淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận
Quyển 5
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 造Tạo

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ (# 宗tông 旨chỉ 中trung )#

慧tuệ 日nhật 道Đạo 場Tràng 沙Sa 門Môn 胡hồ 吉cát 藏tạng 撰soạn

三tam 論luận 境cảnh 智trí 門môn

智trí 非phi 孤cô 生sanh 。 必tất 由do 境cảnh 發phát 。 故cố 境cảnh 為vi 智trí 本bổn 。 境cảnh 非phi 獨độc 立lập 。 因nhân 智trí 受thọ 名danh 。 故cố 之chi 智trí 為vi 境cảnh 本bổn 。 非phi 境cảnh 無vô 以dĩ 發phát 智trí 。 非phi 智trí 無vô 以dĩ 照chiếu 境cảnh 。 非phi 境cảnh 無vô 以dĩ 發phát 智trí 。 故cố 境cảnh 為vi 能năng 發phát 。 智trí 為vi 所sở 發phát 。 非phi 智trí 無vô 以dĩ 照chiếu 境cảnh 。 故cố 智trí 為vi 能năng 照chiếu 。 境cảnh 為vi 所sở 照chiếu 。 以dĩ 境cảnh 為vi 能năng 發phát 。 為vi 智trí 所sở 照chiếu 。 即tức 境cảnh 能năng 為vi 智trí 所sở 。 智trí 為vi 能năng 照chiếu 。 為vi 境cảnh 所sở 發phát 。 即tức 智trí 能năng 為vi 境cảnh 所sở 。 境cảnh 之chi 所sở 照chiếu 。 能năng 發phát 於ư 智trí 。 故cố 境cảnh 所sở 為vi 智trí 能năng 。 智trí 之chi 所sở 發phát 。 能năng 照chiếu 於ư 境cảnh 。 故cố 智trí 所sở 為vi 境cảnh 能năng 。 不bất 得đắc 言ngôn 境cảnh 前tiền 智trí 後hậu 。 亦diệc 非phi 智trí 前tiền 境cảnh 後hậu 。 亦diệc 非phi 一nhất 時thời 。 唯duy 得đắc 名danh 因nhân 緣duyên 境cảnh 智trí 也dã 。

問vấn 。 以dĩ 何hà 為vi 境cảnh 。 而nhi 能năng 發phát 智trí 。 答đáp 。 如Như 來Lai 常thường 依y 二nhị 諦đế 說thuyết 法Pháp 。 故cố 二nhị 諦đế 名danh 教giáo 。 能năng 生sanh 二nhị 智trí 。 故cố 二nhị 諦đế 名danh 境cảnh 。 關quan 中trung 曇đàm 影ảnh 法Pháp 師sư 注chú 中trung 論luận 。 親thân 承thừa 什thập 公công 音âm 旨chỉ 。 什thập 師sư 云vân 。 傳truyền 吾ngô 業nghiệp 者giả 。 寄ký 在tại 道đạo 融dung 曇đàm 影ảnh 僧Tăng 叡duệ 乎hồ 。 影ảnh 公công 序tự 二nhị 諦đế 云vân 。 以dĩ 真Chân 諦Đế 故cố 無vô 有hữu 。 以dĩ 俗tục 諦đế 故cố 無vô 無vô 。 真chân 故cố 無vô 有hữu 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 俗tục 故cố 無vô 無vô 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 故cố 斷đoạn 無vô 見kiến 滅diệt 。 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 故cố 常thường 著trước 氷băng 消tiêu 。 寂tịch 此thử 諸chư 邊biên 。 故cố 名danh 為vi 中trung 。 詳tường 此thử 意ý 者giả 。 真chân 故cố 無vô 有hữu 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 即tức 是thị 不bất 動động 真chân 際tế 而nhi 。 建kiến 立lập 諸chư 法pháp 。 俗tục 故cố 無vô 無vô 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 即tức 是thị 不bất 壞hoại 假giả 名danh 而nhi 說thuyết 實thật 相tướng 。 以dĩ 不bất 壞hoại 假giả 名danh 而nhi 說thuyết 實thật 相tướng 。 雖tuy 曰viết 假giả 名danh 。 宛uyển 然nhiên 實thật 相tướng 。 不bất 動động 真chân 際tế 。 建kiến 立lập 諸chư 法pháp 。 雖tuy 曰viết 真chân 際tế 。 宛uyển 然nhiên 諸chư 法pháp 。 以dĩ 真chân 際tế 宛uyển 然nhiên 諸chư 法pháp 。 故cố 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 諸chư 法pháp 宛uyển 然nhiên 實thật 相tướng 。 則tắc 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 故cố 不bất 常thường 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 故cố 非phi 斷đoạn 。 即tức 中trung 道đạo 也dã 。 由do 斯tư 二nhị 諦đế 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 以dĩ 了liễu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 故cố 。 生sanh 漚âu 和hòa 波Ba 若Nhã 。 以dĩ 悟ngộ 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 故cố 。 生sanh 般Bát 若Nhã 漚âu 和hòa 。 漚âu 和hòa 般Bát 若Nhã 而nhi 宛uyển 然nhiên 漚âu 和hòa 。 般Bát 若Nhã 漚âu 和hòa 而nhi 宛uyển 然nhiên 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 漚âu 和hòa 宛uyển 然nhiên 般Bát 若Nhã 故cố 。 不bất 著trước 於ư 有hữu 。 般Bát 若Nhã 宛uyển 然nhiên 漚âu 和hòa 故cố 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 故cố 常thường 著trước 氷băng 消tiêu 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 故cố 斷đoạn 無vô 見kiến 滅diệt 。 寂tịch 此thử 諸chư 邊biên 。 故cố 名danh 中trung 觀quán 。 是thị 以dĩ 二nhị 諦đế 中trung 道đạo 。 還hoàn 發phát 生sanh 二nhị 智trí 中trung 觀quán 。 觀quán 二nhị 智trí 中trung 觀quán 。 還hoàn 照chiếu 二nhị 諦đế 中trung 道đạo 。 故cố 境cảnh 稱xưng 於ư 智trí 。 智trí 稱xưng 於ư 境cảnh 。 境cảnh 名danh 智trí 境cảnh 。 故cố 智trí 名danh 境cảnh 智trí 也dã 。 二nhị 境cảnh 既ký 正chánh 。 則tắc 二nhị 智trí 義nghĩa 明minh 。 故cố 須tu 幻huyễn 境cảnh 以dĩ 明minh 智trí 也dã 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 得đắc 二nhị 智trí 。 良lương 由do 不bất 見kiến 此thử 二nhị 諦đế 。 不bất 得đắc 正chánh 觀quán 。 亦diệc 由do 不bất 見kiến 二nhị 諦đế 即tức 是thị 中Trung 道Đạo 故cố 也dã 。

問vấn 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 漚âu 和hòa 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 。 則tắc 般Bát 若Nhã 不bất 照chiếu 諸chư 法pháp 。 漚âu 和hòa 不bất 照chiếu 實thật 相tướng 。 將tương 非phi 限hạn 局cục 聖thánh 心tâm 失thất 無vô 礙ngại 妙diệu 用dụng 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 為vi 漚âu 和hòa 之chi 體thể 。 漚âu 和hòa 是thị 般Bát 若Nhã 之chi 用dụng 。 體thể 鑒giám 實thật 相tướng 。 用dụng 照chiếu 諸chư 法pháp 。 故cố 開khai 此thử 二nhị 門môn 。 智trí 無vô 不bất 圓viên 。 照chiếu 無vô 不bất 盡tận 。 若nhược 同đồng 照chiếu 實thật 相tướng 。 並tịnh 鑒giám 諸chư 法pháp 。 則tắc 二nhị 境cảnh 不bất 分phân 。 兩lưỡng 慧tuệ 無vô 別biệt 。 問vấn 。 舊cựu 說thuyết 亦diệc 然nhiên 。 與dữ 今kim 何hà 異dị 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 體thể 非phi 不bất 能năng 照chiếu 諸chư 法pháp 。 但đãn 用dụng 既ký 照chiếu 。 不bất 煩phiền 般Bát 若Nhã 照chiếu 耳nhĩ 。 若nhược 用dụng 既ký 照chiếu 諸chư 法pháp 。 而nhi 體thể 復phục 照chiếu 者giả 。 則tắc 一nhất 境cảnh 二nhị 照chiếu 。 既ký 一nhất 境cảnh 二nhị 照chiếu 。 亦diệc 應ưng 二nhị 境cảnh 一nhất 智trí 生sanh 。 是thị 故cố 但đãn 明minh 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 漚âu 和hòa 照chiếu 諸chư 法pháp 。 舊cựu 義nghĩa 般Bát 若Nhã 不bất 能năng 照chiếu 諸chư 法pháp 。 漚âu 和hòa 不bất 能năng 知tri 實thật 相tướng 。 雖tuy 復phục 並tịnh 觀quán 。 智trí 用dụng 恆hằng 別biệt 。 則tắc 是thị 格cách 局cục 聖thánh 心tâm 。 封phong 執chấp 二nhị 見kiến 也dã 。

問vấn 。 前tiền 云vân 般Bát 若Nhã 不bất 著trước 有hữu 。 方phương 便tiện 不bất 證chứng 空không 。 何hà 故cố 。 復phục 云vân 漚âu 和hòa 涉thiệp 有hữu 不bất 著trước 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 空không 無vô 滯trệ 。 答đáp 。 不bất 著trước 空không 者giả 。 凡phàm 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 既ký 無vô 所sở 依y 。 則tắc 般Bát 若Nhã 亦diệc 無vô 所sở 著trước 。 此thử 是thị 般Bát 若Nhã 之chi 力lực 。 二nhị 者giả 不bất 證chứng 空không 名danh 為vi 不bất 著trước 。 此thử 方phương 便tiện 力lực 也dã 。 不bất 著trước 有hữu 者giả 。 亦diệc 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 般Bát 若Nhã 入nhập 空không 故cố 。 言ngôn 不bất 著trước 有hữu 。 二nhị 者giả 方phương 便tiện 為vi 般Bát 若Nhã 所sở 道đạo 故cố 。 能năng 涉thiệp 有hữu 不bất 著trước 。 是thị 般Bát 若Nhã 力lực 。 是thị 故cố 。 經kinh 中trung 或hoặc 言ngôn 般Bát 若Nhã 不bất 著trước 空không 。 方phương 便tiện 不bất 著trước 有hữu 。 或hoặc 言ngôn 般Bát 若Nhã 不bất 著trước 有hữu 。 方phương 便tiện 不bất 證chứng 空không 。 各các 舉cử 一nhất 門môn 。 義nghĩa 無vô 二nhị 也dã 。

問vấn 。 若nhược 般Bát 若Nhã 照chiếu 空không 。 漚âu 和hòa 鑒giám 有hữu 。 則tắc 二nhị 智trí 俱câu 照chiếu 。 云vân 何hà 言ngôn 般Bát 若Nhã 無vô 知tri 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 雖tuy 知tri 而nhi 無vô 所sở 知tri 。 雖tuy 無vô 所sở 知tri 。 而nhi 無vô 所sở 不bất 知tri 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 知tri 實thật 相tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 知tri 。 亦diệc 則tắc 知tri 般Bát 若Nhã 。 故cố 言ngôn 無vô 知tri 。 答đáp 。 既ký 約ước 二nhị 境cảnh 。 分phần/phân 於ư 二nhị 智trí 。 般Bát 若Nhã 但đãn 知tri 實thật 相tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 知tri 。 不bất 得đắc 云vân 知tri 般Bát 若Nhã 故cố 無vô 知tri 。 若nhược 知tri 般Bát 若Nhã 。 則tắc 是thị 方phương 便tiện 知tri 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 契khế 實thật 相tướng 。 則tắc 內nội 外ngoại 並tịnh [穴/俱]# 。 緣duyên 觀quán 俱câu 寂tịch 。 方phương 便tiện 照chiếu 俗tục 。 何hà 能năng 知tri 此thử 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 無vô 知tri 而nhi 知tri 。 為vi 方phương 便tiện 所sở 知tri 。 知tri 而nhi 無vô 知tri 。 則tắc 方phương 便tiện 不bất 知tri 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 無vô 知tri 而nhi 知tri 。 知tri 而nhi 無vô 知tri 。 方phương 便tiện 亦diệc 得đắc 爾nhĩ 不phủ 。 答đáp 。 指chỉ 實thật 為vi 權quyền 。 指chỉ 權quyền 為vi 實thật 。 權quyền 實thật 不bất 二nhị 。 亦diệc 得đắc 爾nhĩ 也dã 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 則tắc 無vô 知tri 而nhi 知tri 。 名danh 為vi 方phương 便tiện 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。 則tắc 知tri 而nhi 無vô 知tri 。 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 空không 。 具cụ 知tri 無vô 知tri 。 方phương 便tiện 鑒giám 有hữu 。 何hà 故cố 不bất 具cụ 知tri 無vô 知tri 耶da 。 答đáp 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。 皆giai 具cụ 二nhị 也dã 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 般Bát 若Nhã 所sở 知tri 之chi 境cảnh 是thị 空không 。 能năng 知tri 之chi 慧tuệ 為vi 有hữu 。 故cố 具cụ 知tri 無vô 知tri 。 而nhi 亦diệc 便tiện 能năng 知tri 所sở 知tri 境cảnh 。 智trí 皆giai 有hữu 。 故cố 波Ba 若Nhã 有hữu 知tri 有hữu 無vô 知tri 。 而nhi 方phương 便tiện 但đãn 有hữu 知tri 也dã 。 問vấn 。 云vân 何hà 般Bát 若Nhã 具cụ 知tri 無vô 知tri 。 答đáp 般Bát 若Nhã 知tri 實thật 相tướng 。 是thị 故cố 名danh 知tri 。 既ký 契khế 實thật 相tướng 。 則tắc 內nội 外ngoại 並tịnh [穴/俱]# 。 緣duyên 觀quán 俱câu 寂tịch 。 故cố 名danh 無vô 知tri 。 雖tuy 緣duyên 觀quán 俱câu 寂tịch 。 而nhi 境cảnh 智trí 宛uyển 然nhiên 。 故cố 知tri 無vô 所sở 知tri 。 無vô 知tri 而nhi 知tri 。

