淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận
Quyển 6
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 造Tạo

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục (# 宗tông 旨chỉ 下hạ )#

十thập 常thường 無vô 常thường 門môn

略lược 明minh 四tứ 句cú 。 一nhất 境cảnh 智trí 俱câu 常thường 。 唯duy 大Đại 乘Thừa 有hữu 之chi 。 小Tiểu 乘Thừa 無vô 也dã 。 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 凡phàm 聖thánh 之chi 智trí 。 皆giai 無vô 常thường 故cố 。 但đãn 大Đại 乘Thừa 境cảnh 智trí 俱câu 常thường 。 可khả 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 常thường 智trí 照chiếu 實thật 相tướng 境cảnh 。 如như 果quả 法pháp 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 二nhị 常thường 智trí 照chiếu 虛hư 空không 常thường 境cảnh 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 常thường 中trung 虛hư 空không 第đệ 一nhất 。 今kim 常thường 智trí 照chiếu 此thử 常thường 境cảnh 也dã 。 若nhược 以dĩ 實thật 相tướng 即tức 是thị 虛hư 空không 。 如như 釋thích 論luận 中trung 說thuyết 虛hư 空không 論luận 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 今kim 且thả 據cứ 事sự 辨biện 。 以dĩ 虛hư 空không 為vi 常thường 。 此thử 二nhị 句cú 分phần/phân 境cảnh 智trí 二nhị 義nghĩa 也dã 。 三tam 者giả 常thường 智trí 還hoàn 自tự 照chiếu 智trí 。 即tức 反phản 照chiếu 智trí 義nghĩa 也dã 。 次thứ 常thường 照chiếu 無vô 常thường 。 凡phàm 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 照chiếu 眾chúng 生sanh 無vô 常thường 。 二nhị 照chiếu 應ưng 迹tích 無vô 常thường 也dã 。 次thứ 無vô 常thường 照chiếu 常thường 。 凡phàm 有hữu 三tam 句cú 。 一nhất 照chiếu 虛hư 空không 之chi 常thường 。 二nhị 照chiếu 實thật 相tướng 境cảnh 常thường 。 三tam 照chiếu 法Pháp 身thân 佛Phật 性tánh 常thường 義nghĩa 。 但đãn 是thị 照chiếu 境cảnh 。 非phi 照chiếu 智trí 常thường 。 以dĩ 因nhân 中trung 未vị 有hữu 常thường 智trí 故cố 也dã 。 次thứ 無vô 常thường 照chiếu 無vô 常thường 。 有hữu 二nhị 句cú 。 一nhất 照chiếu 無vô 常thường 境cảnh 。 二nhị 者giả 無vô 常thường 。 智trí 自tự 照chiếu 無vô 常thường 智trí 。 問vấn 。 無vô 常thường 智trí 還hoàn 照chiếu 智trí 。 與dữ 常thường 智trí 知tri 常thường 智trí 何hà 異dị 。 答đáp 。 常thường 智trí 知tri 常thường 。 唯duy 有hữu 一nhất 義nghĩa 。 無vô 常thường 智trí 知tri 無vô 常thường 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 後hậu 念niệm 智trí 知tri 前tiền 念niệm 智trí 。 二nhị 者giả 一nhất 念niệm 智trí 即tức 自tự 然nhiên 知tri 。 能năng 得đắc 竝tịnh 觀quán 者giả 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 未vị 能năng 竝tịnh 者giả 。 但đãn 有hữu 前tiền 後hậu 相tương 知tri 也dã 。 常thường 知tri 於ư 常thường 。 但đãn 有hữu 一nhất 念niệm 自tự 知tri 。 無vô 前tiền 後hậu 知tri 也dã 。 問vấn 。 北bắc 地địa 論luận 師sư 云vân 。 初Sơ 地Địa 以dĩ 上thượng 即tức 有hữu 。 常thường 住trụ 法Pháp 身thân 。 亦diệc 即tức 有hữu 常thường 智trí 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。 答đáp 。 須tu 詳tường 此thử 說thuyết 。 意ý 為vi 以dĩ 證chứng 真Chân 如Như 之chi 智trí 。 為vi 法Pháp 身thân 耶da 。 為vi 取thủ 所sở 證chứng 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 為vi 法Pháp 身thân 耶da 。 若nhược 以dĩ 能năng 證chứng 之chi 智trí 為vi 法Pháp 身thân 常thường 者giả 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 釋thích 論luận 云vân 。 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 在tại 佛Phật 心tâm 變biến 名danh 薩tát 般Bát 若Nhã 。 是thị 常thường 者giả 。 則tắc 無vô 明minh 昧muội 不bất 應ưng 有hữu 改cải 變biến 也dã 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 此thử 常thường 法pháp 稱xưng 要yếu 是thị 如Như 來Lai 。 長trường 壽thọ 品phẩm 。 凡phàm 簡giản 三tam 法pháp 常thường 義nghĩa 。 一nhất 者giả 外ngoại 道đạo 。 二nhị 者giả 小Tiểu 乘Thừa 。 三tam 者giả 菩Bồ 薩Tát 。 並tịnh 無vô 常thường 住trụ 。 故cố 知tri 常thường 義nghĩa 唯duy 在tại 佛Phật 果Quả 。 因nhân 中trung 未vị 有hữu 現hiện 顯hiển 之chi 常thường 。 若nhược 以dĩ 所sở 證chứng 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 為vi 常thường 者giả 。 則tắc 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 此thử 事sự 。 何hà 止chỉ 初Sơ 地Địa 以dĩ 上thượng 耶da 。 若nhược 言ngôn 初Sơ 地Địa 以dĩ 上thượng 。 即tức 見kiến 佛Phật 性tánh 。 故cố 以dĩ 佛Phật 性tánh 常thường 為vi 法Pháp 身thân 者giả 。 此thử 猶do 是thị 江giang 南nam 舊cựu 宗tông 。 非phi 北bắc 異dị 說thuyết 此thử 。 問vấn 。 有hữu 講giảng 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 師sư 云vân 。 初Sơ 地Địa 見kiến 真Chân 如Như 。 與dữ 佛Phật 地địa 不bất 異dị 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。 答đáp 。 若nhược 示thị 論luận 何hà 得đắc 云vân 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 名danh 般Bát 若Nhã 。 在tại 佛Phật 心tâm 變biến 名danh 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 既ký 其kỳ 改cải 變biến 。 則tắc 知tri 有hữu 明minh 昧muội 不bất 同đồng 。 又hựu 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 清thanh 淨tịnh 。 變biến 名danh 才tài 便tiện 。 則tắc 知tri 六lục 地địa 般Bát 若Nhã 未vị 淨tịnh 。 又hựu 本bổn 以dĩ 見kiến 真chân 故cố 斷đoạn 惑hoặc 。 初Sơ 地Địa 見kiến 真chân 。 與dữ 佛Phật 不bất 異dị 。 則tắc 一nhất 切thiết 惑hoặc 斷đoạn 。 若nhược 不bất 以dĩ 見kiến 真chân 斷đoạn 惑hoặc 。 即tức 便tiện 應ưng 是thị 有hữu 智trí 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 如như 此thử 皆giai 是thị 。 無vô 分phân 別biệt 中trung 。 善thiện 巧xảo 分phân 別biệt 。 不bất 示thị 者giả 淺thiển 識thức 者giả 。 學học 失thất 於ư 眉mi 眼nhãn 。 名danh 無vô 巧xảo 方phương 便tiện 。 今kim 既ký 欲dục 釋thích 二nhị 智trí 。 即tức 廣quảng 解giải 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 者giả 無vô 差sai 別biệt 。 差sai 別biệt 智trí 故cố 。 前tiền 須tu 善thiện 巧xảo 分phân 別biệt 諸chư 門môn 。 然nhiên 後hậu 無vô 方phương 無vô 礙ngại 之chi 用dụng 。 後hậu 當đương 廣quảng 解giải 得đắc 失thất 。 未vị 可khả 驚kinh 同đồng 舊cựu 宗tông 。 今kim 寄ký 此thử 門môn 。 可khả 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 語ngữ 同đồng 意ý 異dị 。 語ngữ 同đồng 者giả 。 如như 上thượng 來lai 所sở 釋thích 。 乃nãi 至chí 常thường 無vô 常thường 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 語ngữ 同đồng 耶da 。 答đáp 。 語ngữ 出xuất 經kinh 論luận 。 經kinh 論luận 共cộng 用dụng 。 何hà 得đắc 不bất 同đồng 。 而nhi 意ý 異dị 者giả 。 中trung 論luận 云vân 。 言ngôn 語ngữ 雖tuy 同đồng 。 其kỳ 心tâm 則tắc 異dị 。 今kim 明minh 此thử 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 中trung 善thiện 巧xảo 分phân 別biệt 。 不bất 二nhị 二nhị 義nghĩa 。 故cố 開khai 常thường 無vô 常thường 境cảnh 智trí 二nhị 義nghĩa 耳nhĩ 。 既ký 云vân 不bất 二nhị 二nhị 。 即tức 知tri 雖tuy 二nhị 不bất 二nhị 。 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 我ngã 無vô 我ngã 無vô 有hữu 二nhị 相tướng 。 常thường 無vô 常thường 亦diệc 示thị 。 經Kinh 云vân 。 愚ngu 者giả 謂vị 二nhị 。 智trí 者giả 了liễu 達đạt 。 知tri 其kỳ 無vô 二nhị 。

復phục 有hữu 愚ngu 者giả 。 但đãn 謂vị 不bất 二nhị 。 智trí 人nhân 了liễu 知tri 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 何hà 者giả 。 愚ngu 人nhân 不bất 識thức 常thường 無vô 常thường 。 不bất 知tri 境cảnh 智trí 。 故cố 是thị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 故cố 名danh 為vi 愚ngu 。 智trí 人nhân 了liễu 知tri 常thường 無vô 常thường 。 名danh 為vi 智trí 者giả 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 語ngữ 同đồng 意ý 異dị 也dã 。 二nhị 者giả 語ngữ 異dị 意ý 異dị 。 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 。 不bất 善thiện 分phân 別biệt 。 無vô 所sở 得đắc 人nhân 。 善thiện 能năng 分phân 別biệt 。 故cố 名danh 語ngữ 異dị 。 一nhất 是thị 無vô 所sở 得đắc 。 心tâm 善thiện 分phân 別biệt 。 二nhị 者giả 有hữu 所sở 得đắc 心tâm 。 不bất 善thiện 分phân 別biệt 。 故cố 名danh 意ý 異dị 也dã 。 三tam 者giả 語ngữ 同đồng 意ý 同đồng 者giả 。 語ngữ 與dữ 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 方Phương 等Đẳng 經kinh 論luận 則tắc 同đồng 。 意ý 與dữ 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 依y 正chánh 觀quán 亦diệc 同đồng 。 故cố 名danh 語ngữ 同đồng 意ý 同đồng 。 又hựu 語ngữ 與dữ 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 同đồng 。 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 。

復phục 有hữu 小tiểu 分phần/phân 得đắc 處xứ 今kim 意ý 亦diệc 與dữ 彼bỉ 同đồng 。 故cố 云vân 語ngữ 同đồng 意ý 同đồng 。 四tứ 者giả 語ngữ 異dị 意ý 同đồng 。 語ngữ 異dị 經kinh 論luận 而nhi 意ý 扶phù 合hợp 者giả 。 亦diệc 得đắc 用dụng 之chi 。 又hựu 語ngữ 異dị 舊cựu 宗tông 而nhi 意ý 同đồng 會hội 佛Phật 旨chỉ 。 亦diệc 得đắc 用dụng 之chi 。 宜nghi 以dĩ 斯tư 四tứ 句cú 總tổng 貫quán 諸chư 門môn 。 不bất 應ưng 一nhất 向hướng 。 徧biến 有hữu 去khứ 取thủ 。 問vấn 。 何hà 故cố 明minh 此thử 四tứ 句cú 。 答đáp 。 有hữu 二nhị 種chủng 人nhân 。 一nhất 始thỉ 學học 大Đại 乘Thừa 。 謂vị 必tất 須tu 一nhất 向hướng 與dữ 舊cựu 宗tông 為vi 異dị 。 則tắc 成thành 謗báng 法pháp 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 語ngữ 出xuất 經kinh 論luận 。 宜nghi 共cộng 用dụng 之chi 。 但đãn 得đắc 與dữ 無vô 得đắc 。 其kỳ 心tâm 各các 別biệt 。 不bất 應ưng 以dĩ 意ý 異dị 故cố 。 今kim 語ngữ 亦diệc 異dị 。 二nhị 者giả 學học 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 。 云vân 小tiểu 與dữ 大đại 異dị 。 強cường/cưỡng 謂vị 義nghĩa 同đồng 。 是thị 亦diệc 謗báng 法pháp 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 語ngữ 意ý 與dữ 大Đại 乘Thừa 語ngữ 意ý 。 其kỳ 實thật 不bất 同đồng 。 而nhi 強cường/cưỡng 謂vị 同đồng 。 如như 學học 成thành 實thật 論luận 者giả 。 無vô 相tướng 滅Diệt 諦Đế 與dữ 方Phương 等Đẳng 理lý 均quân 。 亦diệc 名danh 謗báng 法Pháp 也dã 。 為vi 此thử 大đại 小tiểu 學học 人nhân 。 宜nghi 開khai 同đồng 異dị 四tứ 句cú 。

