuyết 偈kệ 。 願nguyện 見kiến 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 普phổ 共cộng 諸chư 眾chúng 生sanh 。 往vãng 生sanh 安An 樂Lạc 國Quốc 。 平bình 居cư 兼kiêm 修tu 兜Đâu 率Suất 觀quán 。 願nguyện 覲cận 慈Từ 氏Thị 。 後hậu 捨xả 壽thọ 。 經kinh 六lục 月nguyệt 現hiện 形hình 。 告cáo 無vô 著trước 曰viết 。 吾ngô 已dĩ 生sanh 慈Từ 氏Thị 前tiền 矣hĩ 。

○# 廬lư 山sơn 蓮liên 社xã 祖tổ 者giả 。 慧tuệ 遠viễn 大đại 師sư 也dã 。 師sư 姓tánh 賈cổ 氏thị 。 雁nhạn 門môn 樓lâu 煩phiền 人nhân 。 幼ấu 而nhi 好hiếu 學học 。 博bác 綜tống 六lục 經kinh 。 尤vưu 善thiện 莊trang 老lão 。

時thời 道đạo 安an 法Pháp 師sư 。 建kiến 剎sát 太thái 行hành 恆hằng 山sơn 。 遠viễn 往vãng 歸quy 之chi 。 聞văn 講giảng 般Bát 若Nhã 經kinh 。 豁hoát 然nhiên 開khai 悟ngộ 。 因nhân 投đầu 簪# 受thọ 業nghiệp 。 精tinh 思tư 諷phúng 誦tụng 。 以dĩ 夜dạ 繼kế 晝trú 。 安an 歎thán 曰viết 。 使sử 道đạo 流lưu 東đông 國quốc 者giả 。 其kỳ 在tại 遠viễn 乎hồ 。 晉tấn 太thái 元nguyên 六lục 年niên 。 過quá 潯# 陽dương 。 見kiến 廬lư 山sơn 閒gian/nhàn 曠khoáng 。 可khả 以dĩ 棲tê 止chỉ 。 乃nãi 立lập 精tinh 舍xá 。 號hiệu 龍long 泉tuyền 寺tự 。

時thời 遠viễn 同đồng 門môn 慧tuệ 永vĩnh 。 先tiên 居cư 廬lư 山sơn 西tây 林lâm 。 欲dục 邀yêu 同đồng 止chỉ 。 而nhi 遠viễn 學học 侶lữ 寖# 眾chúng 。 西tây 林lâm 隘ải 不bất 可khả 處xứ 。 刺thứ 史sử 桓hoàn 伊y 。 為vi 遠viễn 更cánh 立lập 寺tự 山sơn 東đông 。 遂toại 號hiệu 東đông 林lâm 。 遠viễn 於ư 是thị 率suất 眾chúng 行hành 道Đạo 。 鑿tạc 池trì 種chủng 蓮liên 。 於ư 水thủy 上thượng 立lập 。 十thập 二nhị 葉diệp 蓮liên 華hoa 。 因nhân 波ba 隨tùy 轉chuyển 。 分phần/phân 刻khắc 晝trú 夜dạ 。 以dĩ 為vi 行hành 道Đạo 之chi 節tiết 。 既ký 而nhi 四tứ 方phương 清thanh 信tín 之chi 士sĩ 。 聞văn 風phong 而nhi 至chí 者giả 。 百bách 二nhị 十thập 三tam 人nhân 。 遠viễn 曰viết 。 諸chư 君quân 之chi 來lai 。 能năng 無vô 意ý 於ư 淨tịnh 土độ 乎hồ 。 乃nãi 造tạo 西tây 方phương 三tam 聖thánh 像tượng 。 建kiến 齋trai 立lập 社xã 。 令linh 劉lưu 遺di 民dân 著trước 發phát 願nguyện 文văn 。 勒lặc 之chi 石thạch 。 居cư 山sơn 三tam 十thập 年niên 。 跡tích 不bất 入nhập 俗tục 。 專chuyên 志chí 淨tịnh 土độ 。 澄trừng 心tâm 觀quán 想tưởng 。 三tam 見kiến 聖thánh 像tượng 而nhi 沉trầm 厚hậu 不bất 言ngôn 。 義nghĩa 熙hi 十thập 二nhị 年niên (# 七thất 月nguyệt 晦hối 夕tịch )# 於ư 般Bát 若Nhã 臺đài 之chi 東đông 龕khám 。 方phương 從tùng 定định 起khởi 。 見kiến 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 身thân 滿mãn 虗hư 空không 。 圓viên 光quang 之chi 中trung 。 有hữu 諸chư 化hóa 佛Phật 。 觀quán 音âm 。 勢thế 至chí 。 左tả 右hữu 侍thị 立lập 。 又hựu 水thủy 流lưu 光quang 明minh 。 分phần/phân 十thập 四tứ 支chi 。 回hồi 注chú 上thượng 下hạ 。 演diễn 說thuyết 苦khổ 。 空không 。 無vô 常thường 。 無vô 我ngã 之chi 音âm 。

佛Phật 告cáo 遠viễn 曰viết 。

我ngã 以dĩ 本bổn 願nguyện 力lực 故cố 。 來lai 安an 慰úy 汝nhữ 。 汝nhữ 後hậu 七thất 日nhật 。 當đương 生sanh 我ngã 國quốc 。 又hựu 見kiến 社xã 中trung 先tiên 化hóa 者giả 。 佛Phật 陀Đà 耶da 舍xá 。 慧tuệ 持trì 。 慧tuệ 永vĩnh 。 劉lưu 遺di 民dân 等đẳng 。 皆giai 在tại 側trắc 前tiền 揖ấp 曰viết 。 師sư 早tảo 發phát 心tâm 。 何hà 來lai 之chi 晚vãn 。 遠viễn 謂vị 弟đệ 子tử 法pháp 淨tịnh 。 惠huệ 寶bảo 曰viết 。 吾ngô 始thỉ 居cư 此thử 山sơn 十thập 一nhất 年niên 。 三tam 覩đổ 聖thánh 像tượng 。 今kim 復phục 再tái 見kiến 。 吾ngô 生sanh 淨tịnh 土độ 必tất 矣hĩ 。 即tức 自tự 製chế 遺di 戒giới 。 八bát 月nguyệt 六lục 日nhật 。 端đoan 坐tọa 入nhập 寂tịch 。 年niên 八bát 十thập 三tam 。

○# 天thiên 台thai 智trí 者giả 。 乃nãi 天thiên 台thai 山sơn 智trí 顗# 大đại 師sư 也dã 。 字tự 德đức 安an 。 姓tánh 陳trần 。 潁# 川xuyên 人nhân 。 母mẫu 孕dựng 時thời 。 夢mộng 香hương 煙yên 五ngũ 采thải 。 縈oanh 繞nhiễu 懷hoài 抱bão 。 及cập 誕đản 。 室thất 內nội 光quang 明minh 洞đỗng 然nhiên 。 眼nhãn 有hữu 重trọng 瞳# 。 臥ngọa 必tất 合hợp 掌chưởng 。 坐tọa 必tất 向hướng 西tây 。 少thiếu 長trưởng 見kiến 像tượng 即tức 禮lễ 。 逢phùng 僧Tăng 必tất 敬kính 。 年niên 十thập 八bát 歲tuế 。 投đầu 湘# 州châu 果quả 願nguyện 寺tự 。 法pháp 緒tự 出xuất 家gia 。 誦tụng 法pháp 華hoa 經kinh 。 兼kiêm 通thông 律luật 藏tạng 。 性tánh 樂nhạo/nhạc/lạc 禪thiền 悅duyệt 。 詣nghệ 光quang 州châu 大đại 蘇tô 山sơn 。 禮lễ 慧tuệ 思tư 禪thiền 師sư 。 思tư 一nhất 見kiến 曰viết 。 昔tích 日nhật 靈linh 山sơn 同đồng 聽thính 法Pháp 華hoa 。 宿túc 緣duyên 所sở 追truy 。 今kim 復phục 來lai 矣hĩ 。 即tức 示thị 以dĩ 普phổ 賢hiền 道Đạo 場Tràng 。 為vi 說thuyết 四tứ 安an 樂lạc 行hành 。 顗# 乃nãi 於ư 此thử 山sơn 。 修tu 法Pháp 華Hoa 三Tam 昧Muội 。 始thỉ 經kinh 三tam 夕tịch 。 誦tụng 至chí 藥dược 王vương 品phẩm 。 是thị 真chân 精tinh 進tấn 。 是thị 名danh 真Chân 法Pháp 供Cúng 養Dường 如Như 來Lai 。 身thân 心tâm 豁hoát 然nhiên 。 寂tịch 然nhiên 入nhập 定định 。 照chiếu 了liễu 法pháp 華hoa 。 達đạt 諸chư 法pháp 相tướng 。 陳trần 光quang 大đại 元nguyên 年niên 。 初sơ 至chí 金kim 陵lăng 。 居cư 瓦ngõa 官quan 寺tự 。 創sáng/sang 宏hoành 禪thiền 法pháp 。 太thái 建kiến 七thất 年niên 。 往vãng 臨lâm 海hải 天thiên 台thai 山sơn 。 結kết 庵am 於ư 北bắc 峯phong 。 居cư 焉yên 。 未vị 幾kỷ 。 奉phụng 詔chiếu 入nhập 金kim 陵lăng 。 陳trần 亡vong 。 去khứ 之chi 廬lư 山sơn 。 又hựu 周chu 遊du 荊kinh 揚dương 間gian 。 隋tùy 開khai 皇hoàng 十thập 四tứ 年niên 。 歸quy 天thiên 台thai 。 前tiền 後hậu 造tạo 寺tự 三tam 十thập 六lục 所sở 。 佛Phật 像tượng 八bát 十thập 萬vạn 軀khu 。 親thân 度độ 僧Tăng 一nhất 萬vạn 四tứ 千thiên 人nhân 。 贖thục 魚ngư [竺-二+(一/(尸@邑))]# 溪khê 梁lương 六lục 十thập 餘dư 所sở 。 作tác 放phóng 生sanh 池trì 。 表biểu 聞văn 於ư 朝triêu 。 嚴nghiêm 禁cấm 採thải 捕bộ 。 龍long 天thiên 致trí 敬kính 。 道đạo 俗tục 向hướng 化hóa 。 法pháp 教giáo 於ư 斯tư 大đại 盛thịnh 。 晉tấn 王vương 廣quảng 。 從tùng 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 奉phụng 以dĩ 名danh 曰viết 智trí 者giả 。 嘗thường 作tác 淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 。 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 等đẳng 。 顗# 化hóa 緣duyên 既ký 畢tất 。 往vãng 剡# 東đông 石thạch 城thành 寺tự 。 謂vị 弟đệ 子tử 曰viết 。 吾ngô 當đương 卒thốt 於ư 此thử 矣hĩ 。 命mạng 施thí 牀sàng 東đông 壁bích 。 面diện 向hướng 西tây 方phương 。 專chuyên 稱xưng 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 觀quán 音âm 。 及cập 般Bát 若Nhã 名danh 。 又hựu 令linh 多đa 然nhiên 香hương 火hỏa 。 唱xướng 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經kinh 。 及cập 觀quán 經kinh 題đề 竟cánh 。 弟đệ 子tử 請thỉnh 云vân 。 未vị 審thẩm 大đại 師sư 證chứng 入nhập 何hà 位vị 。 沒một 此thử 何hà 生sanh 。 顗# 曰viết 。 吾ngô 不bất 領lãnh 眾chúng 。 必tất 淨tịnh 六lục 根căn 。 損tổn 己kỷ 利lợi 人nhân 。 但đãn 證chứng 五ngũ 品phẩm 。 吾ngô 諸chư 師sư 友hữu 。 今kim 從tùng 觀quán 音âm 。 勢thế 至chí 。 皆giai 來lai 迎nghênh 我ngã 。 言ngôn 訖ngật 端đoan 坐tọa 。 如như 入nhập 三tam 昧muội 。 年niên 六lục 十thập 七thất 。 開khai 皇hoàng 十thập 七thất 年niên 。 十thập 一nhất 月nguyệt 二nhị 十thập 四tứ 日nhật 也dã 。

○# 法pháp 智trí 者giả 。 名danh 知tri 禮lễ 。 字tự 約ước 言ngôn 。 明minh 州châu 金kim 氏thị 子tử 。 其kỳ 父phụ 母mẫu 禱đảo 佛Phật 求cầu 嗣tự 。 夢mộng 神thần 僧Tăng 攜huề 一nhất 童đồng 子tử 。 # 之chi 曰viết 。 此thử 佛Phật 子tử 羅La 睺Hầu 羅La 也dã 。 未vị 幾kỷ 。 生sanh 禮lễ 。 七thất 歲tuế 喪táng 母mẫu 。 號hào 哭khốc 不bất 絕tuyệt 。 白bạch 父phụ 求cầu 出xuất 家gia 。 遂toại 往vãng 太thái 平bình 興hưng 國quốc 寺tự 。 依y 洪hồng 選tuyển 師sư 得đắc 度độ 。 稍sảo 長trường/trưởng 。 依y 寶bảo 雲vân 寺tự 。 義nghĩa 通thông 法Pháp 師sư 。 學học 教giáo 觀quán 。 圓viên 頓đốn 之chi 旨chỉ 。 一nhất 受thọ 即tức 了liễu 。 湻# 化hóa 中trung 。 通thông 既ký 歸quy 寂tịch 。 受thọ 請thỉnh 主chủ 乾can/kiền/càn 符phù 寺tự 。 尋tầm 徙tỉ 保bảo 恩ân 院viện 。 敷phu 揚dương 教giáo 觀quán 。 學học 徒đồ 踵chủng 至chí 。 明minh 州châu 旱hạn 。 禮lễ 與dữ 慈từ 雲vân 式thức 公công 。 修tu 光quang 明minh 懺sám 。 約ước 三tam 日nhật 不bất 雨vũ 。 當đương 自tự 焚phần 一nhất 手thủ 。 如như 期kỳ 。 果quả 大đại 雨vũ 。 大đại 中trung 祥tường 符phù 三tam 年niên 。 重trùng 建kiến 保bảo 恩ân 。 賜tứ 名danh 。 曰viết 延diên 慶khánh 。 六lục 年niên 。 建kiến 念niệm 佛Phật 施thí 戒giới 會hội 。 親thân 為vi 疏sớ/sơ 文văn 。 以dĩ 勸khuyến 念niệm 佛Phật 。 結kết 萬vạn 人nhân 以dĩ 為vi 一nhất 社xã 。 心tâm 心tâm 繫hệ 念niệm 。 日nhật 日nhật 要yếu 期kỳ 。 每mỗi 歲tuế 仲trọng 春xuân 。 同đồng 集tập 一nhất 處xứ 。 同đồng 修tu 供cúng 養dường 。 同đồng 聽thính 法Pháp 音âm 。 會hội 彼bỉ 萬vạn 心tâm 。 以dĩ 為vi 一nhất 志chí 。 俾tỉ 成thành 淨tịnh 業nghiệp 。 誓thệ 取thủ 往vãng 生sanh 。 自tự 此thử 二nhị 月nguyệt 望vọng 日nhật 。 每mỗi 歲tuế 舉cử 會hội 以dĩ 為vi 常thường 。 嘗thường 集tập 十thập 僧Tăng 。 修tu 法pháp 華hoa 懺sám 三tam 年niên 。 期kỳ 以dĩ 懺sám 畢tất 焚phần 身thân 。 供cúng 養dường 妙diệu 經kinh 。 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 。 後hậu 為vi 眾chúng 沮trở 不bất 果quả 。 復phục 集tập 十thập 僧Tăng 。 修tu 大đại 悲bi 懺sám 三tam 年niên 。 然nhiên 三tam 指chỉ 供cung 佛Phật 。 天thiên 禧# 四tứ 年niên 。 駙# 馬mã 李# 遵tuân 勗úc 。 奏tấu 禮lễ 高cao 行hành 。 賜tứ 號hiệu 法pháp 智trí 大đại 師sư 。 敕sắc 令linh 住trụ 世thế 演diễn 教giáo 。 禮lễ 以dĩ 從tùng 上thượng 諸chư 祖tổ 。 闡xiển 揚dương 淨tịnh 土độ 。 多đa 談đàm 事sự 相tướng 。 罕# 示thị 觀quán 門môn 。 暫tạm 被bị 時thời 機cơ 。 未vị 窮cùng 圓viên 頓đốn 。 因nhân 取thủ 天thiên 台thai 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 疏sớ/sơ 。 研nghiên 極cực 理lý 奧áo 。 曲khúc 暢sướng 元nguyên 風phong 。 成thành 妙diệu 宗tông 鈔sao 。 數sổ 萬vạn 餘dư 言ngôn 。 其kỳ 餘dư 撰soạn 述thuật 。 多đa 指chỉ 歸quy 淨tịnh 土độ 。 妙diệu 宗tông 最tối 切thiết 。

時thời 方phương 詔chiếu 天thiên 下hạ 立lập 放phóng 生sanh 池trì 。 禮lễ 歲tuế 遇ngộ 佛Phật 生sanh 日nhật 。 結kết 放phóng 生sanh 會hội 。 集tập 眾chúng 作tác 法pháp 。 天thiên 聖thánh 六lục 年niên 。 正chánh 月nguyệt 元nguyên 日nhật 。 將tương 示thị 寂tịch 。 建kiến 光quang 明minh 懺sám 七thất 日nhật 。 至chí 五ngũ 日nhật 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 召triệu 大đại 眾chúng 說thuyết 法Pháp 畢tất 。 驟sậu 稱xưng 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 數số 百bách 聲thanh 。 奄yểm 然nhiên 而nhi 逝thệ 。 年niên 六lục 十thập 九cửu 。 露lộ 龕khám 二nhị 七thất 日nhật 。 爪trảo 髮phát 加gia 長trường/trưởng 。 闍xà 維duy 時thời 。 舌thiệt 根căn 不bất 壞hoại 。 若nhược 蓮liên 花hoa 然nhiên 。 上thượng 能năng 歸quy 所sở 歸quy 竟cánh 。 下hạ 能năng 請thỉnh 所sở 請thỉnh 。 我ngã 今kim 皈quy 命mạng 禮lễ 三Tam 寶Bảo 者giả 。 能năng 請thỉnh 也dã 。 求cầu 乞khất 冥minh 加gia 發phát 神thần 識thức 。 所sở 請thỉnh 也dã 。 能năng 請thỉnh 具cụ 四tứ 感cảm 。 所sở 請thỉnh 具cụ 四tứ 應ưng 。 感cảm 應ứng 四tứ 句cú 。 釋thích 在tại 後hậu 文văn 。 此thử 中trung 感cảm 為vi 顯hiển 感cảm 。 冥minh 加gia 。 乃nãi 法Pháp 身thân 冥minh 應ưng 也dã 。 發phát 神thần 識thức 者giả 。 求cầu 乞khất 三Tam 寶Bảo 加gia 其kỳ 智trí 慧tuệ 也dã 。 皈quy 命mạng 請thỉnh 加gia 竟cánh 。

○# 二nhị 造tạo 論luận 成thành 益ích 。

敬kính 採thải 經kinh 論luận 秘bí 密mật 旨chỉ 。 闡xiển 明minh 淨tịnh 土độ 生sanh 無vô 生sanh 。

普phổ 使sử 將tương 來lai 悟ngộ 此thử 門môn 。 斷đoạn 疑nghi 生sanh 信tín 階giai 不bất 退thoái 。

上thượng 二nhị 句cú 。 明minh 造tạo 論luận 。 下hạ 二nhị 句cú 。 乃nãi 成thành 益ích 也dã 。 秘bí 密mật 旨chỉ 者giả 。 三tam 德đức 密mật 藏tạng 之chi 旨chỉ 。 三tam 德đức 者giả 。 法Pháp 身thân 。 般Bát 若Nhã 。 解giải 脫thoát 。 名danh 為vi 三tam 。 皆giai 具cụ 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 名danh 為vi 德đức 。 此thử 三tam 不bất 縱tung 橫hoành 。 不bất 並tịnh 別biệt 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 曰viết 秘bí 密mật 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 安an 置trí 諸chư 子tử 秘bí 密mật 藏tạng 中trung 。 我ngã 亦diệc 不bất 久cửu 。 自tự 住trụ 其kỳ 中trung 。 故cố 知tri 自tự 他tha 初sơ 心tâm 。 無vô 不bất 皆giai 修tu 。 自tự 他tha 後hậu 心tâm 。 無vô 不bất 皆giai 入nhập 。 即tức 下hạ 文văn 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 圓viên 三tam 諦đế 理lý 。 以dĩ 圓viên 三tam 觀quán 而nhi 證chứng 入nhập 。 所sở 謂vị 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 也dã 。 闡xiển 明minh 者giả 。 發phát 明minh 也dã 。 淨tịnh 土độ 生sanh 無vô 生sanh 者giả 。 謂vị 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 全toàn 體thể 即tức 中trung 道đạo 無vô 生sanh 也dã 。 普phổ 使sử 將tương 來lai 悟ngộ 此thử 門môn 。 斷đoạn 疑nghi 生sanh 信tín 階giai 不bất 退thoái 者giả 。 疑nghi 雖tuy 無vô 量lượng 。 大đại 略lược 有hữu 三tam 。 一nhất 者giả 邪tà 疑nghi 。 但đãn 信tín 緣duyên 影ảnh 之chi 虗hư 妄vọng 。 不bất 信tín 佛Phật 土độ 之chi 唯duy 心tâm 。 二nhị 者giả 偏thiên 疑nghi 。 但đãn 信tín 偏thiên 空không 之chi 真chân 。 不bất 知tri 妙diệu 有hữu 之chi 俗tục 。 三tam 者giả 漸tiệm 疑nghi 。 但đãn 信tín 修tu 德đức 之chi 漸tiệm 。 不bất 知tri 性tánh 德đức 之chi 橫hoạnh/hoành 。 今kim 悟ngộ 此thử 門môn 。 則tắc 斷đoạn 邪tà 疑nghi 生sanh 正chánh 信tín 。 斷đoạn 偏thiên 疑nghi 生sanh 圓viên 信tín 。 斷đoạn 漸tiệm 疑nghi 生sanh 頓đốn 信tín 。 不bất 退thoái 有hữu 三tam 。 一nhất 位vị 不bất 退thoái 。 入nhập 聖thánh 流lưu 不bất 墮đọa 凡phàm 地địa 。 二nhị 行hành 不bất 退thoái 。 恆hằng 度độ 生sanh 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 三tam 念niệm 不bất 退thoái 。 心tâm 心tâm 流lưu 入nhập 薩Tát 婆Bà 若Nhã 海hải 。 今kim 入nhập 此thử 門môn 。 念niệm 念niệm 中trung 圓viên 斷đoạn 三tam 疑nghi 。 圓viên 生sanh 三tam 信tín 。 圓viên 證chứng 三tam 不bất 退thoái 也dã 。 第đệ 二nhị 請thỉnh 加gia 述thuật 意ý 竟cánh 。

○# 第đệ 三tam 分phần/phân 門môn 立lập 論luận 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 門môn 。 二nhị 立lập 論luận ○# 今kim 初sơ 。

將tương 造tạo 此thử 論luận 。 立lập 為vi 十thập 門môn 。 一nhất 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 門môn 。 二nhị 身thân 土thổ/độ 緣duyên 起khởi 門môn 。 三tam 心tâm 土thổ/độ 相tương/tướng 即tức 門môn 。 四tứ 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 門môn 。 五ngũ 法Pháp 界Giới 為vi 念niệm 門môn 。 六lục 境cảnh 觀quán 相tương/tướng 吞thôn 門môn 。 七thất 三tam 觀quán 法pháp 爾nhĩ 門môn 。 八bát 感cảm 應ứng 任nhậm 運vận 門môn 。 九cửu 彼bỉ 此thử 恆hằng 一nhất 門môn 。 十thập 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 門môn 。

徹triệt 祖tổ 曰viết 。 十thập 門môn 大đại 旨chỉ 。 初sơ 明minh 理lý 具cụ 。 二nhị 明minh 事sự 造tạo 。 前tiền 二nhị 是thị 總tổng 。 後hậu 八bát 為vi 別biệt 。 三tam 四tứ 兩lưỡng 門môn 。 偏thiên 顯hiển 性tánh 德đức 。 五ngũ 等đẳng 諸chư 門môn 。 偏thiên 顯hiển 修tu 德đức 。 第đệ 九cửu 橫hoạnh/hoành 論luận 。 第đệ 十thập 豎thụ 論luận 。 然nhiên 於ư 其kỳ 間gian 。 第đệ 五ngũ 一nhất 門môn 為vi 最tối 要yếu 。 以dĩ 事sự 理lý 總tổng 別biệt 性tánh 修tu 橫hoạnh/hoành 豎thụ 等đẳng 義nghĩa 。 舉cử 不bất 外ngoại 此thử 一nhất 念niệm 。 以dĩ 是thị 全toàn 體thể 法Pháp 界Giới 故cố 。 是thị 故cố 學học 者giả 。 但đãn 能năng 於ư 此thử 一nhất 門môn 洞đỗng 明minh 。 則tắc 前tiền 後hậu 諸chư 門môn 。 盡tận 在tại 是thị 矣hĩ 。 又hựu 此thử 十thập 科khoa 皆giai 稱xưng 門môn 者giả 。 門môn 以dĩ 能năng 通thông 為vi 義nghĩa 。 謂vị 此thử 十thập 科khoa 。 門môn 門môn 皆giai 通thông 故cố 。 下hạ 明minh 立lập 論luận 。 先tiên 明minh 第đệ 一nhất 。

○# 初sơ 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 門môn 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

一nhất 真chân 法pháp 性tánh 中trung 。 具cụ 足túc 十thập 法Pháp 界giới 。 依y 正chánh 本bổn 融dung 通thông 。 生sanh 佛Phật 非phi 殊thù 致trí 。

此thử 科khoa 明minh 理lý 具cụ 者giả 。 謂vị 眾chúng 生sanh 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 。 本bổn 具cụ 三tam 千thiên 實thật 相tướng 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 盡tận 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 何hà 謂vị 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 如như 是thị 相tương/tướng 。 如như 是thị 性tánh 等đẳng 也dã 。 謂vị 此thử 心tâm 中trung 。 本bổn 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 。 十thập 界giới 各các 具cụ 十thập 界giới 。 共cộng 成thành 百bách 界giới 。 每mỗi 界giới 又hựu 具cụ 十thập 如như 是thị 。 則tắc 成thành 千thiên 如như 是thị 。 故cố 曰viết 百bách 界giới 千thiên 如như 也dã 。 又hựu 有hữu 假giả 名danh 一nhất 千thiên 。 實thật 法pháp 一nhất 千thiên 。 依y 報báo 一nhất 千thiên 。 則tắc 成thành 三tam 千thiên 。 此thử 三tam 千thiên 法pháp 。 不bất 離ly 一nhất 念niệm 妄vọng 心tâm 。 妄vọng 心tâm 既ký 然nhiên 。 妄vọng 境cảnh 亦diệc 爾nhĩ 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 香hương 一nhất 華hoa 。 一nhất 塵trần 一nhất 聲thanh 。 皆giai 即tức 三tam 千thiên 實thật 相tướng 。 是thị 故cố 依y 正chánh 融dung 通thông 。 生sanh 佛Phật 非phi 殊thù 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 立lập 義nghĩa 。 二nhị 防phòng 難nạn/nan 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 二nhị 別biệt 釋thích 。 三tam 結kết 成thành ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 即tức 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 心tâm 性tánh 。 此thử 之chi 心tâm 性tánh 。 具cụ 無vô 量lượng 德đức 。 受thọ 無vô 量lượng 名danh 。

若nhược 約ước 性tánh 德đức 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 皆giai 即tức 法Pháp 界Giới 。 皆giai 具cụ 無vô 量lượng 德đức 。 受thọ 無vô 量lượng 名danh 。 今kim 言ngôn 眾chúng 生sanh 心tâm 性tánh 者giả 。 乃nãi 觀quán 心tâm 釋thích 。 謂vị 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 若nhược 約ước 佛Phật 法Pháp 釋thích 。 初sơ 機cơ 之chi 人nhân 。 則tắc 疑nghi 太thái 高cao 。 若nhược 約ước 眾chúng 生sanh 法pháp 。 又hựu 疑nghi 太thái 廣quảng 。 故cố 但đãn 就tựu 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 第đệ 六lục 意ý 識thức 釋thích 。 近cận 而nhi 復phục 要yếu 也dã 。 眾chúng 生sanh 者giả 。 謂vị 五ngũ 陰ấm 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 假giả 曰viết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 有hữu 者giả 。 本bổn 來lai 非phi 無vô 。 強cường/cưỡng 名danh 曰viết 有hữu 也dã 。 心tâm 性tánh 者giả 。 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 強cường/cưỡng 名danh 曰viết 心tâm 。 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 。 強cường/cưỡng 名danh 曰viết 性tánh 。 德đức 者giả 。 實thật 有hữu 功công 能năng 。 名danh 者giả 。 隨tùy 功công 立lập 號hiệu 也dã 。 總tổng 標tiêu 竟cánh 。

○# 二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 徵trưng 釋thích 具cụ 德đức 。 二nhị 徵trưng 釋thích 受thọ 名danh 。 初sơ 又hựu 四tứ 。 初sơ 分phân 別biệt 三tam 德đức 。 二nhị 融dung 會hội 三tam 德đức 。 三tam 會hội 同đồng 三tam 諦đế 。 四tứ 引dẫn 經kinh 證chứng 明minh 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 二nhị 別biệt 明minh ○# 今kim 初sơ 。

云vân 何hà 具cụ 無vô 量lượng 德đức 。 舉cử 要yếu 言ngôn 之chi 。 謂vị 性tánh 體thể 。 性tánh 量lượng 。 性tánh 具cụ 。

○# 二nhị 別biệt 明minh 又hựu 三tam 。 初sơ 明minh 性tánh 體thể 。 二nhị 明minh 性tánh 量lượng 。 三Tam 明Minh 性tánh 具cụ ○# 今kim 初sơ 。

云vân 何hà 性tánh 體thể 。 謂vị 此thử 心tâm 性tánh 。 離ly 四tứ 句cú 。 絕tuyệt 百bách 非phi 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。