問vấn 。 此thử 與dữ 開khai 善thiện 至chí 忌kỵ 彌di 存tồn 義nghĩa 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 彼bỉ 彌di 存tồn 之chi 義nghĩa 。 終chung 非phi 至chí 忌kỵ 。 至chí 忌kỵ 之chi 義nghĩa 。 終chung 非phi 彌di 存tồn 。 今kim 以dĩ 彌di 存tồn 為vi 至chí 忌kỵ 。 至chí 忌kỵ 為vi 彌di 存tồn 。 是thị 故cố 為vi 異dị 。 問vấn 。 舊cựu 亦diệc 如như 是thị 。 與dữ 今kim 何hà 異dị 。 答đáp 。 彼bỉ 至chí 忌kỵ 之chi 義nghĩa 。 知tri 終chung 不bất 作tác 境cảnh 。 境cảnh 終chung 不bất 成thành 智trí 。 則tắc 是thị 境cảnh 智trí 二nhị 見kiến 。 何hà 名danh 至chí 忌kỵ 。 若nhược 智trí 則tắc 是thị 境cảnh 。 境cảnh 既ký 無vô 智trí 。 無vô 智trí 亦diệc 無vô 知tri 。 若nhược 境cảnh 則tắc 是thị 智trí 。 智trí 既ký 無vô 所sở 不bất 知tri 。 則tắc 境cảnh 亦diệc 無vô 所sở 不bất 知tri 。 而nhi 實thật 不bất 爾nhĩ 。 故cố 終chung 是thị 二nhị 見kiến 。 今kim 對đối 此thử 一nhất 門môn 。 略lược 敘tự 大Đại 乘Thừa 樞xu 要yếu 觀quán 行hành 淵uyên 府phủ 。 經Kinh 云vân 。 貪tham 欲dục 則tắc 是thị 道đạo 。 恚khuể 癡si 亦diệc 復phục 然nhiên 。 如như 是thị 三tam 法Pháp 中trung 。 具cụ 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 道đạo 。 貪tham 欲dục 則tắc 是thị 道đạo 者giả 。 求cầu 貪tham 欲dục 。 四tứ 句cú 內nội 外ngoại 畢tất 竟cánh 無vô 從tùng 。 貪tham 欲dục 本bổn 來lai 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 是thị 實thật 相tướng 。 如như 此thử 了liễu 悟ngộ 。 便tiện 名danh 般Bát 若Nhã 。 豈khởi 有hữu 實thật 相tướng 之chi 境cảnh 異dị 般Bát 若Nhã 觀quán 耶da 。 故cố 境cảnh 智trí 不bất 二nhị 。 雖tuy 四tứ 句cú 內nội 外ngoại 求cầu 貪tham 不bất 得đắc 。 而nhi 則tắc 見kiến 於ư 眾chúng 生sanh 。 宛uyển 然nhiên 有hữu 貪tham 欲dục 。 便tiện 是thị 方phương 便tiện 。 傷thương 眾chúng 生sanh 無vô 貪tham 謂vị 貪tham 。 而nhi 欲dục 拔bạt 之chi 。 故cố 則tắc 此thử 方phương 便tiện 。 復phục 名danh 大đại 悲bi 。 欲dục 令linh 悟ngộ 貪tham 無vô 貪tham 。 與dữ 無vô 貪tham 之chi 樂lạc 。 則tắc 此thử 大đại 悲bi 。 復phục 名danh 大đại 慈từ 。 無vô 故cố 一nhất 句cú 觀quán 行hành 。 具cụ 足túc 境cảnh 智trí 及cập 慈từ 悲bi 等đẳng 萬vạn 行hạnh 。 初sơ 信tín 此thử 法pháp 為vi 十thập 信tín 。 解giải 此thử 法pháp 為vi 十thập 解giải 。 乃nãi 至chí 證chứng 悟ngộ 此thử 法pháp 為vi 十Thập 地Địa 。 究cứu 竟cánh 了liễu 達đạt 為vi 佛Phật 果Quả 。 豈khởi 非phi 一nhất 貪tham 中trung 具cụ 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 道đạo 耶da 。 故cố 無vô 不bất 同đồng 。 舊cựu 宗tông 別biệt 有hữu 真chân 境cảnh 。 會hội 之chi 而nhi 生sanh 慈từ 悲bi 。 起khởi 境cảnh 智trí 至chí 忌kỵ 就tựu 。 就tựu 一nhất 貪tham 作tác 既ký 爾nhĩ 。 歷lịch 一nhất 切thiết 法pháp 例lệ 然nhiên 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 明minh 實thật 相tướng 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 乃nãi 至chí 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 能năng 發phát 觀quán 智trí 。 此thử 二nhị 同đồng 明minh 境cảnh 智trí 。 有hữu 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 開khai 合hợp 不bất 同đồng 。 略lược 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 開khai 因nhân 果quả 開khai 境cảnh 智trí 。 二nhị 合hợp 因nhân 果quả 合hợp 境cảnh 智trí 。 三tam 合hợp 因nhân 果quả 開khai 境cảnh 智trí 。 四tứ 開khai 因nhân 果quả 合hợp 境cảnh 智trí 也dã 。 開khai 因nhân 果quả 開khai 境cảnh 智trí 者giả 。 則tắc 般Bát 若Nhã 所sở 明minh 。 因nhân 有hữu 道đạo 慧tuệ 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 果quả 則tắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 謂vị 開khai 因nhân 果quả 也dã 。 實thật 相tướng 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 則tắc 實thật 智trí 之chi 境cảnh 。 世thế 諦đế 能năng 生sanh 方phương 便tiện 。 為vi 權quyền 智trí 之chi 境cảnh 。 謂vị 開khai 境cảnh 智trí 也dã 。 次thứ 合hợp 因nhân 果quả 合hợp 境cảnh 智trí 者giả 。 如như 涅Niết 槃Bàn 五ngũ 性tánh 之chi 義nghĩa 。 一nhất 者giả 因nhân 性tánh 。 二nhị 者giả 因nhân 因nhân 性tánh 。 三tam 者giả 果quả 性tánh 。 四tứ 者giả 果quả 果quả 性tánh 。 五ngũ 者giả 非phi 因nhân 非phi 果quả 性tánh 。 此thử 之chi 五ngũ 性tánh 。 更cánh 無vô 二nhị 體thể 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 能năng 生sanh 之chi 義nghĩa 。 則tắc 名danh 為vi 境cảnh 。 所sở 發phát 之chi 義nghĩa 。 便tiện 名danh 觀quán 智trí 。 觀quán 明minh 了liễu 故cố 稱xưng 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 無vô 累lũy/lụy/luy 。 即tức 是thị 果quả 果quả 。 然nhiên 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 未vị 曾tằng 因nhân 果quả 。 亦diệc 非phi 境cảnh 智trí 。 故cố 名danh 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 然nhiên 此thử 五ngũ 性tánh 。 既ký 無vô 二nhị 體thể 。 但đãn 轉chuyển 境cảnh 為vi 智trí 。 變biến 因nhân 為vi 果quả 。 如như 此thử 因nhân 果quả 。 未vị 曾tằng 因nhân 果quả 。 故cố 五ngũ 性tánh 一nhất 體thể 。 名danh 合hợp 因nhân 果quả 合hợp 境cảnh 智trí 也dã 。 三tam 合hợp 因nhân 果quả 開khai 境cảnh 智trí 者giả 。 亦diệc 如như 大đại 品phẩm 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 因nhân 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 為vi 果quả 。 因nhân 果quả 更cánh 無vô 有hữu 二nhị 。 般Bát 若Nhã 之chi 因nhân 。 變biến 名danh 薩Tát 婆Bà 若Nhã 果Quả 。 如như 什thập 公công 云vân 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 則tắc 老lão 般Bát 若Nhã 。 此thử 名danh 合hợp 因nhân 果quả 也dã 。 開khai 境cảnh 智trí 者giả 。 實thật 相tướng 雖tuy 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 而nhi 不bất 轉chuyển 實thật 相tướng 之chi 境cảnh 為vi 般Bát 若Nhã 。 世thế 諦đế 雖tuy 生sanh 方phương 便tiện 。 不bất 轉chuyển 世thế 諦đế 之chi 境cảnh 。 為vi 方phương 便tiện 之chi 智trí 。 故cố 名danh 開khai 境cảnh 智trí 也dã 。 開khai 因nhân 果quả 合hợp 境cảnh 智trí 者giả 。 亦diệc 如như 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 轉chuyển 境cảnh 為vi 智trí 。 故cố 言ngôn 合hợp 境cảnh 智trí 。 而nhi 有hữu 因nhân 與dữ 因nhân 因nhân 。 果quả 與dữ 果quả 果quả 。 故cố 言ngôn 開khai 因nhân 果quả 。

問vấn 。 涅Niết 槃Bàn 既ký 轉chuyển 境cảnh 為vi 智trí 。 言ngôn 合hợp 境cảnh 智trí 者giả 。 亦diệc 轉chuyển 因nhân 為vi 果quả 。 何hà 故cố 非phi 合hợp 因nhân 果quả 耶da 。 答đáp 。 文văn 開khai 因nhân 與dữ 因nhân 因nhân 果quả 與dữ 果quả 果quả 。 故cố 言ngôn 開khai 因nhân 果quả 。 而nhi 取thủ 境cảnh 智trí 。 並tịnh 作tác 因nhân 因nhân 之chi 名danh 。 沒một 境cảnh 智trí 之chi 稱xưng 。 故cố 言ngôn 合hợp 境cảnh 智trí 也dã 。 問vấn 。 涅Niết 槃Bàn 般Bát 若Nhã 何hà 故cố 開khai 合hợp 。 答đáp 。 涅Niết 槃Bàn 就tựu 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 辨biện 境cảnh 智trí 義nghĩa 。 欲dục 明minh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 眾chúng 生sanh 則tắc 是thị 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 能năng 生sanh 則tắc 境cảnh 。 所sở 生sanh 則tắc 智trí 。 更cánh 無vô 二nhị 體thể 。 故cố 明minh 合hợp 境cảnh 智trí 也dã 。 大đại 品phẩm 辨biện 實thật 相tướng 。 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 所sở 生sanh 即tức 菩Bồ 薩Tát 觀quán 智trí 。 是thị 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 能năng 生sanh 實thật 相tướng 即tức 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 故cố 不bất 轉chuyển 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 成thành 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 故cố 開khai 境cảnh 智trí 。 故cố 般Bát 若Nhã 明minh 不bất 二nhị 二nhị 。 涅Niết 槃Bàn 辨biện 二nhị 不bất 二nhị 。 故cố 二nhị 經kinh 同đồng 明minh 境cảnh 智trí 。 境cảnh 智trí 不bất 同đồng 。

四tứ 同đồng 異dị 門môn

問vấn 曰viết 。 凡phàm 有hữu 五ngũ 時thời 二nhị 智trí 。 一nhất 照chiếu 事sự 中trung 之chi 法pháp 為vi 權quyền 。 鑒giám 四Tứ 諦Đế 之chi 理lý 為vi 實thật 。 謂vị 三tam 藏tạng 教giáo 二nhị 智trí 也dã 。 二nhị 照chiếu 真chân 空không 為vi 實thật 。 鑒giám 俗tục 有hữu 為vi 權quyền 。 大đại 品phẩm 教giáo 二nhị 智trí 也dã 。 三tam 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 為vi 實thật 。 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 為vi 權quyền 。 淨tịnh 名danh 教giáo 二nhị 智trí 也dã 。 四tứ 照chiếu 一nhất 無vô 乘thừa 為vi 實thật 。 鑒giám 三tam 乘thừa 為vi 權quyền 。 法pháp 華hoa 教giáo 二nhị 智trí 也dã 。 五ngũ 照chiếu 常thường 住trụ 為vi 實thật 。 鑒giám 生sanh 死tử 無vô 常thường 為vi 權quyền 。 涅Niết 槃Bàn 教giáo 二nhị 智trí 也dã 。 如như 上thượng 所sở 明minh 者giả 。 乃nãi 是thị 釋thích 大đại 品phẩm 教giáo 意ý 。 云vân 何hà 乃nãi 以dĩ 解giải 淨tịnh 名danh 經kinh 宗tông 。 答đáp 。 五ngũ 時thời 之chi 說thuyết 。 四tứ 宗tông 之chi 論luận 。 人nhân 師sư 自tự 心tâm 乖quai 文văn 傷thương 義nghĩa 。 昔tích 已dĩ 具cụ 詳tường 。 今kim 當đương 略lược 說thuyết 。 尋tầm 一nhất 經kinh 之chi 內nội 。 具cụ 有hữu 五ngũ 文văn 。 不bất 待đãi 始thỉ 終chung 。 方phương 備bị 諸chư 智trí 。 如như 大đại 品phẩm 明minh 。 廣quảng 說thuyết 三tam 乘thừa 之chi 教giáo 。 則tắc 菩Bồ 薩Tát 遍biến 學học 諸chư 道đạo 。 即tức 識thức 照chiếu 四Tứ 諦Đế 之chi 理lý 為vi 實thật 。 鑒giám 事sự 中trung 之chi 法pháp 為vi 權quyền 。 故cố 大đại 品phẩm 教giáo 中trung 。 有hữu 三tam 藏tạng 二nhị 智trí 也dã 。 般Bát 若Nhã 鑒giám 空không 。 漚âu 和hòa 涉thiệp 有hữu 。 九cửu 十thập 章chương 經kinh 。 盛thịnh 談đàm 此thử 法pháp 。 則tắc 空không 有hữu 二nhị 智trí 。 釋thích 畢tất 定định 品phẩm 。 引dẫn 法pháp 華hoa 之chi 意ý 。 即tức 三tam 一nhất 二nhị 智trí 也dã 。 法pháp 尚thượng 品phẩm 說thuyết 。 諸chư 佛Phật 色sắc 身thân 有hữu 去khứ 來lai 。 法Pháp 身thân 無vô 去khứ 來lai 。 即tức 常thường 無vô 常thường 二nhị 智trí 也dã 。 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 。 眾chúng 經kinh 皆giai 具cụ 。 不bất 待đãi 言ngôn 之chi 。 故cố 大đại 品phẩm 一nhất 經kinh 具cụ 五ngũ 二nhị 智trí 。 何hà 得đắc 言ngôn 但đãn 約ước 空không 有hữu 權quyền 實thật 。 淨tịnh 名danh 經kinh 中trung 。 具cụ 諸chư 智trí 者giả 。 問vấn 疾tật 品phẩm 云vân 。 三tam 空không 自tự 調điều 為vi 慧tuệ 。 嚴nghiêm 土thổ/độ 化hóa 人nhân 為vi 方phương 便tiện 。 則tắc 空không 有hữu 二nhị 智trí 。 弟đệ 子tử 品phẩm 明minh 。 佛Phật 身thân 無vô 為vi 。 不bất 墮đọa 諸chư 數số 。 謂vị 本bổn 常thường 住trụ 。 但đãn 為vi 出xuất 五ngũ 濁trược 。 方phương 便tiện 示thị 疾tật 。 即tức 迹tích 無vô 常thường 。 照chiếu 此thử 本bổn 跡tích 。 則tắc 常thường 無vô 常thường 二nhị 智trí 也dã 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 明minh 。 聲Thanh 聞Văn 心tâm 菩Bồ 薩Tát 心tâm 不bất 二nhị 。 則tắc 是thị 一Nhất 乘Thừa 。 明minh 大đại 小tiểu 為vi 二nhị 。 名danh 為vi 三tam 乘thừa 。 謂vị 三tam 一nhất 二nhị 智trí 也dã 。