十thập 一nhất 得đắc 失thất 門môn

權quyền 實thật 是thị 至chí 人nhân 之chi 觀quán 心tâm 。 真chân 俗tục 為vi 眾chúng 聖thánh 之chi 妙diệu 境cảnh 。 上thượng 已dĩ 略lược 明minh 二nhị 慧tuệ 。 今kim 須tu 論luận 真chân 俗tục 。 真chân 俗tục 之chi 本bổn 若nhược 成thành 。 權quyền 實thật 之chi 末mạt 自tự 正chánh 。 故cố 開khai 十thập 二nhị 門môn 。 詳tường 其kỳ 得đắc 失thất 。 一nhất 性tánh 假giả 門môn 。 二nhị 有hữu 無vô 門môn 。 三tam 有hữu 本bổn 無vô 本bổn 門môn 。 四tứ 顯hiển 不bất 顯hiển 門môn 。 五ngũ 理lý 教giáo 門môn 。 六lục 說thuyết 不bất 說thuyết 門môn 。 七thất 淺thiển 深thâm 門môn 。 八bát 理lý 內nội 外ngoại 門môn 。 九cửu 無vô 定định 性tánh 門môn 。 十thập 相tương 待đãi 門môn 。 十thập 一nhất 泯mẫn 得đắc 失thất 門môn 。 十thập 二nhị 體thể 用dụng 門môn 。

第đệ 一nhất 性tánh 假giả 門môn

問vấn 。 學học 佛Phật 二nhị 諦đế 。 云vân 何hà 得đắc 失thất 。 請thỉnh 為vi 陳trần 之chi 。 答đáp 。 定định 性tánh 二nhị 諦đế 為vi 失thất 。 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 二nhị 諦đế 為vi 得đắc 。 所sở 言ngôn 定định 性tánh 二nhị 諦đế 者giả 。 若nhược 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 則tắc 有hữu 無vô 可khả 無vô 。 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 不bất 由do 無vô 故cố 有hữu 。 有hữu 無vô 可khả 無vô 。 不bất 由do 有hữu 故cố 無vô 。 不bất 由do 無vô 故cố 有hữu 。 有hữu 非phi 無vô 有hữu 。 有hữu 非phi 無vô 有hữu 。 不bất 由do 有hữu 故cố 無vô 。 無vô 非phi 有hữu 無vô 。 有hữu 非phi 無vô 有hữu 。 有hữu 是thị 自tự 性tánh 有hữu 。 無vô 非phi 有hữu 無vô 。 無vô 是thị 自tự 性tánh 無vô 。 有hữu 是thị 自tự 性tánh 有hữu 。 有hữu 成thành 有hữu 見kiến 。 無vô 是thị 自tự 性tánh 無vô 。 無vô 成thành 無vô 見kiến 。 有hữu 無vô 二nhị 見kiến 若nhược 成thành 。 則tắc 六lục 十thập 二nhị 見kiến 便tiện 立lập 。 以dĩ 有hữu 無vô 為vi 諸chư 見kiến 本bổn 。 如như 法Pháp 華hoa 若nhược 及cập 若nhược 無vô 等đẳng 。 依y 心tâm 此thử 諸chư 見kiến 。 具cụ 足túc 六lục 十thập 二nhị 。 既ký 有hữu 其kỳ 見kiến 。 則tắc 便tiện 起khởi 愛ái 以dĩ 自tự 見kiến 生sanh 愛ái 。 他tha 見kiến 起khởi 瞋sân 。 見kiến 是thị 癡si 使sử 。

復phục 有hữu 愛ái 恚khuể 。 則tắc 煩phiền 惱não 具cụ 足túc 。 既ký 有hữu 煩phiền 惱não 。 則tắc 便tiện 有hữu 業nghiệp 。 業nghiệp 惑hoặc 若nhược 成thành 。 不bất 得đắc 離ly 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 名danh 為vi 失thất 也dã 。 次thứ 對đối 失thất 明minh 得đắc 者giả 。 今kim 無vô 有hữu 可khả 有hữu 。 則tắc 無vô 無vô 可khả 無vô 。 無vô 有hữu 由do 無vô 故cố 有hữu 。 無vô 無vô 可khả 無vô 。 由do 有hữu 故cố 無vô 。 由do 無vô 故cố 有hữu 。 有hữu 是thị 無vô 有hữu 。 由do 有hữu 故cố 無vô 。 無vô 是thị 有hữu 無vô 。 無vô 則tắc 不bất 自tự 無vô 。 無vô 有hữu 則tắc 不bất 自tự 有hữu 。 不bất 自tự 有hữu 故cố 非phi 有hữu 。 不bất 自tự 無vô 故cố 非phi 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 假giả 名danh 有hữu 無vô 。

問vấn 。 何hà 故cố 云vân 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 假giả 說thuyết 有hữu 無vô 。 答đáp 。 此thử 欲dục 明minh 有hữu 無vô 義nghĩa 耳nhĩ 。 既ký 是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 則tắc 有hữu 無vô 宛uyển 然nhiên 。 而nhi 非phi 有hữu 無vô 。 非phi 有hữu 無vô 宛uyển 然nhiên 而nhi 有hữu 無vô 。 故cố 言ngôn 有hữu 不bất 自tự 有hữu 故cố 非phi 有hữu 。 無vô 不bất 自tự 無vô 故cố 非phi 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 假giả 有hữu 假giả 無vô 。 可khả 熟thục 思tư 此thử 言ngôn 。 譬thí 如như 幻huyễn 人nhân 非phi 人nhân 。 幻huyễn 人nhân 非phi 人nhân 故cố 人nhân 。 鏡kính 像tượng 非phi 像tượng 。 非phi 像tượng 故cố 像tượng 像tượng 如như 是thị 。 有hữu 無vô 非phi 是thị 定định 性tánh 。 故cố 不bất 起khởi 見kiến 愛ái 。 不bất 招chiêu 苦khổ 果quả 。 故cố 名danh 為vi 得đắc 也dã 。 問vấn 。 此thử 言ngôn 何hà 所sở 出xuất 耶da 。 答đáp 。 此thử 開khai 中trung 舊cựu 義nghĩa 。 如như 肇triệu 公công 不bất 真chân 空không 論luận 明minh 。 有hữu 非phi 真chân 有hữu 。 故cố 雖tuy 有hữu 而nhi 空không 。 空không 非phi 真chân 空không 。 雖tuy 空không 而nhi 有hữu 。 猶do 如như 幻huyễn 化hóa 人nhân 。 非phi 無vô 幻huyễn 化hóa 人nhân 。 幻huyễn 化hóa 人nhân 非phi 真Chân 人Nhân 。 作tác 論luận 竟cánh 。 以dĩ 示thị 羅la 什thập 。 羅la 什thập 歎thán 曰viết 。 秦tần 人nhân 解giải 空không 第đệ 一nhất 者giả 。 僧Tăng 肇triệu 其kỳ 人nhân 也dã 。 光quang 秦tần 法Pháp 師sư 撰soạn 搜sưu 玄huyền 論luận 。 十thập 四tứ 宗tông 二nhị 諦đế 。 用dụng 肇triệu 公công 為vi 本bổn 。 故cố 是thị 舊cựu 宗tông 不bất 名danh 新tân 義nghĩa 。 宜nghi 可khả 信tín 之chi 。

次thứ 考khảo 性tánh 義nghĩa 。 問vấn 誰thùy 義nghĩa 明minh 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 有hữu 無vô 可khả 無vô 。 故cố 成thành 自tự 性tánh 耶da 。 答đáp 。 今kim 通thông 明minh 一nhất 切thiết 內nội 外ngoại 大đại 小tiểu 。 有hữu 所sở 得đắc 義nghĩa 。 必tất 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 得đắc 。 有hữu 無vô 可khả 無vô 得đắc 。 無vô 名danh 有hữu 所sở 得đắc 故cố 。 墮đọa 自tự 性tánh 也dã 。

問vấn 。 今kim 且thả 舉cử 成thành 論luận 明minh 三tam 假giả 義nghĩa 不bất 墮đọa 失thất 門môn 。 何hà 者giả 。 彼bỉ 明minh 三tam 假giả 有hữu 為vi 世thế 諦đế 。 三tam 假giả 空không 為vi 真Chân 諦Đế 。 即tức 三tam 假giả 而nhi 常thường 四tứ 忘vong 。 即tức 四tứ 忘vong 而nhi 常thường 三tam 假giả 。 即tức 三tam 假giả 而nhi 常thường 四tứ 忘vong 故cố 。 有hữu 不bất 自tự 有hữu 。 即tức 四tứ 忘vong 而nhi 常thường 三tam 假giả 故cố 。 空không 不bất 自tự 空không 。 故cố 非phi 性tánh 義nghĩa 。 答đáp 。 三tam 假giả 為vi 世thế 諦đế 。 四tứ 忘vong 為vi 真Chân 諦Đế 者giả 。 世thế 諦đế 之chi 有hữu 。 為vi 待đãi 真chân 空không 。 為vi 不bất 待đãi 耶da 。 即tức 此thử 一nhất 責trách 。 便tiện 墮đọa 二nhị 負phụ 門môn 。 若nhược 言ngôn 世thế 諦đế 待đãi 真Chân 諦Đế 者giả 。 則tắc 世thế 諦đế 為vi 能năng 待đãi 。 真Chân 諦Đế 為vi 所sở 待đãi 。 二nhị 諦đế 便tiện 是thị 相tương 待đãi 假giả 。 何hà 得đắc 定định 三tam 假giả 是thị 世thế 諦đế 四tứ 忘vong 為vi 真Chân 諦Đế 耶da 。 若nhược 言ngôn 世thế 諦đế 之chi 有hữu 不bất 待đãi 真chân 空không 者giả 。 既ký 不bất 相tương 待đãi 。 便tiện 成thành 自tự 性tánh 。 故cố 不bất 可khả 答đáp 也dã 。 問vấn 。 世thế 諦đế 之chi 有hữu 。 不bất 得đắc 待đãi 真Chân 諦Đế 之chi 體thể 。 以dĩ 真chân 體thể 絕tuyệt 故cố 。 不bất 可khả 相tương 待đãi 。 答đáp 。 今kim 世thế 諦đế 之chi 有hữu 待đãi 世thế 諦đế 。 真chân 若nhược 之chi 名danh 故cố 。 有hữu 待đãi 於ư 無vô 。 無vô 上thượng 過quá 也dã 。

問vấn 。 真Chân 諦Đế 之chi 名danh 。 為vi 是thị 世thế 諦đế 攝nhiếp 。 為vi 真Chân 諦Đế 攝nhiếp 。 為vi 真Chân 諦Đế 攝nhiếp 邪tà 。 若nhược 是thị 世thế 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 則tắc 世thế 諦đế 如như 長trường/trưởng 還hoàn 待đãi 長trường/trưởng 。 短đoản 還hoàn 因nhân 短đoản 。 若nhược 真Chân 諦Đế 之chi 名danh 為vi 真Chân 諦Đế 攝nhiếp 無vô 名danh 者giả 。 真Chân 諦Đế 無vô 名danh 。 何hà 得đắc 攝nhiếp 名danh 。 真chân 遂toại 攝nhiếp 名danh 者giả 。 則tắc 真chân 非phi 絕tuyệt 名danh 。 若nhược 言ngôn 真chân 理lý 無vô 名danh 為vi 真chân 立lập 名danh 遂toại 屬thuộc 真chân 者giả 。 既ký 生sanh 屬thuộc 真chân 。 真chân 則tắc 有hữu 名danh 。 若nhược 真chân 不bất 可khả 名danh 。 亦diệc 不bất 可khả 屬thuộc 矣hĩ 。 故cố 二nhị 諦đế 空không 有hữu 。 無vô 相tướng 待đãi 義nghĩa 。 便tiện 是thị 性tánh 矣hĩ 。 又hựu 真chân 絕tuyệt 不bất 可khả 待đãi 。 俗tục 是thị 待đãi 不bất 可khả 絕tuyệt 。 豈khởi 非phi 性tánh 耶da 。 次thứ 別biệt 問vấn 世thế 諦đế 。 世thế 諦đế 中trung 長trường 短đoản 相tương 待đãi 者giả 。 待đãi 者giả 為vi 長trường 短đoản 成thành 竟cánh 。 而nhi 待đãi 為vi 相tương 待đãi 竟cánh 長trường 短đoản 始thỉ 成thành 。 二nhị 俱câu 不bất 可khả 。 若nhược 成thành 竟cánh 而nhi 待đãi 者giả 。 凡phàm 有hữu 二nhị 過quá 。 一nhất 者giả 失thất 待đãi 過quá 。 既ký 生sanh 已dĩ 成thành 。 何hà 須tu 復phục 待đãi 。 凡phàm 論luận 待đãi 者giả 。 本bổn 為vi 令linh 成thành 。 今kim 既ký 已dĩ 成thành 。 不bất 應ưng 更cánh 待đãi 。 二nhị 者giả 若nhược 成thành 竟cánh 而nhi 復phục 待đãi 。 則tắc 成thành 一nhất 未vị 待đãi 時thời 已dĩ 本bổn 成thành 二nhị 相tương 待đãi 竟cánh 。 復phục 成thành 唯duy 一nhất 長trường/trưởng 拒cự 。 即tức 何hà 有hữu 二nhị 成thành 。 若nhược 有hữu 二nhị 成thành 。 須tu 有hữu 二nhị 長trường/trưởng 拒cự 。