離ly 四tứ 絕tuyệt 百bách 。 正chánh 顯hiển 體thể 。 體thể 性tánh 下hạ 四tứ 句cú 。 明minh 具cụ 德đức 。 四tứ 句cú 者giả 。 謂vị 有hữu 句cú 。 無vô 句cú 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 句cú 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 句cú 。 百bách 非phi 。 謂vị 上thượng 四tứ 句cú 。 各các 具cụ 四tứ 句cú 。 四tứ 四tứ 成thành 十thập 六lục 句cú 。 約ước 三tam 世thế 。 則tắc 成thành 四tứ 十thập 八bát 句cú 。 已dĩ 起khởi 四tứ 十thập 八bát 。 未vị 起khởi 四tứ 十thập 八bát 。 則tắc 成thành 九cửu 十thập 六lục 句cú 。 加gia 根căn 本bổn 四tứ 句cú 。 共cộng 為vi 百bách 句cú 也dã 。 而nhi 言ngôn 離ly 絕tuyệt 者giả 。 謂vị 此thử 性tánh 體thể 。 本bổn 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 。 離ly 名danh 字tự 相tương/tướng 。 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 。 法pháp 華hoa 云vân 。 是thị 法Pháp 非phi 思tư 量lượng 。 分phân 別biệt 之chi 所sở 能năng 解giải 。 謂vị 一nhất 落lạc 思tư 量lượng 分phân 別biệt 。 則tắc 不bất 出xuất 四tứ 句cú 。 若nhược 執chấp 四tứ 句cú 。 則tắc 成thành 外ngoại 道đạo 四tứ 句cú 邪tà 見kiến 。 故cố 般Bát 若Nhã 云vân 。 般Bát 若Nhã 如như 大đại 火hỏa 聚tụ 。 四tứ 邊biên 不bất 可khả 觸xúc 。 觸xúc 著trước 便tiện 燒thiêu 。 然nhiên 亦diệc 不bất 可khả 定định 離ly 。 墮đọa 絕tuyệt 言ngôn 見kiến 。 若nhược 能năng 融dung 會hội 之chi 。 則tắc 般Bát 若Nhã 如như 清thanh 涼lương 池trì 。 四tứ 門môn 皆giai 堪kham 入nhập 道đạo 。 而nhi 成thành 圓viên 教giáo 四tứ 門môn 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 云vân 。

復phục 次thứ 真chân 實thật 空không 者giả 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 離ly 一nhất 切thiết 法pháp 差sai 別biệt 相tương/tướng 故cố 。 無vô 有hữu 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 心tâm 故cố 。 應ưng 知tri 真Chân 如Như 。 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 無vô 相tướng 。 非phi 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 相tương/tướng 。 非phi 非phi 有hữu 非phi 無vô 相tương/tướng 。 非phi 一nhất 相tương/tướng 。 非phi 異dị 相tướng 。 非phi 亦diệc 一nhất 亦diệc 異dị 相tương/tướng 。 非phi 非phi 一nhất 非phi 異dị 相tương/tướng 。 略lược 說thuyết 。 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 分phân 別biệt 心tâm 不bất 能năng 觸xúc 。 故cố 立lập 為vi 空không 。 據cứ 實thật 道Đạo 理lý 。 妄vọng 念niệm 非phi 有hữu 。 空không 性tánh 亦diệc 空không 。 以dĩ 所sở 遮già 是thị 無vô 。 能năng 遮già 亦diệc 無vô 故cố 。 下hạ 明minh 具cụ 德đức 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 我ngã 德đức 也dã 。 我ngã 者giả 。 主chủ 宰tể 義nghĩa 。 能năng 為vi 主chủ 故cố 。 不bất 被bị 所sở 破phá 。 故cố 曰viết 堅kiên 凝ngưng 。 顯hiển 心tâm 性tánh 乃nãi 十thập 界giới 萬vạn 法pháp 之chi 主chủ 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 淨tịnh 德đức 也dã 。 謂vị 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 無vô 五ngũ 住trụ 之chi 惑hoặc 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 樂nhạo/nhạc/lạc 德đức 也dã 。 謂vị 本bổn 無vô 分phân 段đoạn 變biến 易dị 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 故cố 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 常thường 德đức 也dã 。 又hựu 四tứ 句cú 。 各các 具cụ 四tứ 德đức 。 明minh 性tánh 體thể 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 性tánh 量lượng 。

云vân 何hà 性tánh 量lượng 。 謂vị 此thử 心tâm 性tánh 。 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 。 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 。 世thế 界giới 有hữu 邊biên 。 虗hư 空không 無vô 邊biên 。 虗hư 空không 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 無vô 邊biên 。 現hiện 在tại 有hữu 邊biên 。 過quá 未vị 無vô 邊biên 。 過quá 未vị 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 無vô 邊biên 。 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。 無vô 量lượng 無vô 量lượng 。

三tam 際tế 者giả 。 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 未vị 來lai 為vi 三tam 世thế 。 過quá 去khứ 亦diệc 具cụ 三tam 。 謂vị 過quá 去khứ 過quá 去khứ 。 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 亦diệc 具cụ 三tam 。 謂vị 現hiện 在tại 過quá 去khứ 。 現hiện 在tại 現hiện 在tại 。 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 未vị 來lai 亦diệc 具cụ 三tam 。 謂vị 未vị 來lai 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 未vị 來lai 未vị 來lai 。 加gia 根căn 本bổn 一nhất 世thế 。 則tắc 成thành 十thập 世thế 。 古cổ 德đức 云vân 。 十thập 世thế 古cổ 今kim 。 始thỉ 終chung 不bất 離ly 於ư 當đương 念niệm 。 故cố 曰viết 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 也dã 。 十thập 方phương 者giả 。 約ước 正chánh 報báo 則tắc 為vi 十thập 界giới 。 約ước 依y 報báo 則tắc 曰viết 十thập 方phương 。 據cứ 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 。 此thử 世thế 界giới 海hải 。 有hữu 須Tu 彌Di 山Sơn 微vi 塵trần 數số 風phong 輪luân 所sở 持trì 。 能năng 持trì 寶bảo 光quang 牟Mâu 尼Ni 香hương 水thủy 海hải 。 此thử 香hương 水thủy 海hải 。 出xuất 大đại 蓮liên 華hoa 。 名danh 種chủng 種chủng 光quang 明minh 蕊nhị 香hương 幢tràng 。 此thử 世thế 界giới 住trú 在tại 其kỳ 中trung 。 此thử 世thế 界giới 金kim 剛cang 輪luân 圍vi 山sơn 內nội 。 所sở 有hữu 大đại 地địa 中trung 。 有hữu 十thập 不bất 可khả 說thuyết 佛Phật 剎sát 。 微vi 塵trần 數số 香hương 水thủy 海hải 。 此thử 香hương 水thủy 海hải 中trung 。 各các 有hữu 大đại 蓮liên 華hoa 。 一nhất 一nhất 蓮liên 華hoa 。 各các 有hữu 世thế 界giới 種chủng 。 於ư 中trung 安an 住trụ 。 一nhất 一nhất 世thế 界giới 種chủng 。 各các 有hữu 二nhị 十thập 重trọng/trùng 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 。 次thứ 第đệ 布bố 列liệt 。 如như 此thử 十thập 不bất 可khả 說thuyết 佛Phật 剎sát 。 微vi 塵trần 數số 香hương 水thủy 海hải 雖tuy 多đa 。 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 之chi 相tướng 分phần/phân 。 故cố 曰viết 無vô 邊biên 剎sát 海hải 。 自tự 他tha 不bất 隔cách 於ư 毫hào 端đoan 。 故cố 曰viết 橫hoạnh/hoành 遍biến 十thập 方phương 也dã 。 世thế 界giới 有hữu 邊biên 等đẳng 四tứ 句cú 。 釋thích 橫hoạnh/hoành 遍biến 義nghĩa 。 謂vị 上thượng 佛Phật 剎sát 微vi 塵trần 數số 。 香hương 水thủy 海hải 中trung 。 重trùng 重trùng 世thế 界giới 雖tuy 多đa 。 總tổng 不bất 出xuất 虗hư 空không 外ngoại 。 故cố 曰viết 世thế 界giới 有hữu 邊biên 。 虗hư 空không 無vô 邊biên 也dã 。 虗hư 空không 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 無vô 邊biên 者giả 。 虗hư 空không 有hữu 相tương/tướng 。 心tâm 性tánh 無vô 相tướng 故cố 。 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 如như 海hải 一nhất 漚âu 發phát 。 有hữu 漏lậu 微vi 塵trần 國quốc 。 皆giai 依y 空không 所sở 生sanh 。 漚âu 滅diệt 空không 本bổn 無vô 。 況huống 復phục 諸chư 三tam 有hữu 。 又hựu 曰viết 。 十thập 方phương 虗hư 空không 。 生sanh 汝nhữ 心tâm 內nội 。 猶do 如như 片phiến 雲vân 。 點điểm 太thái 清thanh 裏lý 。 故cố 曰viết 虗hư 空không 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 無vô 邊biên 也dã 。 現hiện 在tại 有hữu 邊biên 等đẳng 四tứ 句cú 。 釋thích 豎thụ 窮cùng 義nghĩa 。 現hiện 在tại 有hữu 邊biên 者giả 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 乃nãi 現hiện 在tại 之chi 邊biên 際tế 故cố 。 過quá 未vị 無vô 邊biên 者giả 。 過quá 未vị 無vô 盡tận 故cố 。 過quá 未vị 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 無vô 邊biên 者giả 。 經Kinh 云vân 。 心tâm 生sanh 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 心tâm 滅diệt 種chủng 種chủng 法pháp 滅diệt 。 心tâm 生sanh 。 乃nãi 過quá 去khứ 邊biên 際tế 。 心tâm 滅diệt 。 乃nãi 未vị 來lai 邊biên 際tế 。 故cố 曰viết 過quá 未vị 有hữu 邊biên 。 心tâm 性tánh 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 故cố 曰viết 無vô 邊biên 也dã 。 無vô 盡tận 無vô 量lượng 者giả 。 總tổng 結kết 也dã 。 上thượng 句cú 結kết 豎thụ 。 下hạ 句cú 結kết 橫hoạnh/hoành 。 無vô 盡tận 者giả 。 謂vị 非phi 有hữu 盡tận 之chi 無vô 盡tận 。 乃nãi 離ly 四tứ 句cú 絕tuyệt 百bách 非phi 之chi 無vô 盡tận 。 無vô 量lượng 亦diệc 然nhiên 。 明minh 性tánh 量lượng 竟cánh 。

○# 三Tam 明Minh 性tánh 具cụ 又hựu 三tam 。 初sơ 明minh 假giả 名danh 。 二nhị 明minh 正chánh 報báo 。 三Tam 明Minh 依y 報báo ○# 今kim 初sơ 。 而nhi 言ngôn 假giả 名danh 者giả 。 乃nãi 十thập 法Pháp 界Giới 。 各các 各các 名danh 字tự 。 謂vị 此thử 名danh 字tự 。 依y 正chánh 報báo 實thật 法pháp 而nhi 立lập 。 謂vị 佛Phật 名danh 字tự 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 名danh 字tự 。 對đối 實thật 法pháp 而nhi 言ngôn 。 故cố 曰viết 假giả 名danh 也dã 。

云vân 何hà 性tánh 具cụ 。 謂vị 此thử 心tâm 性tánh 。 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 。 謂vị 佛Phật 法Pháp 界giới 。 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 界Giới 。 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 界giới 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 界giới 。 天thiên 法Pháp 界Giới 。 修tu 羅la 法Pháp 界Giới 。 人nhân 法Pháp 界Giới 。 畜súc 生sanh 法Pháp 界Giới 。 餓ngạ 鬼quỷ 法Pháp 界Giới 。 地địa 獄ngục 法Pháp 界Giới 。 此thử 是thị 假giả 名danh 。

釋thích 此thử 假giả 名danh 又hựu 二nhị 。 初sơ 略lược 釋thích 假giả 名danh 。 二nhị 略lược 明minh 法Pháp 界Giới 。 謂vị 此thử 心tâm 性tánh 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 者giả 。 謂vị 具cụ 假giả 名danh 。 實thật 法pháp 。 依y 報báo 。 三tam 千thiên 法pháp 也dã 。 梵Phạm 云vân 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 者giả 。 謂vị 自tự 覺giác 。 覺giác 他tha 。 覺giác 滿mãn 。 自tự 覺giác 異dị 凡phàm 夫phu 。 覺giác 他tha 異dị 二Nhị 乘Thừa 。 覺giác 滿mãn 異dị 菩Bồ 薩Tát 。 佛Phật 則tắc 三tam 覺giác 圓viên 。 萬vạn 德đức 備bị 。 故cố 名danh 覺giác 者giả 。 梵Phạm 云vân 菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 。 此thử 云vân 覺giác 有hữu 情tình 。 約ước 自tự 行hành 。 則tắc 雖tuy 然nhiên 覺giác 悟ngộ 。 而nhi 情tình 念niệm 未vị 盡tận 。 故cố 曰viết 覺giác 有hữu 情tình 。 約ước 化hóa 他tha 。 則tắc 為vi 覺giác 悟ngộ 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 也dã 。 梵Phạm 云vân 辟Bích 支Chi 迦ca 羅la 。 此thử 翻phiên 緣Duyên 覺Giác 。 而nhi 有hữu 二nhị 種chủng 。 若nhược 出xuất 有hữu 佛Phật 世thế 。 修tu 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 觀quán 悟ngộ 道đạo 。 名danh 緣Duyên 覺Giác 。 若nhược 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 。 無vô 師sư 自tự 悟ngộ 。 則tắc 名danh 獨Độc 覺Giác 。 聲Thanh 聞Văn 者giả 。 大Đại 乘Thừa 則tắc 以dĩ 佛Phật 道Đạo 聲thanh 。 令linh 一nhất 切thiết 聞văn 。 故cố 曰viết 聲Thanh 聞Văn 。 小Tiểu 乘Thừa 則tắc 聞văn 佛Phật 四Tứ 諦Đế 音âm 聲thanh 而nhi 悟ngộ 道đạo 。 故cố 曰viết 聲Thanh 聞Văn 。 梵Phạm 云vân 提đề 婆bà 。 此thử 云vân 天thiên 。 天thiên 者giả 。 天thiên 然nhiên 。 為vi 常thường 受thọ 天thiên 然nhiên 之chi 樂lạc 。 故cố 云vân 天thiên 。 此thử 攝nhiếp 六lục 欲dục 。 四tứ 禪thiền 。 四tứ 空không 。 梵Phạm 云vân 阿a 修tu 羅la 。 此thử 云vân 無vô 端đoan 正chánh 。 男nam 醜xú 女nữ 美mỹ 。 又hựu 翻phiên 非phi 天thiên 。 謂vị 似tự 天thiên 而nhi 非phi 天thiên 也dã 。 而nhi 有hữu 天thiên 人nhân 鬼quỷ 畜súc 四tứ 類loại 。 梵Phạm 云vân 摩ma 㝹nậu 舍xá 喃nẩm 。 此thử 云vân 人nhân 。 人nhân 者giả 。 忍nhẫn 也dã 。 謂vị 能năng 安an 忍nhẫn 違vi 順thuận 也dã 。 此thử 該cai 四tứ 洲châu 。 梵Phạm 云vân 底để 栗lật 車xa 。 此thử 云vân 畜súc 生sanh 。 此thử 該cai 水thủy 陸lục 空không 三tam 種chủng 。 梵Phạm 云vân 閃thiểm 多đa 。 此thử 云vân 鬼quỷ 。 謂vị 有hữu 財tài 。 少thiểu 財tài 。 無vô 財tài 等đẳng 。 梵Phạm 云vân 泥nê 犂lê 耶da 。 此thử 云vân 無vô 有hữu 。 謂vị 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 苦khổ 。 地địa 獄ngục 。 乃nãi 此thử 方phương 約ước 義nghĩa 立lập 名danh 。 謂vị 地địa 下hạ 之chi 獄ngục 。 故cố 名danh 地địa 獄ngục 。 此thử 分phần/phân 大đại 小tiểu 寒hàn 熱nhiệt 等đẳng 不bất 同đồng 。 此thử 略lược 釋thích 假giả 名danh 。 二nhị 釋thích 法Pháp 界Giới 有hữu 三tam 義nghĩa 。 謂vị 十thập 數số 是thị 能năng 依y 。 法Pháp 界Giới 是thị 所sở 依y 。 能năng 所sở 合hợp 稱xưng 。 故cố 言ngôn 十thập 法Pháp 界Giới 。 又hựu 此thử 十thập 法Pháp 界Giới 。 各các 各các 因nhân 。 各các 各các 果quả 。 不bất 相tương 混hỗn 濫lạm 。 故cố 言ngôn 十thập 法Pháp 界Giới 。 又hựu 此thử 十thập 法pháp 。 一nhất 一nhất 當đương 體thể 是thị 法Pháp 界Giới 。 故cố 言ngôn 十thập 法Pháp 界Giới 。 釋thích 假giả 名danh 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 正chánh 報báo 。

復phục 有hữu 正chánh 報báo 。 謂vị 佛Phật 五ngũ 陰ấm 。 菩Bồ 薩Tát 五ngũ 陰ấm 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 五ngũ 陰ấm 。 此thử 是thị 實thật 法pháp 。

正chánh 報báo 者giả 。 謂vị 無vô 明minh 為vi 因nhân 。 業nghiệp 為vi 緣duyên 。 所sở 感cảm 名danh 色sắc 。 即tức 指chỉ 此thử 名danh 色sắc 乃nãi 正chánh 感cảm 之chi 報báo 。 故cố 曰viết 正chánh 報báo 。 言ngôn 名danh 色sắc 者giả 。 謂vị 第đệ 八bát 識thức 投đầu 胎thai 時thời 。 識thức 心tâm 無vô 相tướng 。 但đãn 有hữu 其kỳ 名danh 。 故cố 曰viết 名danh 。 父phụ 精tinh 母mẫu 血huyết 。 有hữu 質chất 之chi 法pháp 。 故cố 曰viết 色sắc 。 五ngũ 陰ấm 者giả 。 開khai 名danh 色sắc 二nhị 法pháp 而nhi 為vi 五ngũ 。 開khai 名danh 。 為vi 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 四tứ 陰ấm 。 色sắc 。 即tức 色sắc 陰ấm 。 陰ấm 者giả 。 陰ấm 蓋cái 義nghĩa 。 蓋cái 覆phú 法Pháp 身thân 故cố 。 又hựu 名danh 五ngũ 蘊uẩn 。 蘊uẩn 者giả 。 積tích 聚tụ 義nghĩa 。 積tích 聚tụ 生sanh 死tử 故cố 。 佛Phật 五ngũ 陰ấm 者giả 。 非phi 漏lậu 非phi 無vô 漏lậu 法pháp 性tánh 五ngũ 陰ấm 。 謂vị 真chân 善thiện 妙diệu 色sắc 。 第đệ 一nhất 正chánh 受thọ 。 無vô 上thượng 妙diệu 慧tuệ 。 真chân 性tánh 解giải 脫thoát 。 一nhất 切thiết 智trí 見kiến 。 菩Bồ 薩Tát 五ngũ 陰ấm 者giả 。 謂vị 亦diệc 有hữu 漏lậu 亦diệc 無vô 漏lậu 五ngũ 陰ấm 。 淨tịnh 不bất 淨tịnh 色sắc 。 樂nhạo/nhạc/lạc 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 我ngã 無vô 我ngã 想tưởng 行hành 。 常thường 無vô 常thường 識thức 。 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 。 無vô 漏lậu 五ngũ 陰ấm 。 謂vị 戒giới 。 定định 。 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 人nhân 天thiên 。 善thiện 有hữu 漏lậu 五ngũ 陰ấm 。 四tứ 惡ác 趣thú 。 惡ác 有hữu 漏lậu 五ngũ 陰ấm 。 此thử 是thị 實thật 法pháp 者giả 。 對đối 假giả 名danh 而nhi 言ngôn 也dã 。 正chánh 報báo 竟cánh 。

○# 三Tam 明Minh 依y 報báo 。

復phục 有hữu 依y 報báo 。 謂vị 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 。 菩Bồ 薩Tát 國quốc 土độ 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 國quốc 土độ 。

依y 報báo 者giả 。 乃nãi 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 所sở 依y 住trụ 故cố 。 又hựu 依y 正chánh 報báo 所sở 感cảm 故cố 。 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 者giả 。 謂vị 佛Phật 所sở 依y 常thường 寂tịch 光quang 淨tịnh 土độ 。 菩Bồ 薩Tát 國quốc 土độ 分phần/phân 三tam 。 若nhược 圓viên 別biệt 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 明minh 破phá 者giả 。 居cư 實thật 報báo 國quốc 土độ 。 亦diệc 分phần/phân 入nhập 寂tịch 光quang 國quốc 土độ 。 若nhược 見kiến 思tư 盡tận 者giả 。 依y 方phương 便tiện 國quốc 土độ 。 若nhược 未vị 盡tận 者giả 。 依y 人nhân 天thiên 住trụ 。 通thông 菩Bồ 薩Tát 惑hoặc 盡tận 者giả 。 依y 方phương 便tiện 國quốc 土độ 。 未vị 盡tận 者giả 。 依y 人nhân 天thiên 住trụ 。 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 。 依y 人nhân 天thiên 住trụ 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 惑hoặc 盡tận 者giả 。 依y 方phương 便tiện 住trụ 。 未vị 盡tận 者giả 。 依y 人nhân 天thiên 住trụ 。 天thiên 依y 宮cung 殿điện 住trụ 。 人nhân 依y 地địa 住trụ 。 修tu 羅la 依y 海hải 底để 海hải 畔bạn 住trụ 。 畜súc 生sanh 依y 地địa 水thủy 空không 住trụ 。 鬼quỷ 依y 糞phẩn 穢uế 火hỏa 住trụ 。 八bát 寒hàn 八bát 熱nhiệt 。 乃nãi 地địa 獄ngục 國quốc 土độ 。 此thử 上thượng 十thập 界giới 。 界giới 各các 具cụ 十thập 共cộng 。 成thành 百bách 界giới 。 又hựu 各các 具cụ 十thập 如như 是thị 。 共cộng 成thành 千thiên 如như 是thị 。

復phục 有hữu 假giả 名danh 一nhất 千thiên 。 正chánh 報báo 一nhất 千thiên 。 依y 報báo 一nhất 千thiên 。 共cộng 成thành 三tam 千thiên 。 又hựu 理lý 具cụ 三tam 千thiên 。 事sự 造tạo 三tam 千thiên 。 兩lưỡng 重trọng/trùng 三tam 千thiên 。 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 。 故cố 曰viết 性tánh 具cụ 也dã 。 明minh 性tánh 具cụ 竟cánh 。 已dĩ 上thượng 分phân 別biệt 三tam 德đức 竟cánh 。

○# 二nhị 融dung 會hội 三tam 德đức 。

令linh 易dị 解giải 故cố 。 作tác 此thử 三tam 種chủng 分phân 別biệt 。 得đắc 意ý 為vi 言ngôn 。 即tức 性tánh 具cụ 是thị 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 性tánh 體thể 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 即tức 性tánh 具cụ 十thập 界giới 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 性tánh 體thể 堅kiên 凝ngưng 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 性tánh 具cụ 十thập 界giới 亦diệc 然nhiên 。 性tánh 量lượng 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。 無vô 量lượng 無vô 量lượng 。 性tánh 具cụ 十thập 界giới 亦diệc 然nhiên 。 正chánh 報báo 五ngũ 陰ấm 。 同đồng 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 清thanh 淨tịnh 周chu 遍biến 。 依y 報báo 國quốc 土độ 亦diệc 然nhiên 。

融dung 者giả 。 和hòa 也dã 。 謂vị 和hòa 會hội 三tam 德đức 也dã 。 釋thích 此thử 又hựu 二nhị 。 初sơ 會hội 假giả 名danh 。 二nhị 例lệ 依y 正chánh 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 總tổng 。 次thứ 別biệt 。 令linh 易dị 解giải 故cố 。 作tác 此thử 三tam 種chủng 分phân 別biệt 。 得đắc 意ý 為vi 言ngôn 。 即tức 性tánh 具cụ 是thị 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 此thử 乃nãi 總tổng 融dung 會hội 也dã 。 下hạ 乃nãi 別biệt 會hội 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 融dung 會hội 體thể 具cụ 。 次thứ 融dung 會hội 量lượng 具cụ 。 文văn 云vân 。 性tánh 體thể 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 即tức 性tánh 具cụ 十thập 界giới 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 者giả 。 此thử 顯hiển 現hiện 前tiền 事sự 法Pháp 界Giới 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 香hương 一nhất 華hoa 。 乃nãi 至chí 一nhất 微vi 塵trần 一nhất 芥giới 子tử 。 皆giai 是thị 性tánh 體thể 。 皆giai 離ly 四tứ 句cú 。 皆giai 絕tuyệt 百bách 非phi 也dã 。 性tánh 體thể 堅kiên 凝ngưng 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 性tánh 具cụ 十thập 界giới 亦diệc 然nhiên 者giả 。 乃nãi 顯hiển 隨tùy 拈niêm 。 一nhất 香hương 一nhất 華hoa 。 乃nãi 至chí 微vi 塵trần 芥giới 子tử 。 皆giai 是thị 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 四tứ 德đức 也dã 。 此thử 乃nãi 融dung 會hội 體thể 具cụ 。 下hạ 融dung 會hội 量lượng 具cụ 。 性tánh 量lượng 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。 無vô 量lượng 無vô 量lượng 。 性tánh 具cụ 十thập 界giới 亦diệc 然nhiên 者giả 。 乃nãi 隨tùy 拈niêm 一nhất 香hương 一nhất 華hoa 。 皆giai 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 量lượng 也dã 。 此thử 足túc 顯hiển 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。 此thử 融dung 會hội 假giả 名danh 竟cánh 。 下hạ 例lệ 明minh 依y 正chánh 也dã 。 正chánh 報báo 五ngũ 陰ấm 。 同đồng 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 清thanh 淨tịnh 周chu 遍biến 。 此thử 乃nãi 例lệ 明minh 正chánh 報báo 也dã 。 謂vị 十thập 界giới 正chánh 報báo 五ngũ 陰ấm 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 。 極cực 惡ác 五ngũ 陰ấm 。 亦diệc 是thị 性tánh 體thể 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 亦diệc 是thị 性tánh 量lượng 之chi 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 量lượng 也dã 。 依y 報báo 國quốc 土độ 亦diệc 然nhiên 者giả 。 例lệ 明minh 依y 報báo 也dã 。 謂vị 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 。 極cực 惡ác 依y 報báo 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 皆giai 是thị 性tánh 體thể 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 清thanh 淨tịnh 無vô 染nhiễm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 亦diệc 是thị 性tánh 量lượng 之chi 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 量lượng 也dã 。 故cố 偈kệ 云vân 。 依y 正chánh 本bổn 融dung 通thông 。 生sanh 佛Phật 非phi 殊thù 致trí 也dã 。 此thử 融dung 會hội 三tam 德đức 竟cánh 。

○# 三tam 會hội 同đồng 三tam 諦đế 。

此thử 之chi 三tam 法pháp 。 亦diệc 名danh 三tam 諦đế 。 性tánh 體thể 即tức 中trung 諦đế 。 性tánh 量lượng 即tức 真Chân 諦Đế 。 性tánh 具cụ 即tức 俗tục 諦đế 。

諦đế 者giả 。 謂vị 自tự 性tánh 不bất 虗hư 。 故cố 稱xưng 為vi 諦đế 。 又hựu 見kiến 此thử 三tam 諦đế 。 得đắc 不bất 顛điên 倒đảo 覺giác 。 故cố 稱xưng 為vi 諦đế 。 又hựu 能năng 以dĩ 此thử 示thị 於ư 他tha 。 故cố 稱xưng 為vi 諦đế 。 中trung 諦đế 者giả 。 統thống 一nhất 切thiết 法pháp 之chi 謂vị 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 也dã 。 真Chân 諦Đế 者giả 。 泯mẫn 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 也dã 。 俗tục 諦đế 者giả 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 一nhất 切thiết 俱câu 即tức 也dã 。 會hội 同đồng 三tam 諦đế 竟cánh 。

○# 四tứ 引dẫn 經kinh 證chứng 明minh 又hựu 二nhị 。 初sơ 引dẫn 三tam 藏tạng 文văn 證chứng 。 二nhị 引dẫn 七thất 大đại 文văn 證chứng 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 引dẫn 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 二nhị 引dẫn 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 三tam 引dẫn 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng ○# 今kim 初sơ 。

故cố 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 圓viên 心tâm 。 非phi 心tâm 。 非phi 空không 。 非phi 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 非phi 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 非phi 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 非phi 眼nhãn 界giới 。 乃nãi 至chí 非phi 意ý 識thức 界giới 。 非phi 無vô 明minh 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 。 非phi 無vô 明minh 盡tận 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 非phi 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 非phi 智trí 。 非phi 得đắc 。 非phi 檀đàn 那na 。 乃nãi 至chí 非phi 般bát 剌lạt 若nhược 。 非phi 怛đát 答đáp 阿a 羯yết 。 非phi 阿A 羅La 訶Ha 。 非phi 三tam 藐miệu 三tam 菩bồ 。 非phi 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 此thử 即tức 性tánh 量lượng 無vô 相tướng 。 是thị 為vi 真Chân 諦Đế 。