問vấn 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 云vân 何hà 則tắc 一Nhất 乘Thừa 耶da 。 答đáp 。 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 則tắc 是thị 一Nhất 乘Thừa 本bổn 。 由do 體thể 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 故cố 生sanh 不bất 二nhị 之chi 觀quán 。 依y 不bất 二nhị 觀quán 能năng 導đạo 引dẫn 眾chúng 行hành 。 出xuất 於ư 生sanh 死tử 。 到đáo 彼bỉ 薩tát 雲vân 。 故cố 十thập 二nhị 門môn 論luận 云vân 。 大đại 分phần/phân 深thâm 義nghĩa 。 所sở 謂vị 定định 空không 也dã 。 以dĩ 通thông 達đạt 是thị 義nghĩa 。 則tắc 通thông 達đạt 大Đại 乘Thừa 。 具cụ 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 所sở 障chướng 礙ngại 。 問vấn 。 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 通thông 為vi 三tam 乘thừa 之chi 本bổn 。 豈khởi 但đãn 一Nhất 乘Thừa 本bổn 耶da 。 答đáp 。 理lý 既ký 無vô 二nhị 。 乘thừa 豈khởi 三tam 哉tai 。 但đãn 唱xướng 此thử 言ngôn 。 則tắc 知tri 歸quy 一nhất 。 又hựu 尚thượng 明minh 常thường 住trụ 。 豈khởi 未vị 顯hiển 一Nhất 乘Thừa 。 故cố 知tri 淨tịnh 名danh 經kinh 亦diệc 具cụ 五ngũ 二nhị 智trí 。 法pháp 華hoa 具cụ 五ngũ 者giả 。 方phương 便tiện 品phẩm 云vân 。 我ngã 雖tuy 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 亦diệc 非phi 真chân 滅diệt 。 諸chư 法pháp 從tùng 本bổn 來lai 。 常thường 自tự 寂tịch 滅diệt 相tướng 。 昔tích 涅Niết 槃Bàn 非phi 真chân 滅diệt 。 今kim 涅Niết 槃Bàn 為vi 真chân 滅diệt 。 則tắc 昔tích 無vô 涅Niết 槃Bàn 非phi 真chân 常thường 。 今kim 涅Niết 槃Bàn 為vi 真chân 常thường 。 天thiên 親thân 之chi 論luận 釋thích 壽thọ 量lượng 品phẩm 。 具cụ 明minh 三Tam 身Thân 。 化hóa 身thân 有hữu 始thỉ 有hữu 終chung 。 報báo 身thân 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 無vô 終chung 。 故cố 知tri 具cụ 有hữu 常thường 無vô 常thường 義nghĩa 。 又hựu 若nhược 一Nhất 乘Thừa 之chi 果quả 。 猶do 是thị 無vô 常thường 。 則tắc 果quả 同đồng 灰hôi 斷đoạn 。 云vân 何hà 得đắc 因nhân 異dị 聲Thanh 聞Văn 。 故cố 有hữu 常thường 無vô 常thường 二nhị 智trí 。 安an 樂lạc 行hành 品phẩm 。 明minh 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 空không 如như 實thật 相tướng 。 則tắc 是thị 實thật 慧tuệ 。 知tri 因nhân 緣duyên 生sanh 。 謂vị 方phương 便tiện 慧tuệ 。 亦diệc 具cụ 空không 有hữu 二nhị 慧tuệ 。 歎thán 聲Thanh 聞Văn 德đức 。 猶do 依y 小Tiểu 乘Thừa 。 故cố 知tri 亦diệc 有hữu 三tam 藏tạng 二nhị 智trí 。 涅Niết 槃Bàn 具cụ 五ngũ 。 不bất 復phục 待đãi 言ngôn 。

問vấn 。 若nhược 一nhất 教giáo 之chi 中trung 。 具cụ 含hàm 諸chư 智trí 。 即tức 但đãn 是thị 一nhất 經kinh 。 何hà 有hữu 諸chư 部bộ 。 答đáp 。 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 通thông 為vi 顯hiển 道đạo 。 道đạo 既ký 無vô 二nhị 。 教giáo 豈khởi 異dị 哉tai 。 故cố 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 一nhất 部bộ 。 所sở 以dĩ 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 通thông 稱xưng 方Phương 廣Quảng 。 但đãn 顯hiển 道đạo 多đa 門môn 。 故cố 有hữu 眾chúng 經kinh 之chi 異dị 。 又hựu 雖tuy 一nhất 經kinh 之chi 內nội 具cụ 明minh 五ngũ 種chủng 。 但đãn 一nhất 義nghĩa 有hữu 傍bàng 正chánh 。 故cố 諸chư 部bộ 不bất 同đồng 。 三tam 藏tạng 教giáo 則tắc 但đãn 明minh 事sự 理lý 權quyền 實thật 。 未vị 辨biện 餘dư 門môn 。 故cố 大đại 品phẩm 以dĩ 空không 有hữu 為vi 正chánh 。 餘dư 義nghĩa 為vi 傍bàng 。 法pháp 華hoa 三tam 一nhất 為vi 端đoan 。 餘dư 皆giai 汎# 辨biện 。 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 常thường 無vô 常thường 為vi 旨chỉ 。 餘dư 悉tất 並tịnh 明minh 。 問vấn 。 眾chúng 經kinh 何hà 故cố 有hữu 此thử 傍bàng 正chánh 。 答đáp 。 有hữu 二nhị 種chủng 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 直trực 往vãng 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 迴hồi 小tiểu 入nhập 大đại 之chi 人nhân 。 般Bát 若Nhã 為vi 直trực 往vãng 菩Bồ 薩Tát 。 說thuyết 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 令linh 不bất 著trước 三tam 界giới 。 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 。 令linh 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 。 有hữu 兩lưỡng 健kiện 人nhân 。 各các 扶phù 一nhất 腋dịch 。 直trực 至chí 佛Phật 道Đạo 。 不bất 須tu 明minh 三tam 乘thừa 為vi 方phương 便tiện 。 一Nhất 乘Thừa 為vi 真chân 實thật 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 。 有hữu 佛Phật 子tử 心tâm 淨tịnh 。 柔nhu 軟nhuyễn 亦diệc 利lợi 根căn 。 我ngã 記ký 如như 是thị 人nhân 。 來lai 世thế 得đắc 作tác 佛Phật 。 是thị 等đẳng 聞văn 得đắc 佛Phật 。 大đại 喜hỷ 充sung 遍biến 身thân 。 則tắc 般Bát 若Nhã 時thời 事sự 也dã 。 而nhi 迴hồi 小tiểu 入nhập 大đại 之chi 人nhân 。 大đại 品phẩm 之chi 時thời 。 根căn 猶do 未vị 熟thục 。 故cố 不bất 正chánh 明minh 三tam 一nhất 之chi 義nghĩa 。 而nhi 畢tất 定định 品phẩm 。 引dẫn 法pháp 華hoa 經kinh 明minh 退thoái 不bất 退thoái 者giả 。 蓋cái 是thị 般Bát 若Nhã 後hậu 分phần/phân 傍bàng 及cập 之chi 耳nhĩ 。 三Tam 明Minh 無vô 常thường 之chi 執chấp 。 至chí 大đại 品phẩm 時thời 。 其kỳ 根căn 未vị 傾khuynh 。 故cố 不bất 廣quảng 說thuyết 常thường 住trụ 。 但đãn 般Bát 若Nhã 謳# 和hòa 既ký 是thị 因nhân 行hành 。 復phục 須tu 識thức 果quả 法pháp 。 是thị 故cố 。 大đại 品phẩm 後hậu 分phần/phân 。 略lược 明minh 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 。 迹tích 有hữu 去khứ 來lai 。 又hựu 常thường 啼đề 本bổn 求cầu 般Bát 若Nhã 。 故cố 以dĩ 二nhị 慧tuệ 為vi 正chánh 。 中trung 路lộ 疑nghi 佛Phật 去khứ 來lai 。 故cố 傍bàng 明minh 本bổn 跡tích 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 明minh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 豈khởi 不bất 正chánh 辨biện 常thường 無vô 常thường 耶da 。 答đáp 。 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 以dĩ 實thật 相tướng 境cảnh 名danh 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 所sở 生sanh 觀quán 智trí 名danh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 二nhị 者giả 以dĩ 佛Phật 果Quả 法Pháp 身thân 名danh 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 菩Bồ 薩Tát 因nhân 慧tuệ 名danh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 大đại 品phẩm 中trung 。 正chánh 明minh 境cảnh 智trí 。 為vi 無vô 為vi 義nghĩa 。 傍bàng 明minh 因nhân 果quả 。 為vi 無vô 為vi 義nghĩa 。 是thị 以dĩ 論luận 云vân 。 欲dục 得đắc 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 當đương 學học 無vô 為vi 。 此thử 明minh 欲dục 得đắc 觀quán 智trí 。 當đương 觀quán 實thật 相tướng 境cảnh 。 若nhược 言ngôn 欲dục 得đắc 於ư 因nhân 當đương 學học 果quả 者giả 。 於ư 義nghĩa 不bất 便tiện 也dã 。 又hựu 實thật 相tướng 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 正chánh 是thị 以dĩ 境cảnh 生sanh 智trí 。 若nhược 言ngôn 以dĩ 果quả 生sanh 因nhân 。 義nghĩa 非phi 便tiện 也dã 。 若nhược 以dĩ 實thật 相tướng 則tắc 是thị 法Pháp 身thân 。 以dĩ 如như 為vi 佛Phật 者giả 。 則tắc 此thử 境cảnh 智trí 便tiện 是thị 因nhân 果quả 。 上thượng 五ngũ 句cú 中trung 。 已dĩ 詳tường 此thử 意ý 。 法pháp 華hoa 經kinh 。 正chánh 為vi 迴hồi 小tiểu 入nhập 大đại 之chi 人nhân 。 故cố 明minh 三tam 乘thừa 為vi 方phương 便tiện 。 令linh 其kỳ 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 一Nhất 乘Thừa 為vi 真chân 實thật 。 勸khuyến 其kỳ 取thủ 大đại 。 故cố 正chánh 明minh 三tam 一nhất 二nhị 慧tuệ 也dã 。 既ký 捨xả 小tiểu 求cầu 大đại 。 則tắc 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 復phục 學học 空không 有hữu 權quyền 實thật 。 不bất 著trước 三tam 界giới 。 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 。 直trực 至chí 佛Phật 道Đạo 。 但đãn 大đại 品phẩm 既ký 已dĩ 廣quảng 明minh 。 故cố 法pháp 華hoa 但đãn 略lược 說thuyết 也dã 。 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 。 當đương 法pháp 華hoa 之chi 席tịch 。 不bất 執chấp 無vô 常thường 。 未vị 明minh 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 但đãn 既ký 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 之chi 因nhân 。 須tu 辨biện 法Pháp 身thân 之chi 果quả 。 是thị 故cố 。 後hậu 分phần/phân 略lược 辨biện 。 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 又hựu 說thuyết 常thường 住trụ 。 成thành 其kỳ 一Nhất 乘Thừa 。 若nhược 是thị 無vô 常thường 。 應ưng 同đồng 灰hôi 斷đoạn 。 既ký 異dị 昔tích 三tam 。 則tắc 知tri 常thường 住trụ 。 皆giai 是thị 傍bàng 明minh 。 非phi 正chánh 宗tông 也dã 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 明minh 境cảnh 智trí 為vi 無vô 為vi 。 云vân 何hà 傍bàng 正chánh 。 答đáp 。 實thật 相tướng 境cảnh 雖tuy 是thị 般Bát 若Nhã 本bổn 。 而nhi 大đại 品phẩm 始thỉ 終chung 正chánh 明minh 二nhị 慧tuệ 。 二nhị 慧tuệ 則tắc 所sở 生sanh 。 是thị 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 故cố 以dĩ 有hữu 為vi 是thị 正chánh 也dã 。 故cố 不bất 得đắc 以dĩ 境cảnh 為vi 宗tông 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 若nhược 正chánh 明minh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 者giả 。 不bất 住trụ 法pháp 。 住trụ 般Bát 若Nhã 。 具cụ 足túc 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 。 為vi 是thị 有hữu 為vi 。 為vi 是thị 無vô 為vi 。 答đáp 。 不bất 住trụ 法pháp 者giả 。 謂vị 不bất 住trụ 一nhất 切thiết 。 有hữu 所sở 得đắc 法Pháp 。 以dĩ 不bất 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 住trụ 般Bát 若Nhã 。 此thử 則tắc 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 下hạ 具cụ 足túc 六Lục 度Độ 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 中trung 第đệ 六lục 般Bát 若Nhã 。 則tắc 是thị 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 由do 不bất 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 故cố 。 住trụ 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 故cố 生sanh 觀quán 智trí 。 便tiện 具cụ 足túc 有hữu 為vi 波Ba 若Nhã 。 由do 有hữu 為vi 波Ba 若Nhã 故cố 。 導đạo 成thành 萬vạn 行hạnh 。 故cố 明minh 三tam 法pháp 。 一nhất 者giả 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 二nhị 觀quán 智trí 般Bát 若Nhã 。 三tam 導đạo 成thành 因nhân 果quả 諸chư 行hành 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 此thử 是thị 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 二nhị 義nghĩa 論luận 之chi 。 一nhất 者giả 前tiền 六lục 家gia 解giải 中trung 。 第đệ 五ngũ 名danh 無vô 為vi 。 第đệ 六lục 非phi 有hữu 為vi 非phi 無vô 為vi 。 則tắc 是thị 實thật 相tướng 。 又hựu 若nhược 言ngôn 不bất 住trụ 法pháp 住trụ 般Bát 若Nhã 非phi 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 下hạ 六Lục 度Độ 中trung 。 第đệ 六lục 復phục 是thị 何hà 般Bát 若Nhã 耶da 。 以dĩ 第đệ 六lục 是thị 觀quán 智trí 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 故cố 知tri 初sơ 是thị 實thật 相tướng 無vô 為vi 波Ba 若Nhã 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 何hà 故cố 以dĩ 境cảnh 智trí 為vi 無vô 為vi 是thị 正chánh 。 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 因nhân 果quả 為vi 無vô 為vi 是thị 正chánh 耶da 。 答đáp 。 大đại 品phẩm 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 實thật 相tướng 生sanh 於ư 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 故cố 有hữu 區khu 和hòa 。 是thị 故cố 。 以dĩ 境cảnh 智trí 無vô 正chánh 。 涅Niết 槃Bàn 正chánh 明minh 果quả 得đắc 。 故cố 生sanh 死tử 因nhân 位vị 以dĩ 來lai 。 皆giai 是thị 無vô 常thường 。 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 始thỉ 是thị 常thường 住trụ 。 涅Niết 槃Bàn 正chánh 辨biện 果quả 法pháp 。 故cố 以dĩ 因nhân 果quả 為vi 無vô 為vi 。 是thị 正chánh 宗tông 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 教giáo 起khởi 。 正chánh 為vi 無vô 常thường 之chi 執chấp 。 故cố 開khai 常thường 住trụ 。 三tam 一nhất 空không 有hữu 。 前tiền 教giáo 已dĩ 明minh 。 故cố 但đãn 略lược 說thuyết 。