問vấn 。 先tiên 有hữu 體thể 成thành 。 後hậu 待đãi 竟cánh 復phục 得đắc 長trường 短đoản 名danh 成thành 。 以dĩ 先tiên 有hữu 體thể 成thành 。 未vị 有hữu 名danh 成thành 。 故cố 須tu 相tương 待đãi 。 免miễn 不bất 待đãi 之chi 過quá 。 以dĩ 相tương 待đãi 但đãn 有hữu 名danh 始thỉ 成thành 。 而nhi 體thể 不bất 更cánh 成thành 。 無vô 重trọng/trùng 成thành 之chi 咎cữu 。 答đáp 。 若nhược 相tương 待đãi 但đãn 有hữu 名danh 成thành 而nhi 體thể 不bất 成thành 者giả 。 則tắc 相tương 待đãi 一nhất 假giả 。 唯duy 名danh 待đãi 耳nhĩ 。 體thể 明minh 非phi 相tướng 待đãi 假giả 耶da 。 然nhiên 名danh 與dữ 體thể 還hoàn 復phục 相tương 待đãi 。 即tức 一nhất 切thiết 皆giai 待đãi 一nhất 切thiết 皆giai 成thành 也dã 。 問vấn 。 先tiên 長trường 短đoản 成thành 而nhi 後hậu 待đãi 有hữu 此thử 過quá 。 先tiên 待đãi 而nhi 後hậu 成thành 。 有hữu 何hà 咎cữu 耶da 。 答đáp 。 本bổn 將tương 長trưởng 成thành 待đãi 短đoản 耳nhĩ 。 先tiên 未vị 待đãi 短đoản 。 既ký 生sanh 無vô 長trường/trưởng 。 將tương 何hà 待đãi 短đoản 耶da 。 若nhược 將tương 長trường/trưởng 待đãi 短đoản 者giả 。 還hoàn 墮đọa 先tiên 成thành 後hậu 待đãi 。 亦diệc 非phi 先tiên 後hậu 成thành 。 今kim 有hữu 長trường 短đoản 即tức 有hữu 待đãi 。 有hữu 待đãi 即tức 有hữu 長trường 短đoản 。 一nhất 時thời 故cố 無vô 上thượng 二nhị 過quá 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 長trường/trưởng 物vật 不bất 待đãi 短đoản 時thời 。 為vi 有hữu 此thử 物vật 以dĩ 不phủ 。 若nhược 有hữu 此thử 物vật 。 則tắc 是thị 不bất 待đãi 而nhi 有hữu 。 同đồng 先tiên 成thành 之chi 失thất 。 若nhược 不bất 待đãi 時thời 。 無vô 有hữu 此thử 物vật 。 同đồng 先tiên 待đãi 之chi 過quá 。 若nhược 言ngôn 雖tuy 有hữu 此thử 物vật 。 未vị 待đãi 短đoản 時thời 。 不bất 可khả 名danh 其kỳ 長trường 短đoản 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 還hoàn 同đồng 未vị 待đãi 時thời 有hữu 物vật 體thể 。 體thể 待đãi 得đắc 名danh 。 雖tuy 欲dục 一nhất 時thời 。 不bất 免miễn 三tam 失thất 責trách 山sơn 門môn 。 問vấn 。 汝nhữ 先tiên 云vân 無vô 有hữu 可khả 有hữu 。 由do 無vô 故cố 有hữu 。 無vô 無vô 可khả 無vô 。 由do 有hữu 故cố 無vô 。 他tha 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 有hữu 無vô 可khả 無vô 。 此thử 是thị 先tiên 成thành 而nhi 後hậu 待đãi 。 今kim 無vô 有hữu 可khả 有hữu 。 由do 無vô 故cố 有hữu 。 豈khởi 非phi 先tiên 待đãi 而nhi 後hậu 成thành 耶da 。 答đáp 。 今kim 對đối 上thượng 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 故cố 明minh 無vô 有hữu 可khả 耳nhĩ 。 非phi 是thị 未vị 待đãi 之chi 時thời 未vị 成thành 待đãi 竟cánh 方phương 成thành 。 亦diệc 非phi 先tiên 有hữu 成thành 竟cánh 然nhiên 後hậu 待đãi 也dã 。 故cố 是thị 因nhân 緣duyên 相tương 待đãi 。 不bất 可khả 以dĩ 有hữu 無vô 二nhị 門môn 責trách 其kỳ 定định 性tánh 。 問vấn 。 雖tuy 有hữu 此thử 言ngôn 。 未vị 具cụ 共cộng 相tương 。 請thỉnh 為vi 述thuật 之chi 。 答đáp 。 且thả 據cứ 長trường 短đoản 。 短đoản 不bất 自tự 短đoản 。 持trì 長trường/trưởng 故cố 短đoản 。 非phi 是thị 先tiên 成thành 後hậu 待đãi 故cố 。 短đoản 既ký 不bất 自tự 短đoản 。 短đoản 亦diệc 非phi 他tha 短đoản 。 故cố 非phi 先tiên 待đãi 而nhi 後hậu 成thành 。 若nhược 有hữu 短đoản 體thể 復phục 因nhân 長trường/trưởng 。 即tức 是thị 自tự 他tha 共cộng 短đoản 。 此thử 短đoản 便tiện 有hữu 兩lưỡng 過quá 。 若nhược 有hữu 短đoản 體thể 。 則tắc 墮đọa 先tiên 成thành 後hậu 待đãi 過quá 。 若nhược 由do 他tha 短đoản 。 則tắc 墮đọa 先tiên 待đãi 後hậu 成thành 過quá 。 是thị 故cố 非phi 自tự 他tha 共cộng 短đoản 。 短đoản 不bất 自tự 短đoản 。 復phục 不bất 由do 他tha 。 則tắc 非phi 無vô 因nhân 有hữu 短đoản 。 今kim 明minh 短đoản 名danh 長trường 短đoản 。 豈khởi 可khả 無vô 因nhân 。 問vấn 。 既ký 不bất 得đắc 四tứ 句cú 。 亦diệc 不bất 得đắc 相tương 待đãi 。 答đáp 。 大đại 經kinh 破phá 自tự 他tha 共cộng 無vô 因nhân 四tứ 句cú 竟cánh 。 答đáp 迦Ca 葉Diếp 云vân 。 唯duy 得đắc 名danh 為vi 從tùng 因nhân 得đắc 成thành 。 今kim 亦diệc 爾nhĩ 。 唯duy 得đắc 名danh 因nhân 緣duyên 待đãi 如như 幻huyễn 化hóa 物vật 。 寧ninh 可khả 定định 責trách 其kỳ 所sở 由do 耶da 。

二nhị 有hữu 無vô 門môn 明minh 得đắc 失thất

所sở 言ngôn 有hữu 無vô 者giả 。 無vô 前tiền 性tánh 義nghĩa 故cố 。 求cầu 性tánh 有hữu 不bất 可khả 得đắc 。 性tánh 無vô 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 有hữu 有hữu 無vô 。 可khả 有hữu 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 非phi 無vô 非phi 非phi 無vô 耳nhĩ 。 竟cánh 無vô 前tiền 二nhị 。 何hà 有hữu 後hậu 三tam 。 故cố 五ngũ 句cú 皆giai 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 則tắc 五ngũ 眼nhãn 不bất 見kiến 。 昔tích 聽thính 講giảng 之chi 日nhật 。 聞văn 興hưng 皇hoàng 和hòa 上thượng 述thuật 攝nhiếp 嶺lĩnh 大đại 師sư 之chi 言ngôn 。 五ngũ 眼nhãn 不bất 見kiến 理lý 外ngoại 眾chúng 生sanh 。 及cập 一nhất 切thiết 法pháp 。 猶do 未vị 則tắc 信tín 解giải 。 久cửu 方phương 悟ngộ 之chi 。 如như 此thử 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 法pháp 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 五ngũ 眼nhãn 何hà 所sở 見kiến 耶da 。 大đại 品phẩm 經kinh 每mỗi 舉cử 我ngã 人nhân 為ví 喻dụ 。 又hựu 十thập 六lục 知tri 見kiến 。 畢tất 竟cánh 無vô 所sở 有hữu 。 故cố 五ngũ 眼nhãn 不bất 見kiến 。 今kim 有hữu 所sở 得đắc 性tánh 有hữu 人nhân 法pháp 。 五ngũ 眼nhãn 不bất 見kiến 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 問vấn 。 考khảo 察sát 此thử 五ngũ 句cú 不bất 可khả 得đắc 為vi 是thị 真Chân 諦Đế 之chi 無vô 以dĩ 不phủ 。 答đáp 。 此thử 無vô 是thị 二nhị 諦đế 二nhị 部bộ 外ngoại 無vô 二nhị 諦đế 不bất 攝nhiếp 故cố 。 一nhất 師sư 有hữu 二nhị 種chủng 無vô 。 一nhất 者giả 有hữu 所sở 無vô 故cố 稱xưng 無vô 。 二nhị 者giả 無vô 所sở 有hữu 故cố 稱xưng 無vô 。 有hữu 所sở 無vô 故cố 稱xưng 無vô 。 即tức 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 五ngũ 句cú 皆giai 畢tất 竟cánh 空không 。 是thị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 離ly 。 故cố 云vân 無vô 也dã 。 無vô 所sở 有hữu 義nghĩa 。 明minh 無vô 。 此thử 是thị 二nhị 諦đế 中trung 實thật 諦đế 無vô 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 二nhị 諦đế 宛uyển 然nhiên 有hữu 而nhi 無vô 故cố 。 名danh 無vô 所sở 有hữu 。 故cố 稱xưng 為vi 無vô 也dã 。 二nhị 者giả 對đối 無vô 明minh 有hữu 。 既ký 無vô 如như 此thử 有hữu 得đắc 所sở 義nghĩa 。 即tức 有hữu 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 假giả 名danh 因nhân 緣duyên 。 無vô 所sở 得đắc 二nhị 諦đế 。 非phi 有hữu 故cố 有hữu 。 不bất 無vô 故cố 無vô 。 如như 此thử 有hữu 無vô 。 是thị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 有hữu 無vô 。 智trí 所sở 行hành 處xứ 。 故cố 名danh 為vi 境cảnh 。 問vấn 。 何hà 故cố 明minh 此thử 有hữu 無vô 。 答đáp 。 前tiền 有hữu 無vô 不bất 成thành 。 今kim 有hữu 無vô 如như 立lập 。 對đối 彼bỉ 不bất 成thành 。 故cố 辨biện 成thành 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 明minh 此thử 有hữu 無vô 。 又hựu 是thị 接tiếp 斷đoạn 見kiến 故cố 來lai 。 或hoặc 者giả 本bổn 執chấp 定định 性tánh 有hữu 無vô 。 忽hốt 聞văn 五ngũ 句cú 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 便tiện 生sanh 斷đoạn 見kiến 。 謂vị 無vô 二nhị 諦đế 因nhân 果quả 等đẳng 法pháp 。 為vì 此thử 人nhân 故cố 。 云vân 乃nãi 是thị 無vô 汝nhữ 所sở 見kiến 有hữu 無vô 耳nhĩ 。 非phi 無vô 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 如như 中trung 論luận 作tác 者giả 品phẩm 云vân 。 是thị 業nghiệp 從tùng 眾chúng 緣duyên 生sanh 。 無vô 有hữu 決quyết 定định 。 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 有hữu 。 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 無vô 。 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 也dã 。 又hựu 對đối 數số 論luận 等đẳng 論luận 。 謂vị 彼bỉ 義nghĩa 有hữu 因nhân 果quả 二nhị 諦đế 。 聞văn 三tam 論luận 破phá 一nhất 切thiết 法pháp 。 便tiện 是thị 起khởi 斷đoạn 見kiến 。 無vô 有hữu 因nhân 果quả 二nhị 諦đế 等đẳng 法pháp 。 今kim 明minh 舊cựu 義nghĩa 無vô 有hữu 因nhân 果quả 及cập 二nhị 諦đế 耳nhĩ 。 今kim 始thỉ 得đắc 有hữu 因nhân 果quả 及cập 二nhị 諦đế 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 有hữu 所sở 得đắc 作tác 緣duyên 無vô 因nhân 果quả 二nhị 諦đế 不bất 成thành 。 故cố 成thành 無vô 因nhân 果quả 義nghĩa 。 今kim 立lập 因nhân 果quả 始thỉ 成thành 。 故cố 有hữu 因nhân 果quả 義nghĩa 也dã 。 又hựu 先tiên 破phá 定định 性tánh 有hữu 無vô 。 故cố 破phá 其kỳ 有hữu 見kiến 。 今kim 明minh 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 故cố 破phá 無vô 見kiến 。 欲dục 示thị 中trung 道đạo 。 明minh 有hữu 無vô 門môn 。