大đại 佛Phật 頂đảnh 文văn 句cú 云vân 。 此thử 正chánh 顯hiển 心tâm 性tánh 。 正chánh 隨tùy 緣duyên 而nhi 成thành 十thập 界giới 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 。 而nhi 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 中trung 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 皆giai 即tức 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 。 無vô 盡tận 無vô 量lượng 之chi 圓viên 融dung 大đại 真Chân 諦Đế 也dã 。 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 者giả 。 即tức 藏tạng 性tánh 如như 實thật 空không 義nghĩa 。 正chánh 隨tùy 緣duyên 而nhi 常thường 不bất 變biến 也dã 。 言ngôn 如Như 來Lai 藏tạng 妙diệu 明minh 圓viên 心tâm 者giả 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 名danh 為vi 如như 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 名danh 曰viết 來lai 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 名danh 曰viết 藏tạng 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 故cố 曰viết 妙diệu 。 性tánh 自tự 靈linh 知tri 故cố 曰viết 明minh 。 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 故cố 曰viết 圓viên 。 重trọng/trùng 在tại 圓viên 字tự 。 為vi 顯hiển 性tánh 量lượng 。 然nhiên 此thử 三tam 諦đế 。 有hữu 橫hoạnh/hoành 有hữu 豎thụ 。 豎thụ 。 則tắc 即tức 橫hoạnh/hoành 論luận 豎thụ 。 橫hoạnh/hoành 。 則tắc 即tức 豎thụ 論luận 橫hoạnh/hoành 。 今kim 云vân 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 。 乃nãi 即tức 豎thụ 論luận 橫hoạnh/hoành 也dã 。 首thủ 言ngôn 非phi 心tâm 者giả 。 即tức 指chỉ 心tâm 法pháp 。 次thứ 非phi 空không 。 乃nãi 至chí 非phi 般bát 剌lạt 若nhược 。 指chỉ 眾chúng 生sanh 法pháp 。 次thứ 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 即tức 指chỉ 佛Phật 法Pháp 。 意ý 顯hiển 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 約ước 真Chân 諦Đế 而nhi 論luận 。 故cố 曰viết 一nhất 非phi 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 也dã 。 若nhược 即tức 橫hoạnh/hoành 論luận 豎thụ 。 豎thụ 中trung 亦diệc 具cụ 三tam 諦đế 。 眾chúng 生sanh 法pháp 中trung 。 非phi 空không 。 至chí 非phi 意ý 識thức 界giới 。 是thị 六lục 凡phàm 法pháp 。 屬thuộc 俗tục 諦đế 。 非phi 無vô 明minh 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 。 非phi 無vô 明minh 盡tận 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 是thị 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 。 非phi 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 非phi 智trí 非phi 得đắc 。 乃nãi 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 此thử 二nhị 屬thuộc 真Chân 諦Đế 。 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 中trung 。 非phi 無vô 明minh 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 。 乃nãi 流lưu 轉chuyển 門môn 。 非phi 無vô 明minh 盡tận 。 乃nãi 至chí 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 乃nãi 還hoàn 滅diệt 門môn 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 乃nãi 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 。 非phi 智trí 非phi 得đắc 。 乃nãi 聲Thanh 聞Văn 之chi 果quả 。 非phi 檀đàn 那na 。 乃nãi 至chí 非phi 般bát 剌lạt 若nhược 。 及cập 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 非phi 怛đát 答đáp 阿a 羯yết 。 至chí 非phi 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 乃nãi 佛Phật 法Pháp 。 此thử 二nhị 屬thuộc 中trung 諦đế 。 梵Phạm 云vân 怛đát 答đáp 阿a 羯yết 。 此thử 云vân 如Như 來Lai 。 阿a 羅la 訶ha 。 此thử 云vân 無vô 生sanh 。 三tam 藐miệu 三tam 菩bồ 。 此thử 云vân 正chánh 徧biến 知tri 。 今kim 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 。 所sở 謂vị 一nhất 空không 一nhất 切thiết 空không 。 假giả 中trung 皆giai 空không 。 不bất 思tư 議nghị 大đại 真Chân 諦Đế 也dã 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 竟cánh 。

○# 二nhị 引dẫn 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。

而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 即tức 心tâm 。 即tức 空không 。 即tức 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 即tức 六lục 凡phàm 。 即tức 二Nhị 乘Thừa 。 乃nãi 至chí 即tức 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 此thử 即tức 性tánh 具cụ 十thập 界giới 。 是thị 為vi 俗tục 諦đế 。

此thử 文văn 略lược 。 若nhược 約ước 全toàn 文văn 云vân 。 以dĩ 是thị 俱câu 非phi 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 即tức 心tâm 即tức 空không 等đẳng 也dã 。 以dĩ 是thị 俱câu 非phi 。 世thế 出xuất 世thế 者giả 。 結kết 上thượng 起khởi 下hạ 。 非phi 六lục 凡phàm 。 故cố 非phi 世thế 。 非phi 四tứ 聖thánh 。 故cố 非phi 出xuất 世thế 。 由do 其kỳ 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 。 所sở 以dĩ 一nhất 切thiết 俱câu 即tức 。 即tức 者giả 。 是thị 也dã 。 此thử 顯hiển 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 三tam 千thiên 實thật 相tướng 。 是thị 圓viên 融dung 俗tục 諦đế 。 一nhất 切thiết 俱câu 即tức 。 即tức 藏tạng 性tánh 如như 實thật 不bất 空không 義nghĩa 。 正chánh 隨tùy 緣duyên 而nhi 常thường 不bất 變biến 也dã 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 重trọng/trùng 一nhất 妙diệu 字tự 。 為vi 顯hiển 性tánh 具cụ 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 一nhất 即tức 。 一nhất 切thiết 俱câu 即tức 。 又hựu 三tam 諦đế 俱câu 即tức 。 所sở 謂vị 一nhất 假giả 一nhất 切thiết 假giả 。 空không 中trung 皆giai 假giả 。 不bất 思tư 議nghị 大đại 俗tục 諦đế 也dã 。 不bất 空không 藏tạng 竟cánh 。

○# 三tam 引dẫn 空không 。 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。

而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 此thử 即tức 性tánh 體thể 統thống 攝nhiếp 。 是thị 為vi 中trung 諦đế 。

文văn 云vân 。 以dĩ 是thị 俱câu 即tức 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 等đẳng 。 以dĩ 是thị 俱câu 即tức 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 者giả 。 結kết 上thượng 起khởi 下hạ 。 由do 其kỳ 俱câu 非phi 。 而nhi 又hựu 俱câu 即tức 。 所sở 以dĩ 即tức 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 此thử 顯hiển 十thập 界giới 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 無vô 不bất 皆giai 是thị 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 圓viên 融dung 中trung 諦đế 。 一nhất 切thiết 雙song 遮già 雙song 照chiếu 。 即tức 藏tạng 性tánh 遮già 照chiếu 同đồng 時thời 義nghĩa 。 正chánh 隨tùy 緣duyên 而nhi 常thường 不bất 變biến 也dã 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 重trọng/trùng 一nhất 元nguyên 字tự 。 為vi 顯hiển 性tánh 體thể 統thống 攝nhiếp 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 乃nãi 雙song 遮già 上thượng 文văn 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 乃nãi 雙song 照chiếu 上thượng 文văn 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 一nhất 遮già 照chiếu 。 一nhất 切thiết 遮già 照chiếu 。 又hựu 三tam 諦đế 俱câu 遮già 俱câu 照chiếu 。 即tức 所sở 謂vị 一nhất 中trung 一nhất 切thiết 中trung 。 空không 假giả 俱câu 中trung 。 不bất 思tư 議nghị 大đại 中trung 諦đế 也dã 。 引dẫn 三tam 藏tạng 文văn 證chứng 竟cánh 。

○# 二nhị 引dẫn 七thất 大đại 文văn 證chứng 。

又hựu 云vân 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 見kiến 識thức 。 莫mạc 不bất 如như 是thị 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 見kiến 識thức 。 即tức 性tánh 具cụ 也dã 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 性tánh 體thể 也dã 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 性tánh 量lượng 也dã 。 又hựu 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 即tức 依y 報báo 國quốc 土độ 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 也dã 。 見kiến 識thức 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 即tức 正chánh 報báo 五ngũ 陰ấm 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 也dã 。

此thử 中trung 文văn 分phần/phân 二nhị 節tiết 。 又hựu 云vân 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 至chí 莫mạc 不bất 如như 是thị 。 乃nãi 引dẫn 經kinh 文văn 。 下hạ 乃nãi 釋thích 義nghĩa 證chứng 成thành 。 經kinh 中trung 地địa 大đại 則tắc 曰viết 。 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 空không 大đại 則tắc 曰viết 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 覺giác 。 見kiến 大đại 則tắc 曰viết 。 性tánh 見kiến 覺giác 明minh 。 覺giác 精tinh 明minh 見kiến 。 總tổng 攝nhiếp 聞văn 覺giác 知tri 。 識thức 大đại 則tắc 曰viết 。 性tánh 識thức 明minh 知tri 。 覺giác 明minh 真chân 識thức 。 妙diệu 覺giác 湛trạm 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 文văn 雖tuy 少thiểu 差sai 。 不bất 出xuất 二nhị 諦đế 。 故cố 曰viết 莫mạc 不bất 如như 是thị 也dã 。 下hạ 乃nãi 釋thích 成thành 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 總tổng 。 次thứ 別biệt 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 見kiến 識thức 。 乃nãi 總tổng 十thập 法Pháp 界Giới 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 故cố 曰viết 性tánh 具cụ 也dã 。 七thất 大đại 各các 各các 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 故cố 為vi 性tánh 體thể 。 各các 各các 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 故cố 為vi 性tánh 量lượng 也dã 。 下hạ 乃nãi 別biệt 釋thích 。 謂vị 別biệt 其kỳ 依y 正chánh 各các 具cụ 三tam 諦đế 也dã 。 引dẫn 經kinh 證chứng 明minh 竟cánh 。 大đại 科khoa 徵trưng 釋thích 具cụ 德đức 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 徵trưng 釋thích 受thọ 名danh 。

云vân 何hà 受thọ 無vô 量lượng 名danh 。 舉cử 要yếu 言ngôn 之chi 。 此thử 之chi 心tâm 性tánh 。 或hoặc 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 或hoặc 名danh 真Chân 如Như 。 佛Phật 性tánh 。 或hoặc 名danh 庵am 摩ma 羅la 識thức 。 或hoặc 名danh 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 或hoặc 名danh 菩Bồ 提Đề 。 涅Niết 槃Bàn 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 性tánh 具cụ 十thập 界giới 五ngũ 陰ấm 國quốc 土độ 名danh 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 即tức 性tánh 具cụ 等đẳng 名danh 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 。 庵am 摩ma 羅la 識thức 。 即tức 性tánh 具cụ 等đẳng 名danh 。 庵am 摩ma 羅la 識thức 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 即tức 性tánh 具cụ 等đẳng 名danh 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 性tánh 具cụ 等đẳng 名danh 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。

文văn 分phần/phân 二nhị 段đoạn 。 初sơ 略lược 引dẫn 七thất 名danh 。 一nhất 法pháp 不bất 立lập 。 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 妄vọng 不bất 變biến 。 名danh 真Chân 如Như 。 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 名danh 佛Phật 性tánh 。 洞đỗng 照chiếu 萬vạn 法pháp 。 名danh 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 諸chư 佛Phật 所sở 得đắc 。 名danh 菩Bồ 提Đề 。 寂tịch 靜tĩnh 無vô 為vi 。 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 而nhi 無vô 染nhiễm 。 名danh 庵am 摩ma 羅la 識thức 。 此thử 云vân 清thanh 淨tịnh 識thức 。 二nhị 融dung 會hội 七thất 名danh 。 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 名danh 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 性tánh 具cụ 等đẳng 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 謂vị 性tánh 具cụ 十thập 界giới 依y 正chánh 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 皆giai 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 等đẳng 也dã 。 又hựu 既ký 論luận 十thập 界giới 。 必tất 分phần/phân 六lục 即tức 。 謂vị 理lý 即tức 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 下hạ 文văn 明minh 初sơ 後hậu 心tâm 也dã 。 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 等đẳng 準chuẩn 知tri 。 第đệ 二nhị 別biệt 釋thích 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 成thành 。

故cố 曰viết 。 一nhất 真chân 法pháp 性tánh 中trung 。 具cụ 足túc 十thập 法Pháp 界giới 。 依y 正chánh 本bổn 融dung 通thông 。 生sanh 佛Phật 非phi 殊thù 致trí 。

○# 大đại 科khoa 立lập 義nghĩa 竟cánh 。

○# 二nhị 防phòng 難nạn/nan 又hựu 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 雙song 開khai 二nhị 心tâm 。 二nhị 初sơ 後hậu 互hỗ 難nạn/nan ○# 今kim 初sơ 。

問vấn 曰viết 。 此thử 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 為vi 初sơ 心tâm 是thị 。 為vi 後hậu 心tâm 是thị 。

初sơ 心tâm 者giả 。 理lý 即tức 位vị 。 後hậu 心tâm 者giả 。 究cứu 竟cánh 位vị 。 言ngôn 六lục 即tức 者giả 。 六lục 明minh 事sự 相tướng 。 因nhân 果quả 無vô 差sai 。 即tức 顯hiển 理lý 性tánh 。 初sơ 後hậu 體thể 同đồng 。 無vô 機cơ 子tử 曰viết 。 癡si 禪thiền 任nhậm 性tánh 。 濫lạm 上thượng 聖thánh 以dĩ 矜căng 高cao 。 狂cuồng 慧tuệ 隨tùy 情tình 。 居cư 下hạ 凡phàm 而nhi 自tự 屈khuất 。 由do 是thị 天thiên 台thai 大đại 師sư 明minh 六lục 即tức 佛Phật 。 破phá 二nhị 種chủng 見kiến 。 揀giản 其kỳ 太thái 過quá 。 六lục 分phần 因nhân 果quả 之chi 事sự 殊thù 。 收thu 彼bỉ 不bất 收thu 。 即tức 顯hiển 聖thánh 凡phàm 之chi 理lý 等đẳng 。 六lục 即tức 頌tụng 曰viết 。 動động 靜tĩnh 理lý 全toàn 是thị 。 行hành 藏tạng 事sự 盡tận 非phi 。 冥minh 冥minh 隨tùy 物vật 去khứ 。 杳# 杳# 不bất 知tri 歸quy 。 此thử 頌tụng 理lý 即tức 佛Phật 也dã 。 方phương 聽thính 無vô 生sanh 曲khúc 。 始thỉ 聞văn 不bất 死tử 歌ca 。 今kim 知tri 當đương 體thể 是thị 。 翻phiên 恨hận 自tự 蹉sa 跎# 。 此thử 頌tụng 名danh 字tự 即tức 佛Phật 。 念niệm 念niệm 照chiếu 常thường 理lý 。 心tâm 心tâm 息tức 幻huyễn 塵trần 。 徧biến 觀quán 諸chư 法pháp 性tánh 。 無vô 假giả 亦diệc 無vô 真chân 。 此thử 頌tụng 觀quán 行hành 即tức 佛Phật 。 四tứ 住trụ 雖tuy 先tiên 落lạc 。 六lục 塵trần 未vị 盡tận 空không 。 眼nhãn 中trung 猶do 有hữu 翳ế 。 空không 裏lý 見kiến 華hoa 紅hồng 。 此thử 頌tụng 相tương 似tự 即tức 佛Phật 。 豁hoát 爾nhĩ 心tâm 開khai 悟ngộ 。 湛trạm 然nhiên 一nhất 切thiết 通thông 。 窮cùng 源nguyên 猶do 未vị 盡tận 。 尚thượng 見kiến 月nguyệt 朦# 朧# 。 此thử 頌tụng 分phần/phân 證chứng 即tức 佛Phật 。 從tùng 來lai 真chân 是thị 妄vọng 。 今kim 日nhật 妄vọng 皆giai 真chân 。 但đãn 復phục 本bổn 時thời 性tánh 。 更cánh 無vô 一nhất 法pháp 新tân 。 此thử 頌tụng 究cứu 竟cánh 即tức 佛Phật 。 今kim 雙song 開khai 二nhị 心tâm 。 乃nãi 以dĩ 事sự 難nạn/nan 理lý 也dã 。

○# 二nhị 初sơ 後hậu 互hỗ 難nạn/nan 。

若nhược 初sơ 心tâm 是thị 。 應ưng 無vô 七thất 名danh 。 若nhược 後hậu 心tâm 是thị 。 應ưng 無vô 九cửu 界giới 。 初sơ 後hậu 俱câu 墮đọa 。 立lập 義nghĩa 不bất 成thành 。

應ưng 無vô 七thất 名danh 者giả 。 不bất 達đạt 七thất 名danh 各các 具cụ 六lục 即tức 。 應ưng 無vô 九cửu 界giới 者giả 。 不bất 達đạt 佛Phật 證chứng 窮cùng 十thập 界giới 。

○# 二nhị 答đáp 又hựu 二nhị 。 初sơ 略lược 明minh 。 二nhị 詳tường 釋thích ○# 今kim 初sơ 。

答đáp 曰viết 。

此thử 正chánh 顯hiển 初sơ 心tâm 是thị 。 以dĩ 初sơ 心tâm 是thị 故cố 。 方phương 有hữu 後hậu 心tâm 是thị 。 以dĩ 後hậu 心tâm 是thị 故cố 。 方phương 顯hiển 初sơ 心tâm 是thị 。

言ngôn 初sơ 心tâm 後hậu 心tâm 者giả 。 有hữu 初sơ 。 有hữu 初sơ 初sơ 。 有hữu 後hậu 。 有hữu 後hậu 後hậu 。 初sơ 者giả 。 因nhân 也dã 。 初sơ 初sơ 者giả 。 因nhân 性tánh 也dã 。 後hậu 者giả 。 果quả 也dã 。 後hậu 後hậu 者giả 。 果quả 性tánh 也dã 。 若nhược 論luận 事sự 相tướng 。 則tắc 初sơ 後hậu 天thiên 淵uyên 。 若nhược 論luận 理lý 性tánh 。 則tắc 因nhân 果quả 一nhất 體thể 。 今kim 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 乃nãi 十thập 界giới 之chi 性tánh 。 故cố 初sơ 後hậu 俱câu 是thị 也dã 。

○# 二nhị 詳tường 釋thích 又hựu 三tam 。 初sơ 以dĩ 初sơ 證chứng 後hậu 非phi 無vô 九cửu 界giới 。 二nhị 聖thánh 凡phàm 六lục 即tức 辯biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。 三tam 以dĩ 後hậu 證chứng 初sơ 非phi 無vô 七thất 名danh ○# 今kim 初sơ 。

云vân 何hà 以dĩ 初sơ 心tâm 是thị 故cố 。 方phương 有hữu 後hậu 心tâm 是thị 。 如như 果quả 地địa 依y 正chánh 融dung 通thông 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 。 垂thùy 形hình 九cửu 界giới 。 方phương 便tiện 度độ 生sanh 。 悉tất 由do 證chứng 此thử 因nhân 心tâm 所sở 具cụ 。 故cố 曰viết 。 諸chư 佛Phật 果Quả 地địa 融dung 通thông 。 但đãn 證chứng 眾chúng 生sanh 理lý 本bổn 。 故cố 得đắc 稱xưng 性tánh 施thi 設thiết 。 無vô 謀mưu 而nhi 應ưng 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 何hà 異dị 小Tiểu 乘Thừa 外ngoại 道đạo 。 作tác 意ý 神thần 通thông 。

果quả 地địa 依y 正chánh 融dung 通thông 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 者giả 。 果quả 地địa 乃nãi 妙diệu 覺giác 果quả 。 謂vị 後hậu 心tâm 也dã 。 此thử 地địa 以dĩ 如như 如như 理lý 為vi 依y 報báo 。 如như 如như 智trí 為vi 正chánh 報báo 。 理lý 智trí 不bất 二nhị 。 故cố 依y 正chánh 融dung 通thông 。 身thân 土thổ/độ 一nhất 如như 。 故cố 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 也dã 。 垂thùy 形hình 九cửu 界giới 。 方phương 便tiện 度độ 生sanh 者giả 。 方phương 者giả 。 法pháp 也dã 。 便tiện 者giả 。 用dụng 也dã 。 謂vị 佛Phật 於ư 九cửu 法Pháp 界Giới 中trung 。 示thị 十thập 界giới 之chi 形hình 像tượng 。 又hựu 用dụng 四tứ 教giáo 十thập 六lục 門môn 。 六lục 十thập 四tứ 悉tất 檀đàn 方phương 便tiện 。 引dẫn 九cửu 界giới 眾chúng 生sanh 同đồng 證chứng 理lý 性tánh 也dã 。 悉tất 由do 證chứng 此thử 因nhân 心tâm 所sở 具cụ 者giả 。 乃nãi 證chứng 窮cùng 十thập 界giới 因nhân 心tâm 所sở 具cụ 三tam 諦đế 之chi 理lý 。 證chứng 真Chân 諦Đế 而nhi 得đắc 般Bát 若Nhã 之chi 相tướng 。 證chứng 俗tục 諦đế 而nhi 得đắc 解giải 脫thoát 之chi 用dụng 。 證chứng 中trung 諦đế 而nhi 得đắc 法Pháp 身thân 之chi 體thể 。 故cố 荊kinh 溪khê 大đại 師sư 云vân 。 諸chư 佛Phật 果Quả 地địa 融dung 通thông 。 但đãn 證chứng 眾chúng 生sanh 理lý 本bổn 也dã 。 稱xưng 性tánh 施thi 設thiết 。 無vô 謀mưu 而nhi 應ưng 者giả 。 稱xưng 真Chân 諦Đế 性tánh 。 施thi 設thiết 藏tạng 通thông 二nhị 教giáo 。 稱xưng 俗tục 諦đế 性tánh 。 施thi 設thiết 別biệt 教giáo 。 稱xưng 中trung 諦đế 性tánh 。 施thi 設thiết 圓viên 教giáo 。 或hoặc 頓đốn 施thí 。 或hoặc 漸tiệm 施thí 。 或hoặc 秘bí 密mật 施thí 。 或hoặc 不bất 定định 施thí 。 曲khúc 盡tận 其kỳ 宜nghi 。 無vô 方phương 不bất 可khả 。 皆giai 是thị 無vô 心tâm 而nhi 應ưng 物vật 。 故cố 曰viết 無vô 謀mưu 而nhi 應ưng 也dã 。 作tác 意ý 神thần 通thông 者giả 。 謂vị 起khởi 心tâm 作tác 意ý 始thỉ 有hữu 通thông 也dã 。 通thông 有hữu 六lục 種chủng 。 謂vị 天thiên 眼nhãn 。 天thiên 耳nhĩ 。 宿túc 命mạng 。 他tha 心tâm 。 神thần 足túc 。 漏lậu 盡tận 。 此thử 六Lục 通Thông 。 又hựu 有hữu 修tu 得đắc 報báo 得đắc 。 鬼quỷ 天thiên 報báo 得đắc 五ngũ 通thông 。 外ngoại 道đạo 因nhân 根căn 本bổn 禪thiền 。 發phát 得đắc 五ngũ 通thông 。 三tam 乘thừa 依y 八bát 背bối/bội 捨xả 。 八bát 勝thắng 處xứ 等đẳng 。 修tu 得đắc 五ngũ 通thông 。 證chứng 果Quả 時thời 得đắc 漏lậu 盡tận 通thông 。 圓viên 教giáo 依y 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 諸chư 根căn 通thông 利lợi 。 智trí 慧tuệ 明minh 了liễu 。 即tức 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。 乃nãi 中trung 道đạo 之chi 通thông 。 今kim 無vô 謀mưu 而nhi 應ưng 。 即tức 中trung 道đạo 之chi 通thông 。 不bất 須tu 作tác 意ý 。 任nhậm 運vận 成thành 就tựu 故cố 。 亦diệc 名danh 無vô 記ký 化hóa 化hóa 禪thiền 。 以dĩ 初sơ 證chứng 後hậu 竟cánh 。

○# 二nhị 聖thánh 凡phàm 六lục 即tức 辨biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。

故cố 法pháp 智trí 大đại 師sư 曰viết 。 六lục 即tức 之chi 義nghĩa 。 不bất 專chuyên 在tại 佛Phật 。 一nhất 切thiết 假giả 。 實thật 。 三tam 乘thừa 人nhân 天thiên 。 下hạ 至chí 蛣# 蜣khương 。 地địa 獄ngục 色sắc 心tâm 。 皆giai 須tu 六lục 即tức 。 辯biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。 所sở 謂vị 理lý 蛣# 蜣khương 。 名danh 字tự 蛣# 蜣khương 。 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 蛣# 蜣khương 。 以dĩ 論luận 十thập 界giới 皆giai 理lý 性tánh 故cố 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 一nhất 不bất 可khả 改cải 。 故cố 名danh 字tự 去khứ 。 不bất 唯duy 顯hiển 佛Phật 。 九cửu 亦diệc 同đồng 彰chương 。 至chí 於ư 果quả 成thành 。 十thập 皆giai 究cứu 竟cánh 。

妙diệu 宗tông 云vân 。 六lục 種chủng 即tức 名danh 。 皆giai 事sự 。 理lý 。 體thể 不bất 二nhị 義nghĩa 。 而nhi 事sự 有hữu 逆nghịch 順thuận 。 名danh 字tự 等đẳng 五ngũ 。 順thuận 修tu 事sự 。 唯duy 理lý 即tức 一nhất 。 純thuần 逆nghịch 修tu 事sự 。 此thử 逆nghịch 順thuận 事sự 。 與dữ 本bổn 覺giác 理lý 。 體thể 皆giai 不bất 二nhị 。 體thể 既ký 不bất 二nhị 。 其kỳ 逆nghịch 順thuận 名danh 。 自tự 何hà 而nhi 立lập 。 以dĩ 知tri 不bất 二nhị 。 事sự 皆giai 合hợp 理lý 。 名danh 之chi 為vi 順thuận 。 其kỳ 不bất 知tri 者giả 。 事sự 皆giai 違vi 理lý 。 故cố 名danh 為vi 逆nghịch 。 名danh 字tự 等đẳng 五ngũ 。 皆giai 知tri 皆giai 順thuận 。 若nhược 初sơ 理lý 即tức 。 唯duy 迷mê 唯duy 逆nghịch 。 而nhi 迷mê 逆nghịch 事sự 。 與dữ 其kỳ 覺giác 理lý 。 未vị 始thỉ 暫tạm 乖quai 。 故cố 名danh 即tức 佛Phật 。 以dĩ 全toàn 體thể 是thị 故cố 。 免miễn 於ư 退thoái 屈khuất 。 六lục 分phần 別biệt 故cố 。 免miễn 於ư 上thượng 慢mạn 。 六lục 不bất 離ly 即tức 。 即tức 不bất 離ly 六lục 。 六lục 即tức 義nghĩa 成thành 。 圓viên 位vị 可khả 辯biện 。 又hựu 六lục 即tức 辯biện 位vị 。 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 若nhược 權quyền 論luận 者giả 。 前tiền 三tam 教giáo 亦diệc 論luận 六lục 即tức 。 乃nãi 至chí 四tứ 惡ác 趣thú 。 以dĩ 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 亦diệc 可khả 辯biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。 雖tuy 具cụ 六lục 即tức 。 乃nãi 權quyền 論luận 耳nhĩ 。 又hựu 不bất 能năng 言ngôn 六lục 即tức 佛Phật 也dã 。 若nhược 據cứ 實thật 而nhi 判phán 者giả 。 若nhược 知tri 實thật 理lý 者giả 。 攝nhiếp 入nhập 名danh 字tự 位vị 中trung 。 其kỳ 未vị 知tri 者giả 。 盡tận 在tại 理lý 即tức 位vị 中trung 。 故cố 妙diệu 宗tông 云vân 。 未vị 得đắc 圓viên 聞văn 。 齊tề 別biệt 內nội 凡phàm 。 尚thượng 屬thuộc 理lý 即tức 。 以dĩ 七thất 方phương 便tiện 。 未vị 解giải 妙diệu 名danh 。 豈khởi 知tri 即tức 佛Phật 。 此thử 中trung 判phán 位vị 。 唯duy 約ước 圓viên 判phán 也dã 。 蛣# 蜣khương 者giả 。 蜣khương 螂lang 蟲trùng 也dã 。 理lý 蛣# 蜣khương 等đẳng 者giả 。 以dĩ 劣liệt 例lệ 勝thắng 也dã 。 謂vị 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 。 一nhất 色sắc 一nhất 心tâm 。 尚thượng 論luận 六lục 即tức 。 何hà 況huống 佛Phật 也dã 。 以dĩ 論luận 十thập 界giới 皆giai 理lý 性tánh 故cố 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 一nhất 不bất 可khả 改cải 者giả 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 地địa 獄ngục 色sắc 心tâm 。 乃nãi 至chí 蛣# 蜣khương 。 皆giai 以dĩ 六lục 即tức 辯biện 其kỳ 初sơ 後hậu 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 論luận 十thập 法Pháp 界Giới 。 當đương 體thể 全toàn 是thị 本bổn 覺giác 理lý 性tánh 。 無vô 非phi 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 故cố 曰viết 。 一nhất 一nhất 不bất 可khả 改cải 。 此thử 乃nãi 明minh 其kỳ 圓viên 人nhân 所sở 悟ngộ 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 前tiền 三tam 教giáo 人nhân 全toàn 然nhiên 不bất 知tri 。 況huống 其kỳ 餘dư 也dã 。 名danh 字tự 去khứ 。 不bất 唯duy 顯hiển 佛Phật 。 九cửu 亦diệc 同đồng 彰chương 者giả 。 從tùng 名danh 字tự 位vị 。 至chí 分phần/phân 證chứng 位vị 。 不bất 但đãn 佛Phật 性tánh 顯hiển 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 性tánh 。 蛣# 蜣khương 性tánh 。 假giả 名danh 性tánh 。 正chánh 報báo 性tánh 。 依y 報báo 性tánh 。 微vi 塵trần 芥giới 子tử 性tánh 。 一nhất 顯hiển 一nhất 切thiết 顯hiển 。 故cố 云vân 發phát 心tâm 住trụ 者giả 。 一nhất 發phát 一nhất 切thiết 發phát 也dã 。 至chí 於ư 果quả 成thành 。 十thập 皆giai 究cứu 竟cánh 者giả 。 究cứu 竟cánh 位vị 中trung 。 佛Phật 究cứu 竟cánh 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 究cứu 竟cánh 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 。 一nhất 色sắc 一nhất 心tâm 。 一nhất 切thiết 皆giai 究cứu 竟cánh 也dã 。 辯biện 初sơ 後hậu 竟cánh 。

○# 三tam 以dĩ 後hậu 證chứng 初sơ 非phi 無vô 七thất 名danh 。

云vân 何hà 以dĩ 後hậu 心tâm 是thị 故cố 。 方phương 顯hiển 初sơ 心tâm 是thị 。 正chánh 由do 後hậu 心tâm 果quả 地địa 。 全toàn 證chứng 眾chúng 生sanh 理lý 本bổn 。 故cố 果quả 地địa 七thất 種chủng 名danh 目mục 。 悉tất 是thị 眾chúng 生sanh 性tánh 德đức 美mỹ 稱xưng 。 但đãn 眾chúng 生sanh 在tại 迷mê 。 故cố 無vô 此thử 稱xưng 。 尅khắc 論luận 性tánh 德đức 。 豈khởi 可khả 言ngôn 無vô 。 故cố 初sơ 後hậu 俱câu 善thiện 。 立lập 義nghĩa 成thành 矣hĩ 。