問vấn 。 般Bát 若Nhã 等đẳng 經kinh 。 為vi 直trực 往vãng 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 華hoa 之chi 教giáo 。 為vi 迴hồi 小tiểu 入nhập 大đại 之chi 人nhân 。 則tắc 攝nhiếp 緣duyên 已dĩ 周chu 。 涅Niết 槃Bàn 教giáo 興hưng 。 復phục 何hà 取thủ 為vi 哉tai 。 答đáp 。 設thiết 教giáo 多đa 意ý 。 不bất 可khả 一nhất 途đồ 。 大đại 品phẩm 十thập 九cửu 因nhân 緣duyên 。 涅Niết 槃Bàn 所sở 為vi 非phi 一nhất 。 依y 法pháp 華hoa 意ý 釋thích 此thử 同đồng 者giả 。 諸chư 子tử 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 失thất 心tâm 。 則tắc 鈍độn 根căn 之chi 人nhân 。 二nhị 不bất 失thất 心tâm 。 謂vị 利lợi 根căn 人nhân 也dã 。 雖tuy 有hữu 直trực 往vãng 之chi 與dữ 迴hồi 小tiểu 。 聞văn 般Bát 若Nhã 法pháp 華hoa 。 並tịnh 皆giai 領lãnh 悟ngộ 。 謂vị 不bất 失thất 心tâm 子tử 。 利lợi 根căn 人nhân 也dã 。 餘dư 失thất 心tâm 鈍độn 根căn 。 猶do 未vị 服phục 藥dược 。 故cố 入nhập 雙song 林lâm 唱xướng 滅diệt 。 為vi 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 方phương 乃nãi 取thủ 信tín 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 始thỉ 蓮liên 華hoa 藏tạng 。 終chung 跋bạt 提đề 河hà 。 但đãn 有hữu 利lợi 鈍độn 二nhị 種chủng 緣duyên 也dã 。 又hựu 般Bát 若Nhã 法pháp 華hoa 之chi 座tòa 。 皆giai 已dĩ 得đắc 道Đạo 。 今kim 聞văn 涅Niết 槃Bàn 更cánh 復phục 進tiến 悟ngộ 。 故cố 云vân 為vi 人nhân 中trung 象tượng 王vương 迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 是thị 經kinh 也dã 。 又hựu 有hữu 二nhị 緣duyên 。 一nhất 歷lịch 教giáo 已dĩ 得đắc 悟ngộ 緣duyên 。 二nhị 直trực 聞văn 涅Niết 槃Bàn 則tắc 便tiện 受thọ 道đạo 。 故cố 波Ba 若Nhã 法pháp 華hoa 。 雖tuy 為vi 二nhị 人nhân 。 更cánh 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 二nhị 智trí 也dã 。 別biệt 論luận 二nhị 經kinh 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 二nhị 智trí 與dữ 淨tịnh 名danh 二nhị 智trí 何hà 異dị 。 答đáp 。 凡phàm 有hữu 三tam 說thuyết 。 辨biện 五ngũ 時thời 義nghĩa 。 如như 上thượng 所sở 明minh 。 大đại 品phẩm 鑒giám 空không 有hữu 為vi 二nhị 慧tuệ 。 淨tịnh 名danh 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 。 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 。 無vô 為vi 權quyền 實thật 。 用dụng 四tứ 時thời 。 義nghĩa 云vân 大đại 品phẩm 淨tịnh 名danh 。 同đồng 為vi 第đệ 二nhị 教giáo 。 但đãn 大đại 品phẩm 通thông 說thuyết 淺thiển 深thâm 。 淨tịnh 名danh 徧biến 明minh 八bát 地địa 以dĩ 上thượng 然nhiên 同đồng 辨biện 照chiếu 空không 為vi 實thật 鑒giám 有hữu 為vi 權quyền 也dã 。 此thử 二nhị 南nam 土thổ/độ 人nhân 釋thích 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 維duy 摩ma 是thị 圓viên 教giáo 。 非phi 染nhiễm 非phi 淨tịnh 。 染nhiễm 淨tịnh 雙song 遊du 。 此thử 北bắc 土thổ/độ 論luận 師sư 釋thích 也dã 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 方phương 便tiện 以dĩ 為vi 父phụ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 導đạo 師sư 。 無vô 不bất 由do 是thị 生sanh 。 豈khởi 得đắc 局cục 在tại 波Ba 若Nhã 。 不bất 通thông 淨tịnh 名danh 。 又hựu 鑒giám 空không 照chiếu 有hữu 。 故cố 名danh 般Bát 若Nhã 漚âu 和hòa 。 此thử 多đa 明minh 菩Bồ 薩Tát 自tự 行hành 。 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 。 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 。 蓋cái 明minh 大Đại 士Sĩ 化hóa 他tha 之chi 法pháp 。 夫phu 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 具cụ 斯tư 二nhị 。 何hà 得đắc 以dĩ 化hóa 他tha 而nhi 呈trình 淨tịnh 名danh 。 自tự 行hành 以dĩ 局cục 大đại 品phẩm 。 故cố 前tiền 釋thích 為vi 非phi 也dã 。 釋thích 論luận 列liệt 法pháp 華hoa 等đẳng 十thập 種chủng 大đại 經kinh 。 而nhi 般Bát 若Nhã 最tối 大đại 。 豈khởi 言ngôn 大đại 品phẩm 通thông 說thuyết 淺thiển 深thâm 。 淨tịnh 名danh 獨độc 明minh 妙diệu 道đạo 。 若nhược 言ngôn 淨tịnh 名danh 是thị 八bát 地địa 以dĩ 上thượng 之chi 人nhân 。 故cố 法pháp 深thâm 者giả 。 如Như 來Lai 為vi 究cứu 竟cánh 果quả 地địa 。 於ư 般Bát 若Nhã 應ưng 為vi 宗tông 妙diệu 。 又hựu 身thân 子tử 善thiện 吉cát 小tiểu 人nhân 說thuyết 之chi 。 便tiện 非phi 大đại 法pháp 。 若nhược 云vân 淨tịnh 名danh 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 巨cự 細tế 容dung 入nhập 。 復phục 為vi 深thâm 者giả 。 般Bát 若Nhã 明minh 指chỉ 障chướng 風phong 力lực 。 毛mao 舉cử 大Đại 千Thiên 。 豈khởi 不bất 明minh 耶da 。 又hựu 般Bát 若Nhã 謳# 和hòa 。 不bất 思tư 議nghị 之chi 本bổn 也dã 。 借tá 座tòa 請thỉnh 飯phạn 。 不bất 思tư 議nghị 之chi 迹tích 也dã 。 大đại 品phẩm 盛thịnh 明minh 二nhị 慧tuệ 。 則tắc 辨biện 不bất 思tư 議nghị 本bổn 。 淨tịnh 名danh 現hiện 通thông 。 乃nãi 顯hiển 不bất 思tư 議nghị 迹tích 。 何hà 得đắc 本bổn 通thông 淺thiển 深thâm 。 而nhi 跡tích 謂vị 為vi 妙diệu 。 若nhược 三tam 乘thừa 通thông 學học 般Bát 若Nhã 。 故cố 復phục 般Bát 若Nhã 通thông 淺thiển 深thâm 。 淨tịnh 名danh 釋thích 於ư 。 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 則tắc 是thị 般Bát 若Nhã 。 豈khởi 不bất 通thông 。 又hựu 云vân 。 是thị 圓viên 頓đốn 教giáo 者giả 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 般Bát 若Nhã 等đẳng 亦diệc 廣quảng 歎thán 菩Bồ 薩Tát 權quyền 道Đạo 方phương 便tiện 。 何hà 故cố 獨độc 以dĩ 淨tịnh 名danh 為vi 圓viên 頓đốn 教giáo 耶da 。 今kim 明minh 。 大đại 品phẩm 淨tịnh 名danh 明minh 二nhị 惠huệ 有hữu 同đồng 異dị 。 所sở 言ngôn 同đồng 者giả 。 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 方phương 便tiện 以dĩ 為vi 父phụ 。 則tắc 知tri 二nhị 經kinh 。 皆giai 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 涉thiệp 有hữu 為vi 權quyền 也dã 。 所sở 言ngôn 異dị 者giả 。 大đại 品phẩm 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 明minh 方phương 便tiện 。 九cửu 十thập 章chương 經kinh 。 開khai 為vi 二nhị 道đạo 。 六lục 十thập 六lục 品phẩm 。 明minh 般Bát 若Nhã 道đạo 。 餘dư 二nhị 十thập 四tứ 品phẩm 。 辨biện 方phương 便tiện 道đạo 。 所sở 以dĩ 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 辨biện 方phương 便tiện 者giả 。 實thật 相tướng 為vi 本bổn 。 諸chư 法pháp 為vi 末mạt 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 故cố 波Ba 若Nhã 為vi 本bổn 。 方phương 便tiện 照chiếu 諸chư 法pháp 。 故cố 方phương 便tiện 為vi 末mạt 。 此thử 示thị 二nhị 本bổn 二nhị 末mạt 。 從tùng 本bổn 至chí 末mạt 。 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 。 故cố 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 辨biện 方phương 便tiện 也dã 。 又hựu 一nhất 切thiết 諸chư 見kiến 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 有hữu 見kiến 。 二nhị 者giả 無vô 見kiến 。 般Bát 若Nhã 破phá 其kỳ 有hữu 見kiến 。 方phương 便tiện 破phá 其kỳ 無vô 見kiến 。 則tắc 顯hiển 中trung 道đạo 。 遠viễn 離ly 二nhị 邊biên 。 故cố 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 明minh 方phương 便tiện 。 則tắc 破phá 見kiến 次thứ 第đệ 也dã 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 退thoái 有hữu 二nhị 事sự 。 一nhất 貪tham 三tam 界giới 。 二nhị 取thủ 小Tiểu 乘Thừa 。 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 故cố 。 不bất 著trước 三tam 界giới 。 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 故cố 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 得đắc 至chí 佛Phật 道Đạo 。 要yếu 須tu 先tiên 離ly 三tam 界giới 。 後hậu 離ly 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 辨biện 方phương 便tiện 。 此thử 如như 法Pháp 華hoa 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 嶮hiểm 難nạn 惡ác 道đạo 。 三tam 界giới 為vi 三tam 百bách 。 二Nhị 乘Thừa 為vi 二nhị 百bách 。 先tiên 離ly 三tam 百bách 。 後hậu 離ly 二nhị 百bách 。 故cố 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 後hậu 辨biện 權quyền 慧tuệ 。 故cố 大đại 品phẩm 中trung 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 合hợp 為vi 一nhất 百bách 。 但đãn 明minh 四tứ 百bách 。 開khai 合hợp 為vi 異dị 。 與dữ 法pháp 華hoa 大đại 同đồng 。 如như 彼bỉ 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 叡duệ 公công 釋thích 論luận 序tự 云vân 。 正chánh 覺giác 知tri 邪tà 思tư 之chi 自tự 起khởi 故cố 。 阿a 含hàm 為vi 之chi 作tác 。 鑒giám 滯trệ 有hữu 之chi 由do 惑hoặc 故cố 。 般Bát 若Nhã 為vi 之chi 內nội 照chiếu 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 波Ba 若Nhã 則tắc 明minh 破phá 小Tiểu 乘Thừa 之chi 有hữu 。 故cố 先tiên 明minh 實thật 慧tuệ 。 雖tuy 破phá 著trước 有hữu 。 復phục 恐khủng 證chứng 空không 。 故cố 方phương 便tiện 破phá 空không 。 此thử 約ước 教giáo 之chi 先tiên 後hậu 。 為vi 次thứ 第đệ 也dã 。 次thứ 就tựu 位vị 明minh 者giả 。 前tiền 明minh 般Bát 若Nhã 道đạo 。 謂vị 六lục 地địa 以dĩ 還hoàn 法Pháp 門môn 。 次thứ 明minh 方phương 便tiện 。 則tắc 七thất 地địa 以dĩ 上thượng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 此thử 皆giai 大đại 判phán 為vi 言ngôn 。 龍long 樹thụ 云vân 。 般Bát 若Nhã 中trung 非phi 無vô 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 中trung 非phi 無vô 般Bát 若Nhã 。 但đãn 前tiền 多đa 明minh 般Bát 若Nhã 。 後hậu 多đa 明minh 方phương 便tiện 。 次thứ 淨tịnh 名danh 經kinh 辨biện 二nhị 慧tuệ 者giả 。 先tiên 明minh 方phương 便tiện 。 後hậu 辨biện 於ư 實thật 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 此thử 教giáo 所sở 興hưng 。 正chánh 起khởi 於ư 疾tật 。 故cố 云vân 其kỳ 以dĩ 方phương 便tiện 。 現hiện 身thân 有hữu 疾tật 。 以dĩ 有hữu 疾tật 故cố 。 便tiện 有hữu 方phương 丈trượng 二nhị 集tập 菴am 薗viên 兩lưỡng 會hội 。 故cố 前tiền 明minh 方phương 便tiện 。 後hậu 辨biện 實thật 也dã 。 又hựu 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 此thử 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 方phương 便tiện 之chi 用dụng 。 故cố 佛Phật 國quốc 一nhất 品phẩm 。 明minh 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 方phương 便tiện 以dĩ 去khứ 。 辨biện 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 是thị 以dĩ 此thử 經Kinh 多đa 明minh 方phương 便tiện 也dã 。 又hựu 大đại 品phẩm 多đa 明minh 自tự 行hành 二nhị 慧tuệ 。 淨tịnh 名danh 多đa 辨biện 外ngoại 化hóa 權quyền 實thật 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 大đại 品phẩm 明minh 。 般Bát 若Nhã 不bất 著trước 有hữu 。 漚âu 和hòa 不bất 證chứng 空không 。 此thử 多đa 是thị 菩Bồ 薩Tát 自tự 行hành 二nhị 慧tuệ 。 淨tịnh 名danh 經kinh 。 內nội 靜tĩnh 鑒giám 根căn 藥dược 。 外ngoại 則tắc 廣quảng 現hiện 神thần 通thông 。 故cố 多đa 明minh 化hóa 他tha 二nhị 慧tuệ 。 又hựu 大đại 品phẩm 多đa 明minh 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 慧tuệ 。 淨tịnh 名danh 經kinh 多đa 明minh 權quyền 實thật 二nhị 慧tuệ 。