三tam 有hữu 本bổn 無vô 門môn 明minh 得đắc 失thất

以dĩ 無vô 本bổn 故cố 失thất 。 有hữu 本bổn 故cố 得đắc 。 所sở 言ngôn 無vô 本bổn 故cố 失thất 者giả 。 有hữu 所sở 得đắc 有hữu 無vô 。 無vô 有hữu 根căn 本bổn 。 云vân 何hà 為vi 本bổn 。 謂vị 不bất 二nhị 正Chánh 道Đạo 。 是thị 有hữu 無vô 有hữu 之chi 本bổn 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 正Chánh 法Pháp 性tánh 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 言ngôn 語ngữ 道đạo 。 一nhất 切thiết 趣thú 非phi 趣thú 。 悉tất 皆giai 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 。 故cố 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 非phi 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 非phi 非phi 有hữu 非phi 非phi 無vô 。 故cố 云vân 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 趣thú 。 即tức 此thử 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 之chi 本bổn 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 正Chánh 法Pháp 根căn 本bổn 。 故cố 名danh 聖thánh 人nhân 。 以dĩ 失thất 正Chánh 法Pháp 根căn 本bổn 故cố 。 流lưu 浪lãng 六lục 道đạo 。 正Chánh 法Pháp 既ký 非phi 有hữu 無vô 。 而nhi 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 欲dục 出xuất 處xứ 眾chúng 生sanh 。 於ư 無vô 名danh 相tướng 中trung 。 假giả 名danh 相tướng 說thuyết 。 故cố 說thuyết 有hữu 說thuyết 無vô 。 如như 此thử 有hữu 無vô 。 則tắc 有hữu 根căn 本bổn 。 有hữu 根căn 本bổn 故cố 。 在tại 未vị 得đắc 成thành 。 故cố 有hữu 無vô 義nghĩa 立lập 。 有hữu 所sở 得đắc 有hữu 無vô 定định 住trụ 有hữu 無vô 。 言ngôn 二nhị 諦đế 有hữu 二nhị 理lý 。 既ký 非phi 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 非phi 非phi 有hữu 無vô 。 故cố 無vô 根căn 本bổn 。 根căn 本bổn 既ký 無vô 。 則tắc 末mạt 亦diệc 不bất 立lập 。 故cố 有hữu 無vô 不bất 成thành 。 所sở 以dĩ 為vi 失thất 也dã 。

老lão 宗tông 。 問vấn 。 何hà 故cố 明minh 此thử 義nghĩa 。 答đáp 。 為vi 成thành 上thượng 得đắc 失thất 義nghĩa 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 以dĩ 有hữu 得đắc 有hữu 有hữu 無vô 者giả 。 以dĩ 有hữu 無vô 有hữu 根căn 本bổn 故cố 也dã 。 性tánh 有hữu 無vô 既ký 不bất 成thành 。 以dĩ 無vô 根căn 本bổn 故cố 也dã 。 問vấn 。 第đệ 二nhị 有hữu 無vô 門môn 中trung 云vân 。 五ngũ 句cú 求cầu 有hữu 所sở 得đắc 。 諸chư 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 然nhiên 後hậu 辨biện 今kim 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 與dữ 今kim 明minh 由do 非phi 有hữu 非phi 無vô 故cố 。 起khởi 有hữu 無vô 何hà 異dị 。 答đáp 。 此thử 是thị 山sơn 門môn 舊cựu 義nghĩa 。 末mạt 學học 者giả 不bất 識thức 之chi 。 好hảo 相tướng 渾hồn 也dã 。 前tiền 明minh 五ngũ 句cú 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 是thị 有hữu 所sở 無vô 義nghĩa 耳nhĩ 。 今kim 明minh 五ngũ 句cú 。 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 此thử 是thị 無vô 所sở 有hữu 義nghĩa 。 故cố 不bất 相tương 關quan 也dã 。 問vấn 。 同đồng 明minh 五ngũ 句cú 不bất 可khả 得đắc 。 云vân 何hà 一nhất 是thị 有hữu 所sở 無vô 。 一nhất 是thị 有hữu 所sở 無vô 。 一nhất 是thị 無vô 所sở 有hữu 。 答đáp 。 可khả 細tế 心tâm 觀quán 之chi 。 前tiền 明minh 五ngũ 句cú 不bất 可khả 得đắc 。 無vô 有hữu 理lý 外ngoại 法pháp 。 今kim 明minh 五ngũ 句cú 。 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 此thử 目mục 於ư 正Chánh 道Đạo 。 故cố 先tiên 最tối 有hữu 所sở 無vô 。 今kim 是thị 無vô 所sở 有hữu 無vô 。 是thị 故cố 異dị 也dã 。 問vấn 。 此thử 二nhị 有hữu 次thứ 第đệ 不phủ 。 答đáp 。 要yếu 先tiên 破phá 洗tẩy 理lý 外ngoại 諸chư 法pháp 。 明minh 五ngũ 句cú 不bất 可khả 得đắc 。 然nhiên 後hậu 始thỉ 得đắc 辨biện 因nhân 緣duyên 二nhị 諦đế 。 由do 二nhị 諦đế 始thỉ 得đắc 表biểu 不bất 二nhị 正Chánh 道Đạo 。 約ước 悟ngộ 入nhập 者giả 。 有hữu 如như 此thử 次thứ 第đệ 也dã 。 若nhược 就tựu 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 明minh 。 正Chánh 道Đạo 本bổn 非phi 有hữu 無vô 。 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 說thuyết 有hữu 無vô 。 始thỉ 得đắc 有hữu 二nhị 諦đế 。 而nhi 此thử 二nhị 諦đế 。 絕tuyệt 性tánh 有hữu 無vô 五ngũ 句cú 。 故cố 次thứ 明minh 無vô 性tánh 有hữu 無vô 。 此thử 據cứ 出xuất 用dụng 次thứ 第đệ 故cố 。 須tu 識thức 山sơn 門môn 。 辨biện 得đắc 失thất 之chi 精tinh 要yếu 。 亦diệc 是thị 經Kinh 論luận 之chi 心tâm 骨cốt 也dã 。

四tứ 者giả 顯hiển 道đạo 不bất 顯hiển 道đạo 門môn 明minh 得đắc 失thất

有hữu 所sở 得đắc 有hữu 無vô 定định 住trụ 有hữu 無vô 。 故cố 有hữu 不bất 須tu 表biểu 於ư 非phi 有hữu 。 無vô 定định 住trụ 無vô 。 故cố 無vô 不bất 得đắc 表biểu 於ư 非phi 無vô 。 如như 此thử 有hữu 無vô 。 既ký 不bất 顯hiển 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 不bất 二nhị 正Chánh 道Đạo 。 故cố 名danh 為vi 失thất 。 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 有hữu 無vô 。 則tắc 有hữu 不bất 住trụ 有hữu 。 有hữu 表biểu 不bất 有hữu 。 無vô 不bất 住trụ 無vô 故cố 。 無vô 表biểu 不bất 無vô 。 如như 此thử 有hữu 無vô 。 能năng 表biểu 不bất 二nhị 正Chánh 道Đạo 。 故cố 名danh 為vi 得đắc 。

考khảo 宗tông 。 問vấn 。 何hà 故cố 明minh 表biểu 道đạo 耶da 。 答đáp 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 體thể 道đạo 本bổn 非phi 有hữu 無vô 。 欲dục 令linh 物vật 悟ngộ 。 是thị 故cố 知tri 非phi 有hữu 無vô 。 假giả 說thuyết 有hữu 無vô 。 假giả 說thuyết 有hữu 無vô 。 還hoàn 表biểu 非phi 有hữu 無vô 。 前tiền 是thị 從tùng 道đạo 起khởi 用dụng 。 今kim 是thị 以dĩ 用dụng 開khai 道đạo 。 前tiền 是thị 能năng 化hóa 方phương 便tiện 。 今kim 是thị 令linh 物vật 悟ngộ 入nhập 。 有hữu 所sở 得đắc 有hữu 無vô 。 則tắc 無vô 從tùng 道đạo 起khởi 用dụng 。 以dĩ 用dụng 開khai 道đạo 。 亦diệc 無vô 能năng 化hóa 方phương 。 及cập 別biệt □# 物vật 還hoàn 原nguyên 故cố 。 是thị 失thất 得đắc 之chi 大đại 宗tông 也dã 。

五ngũ 者giả 理lý 教giáo 門môn 分phần/phân 得đắc 失thất

有hữu 所sở 得đắc 有hữu 無vô 是thị 理lý 。 無vô 所sở 得đắc 有hữu 無vô 是thị 教giáo 。 舊cựu 云vân 二nhị 諦đế 是thị 二nhị 理lý 。 四tứ 絕tuyệt 為vi 真Chân 諦Đế 理lý 。 三tam 假giả 為vi 俗tục 諦đế 理lý 。 二nhị 理lý 則tắc 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 性tánh 相tướng 常thường 然nhiên 。 迷mê 之chi 而nhi 成thành 六lục 道đạo 。 悟ngộ 之chi 而nhi 有hữu 三tam 乘thừa 。 今kim 明minh 既ký 是thị 二nhị 理lý 則tắc 不bất 可khả 改cải 轉chuyển 。 則tắc 有hữu 無vô 根căn 深thâm 。 事sự 如như 盡tận 石thạch 。 因nhân 此thử 決quyết 定định 有hữu 無vô 。 故cố 起khởi 二nhị 見kiến 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 既ký 其kỳ 道Đạo 理lý 。 實thật 有hữu 有hữu 無vô 。 而nhi 有hữu 無vô 二nhị 見kiến 。 寧ninh 得đắc 不bất 生sanh 耶da 。 又hựu 設thiết 有hữu 二nhị 理lý 生sanh 。 一nhất 異dị 則tắc 不bất 成thành 。 若nhược 二nhị 理lý 是thị 一nhất 。 則tắc 俗tục 假giả 真chân 亦diệc 假giả 。 真chân 絕tuyệt 俗tục 亦diệc 絕tuyệt 。 若nhược 有hữu 假giả 有hữu 不bất 假giả 。 有hữu 絕tuyệt 有hữu 不bất 絕tuyệt 。 則tắc 非phi 二nhị 理lý 為vi 一nhất 也dã 。 若nhược 二nhị 理lý 不bất 一nhất 。 則tắc 色sắc 不bất 是thị 空không 。 空không 亦diệc 不bất 是thị 色sắc 。 相tương/tướng 即tức 之chi 言ngôn 則tắc 壞hoại 。 既ký 立lập 二nhị 理lý 名danh 。 須tu 受thọ 一nhất 異dị 之chi 問vấn 。 又hựu 僧Tăng 佉khư 謂vị 。 大đại 有hữu 是thị 常thường 萬vạn 法pháp 無vô 常thường 。 常thường 與dữ 無vô 常thường 一nhất 體thể 。 衛vệ 世thế 師sư 謂vị 。 大đại 有hữu 是thị 常thường 。 萬vạn 法pháp 無vô 定định 。 是thị 故cố 常thường 無vô 常thường 二nhị 體thể 。 論luận 主chủ 直trực 破phá 常thường 無vô 常thường 。 一nhất 體thể 而nhi 異dị 體thể 。 而nhi 有hữu 與dữ 萬vạn 法pháp 自tự 壞hoại 。 命mạng 詳tường 此thử 義nghĩa 。 與dữ 二nhị 諦đế 常thường 無vô 常thường 。 豈khởi 一nhất 體thể 二nhị 體thể 。 令linh 同đồng 為vi 失thất 也dã 。 如như 開khai 善thiện 云vân 。 真Chân 諦Đế 是thị 常thường 。 萬vạn 法pháp 無vô 常thường 。 常thường 無vô 常thường 一nhất 體thể 。 龍long 光quang 云vân 。 真Chân 諦Đế 常thường 。 萬vạn 法pháp 無vô 常thường 。 常thường 無vô 常thường 二nhị 體thể 。 令linh 同đồng 二nhị 外ngoại 道đạo 義nghĩa 。 對đối 失thất 明minh 得đắc 。 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 所sở 言ngôn 教giáo 者giả 。 以dĩ 理lý 本bổn 不bất 二nhị 。 而nhi 為vi 物vật 說thuyết 二nhị 。 故cố 名danh 為vi 教giáo 。