性tánh 德đức 者giả 。 心tâm 性tánh 本bổn 有hữu 功công 能năng 也dã 。 美mỹ 稱xưng 者giả 。 美mỹ 名danh 也dã 。 謂vị 既ký 有hữu 此thử 功công 能năng 。 便tiện 有hữu 此thử 美mỹ 名danh 也dã 。 眾chúng 生sanh 在tại 迷mê 者giả 。 迷mê 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 界giới 內nội 眾chúng 生sanh 迷mê 於ư 事sự 。 界giới 外ngoại 眾chúng 生sanh 迷mê 於ư 理lý 。 由do 此thử 二nhị 迷mê 。 不bất 悟ngộ 性tánh 德đức 。 故cố 無vô 此thử 美mỹ 名danh 也dã 。 防phòng 難nan 竟cánh 。 第đệ 一nhất 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 門môn 竟cánh 。

○# 二nhị 身thân 土thổ/độ 緣duyên 起khởi 門môn 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 性tánh 。 不bất 變biến 能năng 隨tùy 緣duyên 。 三Tam 身Thân 及cập 四tứ 土thổ/độ 。 悉tất 由do 心tâm 變biến 造tạo 。

一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 性tánh 。 不bất 變biến 能năng 隨tùy 緣duyên 者giả 。 謂vị 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 之chi 體thể 。 雖tuy 不bất 變biến 。 而nhi 用dụng 能năng 隨tùy 緣duyên 。 譬thí 如như 虗hư 空không 。 雖tuy 非phi 羣quần 相tương/tướng 。 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 暗ám 相tướng 發phát 揮huy 。 喻dụ 九cửu 界giới 緣duyên 起khởi 。 明minh 相tướng 發phát 揮huy 。 喻dụ 佛Phật 界giới 緣duyên 起khởi 。 雖tuy 然nhiên 發phát 揮huy 。 虗hư 空không 常thường 自tự 不bất 變biến 。 雖tuy 然nhiên 不bất 變biến 。 不bất 拒cự 發phát 揮huy 。 故cố 曰viết 正chánh 隨tùy 緣duyên 而nhi 常thường 不bất 變biến 。 正chánh 不bất 變biến 而nhi 常thường 隨tùy 緣duyên 也dã 。 三Tam 身Thân 四tứ 土thổ/độ 者giả 。 十thập 界giới 皆giai 具cụ 三Tam 身Thân 。 九cửu 界giới 苦khổ 即tức 法Pháp 身thân 。 惑hoặc 即tức 報báo 身thân 。 業nghiệp 即tức 化hóa 身thân 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 正chánh 辯biện 緣duyên 起khởi 。 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 。 二nhị 變biến 造tạo 唯duy 心tâm ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 性tánh 。 即tức 前tiền 文văn 所sở 明minh 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 也dã 。 教giáo 中trung 說thuyết 真Chân 如Như 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 者giả 。 正chánh 由do 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 即tức 性tánh 具cụ 故cố 。 如như 君quân 子tử 不bất 器khí 。 善thiện 惡ác 皆giai 能năng 。 故cố 晉tấn 譯dịch 華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 能năng 隨tùy 染nhiễm 淨tịnh 緣duyên 。 具cụ 造tạo 十thập 法Pháp 界Giới 。 謂vị 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 所sở 具cụ 九cửu 法Pháp 界Giới 。 能năng 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 九cửu 法Pháp 界Giới 。 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 所sở 具cụ 佛Phật 法Pháp 界giới 。 能năng 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 佛Phật 法Pháp 界giới 。 所sở 以dĩ 能năng 者giả 。 正chánh 由do 性tánh 具cụ 。 性tánh 若nhược 不bất 具cụ 。 何hà 所sở 稱xưng 能năng 。 天thiên 台thai 家gia 言ngôn 。 正chánh 由do 理lý 具cụ 。 方phương 有hữu 事sự 用dụng 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。

釋thích 初sơ 句cú 可khả 知tri 。 教giáo 中trung 下hạ 。 釋thích 不bất 變biến 能năng 隨tùy 緣duyên 。 引dẫn 佛Phật 語ngữ 也dã 。 真Chân 如Như 者giả 。 乃nãi 心tâm 性tánh 之chi 異dị 名danh 。 不bất 妄vọng 不bất 異dị 之chi 義nghĩa 也dã 。 正chánh 由do 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 即tức 性tánh 具cụ 故cố 者giả 。 譬thí 如như 虗hư 空không 體thể 。 虗hư 空không 量lượng 。 即tức 明minh 暗ám 二nhị 境cảnh 故cố 。 心tâm 性tánh 亦diệc 然nhiên 。 全toàn 鬼quỷ 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 即tức 所sở 見kiến 之chi 火hỏa 。 人nhân 性tánh 體thể 量lượng 。 即tức 水thủy 。 六lục 凡phàm 體thể 量lượng 。 即tức 同đồng 居cư 。 二Nhị 乘Thừa 即tức 方phương 便tiện 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 實thật 報báo 。 佛Phật 即tức 寂tịch 光quang 。 如như 君quân 子tử 不bất 器khí 。 善thiện 惡ác 皆giai 能năng 者giả 。 引dẫn 世thế 間gian 法pháp 。 例lệ 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 也dã 。 儒nho 云vân 君quân 子tử 不bất 器khí 者giả 。 不bất 為vi 一nhất 才tài 一nhất 藝nghệ 所sở 能năng 局cục 也dã 。 例lệ 出xuất 世thế 間gian 者giả 。 君quân 喻dụ 性tánh 體thể 。 子tử 喻dụ 性tánh 量lượng 。 器khí 喻dụ 性tánh 具cụ 。 有hữu 正chánh 報báo 器khí 。 依y 報báo 器khí 。 又hựu 有hữu 善thiện 器khí 。 惡ác 器khí 。 有hữu 漏lậu 器khí 。 無vô 漏lậu 器khí 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 漏lậu 器khí 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 漏lậu 器khí 。 體thể 量lượng 之chi 君quân 子tử 。 無vô 所sở 不bất 能năng 。 故cố 曰viết 不bất 器khí 也dã 。 晉tấn 譯dịch 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 下hạ 。 引dẫn 經kinh 證chứng 明minh 。 初sơ 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 宗tông 。 二nhị 引dẫn 台thai 宗tông 。 梵Phạn 語ngữ 佛Phật 陀Đà 跋bạt 陀đà 羅la 。 此thử 云vân 覺giác 賢hiền 。 大Đại 乘Thừa 三tam 果quả 人nhân 。 甘Cam 露Lộ 飯Phạn 王Vương 之chi 苗miêu 裔duệ 。 此thử 土thổ/độ 與dữ 羅la 什thập 相tương 見kiến 。 什thập 有hữu 所sở 疑nghi 。 多đa 就tựu 咨tư 決quyết 。 東đông 晉tấn 義nghĩa 熙hi 十thập 四tứ 年niên 。 於ư 謝tạ 司ty 空không 寺tự 。 譯dịch 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 六lục 十thập 卷quyển 。 堂đường 前tiền 池trì 內nội 。 有hữu 二nhị 童đồng 子tử 。 常thường 從tùng 池trì 出xuất 。 捧phủng 香hương 散tán 華hoa 。 謂vị 真Chân 如Như 下hạ 。 釋thích 經kinh 義nghĩa 也dã 。 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 所sở 具cụ 九cửu 法Pháp 界Giới 等đẳng 者giả 。 謂vị 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 六lục 凡phàm 見kiến 思tư 惑hoặc 。 能năng 隨tùy 有hữu 漏lậu 業nghiệp 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 六lục 凡phàm 法Pháp 界Giới 。 心tâm 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 二Nhị 乘Thừa 塵trần 沙sa 惑hoặc 。 能năng 隨tùy 無vô 漏lậu 業nghiệp 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 二Nhị 乘Thừa 法Pháp 界Giới 。 心tâm 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 菩Bồ 薩Tát 無vô 明minh 惑hoặc 。 能năng 隨tùy 亦diệc 有hữu 漏lậu 亦diệc 無vô 漏lậu 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 界Giới 。 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 所sở 具cụ 佛Phật 法Pháp 界giới 等đẳng 者giả 。 謂vị 一nhất 念niệm 心tâm 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 。 如Như 來Lai 智trí 慧tuệ 。 能năng 隨tùy 非phi 有hữu 漏lậu 非phi 無vô 漏lậu 緣duyên 。 造tạo 事sự 中trung 佛Phật 法Pháp 界giới 。 所sở 以dĩ 能năng 者giả 。 乃nãi 心tâm 性tánh 之chi 妙diệu 用dụng 也dã 。 性tánh 若nhược 不bất 具cụ 。 何hà 以dĩ 顯hiển 其kỳ 妙diệu 哉tai 。 天thiên 台thai 下hạ 。 又hựu 引dẫn 台thai 宗tông 證chứng 成thành 也dã 。 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 竟cánh 。

○# 二nhị 變biến 造tạo 唯duy 心tâm 。

是thị 知tri 事sự 中trung 。 十thập 法Pháp 界Giới 三Tam 身Thân 四tứ 土thổ/độ 。 悉tất 由do 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 變biến 造tạo 。 既ký 曰viết 真Chân 如Như 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 則tắc 事sự 中trung 染nhiễm 淨tịnh 身thân 土thổ/độ 。 當đương 體thể 即tức 真chân 。 無vô 一nhất 絲ti 毫hào 可khả 加gia 損tổn 於ư 其kỳ 間gian 者giả 。 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 並tịnh 所sở 想tưởng 相tướng 。 如như 虗hư 空không 華hoa 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 是thị 也dã 。

此thử 中trung 二nhị 段đoạn 。 初sơ 正chánh 明minh 。 楞lăng 嚴nghiêm 下hạ 。 引dẫn 證chứng 也dã 。 事sự 中trung 十thập 界giới 者giả 。 謂vị 事sự 法Pháp 界Giới 也dã 。 法Pháp 界Giới 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 身thân 心tâm 本bổn 體thể 。 法pháp 者giả 。 軌quỹ 則tắc 義nghĩa 。 界giới 。 具cụ 性tánh 分phần/phân 二nhị 義nghĩa 。 若nhược 約ước 事sự 說thuyết 。 即tức 分phần/phân 義nghĩa 。 若nhược 約ước 理lý 說thuyết 。 即tức 性tánh 義nghĩa 。 以dĩ 此thử 性tánh 分phần/phân 互hỗ 相tương 交giao 絡lạc 。 則tắc 成thành 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 義nghĩa 。 一nhất 者giả 事sự 法Pháp 界Giới 。 謂vị 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 。 身thân 心tâm 差sai 別biệt 。 各các 有hữu 分phân 齊tề 。 二nhị 理lý 法Pháp 界Giới 。 謂vị 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 理lý 體thể 。 三tam 理lý 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 謂vị 理lý 由do 事sự 顯hiển 。 事sự 由do 理lý 成thành 。 理lý 事sự 互hỗ 融dung 。 名danh 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 四tứ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 者giả 。 謂vị 一nhất 一nhất 分phân 齊tề 事sự 法pháp 。 稱xưng 性tánh 互hỗ 融dung 。 一nhất 多đa 相tương/tướng 即tức 。 大đại 小tiểu 互hỗ 容dung 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 名danh 事sự 事sự 無vô 礙ngại 也dã 。 三Tam 身Thân 者giả 。 法pháp 報báo 化hóa 也dã 。 十thập 界giới 各các 具cụ 三Tam 身Thân 。 謂vị 九cửu 界giới 苦khổ 。 即tức 法Pháp 身thân 。 業nghiệp 即tức 解giải 脫thoát 。 即tức 應ứng 化hóa 身thân 。 惑hoặc 即tức 般Bát 若Nhã 。 即tức 報báo 身thân 。 得đắc 論luận 六lục 即tức 。 佛Phật 界giới 三Tam 身Thân 。 又hựu 論luận 單đơn 複phức 。 四tứ 土thổ/độ 。 亦diệc 論luận 亦diệc 即tức 。 若nhược 依y 若nhược 正chánh 。 若nhược 單đơn 若nhược 複phức 。 若nhược 凡phàm 若nhược 聖thánh 。 悉tất 由do 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 而nhi 變biến 造tạo 。 當đương 體thể 即tức 真chân 者giả 。 謂vị 事sự 法Pháp 界Giới 中trung 。 隨tùy 拈niêm 一nhất 法pháp 。 當đương 體thể 即tức 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 。 離ly 過quá 絕tuyệt 非phi 。 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 也dã 。 一nhất 法pháp 既ký 爾nhĩ 。 法pháp 法pháp 皆giai 然nhiên 。 故cố 得đắc 互hỗ 相tương 攝nhiếp 入nhập 。 主chủ 伴bạn 重trùng 重trùng 。 而nhi 成thành 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。 故cố 曰viết 無vô 一nhất 絲ti 毫hào 法pháp 。 可khả 加gia 於ư 其kỳ 間gian 。 可khả 損tổn 於ư 其kỳ 間gian 也dã 。 楞lăng 嚴nghiêm 經kinh 下hạ 。 引dẫn 證chứng 也dã 。 見kiến 者giả 。 十thập 界giới 八bát 識thức 能năng 緣duyên 見kiến 分phần/phân 。 心tâm 法pháp 也dã 。 見kiến 緣duyên 者giả 。 十thập 界giới 八bát 識thức 所sở 緣duyên 相tương/tướng 分phần/phân 。 境cảnh 法pháp 也dã 。 所sở 想tưởng 相tương/tướng 者giả 。 眾chúng 生sanh 不bất 了liễu 如như 幻huyễn 。 妄vọng 起khởi 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 也dã 。 如như 虗hư 空không 華hoa 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 者giả 。 不bất 唯duy 我ngã 法pháp 本bổn 空không 。 而nhi 且thả 心tâm 境cảnh 如như 幻huyễn 也dã 。 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 者giả 。 謂vị 心tâm 境cảnh 二nhị 法pháp 。 唯duy 一nhất 真Chân 如Như 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 也dã 。 正chánh 辯biện 緣duyên 起khởi 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。

若nhược 然nhiên 。 則tắc 娑sa 婆bà 。 極cực 樂lạc 。 此thử 世thế 眾chúng 生sanh 當đương 生sanh 九cửu 品phẩm 。 彌di 陀đà 已dĩ 成thành 吾ngô 心tâm 當đương 果quả 。 悉tất 由do 心tâm 性tánh 之chi 所sở 變biến 造tạo 。 心tâm 具cụ 而nhi 造tạo 。 豈khởi 分phần/phân 能năng 所sở 。 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 即tức 佛Phật 是thị 心tâm 。 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 。 即tức 心tâm 是thị 果quả 。 即tức 果quả 是thị 心tâm 。 能năng 造tạo 因nhân 緣duyên 。 及cập 所sở 造tạo 法pháp 。 當đương 處xứ 皆giai 是thị 心tâm 性tánh 。 故cố 明minh 此thử 宗tông 而nhi 求cầu 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 土thổ/độ 者giả 。 乃nãi 生sanh 與dữ 無vô 生sanh 兩lưỡng 冥minh 之chi 至chí 道đạo 也dã 。

結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 者giả 。 謂vị 結kết 示thị 唯duy 心tâm 之chi 宗tông 。 唯duy 佛Phật 之chi 宗tông 。 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 之chi 宗tông 。 超siêu 情tình 離ly 見kiến 之chi 宗tông 也dã 。 此thử 中trung 二nhị 段đoạn 。 初sơ 結kết 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 。 示thị 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 義nghĩa 。 二nhị 結kết 變biến 造tạo 唯duy 心tâm 。 示thị 無vô 生sanh 則tắc 決quyết 定định 無vô 生sanh 義nghĩa 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 承thừa 上thượng 文văn 也dã 。 娑sa 婆bà 極cực 樂lạc 者giả 。 明minh 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 之chi 土thổ/độ 也dã 。 此thử 世thế 眾chúng 生sanh 當đương 生sanh 九cửu 品phẩm 者giả 。 明minh 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 眾chúng 生sanh 也dã 。 彌di 陀đà 已dĩ 成thành 吾ngô 心tâm 當đương 果quả 者giả 。 明minh 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 之chi 佛Phật 也dã 。 故cố 曰viết 悉tất 由do 心tâm 性tánh 之chi 所sở 變biến 造tạo 也dã 。 下hạ 明minh 無vô 生sanh 義nghĩa 。 心tâm 具cụ 而nhi 造tạo 。 豈khởi 分phần/phân 能năng 所sở 者giả 。 謂vị 國quốc 土độ 眾chúng 生sanh 及cập 佛Phật 。 並tịnh 是thị 心tâm 中trung 本bổn 具cụ 。 而nhi 今kim 造tạo 出xuất 。 元nguyên 無vô 能năng 生sanh 所sở 生sanh 也dã 。 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 即tức 佛Phật 是thị 心tâm 。 則tắc 佛Phật 無vô 生sanh 也dã 。 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 。 則tắc 土thổ/độ 無vô 生sanh 也dã 。 即tức 心tâm 是thị 果quả 。 即tức 果quả 是thị 心tâm 。 則tắc 果quả 無vô 生sanh 也dã 。 亦diệc 眾chúng 生sanh 無vô 生sanh 也dã 。 能năng 造tạo 因nhân 緣duyên 。 即tức 十thập 界giới 之chi 因nhân 也dã 。 所sở 造tạo 法pháp 。 即tức 十thập 界giới 之chi 果quả 也dã 。 當đương 處xứ 皆giai 是thị 心tâm 性tánh 者giả 。 因nhân 緣duyên 當đương 處xứ 是thị 心tâm 。 則tắc 因nhân 緣duyên 無vô 生sanh 也dã 。 果quả 當đương 處xứ 是thị 心tâm 。 則tắc 果quả 無vô 生sanh 也dã 。 以dĩ 此thử 而nhi 例lệ 。 唯duy 心tâm 變biến 造tạo 。 明minh 其kỳ 生sanh 則tắc 決quyết 定định 有hữu 生sanh 。 變biến 造tạo 唯duy 心tâm 。 明minh 其kỳ 無vô 生sanh 。 決quyết 定định 無vô 生sanh 。 若nhược 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 。 則tắc 決quyết 定định 亦diệc 。 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 。 若nhược 二nhị 義nghĩa 互hỗ 奪đoạt 。 則tắc 決quyết 定định 非phi 生sanh 非phi 無vô 生sanh 也dã 。 若nhược 言ngôn 有hữu 生sanh 。 乃nãi 唯duy 佛Phật 之chi 宗tông 。 若nhược 言ngôn 無vô 生sanh 。 乃nãi 唯duy 心tâm 之chi 宗tông 。 若nhược 言ngôn 非phi 生sanh 非phi 無vô 生sanh 。 乃nãi 絕tuyệt 待đãi 之chi 宗tông 。 若nhược 言ngôn 亦diệc 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 。 乃nãi 圓viên 融dung 之chi 宗tông 。 一nhất 句cú 中trung 圓viên 該cai 四tứ 句cú 。 而nhi 又hựu 圓viên 超siêu 四tứ 句cú 。 而nhi 又hựu 正chánh 圓viên 該cai 時thời 。 便tiện 圓viên 超siêu 。 正chánh 圓viên 超siêu 時thời 。 便tiện 圓viên 該cai 。 圓viên 超siêu 圓viên 該cai 。 同đồng 時thời 無vô 礙ngại 。 乃nãi 超siêu 情tình 離ly 見kiến 之chi 宗tông 。 故cố 曰viết 明minh 此thử 宗tông 旨chỉ 而nhi 求cầu 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 土thổ/độ 者giả 。 乃nãi 生sanh 與dữ 無vô 生sanh 兩lưỡng 冥minh 之chi 至chí 道đạo 也dã 。 若nhược 再tái 例lệ 釋thích 者giả 。 亦diệc 是thị 求cầu 也dã 。 亦diệc 無vô 求cầu 也dã 。 亦diệc 非phi 求cầu 非phi 無vô 求cầu 也dã 。 亦diệc 亦diệc 求cầu 亦diệc 無vô 求cầu 也dã 。 亦diệc 求cầu 生sanh 也dã 。 亦diệc 求cầu 無vô 生sanh 也dã 。 亦diệc 求cầu 非phi 生sanh 非phi 無vô 生sanh 也dã 。 亦diệc 求cầu 亦diệc 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 也dã 。 兩lưỡng 冥minh 至chí 道đạo 。 亦diệc 四tứ 冥minh 至chí 道đạo 。 亦diệc 五ngũ 冥minh 至chí 道đạo 。 亦diệc 冥minh 也dã 。 亦diệc 不bất 冥minh 也dã 。 亦diệc 亦diệc 冥minh 亦diệc 不bất 冥minh 。 亦diệc 不bất 冥minh 亦diệc 非phi 冥minh 至chí 道đạo 也dã 。 身thân 土thổ/độ 緣duyên 起khởi 門môn 竟cánh 。

○# 三tam 心tâm 土thổ/độ 相tương/tướng 即tức 門môn 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

西tây 方phương 安an 樂lạc 土thổ/độ 。 去khứ 此thử 十thập 萬vạn 億ức 。 與dữ 我ngã 介giới 爾nhĩ 心tâm 。 初sơ 無vô 彼bỉ 此thử 異dị 。

即tức 者giả 。 是thị 也dã 。 謂vị 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 也dã 。 心tâm 者giả 。 乃nãi 一nhất 念niệm 之chi 見kiến 分phần/phân 也dã 。 土thổ/độ 。 乃nãi 相tương/tướng 分phần/phân 。 見kiến 相tương/tướng 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 云vân 何hà 於ư 中trung 。 有hữu 是thị 非phi 是thị 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 正chánh 辯biện 。 相tương/tướng 即tức 。 二nhị 問vấn 答đáp 申thân 明minh ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 佛Phật 說thuyết 阿A 彌Di 陀Đà 經Kinh 云vân 。 從tùng 是thị 西tây 方phương 。 過quá 十thập 萬vạn 億ức 佛Phật 土độ 。 有hữu 世thế 界giới 名danh 曰viết 極cực 樂lạc 。 百bách 億ức 日nhật 月nguyệt 。 百bách 億ức 須Tu 彌Di 。 百bách 億ức 大đại 海hải 。 百bách 億ức 鐵Thiết 圍Vi 山Sơn 。 名danh 一nhất 佛Phật 土độ 。 十thập 千thiên 為vi 萬vạn 。 十thập 萬vạn 為vi 億ức 。 一nhất 佛Phật 國quốc 土độ 。 已dĩ 自tự 廣quảng 大đại 。 況huống 億ức 佛Phật 土độ 乎hồ 。 況huống 十thập 萬vạn 億ức 乎hồ 。 是thị 則tắc 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土Độ 。 去khứ 此thử 甚thậm 遠viễn 。 博bác 地địa 凡phàm 夫phu 。 念niệm 佛Phật 求cầu 生sanh 。 彈đàn 指chỉ 即tức 到đáo 者giả 。 正chánh 由do 生sanh 吾ngô 心tâm 所sở 具cụ 之chi 佛Phật 土độ 也dã 。 言ngôn 介giới 爾nhĩ 心tâm 者giả 。 即tức 凡phàm 夫phu 念niệm 佛Phật 之chi 心tâm 也dã 。 剎sát 那na 之chi 心tâm 。 至chí 微vi 至chí 劣liệt 。 故cố 稱xưng 介giới 爾nhĩ 。 謂vị 十thập 萬vạn 億ức 遠viễn 之chi 佛Phật 土độ 。 居cư 於ư 凡phàm 夫phu 介giới 爾nhĩ 之chi 心tâm 。 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 。 故cố 曰viết 初sơ 無vô 彼bỉ 此thử 異dị 。

百bách 億ức 日nhật 月nguyệt 等đẳng 者giả 。 乃nãi 明minh 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 為vi 一nhất 佛Phật 所sở 化hóa 。 故cố 為vi 一nhất 佛Phật 土độ 也dã 。 三tam 千thiên 。 謂vị 小tiểu 千thiên 中trung 千thiên 大Đại 千Thiên 也dã 。 一nhất 日nhật 月nguyệt 。 一nhất 須Tu 彌Di 。 一nhất 大đại 海hải 。 一nhất 鐵thiết 圍vi 。 乃nãi 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 。 一nhất 千thiên 四tứ 天thiên 下hạ 。 為vi 小tiểu 千thiên 世thế 界giới 。 一nhất 千thiên 小tiểu 千thiên 。 為vi 中trung 千thiên 。 一nhất 千thiên 中trung 千thiên 。 為vi 一nhất 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 一nhất 共cộng 有hữu 百bách 億ức 日nhật 月nguyệt 等đẳng 也dã 。 十thập 千thiên 為vi 萬vạn 下hạ 。 況huống 顯hiển 其kỳ 遠viễn 也dã 。 博bác 地địa 下hạ 。 正chánh 明minh 相tướng 即tức 。 博bác 地địa 者giả 。 大đại 地địa 也dã 。 剎sát 那na 者giả 。 此thử 云vân 極cực 少thiểu 時thời 。 一nhất 念niệm 中trung 有hữu 九cửu 十thập 剎sát 那na 。 故cố 曰viết 極cực 少thiểu 。 一nhất 念niệm 心tâm 起khởi 必tất 具cụ 四tứ 分phần/phân 。 所sở 生sanh 之chi 土thổ/độ 。 乃nãi 相tương/tướng 分phần/phân 。 能năng 生sanh 之chi 心tâm 。 乃nãi 見kiến 分phần/phân 。 見kiến 相tương/tướng 。 唯duy 一nhất 自tự 證chứng 分phần/phân 。 及cập 證chứng 自tự 證chứng 分phần/phân 。 四tứ 分phần/phân 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 即tức 土thổ/độ 是thị 心tâm 。 而nhi 無vô 彼bỉ 此thử 也dã 。 正chánh 辯biện 相tương/tướng 即tức 竟cánh 。

○# 二nhị 問vấn 答đáp 申thân 明minh 。

問vấn 曰viết 。 介giới 爾nhĩ 之chi 心tâm 。 居cư 於ư 方phương 寸thốn (# 博bác 地địa 疑nghi 團đoàn )# 。 何hà 能năng 包bao 許hứa 遠viễn 之chi 佛Phật 土độ 。

答đáp 曰viết 。

介giới 爾nhĩ 之chi 心tâm 。 昧muội 者giả 謂vị 小tiểu 。 達đạt 人nhân 大đại 觀quán 。 真chân 妄vọng 無vô 二nhị 。 蓋cái 此thử 妄vọng 心tâm 。 全toàn 性tánh 而nhi 起khởi 。 性tánh 既ký 無vô 邊biên 。 心tâm 亦diệc 無vô 際tế 。 性tánh 如như 大đại 海hải 。 心tâm 如như 浮phù 漚âu 。 全toàn 海hải 為vi 漚âu 。 漚âu 還hoàn 匝táp 海hải 。 蓋cái 真Chân 如Như 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 既ký 曰viết 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 豈khởi 可khả 以dĩ 真chân 妄vọng 而nhi 局cục 大đại 小tiểu 哉tai 。

方phương 寸thốn 者giả 。 肉nhục 團đoàn 心tâm 也dã 。 此thử 心tâm 方phương 圓viên 。 不bất 出xuất 寸thốn 許hứa 。 故cố 曰viết 方phương 寸thốn 。 乃nãi 五ngũ 臟tạng 中trung 心tâm 臟tạng 。 浮phù 塵trần 意ý 根căn 。 俗tục 云vân 神thần 藏tạng 於ư 心tâm 。 故cố 曰viết 居cư 於ư 方phương 寸thốn 。 亦diệc 第đệ 八bát 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 。 答đáp 中trung 言ngôn 真chân 妄vọng 無vô 二nhị 者giả 。 真chân 。 謂vị 真chân 性tánh 。 妄vọng 。 謂vị 妄vọng 心tâm 。 性tánh 。 乃nãi 不bất 變biến 之chi 體thể 。 心tâm 。 乃nãi 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 。 體thể 用dụng 不bất 二nhị 也dã 。 妄vọng 心tâm 全toàn 性tánh 而nhi 起khởi 者giả 。 謂vị 全toàn 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 之chi 性tánh 。 起khởi 為vi 介giới 爾nhĩ 之chi 心tâm 。 全toàn 介giới 爾nhĩ 之chi 心tâm 。 即tức 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 之chi 性tánh 。 故cố 曰viết 性tánh 既ký 無vô 邊biên 。 心tâm 亦diệc 無vô 際tế 也dã 。 性tánh 如như 大đại 海hải 。 更cánh 以dĩ 喻dụ 釋thích 也dã 。 文văn 可khả 知tri 。 心tâm 土thổ/độ 相tương/tướng 即tức 門môn 竟cánh 。

○# 四tứ 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 門môn 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

阿a 彌di 與dữ 凡phàm 夫phu 。 迷mê 悟ngộ 雖tuy 有hữu 殊thù 。 佛Phật 心tâm 眾chúng 生sanh 心tâm 。 究cứu 竟cánh 無vô 有hữu 二nhị 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 生sanh 佛Phật 分phần/phân 於ư 迷mê 悟ngộ 。 二nhị 迷mê 悟ngộ 依y 於ư 心tâm 性tánh 。 三tam 心tâm 性tánh 體thể 不bất 受thọ 迷mê 。 四tứ 稱xưng 性tánh 行hành 無vô 虗hư 棄khí ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 者giả 。 果quả 人nhân 也dã 。 成thành 就tựu 三Tam 身Thân 。 四Tứ 智Trí 。 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 等đẳng 功công 德đức 。 凡phàm 夫phu 者giả 。 因nhân 人nhân 也dã 。 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 恆Hằng 沙sa 煩phiền 惱não 。 造tạo 作tác 無vô 量lượng 。 恆Hằng 沙sa 業nghiệp 繫hệ 。 當đương 受thọ 無vô 量lượng 恆Hằng 沙sa 生sanh 死tử 。 迷mê 悟ngộ 之chi 相tướng 。 譬thí 彼bỉ 雲vân 泥nê 。