問vấn 權quyền 與dữ 方phương 便tiện 。 有hữu 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 通thông 則tắc 無vô 別biệt 。 皆giai 是thị 善thiện 巧xảo 之chi 義nghĩa 也dã 。 別biệt 而nhi 為vi 言ngôn 之chi 。 方phương 便tiện 則tắc 長trường/trưởng 。 權quyền 義nghĩa 則tắc 短đoản 。 今kim 總tổng 明minh 三tam 意ý 。 一nhất 者giả 明minh 實thật 相tướng 為vi 實thật 。 鑒giám 萬vạn 法pháp 為vi 權quyền 。 二nhị 靜tĩnh 鑒giám 萬vạn 法pháp 為vi 實thật 。 外ngoại 變biến 動động 為vi 權quyền 。 三tam 就tựu 動động 用dụng 。 以dĩ 不bất 疾tật 之chi 身thân 為vi 實thật 。 託thác 疾tật 方phương 丈trượng 為vi 權quyền 。 初sơ 照chiếu 實thật 相tướng 名danh 為vi 實thật 慧tuệ 。 自tự 餘dư 三tam 門môn 。 皆giai 屬thuộc 方phương 便tiện 。 故cố 方phương 便tiện 長trường/trưởng 也dã 。 權quyền 義nghĩa 短đoản 者giả 。 但đãn 取thủ 靜tĩnh 鑒giám 根căn 藥dược 為vi 實thật 。 外ngoại 示thị 變biến 動động 以dĩ 去khứ 。 皆giai 屬thuộc 於ư 權quyền 。 故cố 權quyền 智trí 是thị 方phương 便tiện 中trung 之chi 別biệt 用dụng 。 所sở 以dĩ 言ngôn 短đoản 。 問vấn 。 權quyền 與dữ 方phương 便tiện 。 既ký 有hữu 短đoản 長trường/trưởng 。 兩lưỡng 實thật 亦diệc 得đắc 爾nhĩ 不phủ 。 答đáp 。 方phương 便tiện 之chi 實thật 。 此thử 實thật 則tắc 長trường/trưởng 。 以dĩ 方phương 便tiện 既ký 無vô 所sở 不bất 為vi 。 實thật 慧tuệ 亦diệc 無vô 所sở 不bất 為vi 。 照chiếu 無vô 爾nhĩ 為vi 。 而nhi 實thật 無vô 所sở 為vi 。 是thị 故cố 長trường/trưởng 也dã 。 權quyền 智trí 但đãn 是thị 有hữu 智trí 中trung 外ngoại 變biến 動động 用dụng 。 則tắc 實thật 智trí 但đãn 是thị 有hữu 智trí 中trung 靜tĩnh 鑒giám 之chi 功công 。 故cố 權quyền 實thật 俱câu 短đoản 也dã 問vấn 。 外ngoại 示thị 變biến 動động 為vi 權quyền 則tắc 迹tích 。 動động 無vô 所sở 動động 為vi 實thật 。 但đãn 立lập 此thử 二nhị 。 成thành 權quyền 實thật 義nghĩa 不phủ 。 答đáp 。 外ngoại 示thị 變biến 動động 為vi 權quyền 。 此thử 是thị 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 。 必tất 須tu 內nội 靜tĩnh 鑒giám 根căn 藥dược 為vi 實thật 。 方phương 成thành 二nhị 慧tuệ 。 空không 慧tuệ 不bất 知tri 根căn 藥dược 知tri 故cố 。 不bất 成thành 二nhị 慧tuệ 也dã 。

五ngũ 短đoản 長trường/trưởng 門môn

總tổng 攝nhiếp 眾chúng 經kinh 。 具cụ 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 實thật 智trí 長trường/trưởng 權quyền 智trí 短đoản 。 二nhị 權quyền 智trí 長trường/trưởng 實thật 智trí 短đoản 。 三tam 者giả 俱câu 長trường/trưởng 。 四tứ 者giả 俱câu 短đoản 。 實thật 智trí 長trường/trưởng 權quyền 智trí 短đoản 者giả 。 此thử 約ước 動động 靜tĩnh 分phần/phân 二nhị 智trí 。 靜tĩnh 鑒giám 空không 有hữu 為vi 實thật 。 實thật 則tắc 通thông 照chiếu 空không 有hữu 。 所sở 以dĩ 為vi 長trường/trưởng 。 外ngoại 變biến 動động 之chi 用dụng 為vi 權quyền 。 權quyền 但đãn 是thị 有hữu 用dụng 。 所sở 以dĩ 為vi 短đoản 。 問vấn 。 內nội 靜tĩnh 鑒giám 空không 有hữu 實thật 智trí 既ký 長trường/trưởng 。 外ngoại 變biến 動động 用dụng 雙song 說thuyết 空không 有hữu 。 如như 說thuyết 二nhị 諦đế 。 又hựu 雙song 現hiện 空không 有hữu 。 如như 文Văn 殊Thù 為vi 世thế 王vương 現hiện 虛hư 空không 之chi 身thân 。 是thị 為vi 現hiện 空không 。 示thị 丈trượng 六lục 千thiên 尺xích 。 是thị 為vi 示thị 有hữu 。 若nhược 爾nhĩ 動động 用dụng 亦diệc 通thông 空không 有hữu 。 則tắc 二nhị 智trí 俱câu 應ưng 是thị 長trường/trưởng 。 答đáp 。 外ngoại 雖tuy 說thuyết 空không 有hữu 及cập 示thị 空không 有hữu 。 但đãn 從tùng 鑒giám 有hữu 智trí 起khởi 。 以dĩ 內nội 鑒giám 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 故cố 。 外ngoại 示thị 空không 有hữu 。 所sở 以dĩ 為vi 短đoản 。 所sở 言ngôn 權quyền 長trường/trưởng 實thật 短đoản 者giả 。 此thử 約ước 鑒giám 空không 為vi 實thật 。 照chiếu 有hữu 為vi 權quyền 。 分phần/phân 於ư 二nhị 智trí 。 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 實thật 智trí 唯duy 是thị 靜tĩnh 鑒giám 而nhi 非phi 變biến 動động 。 故cố 名danh 為vi 短đoản 。 照chiếu 有hữu 為vi 權quyền 。 權quyền 備bị 動động 靜tĩnh 。 先tiên 照chiếu 根căn 藥dược 為vi 靜tĩnh 。 外ngoại 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 為vi 動động 。 權quyền 通thông 動động 靜tĩnh 。 所sở 以dĩ 長trường/trưởng 也dã 。 此thử 二nhị 句cú 。 皆giai 取thủ 動động 靜tĩnh 。 分phần/phân 其kỳ 長trường 短đoản 。 三tam 者giả 二nhị 智trí 俱câu 長trưởng 者giả 。 但đãn 就tựu 空không 有hữu 為vi 判phán 。 實thật 智trí 照chiếu 空không 。 權quyền 智trí 鑒giám 有hữu 。 鑒giám 有hữu 之chi 中trung 。 明minh 動động 靜tĩnh 二nhị 有hữu 。 實thật 智trí 照chiếu 空không 。 明minh 動động 靜tĩnh 皆giai 空không 。 是thị 則tắc 二nhị 智trí 無vô 有hữu 短đoản 長trường/trưởng 也dã 。 第đệ 四tứ 句cú 二nhị 智trí 俱câu 短đoản 者giả 。 俱câu 就tựu 有hữu 智trí 中trung 分phần/phân 二nhị 智trí 故cố 。 二nhị 智trí 俱câu 短đoản 。 如như 以dĩ 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 為vi 實thật 。 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 為vi 權quyền 。 此thử 二nhị 智trí 皆giai 有hữu 門môn 所sở 攝nhiếp 。 是thị 故cố 俱câu 短đoản 。 要yếu 淨tịnh 名danh 不bất 病bệnh 之chi 身thân 為vi 實thật 。 示thị 病bệnh 之chi 義nghĩa 為vi 權quyền 也dã 。 問vấn 。 但đãn 約ước 有hữu 智trí 開khai 權quyền 實thật 。 明minh 其kỳ 俱câu 短đoản 。 亦diệc 就tựu 空không 智trí 具cụ 於ư 權quyền 實thật 。 有hữu 短đoản 長trường/trưởng 耶da 。 答đáp 。 實thật 智trí 明minh 二nhị 不bất 二nhị 義nghĩa 。 又hựu 當đương 其kỳ 體thể 。 故cố 不bất 開khai 權quyền 實thật 。 權quyền 智trí 是thị 不bất 二nhị 二nhị 義nghĩa 。 又hựu 為vi 其kỳ 用dụng 。 是thị 故cố 所sở 開khai 。 若nhược 欲dục 開khai 之chi 。 義nghĩa 亦diệc 為vi 類loại 。 照chiếu 生sanh 空không 之chi 淺thiển 為vi 權quyền 。 照chiếu 法pháp 空không 之chi 深thâm 為vi 實thật 。 又hựu 照chiếu 二Nhị 乘Thừa 之chi 空không 名danh 之chi 為vi 權quyền 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 實thật 無vô 二Nhị 乘Thừa 所sở 見kiến 之chi 空không 。 昭chiêu 此thử 權quyền 空không 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。 照chiếu 菩Bồ 薩Tát 之chi 空không 。 名danh 之chi 為vi 實thật 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 所sở 智trí 之chi 空không 是thị 實thật 空không 。 以dĩ 照chiếu 實thật 空không 故cố 。 名danh 為vi 實thật 也dã 。