考khảo 宗tông 。 問vấn 。 何hà 故cố 以dĩ 二nhị 諦đế 為vi 教giáo 。 答đáp 。 以dĩ 有hữu 無vô 為vi 教giáo 。 略lược 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 對đối 理lý 明minh 二nhị 諦đế 。 是thị 教giáo 。 以dĩ 至chí 理lý 無vô 二nhị 故cố 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 今kim 說thuyết 有hữu 說thuyết 無vô 。 故cố 有hữu 無vô 為vi 教giáo 。 二nhị 者giả 聖thánh 緣duyên 。 聖thánh 人nhân 體thể 道đạo 未vị 曾tằng 有hữu 無vô 。 今kim 說thuyết 有hữu 無vô 。 此thử 為vi 教giáo 物vật 。 故cố 有hữu 無vô 為vi 教giáo 。 三tam 為vi 技kỹ 見kiến 。 舊cựu 義nghĩa 執chấp 有hữu 無vô 。 是thị 理lý 。 由do 來lai 既ký 久cửu 。 則tắc 二nhị 見kiến 其kỳ 根căn 深thâm 。 難nan 可khả 傾khuynh 拔bạt 。 攝nhiếp 嶺lĩnh 大đại 師sư 。 對đối 緣duyên 斥xích 病bệnh 。 欲dục 拔bạt 二nhị 見kiến 之chi 根căn 。 令linh 捨xả 有hữu 無vô 兩lưỡng 執chấp 。 故cố 說thuyết 有hữu 無vô 能năng 通thông 不bất 二nhị 理lý 。 非phi 是thị 究cứu 竟cánh 。 不bất 應ưng 住trụ 有hữu 無vô 中trung 。 故cố 有hữu 無vô 為vi 教giáo 。 四tứ 者giả 以dĩ 有hữu 無vô 是thị 諸chư 見kiến 根căn 本bổn 。 一nhất 切thiết 經kinh 論luận 。 盛thịnh 可khả 二nhị 見kiến 。 斥xích 於ư 有hữu 無vô 。 如như 凡phàm 夫phu 著trước 有hữu 。 二Nhị 乘Thừa 著trước 無vô 。 又hựu 愛ái 多đa 者giả 著trước 有hữu 。 見kiến 多đa 者giả 著trước 無vô 。 又hựu 四tứ 見kiến 多đa 者giả 有hữu 。 邪tà 見kiến 多đa 者giả 執chấp 無vô 。 又hựu 佛Phật 法Pháp 中trung 五ngũ 百bách 論luận 師sư 執chấp 有hữu 。 聞văn 畢tất 竟cánh 空không 。 如như 刀đao 傷thương 心tâm 。 方Phương 廣Quảng 執chấp 無vô 。 不bất 信tín 因nhân 果quả 。 又hựu 九cửu 十thập 六lục 種chủng 。 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 。 不bất 出xuất 有hữu 無vô 。 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 。 復phục 云vân 有hữu 無vô 。 是thị 二nhị 理lý 者giả 。 便tiện 增tăng 諸chư 見kiến 心tâm 。 何hà 由do 可khả 秡# 。 故cố 今kim 明minh 有hữu 無vô 是thị 教giáo 門môn 能năng 。 能năng 通thông 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 不bất 應ưng 住trụ 有hữu 無vô 中trung 。 以dĩ 欲dục 息tức 諸chư 見kiến 故cố 。 經kinh 論luận 明minh 有hữu 無vô 。 是thị 教giáo 門môn 也dã 。 五ngũ 者giả 稟bẩm 教giáo 之chi 徒đồ 。 聞văn 有hữu 無vô 是thị 教giáo 之chi 能năng 。 能năng 通thông 正Chánh 道Đạo 。 虛hư 心tâm 不bất 染nhiễm 有hữu 無vô 教giáo 癈phế 發phát 意ý 即tức 起khởi 乎hồ 凡phàm 聖thánh 。 故cố 有hữu 無vô 為vi 教giáo 生sanh 意ý 得đắc 矣hĩ 。

問vấn 。 以dĩ 何hà 文văn 證chứng 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 答đáp 。 文văn 處xứ 甚thậm 多đa 。 且thả 各các 舉cử 一nhất 經kinh 一nhất 論luận 。 論luận 云vân 。 諸chư 佛Phật 依y 二nhị 諦đế 說thuyết 法Pháp 。 故cố 二nhị 諦đế 為vi 教giáo 。 大đại 品phẩm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 二nhị 諦đế 中trung 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 法Pháp 。 為vi 著trước 有hữu 者giả 說thuyết 空không 。 為vi 著trước 空không 者giả 說thuyết 有hữu 。 故cố 知tri 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 論luận 舉cử 佛Phật 說thuyết 經kinh 明minh 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 故cố 經kinh 論luận 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 皆giai 明minh 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 也dã 。 問vấn 。 若nhược 以dĩ 五ngũ 義nghĩa 二nhị 文văn 證chứng 二nhị 諦đế 為vi 教giáo 者giả 。 今kim 亦diệc 以dĩ 五ngũ 難nạn/nan 二nhị 文văn 。 明minh 二nhị 諦đế 非phi 教giáo 。 一nhất 者giả 若nhược 聞văn 說thuyết 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 者giả 佛Phật 說thuyết 教giáo 門môn 。 則tắc 有hữu 二nhị 諦đế 。 不bất 說thuyết 則tắc 應ưng 無vô 二nhị 諦đế 。 若nhược 爾nhĩ 本bổn 以dĩ 二nhị 諦đế 生sanh 於ư 二nhị 智trí 。 佛Phật 不bất 說thuyết 二nhị 諦đế 。 則tắc 無vô 二nhị 諦đế 。 既ký 無vô 二nhị 諦đế 。 佛Phật 何hà 所sở 照chiếu 有hữu 耶da 。 二nhị 者giả 若nhược 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 六Lục 度Độ 等đẳng 行hành 。 皆giai 是thị 世thế 諦đế 。 佛Phật 不bất 說thuyết 世thế 諦đế 。 則tắc 無vô 世thế 諦đế 。 便tiện 無vô 六Lục 度Độ 等đẳng 行hành 。 若nhược 爾nhĩ 但đãn 有hữu 詮thuyên 教giáo 法pháp 實thật 。 便tiện 無vô 善thiện 業nghiệp 法Pháp 寶bảo 。 三tam 者giả 二nhị 諦đế 為vi 境cảnh 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 二nhị 諦đế 名danh 境cảnh 界giới 法Pháp 寶bảo 。 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 但đãn 有hữu 詮thuyên 教giáo 法Pháp 寶bảo 。 亦diệc 無vô 境cảnh 界giới 法Pháp 寶bảo 。 若nhược 言ngôn 教giáo 生sanh 智trí 故cố 轉chuyển 名danh 境cảnh 者giả 。 佛Phật 不bất 說thuyết 教giáo 。 則tắc 無vô 教giáo 可khả 轉chuyển 。 便tiện 無vô 有hữu 境cảnh 也dã 。 四tứ 者giả 若nhược 二nhị 諦đế 是thị 教giáo 。 色sắc 等đẳng 萬vạn 法pháp 皆giai 是thị 世thế 諦đế 。 世thế 諦đế 既ký 是thị 教giáo 者giả 。 色sắc 等đẳng 萬vạn 法pháp 。 亦diệc 應ưng 是thị 教giáo 。 若nhược 爾nhĩ 佛Phật 不bất 說thuyết 世thế 諦đế 。 即tức 無vô 色sắc 等đẳng 萬vạn 法pháp 。 五ngũ 者giả 世thế 諦đế 是thị 教giáo 者giả 。 世thế 諦đế 唯duy 有hữu 教giáo 火hỏa 。 應ưng 無vô 實thật 火hỏa 用dụng 。 若nhược 火hỏa 唯duy 是thị 教giáo 。 口khẩu 中trung 說thuyết 火hỏa 。 則tắc 應ưng 燒thiêu 口khẩu 。 次thứ 引dẫn 二nhị 文văn 。 證chứng 二nhị 諦đế 非phi 教giáo 。 若nhược 言ngôn 真Chân 諦Đế 是thị 教giáo 者giả 。 經Kinh 云vân 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 性tánh 相tướng 常thường 住trụ 。 而nhi 教giáo 則tắc 有hữu 佛Phật 方phương 有hữu 。 無vô 佛Phật 則tắc 無vô 。 何hà 得đắc 常thường 住trụ 。 經Kinh 云vân 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 有hữu 佛Phật 無vô 常thường 自tự 有hữu 之chi 。 故cố 知tri 世thế 諦đế 非phi 教giáo 。 答đáp 。 諦đế 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 於ư 諦đế 。 二nhị 教giáo 諦đế 。 於ư 諦đế 者giả 。 色sắc 未vị 曾tằng 有hữu 無vô 。 而nhi 於ư 凡phàm 是thị 有hữu 。 名danh 俗tục 諦đế 。 於ư 聖thánh 是thị 空không 。 名danh 真Chân 諦Đế 。 以dĩ 於ư 凡phàm 是thị 有hữu 名danh 俗tục 諦đế 故cố 。 萬vạn 法pháp 不bất 失thất 。 於ư 聖thánh 是thị 空không 名danh 真Chân 諦Đế 故cố 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 性tánh 相tướng 常thường 住trụ 。 教giáo 諦đế 者giả 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 了liễu 色sắc 未vị 曾tằng 有hữu 無vô 。 為vì 化hóa 眾chúng 生sanh 故cố 。 說thuyết 有hữu 無vô 為vi 二nhị 諦đế 。 欲dục 令linh 因nhân 此thử 有hữu 無vô 悟ngộ 不bất 有hữu 無vô 。 是thị 教giáo 。 而nhi 舊cựu 義nghĩa 明minh 二nhị 諦đế 是thị 理lý 者giả 。 此thử 是thị 二nhị 於ư 諦đế 耳nhĩ 。 於ư 諦đế 望vọng 教giáo 諦đế 。 非phi 但đãn 失thất 不bất 二nhị 理lý 。 亦diệc 失thất 能năng 表biểu 之chi 教giáo 耳nhĩ 。

問vấn 。 於ư 凡phàm 是thị 有hữu 既ký 失thất 者giả 。 於ư 聖thánh 是thị 無vô 亦diệc 是thị 失thất 不phủ 。 答đáp 。 一nhất 對đối 凡phàm 夫phu 。 明minh 聖thánh 為vi 得đắc 。 若nhược 望vọng 教giáo 諦đế 。 皆giai 是thị 失thất 也dã 。 以dĩ 色sắc 未vị 曾tằng 有hữu 無vô 。 而nhi 作tác 有hữu 無vô 作tác 解giải 。 豈khởi 非phi 失thất 也dã 。 問vấn 。 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 世thế 諦đế 。 若nhược 於ư 如Như 來Lai 。 即tức 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 亦diệc 是thị 失thất 。 答đáp 。 一nhất 往vãng 對đối 凡phàm 之chi 有hữu 為vi 失thất 。 歎thán 聖thánh 之chi 空không 為vi 得đắc 。 若nhược 望vọng 教giáo 諦đế 者giả 。 於ư 諦đế 非phi 但đãn 不bất 得đắc 表biểu 不bất 二nhị 理lý 。 亦diệc 不bất 得đắc 能năng 表biểu 之chi 教giáo 。 但đãn 是thị 謂vị 情tình 所sở 見kiến 耳nhĩ 。 然nhiên 如Như 來Lai 了liễu 色sắc 實thật 未vị 曾tằng 空không 有hữu 也dã 。 若nhược 識thức 兩lưỡng 種chủng 二nhị 諦đế 。 則tắc 五ngũ 難nạn/nan 自tự [方*立]# 。 問vấn 。 難nan 有hữu 此thử 通thông 。 猶do 未vị 可khả 見kiến 。 今kim 說thuyết 色sắc 有hữu 無vô 是thị 教giáo 諦đế 者giả 。 不bất 說thuyết 色sắc 有hữu 無vô 教giáo 諦đế 。 答đáp 。 以dĩ 說thuyết 為vi 教giáo 者giả 。 佛Phật 不bất 說thuyết 則tắc 無vô 教giáo 諦đế 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 唯duy 恆hằng 有hữu 二nhị 於ư 諦đế 。 則tắc 無vô 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 答đáp 。 一nhất 切thiết 法pháp 常thường 是thị 二nhị 於ư 有hữu 無vô 。 亦diệc 恆hằng 是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 若nhược 於ư 二nhị 緣duyên 即tức 是thị 二nhị 於ư 諦đế 有hữu 無vô 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 了liễu 此thử 色sắc 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 然nhiên 於ư 與dữ 教giáo 。 未vị 曾tằng 二nhị 。 於ư 二nhị 緣duyên 則tắc 教giáo 成thành 。 於ư 了liễu 悟ngộ 即tức 於ư 成thành 教giáo 。 問vấn 。 若nhược 於ư 二nhị 緣duyên 即tức 是thị 二nhị 於ư 有hữu 無vô 。 望vọng 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 此thử 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 此thử 因nhân 緣duyên 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 境cảnh 。 云vân 何hà 言ngôn 是thị 教giáo 。 答đáp 。 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 未vị 曾tằng 有hữu 無vô 。 故cố 雖tuy 是thị 有hữu 無vô 。 而nhi 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 如như 此thử 有hữu 無vô 。 能năng 開khai 不bất 二nhị 。 即tức 是thị 教giáo 義nghĩa 。 問vấn 。 佛Phật 若nhược 不bất 說thuyết 恆hằng 有hữu 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 豈khởi 是thị 教giáo 耶da 。 答đáp 。 非phi 但đãn 取thủ 說thuyết 義nghĩa 為vi 教giáo 。 經kinh 中trung 明minh 六lục 塵trần 皆giai 是thị 教giáo 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 境cảnh 教giáo 何hà 異dị 。 答đáp 。 此thử 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 可khả 兩lưỡng 望vọng 論luận 之chi 。 發phát 智trí 即tức 境cảnh 。 能năng 開khai 不bất 有hữu 不bất 無vô 不bất 二nhị 理lý 。 即tức 是thị 教giáo 也dã 。 此thử 據cứ 佛Phật 不bất 說thuyết 自tự 有hữu 境cảnh 教giáo 也dã 。 就tựu 說thuyết 義nghĩa 明minh 境cảnh 教giáo 者giả 。 佛Phật 照chiếu 有hữu 無vô 。 有hữu 無vô 名danh 境cảnh 。 佛Phật 說thuyết 有hữu 無vô 。 有hữu 無vô 是thị 教giáo 。 問vấn 。 他tha 亦diệc 云vân 照chiếu 有hữu 無vô 有hữu 無vô 是thị 境cảnh 。 說thuyết 有hữu 無vô 有hữu 無vô 亦diệc 是thị 教giáo 。 與dữ 今kim 何hà 異dị 。 答đáp 。 他tha 但đãn 得đắc 二nhị 於ư 定định 性tánh 有hữu 無vô 。 此thử 有hữu 無vô 不bất 得đắc 開khai 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 故cố 非phi 教giáo 也dã 。 又hựu 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 是thị 境cảnh 耳nhĩ 。 定định 性tánh 有hữu 無vô 非phi 境cảnh 也dã 。 何hà 者giả 。 有hữu 不bất 自tự 有hữu 。 由do 無vô 故cố 有hữu 。 無vô 不bất 自tự 無vô 。 由do 有hữu 故cố 無vô 。 由do 有hữu 故cố 無vô 。 無vô 是thị 有hữu 無vô 。 由do 無vô 故cố 有hữu 。 有hữu 是thị 無vô 有hữu 。 了liễu 此thử 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 能năng 生sanh 二nhị 慧tuệ 。 識thức 有hữu 是thị 無vô 有hữu 。 生sanh 實thật 方phương 便tiện 慧tuệ 。 了liễu 無vô 是thị 有hữu 無vô 。 生sanh 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 既ký 是thị 定định 性tánh 有hữu 無vô 。 則tắc 生sanh 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 。 故cố 不bất 得đắc 名danh 境cảnh 也dã 。