三Tam 身Thân 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 。 此thử 云vân 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 法Pháp 身thân 徧biến 在tại 一nhất 切thiết 處xứ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 及cập 國quốc 土độ 。 三tam 世thế 悉tất 在tại 無vô 有hữu 餘dư 。 無vô 有hữu 形hình 相tướng 而nhi 可khả 得đắc 。 梵Phạn 語ngữ 盧lô 舍xá 那na 。 此thử 云vân 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 。 梵Phạm 網võng 云vân 。 我ngã 今kim 盧lô 舍xá 那na 。 方phương 坐tọa 蓮liên 華hoa 臺đài 等đẳng 。 梵Phạn 語ngữ 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 寂tịch 默mặc 。 然nhiên 此thử 三tam 名danh 。 不bất 可khả 定định 執chấp 。 晉tấn 譯dịch 華hoa 嚴nghiêm 。 皆giai 盧lô 舍xá 那na 。 唐đường 譯dịch 皆giai 稱xưng 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 。 華hoa 嚴nghiêm 又hựu 云vân 。 或hoặc 名danh 釋Thích 迦Ca 。 或hoặc 名danh 遮già 那na 等đẳng 。 只chỉ 是thị 梵Phạm 音âm 不bất 同đồng 耳nhĩ 。 雖tuy 有hữu 三tam 名danh 。 本bổn 無vô 異dị 體thể 。 然nhiên 此thử 三Tam 身Thân 。 各các 論luận 單đơn 複phức 。 法Pháp 身thân 單đơn 。 唯duy 指chỉ 本bổn 覺giác 性tánh 體thể 。 報báo 身thân 單đơn 。 指chỉ 始thỉ 覺giác 智trí 圓viên 。 化hóa 身thân 單đơn 。 指chỉ 慈từ 悲bi 應ưng 現hiện 。 法Pháp 身thân 複phức 者giả 。 一nhất 者giả 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 二nhị 者giả 離ly 垢cấu 妙diệu 極cực 法Pháp 身thân 。 報báo 身thân 複phức 者giả 。 一nhất 者giả 自tự 受thọ 用dụng 報báo 身thân 。 即tức 諸chư 佛Phật 智trí 斷đoạn 二nhị 德đức 。 究cứu 竟cánh 果quả 德đức 。 二nhị 者giả 他tha 受thọ 用dụng 報báo 身thân 。 即tức 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 所sở 見kiến 剎sát 塵trần 相tướng 好hảo 。 化hóa 身thân 複phức 者giả 。 一nhất 者giả 應ưng 現hiện 身thân 。 示thị 成thành 八bát 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 變biến 化hóa 身thân 。 無vô 而nhi 倏thúc 有hữu 。 示thị 現hiện 八bát 相tương/tướng 。 又hựu 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 勝thắng 應ưng 身thân 。 謂vị 地địa 上thượng 所sở 見kiến 。 亦diệc 名danh 他tha 受thọ 用dụng 。 二nhị 者giả 帶đái 劣liệt 勝thắng 應ưng 身thân 。 即tức 通thông 教giáo 三tam 乘thừa 所sở 見kiến 。 三tam 劣liệt 應ưng 身thân 。 藏tạng 教giáo 所sở 見kiến 丈trượng 六lục 老lão 比Bỉ 丘Khâu 相tương/tướng 。 四Tứ 智Trí 者giả 。 謂vị 轉chuyển 八bát 識thức 成thành 四Tứ 智Trí 。 轉chuyển 第đệ 八bát 為vi 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 第đệ 七thất 為vi 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 第đệ 六lục 為vi 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 前tiền 五ngũ 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 十Thập 力Lực 者giả 。 一nhất 者giả 是thị 處xứ 非phi 處xứ 智trí 力lực 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 果quả 報báo 因nhân 緣duyên 。 如như 作tác 善thiện 業nghiệp 能năng 得đắc 樂lạc 報báo 。 名danh 是thị 處xứ 。 作tác 惡ác 業nghiệp 望vọng 於ư 善thiện 報báo 。 名danh 非phi 處xứ 。 二nhị 者giả 知tri 業nghiệp 智trí 力lực 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 三tam 世thế 所sở 有hữu 業nghiệp 力lực 。 三tam 者giả 知tri 定định 智trí 力lực 。 知tri 禪thiền 三tam 昧muội 。 四tứ 者giả 知tri 根căn 智trí 力lực 。 知tri 諸chư 眾chúng 生sanh 。 上thượng 中trung 下hạ 根căn 。 五ngũ 者giả 知tri 欲dục 智trí 力lực 。 知tri 諸chư 眾chúng 生sanh 。 種chủng 種chủng 欲dục 樂lạc 。 六lục 者giả 知tri 界giới 智trí 力lực 。 知tri 諸chư 眾chúng 生sanh 。 世thế 間gian 種chủng 種chủng 界giới 分phần/phân 。 七thất 者giả 知tri 至chí 處xứ 智trí 力lực 。 知tri 一nhất 切thiết 道đạo 至chí 處xứ 相tương/tướng 。 八bát 者giả 宿túc 命mạng 智trí 力lực 。 知tri 過quá 去khứ 一nhất 世thế 乃nãi 至chí 百bách 千thiên 萬vạn 世thế 。 姓tánh 名danh 苦khổ 樂lạc 壽thọ 夭yểu 等đẳng 。 九cửu 者giả 天thiên 眼nhãn 智trí 力lực 。 見kiến 諸chư 眾chúng 生sanh 。 生sanh 時thời 死tử 時thời 。 善thiện 道đạo 惡ác 道đạo 等đẳng 。 十thập 者giả 漏Lậu 盡Tận 智Trí 力Lực 。 自tự 知tri 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 。 不bất 受thọ 後hậu 有hữu 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 者giả 。 一nhất 者giả 一Nhất 切Thiết 智Trí 、 無Vô 畏Úy 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 盡tận 知tri 盡tận 見kiến 。 故cố 無vô 所sở 畏úy 。 二nhị 漏lậu 盡tận 無vô 畏úy 。 謂vị 佛Phật 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 。 二nhị 死tử 永vĩnh 亡vong 。 故cố 無vô 所sở 畏úy 。 三tam 者giả 說thuyết 障chướng 道Đạo 無vô 畏úy 。 謂vị 於ư 障chướng 道đạo 之chi 法pháp 。 能năng 知tri 能năng 說thuyết 。 故cố 無vô 所sở 畏úy 。 四tứ 者giả 說thuyết 苦khổ 盡tận 道đạo 無vô 畏úy 。 謂vị 於ư 盡tận 苦khổ 之chi 道đạo 。 能năng 知tri 能năng 說thuyết 。 故cố 無vô 所sở 畏úy 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 者giả 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 有hữu 。 不bất 與dữ 三tam 乘thừa 共cộng 。 一nhất 者giả 身thân 無vô 失thất 。 二nhị 者giả 口khẩu 無vô 失thất 。 三tam 者giả 意ý 無vô 失thất 。 四tứ 者giả 無vô 不bất 定định 心tâm 。 五ngũ 者giả 無vô 異dị 想tưởng 心tâm 。 六lục 者giả 無vô 不bất 知tri 已dĩ 捨xả 心tâm 。 七thất 者giả 欲dục 無vô 減giảm 。 八bát 者giả 念niệm 無vô 減giảm 。 九cửu 者giả 精tinh 進tấn 無vô 減giảm 。 十thập 者giả 智trí 慧tuệ 無vô 減giảm 。 十thập 一nhất 者giả 解giải 脫thoát 無vô 減giảm 。 十thập 二nhị 者giả 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 無vô 減giảm 。 十thập 三tam 者giả 身thân 業nghiệp 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 。 十thập 四tứ 者giả 口khẩu 業nghiệp 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 。 十thập 五ngũ 者giả 意ý 業nghiệp 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 。 十thập 六lục 者giả 知tri 過quá 去khứ 世thế 無vô 礙ngại 。 十thập 七thất 者giả 知tri 現hiện 在tại 世thế 無vô 礙ngại 。 十thập 八bát 者giả 知tri 未vị 來lai 世thế 無vô 礙ngại 。 功công 德đức 者giả 。 力lực 用dụng 也dã 。 凡phàm 夫phu 者giả 。 因nhân 人nhân 也dã 者giả 。 謂vị 四tứ 教giáo 內nội 凡phàm 外ngoại 凡phàm 也dã 。 因nhân 人nhân 則tắc 通thông 。 等đẳng 覺giác 皆giai 名danh 因nhân 人nhân 。 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 恆Hằng 沙sa 煩phiền 惱não 者giả 。 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 。 塵trần 沙sa 煩phiền 惱não 。 無vô 明minh 煩phiền 惱não 。 恆Hằng 沙sa 業nghiệp 繫hệ 者giả 。 謂vị 有hữu 漏lậu 業nghiệp 。 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 造tạo 業nghiệp 必tất 感cảm 苦khổ 果quả 。 故cố 名danh 為vi 繫hệ 。 恆Hằng 沙sa 生sanh 死tử 者giả 。 謂vị 分phân 段đoạn 變biến 易dị 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 。 業nghiệp 多đa 生sanh 死tử 亦diệc 多đa 也dã 。 迷mê 悟ngộ 者giả 。 真chân 中trung 二nhị 種chủng 迷mê 悟ngộ 也dã 。 譬thí 彼bỉ 雲vân 泥nê 者giả 。 天thiên 地địa 懸huyền 殊thù 也dã 。 生sanh 佛Phật 分phần/phân 於ư 迷mê 悟ngộ 竟cánh 。

○# 二nhị 迷mê 悟ngộ 依y 於ư 心tâm 性tánh 。

而nhi 言ngôn 究cứu 竟cánh 無vô 二nhị 者giả 。 謂vị 據cứ 相tương/tướng 而nhi 言ngôn 。 則tắc 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 約ước 性tánh 而nhi 論luận 。 則tắc 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。 蓋cái 諸chư 佛Phật 乃nãi 悟ngộ 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 諸chư 佛Phật 。 眾chúng 生sanh 乃nãi 迷mê 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 。 所sở 以dĩ 悟ngộ 者giả 。 悟ngộ 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 也dã 。 所sở 以dĩ 迷mê 者giả 。 迷mê 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 也dã 。

據cứ 相tương/tướng 而nhi 言ngôn 者giả 。 謂vị 按án 俗tục 諦đế 中trung 事sự 相tướng 而nhi 言ngôn 也dã 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 者giả 。 修tu 德đức 不bất 同đồng 故cố 。 即tức 而nhi 常thường 自tự 六lục 也dã 。 約ước 性tánh 而nhi 論luận 者giả 。 約ước 真Chân 諦Đế 理lý 性tánh 而nhi 言ngôn 也dã 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 者giả 。 性tánh 德đức 體thể 一nhất 故cố 。 六lục 而nhi 常thường 自tự 即tức 也dã 。 蓋cái 諸chư 佛Phật 下hạ 。 明minh 不bất 二nhị 所sở 以dĩ 也dã 。 諸chư 佛Phật 者giả 。 乃nãi 四tứ 教giáo 佛Phật 。 法pháp 報báo 應ứng 化hóa 也dã 。 乃nãi 悟ngộ 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 諸chư 佛Phật 者giả 。 謂vị 法pháp 佛Phật 乃nãi 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 性tánh 體thể 諸chư 佛Phật 。 報báo 佛Phật 乃nãi 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 性tánh 量lượng 諸chư 佛Phật 。 應ứng 化hóa 乃nãi 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 性tánh 具cụ 諸chư 佛Phật 。 眾chúng 生sanh 者giả 。 乃nãi 四tứ 教giáo 眾chúng 生sanh 。 謂vị 九cửu 法Pháp 界Giới 。 乃nãi 迷mê 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 乃nãi 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 無vô 明minh 眾chúng 生sanh 。 二Nhị 乘Thừa 乃nãi 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 塵trần 沙sa 眾chúng 生sanh 。 六lục 凡phàm 乃nãi 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 見kiến 思tư 眾chúng 生sanh 。 此thử 明minh 能năng 迷mê 能năng 悟ngộ 也dã 。 所sở 以dĩ 下hạ 。 明minh 所sở 迷mê 所sở 悟ngộ 也dã 。 譬thí 如như 依y 方phương 故cố 悟ngộ 。 依y 方phương 故cố 迷mê 。 所sở 以dĩ 悟ngộ 者giả 。 悟ngộ 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 者giả 。 謂vị 法pháp 佛Phật 悟ngộ 性tánh 體thể 。 報báo 佛Phật 悟ngộ 性tánh 具cụ 。 應ứng 化hóa 悟ngộ 性tánh 量lượng 。 又hựu 法pháp 佛Phật 圓viên 悟ngộ 。 報báo 佛Phật 次thứ 第đệ 悟ngộ 。 應ứng 化hóa 體thể 析tích 悟ngộ 也dã 。 所sở 以dĩ 迷mê 者giả 。 迷mê 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 迷mê 性tánh 體thể 。 二Nhị 乘Thừa 迷mê 性tánh 具cụ 。 六lục 凡phàm 迷mê 性tánh 量lượng 。 又hựu 六lục 凡phàm 全toàn 迷mê 。 二Nhị 乘Thừa 迷mê 俗tục 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 迷mê 中trung 道đạo 。 迷mê 悟ngộ 依y 於ư 心tâm 性tánh 竟cánh 。

○# 三tam 心tâm 性tánh 體thể 不bất 受thọ 迷mê 。

心tâm 性tánh 之chi 妙diệu 。 豈khởi 受thọ 其kỳ 迷mê 。 迷mê 而nhi 不bất 迷mê 。 斯tư 言ngôn 有hữu 在tại 。

非phi 唯duy 不bất 受thọ 其kỳ 迷mê 。 而nhi 亦diệc 不bất 受thọ 其kỳ 悟ngộ 。 喻dụ 如như 定định 方phương 原nguyên 無vô 動động 。 迷mê 悟ngộ 在tại 於ư 人nhân 。 約ước 人nhân 有hữu 迷mê 悟ngộ 。 方phương 不bất 屬thuộc 迷mê 悟ngộ 。 雖tuy 不bất 屬thuộc 迷mê 悟ngộ 。 而nhi 亦diệc 不bất 離ly 迷mê 悟ngộ 。 故cố 曰viết 迷mê 而nhi 不bất 迷mê 。 斯tư 言ngôn 有hữu 在tại 。 亦diệc 可khả 言ngôn 悟ngộ 而nhi 不bất 悟ngộ 也dã 。 心tâm 性tánh 體thể 不bất 受thọ 迷mê 竟cánh 。

○# 四tứ 稱xưng 性tánh 行hành 無vô 虗hư 棄khí 。

故cố 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 性tánh 體thể 。 即tức 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 法Pháp 身thân 。 性tánh 量lượng 。 即tức 報báo 身thân 。 性tánh 具cụ 。 即tức 應ưng 身thân 。 四Tứ 智Trí 。 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 等đẳng 功công 德đức 。 會hội 合hợp 可khả 知tri 。 故cố 古cổ 德đức 云vân 。 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 。 塵trần 塵trần 極cực 樂lạc 。 眾chúng 生sanh 心tâm 內nội 諸chư 佛Phật 。 念niệm 念niệm 證chứng 真chân 。 故cố 彌di 陀đà 即tức 我ngã 心tâm 。 我ngã 心tâm 即tức 彌di 陀đà 。 未vị 舉cử 念niệm 時thời 。 早tảo 已dĩ 成thành 就tựu 。 纔tài 舉cử 心tâm 念niệm 。 即tức 便tiện 圓viên 成thành 。 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 。 為vi 有hữu 此thử 理lý 。 故cố 念niệm 佛Phật 人nhân 。 功công 不bất 唐đường 捐quyên 。

會hội 合hợp 可khả 知tri 者giả 。 三Tam 身Thân 已dĩ 會hội 合hợp 。 四Tứ 智Trí 者giả 。 鏡kính 智trí 即tức 法Pháp 身thân 。 乃nãi 性tánh 體thể 。 平bình 等đẳng 智trí 即tức 報báo 身thân 。 乃nãi 性tánh 量lượng 。 成thành 事sự 智trí 即tức 應ưng 身thân 。 乃nãi 性tánh 具cụ 。 觀quán 察sát 智trí 通thông 三Tam 身Thân 。 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 不Bất 共Cộng 法Pháp 等đẳng 。 各các 分phần/phân 四tứ 教giáo 。 四tứ 教giáo 合hợp 三Tam 身Thân 可khả 知tri 矣hĩ 。 故cố 古cổ 德đức 云vân 者giả 。 引dẫn 古cổ 證chứng 也dã 。 塵trần 塵trần 極cực 樂lạc 者giả 。 眾chúng 生sanh 即tức 佛Phật 故cố 。 念niệm 念niệm 證chứng 真chân 者giả 。 佛Phật 即tức 眾chúng 生sanh 故cố 。 由do 其kỳ 佛Phật 即tức 眾chúng 生sanh 。 故cố 彌di 陀đà 即tức 我ngã 心tâm 矣hĩ 。 由do 其kỳ 眾chúng 生sanh 即tức 佛Phật 。 故cố 我ngã 心tâm 即tức 彌di 陀đà 也dã 。 未vị 舉cử 念niệm 時thời 早tảo 。 已dĩ 成thành 就tựu 者giả 。 性tánh 德đức 本bổn 然nhiên 也dã 。 纔tài 舉cử 心tâm 念niệm 即tức 便tiện 圓viên 成thành 者giả 。 修tu 德đức 合hợp 性tánh 。 故cố 曰viết 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 一nhất 念niệm 佛Phật 。 念niệm 念niệm 相tương 應ứng 念niệm 念niệm 佛Phật 也dã 。 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 二nhị 句cú 者giả 。 我ngã 為vi 能năng 感cảm 。 佛Phật 為vi 所sở 感cảm 。 佛Phật 為vi 能năng 應ưng 。 我ngã 為vi 所sở 應ưng 。 為vi 有hữu 此thử 不bất 二nhị 之chi 心tâm 焉yên 。 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 門môn 竟cánh 。

○# 五ngũ 法Pháp 界Giới 為vi 念niệm 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 體thể 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 心tâm 。 故cố 我ngã 念niệm 佛Phật 心tâm 。 全toàn 體thể 是thị 法Pháp 界Giới 。

法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 體thể 者giả 。 即tức 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 之chi 體thể 也dã 。 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 故cố 曰viết 圓viên 。 法pháp 法pháp 無vô 礙ngại 故cố 曰viết 融dung 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 心tâm 者giả 。 亦diệc 可khả 說thuyết 一nhất 念niệm 境cảnh 。 一nhất 念niệm 香hương 。 一nhất 念niệm 華hoa 等đẳng 。 無vô 不bất 可khả 也dã 。 全toàn 體thể 是thị 法Pháp 界Giới 者giả 。 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 也dã 。 所sở 念niệm 。 即tức 事sự 法Pháp 界Giới 。 能năng 念niệm 。 即tức 理lý 法Pháp 界Giới 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 。 即tức 理lý 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 具cụ 足túc 三tam 千thiên 。 即tức 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 二nhị 。 初sơ 正chánh 辯biện 念niệm 體thể 。 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 正chánh 辯biện 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 三tam 況huống 顯hiển ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 行hành 者giả 稱xưng 佛Phật 名danh 時thời 。 作tác 佛Phật 觀quán 時thời 。 作tác 主chủ 伴bạn 依y 正chánh 餘dư 觀quán 時thời 。 修tu 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 時thời 。 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 時thời 。 散tán 心tâm 稱xưng 名danh 時thời 。 以dĩ 至chí 見kiến 思tư 浩hạo 浩hạo 。 恆Hằng 沙sa 煩phiền 惱não 。 凡phàm 此thử 有hữu 心tâm 。 皆giai 由do 真Chân 如Như 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 而nhi 作tác 。 全toàn 體thể 即tức 是thị 法Pháp 界Giới 。

三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 者giả 。 一nhất 者giả 孝hiếu 養dưỡng 父phụ 母mẫu 。 奉phụng 事sự 師sư 長trưởng 。 慈từ 心tâm 不bất 殺sát 。 修tu 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 。 二nhị 者giả 受thọ 持trì 三tam 皈quy 。 具cụ 足túc 眾chúng 戒giới 。 不bất 犯phạm 威uy 儀nghi 。 三tam 者giả 深thâm 信tín 因nhân 果quả 。 讀đọc 誦tụng 大Đại 乘Thừa 。 勸khuyến 進tấn 行hành 者giả 。 見kiến 思tư 者giả 。 謂vị 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 。 見kiến 。 謂vị 身thân 邊biên 邪tà 見kiến 戒giới 。 思tư 。 謂vị 貪tham 嗔sân 癡si 慢mạn 疑nghi 。 恆Hằng 沙sa 煩phiền 惱não 。 謂vị 煩phiền 惱não 無vô 盡tận 也dã 。 徹triệt 祖tổ 十thập 門môn 大đại 旨chỉ 曰viết 。 然nhiên 於ư 十thập 門môn 之chi 中trung 。 第đệ 五ngũ 一nhất 門môn 為vi 最tối 要yếu 。 以dĩ 事sự 理lý 總tổng 別biệt 性tánh 修tu 橫hoạnh/hoành 豎thụ 等đẳng 義nghĩa 。 舉cử 不bất 外ngoại 此thử 一nhất 念niệm 。 以dĩ 是thị 全toàn 體thể 法Pháp 界Giới 故cố 。 是thị 故cố 學học 者giả 。 但đãn 能năng 於ư 此thử 一nhất 門môn 洞đỗng 明minh 。 則tắc 前tiền 後hậu 諸chư 門môn 。 盡tận 在tại 是thị 矣hĩ 。 今kim 略lược 為vi 點điểm 示thị 。 先tiên 示thị 本bổn 科khoa 。 行hành 者giả 正chánh 當đương 稱xưng 名danh 時thời 。 便tiện 是thị 作tác 佛Phật 觀quán 時thời 。 謂vị 一nhất 心tâm 專chuyên 注chú 洪hồng 名danh 。 便tiện 是thị 能năng 觀quán 所sở 觀quán 。 此thử 中trung 具cụ 足túc 十thập 法Pháp 成thành 乘thừa 。 所sở 念niệm 洪hồng 名danh 。 即tức 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 。 能năng 念niệm 。 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 。 即tức 不bất 思tư 議nghị 止Chỉ 觀Quán 。 念niệm 念niệm 相tương 應ứng 。 即tức 破phá 法pháp 遍biến 。 若nhược 達đạt 此thử 意ý 。 即tức 識thức 通thông 塞tắc 。 能năng 念niệm 即tức 念niệm 。 所sở 念niệm 即tức 處xứ 。 即tức 四tứ 念niệm 處xứ 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 莫mạc 令linh 不bất 相tương 續tục 。 即tức 正chánh 勤cần 。 若nhược 功công 行hành 熟thục 。 即tức 如như 意ý 足túc 。 以dĩ 功công 行hành 純thuần 熟thục 。 即tức 五ngũ 根căn 生sanh 。 根căn 生sanh 故cố 力lực 用dụng 長trường/trưởng 。 即tức 五Ngũ 力Lực 。 念niệm 念niệm 覺giác 照chiếu 。 即tức 七thất 覺giác 分phần/phân 。 安an 隱ẩn 而nhi 行hành 。 即tức 八Bát 聖Thánh 道Đạo 。 此thử 道Đạo 品Phẩm 調điều 適thích 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 懇khẩn 禱đảo 禮lễ 拜bái 。 即tức 對đối 治trị 助trợ 開khai 。 須tu 識thức 六lục 即tức 位vị 次thứ 。 莫mạc 起khởi 上thượng 慢mạn 。 莫mạc 令linh 妄vọng 想tưởng 所sở 動động 。 即tức 能năng 安an 忍nhẫn 。 以dĩ 往vãng 生sanh 為vi 期kỳ 。 即tức 離ly 法pháp 愛ái 。 此thử 即tức 十thập 乘thừa 觀quán 法pháp 。 亦diệc 是thị 作tác 主chủ 伴bạn 依y 正chánh 餘dư 觀quán 時thời 。 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 云vân 。 觀quán 雖tuy 十thập 六lục 。 言ngôn 佛Phật 便tiện 周chu 。 謂vị 以dĩ 主chủ 攝nhiếp 伴bạn 。 以dĩ 正chánh 攝nhiếp 依y 也dã 。 亦diệc 是thị 修tu 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 時thời 。 謂vị 我ngã 今kim 念niệm 佛Phật 求cầu 生sanh 者giả 。 正chánh 為vi 過quá 去khứ 無vô 盡tận 父phụ 母mẫu 故cố 。 無vô 盡tận 師sư 長trưởng 故cố 。 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 故cố 。 念niệm 念niệm 之chi 中trung 。 具cụ 足túc 如như 是thị 三tam 心tâm 。 一nhất 句cú 洪hồng 名danh 。 乃nãi 上thượng 上thượng 品phẩm 十Thập 善Thiện 。 即tức 此thử 便tiện 是thị 一nhất 體thể 三tam 皈quy 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 便tiện 具cụ 足túc 眾chúng 戒giới 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 不bất 離ly 。 乃nãi 不bất 犯phạm 威uy 儀nghi 。 念niệm 佛Phật 為vi 因nhân 。 淨tịnh 土độ 為vi 果quả 。 正chánh 當đương 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 即tức 大Đại 乘Thừa 經Kinh 典điển 。 即tức 此thử 心tâm 佛Phật 。 即tức 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 亦diệc 以dĩ 此thử 勸khuyến 進tấn 行hành 者giả 。 亦diệc 是thị 見kiến 思tư 浩hạo 浩hạo 時thời 。 煩phiền 惱não 不bất 曾tằng 斷đoạn 故cố 。 此thử 略lược 點điểm 本bổn 科khoa 。 再tái 點điểm 十thập 門môn 。 既ký 曰viết 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 便tiện 是thị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 門môn 。 所sở 念niệm 之chi 佛Phật 即tức 性tánh 具cụ 。 能năng 念niệm 之chi 心tâm 即tức 性tánh 量lượng 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 即tức 性tánh 體thể 。 此thử 即tức 三tam 諦đế 。 能năng 念niệm 屬thuộc 身thân 。 所sở 念niệm 屬thuộc 土thổ/độ 。 能năng 所sở 惟duy 一nhất 緣duyên 起khởi 。 即tức 身thân 土thổ/độ 緣duyên 起khởi 門môn 。 即tức 能năng 是thị 所sở 即tức 所sở 是thị 能năng 。 即tức 心tâm 土thổ/độ 相tương/tướng 即tức 門môn 。 能năng 念niệm 是thị 生sanh 。 所sở 念niệm 是thị 佛Phật 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 。 即tức 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 門môn 。 能năng 念niệm 是thị 觀quán 。 所sở 念niệm 是thị 境cảnh 。 離ly 能năng 無vô 所sở 。 離ly 所sở 無vô 能năng 。 即tức 境cảnh 觀quán 相tương/tướng 吞thôn 門môn 。 境cảnh 為vi 妙diệu 假giả 觀quán 為vi 空không 。 境cảnh 觀quán 雙song 亡vong 即tức 是thị 中trung 。 即tức 三tam 觀quán 法pháp 爾nhĩ 門môn 。 能năng 念niệm 為vi 感cảm 。 所sở 念niệm 為vi 應ưng 。 即tức 感cảm 應ứng 任nhậm 運vận 門môn 。 能năng 念niệm 是thị 此thử 。 所sở 念niệm 是thị 彼bỉ 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 。 即tức 彼bỉ 此thử 恆hằng 一nhất 門môn 。 念niệm 佛Phật 時thời 。 即tức 往vãng 生sanh 時thời 。 即tức 成thành 佛Phật 時thời 。 即tức 度độ 生sanh 時thời 。 豎thụ 窮cùng 三tam 際tế 。 即tức 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 門môn 。 再tái 示thị 釋thích 題đề 。 一nhất 聲thanh 佛Phật 號hiệu 。 圓viên 具cụ 彌di 陀đà 三Tam 身Thân 四tứ 土thổ/độ 。 正chánh 當đương 念niệm 時thời 。 便tiện 圓viên 淨tịnh 四tứ 土thổ/độ 。 圓viên 見kiến 三Tam 身Thân 。 亦diệc 圓viên 轉chuyển 五ngũ 濁trược 。 圓viên 證chứng 三tam 不bất 退thoái 。 故cố 文văn 云vân 。 以dĩ 此thử 妙diệu 心tâm 。 念niệm 彼bỉ 阿a 彌di 。 則tắc 彼bỉ 三Tam 身Thân 。 何hà 身thân 不bất 念niệm 。 求cầu 彼bỉ 四tứ 土thổ/độ 。 何hà 土thổ/độ 不bất 生sanh 。 即tức 釋thích 淨tịnh 土độ 。 一nhất 聲thanh 佛Phật 號hiệu 。 即tức 佛Phật 界giới 大đại 緣duyên 起khởi 。 佛Phật 界giới 既ký 起khởi 。 九cửu 亦diệc 同đồng 彰chương 。 即tức 示thị 緣duyên 起khởi 。 一nhất 聲thanh 佛Phật 號hiệu 。 全toàn 佛Phật 即tức 心tâm 。 即tức 唯duy 心tâm 之chi 宗tông 。 全toàn 心tâm 即tức 佛Phật 。 即tức 唯duy 佛Phật 之chi 宗tông 。 非phi 心tâm 非phi 佛Phật 。 即tức 絕tuyệt 待đãi 之chi 宗tông 。 即tức 心tâm 即tức 佛Phật 。 即tức 圓viên 融dung 之chi 宗tông 。 無vô 有hữu 思tư 量lượng 分phân 別biệt 。 即tức 超siêu 情tình 離ly 見kiến 之chi 宗tông 。 即tức 明minh 宗tông 旨chỉ 。 念niệm 佛Phật 時thời 。 即tức 成thành 佛Phật 時thời 。 自tự 然nhiên 超siêu 出xuất 三tam 乘thừa 權quyền 益ích 。 即tức 顯hiển 勝thắng 益ích 。 正chánh 當đương 念niệm 時thời 。 全toàn 體thể 是thị 生sanh 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 則tắc 無vô 生sanh 。 非phi 心tâm 非phi 佛Phật 。 則tắc 非phi 生sanh 非phi 無vô 生sanh 。 心tâm 佛Phật 宛uyển 然nhiên 。 則tắc 亦diệc 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 。 圓viên 該cai 四tứ 句cú 。 而nhi 又hựu 圓viên 超siêu 四tứ 句cú 。 而nhi 又hựu 正chánh 圓viên 該cai 時thời 便tiện 圓viên 超siêu 。 正chánh 圓viên 超siêu 時thời 便tiện 圓viên 該cai 。 圓viên 該cai 圓viên 超siêu 。 同đồng 時thời 無vô 礙ngại 。 生sanh 無vô 生sanh 論luận 也dã 。 示thị 釋thích 題đề 竟cánh 。 稱xưng 佛Phật 名danh 時thời 如như 此thử 。 作tác 佛Phật 觀quán 時thời 。 乃nãi 至chí 見kiến 思tư 浩hạo 浩hạo 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 介giới 爾nhĩ 有hữu 心tâm 。 三tam 諦đế 具cụ 足túc 。 故cố 是thị 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 也dã 。 正chánh 辯biện 竟cánh 。