六lục 六lục 智trí 門môn

興hưng 皇hoàng 和hòa 上thượng 講giảng 此thử 經Kinh 。 明minh 六lục 種chủng 二nhị 智trí 為vi 三tam 雙song 。 謂vị 方phương 便tiện 實thật 權quyền 實thật 。 實thật 方phương 便tiện 權quyền 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 權quyền 實thật 權quyền 。 故cố 有hữu 兩lưỡng 實thật 兩lưỡng 權quyền 兩lưỡng 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 實thật 者giả 。 對đối 方phương 便tiện 以dĩ 辨biện 於ư 實thật 。 以dĩ 明minh 知tri 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 為vi 實thật 也dã 。 權quyền 實thật 者giả 。 凡phàm 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 菩Bồ 薩Tát 辨biện 之chi 。 如như 照chiếu 有hữu 為vi 權quyền 。 就tựu 此thử 權quyền 中trung 。 更cánh 復phục 明minh 實thật 。 如như 內nội 靜tĩnh 鑒giám 根căn 藥dược 為vi 實thật 。 外ngoại 變biến 動động 為vi 權quyền 。 故cố 名danh 權quyền 實thật 。 又hựu 如như 不bất 病bệnh 之chi 身thân 。 為vi 權quyền 中trung 之chi 實thật 。 亦diệc 名danh 權quyền 實thật 也dã 。 二nhị 約ước 聲Thanh 聞Văn 明minh 權quyền 實thật 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 照chiếu 事sự 之chi 智trí 為vi 權quyền 。 照chiếu 苦khổ 空không 之chi 理lý 為vi 實thật 。 今kim 以dĩ 大đại 望vọng 小tiểu 。 明minh 一Nhất 乘Thừa 之chi 實thật 者giả 。 蓋cái 是thị 權quyền 名danh 實thật 耳nhĩ 。 非phi 究cứu 竟cánh 實thật 也dã 。 次thứ 雙song 云vân 。 實thật 方phương 便tiện 權quyền 方phương 便tiện 者giả 。 實thật 方phương 便tiện 。 謂vị 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 之chi 智trí 故cố 云vân 名danh 實thật 方phương 便tiện 。 權quyền 方phương 便tiện 權quyền 方phương 便tiện 者giả 。 則tắc 對đối 上thượng 二Nhị 乘Thừa 之chi 實thật 。 明minh 二Nhị 乘Thừa 方phương 便tiện 。 此thử 是thị 權quyền 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 三tam 雙song 云vân 。 實thật 權quyền 方phương 便tiện 權quyền 。 實thật 權quyền 者giả 。 從tùng 實thật 起khởi 權quyền 。 故cố 名danh 實thật 權quyền 。 則tắc 照chiếu 空không 照chiếu 有hữu 。 此thử 皆giai 是thị 實thật 。 但đãn 取thủ 外ngoại 用dụng 。 名danh 之chi 為vi 權quyền 。 又hựu 實thật 權quyền 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 權quyền 是thị 虛hư 。 權quyền 菩Bồ 薩Tát 權quyền 是thị 實thật 權quyền 也dã 。 方phương 便tiện 權quyền 者giả 。 此thử 以dĩ 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 照chiếu 有hữu 為vi 方phương 便tiện 。 就tựu 方phương 便tiện 中trung 。 更cánh 復phục 起khởi 權quyền 。 如như 內nội 照chiếu 有hữu 知tri 於ư 根căn 藥dược 。 及cập 外ngoại 現hiện 淨tịnh 名danh 長trưởng 者giả 之chi 身thân 。 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 於ư 此thử 方phương 便tiện 中trung 。 更cánh 起khởi 權quyền 用dụng 。 如như 示thị 病bệnh 等đẳng 。 此thử 六lục 門môn 成thành 上thượng 長trường 短đoản 之chi 義nghĩa 。

七thất 開khai 合hợp 門môn

二nhị 智trí 具cụ 有hữu 開khai 合hợp 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 開khai 於ư 二nhị 慧tuệ 。 如như 前tiền 所sở 明minh 。 照chiếu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 般Bát 若Nhã 。 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 。 稱xưng 為vi 謳# 和hòa 。 如Như 來Lai 內nội 照chiếu 此thử 二nhị 。 故cố 有hữu 二nhị 慧tuệ 。 佛Phật 從tùng 此thử 二nhị 生sanh 。 故cố 有hữu 父phụ 有hữu 母mẫu 。 外ngoại 為vi 眾chúng 生sanh 直trực 說thuyết 此thử 二nhị 。 如như 釋thích 論luận 云vân 。 初sơ 說thuyết 波Ba 若Nhã 道đạo 。 次thứ 明minh 方phương 便tiện 道đạo 。 初sơ 明minh 佛Phật 母mẫu 。 次thứ 明minh 佛Phật 父phụ 。 經kinh 所sở 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 父phụ 母mẫu 尊tôn 經Kinh 。 信tín 之chi 而nhi 得đắc 大đại 福phước 。 毀hủy 之chi 而nhi 招chiêu 大đại 罪tội 。 問vấn 。 既ký 以dĩ 二nhị 慧tuệ 為vi 父phụ 母mẫu 。 何hà 者giả 為vi 祖tổ 父phụ 母mẫu 耶da 。 答đáp 。 約ước 境cảnh 智trí 分phân 之chi 。 初sơ 實thật 相tướng 及cập 諸chư 法pháp 二nhị 境cảnh 。 能năng 發phát 生sanh 二nhị 慧tuệ 則tắc 祖tổ 父phụ 母mẫu 義nghĩa 。 是thị 故cố 爾nhĩ 炎diễm 名danh 為vi 智trí 母mẫu 。 若nhược 據cứ 眾chúng 行hành 為vi 論luận 。 由do 大đại 悲bi 故cố 。 方phương 有hữu 般Bát 若Nhã 。 則tắc 大đại 悲bi 為vi 波Ba 若Nhã 母mẫu 。 亦diệc 由do 大đại 悲bi 故cố 有hữu 方phương 便tiện 。 是thị 方phương 便tiện 之chi 母mẫu 。 則tắc 是thị 父phụ 義nghĩa 。 但đãn 合hợp 說thuyết 之chi 耳nhĩ 。 此thử 則tắc 是thị 開khai 二nhị 慧tuệ 也dã 。 問vấn 。 若nhược 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 母mẫu 。 方phương 便tiện 為vi 父phụ 。 何hà 故cố 云vân 般Bát 若Nhã 為vi 母mẫu 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 為vi 父phụ 。 又hựu 云vân 般Bát 若Nhã 為vi 母mẫu 五ngũ 度độ 為vi 父phụ 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 舟chu 翻phiên 為vi 現hiện 前tiền 。 現hiện 前tiền 者giả 現hiện 前tiền 見kiến 佛Phật 。 此thử 是thị 有hữu 行hành 。 故cố 屬thuộc 方phương 便tiện 。 名danh 之chi 為vi 父phụ 。 五ngũ 度độ 有hữu 行hành 。 亦diệc 屬thuộc 方phương 便tiện 也dã 。 次thứ 第đệ 二nhị 句cú 合hợp 二nhị 慧tuệ 者giả 。 明minh 般Bát 若Nhã 與dữ 謳# 和hòa 皆giai 是thị 般Bát 若Nhã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 波Ba 若Nhã 為vi 體thể 。 謳# 和hòa 為vi 用dụng 。 體thể 則tắc 般Bát 若Nhã 之chi 體thể 。 用dụng 是thị 般Bát 若Nhã 之chi 用dụng 。 故cố 皆giai 名danh 般Bát 若Nhã 。 故cố 如Như 來Lai 雖tuy 說thuyết 。 大đại 品phẩm 九cửu 十thập 章chương 。 開khai 於ư 二nhị 道đạo 。 皆giai 稱xưng 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 經kinh 。 不bất 以dĩ 復phục 為vi 方phương 便tiện 經kinh 故cố 知tri 二nhị 慧tuệ 皆giai 名danh 般Bát 若Nhã 。 又hựu 如như 論luận 云vân 。 以dĩ 金kim 為vi 種chủng 種chủng 物vật 而nhi 物vật 則tắc 是thị 金kim 。 更cánh 無vô 別biệt 體thể 。 又hựu 如như 云vân 六Lục 度Độ 中trung 合hợp 方phương 便tiện 與dữ 實thật 慧tuệ 皆giai 名danh 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 答đáp 。 餘dư 五ngũ 度độ 。 但đãn 明minh 五ngũ 種chủng 有hữu 行hành 。 不bất 辨biện 照chiếu 知tri 空không 有hữu 。 今kim 照chiếu 空không 義nghĩa 屬thuộc 般Bát 若Nhã 。 知tri 有hữu 義nghĩa 亦diệc 屬thuộc 般Bát 若Nhã 。 故cố 知tri 二nhị 慧tuệ 皆giai 名danh 波Ba 若Nhã 。 則tắc 是thị 合hợp 權quyền 實thật 。 皆giai 名danh 實thật 義nghĩa 也dã 。 第đệ 三tam 合hợp 權quyền 實thật 皆giai 名danh 權quyền 者giả 。 照chiếu 有hữu 巧xảo 用dụng 既ký 。 名danh 為vi 方phương 便tiện 。 照chiếu 空không 之chi 巧xảo 亦diệc 。 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 二nhị 照chiếu 同đồng 巧xảo 。 則tắc 兩lưỡng 皆giai 方phương 便tiện 。 又hựu 如như 七thất 地địa 中trung 名danh 方Phương 便Tiện 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 。 釋thích 論luận 云vân 。 是thị 時thời 般Bát 若Nhã 清thanh 淨tịnh 。 變biến 名danh 方phương 便tiện 。 以dĩ 至chí 於ư 六lục 地địa 時thời 般Bát 若Nhã 用dụng 猶do 未vị 妙diệu 。 故cố 不bất 名danh 方phương 便tiện 。 至chí 七thất 地địa 則tắc 波Ba 若Nhã 用dụng 妙diệu 。 故cố 名danh 方phương 便tiện 。 如như 七thất 地địa 文văn 。 從tùng 方phương 便tiện 慧tuệ 。 起khởi 十thập 妙diệu 行hạnh 。 始thỉ 知tri 三tam 界giới 空không 。 而nhi 莊trang 嚴nghiêm 三tam 界giới 等đẳng 。 故cố 知tri 二nhị 慧tuệ 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 對đối 此thử 義nghĩa 。 亦diệc 得đắc 六lục 地địa 有hữu 方phương 便tiện 與dữ 波Ba 若Nhã 。 皆giai 名danh 波Ba 若Nhã 。 又hựu 如như 勝thắng 鬘man 經Kinh 云vân 一Nhất 乘Thừa 大đại 方phương 便tiện 。 一Nhất 乘Thừa 之chi 中trung 。 若nhược 照chiếu 空không 照chiếu 有hữu 。 說thuyết 空không 說thuyết 有hữu 。 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 以dĩ 悉tất 是thị 諸chư 佛Phật 大đại 善thiện 巧xảo 故cố 。 亦diệc 是thị 合hợp 二nhị 慧tuệ 為vi 方phương 便tiện 也dã 。 四tứ 者giả 二nhị 智trí 不bất 開khai 不bất 合hợp 。 則tắc 泯mẫn 上thượng 三tam 句cú 。 明minh 諸chư 佛Phật 正chánh 觀quán 未vị 曾tằng 有hữu 實thật 。 亦diệc 未vị 曾tằng 是thị 權quyền 。 亦diệc 未vị 曾tằng 開khai 。 亦diệc 未vị 曾tằng 合hợp 。 故cố 云vân 是thị 法Pháp 不bất 可khả 示thị 。 言ngôn 辭từ 相tướng 寂tịch 滅diệt 。 佛Phật 不bất 能năng 行hành 。 佛Phật 不bất 能năng 倒đảo 。 而nhi 今kim 有hữu 開khai 合hợp 實thật 權quyền 者giả 。 皆giai 是thị 無vô 名danh 相tướng 中trung 。 為vi 出xuất 處xứ 眾chúng 生sanh 。 明minh 開khai 合hợp 不bất 同đồng 。

八bát 斷đoạn 伏phục 門môn

問vấn 。 二nhị 智trí 云vân 何hà 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 耶da 。 答đáp 。 此thử 經Kinh 云vân 。 佛Phật 為vì 增tăng 上thượng 慢mạn 人nhân 。 說thuyết 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 實thật 不bất 斷đoạn 也dã 。 問vấn 。 大đại 小tiểu 經kinh 論luận 。 皆giai 明minh 斷đoạn 惑hoặc 。 云vân 何hà 不bất 斷đoạn 。 答đáp 。 若nhược 言ngôn 斷đoạn 者giả 。 今kim 請thỉnh 問vấn 之chi 。 為vi 有hữu 惑hoặc 可khả 斷đoạn 。 為vi 無vô 惑hoặc 可khả 斷đoạn 耶da 。 如như 其kỳ 實thật 有hữu 。 則tắc 不bất 可khả 斷đoạn 。 又hựu 經Kinh 云vân 。 若nhược 法pháp 先tiên 有hữu 後hậu 無vô 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 則tắc 有hữu 過quá 罪tội 。 云vân 何hà 言ngôn 斷đoạn 。 如như 其kỳ 無vô 惑hoặc 。 云vân 何hà 所sở 斷đoạn 。 又hựu 有hữu 惑hoặc 則tắc 是thị 有hữu 見kiến 。 無vô 惑hoặc 名danh 為vi 無vô 見kiến 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 並tịnh 是thị 煩phiền 惱não 。 云vân 何hà 煩phiền 惱não 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 耶da 。 又hựu 縱túng/tung 有hữu 煩phiền 惱não 為vi 所sở 斷đoạn 。 慧tuệ 為vi 能năng 斷đoạn 。 為vi 見kiến 惑hoặc 故cố 斷đoạn 。 不bất 見kiến 惑hoặc 斷đoạn 耶da 。 如như 其kỳ 見kiến 者giả 。 則tắc 明minh 暗ám 竝tịnh 立lập 。 云vân 何hà 斷đoạn 耶da 。 若nhược 不bất 相tương 見kiến 。 復phục 何hà 所sở 斷đoạn 。 經kinh 若nhược 言ngôn 解giải 惑hoặc 相tương 違vi 而nhi 懸huyền 斷đoạn 者giả 。 則tắc 天Thiên 竺Trúc 燃nhiên 燈đăng 破phá 振chấn 旦đán 暗ám 。 一nhất 品phẩm 之chi 解giải 除trừ 一nhất 切thiết 惑hoặc 。 又hựu 慧tuệ 獨độc 能năng 斷đoạn 。 借tá 伴bạn 共cộng 斷đoạn 。 若nhược 獨độc 能năng 斷đoạn 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 何hà 故cố 。 修tu 八Bát 聖Thánh 道Đạo 。 獨độc 慧tuệ 不bất 斷đoạn 。 雖tuy 復phục 假giả 伴bạn 。 亦diệc 不bất 能năng 斷đoạn 。 如như 一nhất 盲manh 不bất 見kiến 眾chúng 盲manh 亦diệc 然nhiên 。 又hựu 為vi 一nhất 念niệm 斷đoạn 。 相tương 續tục 斷đoạn 耶da 。 若nhược 一nhất 念niệm 者giả 。 惑hoặc 亦diệc 一nhất 念niệm 則tắc 相tương/tướng 與dữ 俱câu 。 與dữ 俱câu 謝tạ 何hà 能năng 斷đoạn 耶da 。 若nhược 相tương 續tục 斷đoạn 者giả 。 為vi 滅diệt 故cố 續tục 爾nhĩ 滅diệt 續tục 耶da 。 滅diệt 則tắc 取thủ 無vô 所sở 續tục 。 不bất 滅diệt 無vô 復phục 能năng 續tục 。 云vân 何hà 續tục 耶da 。 以dĩ 是thị 推thôi 之chi 。 則tắc 無vô 所sở 斷đoạn 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 言ngôn 智trí 斷đoạn 惑hoặc 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 應ưng 無vô 斷đoạn 。 何hà 故cố 經Kinh 云vân 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 。 慧tuệ 斷đoạn 煩phiền 惱não 耶da 。 答đáp 。 如như 上thượng 推thôi 之chi 。 則tắc 畢tất 竟cánh 無vô 斷đoạn 。 如như 此thử 了liễu 悟ngộ 。 則tắc 是thị 斷đoạn 也dã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 求cầu 解giải 惑hoặc 從tùng 。 則tắc 知tri 心tâm 無vô 所sở 依y 。 心tâm 無vô 所sở 依y 。 則tắc 眾chúng 累lũy/lụy/luy 清thanh 淨tịnh 。 故cố 名danh 為vi 斷đoạn 。 與dữ 爾nhĩ 斷đoạn 義nghĩa 無vô 相tướng 違vi 。