六lục 說thuyết 不bất 說thuyết 門môn 明minh 得đắc 失thất

他tha 但đãn 明minh 世thế 諦đế 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 。 世thế 諦đế 是thị 三tam 假giả 。 三tam 假giả 故cố 可khả 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 是thị 四tứ 忘vong 。 四tứ 忘vong 不bất 可khả 說thuyết 。 眾chúng 師sư 同đồng 此thử 一nhất 解giải 。 更cánh 無vô 異dị 判phán 。 今kim 問vấn 。 世thế 諦đế 唯duy 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 令linh 不bất 可khả 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 令linh 說thuyết 。 豈khởi 非phi 定định 性tánh 義nghĩa 耶da 。 彼bỉ 云vân 。 世thế 諦đế 雖tuy 可khả 說thuyết 。 即tức 是thị 真chân 不bất 可khả 說thuyết 。 真chân 不bất 可khả 說thuyết 即tức 俗tục 可khả 說thuyết 。 故cố 非phi 是thị 定định 性tánh 。 問vấn 。 俗tục 即tức 是thị 真chân 故cố 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 為vi 是thị 俗tục 不bất 可khả 說thuyết 。 為vi 是thị 真chân 不bất 可khả 說thuyết 。 答đáp 。 還hoàn 是thị 真chân 不bất 可khả 說thuyết 耳nhĩ 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 俗tục 終chung 二nhị 無vô 。 不bất 可khả 說thuyết 義nghĩa 。 豈khởi 非phi 定định 性tánh 耶da 。 對đối 失thất 明minh 得đắc 者giả 。 令linh 總tổng 觀quán 真chân 俗tục 。 具cụ 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 世thế 諦đế 說thuyết 真chân 不bất 說thuyết 。 二nhị 真chân 說thuyết 世thế 不bất 說thuyết 。 三tam 但đãn 說thuyết 。 四tứ 但đãn 不bất 說thuyết 。 此thử 四tứ 句cú 有hữu 多đa 門môn 。 今kim 具cụ 敘tự 之chi 。 一nhất 者giả 世thế 諦đế 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 故cố 云vân 世thế 諦đế 說thuyết 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 也dã 。 二nhị 者giả 真Chân 諦Đế 說thuyết 不bất 生sanh 滅diệt 。 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 不bất 生sanh 滅diệt 。 故cố 真Chân 諦Đế 說thuyết 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 也dã 。 三tam 者giả 世thế 諦đế 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 真Chân 諦Đế 說thuyết 不bất 生sanh 滅diệt 。 故cố 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 也dã 。 四tứ 者giả 世thế 諦đế 不phủ 。 說thuyết 無vô 生sanh 滅diệt 。 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 故cố 云vân 二nhị 諦đế 但đãn 不bất 說thuyết 也dã 。 問vấn 。 此thử 四tứ 句cú 出xuất 何hà 處xứ 。 答đáp 。 釋thích 論luận 初sơ 卷quyển 云vân 。 人nhân 等đẳng 。 世thế 諦đế 故cố 有hữu 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 故cố 有hữu 。 世thế 諦đế 故cố 無vô 。 即tức 是thị 斯tư 義nghĩa 也dã 。 二nhị 者giả 明minh 生sanh 滅diệt 。 此thử 是thị 世thế 諦đế 說thuyết 。 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 是thị 真Chân 諦Đế 說thuyết 。 非phi 不bất 生sanh 非phi 不bất 滅diệt 是thị 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 。 此thử 是thị 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 。 但đãn 不bất 說thuyết 也dã 。 三tam 者giả 世thế 諦đế 說thuyết 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 。 明minh 說thuyết 生sanh 滅diệt 說thuyết 不bất 生sanh 滅diệt 。 皆giai 是thị 世thế 諦đế 故cố 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 亦diệc 不bất 說thuyết 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 故cố 云vân 世thế 諦đế 說thuyết 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 也dã 。 四tứ 者giả 真Chân 諦Đế 說thuyết 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 者giả 。 世thế 諦đế 雖tuy 說thuyết 生sanh 滅diệt 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 實thật 無vô 所sở 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 雖tuy 無vô 所sở 說thuyết 。 而nhi 無vô 所sở 不bất 說thuyết 。 問vấn 。 世thế 諦đế 雖tuy 說thuyết 。 而nhi 無vô 所sở 說thuyết 。 無vô 所sở 說thuyết 即tức 入nhập 真Chân 諦Đế 。 真Chân 諦Đế 雖tuy 無vô 所sở 說thuyết 。 而nhi 無vô 所sở 不bất 說thuyết 。 還hoàn 是thị 世thế 諦đế 。 何hà 處xứ 有hữu 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 真Chân 諦Đế 說thuyết 耶da 。 答đáp 。 有hữu 所sở 得đắc 定định 性tánh 義nghĩa 如như 此thử 耳nhĩ 。 世thế 諦đế 自tự 是thị 說thuyết 。 若nhược 無vô 所sở 說thuyết 。 則tắc 屬thuộc 真Chân 諦Đế 。 真Chân 諦Đế 自tự 無vô 所sở 說thuyết 。 若nhược 有hữu 說thuyết 還hoàn 屬thuộc 世thế 諦đế 。 如như 此thử 真chân 俗tục 。 皆giai 是thị 障chướng 礙ngại 法Pháp 門môn 。 今kim 明minh 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 所sở 得đắc 空không 有hữu 因nhân 緣duyên 無vô 礙ngại 故cố 。 空không 是thị 有hữu 空không 。 有hữu 是thị 空không 有hữu 。 是thị 空không 是thị 有hữu 空không 。 雖tuy 空không 而nhi 有hữu 。 有hữu 是thị 空không 有hữu 。 雖tuy 有hữu 而nhi 空không 。 說thuyết 是thị 不bất 說thuyết 說thuyết 。 是thị 說thuyết 不bất 說thuyết 。 說thuyết 是thị 不bất 說thuyết 說thuyết 故cố 。 雖tuy 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 。 不bất 說thuyết 是thị 說thuyết 不bất 說thuyết 故cố 。 雖tuy 不bất 說thuyết 而nhi 常thường 說thuyết 。 故cố 得đắc 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 而nhi 真Chân 諦Đế 說thuyết 也dã 。

次thứ 明minh 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 但đãn 不bất 說thuyết 者giả 。 以dĩ 空không 有hữu 為vi 世thế 諦đế 。 有hữu 空không 為vi 真Chân 諦Đế 。 世thế 諦đế 說thuyết 有hữu 。 真chân 說thuyết 諦đế 則tắc 說thuyết 空không 。 故cố 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 。 以dĩ 空không 有hữu 為vi 世thế 諦đế 。 空không 有hữu 即tức 是thị 假giả 有hữu 。 假giả 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 有hữu 。 假giả 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 無vô 。 假giả 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 假giả 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 故cố 世thế 諦đế 假giả 有hữu 絕tuyệt 四tứ 句cú 故cố 。 世thế 諦đế 不bất 可khả 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 假giả 無vô 亦diệc 絕tuyệt 四tứ 句cú 故cố 。 真Chân 諦Đế 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 而nhi 說thuyết 。 世thế 諦đế 名danh 假giả 有hữu 。 真Chân 諦Đế 名danh 假giả 無vô 。 故cố 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 。 一nhất 說thuyết 一nhất 不bất 說thuyết 有hữu 。 世thế 諦đế 假giả 有hữu 。 假giả 有hữu 故cố 有hữu 說thuyết 。 真Chân 諦Đế 是thị 假giả 無vô 。 假giả 無vô 則tắc 無vô 說thuyết 。 故cố 世thế 諦đế 說thuyết 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 。 假giả 有hữu 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 假giả 無vô 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 故cố 俗tục 不bất 說thuyết 而nhi 真chân 說thuyết 。 次thứ 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 但đãn 不bất 說thuyết 者giả 。 二nhị 諦đế 俱câu 無vô 生sanh 。 故cố 但đãn 不bất 說thuyết 。 問vấn 。 但đãn 無vô 生sanh 何hà 有hữu 二nhị 諦đế 。 答đáp 。 世thế 諦đế 無vô 實thật 生sanh 。 故cố 但đãn 不bất 生sanh 。 真Chân 諦Đế 無vô 假giả 生sanh 。 故cố 云vân 不bất 生sanh 。 問vấn 。 此thử 猶do 是thị 舊cựu 義nghĩa 耳nhĩ 。 世thế 諦đế 中trung 無vô 性tánh 實thật 生sanh 。 真Chân 諦Đế 無vô 有hữu 假giả 生sanh 也dã 。 如như 世thế 諦đế 中trung 無vô 實thật 我ngã 。 真Chân 諦Đế 中trung 無vô 假giả 我ngã 。 答đáp 。 今kim 言ngôn 世thế 諦đế 無vô 實thật 者giả 。 有hữu 所sở 得đắc 一nhất 切thiết 假giả 實thật 皆giai 是thị 性tánh 實thật 故cố 。 因nhân 緣duyên 世thế 諦đế 。 絕tuyệt 此thử 實thật 也dã 。 無vô 所sở 得đắc 方phương 是thị 假giả 。 乃nãi 為vi 真Chân 諦Đế 所sở 絕tuyệt 也dã 。 二nhị 諦đế 但đãn 不bất 絕tuyệt 。 即tức 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 世thế 諦đế 不bất 絕tuyệt 假giả 生sanh 滅diệt 。 真Chân 諦Đế 不bất 絕tuyệt 假giả 不bất 生sanh 滅diệt 。 故cố 二nhị 諦đế 但đãn 不bất 絕tuyệt 。 即tức 但đãn 說thuyết 世thế 諦đế 絕tuyệt 真Chân 諦Đế 不bất 絕tuyệt 者giả 。 還hoàn 如như 上thượng 世thế 諦đế 雖tuy 不bất 絕tuyệt 。 不bất 絕tuyệt 而nhi 恆hằng 絕tuyệt 。 真Chân 諦Đế 雖tuy 絕tuyệt 而nhi 不bất 絕tuyệt 次thứ 就tựu 單đơn 複phức 。 論luận 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 義nghĩa 。 一nhất 注chú 空không 有hữu 為vi 世thế 諦đế 。 有hữu 空không 為vi 真Chân 諦Đế 。 則tắc 世thế 諦đế 不bất 絕tuyệt 真Chân 諦Đế 絕tuyệt 。 次thứ 空không 有hữu 皆giai 是thị 世thế 諦đế 。 非phi 空không 有hữu 為vi 真Chân 諦Đế 。 即tức 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 皆giai 世thế 諦đế 。 非phi 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 方phương 是thị 真Chân 諦Đế 。 次thứ 空không 有hữu 二nhị 。 非phi 空không 有hữu 不bất 二nhị 。 二nhị 不bất 二nhị 皆giai 俗tục 。 非phi 二nhị 不bất 二nhị 為vi 真chân 。 則tắc 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 為vi 二nhị 。 非phi 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 為vi 不bất 二nhị 。 二nhị 不bất 二nhị 皆giai 不bất 絕tuyệt 。 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 方phương 是thị 絕tuyệt 。 又hựu 此thử 三tam 重trọng/trùng 皆giai 是thị 二nhị 諦đế 。 二nhị 諦đế 皆giai 是thị 教giáo 。 皆giai 是thị 不bất 絕tuyệt 。 則tắc 以dĩ 不bất 二nhị 為vi 理lý 。 理lý 名danh 為vi 絕tuyệt 。 問vấn 。 何hà 故cố 明minh 此thử 四tứ 重trọng/trùng 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 義nghĩa 。 答đáp 。 欲dục 簡giản 異dị 舊cựu 絕tuyệt 。 舊cựu 絕tuyệt 但đãn 有hữu 初sơ 重trọng/trùng 絕tuyệt 。 無vô 後hậu 三tam 絕tuyệt 。 故cố 明minh 之chi 也dã 。 問vấn 絕tuyệt 與dữ 如như 不bất 如như 何hà 異dị 。 答đáp 。 此thử 有hữu 多đa 門môn 。 若nhược 世thế 諦đế 絕tuyệt 實thật 生sanh 滅diệt 名danh 為vi 世thế 諦đế 不bất 如như 。 真Chân 諦Đế 絕tuyệt 假giả 生sanh 滅diệt 為vi 如như 。 不bất 絕tuyệt 假giả 不bất 生sanh 滅diệt 為vi 不bất 如như 。 問vấn 。 云vân 何hà 絕tuyệt 實thật 生sanh 滅diệt 為vi 如như 耶da 。 答đáp 。 此thử 取thủ 空không 義nghĩa 為vi 如như 。 以dĩ 世thế 諦đế 無vô 實thật 生sanh 滅diệt 故cố 。 實thật 生sanh 滅diệt 所sở 空không 以dĩ 為vi 如như 。 真Chân 諦Đế 亦diệc 爾nhĩ 。 二nhị 者giả 就tựu 前tiền 說thuyết 不bất 說thuyết 。 明minh 如như 不bất 如như 。 世thế 諦đế 說thuyết 生sanh 滅diệt 為vi 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 為vi 諦đế 世thế 不bất 說thuyết 名danh 世thế 諦đế 不bất 說thuyết 。 此thử 明minh 假giả 生sanh 滅diệt 。 是thị 有hữu 故cố 名danh 不bất 如như 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 此thử 是thị 絕tuyệt 假giả 生sanh 滅diệt 亦diệc 是thị 空không 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 為vi 如như 。 前tiền 如như 則tắc 淺thiển 。 後hậu 如như 則tắc 深thâm 。 前tiền 如như 空không 性tánh 。 後hậu 如như 空không 假giả 。 真Chân 諦Đế 亦diệc 具cụ 此thử 二nhị 如như 二nhị 不bất 如như 也dã 。