○# 二nhị 引dẫn 證chứng 。

故cố 法pháp 智trí 大đại 師sư 云vân 。 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 之chi 心tâm 。 亦diệc 復phục 舉cử 體thể 作tác 生sanh 作tác 佛Phật 。 作tác 依y 作tác 正chánh 。

○# 三tam 況huống 顯hiển 。

若nhược 然nhiên 者giả 。 餘dư 心tâm 尚thượng 是thị 。 況huống 念niệm 佛Phật 心tâm 乎hồ 。

餘dư 心tâm 者giả 。 謂vị 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 心tâm 。 眾chúng 生sanh 心tâm 尚thượng 是thị 。 況huống 佛Phật 心tâm 乎hồ 。 正chánh 辯biện 念niệm 體thể 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 又hựu 二nhị 。 初sơ 示thị 理lý 本bổn 圓viên 妙diệu 。 二nhị 示thị 行hành 有hữu 等đẳng 。 差sai ○# 今kim 初sơ 。

是thị 故cố 行hành 者giả 。 念niệm 佛Phật 之chi 時thời 。 此thử 心tâm 便tiện 是thị 圓viên 融dung 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 覺giác 。 以dĩ 此thử 妙diệu 心tâm 。 念niệm 彼bỉ 阿a 彌di 。 則tắc 彼bỉ 三Tam 身Thân 。 何hà 身thân 不bất 念niệm 。 求cầu 彼bỉ 四tứ 土thổ/độ 。 何hà 土thổ/độ 不bất 生sanh 。

圓viên 融dung 清thanh 淨tịnh 寶bảo 覺giác 者giả 。 即tức 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 所sở 念niệm 。 即tức 法Pháp 身thân 。 能năng 念niệm 。 即tức 般Bát 若Nhã 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 。 即tức 解giải 脫thoát 。 三tam 德đức 念niệm 念niệm 具cụ 足túc 。 故cố 曰viết 圓viên 融dung 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 曰viết 清thanh 淨tịnh 。 此thử 心tâm 便tiện 是thị 妙diệu 覺giác 之chi 體thể 。 故cố 曰viết 寶bảo 覺giác 。 生sanh 佛Phật 不bất 二nhị 。 故cố 曰viết 念niệm 彼bỉ 三Tam 身Thân 。 何hà 身thân 不bất 念niệm 。 身thân 土thổ/độ 不bất 二nhị 。 故cố 曰viết 何hà 土thổ/độ 不bất 生sanh 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 不bất 稱xưng 妙diệu 心tâm 也dã 。 理lý 本bổn 圓viên 妙diệu 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 行hành 有hữu 等đẳng 差sai 。

但đãn 隨tùy 功công 行hành 淺thiển 深thâm 。 品phẩm 位vị 高cao 下hạ 耳nhĩ 。

上thượng 文văn 明minh 即tức 事sự 之chi 理lý 。 理lý 本bổn 圓viên 妙diệu 。 此thử 乃nãi 示thị 即tức 理lý 之chi 事sự 。 事sự 有hữu 等đẳng 差sai 。 理lý 本bổn 圓viên 妙diệu 。 故cố 六lục 而nhi 常thường 即tức 。 事sự 有hữu 等đẳng 差sai 。 故cố 即tức 而nhi 常thường 六lục 。 是thị 故cố 須tu 分phần/phân 六lục 即tức 之chi 義nghĩa 也dã 。 若nhược 功công 行hành 至chí 觀quán 行hành 位vị 。 則tắc 生sanh 同đồng 居cư 淨tịnh 土độ 。 分phần/phân 三tam 輩bối 九cửu 品phẩm 。 通thông 惑hoặc 未vị 斷đoạn 故cố 。 見kiến 彌di 陀đà 應ứng 化hóa 身thân 。 若nhược 至chí 相tương 似tự 位vị 。 則tắc 生sanh 方phương 便tiện 淨tịnh 土độ 。 四tứ 住trụ 雖tuy 落lạc 。 六lục 塵trần 本bổn 空không 故cố 。 見kiến 彌di 陀đà 勝thắng 應ưng 身thân 。 若nhược 至chí 分phần/phân 證chứng 位vị 。 則tắc 生sanh 實thật 報báo 淨tịnh 土độ 。 亦diệc 名danh 分phần/phân 證chứng 寂tịch 光quang 淨tịnh 土độ 。 見kiến 佛Phật 報báo 身thân 。 亦diệc 見kiến 法Pháp 身thân 。 雖tuy 生sanh 彼bỉ 土độ 。 即tức 生sanh 自tự 土thổ/độ 。 雖tuy 見kiến 他tha 身thân 。 即tức 見kiến 自tự 身thân 。 自tự 他tha 不bất 二nhị 。 故cố 曰viết 唯duy 心tâm 淨tịnh 土độ 。 自tự 性tánh 彌di 陀đà 也dã 。 法Pháp 界Giới 為vi 念niệm 門môn 竟cánh 。

○# 六lục 境cảnh 觀quán 相tương/tướng 吞thôn 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

十thập 六lục 等đẳng 諸chư 境cảnh 。 事sự 理lý 兩lưỡng 種chủng 觀quán 。 彼bỉ 此thử 互hỗ 相tương 吞thôn 。 如như 因nhân 陀đà 羅la 網võng 。

十thập 六lục 諸chư 境cảnh 者giả 。 十thập 六lục 妙diệu 觀quán 也dã 。 初sơ 日nhật 輪luân 懸huyền 鼓cổ 觀quán 。 乃nãi 至chí 第đệ 六lục 總tổng 觀quán 。 為vi 依y 報báo 觀quán 。 第đệ 七thất 華hoa 座tòa 觀quán 。 至chí 十thập 三tam 雜tạp 觀quán 。 為vi 正chánh 報báo 觀quán 。 十thập 四tứ 至chí 十thập 六lục 。 為vi 九cửu 品phẩm 往vãng 生sanh 觀quán 。 此thử 十thập 六lục 諸chư 境cảnh 。 妙diệu 宗tông 以dĩ 事sự 理lý 二nhị 觀quán 。 釋thích 彼bỉ 經kinh 文văn 。 事sự 觀quán 則tắc 但đãn 觀quán 十thập 六lục 事sự 境cảnh 。 觀quán 成thành 則tắc 隨tùy 位vị 往vãng 生sanh 。 理lý 觀quán 則tắc 了liễu 知tri 十thập 六lục 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 是thị 心tâm 作tác 佛Phật 。 是thị 心tâm 是thị 佛Phật 等đẳng 也dã 。 觀quán 成thành 亦diệc 隨tùy 位vị 往vãng 生sanh 。 若nhược 欲dục 詳tường 細tế 。 當đương 觀quán 妙diệu 宗tông 。 茲tư 不bất 具cụ 錄lục 。 如như 因nhân 陀đà 羅la 網võng 者giả 。 因nhân 陀đà 羅la 。 帝Đế 釋Thích 天thiên 之chi 名danh 也dã 。 具cụ 云vân 釋Thích 迦Ca 提đề 婆bà 因nhân 陀đà 羅la 。 此thử 云vân 能năng 天thiên 主chủ 。 此thử 天thiên 有hữu 網võng 。 故cố 曰viết 因nhân 陀đà 羅la 網võng 。

○# 二nhị 論luận 文văn 二nhị 。 初sơ 正chánh 辯biện 相tương/tướng 吞thôn 。 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 標tiêu 有hữu 本bổn 。 二nhị 明minh 由do 致trí 。 三tam 示thị 行hành 相tương/tướng ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 境cảnh 觀quán 相tương/tướng 吞thôn 者giả 。 正chánh 由do 事sự 事sự 無vô 礙ngại 也dã 。 事sự 事sự 所sở 以dĩ 無vô 礙ngại 者giả 。 所sở 謂vị 有hữu 本bổn 者giả 如như 是thị 也dã 。

有hữu 本bổn 者giả 。 即tức 下hạ 文văn 由do 致trí 。 乃nãi 明minh 其kỳ 本bổn 也dã 。 今kim 先tiên 明minh 事sự 事sự 無vô 礙ngại 觀quán 。 藕ngẫu 益ích 大đại 師sư 釋thích 觀quán 想tưởng 偈kệ 云vân 。 能năng 禮lễ 所sở 禮lễ 性tánh 空không 寂tịch 。 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 難nan 思tư 議nghị 。 我ngã 此thử 道Đạo 場Tràng 如như 帝đế 珠châu 等đẳng 六lục 句cú 。 以dĩ 明minh 互hỗ 遍biến 互hỗ 具cụ 妙diệu 觀quán 。 深thâm 顯hiển 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。 且thả 初sơ 能năng 禮lễ 。 即tức 我ngã 之chi 三tam 業nghiệp 。 謂vị 身thân 業nghiệp 翹kiều 勤cần 。 口khẩu 業nghiệp 專chuyên 至chí 。 意ý 業nghiệp 恭cung 敬kính 。 此thử 三tam 並tịnh 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 凡phàm 屬thuộc 緣duyên 生sanh 。 悉tất 皆giai 無vô 性tánh 。 謂vị 非phi 自tự 。 他tha 。 共cộng 。 離ly 。 故cố 其kỳ 性tánh 空không 寂tịch 由do 空không 寂tịch 故cố 。 方phương 成thành 能năng 感cảm 。 即tức 寂tịch 而nhi 感cảm 。 即tức 感cảm 仍nhưng 寂tịch 。 故cố 難nan 思tư 議nghị 。 其kỳ 所sở 禮lễ 者giả 。 即tức 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 三Tam 身Thân 。 此thử 三tam 並tịnh 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 無vô 性tánh 。 故cố 空không 寂tịch 。 空không 寂tịch 。 故cố 方phương 成thành 能năng 應ưng 。 即tức 寂tịch 而nhi 應ưng 。 即tức 應ưng 仍nhưng 寂tịch 。 故cố 難nan 思tư 議nghị 。 如như 兩lưỡng 鏡kính 相tương 照chiếu 。 由do 明minh 淨tịnh 故cố 。 方phương 能năng 互hỗ 現hiện 。 互hỗ 為vi 能năng 照chiếu 。 互hỗ 為vi 所sở 照chiếu 。 感cảm 應ứng 之chi 道đạo 交giao 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 兩lưỡng 鏡kính 中trung 影ảnh 。 雖tuy 各các 各các 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 而nhi 無vô 出xuất 入nhập 。 亦diệc 無vô 往vãng 來lai 。 法pháp 性tánh 本bổn 然nhiên 。 詎cự 可khả 思tư 議nghị 達đạt 此thử 不bất 思tư 譏cơ 法pháp 性tánh 已dĩ 。 方phương 知tri 我ngã 之chi 一nhất 室thất 道Đạo 場Tràng 。 本bổn 與dữ 法Pháp 界Giới 虗hư 空không 界giới 等đẳng 。 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 不bất 炳bỉnh 現hiện 此thử 一nhất 室thất 中trung 。 猶do 如như 帝đế 珠châu 。 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 。 又hựu 知tri 十thập 方phương 三tam 世thế 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 道Đạo 場Tràng 海hải 會hội 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 亦diệc 如như 帝đế 珠châu 。 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 。 故cố 我ngã 此thử 身thân 雖tuy 在tại 於ư 此thử 。 決quyết 定định 普phổ 於ư 一nhất 切thiết 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 前tiền 而nhi 現hiện 其kỳ 影ảnh 。 此thử 則tắc 不bất 唯duy 一nhất 身thân 禮lễ 一nhất 佛Phật 。 亦diệc 復phục 一nhất 身thân 遍biến 禮lễ 一nhất 切thiết 佛Phật 。 亦diệc 復phục 一nhất 切thiết 身thân 互hỗ 禮lễ 一nhất 切thiết 佛Phật 。 稱xưng 性tánh 互hỗ 遍biến 。 稱xưng 性tánh 互hỗ 具cụ 。 此thử 無vô 盡tận 身thân 雲vân 。 人nhân 人nhân 本bổn 具cụ 。 不bất 俟sĩ 安an 排bài 而nhi 後hậu 然nhiên 。 我ngã 之chi 身thân 雲vân 既ký 然nhiên 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 身thân 雲vân 亦diệc 爾nhĩ 。 正chánh 報báo 既ký 爾nhĩ 。 依y 報báo 亦diệc 然nhiên 。 故cố 為vi 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。 標tiêu 有hữu 本bổn 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 由do 致trí 。

蓋cái 由do 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 之chi 心tâm 。 亦diệc 復phục 舉cử 體thể 作tác 生sanh 作tác 佛Phật 。 作tác 依y 作tác 正chánh 。 既ký 皆giai 全toàn 體thể 而nhi 作tác 。 有hữu 何hà 一nhất 法pháp 不bất 即tức 法Pháp 界Giới 。 故cố 曰viết 一nhất 塵trần 法Pháp 界Giới 不bất 小tiểu 。 剎sát 海hải 法Pháp 界Giới 不bất 大đại 。 多đa 亦diệc 法Pháp 界Giới 少thiểu 亦diệc 法Pháp 界Giới 。

由do 。 謂vị 因nhân 由do 。 致trí 。 謂vị 理lý 致trí 。 事sự 事sự 所sở 以dĩ 無vô 礙ngại 者giả 。 蓋cái 由do 其kỳ 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 不bất 理lý 致trí 也dã 。 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 體thể 者giả 。 即tức 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 也dã 。 事sự 事sự 無vô 礙ngại 者giả 。 蓋cái 由do 性tánh 具cụ 即tức 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 故cố 也dã 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 心tâm 者giả 。 舉cử 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 作tác 我ngã 一nhất 念niệm 能năng 修tu 之chi 心tâm 法pháp 。 非phi 法Pháp 界Giới 少thiểu 分phần 。 此thử 心tâm 既ký 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 便tiện 即tức 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 也dã 。 亦diệc 復phục 舉cử 體thể 作tác 生sanh 作tác 佛Phật 作tác 依y 作tác 正chánh 者giả 。 亦diệc 舉cử 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 作tác 所sở 觀quán 之chi 生sanh 法pháp 佛Phật 法Pháp 依y 法pháp 正Chánh 法Pháp 。 亦diệc 非phi 法Pháp 界Giới 少thiểu 分phần 。 乃nãi 至chí 一nhất 塵trần 一nhất 芥giới 。 法pháp 法pháp 皆giai 然nhiên 。 既ký 皆giai 全toàn 體thể 而nhi 作tác 。 有hữu 何hà 一nhất 法pháp 不bất 即tức 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 。 故cố 曰viết 一nhất 塵trần 法Pháp 界Giới 不bất 小tiểu 。 剎sát 海hải 法Pháp 界Giới 不bất 大đại 。 法Pháp 界Giới 無vô 大đại 小tiểu 故cố 。 多đa 亦diệc 法Pháp 界Giới 。 少thiểu 亦diệc 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 無vô 多đa 少thiểu 故cố 。 法pháp 法pháp 既ký 皆giai 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 。 而nhi 無vô 妨phương 礙ngại 。 故cố 為vi 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 也dã 。 明minh 由do 致trí 竟cánh 。

○# 三tam 示thị 行hành 相tương/tướng 。

是thị 以dĩ 西tây 方phương 十thập 六lục 諸chư 境cảnh 。 吾ngô 心tâm 事sự 理lý 二nhị 觀quán 。 一nhất 一nhất 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 。 如như 帝Đế 釋Thích 宮cung 中trung 。 因nhân 陀đà 羅la 網võng 。 雖tuy 彼bỉ 此thử 各các 是thị 一nhất 珠châu 。 而nhi 影ảnh 入nhập 眾chúng 珠châu 。 雖tuy 影ảnh 入nhập 眾chúng 珠châu 。 而nhi 東đông 西tây 照chiếu 用dụng 有hữu 別biệt 。 境cảnh 觀quán 亦diệc 然nhiên 以dĩ 境cảnh 為vi 事sự 。 則tắc 觀quán 為vi 理lý 。 理lý 能năng 包bao 事sự 。 是thị 為vi 以dĩ 觀quán 吞thôn 境cảnh 。 以dĩ 觀quán 為vi 事sự 。 則tắc 境cảnh 為vi 理lý 。 理lý 能năng 包bao 事sự 。 是thị 為vi 以dĩ 境cảnh 吞thôn 觀quán 。 若nhược 觀quán 若nhược 境cảnh 。 或hoặc 一nhất 為vi 事sự 。 餘dư 為vi 理lý 。 或hoặc 一nhất 為vi 理lý 。 餘dư 為vi 事sự 。 彼bỉ 此thử 互hỗ 各các 相tương/tướng 吞thôn 。 故cố 如như 因nhân 陀đà 羅la 網võng 。

文văn 分phần/phân 三tam 節tiết 。 初sơ 明minh 圓viên 融dung 理lý 。 二nhị 引dẫn 圓viên 融dung 喻dụ 。 三tam 合hợp 圓viên 融dung 觀quán 。 是thị 以dĩ 西tây 方phương 十thập 六lục 諸chư 境cảnh 。 吾ngô 心tâm 事sự 理lý 二nhị 觀quán 。 一nhất 一nhất 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 者giả 。 正chánh 明minh 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 理lý 也dã 。 是thị 以dĩ 者giả 。 承thừa 上thượng 文văn 義nghĩa 也dã 。 十thập 六lục 諸chư 境cảnh 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 者giả 。 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 。 皆giai 是thị 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 也dã 。 事sự 理lý 二nhị 觀quán 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 者giả 。 能năng 觀quán 之chi 心tâm 。 亦diệc 是thị 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 也dã 。 性tánh 體thể 清thanh 淨tịnh 。 故cố 能năng 互hỗ 含hàm 。 性tánh 量lượng 周chu 遍biến 。 故cố 能năng 互hỗ 遍biến 。 以dĩ 互hỗ 遍biến 互hỗ 含hàm 。 故cố 能năng 互hỗ 吞thôn 。 互hỗ 為vi 能năng 吞thôn 。 互hỗ 為vi 所sở 吞thôn 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 即tức 成thành 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 理lý 。 以dĩ 此thử 而nhi 為vi 所sở 觀quán 。 故cố 前tiền 文văn 互hỗ 遍biến 互hỗ 具cụ 妙diệu 觀quán 云vân 。 如như 兩lưỡng 鏡kính 相tương 照chiếu 。 由do 明minh 淨tịnh 故cố 。 方phương 能năng 互hỗ 現hiện 。 互hỗ 為vi 能năng 照chiếu 。 互hỗ 為vi 所sở 照chiếu 。 法pháp 性tánh 本bổn 然nhiên 。 詎cự 可khả 思tư 議nghị 。 達đạt 此thử 不bất 思tư 議nghị 法Pháp 性tánh 已dĩ 。 方phương 知tri 我ngã 之chi 道Đạo 場Tràng 。 本bổn 與dữ 法Pháp 界Giới 虗hư 空không 界giới 等đẳng 。 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 不bất 炳bỉnh 現hiện 此thử 道Đạo 場Tràng 中trung 。 猶do 如như 帝đế 珠châu 。 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 也dã 。 如như 帝Đế 釋Thích 宮cung 下hạ 。 引dẫn 喻dụ 也dã 。 此thử 法Pháp 界Giới 體thể 。 湛trạm 然nhiên 清thanh 淨tịnh 。 無vô 可khả 比tỉ 況huống 。 且thả 以dĩ 帝đế 珠châu 為ví 喻dụ 也dã 。 此thử 中trung 喻dụ 。 具cụ 四tứ 法Pháp 界Giới 。 珠châu 體thể 。 喻dụ 事sự 法Pháp 界Giới 。 彼bỉ 此thử 各các 是thị 一nhất 珠châu 故cố 。 珠châu 光quang 。 喻dụ 理lý 法Pháp 界Giới 。 能năng 含hàm 影ảnh 故cố 。 影ảnh 入nhập 眾chúng 珠châu 。 喻dụ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 影ảnh 影ảnh 皆giai 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 喻dụ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 梵Phạm 網võng 合hợp 註chú 云vân 。 一nhất 珠châu 影ảnh 現hiện 一nhất 切thiết 珠châu 。 一nhất 切thiết 珠châu 中trung 一nhất 珠châu 影ảnh 。 一nhất 切thiết 珠châu 中trung 一nhất 切thiết 珠châu 。 一nhất 珠châu 各các 住trụ 一nhất 珠châu 位vị 也dã 。 東đông 西tây 照chiếu 用dụng 有hữu 別biệt 者giả 。 一nhất 珠châu 各các 住trụ 一nhất 珠châu 位vị 也dã 。 境cảnh 。 觀quán 亦diệc 然nhiên 者giả 。 合hợp 圓viên 融dung 妙diệu 觀quán 也dã 。 以dĩ 境cảnh 為vi 事sự 者giả 。 以dĩ 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 為vi 事sự 法Pháp 界Giới 。 如như 珠châu 中trung 之chi 影ảnh 。 以dĩ 觀quán 為vi 理lý 者giả 。 以dĩ 能năng 觀quán 之chi 智trí 為vi 理lý 法Pháp 界Giới 。 如như 珠châu 光quang 。 理lý 能năng 包bao 事sự 者giả 。 如như 光quang 能năng 含hàm 影ảnh 。 是thị 為vi 以dĩ 觀quán 吞thôn 境cảnh 。 即tức 下hạ 文văn 謂vị 。 西tây 方phương 依y 正chánh 。 已dĩ 在tại 我ngã 觀quán 之chi 內nội 也dã 。 以dĩ 觀quán 為vi 事sự 者giả 。 以dĩ 能năng 觀quán 智trí 為vi 事sự 法Pháp 界Giới 。 如như 珠châu 影ảnh 。 以dĩ 境cảnh 為vi 理lý 者giả 。 以dĩ 所sở 觀quán 境cảnh 為vi 理lý 法Pháp 界Giới 。 如như 珠châu 光quang 。 理lý 能năng 包bao 事sự 者giả 。 如như 光quang 能năng 含hàm 影ảnh 。 是thị 為vi 以dĩ 境cảnh 吞thôn 觀quán 。 下hạ 文văn 云vân 。 我ngã 今kim 身thân 心tâm 。 已dĩ 在tại 依y 正chánh 之chi 中trung 。 若nhược 觀quán 若nhược 境cảnh 。 或hoặc 一nhất 為vi 事sự 者giả 。 謂vị 若nhược 能năng 觀quán 若nhược 所sở 觀quán 。 一nhất 總tổng 為vi 事sự 法Pháp 界Giới 。 如như 影ảnh 。 餘dư 為vi 理lý 者giả 。 餘dư 十thập 五ngũ 境cảnh 為vi 理lý 法Pháp 界Giới 。 如như 光quang 。 亦diệc 理lý 能năng 包bao 事sự 。 如như 各các 各các 珠châu 光quang 皆giai 含hàm 一nhất 切thiết 影ảnh 。 或hoặc 一nhất 為vi 理lý 者giả 。 能năng 觀quán 所sở 觀quán 。 一nhất 總tổng 為vi 理lý 法Pháp 界Giới 。 如như 光quang 。 餘dư 十thập 五ngũ 境cảnh 為vi 事sự 法Pháp 界Giới 。 如như 影ảnh 。 亦diệc 理lý 能năng 包bao 事sự 。 如như 一nhất 珠châu 光quang 含hàm 一nhất 切thiết 影ảnh 。 彼bỉ 此thử 互hỗ 各các 相tương/tướng 吞thôn 者giả 。 顯hiển 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 互hỗ 遍biến 互hỗ 具cụ 。 事sự 事sự 無vô 礙ngại 妙diệu 觀quán 也dã 。 正chánh 辯biện 相tương/tướng 吞thôn 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。

若nhược 然nhiên 者giả 。 當đương 我ngã 作tác 觀quán 時thời 。 則tắc 西tây 方phương 依y 正chánh 。 已dĩ 在tại 我ngã 觀quán 之chi 內nội 。 我ngã 今kim 身thân 心tâm 。 已dĩ 在tại 依y 正chánh 之chi 中trung 。 了liễu 此thử 而nhi 求cầu 生sanh 安an 養dưỡng 。 可khả 謂vị 雁nhạn 過quá 長trường/trưởng 空không 。 影ảnh 沉trầm 寒hàn 水thủy 。 雁nhạn 絕tuyệt 遺di 蹤tung 之chi 意ý 。 水thủy 無vô 留lưu 影ảnh 之chi 心tâm 。

此thử 結kết 淨tịnh 宗tông 生sanh 而nhi 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 而nhi 生sanh 之chi 意ý 也dã 。 當đương 我ngã 作tác 觀quán 時thời 者giả 。 正chánh 當đương 修tu 觀quán 時thời 。 以dĩ 例lệ 禮lễ 懺sám 供cúng 養dường 。 看khán 經kinh 念niệm 佛Phật 。 回hồi 向hướng 。 發phát 願nguyện 。 坐tọa 禪thiền 等đẳng 時thời 。 淨tịnh 業nghiệp 既ký 爾nhĩ 。 乃nãi 至chí 造tạo 惡ác 業nghiệp 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 也dã 。 我ngã 此thử 道Đạo 場Tràng 如như 帝đế 珠châu 。 西tây 方phương 依y 正chánh 諸chư 境cảnh 。 已dĩ 在tại 我ngã 觀quán 之chi 內nội 。 西tây 方phương 依y 正chánh 亦diệc 如như 帝đế 珠châu 。 我ngã 今kim 身thân 心tâm 諸chư 業nghiệp 。 已dĩ 在tại 依y 正chánh 之chi 中trung 。 法pháp 性tánh 法Pháp 爾nhĩ 如như 是thị 故cố 。 修tu 觀quán 時thời 始thỉ 照chiếu 知tri 故cố 。 若nhược 了liễu 此thử 義nghĩa 。 則tắc 知tri 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 。 生sanh 而nhi 無vô 生sanh 。 去khứ 則tắc 實thật 不bất 去khứ 。 不bất 去khứ 而nhi 去khứ 也dã 。 又hựu 復phục 例lệ 知tri 。 彌di 陀đà 接tiếp 則tắc 決quyết 定định 接tiếp 。 接tiếp 而nhi 不bất 接tiếp 。 來lai 則tắc 實thật 不bất 來lai 。 不bất 來lai 而nhi 來lai 之chi 意ý 也dã 。 故cố 天thiên 衣y 懷hoài 禪thiền 師sư 示thị 眾chúng 曰viết 。 禪thiền 宗tông 則tắc 曰viết 無vô 生sanh 。 淨tịnh 土độ 則tắc 曰viết 有hữu 生sanh 。 還hoàn 是thị 生sanh 耶da 。 還hoàn 是thị 無vô 生sanh 耶da 。 則tắc 曰viết 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 。 去khứ 則tắc 實thật 不bất 去khứ 。 譬thí 如như 雁nhạn 過quá 長trường/trưởng 空không 。 影ảnh 沉trầm 寒hàn 水thủy 。 雁nhạn 絕tuyệt 遺di 蹤tung 之chi 意ý 。 水thủy 無vô 留lưu 影ảnh 之chi 心tâm 。 雁nhạn 過quá 長trường/trưởng 空không 。 影ảnh 沉trầm 寒hàn 水thủy 。 喻dụ 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 。 雁nhạn 絕tuyệt 意ý 。 水thủy 無vô 心tâm 。 中trung 間gian 無vô 來lai 往vãng 之chi 相tướng 。 則tắc 喻dụ 去khứ 則tắc 實thật 不bất 去khứ 也dã 。 又hựu 雁nhạn 絕tuyệt 遺di 蹤tung 之chi 意ý 。 雖tuy 喻dụ 無vô 生sanh 。 而nhi 蹤tung 自tự 遺di 。 則tắc 喻dụ 無vô 生sanh 而nhi 自tự 生sanh 也dã 。 水thủy 無vô 留lưu 影ảnh 之chi 心tâm 。 喻dụ 佛Phật 不bất 來lai 接tiếp 。 而nhi 影ảnh 自tự 留lưu 。 則tắc 喻dụ 不bất 接tiếp 而nhi 自tự 接tiếp 也dã 。 慈từ 善thiện 根căn 力lực 。 任nhậm 運vận 如như 是thị 。 非phi 作tác 意ý 神thần 通thông 也dã 。 境cảnh 觀quán 相tương/tướng 吞thôn 門môn 竟cánh 。

○# 七thất 三tam 觀quán 法pháp 爾nhĩ 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

能năng 觀quán 為vi 三tam 觀quán 。 所sở 觀quán 即tức 三tam 諦đế 。 全toàn 性tánh 以dĩ 起khởi 修tu 。 故cố 稱xưng 為vi 法pháp 爾nhĩ 。

能năng 觀quán 為vi 三tam 觀quán 者giả 。 乃nãi 全toàn 性tánh 體thể 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 。 三tam 諦đế 性tánh 德đức 。 起khởi 成thành 三tam 觀quán 之chi 修tu 德đức 。 全toàn 三tam 觀quán 之chi 修tu 德đức 。 還hoàn 照chiếu 三tam 諦đế 之chi 性tánh 德đức 。 故cố 曰viết 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 。 全toàn 修tu 在tại 性tánh 。 性tánh 修tu 不bất 二nhị 止Chỉ 觀Quán 大đại 意ý 云vân 。 三tam 諦đế 三tam 觀quán 三tam 非phi 三tam 。 三tam 一nhất 一nhất 三tam 無vô 所sở 寄ký 。 諦đế 觀quán 名danh 別biệt 體thể 復phục 同đồng 。 是thị 故cố 能năng 所sở 二nhị 非phi 二nhị 。 故cố 稱xưng 法pháp 爾nhĩ 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 三tam 觀quán 。 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 別biệt 論luận 。 二nhị 總tổng 論luận 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 雙song 標tiêu 諦đế 觀quán 。 二nhị 別biệt 論luận 諦đế 觀quán ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 三tam 諦đế 者giả 。 真chân 俗tục 中trung 也dã 。 三tam 觀quán 者giả 。 空không 假giả 中trung 也dã 。