問vấn 。 以dĩ 所sở 依y 名danh 為vi 斷đoạn 者giả 。 為vi 般Bát 若Nhã 斷đoạn 。 為vi 方phương 便tiện 斷đoạn 。 答đáp 。 舊cựu 云vân 般Bát 若Nhã 是thị 空không 慧tuệ 故cố 斷đoạn 。 方phương 便tiện 照chiếu 有hữu 義nghĩa 不bất 斷đoạn 。 今kim 明minh 有hữu 得đắc 出xuất 有hữu 二nhị 慧tuệ 俱câu 不bất 能năng 斷đoạn 。 無vô 所sở 得đắc 空không 有hữu 俱câu 能năng 斷đoạn 也dã 。 但đãn 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 開khai 二nhị 慧tuệ 不bất 同đồng 。 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 則tắc 不bất 斷đoạn 而nhi 斷đoạn 。 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 。 斷đoạn 而nhi 不bất 斷đoạn 。 問vấn 。 何hà 故cố 爾nhĩ 耶da 。 答đáp 。 有hữu 所sở 依y 著trước 。 是thị 諸chư 煩phiền 惱não 根căn 。 實thật 法pháp 實thật 相tướng 是thị 無vô 著trước 之chi 本bổn 。 由do 實thật 相tướng 無vô 所sở 依y 。 故cố 生sanh 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 則tắc 無vô 所sở 著trước 。 故cố 眾chúng 惑hoặc 清thanh 淨tịnh 。 故cố 名danh 斷đoạn 也dã 。

問vấn 。 若nhược 會hội 境cảnh 生sanh 智trí 。 然nhiên 後hậu 斷đoạn 惑hoặc 。 與dữ 舊cựu 何hà 異dị 。 答đáp 。 不bất 言ngôn 惑hoặc 外ngoại 別biệt 有hữu 實thật 相tướng 。 但đãn 了liễu 煩phiền 惱não 本bổn 自tự 不bất 生sanh 。 今kim 亦diệc 無vô 滅diệt 。 則tắc 是thị 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 會hội 實thật 相tướng 斷đoạn 。 問vấn 。 為vi 但đãn 般Bát 若Nhã 斷đoạn 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 亦diệc 斷đoạn 。 答đáp 。 此thử 義nghĩa 舊cựu 有hữu 二nhị 師sư 。 或hoặc 言ngôn 金kim 剛cang 心tâm 斷đoạn 。 則tắc 是thị 般Bát 若Nhã 也dã 。 斷đoạn 或hoặc 言ngôn 佛Phật 智trí 所sở 斷đoạn 。 則tắc 薩Tát 婆Bà 若Nhã 斷đoạn 。 今kim 明minh 。 大đại 品phẩm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 礙ngại 道đạo 中trung 行hành 。 佛Phật 在tại 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 行hành 。 無vô 一nhất 切thiết 暗ám 弊tệ 。 詳tường 此thử 文văn 意ý 。 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 俱câu 有hữu 斷đoạn 不bất 斷đoạn 義nghĩa 。 若nhược 一nhất 念niệm 正chánh 觀quán 。 惑hoặc 不bất 現hiện 前tiền 。 則tắc 無vô 礙ngại 正Chánh 斷Đoạn 。 解giải 脫thoát 出xuất 居cư 累lũy/lụy/luy 外ngoại 。 故cố 解giải 脫thoát 不bất 斷đoạn 。 故cố 云vân 佛Phật 在tại 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 行hành 。 無vô 一nhất 切thiết 暗ám 穀cốc 也dã 。 若nhược 言ngôn 解giải 脫thoát 續tục 於ư 無vô 礙ngại 。 鎮trấn 前tiền 無vô 惑hoặc 之chi 處xứ 。 遮già 未vị 來lai 惑hoặc 。 令linh 不bất 得đắc 續tục 生sanh 。 則tắc 有hữu 遮già 斷đoạn 。 故cố 名danh 斷đoạn 。 無vô 礙ngại 正Chánh 斷Đoạn 。 故cố 得đắc 言ngôn 金kim 剛cang 惑hoặc 盡tận 。 未vị 有hữu 解giải 脫thoát 。 遮già 未vị 來lai 惑hoặc 。 得đắc 言ngôn 不bất 盡tận 。 故cố 盡tận 與dữ 不bất 盡tận 。 二nhị 說thuyết 不bất 違vi 。

問vấn 。 般Bát 若Nhã 為vi 無vô 礙ngại 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 為vi 解giải 脫thoát 者giả 。 得đắc 言ngôn 地địa 前tiền 為vi 無vô 礙ngại 。 初Sơ 地Địa 為vi 解giải 脫thoát 不phủ 。 答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 亦diệc 得đắc 如như 此thử 。 小Tiểu 乘Thừa 則tắc 苦khổ 忍nhẫn 之chi 前tiền 。 習tập 行hành 未vị 久cửu 。 但đãn 伏phục 非phi 斷đoạn 。 大Đại 乘Thừa 地địa 前tiền 明minh 行hành 積tích 時thời 。 是thị 故cố 能năng 斷đoạn 也dã 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 大đại 小Tiểu 乘Thừa 義nghĩa 。 乃nãi 優ưu 劣liệt 懸huyền 殊thù 。 如Như 來Lai 制chế 立lập 。 大đại 格cách 相tương 似tự 。 小Tiểu 乘Thừa 則tắc 七thất 方phương 便tiện 伏phục 。 苦khổ 忍nhẫn 斷đoạn 之chi 。 大Đại 乘Thừa 三tam 十thập 心tâm 伏phục 。 初Sơ 地Địa 斷đoạn 也dã 。 初Sơ 地Địa 中trung 。 自tự 開khai 無vô 礙ngại 正Chánh 斷Đoạn 解giải 脫thoát 遮già 斷đoạn 。 如như 上thượng 釋thích 。 問vấn 。 為vi 封phong 無vô 礙ngại 為vi 解giải 脫thoát 。 為vi 無vô 礙ngại 謝tạ 解giải 脫thoát 生sanh 耶da 。 答đáp 。 毘tỳ 曇đàm 則tắc 謝tạ 。 成thành 論luận 則tắc 轉chuyển 斥xích 此thử 二nhị 說thuyết 。 餘dư 處xứ 已dĩ 明minh 。 今kim 略lược 陳trần 之chi 。 金kim 剛cang 若nhược 謝tạ 有hữu 佛Phật 果Quả 。 云vân 何hà 般Bát 若Nhã 變biến 名danh 薩tát 雲vân 若nhược 。 轉chuyển 金kim 剛cang 而nhi 成thành 佛Phật 者giả 。 云vân 何hà 轉chuyển 無vô 常thường 之chi 法pháp 。 而nhi 作tác 常thường 耶da 。 今kim 所sở 明minh 者giả 。 具cụ 有hữu 轉chuyển 謝tạ 不bất 轉chuyển 謝tạ 。 了liễu 悟ngộ 金kim 剛cang 。 本bổn 不bất 生sanh 滅diệt 。 故cố 金kim 剛cang 是thị 佛Phật 。 故cố 不bất 轉chuyển 不bất 謝tạ 。 是thị 故cố 。 經Kinh 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 寂tịch 滅diệt 。 不bất 復phục 更cánh 滅diệt 也dã 。 於ư 妄vọng 謂vị 之chi 心tâm 。 息tức 生sanh 滅diệt 之chi 見kiến 。 故cố 名danh 為vi 謝tạ 。 約ước 了liễu 悟ngộ 之chi 者giả 。 前tiền 謂vị 生sanh 滅diệt 。 今kim 悟ngộ 無vô 生sanh 滅diệt 。 是thị 故cố 名danh 轉chuyển 三tam 文văn 一nhất 會hội 義nghĩa 無vô 所sở 違vi 。

問vấn 。 若nhược 地địa 前tiền 伏phục 。 初Sơ 地Địa 斷đoạn 者giả 。 何hà 故cố 。 釋thích 論luận 云vân 。 初Sơ 地Địa 時thời 未vị 捨xả 結kết 。 七thất 地địa 方phương 斷đoạn 。 答đáp 。 眾chúng 師sư 不bất 同đồng 。 生sanh 公công 用dụng 大đại 頓đốn 悟ngộ 義nghĩa 。 唯duy 佛Phật 斷đoạn 惑hoặc 。 爾nhĩ 前tiền 未vị 斷đoạn 。 故cố 佛Phật 名danh 為vi 覺giác 。 爾nhĩ 前tiền 未vị 覺giác 。 瑤dao 師sư 用dụng 小tiểu 頓đốn 悟ngộ 義nghĩa 。 七thất 地địa 方phương 斷đoạn 。 引dẫn 向hướng 文văn 證chứng 之chi 。 今kim 明minh 皆giai 無vô 所sở 妨phương 。 大đại 經Kinh 云vân 。 唯duy 佛Phật 名danh 眼nhãn 見kiến 佛Phật 性tánh 。 十Thập 地Địa 以dĩ 還hoàn 。 皆giai 稱xưng 聞văn 見kiến 。 則tắc 唯duy 佛Phật 斷đoạn 惑hoặc 。 爾nhĩ 前tiền 不bất 斷đoạn 也dã 。 初Sơ 地Địa 以dĩ 來lai 。 但đãn 斷đoạn 麁thô 累lũy/lụy/luy 。 未vị 除trừ 細tế 惑hoặc 。 故cố 言ngôn 不bất 斷đoạn 。 七thất 地địa 除trừ 細tế 。 故cố 言ngôn 斷đoạn 耳nhĩ 。 故cố 各các 有hữu 得đắc 義nghĩa 。 不bất 應ưng 徧biến 執chấp 也dã 。

問vấn 。 為vi 中trung 伏phục 假giả 斷đoạn 。 為vi 假giả 中trung 斷đoạn 。 答đáp 。 適thích 緣duyên 取thủ 悟ngộ 。 無vô 有hữu 定định 也dã 。 自tự 有hữu 中trung 伏phục 假giả 斷đoạn 。 如như 求cầu 性tánh 有hữu 無vô 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 名danh 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 目mục 之chi 為vi 中trung 。 此thử 但đãn 伏phục 性tánh 有hữu 無vô 。 猶do 未vị 斷đoạn 也dã 。 次thứ 明minh 假giả 有hữu 假giả 無vô 。 則tắc 性tánh 有hữu 無vô 始thỉ 斷đoạn 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 既ký 識thức 假giả 有hữu 假giả 無vô 。 則tắc 知tri 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 定định 性tánh 有hữu 無vô 故cố 。 定định 性tánh 有hữu 無vô 故cố 。 名danh 假giả 名danh 斷đoạn 也dã 。 次thứ 言ngôn 假giả 伏phục 中trung 斷đoạn 者giả 。 對đối 性tánh 有hữu 無vô 。 說thuyết 假giả 有hữu 無vô 。 以dĩ 伏phục 性tánh 有hữu 無vô 。 故cố 言ngôn 假giả 伏phục 。 次thứ 明minh 悟ngộ 假giả 有hữu 不bất 有hữu 。 假giả 無vô 不bất 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 前tiền 性tánh 有hữu 無vô 始thỉ 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 。 故cố 云vân 假giả 伏phục 中trung 斷đoạn 也dã 。 問vấn 。 亦diệc 得đắc 假giả 伏phục 假giả 斷đoạn 中trung 伏phục 中trung 斷đoạn 次thứ 不phủ 。 答đáp 。 亦diệc 有hữu 此thử 義nghĩa 。 如như 識thức 假giả 有hữu 無vô 。 則tắc 性tánh 有hữu 無vô 永vĩnh 斷đoạn 。 名danh 為vi 假giả 斷đoạn 也dã 。 自tự 有hữu 識thức 假giả 有hữu 無vô 。 但đãn 伏phục 性tánh 有hữu 無vô 。 猶do 未vị 斷đoạn 也dã 。 自tự 有hữu 悟ngộ 非phi 有hữu 無vô 。 伏phục 但đãn 性tánh 於ư 。 自tự 有hữu 悟ngộ 非phi 有hữu 無vô 性tánh 惑hoặc 永vĩnh 斷đoạn 。 不bất 須tu 說thuyết 假giả 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 名danh 假giả 名danh 惑hoặc 實thật 法pháp 惑hoặc 耶da 。 答đáp 。 成thành 論luận 師sư 云vân 。 緣duyên 假giả 迷mê 假giả 。 稱xưng 假giả 名danh 惑hoặc 。 則tắc 迷mê 假giả 人nhân 法pháp 等đẳng 。 緣duyên 實thật 迷mê 實thật 。 名danh 實thật 法pháp 惑hoặc 。 如như 迷mê 五ngũ 塵trần 等đẳng 。 今kim 明minh 此thử 是thị 三tam 藏tạng 一nhất 部bộ 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 大Đại 乘Thừa 假giả 實thật 惑hoặc 者giả 。 則tắc 向hướng 所sở 明minh 之chi 假giả 名danh 為vi 假giả 惑hoặc 。 則tắc 前tiền 之chi 實thật 名danh 為vi 實thật 惑hoặc 。 所sở 以dĩ 者giả 。 諸chư 法pháp 未vị 曾tằng 假giả 實thật 。 今kim 既ký 有hữu 此thử 假giả 實thật 。 寧ninh 非phi 惑hoặc 耶da 。 問vấn 。 大Đại 乘Thừa 亦diệc 有hữu 假giả 名danh 實thật 法pháp 義nghĩa 不phủ 。 答đáp 。 二nhị 諦đế 是thị 假giả 名danh 。 不bất 二nhị 為vi 中trung 道đạo 。 則tắc 是thị 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 實thật 法pháp 。 迷mê 因nhân 緣duyên 假giả 名danh 二nhị 諦đế 。 稱xưng 為vi 假giả 惑hoặc 。 迷mê 不bất 二nhị 實thật 相tướng 。 目mục 為vi 實thật 惑hoặc 也dã 。 問vấn 。 云vân 何hà 迷mê 耶da 。 答đáp 。 不bất 二nhị 二nhị 。 名danh 為vi 二nhị 諦đế 。 二nhị 不bất 為vi 中trung 道đạo 。 謂vị 二nhị 諦đế 定định 二nhị 。 故cố 名danh 迷mê 假giả 。 不bất 二nhị 定định 不bất 二nhị 。 稱xưng 為vi 迷mê 實thật 。 又hựu 二nhị 不bất 二nhị 。 法pháp 名danh 為vi 假giả 。 非phi 二nhị 不bất 二nhị 。 方phương 名danh 為vi 實thật 。 迷mê 此thử 假giả 實thật 名danh 惑hoặc 也dã 。