次thứ 如như 前tiền 明minh 世thế 諦đế 假giả 有hữu 絕tuyệt 四tứ 句cú 即tức 是thị 如như 。 真Chân 諦Đế 假giả 空không 絕tuyệt 四tứ 句cú 亦diệc 是thị 如như 。 此thử 明minh 二nhị 諦đế 同đồng 絕tuyệt 實thật 四tứ 句cú 。 假giả 有hữu 為vi 世thế 諦đế 絕tuyệt 實thật 有hữu 四tứ 句cú 。 假giả 空không 為vi 真Chân 諦Đế 絕tuyệt 實thật 空không 四tứ 句cú 。 以dĩ 名danh 之chi 為vi 如như 。 如như 假giả 有hữu 無vô 。 即tức 是thị 不bất 絕tuyệt 。 故cố 名danh 不bất 如như 也dã 。 問vấn 二nhị 諦đế 絕tuyệt 。 絕tuyệt 二nhị 諦đế 。 云vân 何hà 異dị 。 答đáp 。 二nhị 諦đế 絕tuyệt 者giả 。 如như 前tiền 所sở 明minh 也dã 。 絕tuyệt 二nhị 諦đế 者giả 。 明minh 真chân 俗tục 俗tục 真chân 。 真chân 非phi 真chân 。 俗tục 非phi 俗tục 。 故cố 名danh 絕tuyệt 二nhị 諦đế 也dã 。 又hựu 雖tuy 絕tuyệt 而nhi 常thường 二nhị 諦đế 。 故cố 云vân 絕tuyệt 二nhị 諦đế 。 雖tuy 二nhị 諦đế 而nhi 常thường 絕tuyệt 。 故cố 云vân 二nhị 諦đế 絕tuyệt 也dã 。 問vấn 。 釋thích 論luận 明minh 如như 不bất 如như 。 與dữ 今kim 明minh 。 如như 何hà 異dị 。 答đáp 。 釋thích 論luận 明minh 三tam 如như 。 地địa 堅kiên 等đẳng 為vi 下hạ 如như 。 地địa 無vô 常thường 生sanh 滅diệt 為vi 中trung 如như 。 地địa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 為vi 上thượng 如như 。 前tiền 二nhị 如như 即tức 是thị 今kim 世thế 諦đế 如như 。 上thượng 如như 即tức 真Chân 諦Đế 如như 也dã 。 又hựu 此thử 三tam 如như 。 皆giai 是thị 世thế 諦đế 如như 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 前tiền 云vân 生sanh 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 不bất 如như 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 為vi 世thế 諦đế 如như 。 故cố 上thượng 如như 是thị 世thế 諦đế 如như 也dã 。 若nhược 非phi 不bất 生sanh 非phi 不bất 滅diệt 。 為vi 真Chân 諦Đế 如như 。 問vấn 。 釋thích 論luận 既ký 明minh 三tam 如như 。 何hà 者giả 為vi 三tam 不bất 如như 。 答đáp 。 異dị 此thử 三tam 如như 。 即tức 三tam 不bất 如như 也dã 。 又hựu 釋thích 論luận 就tựu 得đắc 失thất 深thâm 淺thiển 。 明minh 如như 不bất 如như 。 地địa 堅kiên 為vi 如như 。 不bất 知tri 地địa 堅kiên 。 謂vị 地địa 不bất 堅kiên 。 名danh 為vi 不bất 如như 。 上thượng 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 深thâm 淺thiển 明minh 者giả 。 不bất 生sanh 滅diệt 為vi 上thượng 如như 。 生sanh 滅diệt 為vi 不bất 如như 。 無vô 常thường 生sanh 滅diệt 為vi 中trung 如như 。 事sự 中trung 地địa 堅kiên 為vi 不bất 如như 。 地địa 堅kiên 為vi 如như 。 若nhược 外ngoại 道đạo 及cập 世thế 間gian 。 不bất 識thức 地địa 堅kiên 。 謂vị 為vi 常thường 有hữu 。 名danh 為vi 不bất 如như 。 問vấn 。 前tiền 云vân 生sanh 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 說thuyết 。 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 說thuyết 。 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 不bất 諦đế 。 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 真chân 說thuyết 。 非phi 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 真Chân 諦Đế 不bất 說thuyết 者giả 。 世thế 諦đế 不bất 諦đế 說thuyết 何hà 異dị 。 答đáp 。 若nhược 漸tiệm 捨xả 二nhị 而nhi 論luận 。 則tắc 不bất 異dị 也dã 。 若nhược 世thế 諦đế 說thuyết 假giả 生sanh 滅diệt 。 不bất 說thuyết 實thật 生sanh 滅diệt 。 與dữ 真Chân 諦Đế 不bất 生sanh 滅diệt 則tắc 異dị 。 世thế 諦đế 不bất 實thật 生sanh 滅diệt 。 真Chân 諦Đế 不bất 假giả 生sanh 滅diệt 。 故cố 異dị 也dã 。 問vấn 。 既ký 有hữu 三tam 重trọng/trùng 二nhị 諦đế 。 亦diệc 有hữu 三tam 重trọng/trùng 如như 不bất 如như 不phủ 。 答đáp 。 得đắc 以dĩ 空không 有hữu 皆giai 世thế 諦đế 非phi 空không 有hữu 為vi 真Chân 諦Đế 。 則tắc 如như 不bất 如như 。 皆giai 不bất 如như 非phi 不bất 如như 。 名danh 為vi 如như 也dã 。

七thất 淺thiển 深thâm 門môn 明minh 得đắc 失thất

他tha 但đãn 以dĩ 空không 為vi 真chân 。 有hữu 為vi 俗tục 。 更cánh 無vô 異dị 說thuyết 也dã 。 今kim 有hữu 三tam 轉chuyển 。 一nhất 以dĩ 空không 有hữu 為vi 俗tục 。 以dĩ 有hữu 空không 為vi 真chân 。 二nhị 以dĩ 空không 有hữu 皆giai 俗tục 。 非phi 空không 有hữu 為vi 真chân 。 三tam 以dĩ 空không 有hữu 為vi 二nhị 。 不bất 空không 有hữu 為vi 不bất 二nhị 。 二nhị 不bất 二nhị 並tịnh 俗tục 。 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 為vi 真chân 。 如như 此thử 三tam 轉chuyển 二nhị 諦đế 。 皆giai 是thị 教giáo 門môn 耳nhĩ 。 至chí 道đạo 竟cánh 不bất 曾tằng 三tam 。 故cố 云vân 是thị 法Pháp 不bất 可khả 示thị 。 立lập 此thử 三tam 重trọng/trùng 。 凡phàm 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 法pháp 華hoa 玄huyền 中trung 已dĩ 說thuyết 。

七thất 說thuyết 不bất 說thuyết 門môn 考khảo 宗tông 。 問vấn 。 子tử 乃nãi 欲dục 抑ức 舊cựu 拔bạt 新tân 。 終chung 不bất 能năng 超siêu 乎hồ 城thành 外ngoại 。 請thỉnh 問vấn 。 三tam 轉chuyển 之chi 教giáo 名danh 為vi 可khả 說thuyết 。 不bất 二nhị 之chi 理lý 不bất 可khả 說thuyết 以dĩ 不phủ 。 答đáp 。 一nhất 往vãng 如như 此thử 。 問vấn 。 他tha 重trọng/trùng 明minh 世thế 諦đế 可khả 說thuyết 真Chân 諦Đế 不bất 可khả 說thuyết 。 則tắc 世thế 諦đế 攝nhiếp 前tiền 三tam 門môn 。 真Chân 諦Đế 即tức 是thị 一nhất 理lý 。 即tức 理lý 教giáo 猶do 是thị 二nhị 諦đế 義nghĩa 耳nhĩ 。 答đáp 。 子tử 不bất 領lãnh 前tiền 意ý 也dã 。 今kim 明minh 三tam 轉chuyển 者giả 。 所sở 三tam 假giả 之chi 俗tục 為vi 有hữu 。 四tứ 絕tuyệt 之chi 理lý 為vi 無vô 。 以dĩ 此thử 有hữu 無vô 。 為vi 初sơ 節tiết 意ý 也dã 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 非phi 子tử 意ý 所sở 知tri 。 假giả 令linh 真Chân 諦Đế 一nhất 切thiết 絕tuyệt 。 世thế 辨biện 絕tuyệt 是thị 三tam 段đoạn 。 今kim 明minh 如như 是thị 三tam 假giả 即tức 是thị 有hữu 。 一nhất 切thiết 絕tuyệt 即tức 是thị 無vô 。 如như 斯tư 有hữu 無vô 。 為vi 初sơ 節tiết 義nghĩa 也dã 。 又hựu 師sư 作tác 三tam 節tiết 意ý 者giả 。 為vi 欲dục 拔bạt 由do 來lai 有hữu 無vô 二nhị 諦đế 之chi 心tâm 。 必tất 能năng 改cải 之chi 。 則tắc 不bất 住trụ 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 。 則tắc 二nhị 諦đế 之chi 見kiến 不bất 生sanh 。 正chánh 觀quán 之chi 懷hoài 便tiện 發phát 。 問vấn 。 他tha 意ý 本bổn 立lập 真Chân 諦Đế 一nhất 切thiết 皆giai 絕tuyệt 。 與dữ 今kim 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 。 復phục 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 他tha 言ngôn 真Chân 諦Đế 一nhất 切thiết 皆giai 絕tuyệt 。 而nhi 世thế 諦đế 一nhất 切thiết 皆giai 絕tuyệt 。 而nhi 世thế 諦đế 終chung 。 一nhất 切thiết 皆giai 有hữu 。 還hoàn 是thị 有hữu 無vô 不bất 免miễn 二nhị 見kiến 。 又hựu 無vô 所sở 往vãng 。 終chung 是thị 真chân 內nội 可khả 得đắc 定định 出xuất 真chân 外ngoại 耶da 。 今kim 則tắc 不bất 爾nhĩ 。 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 。 問vấn 。 他tha 明minh 真Chân 諦Đế 亦diệc 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 。 答đáp 。 子tử 及cập 明minh 真Chân 諦Đế 之chi 理lý 。 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 而nhi 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 終chung 歸quy 真Chân 諦Đế 。 今kim 明minh 諸chư 法pháp 非phi 不bất 真chân 。 不bất 云vân 真Chân 諦Đế 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 一nhất 不bất 同đồng 也dã 。 又hựu 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 子tử 乃nãi 終chung 歸quy 非phi 真chân 非phi 不bất 真chân 。 不bất 能năng 歸quy 真Chân 諦Đế 。 二nhị 不bất 同đồng 也dã 。

八bát 理lý 內nội 外ngoại 門môn 明minh 得đắc 失thất

興hưng 皇hoàng 大đại 師sư 云vân 。 今kim 自tự 有hữu 二nhị 轍triệt 義nghĩa 。 一nhất 者giả 理lý 外ngoại 義nghĩa 。 二nhị 理lý 內nội 義nghĩa 。 若nhược 心tâm 行hành 理lý 外ngoại 。 故cố 云vân 理lý 外ngoại 。 心tâm 行hành 理lý 內nội 。 復phục 云vân 理lý 內nội 。 理lý 內nội 具cụ 真chân 俗tục 。 等đẳng 一nhất 切thiết 法pháp 。 理lý 外ngoại 亦diệc 具cụ 真chân 俗tục 。 等đẳng 一nhất 切thiết 法pháp 。