諦đế 者giả 。 諦đế 審thẩm 也dã 。 謂vị 諦đế 審thẩm 諸chư 法pháp 。 即tức 空không 假giả 中trung 。 即tức 空không 。 是thị 性tánh 量lượng 之chi 真Chân 諦Đế 。 即tức 假giả 。 是thị 性tánh 具cụ 之chi 俗tục 諦đế 。 即tức 中trung 。 是thị 性tánh 體thể 之chi 中trung 諦đế 。 此thử 三tam 隔cách 歷lịch 。 即tức 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 。 三tam 一nhất 圓viên 融dung 。 即tức 圓viên 融dung 三tam 諦đế 。 觀quán 者giả 。 照chiếu 了liễu 之chi 義nghĩa 。 照chiếu 真chân 。 即tức 空không 觀quán 。 照chiếu 俗tục 。 即tức 假giả 觀quán 。 照chiếu 中trung 。 即tức 中trung 觀quán 。 此thử 三tam 隔cách 歷lịch 。 即tức 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 。 三tam 一nhất 無vô 礙ngại 。 即tức 圓viên 融dung 三tam 觀quán 。 雙song 標tiêu 諦đế 觀quán 竟cánh 。

○# 二nhị 別biệt 論luận 諦đế 觀quán 。 又hựu 二nhị 。 初sơ 別biệt 論luận 三tam 諦đế 性tánh 德đức 。 二nhị 別biệt 論luận 三tam 觀quán 修tu 德đức 。 初sơ 又hựu 三tam 。 初sơ 尅khắc 論luận 三tam 諦đế 。 二nhị 會hội 歸quy 一nhất 心tâm 。 三tam 結kết 成thành 性tánh 德đức ○# 今kim 初sơ 。

忘vong 情tình 絕tuyệt 解giải 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 真chân 。 隨tùy 緣duyên 應ứng 用dụng 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 俗tục 。 融dung 通thông 空không 有hữu 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 中trung 。

真chân 。 即tức 真chân 空không 。 泯mẫn 一nhất 切thiết 法pháp 之chi 謂vị 也dã 。 蓋cái 諸chư 法pháp 本bổn 空không 。 眾chúng 生sanh 不bất 了liễu 。 執chấp 之chi 為vi 實thật 。 而nhi 生sanh 妄vọng 見kiến 。 若nhược 以dĩ 空không 觀quán 蕩đãng 之chi 。 則tắc 謂vị 實thật 之chi 情tình 解giải 自tự 忘vong 。 故cố 曰viết 忘vong 情tình 絕tuyệt 解giải 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 真chân 也dã 。 俗tục 即tức 世thế 俗tục 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 之chi 謂vị 也dã 。 諸chư 法pháp 雖tuy 即tức 本bổn 空không 。 若nhược 以dĩ 假giả 觀quán 照chiếu 之chi 。 則tắc 能năng 諦đế 了liễu 性tánh 具cụ 諸chư 法pháp 。 歷lịch 歷lịch 宛uyển 然nhiên 。 故cố 曰viết 隨tùy 緣duyên 應ứng 用dụng 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 俗tục 也dã 。 中trung 。 即tức 中trung 正chánh 。 統thống 一nhất 切thiết 法pháp 之chi 謂vị 也dã 。 諸chư 法pháp 本bổn 來lai 不bất 即tức 二nhị 邊biên 。 不bất 離ly 二nhị 邊biên 若nhược 以dĩ 中trung 觀quán 觀quán 之chi 。 則tắc 能năng 諦đế 了liễu 諸chư 法pháp 非phi 真chân 非phi 俗tục 。 即tức 真chân 即tức 俗tục 。 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 即tức 三tam 而nhi 一nhất 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 曰viết 融dung 通thông 空không 有hữu 。 莫mạc 尚thượng 乎hồ 中trung 也dã 。 尅khắc 論luận 三tam 諦đế 竟cánh 。

○# 二nhị 會hội 歸quy 一nhất 心tâm 。

虗hư 靈linh 不bất 昧muội 。 此thử 吾ngô 心tâm 自tự 空không 者giả 也dã 。 物vật 來lai 斯tư 應ưng 。 此thử 吾ngô 心tâm 自tự 有hữu 者giả 也dã 。 空không 有hữu 相tương/tướng 即tức 。 此thử 吾ngô 心tâm 自tự 中trung 者giả 也dã 。

虗hư 靈linh 不bất 昧muội 者giả 。 隨tùy 緣duyên 而nhi 常thường 自tự 不bất 變biến 也dã 。 物vật 來lai 斯tư 應ưng 者giả 。 不bất 變biến 而nhi 常thường 自tự 隨tùy 緣duyên 也dã 。 空không 有hữu 相tương/tướng 即tức 者giả 。 即tức 隨tùy 緣duyên 而nhi 不bất 變biến 。 即tức 不bất 變biến 而nhi 隨tùy 緣duyên 也dã 。 會hội 歸quy 一nhất 心tâm 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 成thành 性tánh 德đức 。

此thử 性tánh 也dã 。 非phi 修tu 也dã 。 三tam 諦đế 也dã 。 非phi 三tam 。 觀quán 也dã 。

別biệt 論luận 三tam 諦đế 性tánh 德đức 竟cánh 。

○# 二nhị 別biệt 論luận 三tam 觀quán 修tu 德đức 三tam 。 初sơ 分phân 別biệt 行hành 相tương/tướng 。 二nhị 顯hiển 示thị 圓viên 融dung 。 三tam 結kết 成thành 修tu 德đức ○# 今kim 初sơ 。

修tu 之chi 者giả 。 稱xưng 性tánh 照chiếu 了liễu 也dã 。 故cố 體thể 達đạt 此thử 心tâm 。 空không 洞đỗng 無vô 物vật 。 謂vị 之chi 空không 。 照chiếu 了liễu 此thử 性tánh 。 具cụ 足túc 萬vạn 法pháp 。 謂vị 之chi 假giả 。 融dung 通thông 二nhị 邊biên 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 謂vị 之chi 中trung 。

修tu 之chi 者giả 。 標tiêu 其kỳ 修tu 德đức 。 別biệt 其kỳ 性tánh 德đức 也dã 。 稱xưng 性tánh 照chiếu 了liễu 者giả 。 謂vị 修tu 德đức 之chi 功công 。 稱xưng 乎hồ 性tánh 德đức 之chi 理lý 也dã 。 體thể 達đạt 此thử 心tâm 者giả 。 謂vị 體thể 空không 觀quán 也dã 。 體thể 達đạt 此thử 隨tùy 緣duyên 之chi 心tâm 。 常thường 不bất 被bị 物vật 所sở 變biến 。 故cố 曰viết 空không 洞đỗng 無vô 物vật 謂vị 之chi 空không 也dã 。 照chiếu 了liễu 此thử 性tánh 者giả 。 妙diệu 假giả 觀quán 也dã 。 謂vị 照chiếu 了liễu 此thử 不bất 變biến 之chi 性tánh 。 常thường 隨tùy 萬vạn 法pháp 之chi 緣duyên 。 故cố 曰viết 具cụ 足túc 。 萬vạn 法pháp 謂vị 之chi 假giả 也dã 。 融dung 通thông 二nhị 邊biên 者giả 。 圓viên 融dung 觀quán 也dã 。 性tánh 是thị 體thể 。 心tâm 是thị 用dụng 。 故cố 不bất 一nhất 。 離ly 體thể 無vô 用dụng 。 離ly 用dụng 無vô 體thể 。 故cố 不bất 異dị 。 故cố 曰viết 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 謂vị 之chi 中trung 也dã 。 分phân 別biệt 行hành 相tương/tướng 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 示thị 圓viên 融dung 。

然nhiên 則tắc 即tức 虗hư 靈linh 而nhi 應ưng 物vật 也dã 。 即tức 應ưng 物vật 而nhi 虗hư 靈linh 也dã 。 空không 。 即tức 假giả 中trung 也dã 。 假giả 。 即tức 空không 中trung 也dã 。 中trung 。 即tức 空không 假giả 也dã 。

然nhiên 則tắc 者giả 。 承thừa 上thượng 文văn 而nhi 言ngôn 也dã 。 三tam 觀quán 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 相tương/tướng 即tức 。 即tức 虗hư 靈linh 而nhi 應ưng 物vật 者giả 。 即tức 體thể 是thị 用dụng 也dã 。 即tức 應ưng 物vật 而nhi 虗hư 靈linh 者giả 。 即tức 用dụng 是thị 體thể 也dã 。 體thể 用dụng 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 曰viết 三tam 觀quán 相tương/tướng 即tức 。 顯hiển 示thị 圓viên 融dung 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 成thành 修tu 德đức 。

是thị 稱xưng 性tánh 而nhi 修tu 也dã 。 絕tuyệt 待đãi 而nhi 照chiếu 也dã 。 不bất 思tư 議nghị 之chi 三tam 觀quán 也dã 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 之chi 司ty 南nam 也dã 。 此thử 別biệt 論luận 也dã 如như 此thử 。

稱xưng 性tánh 而nhi 修tu 者giả 。 性tánh 修tu 不bất 二nhị 也dã 。 絕tuyệt 待đãi 而nhi 照chiếu 者giả 。 能năng 所sở 不bất 二nhị 也dã 。 不bất 思tư 議nghị 三tam 觀quán 者giả 。 三tam 觀quán 不bất 二nhị 也dã 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 司ty 南nam 者giả 。 因nhân 果quả 不bất 二nhị 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 此thử 云vân 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 。 即tức 果quả 覺giác 異dị 名danh 。 司ty 南nam 者giả 。 定định 南nam 鍼châm 也dã 。 以dĩ 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 乃nãi 大đại 定định 之chi 因nhân 。 故cố 曰viết 司ty 南nam 也dã 。 別biệt 論luận 竟cánh 。

○# 二nhị 總tổng 論luận 二nhị 。 初sơ 分phân 別biệt 行hành 相tương/tướng 。 二nhị 顯hiển 示thị 圓viên 融dung ○# 今kim 初sơ 。

若nhược 總tổng 論luận 者giả 。 或hoặc 以dĩ 吾ngô 心tâm 虗hư 靈linh 者giả 為vi 空không 。 以dĩ 所sở 觀quán 萬vạn 物vật 者giả 為vi 假giả 。 以dĩ 心tâm 境cảnh 不bất 二nhị 者giả 為vi 中trung 。

上thượng 文văn 別biệt 者giả 。 乃nãi 別biệt 論luận 觀quán 心tâm 。 今kim 文văn 總tổng 者giả 。 總tổng 其kỳ 心tâm 境cảnh 。 唯duy 是thị 一nhất 性tánh 也dã 。 心tâm 性tánh 無vô 相tướng 故cố 為vi 空không 。 變biến 作tác 諸chư 法pháp 故cố 為vi 假giả 。 即tức 心tâm 即tức 境cảnh 。 即tức 境cảnh 即tức 心tâm 。 故cố 曰viết 不bất 二nhị 為vi 中trung 也dã 。 分phân 別biệt 行hành 相tương/tướng 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 示thị 圓viên 融dung 。

物vật 吾ngô 心tâm 之chi 物vật 也dã 。 何hà 假giả 而nhi 不bất 空không 。 心tâm 萬vạn 物vật 之chi 心tâm 也dã 。 何hà 空không 而nhi 不bất 假giả 。 即tức 心tâm 即tức 物vật 。 即tức 物vật 即tức 心tâm 。 何hà 中trung 而nhi 不bất 空không 假giả 。 (# 當đương 是thị 何hà 空không 假giả 而nhi 不bất 中trung )# 。

物vật 吾ngô 心tâm 之chi 物vật 。 何hà 假giả 而nhi 不bất 空không 者giả 。 謂vị 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 。 乃nãi 心tâm 性tánh 所sở 變biến 之chi 境cảnh 。 何hà 假giả 何hà 中trung 而nhi 不bất 即tức 空không 。 乃nãi 即tức 性tánh 具cụ 性tánh 體thể 是thị 性tánh 量lượng 也dã 。 心tâm 萬vạn 物vật 之chi 心tâm 。 何hà 空không 而nhi 不bất 假giả 者giả 。 謂vị 能năng 觀quán 之chi 心tâm 。 乃nãi 境cảnh 性tánh 能năng 變biến 之chi 心tâm 。 何hà 空không 何hà 中trung 而nhi 不bất 即tức 假giả 。 乃nãi 即tức 性tánh 量lượng 性tánh 體thể 是thị 性tánh 具cụ 。 即tức 心tâm 即tức 物vật 。 即tức 物vật 即tức 心tâm 。 何hà 空không 假giả 而nhi 不bất 即tức 中trung 者giả 。 謂vị 心tâm 性tánh 境cảnh 性tánh 。 唯duy 只chỉ 一nhất 性tánh 。 故cố 曰viết 何hà 空không 何hà 假giả 而nhi 不bất 即tức 中trung 。 乃nãi 即tức 性tánh 量lượng 性tánh 具cụ 是thị 性tánh 體thể 也dã 。 正chánh 明minh 三tam 觀quán 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。

是thị 以dĩ 觀quán 極cực 樂lạc 依y 正chánh 者giả 。 以dĩ 吾ngô 一nhất 心tâm 之chi 三tam 觀quán 。 觀quán 彼bỉ 一nhất 境cảnh 之chi 三tam 諦đế 。 無vô 不bất 可khả 者giả 。 以dĩ 吾ngô 三tam 觀quán 之chi 一nhất 心tâm 。 照chiếu 彼bỉ 三tam 諦đế 之chi 一nhất 境cảnh 。 亦diệc 無vô 不bất 可khả 者giả 。 虎hổ 溪khê 大đại 師sư 曰viết 。 境cảnh 為vi 妙diệu 假giả 觀quán 為vi 空không 。 境cảnh 觀quán 雙song 忘vong 即tức 是thị 中trung 。 忘vong 照chiếu 何hà 嘗thường 有hữu 先tiên 後hậu 。 一nhất 心tâm 融dung 絕tuyệt 了liễu 無vô 蹤tung 。 尚thượng 何hà 三tam 觀quán 之chi 不bất 法pháp 爾nhĩ 乎hồ 。

以dĩ 吾ngô 一nhất 心tâm 之chi 三tam 觀quán 。 觀quán 彼bỉ 一nhất 境cảnh 之chi 三tam 諦đế 者giả 。 乃nãi 理lý 觀quán 也dã 。 亦diệc 別biệt 觀quán 也dã 。 以dĩ 吾ngô 三tam 觀quán 之chi 一nhất 心tâm 。 照chiếu 彼bỉ 三tam 諦đế 之chi 一nhất 境cảnh 者giả 。 乃nãi 事sự 觀quán 也dã 。 亦diệc 總tổng 觀quán 也dã 。 亦diệc 即tức 專chuyên 稱xưng 名danh 號hiệu 也dã 。 然nhiên 此thử 淨tịnh 宗tông 。 唯duy 在tại 發phát 願nguyện 求cầu 生sanh 。 是thị 故cố 總tổng 觀quán 別biệt 觀quán 。 皆giai 無vô 不bất 可khả 也dã 。 虎hổ 溪khê 大đại 師sư 。 乃nãi 元nguyên 朝triêu 虎hổ 溪khê 懷hoài 則tắc 法Pháp 師sư 。 述thuật 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 頌tụng 曰viết 。 境cảnh 為vi 妙diệu 假giả (# 云vân 云vân )# 。 境cảnh 為vi 妙diệu 假giả 者giả 即tức 心tâm 也dã 。 觀quán 為vi 空không 者giả 。 即tức 境cảnh 也dã 。 境cảnh 觀quán 雙song 亡vong 者giả 。 非phi 心tâm 非phi 境cảnh 也dã 。 亡vong 照chiếu 何hà 嘗thường 有hữu 先tiên 後hậu 者giả 。 遮già 照chiếu 同đồng 時thời 也dã 。 一nhất 心tâm 融dung 絕tuyệt 了liễu 無vô 蹤tung 者giả 。 唯duy 一nhất 中trung 道đạo 妙diệu 心tâm 。 更cánh 無vô 空không 假giả 之chi 蹤tung 迹tích 也dã 。 既ký 日nhật 用dụng 中trung 具cụ 足túc 三tam 觀quán 。 尚thượng 何hà 不bất 法pháp 爾nhĩ 乎hồ 。 三tam 觀quán 法pháp 爾nhĩ 門môn 竟cánh 。

○# 八bát 感cảm 應ứng 任nhậm 運vận 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

我ngã 心tâm 感cảm 諸chư 佛Phật 。 彌di 陀đà 即tức 懸huyền 應ưng 。 天thiên 性tánh 自tự 相tương/tướng 關quan 。 如như 磁từ 石thạch 吸hấp 鍼châm 。

感cảm 應ứng 之chi 相tướng 。 略lược 明minh 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 冥minh 感cảm 冥minh 應ưng 。 謂vị 過quá 去khứ 善thiện 修tu 三tam 業nghiệp 。 現hiện 在tại 未vị 運vận 身thân 口khẩu 。 藉tạ 往vãng 善thiện 力lực 。 為vi 冥minh 感cảm 也dã 。 雖tuy 不bất 現hiện 見kiến 靈linh 瑞thụy 。 密mật 為vi 法Pháp 身thân 所sở 益ích 。 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 而nhi 覺giác 而nhi 知tri 。 是thị 為vi 冥minh 應ưng 也dã 。 二nhị 者giả 冥minh 感cảm 顯hiển 應ưng 者giả 。 過quá 去khứ 殖thực 善thiện 。 為vi 冥minh 感cảm 已dĩ 成thành 。 便tiện 得đắc 值trị 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 現hiện 前tiền 獲hoạch 利lợi 。 是thị 為vi 顯hiển 應ưng 。 如như 佛Phật 初sơ 出xuất 世thế 。 先tiên 得đắc 度độ 者giả 。 現hiện 在tại 何hà 嘗thường 修tu 行hành 。 如Như 來Lai 照chiếu 其kỳ 宿túc 機cơ 。 自tự 往vãng 度độ 之chi 。 即tức 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 三tam 者giả 顯hiển 感cảm 顯hiển 應ưng 。 現hiện 在tại 身thân 口khẩu 。 精tinh 勤cần 不bất 懈giải 。 而nhi 能năng 感cảm 降giáng/hàng 。 如như 須tu 達đạt 長trường 跪quỵ 。 佛Phật 往vãng 祇kỳ 園viên 。 又hựu 如như 道Đạo 場Tràng 禮lễ 懺sám 。 能năng 感cảm 靈linh 瑞thụy 。 即tức 顯hiển 感cảm 顯hiển 應ưng 也dã 。 四tứ 顯hiển 感cảm 冥minh 應ưng 者giả 。 如như 人nhân 一nhất 世thế 勤cần 苦khổ 。 現hiện 善thiện 濃nồng 積tích 。 而nhi 不bất 顯hiển 應ưng 。 冥minh 有hữu 其kỳ 利lợi 。 此thử 顯hiển 感cảm 冥minh 應ưng 也dã 。 若nhược 解giải 四tứ 意ý 。 一nhất 切thiết 低đê 頭đầu 舉cử 手thủ 。 則tắc 知tri 福phước 不bất 虗hư 棄khí 。 終chung 日nhật 無vô 感cảm 。 終chung 日nhật 無vô 悔hối 。 若nhược 見kiến 喜hỷ 殺sát 長trường 壽thọ 。 好hiếu 施thí 貧bần 乏phạp 。 不bất 生sanh 邪tà 見kiến 。 若nhược 詳tường 論luận 者giả 。 則tắc 有hữu 三tam 十thập 六lục 句cú 等đẳng 種chủng 種chủng 義nghĩa 也dã 。 天thiên 性tánh 者giả 。 佛Phật 性tánh 也dã 。 相tương/tướng 關quan 者giả 。 連liên 係hệ 也dã 。 有hữu 二nhị 種chủng 相tướng 關quan 。 謂vị 天thiên 性tánh 。 誓thệ 願nguyện 也dã 。 我ngã 於ư 諸chư 佛Phật 。 但đãn 有hữu 天thiên 性tánh 相tướng 關quan 。 我ngã 於ư 彌di 陀đà 。 則tắc 有hữu 二nhị 種chủng 。 故cố 於ư 彌di 陀đà 最tối 有hữu 緣duyên 也dã 。 磁từ 石thạch 者giả 。 吸hấp 鐵thiết 石thạch 。 山sơn 之chi 陽dương 產sản 鐵thiết 。 山sơn 陰ấm 必tất 有hữu 磁từ 石thạch 。 二nhị 物vật 同đồng 氣khí 故cố 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 三tam 。 初sơ 天thiên 性tánh 相tướng 關quan 。 二nhị 誓thệ 願nguyện 相tương/tướng 關quan 。 三tam 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 諸chư 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 覺giác 源nguyên 。 迷mê 悟ngộ 雖tuy 殊thù 。 理lý 常thường 平bình 等đẳng 。 故cố 曰viết 諸chư 佛Phật 是thị 眾chúng 生sanh 。 心tâm 內nội 諸chư 佛Phật 。 眾chúng 生sanh 乃nãi 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 。 迹tích 此thử 而nhi 言ngôn 。 則tắc 諸chư 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 心tâm 精tinh 無vô 時thời 而nhi 不bất 通thông 脗# 。 但đãn 諸chư 佛Phật 無vô 時thời 不bất 欲dục 度độ 生sanh 。 而nhi 眾chúng 生sanh 念niệm 念niệm 與dữ 之chi 迷mê 背bối/bội 。 故cố 勢thế 至chí 菩Bồ 薩Tát 曰viết 。 一nhất 人nhân 專chuyên 憶ức 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 若nhược 逢phùng 不bất 逢phùng 。 或hoặc 見kiến 非phi 見kiến 。 子tử 若nhược 憶ức 母mẫu 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 。 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 相tương 違vi 遠viễn 。 若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 現hiện 前tiền 當đương 來lai 。 必tất 定định 見kiến 佛Phật 。 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 正chánh 由do 一nhất 理lý 平bình 等đẳng 。 天thiên 性tánh 相tướng 關quan 。 故cố 得đắc 任nhậm 運vận 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。

文văn 分phần/phân 三tam 節tiết 。 初sơ 正chánh 明minh 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 三tam 總tổng 結kết 。 初sơ 中trung 同đồng 一nhất 覺giác 源nguyên 者giả 。 同đồng 一nhất 天thiên 性tánh 也dã 。 脗# 者giả 。 脗# 合hợp 。 即tức 相tương/tướng 關quan 也dã 。 第đệ 二nhị 引dẫn 證chứng 中trung 。 有hữu 事sự 理lý 二nhị 意ý 。 今kim 但đãn 約ước 事sự 釋thích 。 一nhất 人nhân 專chuyên 憶ức 。 喻dụ 佛Phật 常thường 欲dục 度độ 生sanh 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 念niệm 念niệm 迷mê 背bối/bội 。 佛Phật 常thường 欲dục 度độ 生sanh 故cố 若nhược 逢phùng 。 念niệm 念niệm 迷mê 背bối/bội 故cố 不bất 逢phùng 。 逢phùng 故cố 見kiến 。 不bất 逢phùng 故cố 不bất 見kiến 。 此thử 喻dụ 理lý 即tức 位vị 也dã 。 子tử 若nhược 憶ức 母mẫu 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 常thường 念niệm 佛Phật 。 喻dụ 名danh 字tự 觀quán 行hành 相tương 似tự 位vị 也dã 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 。 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 相tương 違vi 遠viễn 。 喻dụ 分phần/phân 證chứng 位vị 。 若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 現hiện 前tiền 當đương 來lai 。 必tất 定định 見kiến 佛Phật 。 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 也dã 。 現hiện 前tiền 見kiến 佛Phật 。 如như 遠viễn 公công 三tam 覩đổ 聖thánh 像tượng 。 當đương 來lai 見kiến 佛Phật 。 或hoặc 命mạng 終chung 時thời 見kiến 。 或hoặc 於ư 淨tịnh 土độ 見kiến 。 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 者giả 。 去khứ 自tự 果quả 佛Phật 不bất 遠viễn 也dã 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 一nhất 理lý 。 即tức 天thiên 性tánh 也dã 。 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 悲bi 能năng 拔bạt 九cửu 界giới 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 之chi 苦khổ 。 慈từ 能năng 與dữ 佛Phật 界giới 道đạo 滅diệt 二nhị 諦đế 之chi 樂lạc 也dã 。 天thiên 性tánh 相tướng 關quan 竟cánh 。

○# 二nhị 誓thệ 願nguyện 相tương/tướng 關quan 。

況huống 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 因nhân 中trung 發phát 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 誓thệ 取thủ 極cực 樂lạc 。 攝nhiếp 受thọ 有hữu 情tình 。 今kim 道Đạo 果Quả 久cửu 成thành 。 僧tăng 那na 久cửu 滿mãn 。 故cố 凡phàm 百bách 眾chúng 生sanh 。 弗phất 憂ưu 佛Phật 不bất 來lai 應ưng 。 但đãn 當đương 深thâm 信tín 憶ức 念niệm 。 數sác 數sác 發phát 願nguyện 。 願nguyện 生sanh 西tây 方phương 。 如như 磁từ 石thạch 與dữ 鍼châm 。 任nhậm 運vận 吸hấp 取thủ 。 然nhiên 磁từ 能năng 吸hấp 鐵thiết 。 而nhi 不bất 能năng 吸hấp 銅đồng 。 鍼châm 能năng 合hợp 磁từ 。 而nhi 不bất 能năng 合hợp 玉ngọc 。 譬thí 猶do 佛Phật 能năng 度độ 有hữu 緣duyên 。 而nhi 不bất 能năng 度độ 無vô 緣duyên 。 眾chúng 生sanh 易dị 感cảm 彌di 陀đà 。 而nhi 不bất 易dị 感cảm 諸chư 佛Phật 。 豈khởi 非phi 生sanh 佛Phật 。 誓thệ 願nguyện 相tương/tướng 關quan 者giả 乎hồ 。

文văn 分phần/phân 二nhị 節tiết 。 初sơ 明minh 誓thệ 願nguyện 。 二nhị 明minh 相tướng 關quan 。 按án 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 。 過quá 去khứ 久cửu 遠viễn 。 世thế 自tự 在tại 王vương 佛Phật 世thế 中trung 。 有hữu 一nhất 國quốc 王vương 。 聞văn 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 心tâm 懷hoài 悅duyệt 豫dự 。 發phát 無vô 上thượng 道Đạo 意ý 。 棄khí 國quốc 捐quyên 王vương 。 而nhi 作tác 沙Sa 門Môn 。 號hiệu 曰viết 法Pháp 藏Tạng 。 詣nghệ 世thế 自tự 在tại 王vương 佛Phật 所sở 。 求cầu 佛Phật 說thuyết 法pháp 。

時thời 世Thế 自Tự 在Tại 王Vương 佛Phật 。 廣quảng 說thuyết 二nhị 百bách 一nhất 十thập 億ức 。 諸chư 佛Phật 剎sát 土độ 。 天thiên 人nhân 之chi 善thiện 惡ác 。 國quốc 土độ 之chi 粗thô 妙diệu 。 應ứng 其kỳ 心tâm 願nguyện 。 悉tất 現hiện 與dữ 之chi 。

時thời 彼bỉ 比Bỉ 丘Khâu 。 聞văn 佛Phật 所sở 說thuyết 。 嚴nghiêm 淨tịnh 國quốc 土độ 。 皆giai 悉tất 覩đổ 見kiến 。 發phát 無vô 上thượng 願nguyện 。 具cụ 足túc 五ngũ 劫kiếp 。 思tư 惟duy 攝nhiếp 取thủ 。 莊trang 嚴nghiêm 國quốc 土thổ 。 清thanh 淨tịnh 之chi 行hạnh 。 如như 是thị 修tu 已dĩ 。 詣nghệ 彼bỉ 佛Phật 所sở 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 唯duy 願nguyện 聽thính 察sát 。 如như 我ngã 所sở 願nguyện 。 當đương 具cụ 說thuyết 之chi 。 故cố 發phát 四tứ 十thập 八bát 種chủng 大đại 願nguyện 。 誓thệ 取thủ 極cực 樂lạc 。 攝nhiếp 受thọ 有hữu 情tình 說thuyết 有hữu 一nhất 願nguyện 不bất 滿mãn 。 不bất 取thủ 正chánh 覺giác 。 今kim 道Đạo 果Quả 久cửu 成thành 。 僧tăng 那na 者giả 。 此thử 云vân 宏hoành 誓thệ 也dã 。 此thử 明minh 誓thệ 願nguyện 。 然nhiên 磁từ 能năng 下hạ 。 明minh 相tướng 關quan 也dã 。 然nhiên 諸chư 佛Phật 度độ 生sanh 。 原nguyên 無vô 揀giản 擇trạch 。 而nhi 因nhân 中trung 願nguyện 力lực 不bất 同đồng 。 結kết 緣duyên 有hữu 異dị 。 故cố 有hữu 相tương/tướng 關quan 不bất 相tương 關quan 者giả 。 彌di 陀đà 因nhân 中trung 願nguyện 勝thắng 。 與dữ 此thử 土độ 眾chúng 生sanh 緣duyên 深thâm 。 故cố 誓thệ 願nguyện 相tương/tướng 關quan 也dã 。 誓thệ 願nguyện 相tương/tướng 關quan 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 示thị 淨tịnh 宗tông 。

是thị 故cố 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 者giả 。 信tín 願nguyện 行hành 三tam 。 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 。

彌di 陀đà 要yếu 解giải 云vân 。 信tín 願nguyện 為vi 慧tuệ 行hành 。 持trì 名danh 為vi 行hàng 行hàng 。 得đắc 生sanh 與dữ 否phủ/bĩ 。 全toàn 由do 信tín 願nguyện 之chi 有hữu 無vô 。 品phẩm 位vị 高cao 下hạ 。 全toàn 由do 持trì 名danh 之chi 深thâm 淺thiển 。 是thị 故cố 信tín 願nguyện 為vi 前tiền 導đạo 。 持trì 名danh 為vi 正chánh 修tu 。 如như 目mục 足túc 並tịnh 運vận 也dã 。 感cảm 應ứng 任nhậm 運vận 門môn 竟cánh 。

○# 九cửu 彼bỉ 此thử 恆hằng 一nhất 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

若nhược 人nhân 臨lâm 終chung 時thời 。 能năng 不bất 失thất 正chánh 念niệm 。 或hoặc 見kiến 光quang 見kiến 華hoa 。 已dĩ 受thọ 寶bảo 蓮liên 生sanh 。

普Phổ 賢Hiền 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 又hựu 復phục 是thị 人nhân 。 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 一nhất 切thiết 諸chư 根căn 。 悉tất 皆giai 散tán 壞hoại 。 一nhất 切thiết 親thân 屬thuộc 。 悉tất 皆giai 捨xả 離ly 。 一nhất 切thiết 威uy 勢thế 。 悉tất 皆giai 退thoái 失thất 。 輔phụ 相tướng 大đại 臣thần 。 宮cung 城thành 內nội 外ngoại 。 象tượng 馬mã 車xa 乘thừa 。 珍trân 寶bảo 伏phục 藏tạng 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 無vô 復phục 相tương 隨tùy 。 唯duy 此thử 願nguyện 王vương 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 引dẫn 導đạo 其kỳ 前tiền 。 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 到đáo 已dĩ 。 即tức 見kiến 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 。 普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 所sở 共cộng 圍vi 繞nhiễu 。 其kỳ 人nhân 自tự 見kiến 。 生sanh 蓮liên 華hoa 中trung 。 蒙mông 佛Phật 授thọ 記ký 。 此thử 中trung 能năng 不bất 失thất 正chánh 念niệm 者giả 。 正chánh 謂vị 唯duy 此thử 願nguyện 王vương 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 也dã 。 此thử 實thật 在tại 操thao 之chi 有hữu 素tố 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 分phần/phân 三tam 。 初sơ 舉cử 事sự 。 二nhị 顯hiển 理lý 。 三tam 引dẫn 證chứng ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 往vãng 生sanh 傳truyền 云vân 。 張trương 抗kháng 。 仕sĩ 石thạch 晉tấn 為vi 翰hàn 林lâm 學học 士sĩ 。 課khóa 大đại 悲bi 咒chú 十thập 萬vạn 遍biến 。 願nguyện 生sanh 西tây 方phương 。 一nhất 日nhật 寢tẩm 疾tật 。 唯duy 念niệm 佛Phật 號hiệu 。 忽hốt 謂vị 家gia 人nhân 曰viết 。 西tây 方phương 淨tịnh 土độ 。 秪# 在tại 堂đường 屋ốc 西tây 邊biên 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 坐tọa 蓮liên 華hoa 上thượng 。 見kiến 翁ông 兒nhi 在tại 蓮liên 華hoa 池trì 。 金kim 沙sa 地địa 上thượng 。 禮lễ 拜bái 嬉hi 戲hí 。 良lương 久cửu 念niệm 佛Phật 而nhi 化hóa 。 翁ông 兒nhi 。 抗kháng 之chi 孫tôn 也dã 。

石thạch 晉tấn 者giả 。 後hậu 晉tấn 也dã 。 高cao 祖tổ 石thạch 敬kính 塘đường 。 後hậu 唐đường 明minh 宗tông 之chi 壻# 。 借tá 遼liêu 兵binh 而nhi 滅diệt 唐đường 。 有hữu 天thiên 下hạ 。 改cải 稱xưng 為vi 晉tấn 也dã 。 舉cử 事sự 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 理lý 二nhị 。 初sơ 尅khắc 本bổn 體thể 直trực 示thị 唯duy 心tâm 。 二nhị 就tựu 行hành 人nhân 點điểm 示thị 唯duy 心tâm ○# 今kim 初sơ 。

所sở 以dĩ 爾nhĩ 者giả 。 蓋cái 西tây 方phương 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 乃nãi 吾ngô 心tâm 中trung 之chi 一nhất 土thổ/độ 耳nhĩ 。 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 亦diệc 吾ngô 心tâm 中trung 之chi 一nhất 土thổ/độ 耳nhĩ 。 約ước 土thổ/độ 而nhi 言ngôn 。 有hữu 十thập 萬vạn 億ức 彼bỉ 此thử 之chi 異dị 。 約ước 心tâm 而nhi 觀quán 。 原nguyên 無vô 遠viễn 近cận 。

所sở 以dĩ 爾nhĩ 者giả 。 承thừa 上thượng 文văn 西tây 方phương 秪# 在tại 堂đường 屋ốc 西tây 邊biên 而nhi 言ngôn 也dã 。 極cực 樂lạc 者giả 。 乃nãi 吾ngô 心tâm 之chi 淨tịnh 土độ 。 心tâm 淨tịnh 故cố 所sở 以dĩ 土thổ/độ 淨tịnh 也dã 。 娑sa 婆bà 者giả 。 乃nãi 吾ngô 心tâm 之chi 穢uế 土thổ/độ 。 心tâm 穢uế 故cố 所sở 以dĩ 土thổ/độ 穢uế 也dã 。 約ước 土thổ/độ 而nhi 事sự 論luận 。 而nhi 有hữu 彼bỉ 此thử 之chi 幻huyễn 相tương/tướng 。 約ước 心tâm 而nhi 理lý 論luận 。 彼bỉ 亦diệc 唯duy 心tâm 。 此thử 亦diệc 唯duy 心tâm 。 原nguyên 無vô 遠viễn 近cận 也dã 。 直trực 示thị 唯duy 心tâm 竟cánh 。

○# 二nhị 就tựu 行hành 人nhân 點điểm 示thị 唯duy 心tâm 。

但đãn 眾chúng 生sanh 自tự 受thọ 生sanh 以dĩ 來lai 。 為vi 五ngũ 陰ấm 區khu 局cục 真chân 性tánh 。 不bất 契khế 心tâm 源nguyên 。 念niệm 佛Phật 之chi 人nhân 。 果quả 報báo 成thành 熟thục 。 將tương 捨xả 現hiện 陰ấm 。 趣thú 生sanh 陰ấm 時thời 。 淨tịnh 土độ 蓮liên 華hoa 。 忽hốt 然nhiên 在tại 前tiền 。 唯duy 心tâm 境cảnh 界giới 。 非phi 有hữu 去khứ 來lai 彼bỉ 此thử 之chi 相tướng 。

自tự 受thọ 生sanh 以dĩ 來lai 者giả 。 謂vị 從tùng 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 也dã 。 為vi 五ngũ 陰ấm 區khu 局cục 真chân 性tánh 。 不bất 契khế 心tâm 源nguyên 者giả 。 被bị 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 分phân 隔cách 真Chân 如Như 實thật 性tánh 也dã 。 謂vị 六lục 凡phàm 五ngũ 陰ấm 。 區khu 局cục 真Chân 諦Đế 性tánh 。 不bất 契khế 性tánh 量lượng 之chi 源nguyên 。 二Nhị 乘Thừa 五ngũ 陰ấm 。 區khu 局cục 俗tục 諦đế 之chi 性tánh 。 不bất 契khế 性tánh 具cụ 之chi 源nguyên 。 菩Bồ 薩Tát 五ngũ 陰ấm 。 區khu 局cục 中trung 諦đế 之chi 性tánh 。 不bất 契khế 性tánh 體thể 之chi 源nguyên 。 現hiện 陰ấm 者giả 。 現hiện 在tại 五ngũ 陰ấm 也dã 。 趣thú 生sanh 陰ấm 者giả 。 趣thú 淨tịnh 土độ 清thanh 淨tịnh 五ngũ 陰ấm 也dã 。 陰ấm 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 現hiện 陰ấm 。 命mạng 終chung 時thời 。 名danh 死tử 陰ấm 。 死tử 陰ấm 後hậu 生sanh 陰ấm 前tiền 。 名danh 中trung 陰ấm 。 投đầu 胎thai 時thời 名danh 生sanh 陰ấm 。 又hựu 名danh 四tứ 有hữu 。 大đại 善thiện 大đại 惡ác 。 不bất 落lạc 中trung 陰ấm 。 今kim 念niệm 佛Phật 人nhân 直trực 趣thú 生sanh 陰ấm 者giả 。 不bất 落lạc 中trung 陰ấm 也dã 。 捨xả 現hiện 陰ấm 。 趣thú 生sanh 陰ấm 。 故cố 曰viết 生sanh 則tắc 決quyết 定định 生sanh 。 唯duy 心tâm 境cảnh 界giới 。 無vô 有hữu 去khứ 來lai 。 故cố 曰viết 去khứ 則tắc 實thật 不bất 法pháp 也dã 。 顯hiển 理lý 竟cánh 。

○# 三tam 引dẫn 證chứng 二nhị 。 初sơ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 二nhị 引dẫn 古cổ 證chứng ○# 今kim 初sơ 。

故cố 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 未vị 捨xả 暖noãn 觸xúc 。 一nhất 生sanh 善thiện 惡ác 。 俱câu 時thời 頓đốn 現hiện 。 純thuần 想tưởng 即tức 飛phi 。 必tất 生sanh 天thiên 上thượng 。 若nhược 飛phi 心tâm 中trung 。 兼kiêm 福phước 兼kiêm 慧tuệ 。 及cập 與dữ 淨tịnh 願nguyện 。 自tự 然nhiên 心tâm 開khai 。 見kiến 十thập 方phương 佛Phật 。 一nhất 切thiết 淨tịnh 土độ 。 隨tùy 願nguyện 往vãng 生sanh 。

大đại 佛Phật 頂đảnh 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 實thật 本bổn 真chân 淨tịnh 。 因nhân 彼bỉ 妄vọng 見kiến 。 有hữu 妄vọng 習tập 生sanh 。 因nhân 此thử 分phân 開khai 。 內nội 分phần 外ngoại 分phần 。

阿A 難Nan 。 內nội 分phần/phân 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 分phần/phân 內nội 。 因nhân 諸chư 愛ái 染nhiễm 。 發phát 起khởi 妄vọng 情tình 。 情tình 積tích 不bất 休hưu 。 能năng 生sanh 愛ái 水thủy 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 心tâm 憶ức 珍trân 饈tu 。 口khẩu 中trung 水thủy 出xuất 。 乃nãi 至chí 心tâm 著trước 行hành 婬dâm 。 男nam 女nữ 二nhị 根căn 。 自tự 然nhiên 流lưu 液dịch 。 諸chư 愛ái 雖tuy 別biệt 。 流lưu 結kết 是thị 同đồng 。 潤nhuận 溼thấp 不bất 升thăng 。 自tự 然nhiên 從tùng 墜trụy 。 此thử 名danh 內Nội 分Phần 。

阿A 難Nan 。 外ngoại 分phần/phân 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 分phần/phân 外ngoại 。 因nhân 諸chư 渴khát 仰ngưỡng 。 發phát 明minh 虗hư 想tưởng 。 想tưởng 積tích 不bất 休hưu 。 能năng 生sanh 勝thắng 氣khí 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 心tâm 持trì 禁cấm 戒giới 。 舉cử 身thân 輕khinh 清thanh 。 乃nãi 至chí 心tâm 存tồn 佛Phật 國quốc 。 聖thánh 境cảnh 冥minh 現hiện 。

阿A 難Nan 。 諸chư 想tưởng 雖tuy 別biệt 。 輕khinh 舉cử 是thị 同đồng 。 飛phi 動động 不bất 沉trầm 。 自tự 然nhiên 超siêu 越việt 。 此thử 名danh 外Ngoại 分Phần 。

阿A 難Nan 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 。 生sanh 從tùng 順thuận 習tập 。 死tử 從tùng 變biến 流lưu 。 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 未vị 捨xả 暖noãn 觸xúc 。 一nhất 生sanh 善thiện 惡ác 。 俱câu 時thời 頓đốn 現hiện 。 (# 云vân 云vân )# 。 未vị 捨xả 暖noãn 觸xúc 者giả 。 即tức 前tiền 文văn 云vân 。 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 第đệ 八bát 識thức 趣thú 生sanh 陰ấm 時thời 也dã 。 善thiện 惡ác 頓đốn 現hiện 者giả 。 亂loạn 心tâm 位vị 也dã 。 純thuần 想tưởng 即tức 飛phi 者giả 。 謂vị 純thuần 是thị 虗hư 想tưởng 。 不bất 能năng 從tùng 墜trụy 也dã 。 若nhược 飛phi 心tâm 中trung 。 謂vị 上thượng 升thăng 心tâm 中trung 也dã 。 兼kiêm 福phước 兼kiêm 慧tuệ 。 及cập 與dữ 淨tịnh 願nguyện 者giả 。 平bình 日nhật 所sở 修tu 福phước 慧tuệ 。 並tịnh 發phát 求cầu 生sanh 淨tịnh 願nguyện 也dã 。 自tự 然nhiên 心tâm 開khai 者giả 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 無vô 有hữu 障chướng 礙ngại 也dã 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 所sở 求cầu 淨tịnh 土độ 自tự 現hiện 。 隨tùy 願nguyện 力lực 往vãng 生sanh 也dã 。 下hạ 文văn 還hoàn 有hữu 一nhất 情tình 九cửu 想tưởng 。 二nhị 情tình 八bát 想tưởng 。 乃nãi 至chí 純thuần 情tình 無vô 想tưởng 。 隨tùy 情tình 想tưởng 二nhị 分phần 。 判phán 其kỳ 升thăng 沉trầm 。 茲tư 不bất 具cụ 錄lục 也dã 。 引dẫn 經kinh 證chứng 竟cánh 。

○# 二nhị 引dẫn 古cổ 證chứng 。

法pháp 智trí 大đại 師sư 云vân 。 須tu 知tri 垂thùy 終chung 自tự 見kiến 坐tọa 金kim 蓮liên 身thân 。 已dĩ 是thị 彼bỉ 國quốc 生sanh 陰ấm 。 亦diệc 此thử 意ý 也dã 。

彼bỉ 此thử 恆hằng 一nhất 門môn 竟cánh 。

○# 第đệ 十thập 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 門môn 二nhị 。 初sơ 偈kệ 頌tụng 。 二nhị 論luận 文văn ○# 今kim 初sơ 。

行hành 者giả 今kim 念niệm 佛Phật 。 功công 德đức 不bất 唐đường 捐quyên 。 因nhân 中trung 已dĩ 有hữu 果quả 。 如như 蓮liên 華hoa 開khai 敷phu 。

蓮liên 華hoa 開khai 敷phu 者giả 。 喻dụ 因nhân 果quả 同đồng 時thời 也dã 。 華hoa 開khai 蓮liên 現hiện 。 故cố 曰viết 因nhân 中trung 有hữu 果quả 。 功công 德đức 不bất 唐đường 捐quyên 也dã 。

○# 二nhị 論luận 文văn 二nhị 。 初sơ 約ước 心tâm 法pháp 圓viên 融dung 明minh 互hỗ 在tại 。 二nhị 約ước 心tâm 性tánh 常thường 住trụ 明minh 互hỗ 在tại ○# 今kim 初sơ 。

論luận 曰viết 。 圓viên 頓đốn 教giáo 人nhân 。 頓đốn 悟ngộ 心tâm 性tánh 。 無vô 修tu 而nhi 修tu 。 修tu 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 性tánh 中trung 所sở 具cụ 極cực 樂lạc 。 由do 修tu 顯hiển 發phát 。 而nhi 此thử 心tâm 性tánh 。 豎thụ 貫quán 三tam 際tế 。 橫hoạnh/hoành 裹khỏa 十thập 虗hư 佛Phật 法Pháp 生sanh 法pháp 。 正Chánh 法Pháp 依y 法pháp 。 因nhân 法pháp 果quả 法pháp 。 一nhất 念niệm 圓viên 成thành 。 是thị 以dĩ 念niệm 佛Phật 之chi 人nhân 。 名danh 為vi 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 。 全toàn 修tu 在tại 性tánh 。 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 。 雖tuy 名danh 為vi 因nhân 。 全toàn 修tu 在tại 性tánh 。 因nhân 中trung 有hữu 果quả 。 以dĩ 所sở 具cụ 因nhân 法pháp 。 與dữ 所sở 具cụ 果quả 法pháp 。 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 。 心tâm 性tánh 圓viên 融dung 。 無vô 法pháp 不bất 攝nhiếp 。 故cố 如như 蓮liên 華hoa 開khai 敷phu 。 華hoa 中trung 有hữu 果quả 。

頓đốn 悟ngộ 心tâm 性tánh 。 無vô 修tu 而nhi 修tu 。 修tu 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 者giả 。 頓đốn 悟ngộ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 性tánh 。 雖tuy 然nhiên 無vô 修tu 。 然nhiên 而nhi 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 。 無vô 所sở 不bất 修tu 。 以dĩ 性tánh 中trung 所sở 具cụ 法Pháp 身thân 之chi 極cực 樂lạc 。 由do 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 二nhị 種chủng 修tu 德đức 而nhi 顯hiển 發phát 故cố 也dã 。 佛Phật 法Pháp 生sanh 法pháp 。 正Chánh 法Pháp 依y 法pháp 。 因nhân 法pháp 果quả 法pháp 。 一nhất 念niệm 圓viên 成thành 者giả 。 理lý 具cụ 事sự 造tạo 兩lưỡng 重trọng/trùng 三tam 千thiên 。 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 也dã 。 由do 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 故cố 。 是thị 以dĩ 念niệm 佛Phật 之chi 人nhân 。 名danh 為vi 全toàn 法Pháp 身thân 之chi 性tánh 德đức 。 起khởi 成thành 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 二nhị 種chủng 修tu 德đức 。 全toàn 二nhị 種chủng 修tu 德đức 。 仍nhưng 在tại 法Pháp 身thân 之chi 性tánh 德đức 中trung 。 約ước 修tu 德đức 而nhi 論luận 。 雖tuy 名danh 為vi 因nhân 。 約ước 性tánh 德đức 而nhi 言ngôn 。 因nhân 中trung 有hữu 果quả 。 以dĩ 因nhân 法pháp 果quả 法pháp 。 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 故cố 也dã 。 理lý 具cụ 三tam 千thiên 因nhân 法pháp 。 事sự 造tạo 三tam 千thiên 果quả 法pháp 。 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 。 故cố 曰viết 心tâm 性tánh 圓viên 融dung 。 無vô 法pháp 不bất 攝nhiếp 。 猶do 如như 蓮liên 華hoa 開khai 敷phu 。 華hoa 。 喻dụ 因nhân 。 蓮liên 。 喻dụ 果quả 。 華hoa 開khai 蓮liên 現hiện 。 喻dụ 因nhân 果quả 同đồng 居cư 一nhất 時thời 。 故cố 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 也dã 。 心tâm 法pháp 圓viên 融dung 明minh 互hỗ 在tại 竟cánh 。

○# 二nhị 約ước 心tâm 性tánh 常thường 住trụ 明minh 互hỗ 在tại 。

況huống 此thử 心tâm 常thường 住trụ 。 無vô 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 。 即tức 今kim 念niệm 佛Phật 之chi 心tâm 。 便tiện 是thị 當đương 來lai 華hoa 池trì 受thọ 生sanh 之chi 時thời 。 故cố 說thuyết 初sơ 發phát 心tâm 人nhân 。 極cực 樂lạc 寶bảo 池trì 。 已dĩ 萌manh 蓮liên 種chủng 。 若nhược 精tinh 進tấn 不bất 退thoái 。 日nhật 益ích 生sanh 長trưởng 。 華hoa 漸tiệm 開khai 敷phu 。 隨tùy 其kỳ 功công 德đức 。 大đại 小tiểu 輝huy 煌hoàng 。 其kỳ 或hoặc 懈giải 退thoái 悔hối 雜tạp 。 日nhật 漸tiệm 憔tiều 顇# 。 若nhược 能năng 自tự 新tân 。 華hoa 復phục 鮮tiên 麗lệ 。 其kỳ 或hoặc 不bất 然nhiên 。 芽nha 焦tiêu 種chủng 敗bại 。 且thả 此thử 蓮liên 華hoa 。 人nhân 誰thùy 種chúng 植thực 。 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 。 斯tư 言ngôn 有hữu 歸quy 也dã 。

越việt 國quốc 夫phu 人nhân 王vương 氏thị 。 宋tống 哲triết 宗tông 從tùng 父phụ 荊kinh 王vương 之chi 妻thê 也dã 。 專chuyên 修tu 淨tịnh 土độ 。 晝trú 夜dạ 無vô 間gian 。 導đạo 諸chư 妾thiếp 婢tỳ 。 并tinh 志chí 西tây 歸quy 。 中trung 有hữu 一nhất 婢tỳ 。 獨độc 懈giải 慢mạn 。 夫phu 人nhân 曰viết 。 不bất 可khả 以dĩ 爾nhĩ 一nhất 人nhân 。 壞hoại 我ngã 規quy 矩củ 。 擯bấn 之chi 。 婢tỳ 悚tủng 悔hối 。 遂toại 發phát 憤phẫn 精tinh 進tấn 。 久cửu 之chi 不bất 倦quyện 。 一nhất 日nhật 謂vị 同đồng 事sự 曰viết 。 吾ngô 其kỳ 行hành 矣hĩ 。 夜dạ 聞văn 異dị 香hương 滿mãn 室thất 。 無vô 疾tật 而nhi 逝thệ 。 越việt 宿túc 。 同đồng 事sự 者giả 告cáo 夫phu 人nhân 。 夜dạ 夢mộng 化hóa 去khứ 之chi 婢tỳ 。 令linh 致trí 謝tạ 夫phu 人nhân 。 幸hạnh 蒙mông 訓huấn 責trách 。 得đắc 生sanh 西tây 方phương 。 感cảm 德đức 無vô 量lượng 。 夫phu 人nhân 曰viết 。 彼bỉ 能năng 入nhập 我ngã 夢mộng 。 乃nãi 可khả 信tín 爾nhĩ 。 其kỳ 夕tịch 夫phu 人nhân 夢mộng 婢tỳ 致trí 謝tạ 如như 前tiền 。 夫phu 人nhân 曰viết 。 西tây 方phương 可khả 至chí 乎hồ 。 婢tỳ 曰viết 。 可khả 。 遂toại 導đạo 夫phu 人nhân 行hành 。 頃khoảnh 之chi 。 見kiến 一nhất 大đại 池trì 。 有hữu 蓮liên 華hoa 大đại 小tiểu 間gian 錯thác 。 或hoặc 榮vinh 或hoặc 悴tụy 。 夫phu 人nhân 問vấn 其kỳ 故cố 。 婢tỳ 曰viết 。 世thế 間gian 修tu 西tây 方phương 者giả 。 纔tài 發phát 一nhất 念niệm 。 此thử 中trung 便tiện 生sanh 一nhất 華hoa 。 勤cần 惰nọa 不bất 同đồng 。 榮vinh 悴tụy 亦diệc 異dị 。 精tinh 進tấn 者giả 榮vinh 。 怠đãi 廢phế 者giả 悴tụy 。 若nhược 歷lịch 久cửu 不bất 息tức 。 念niệm 熟thục 觀quán 成thành 。 形hình 消tiêu 神thần 謝tạ 。 決quyết 生sanh 其kỳ 中trung 。 中trung 有hữu 一nhất 人nhân 。 朝triêu 服phục 而nhi 坐tọa 。 寶bảo 冠quan 瓔anh 珞lạc 。 莊trang 嚴nghiêm 其kỳ 身thân 。 夫phu 人nhân 問vấn 曰viết 。 何hà 人nhân 也dã 。 婢tỳ 曰viết 。 楊dương 傑kiệt 也dã 。 又hựu 一nhất 人nhân 朝triêu 服phục 而nhi 坐tọa 。 夫phu 人nhân 又hựu 問vấn 何hà 人nhân 。 曰viết 。 馬mã 玗# 也dã 。 兩lưỡng 人nhân 俱câu 修tu 淨tịnh 業nghiệp 。 事sự 具cụ 本bổn 傳truyền 。 夫phu 人nhân 曰viết 。 我ngã 當đương 生sanh 何hà 處xứ 。 婢tỳ 導đạo 之chi 行hành 。 可khả 數số 里lý 。 望vọng 見kiến 一nhất 華hoa 臺đài 。 金kim 碧bích 晃hoảng 耀diệu 。 光quang 明minh 洞đỗng 然nhiên 。 婢tỳ 曰viết 。 此thử 夫phu 人nhân 生sanh 處xứ 。 乃nãi 金kim 臺đài 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 也dã 。 既ký 覺giác 。 悲bi 喜hỷ 交giao 至chí 。 其kỳ 年niên 遇ngộ 生sanh 日nhật 。 晨thần 起khởi 秉bỉnh 爐lô 焚phần 香hương 。 望vọng 觀quán 音âm 閣các 而nhi 立lập 。 諸chư 眷quyến 方phương 趣thú 前tiền 為vi 壽thọ 。 眡# 之chi 。 則tắc 已dĩ 化hóa 去khứ 矣hĩ 。 現hiện 未vị 互hỗ 在tại 門môn 竟cánh 。

生sanh 無vô 生sanh 論luận 會hội 集tập (# 終chung )#

No.1169-B# ○# 舊cựu 跋bạt

幽u 溪khê 大đại 師sư 。 中trung 興hưng 天thiên 台thai 教giáo 觀quán 。 以dĩ 性tánh 具cụ 圓viên 理lý 。 闡xiển 淨tịnh 土độ 法Pháp 門môn 。 著trước 為vi 生sanh 無vô 生sanh 論luận 。 初sơ 開khai 演diễn 於ư 新tân 昌xương 石thạch 城thành 寺tự 。 每mỗi 一nhất 登đăng 座tòa 。 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 盈doanh 空không 。 大đại 眾chúng 同đồng 聞văn 。 事sự 非phi 虗hư 誑cuống 。 誠thành 可khả 謂vị 離ly 五ngũ 濁trược 之chi 大đại 津tân 梁lương 。 登đăng 九cửu 蓮liên 之chi 勝thắng 方phương 便tiện 。 正chánh 知tri 於ư 丁đinh 巳tị 年niên 春xuân 。 歸quy 依y 大đại 師sư 。 即tức 蒙mông 相tương/tướng 授thọ 。 旋toàn 梓# 流lưu 通thông 。 後hậu 因nhân 板bản 寄ký 慧tuệ 慶khánh 。 遂toại 復phục 久cửu 置trí 高cao 閣các 。 今kim 與dữ 十thập 疑nghi 。 寶bảo 王vương 。 重trọng/trùng 梓# 。 合hợp 成thành 淨tịnh 土độ 三tam 論luận 。 伏phục 願nguyện 見kiến 聞văn 隨tùy 喜hỷ 。 盡tận 斷đoạn 狐hồ 疑nghi 。 遂toại 成thành 三tam 昧muội 寶bảo 王vương 。 頓đốn 悟ngộ 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 親thân 覲cận 彌di 陀đà 。 等đẳng 蒙mông 授thọ 記ký 。

比Bỉ 丘Khâu 正chánh 知tri 識thức

No.1169-C# 跋bạt 語ngữ

原nguyên 夫phu 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 唯duy 心tâm 唯duy 識thức 是thị 開khai 閉bế 閫khổn 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 趣thú 無vô 生sanh 之chi 關quan 鑰thược 也dã 。 教giáo 乘thừa 云vân 。 法pháp 不bất 孤cô 起khởi 。 假giả 因nhân 緣duyên 凑# 巧xảo 而nhi 生sanh 。 古cổ 今kim 。 佛Phật 祖tổ 同đồng 一nhất 。 鼻tị 孔khổng 出xuất 氣khí 。 無vô 非phi 拯chửng 拔bạt 眾chúng 生sanh 為vi 。 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 故cố 種chủng 種chủng 粗thô 言ngôn 細tế 語ngữ 。 循tuần 循tuần 善thiện 誘dụ 。 導đạo 歸quy 覺giác 岸ngạn 。 獲hoạch 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 之chi 意ý 也dã 。 天thiên 台thai 幽u 溪khê 老lão 人nhân 造tạo 論luận 。 發phát 揮huy 淨tịnh 土độ 。 布bố 列liệt 十thập 門môn 。 彰chương 顯hiển 妙diệu 有hữu 之chi 宗tông 。 演diễn 唱xướng 無vô 生sanh 之chi 曲khúc 。 言ngôn 簡giản 義nghĩa 週# 。 事sự 確xác 理lý 圓viên 。 性tánh 相tướng 融dung 通thông 。 橫hoạnh/hoành 該cai 八bát 教giáo 。 豎thụ 徹triệt 五ngũ 時thời 。 托thác 底để 掀# 翻phiên 。 究cứu 竟cánh 極cực 譚đàm 。 可khả 謂vị 皓hạo 月nguyệt 懸huyền 於ư 晴tình 空không 。 無vô 暗ám 不bất 燭chúc 者giả 也dã 。 題đề 名danh 會hội 集tập 者giả 。 乃nãi 紅hồng 螺loa 。 亮lượng 座tòa 主chủ 。 為vi 法pháp 情tình 深thâm 。 婆bà 心tâm 切thiết 切thiết 。 咸hàm 繇# 時thời 當đương 末mạt 劫kiếp 法pháp 運vận 。 垂thùy 秋thu 後hậu 進tiến 。 根căn 淺thiển 機cơ 鈍độn 。 智trí 力lực 微vi 弱nhược 。 妙diệu 義nghĩa 難nạn/nan 達đạt 。 上thượng 不bất 契khế 。 佛Phật 祖tổ 之chi 聖thánh 意ý 。 下hạ 不bất 領lãnh 會hội 於ư 自tự 心tâm 。 故cố 此thử 以dĩ 善thiện 巧xảo 妙diệu 智trí 。 採thải 薈# 經kinh 教giáo 。 撮toát 集tập 祖tổ 語ngữ 。 隨tùy 時thời 應ưng 症# 。 染nhiễm 指chỉ 即tức 效hiệu 九cửu 品phẩm 金kim 地địa 。 如như 在tại 掌chưởng 中trung 。 花hoa 池trì 寶bảo 所sở 。 似tự 現hiện 目mục 前tiền 。 誠thành 能năng 救cứu 濟tế 貧bần 乏phạp 之chi 良lương 方phương 也dã 。 苟cẩu 能năng 公công 諸chư 同đồng 好hảo/hiếu 。 若nhược 將tương 此thử 書thư 。 執chấp 持trì 勤cần 撥bát 。 展triển 轉chuyển 流lưu 通thông 。 庶thứ 不bất 負phụ 亮lượng 公công 大đại 師sư 苦khổ 心tâm 。 不bất 昧muội 熱nhiệt 血huyết 無vô 乾can/kiền/càn 。 闡xiển 揚dương 法pháp 道đạo 。 永vĩnh 不bất 墜trụy 落lạc 。 自tự 性tánh 彌di 陀đà 。 唯duy 心tâm 淨tịnh 土độ 。 去khứ 則tắc 不bất 遠viễn 西tây 方phương 極cực 樂lạc 勝thắng 莊trang 嚴nghiêm 者giả 。 乃nãi 生sanh 無vô 生sanh 論luận 會hội 集tập 也dã 矣hĩ 。

時thời 於ư

道đạo 光quang 二nhị 十thập 九cửu 年niên 季quý 冬đông 紅hồng 螺loa 山sơn 二nhị 有hữu 丈trượng 室thất 蓮liên 村thôn 氏thị 敬kính 識thức