考khảo 宗tông 。 問vấn 。 同đồng 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 云vân 何hà 有hữu 由do 外ngoại 異dị 。 答đáp 。 理lý 內nội 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 是thị 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。 理lý 外ngoại 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 假giả 名danh 義nghĩa 。 是thị 故cố 為vi 異dị 。 問vấn 。 若nhược 理lý 內nội 外ngoại 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 理lý 內nội 既ký 有hữu 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 。 理lý 外ngoại 亦diệc 應ưng 有hữu 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 。 何hà 得đắc 將tương 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 簡giản 理lý 內nội 外ngoại 耶da 。 答đáp 。 如như 所sở 問vấn 也dã 。 理lý 外ngoại 亦diệc 有hữu 假giả 。 但đãn 假giả 是thị 假giả 故cố 段đoạn 。 有hữu 假giả 可khả 得đắc 。 名danh 有hữu 所sở 得đắc 假giả 。 理lý 內nội 假giả 不bất 自tự 假giả 。 名danh 為vi 不bất 假giả 假giả 。 而nhi 假giả 無vô 所sở 假giả 故cố 。 無vô 假giả 可khả 得đắc 。 名danh 理lý 內nội 假giả 。 問vấn 。 理lý 內nội 外ngoại 既ký 。 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 應ưng 理lý 內nội 外ngoại 自tự 有hữu 無vô 所sở 得đắc 。 何hà 以dĩ 故cố 將tương 得đắc 無vô 得đắc 分phần/phân 內nội 外ngoại 。 答đáp 。 亦diệc 如như 所sở 問vấn 。 理lý 外ngoại 無vô 所sở 得đắc 者giả 。 如như 真Chân 諦Đế 洞đỗng 遣khiển 。 四tứ 句cú 不bất 及cập 。 百bách 非phi 皆giai 忘vong 。 此thử 是thị 無vô 所sở 得đắc 。 故cố 無vô 所sở 有hữu 。 屯truân 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 故cố 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 之chi 無vô 所sở 得đắc 。 理lý 內nội 六lục 不phủ 。 得đắc 無vô 所sở 得đắc 。 故cố 名danh 無vô 所sở 得đắc 。 問vấn 。 理lý 外ngoại 既ký 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 應ưng 有hữu 不bất 得đắc 無vô 所sở 得đắc 。 答đáp 。 理lý 外ngoại 不bất 能năng 以dĩ 得đắc 為vi 無vô 得đắc 。 無vô 得đắc 不bất 得đắc 。 說thuyết 為vi 無vô 說thuyết 。 無vô 說thuyết 為vi 說thuyết 故cố 有hữu 定định 隔cách 礙ngại 。 今kim 總tổng 判phán 欲dục 斷đoạn 此thử 問vấn 。 更cánh 來lai 者giả 明minh 理lý 外ngoại 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 具cụ 理lý 外ngoại 一nhất 切thiết 法pháp 耳nhĩ 。 不bất 見kiến 理lý 內nội 一nhất 切thiết 法pháp 。 理lý 內nội 亦diệc 爾nhĩ 。 但đãn 具cụ 理lý 內nội 一nhất 切thiết 法pháp 耳nhĩ 。 不bất 具cụ 理lý 外ngoại 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 又hựu 理lý 外ngoại 雖tuy 具cụ 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 一nhất 切thiết 法pháp 。 若nhược 生sanh 死tử 若nhược 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 是thị 生sanh 死tử 。 若nhược 得đắc 無vô 得đắc 。 皆giai 是thị 有hữu 得đắc 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 理lý 外ngoại 真chân 俗tục 皆giai 俗tục 耶da 。 答đáp 。 亦diệc 得đắc 如như 屯truân 故cố 。 理lý 外ngoại 真chân 俗tục 皆giai 是thị 凡phàm 情tình 。 所sở 謂vị 世thế 俗tục 法pháp 耳nhĩ 。 理lý 內nội 因nhân 緣duyên 二nhị 諦đế 是thị 。 聖thánh 人nhân 境cảnh 界giới 。 故cố 二nhị 皆giai 名danh 真Chân 諦Đế 。 問vấn 。 經kinh 論luận 中trung 。 何hà 處xứ 云vân 理lý 內nội 外ngoại 二nhị 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 耶da 。 答đáp 。 中trung 論luận 云vân 。 外ngoại 人nhân 具cụ 。 二nhị 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 論luận 主chủ 明minh 因nhân 緣duyên 故cố 有hữu 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 問vấn 。 開khai 二nhị 轍triệt 義nghĩa 。 欲dục 何hà 所sở 明minh 耶da 。 答đáp 。 欲dục 顯hiển 得đắc 失thất 。 明minh 由do 來lai 立lập 義nghĩa 。 墮đọa 理lý 外ngoại 義nghĩa 中trung 。 屬thuộc 今kim 理lý 外ngoại 二nhị 諦đế 所sở 攝nhiếp 。

九cửu 約ước 有hữu 無vô 定định 性tánh 門môn 明minh 得đắc 失thất

涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 無vô 有hữu 定định 相tướng 。 若nhược 有hữu 定định 相tương/tướng 。 是thị 生sanh 死tử 相tướng 。 是thị 魔ma 王vương 相tương/tướng 。 非phi 佛Phật 法Pháp 相tương/tướng 。 以dĩ 無vô 定định 相tương/tướng 。 故cố 名danh 為vi 得đắc 。 有hữu 定định 相tương/tướng 。 所sở 以dĩ 為vi 夫phu 。 問vấn 。 云vân 何hà 無vô 定định 相tương/tướng 耶da 。 答đáp 。 如như 一nhất 色sắc 未vị 曾tằng 是thị 性tánh 。 亦diệc 非phi 是thị 假giả 。 於ư 性tánh 緣duyên 成thành 性tánh 。 於ư 假giả 緣duyên 成thành 假giả 。 若nhược 必tất 定định 性tánh 義nghĩa 。 為vi 非phi 假giả 義nghĩa 。 為vi 是thị 還hoàn 成thành 假giả 見kiến 假giả 執chấp 耳nhĩ 。 理lý 內nội 外ngoại 得đắc 亦diệc 爾nhĩ 。 色sắc 何hà 曾tằng 是thị 得đắc 是thị 無vô 得đắc 耶da 。 又hựu 如như 一nhất 色sắc 未vị 曾tằng 真chân 俗tục 。 於ư 凡phàm 為vi 俗tục 。 於ư 聖thánh 為vi 真chân 耳nhĩ 。 又hựu 即tức 就tựu 俗tục 中trung 。 亦diệc 無vô 定định 性tánh 。 貪tham 人nhân 見kiến 色sắc 淨tịnh 。 不bất 淨tịnh 觀quán 人nhân 。 見kiến 色sắc 不bất 淨tịnh 。 無vô 適thích 漠mạc 人nhân 非phi 淨tịnh 。 又hựu 不bất 淨tịnh 之chi 物vật 。 於ư 人nhân 為vi 不bất 淨tịnh 。 畜súc 見kiến 為vi 淨tịnh 。 淨tịnh 物vật 於ư 人nhân 為vi 淨tịnh 。 於ư 餘dư 為vi 不bất 淨tịnh 。 如như 蠅dăng 謂vị 香hương 為vi 不bất 淨tịnh 。 故cố 不bất 耐nại 聞văn 之chi 。 又hựu 一nhất 色sắc 亦diệc 不bất 定định 。 於ư 無vô 神thần 通thông 人nhân 則tắc 質chất 礙ngại 。 於ư 得đắc 神thần 通thông 人nhân 則tắc 非phi 質chất 礙ngại 。 於ư 人nhân 見kiến 為vi 白bạch 色sắc 而nhi 為vi 水thủy 。 於ư 鬼quỷ 赤xích 色sắc 為vi 火hỏa 。 又hựu 溺nịch 水thủy 不bất 矇# 毛mao 而nhi 矇# 鐵thiết 。 如như 金kim 對đối 破phá 餘dư 一nhất 切thiết 物vật 為vi 羊dương 角giác 所sở 壞hoại 。 故cố 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 定định 性tánh 也dã 。

十thập 約ước 相tương 待đãi 門môn 明minh 得đắc 失thất

本bổn 對đối 性tánh 故cố 明minh 無vô 空không 性tánh 耳nhĩ 。 若nhược 不bất 作tác 定định 性tánh 解giải 。 復phục 執chấp 無vô 定định 性tánh 。 捨xả 理lý 外ngoại 而nhi 存tồn 理lý 內nội 義nghĩa 者giả 。 皆giai 是thị 取thủ 捨xả 行hành 心tâm 故cố 。 並tịnh 名danh 為vi 失thất 。 既ký 知tri 不bất 性tánh 亦diệc 復phục 不bất 假giả 故cố 。 論luận 云vân 無vô 性tánh 法pháp 亦diệc 無vô 。 一nhất 切thiết 法pháp 空không 故cố 。 知tri 非phi 假giả 非phi 性tánh 。 畢tất 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 始thỉ 名danh 為vi 得đắc 。 問vấn 。 此thử 對đối 何hà 所sở 為vi 耶da 。 答đáp 。 凡phàm 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 為vi 學học 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 及cập 唯duy 識thức 論luận 人nhân 。 不bất 取thủ 三tam 性tánh 為vi 三tam 無vô 性tánh 理lý 。 三tam 無vô 性tánh 理lý 。 即tức 是thị 阿a 摩ma 羅la 識thức 。 亦diệc 是thị 二nhị 無vô 我ngã 理lý 。 三tam 性tánh 。 謂vị 依y 他tha 性tánh 。 分phân 別biệt 性tánh 。 真chân 實thật 性tánh 。 分phân 別biệt 性tánh 者giả 。 即tức 是thị 六lục 塵trần 以dĩ 為vi 識thức 所sở 分phân 別biệt 。 名danh 分phân 別biệt 性tánh 。 依y 他tha 性tánh 者giả 。 心tâm 識thức 依y 六lục 塵trần 及cập 梨lê 耶da 本bổn 識thức 為vi 起khởi 依y 他tha 性tánh 。 真chân 實thật 性tánh 者giả 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 為vi 名danh 三tam 性tánh 三tam 無vô 性tánh 。 得đắc 失thất 必tất 言ngôn 進tiến 捨xả 。 上thượng 來lai 若nhược 得đắc 若nhược 失thất 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 逈huýnh 悟ngộ [宋-木+到]# [穴/但]# 絕tuyệt 句cú 之chi 門môn 為vi 得đắc 。 去khứ 此thử 大đại 逕kính # 。 不bất 近cận 人nhân 情tình 。 今kim 明minh 從tùng 初sơ 以dĩ 來lai 一nhất 切thiết 得đắc 失thất 。 即tức 皆giai 是thị 道đạo 。 即tức 是thị 正chánh 觀quán 。 如như 肇triệu 公công 云vân 。 道đạo 遠viễn 乎hồ 哉tai 。 解giải 事sự 而nhi 真chân 。 聖thánh 遠viễn 乎hồ 哉tai 。 體thể 之chi 即tức 神thần 。 如như 有hữu 無vô 分phân 別biệt 二nhị 諦đế 。 亦diệc 有hữu 無vô 分phần/phân 二nhị 智trí 。 如như 二nhị 諦đế 有hữu 本bổn 無vô 本bổn 二nhị 智trí 二nhị 。 次thứ 中trung 觀quán 為vi 本bổn 。 如như 二nhị 諦đế 違vi 不bất 二nhị 。 二nhị 智trí 歸quy 中trung 觀quán 。 如như 三tam 節tiết 明minh 二nhị 諦đế 。 即tức 三tam 節tiết 明minh 二nhị 智trí 。 如như 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 但đãn 不bất 說thuyết 。 二nhị 智trí 亦diệc 爾nhĩ 。 但đãn 能năng 說thuyết 但đãn 不bất 能năng 說thuyết 。 但đãn 照chiếu 空không 但đãn 照chiếu 有hữu 。 但đãn 動động 但đãn 動động 俱câu 斷đoạn 或hoặc 如như 理lý 內nội 外ngoại 二nhị 諦đế 。 則tắc 二nhị 智trí 亦diệc 爾nhĩ 。 身thân 色sắc 無vô 定định 性tánh 明minh 二nhị 智trí 。 是thị 心tâm 上thượng 無vô 定định 性tánh 。 乃nãi 至chí 第đệ 十thập 。 二nhị 愚ngu 即tức 是thị 智trí 。 何hà 處xứ 分phần/phân 色sắc 智trí 耶da 。 屯truân 十thập 二nhị 門môn 。 遍biến 通thông 諸chư 診chẩn 。 總tổng 貫quán 眾chúng 經kinh 。 語ngữ 乃nãi 不bất 文văn 。 而nhi 義nghĩa 家gia 有hữu 本bổn 。 問vấn 。 何hà 故cố 不bất 重trọng/trùng 散tán 說thuyết 之chi 。 而nhi 開khai 屯truân 階giai 級cấp 。 答đáp 。 有hữu 二nhị 種chủng 人nhân 。 一nhất 者giả 學học 無vô 所sở 得đắc 觀quán 意ý 乃nãi 虛hư 玄huyền 方phương 言ngôn 不bất 足túc 。 二nhị 者giả 但đãn 分phân 別biệt 法pháp 相tướng 失thất 顯hiển 道đạo 正chánh 宗tông 。 今kim 欲dục 令linh 文văn 義nghĩa 兩lưỡng 明minh 玄huyền 事sự 。 但đãn 得đắc 故cố 關quan 屯truân 階giai 級cấp 也dã 。

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục (# 宗tông 旨chỉ 下hạ )#