九cửu 攝nhiếp 智trí 門môn

問vấn 。 權quyền 實thật 二nhị 智trí 。 攝nhiếp 智trí 盡tận 不phủ 。 答đáp 。 攝nhiếp 智trí 皆giai 盡tận 。 經kinh 有hữu 一nhất 智trí 二nhị 智trí 三tam 智trí 五ngũ 智trí 乃nãi 至chí 七thất 十thập 七thất 智trí 。 皆giai 二nhị 智trí 攝nhiếp 。 言ngôn 一nhất 智trí 者giả 。 則tắc 如như 實thật 智trí 。 如như 實thật 則tắc 是thị 佛Phật 眼nhãn 。 佛Phật 眼nhãn 無vô 法pháp 不bất 見kiến 。 名danh 權quyền 智trí 。 而nhi 無vô 所sở 見kiến 。 名danh 為vi 實thật 智trí 。 問vấn 。 如như 實thật 智trí 但đãn 是thị 照chiếu 實thật 相tướng 智trí 。 唯duy 應ưng 是thị 實thật 智trí 。 云vân 何hà 有hữu 權quyền 智trí 能năng 。 答đáp 。 此thử 明minh 佛Phật 眼nhãn 如như 實thật 而nhi 知tri 。 名danh 如như 實thật 。 故cố 是thị 二nhị 智trí 也dã 。

次thứ 攝nhiếp 二nhị 智trí 者giả 。 則tắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 但đãn 此thử 二nhị 智trí 。 凡phàm 有hữu 六lục 門môn 。 一nhất 以dĩ 空không 有hữu 分phần/phân 二nhị 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 為vi 空không 智trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 為vi 有hữu 智trí 。 此thử 則tắc 權quyền 實thật 攝nhiếp 也dã 。 次thứ 總tổng 別biệt 分phần/phân 二nhị 。 總tổng 相tương 知tri 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 別biệt 相tướng 知tri 為vi 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 但đãn 總tổng 別biệt 有hữu 三tam 門môn 。 一nhất 以dĩ 苦khổ 無vô 常thường 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 陰ấm 界giới 入nhập 為vi 別biệt 相tướng 。 二nhị 以dĩ 無vô 生sanh 滅diệt 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 知tri 諸chư 法pháp 差sai 別biệt 為vi 別biệt 相tướng 。 三tam 以dĩ 菩bồ 諦đế 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 分phân 別biệt 苦khổ 有hữu 無vô 量lượng 相tướng 為vi 別biệt 相tướng 。 三tam 義nghĩa 中trung 。 初sơ 義nghĩa 第đệ 二nhị 義nghĩa 。 猶do 是thị 空không 有hữu 。 第đệ 三tam 義nghĩa 屬thuộc 後hậu 廣quảng 略lược 也dã 。 三tam 者giả 略lược 說thuyết 。 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 廣quảng 說thuyết 為vi 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 猶do 是thị 向hướng 苦Khổ 諦Đế 總tổng 別biệt 義nghĩa 耳nhĩ 。 四tứ 者giả 因nhân 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 果quả 為vi 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 問vấn 。 二nhị 智trí 俱câu 是thị 果quả 門môn 。 云vân 何hà 分phần/phân 因nhân 果quả 耶da 。 答đáp 。 例lệ 如như 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 為vi 果quả 及cập 果quả 果quả 。 涅Niết 槃Bàn 既ký 是thị 果quả 果quả 。 則tắc 菩Bồ 提Đề 亦diệc 得đắc 為vi 因nhân 。 此thử 義nghĩa 論luận 因nhân 果quả 。 今kim 亦diệc 然nhiên 矣hĩ 。 五ngũ 者giả 小Tiểu 乘Thừa 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 大Đại 乘Thừa 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 此thử 明minh 小Tiểu 乘Thừa 總tổng 相tương/tướng 智trí 十thập 二nhị 入nhập 。 苦khổ 空không 無vô 常thường 。 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 大Đại 乘Thừa 別biệt 智trí 一nhất 切thiết 法pháp 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 六lục 者giả 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 為vi 空không 智trí 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 為vi 有hữu 智trí 。 以dĩ 種chủng 種chủng 性tánh 則tắc 實thật 相tướng 理lý 為vi 諸chư 法pháp 根căn 本bổn 。 相tương/tướng 名danh 為vi 一nhất 切thiết 智trí 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 為vi 有hữu 智trí 也dã 。 雖tuy 有hữu 六lục 門môn 。 不bất 離ly 空không 有hữu 。 攝nhiếp 入nhập 二nhị 智trí 中trung 也dã 。

次thứ 攝nhiếp 三tam 智trí 門môn 者giả 。 三tam 智trí 義nghĩa 門môn 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 一nhất 者giả 般Bát 若Nhã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 之chi 慧tuệ 。 所sở 謂vị 下hạ 智trí 也dã 。 二nhị 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 。 謂vị 二Nhị 乘Thừa 智trí 。 則tắc 中trung 智trí 也dã 。 三tam 闍xà 那na 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 智trí 。 謂vị 上thượng 智trí 也dã 。 又hựu 云vân 。 般Bát 若Nhã 別biệt 相tướng 智trí 。 別biệt 知tri 諸chư 法pháp 。 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 總tổng 相tương/tướng 智trí 。 總tổng 知tri 諸chư 法pháp 。 闍xà 那na 為vi 破phá 相tương/tướng 。 破phá 明minh 者giả 。 般Bát 若Nhã 知tri 有hữu 。 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 照chiếu 空không 。 闍xà 那na 捨xả 於ư 空không 有hữu 。 則tắc 中trung 道đạo 智trí 也dã 。 又hựu 如như 般Bát 若Nhã 三tam 慧tuệ 品phẩm 說thuyết 。 二Nhị 乘Thừa 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 種chủng 智trí 。 佛Phật 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 二Nhị 乘Thừa 名danh 為vi 一nhất 切thiết 智trí 者giả 。 十thập 二nhị 入nhập 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 二Nhị 乘Thừa 知tri 十thập 二nhị 。 苦khổ 空không 無vô 常thường 。 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 論luận 云vân 。 此thử 但đãn 有hữu 一Nhất 切Thiết 智Trí 名danh 。 而nhi 無vô 一Nhất 切Thiết 智Trí 用dụng 。 猶do 如như 盡tận 燈đăng 。 但đãn 有hữu 燈đăng 名danh 。 而nhi 無vô 燈đăng 用dụng 。 問vấn 。 云vân 何hà 無vô 。 答đáp 。 佛Phật 具cụ 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 別biệt 相tướng 。 然nhiên 後hậu 能năng 知tri 一nhất 切thiết 總tổng 相tương/tướng 。 二Nhị 乘Thừa 但đãn 總tổng 相tương 知tri 。 不bất 能năng 二nhị 別biệt 相tướng 知tri 。 如như 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 但đãn 知tri 於ư 苦khổ 。 不bất 能năng 分phân 別biệt 是thị 。 苦khổ 有hữu 無vô 量lượng 相tướng 。 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 竟cánh 不bất 說thuyết 之chi 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 別biệt 知tri 。 故cố 但đãn 有hữu 一Nhất 切Thiết 智Trí 名danh 。 而nhi 無vô 一Nhất 切Thiết 智Trí 用dụng 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 名danh 道đạo 種chủng 慧tuệ 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 四tứ 種chủng 道đạo 。 人nhân 天thiên 乘thừa 為vi 福phước 樂lạc 道đạo 。 及cập 三tam 乘thừa 道đạo 。 知tri 佛Phật 道Đạo 。 自tự 度độ 度độ 他tha 。 餘dư 三tam 但đãn 度độ 他tha 也dã 。 佛Phật 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 者giả 。 此thử 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 。 異dị 前tiền 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 前tiền 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 但đãn 知tri 有hữu 法pháp 。 今kim 合hợp 空không 有hữu 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 經Kinh 云vân 。 知tri 一nhất 切thiết 相tương/tướng 故cố 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 又hựu 云vân 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 行hành 類loại 相tương/tướng 自tự 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 也dã 。 此thử 三tam 智trí 中trung 。 二nhị 皆giai 具cụ 照chiếu 空không 有hữu 。 皆giai 有hữu 權quyền 實thật 二nhị 智trí 也dã 。 次thứ 地địa 持trì 論luận 有hữu 三tam 智trí 。 一nhất 清thanh 淨tịnh 智trí 。 斷đoạn 五ngũ 住trụ 惑hoặc 盡tận 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 智trí 也dã 。 二nhị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 則tắc 有hữu 智trí 也dã 。 三tam 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 無vô 功công 用dụng 智trí 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 復phục 功công 用dụng 。 故cố 名danh 無vô 礙ngại 。 初sơ 是thị 實thật 智trí 。 後hậu 二nhị 為vi 權quyền 智trí 。 次thứ 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 有hữu 三tam 智trí 。 一nhất 加gia 行hành 智trí 。 則tắc 進tiến 求cầu 上thượng 地địa 心tâm 。 二nhị 正chánh 體thể 智trí 。 證chứng 如như 之chi 智trí 。 謂vị 實thật 智trí 也dã 。 三tam 後hậu 得đắc 智trí 。 則tắc 寂tịch 而nhi 動động 。 謂vị 權quyền 智trí 也dã 。 此thử 三tam 智trí 則tắc 為vi 次thứ 第đệ 。 前tiền 有hữu 進tiến 求cầu 之chi 智trí 。 次thứ 正chánh 得đắc 實thật 觀quán 。 後hậu 從tùng 實thật 起khởi 用dụng 。

四Tứ 智Trí 攝nhiếp 入nhập 二nhị 智trí 者giả 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 云vân 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 無vô 相tướng 智trí 。 無vô 功công 用dụng 智trí 。 前tiền 二nhị 空không 有hữu 。 次thứ 一nhất 不bất 從tùng 師sư 得đắc 。 後hậu 一nhất 無vô 功công 用dụng 。 則tắc 法pháp 華hoa 經kinh 佛Phật 智trí 一Nhất 切Thiết 智Trí 自tự 然nhiên 智trí 無vô 師sư 智trí 也dã 。 前tiền 二nhị 別biệt 分phần/phân 空không 有hữu 。 後hậu 二nhị 通thông 空không 有hữu 也dã 。 次thứ 四Tứ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 此thử 有hữu 多đa 門môn 。 今kim 略lược 舉cử 一nhất 義nghĩa 。 知tri 世thế 諦đế 為vi 知tri 法pháp 。 知tri 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 為vi 知tri 義nghĩa 。 此thử 則tắc 二nhị 智trí 。 樂nhạo 說thuyết 及cập 辭từ 。 皆giai 世thế 諦đế 智trí 也dã 。 次thứ 明minh 四tứ 知tri 。 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 。 梵Phạm 行hạnh 已dĩ 立lập 。 所sở 作tác 已dĩ 辦biện 。 不bất 受thọ 後hậu 有hữu 。 釋thích 此thử 不bất 同đồng 。 婆bà 娑sa 云vân 。 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 者giả 。 斷đoạn 集tập 智trí 。 集tập 因nhân 能năng 生sanh 未vị 來lai 苦khổ 果quả 。 名danh 之chi 為vi 生sanh 。 無Vô 學Học 斷đoạn 竟cánh 。 名danh 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 。 梵Phạm 行hạnh 已dĩ 立lập 。 是thị 段đoạn 道đạo 智trí 。 梵Phạm 名danh 為vi 淨tịnh 。 無vô 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。 能năng 除trừ 恬điềm 染nhiễm 。 離ly 障chướng 清thanh 淨tịnh 。 名danh 為vi 梵Phạm 。 無Vô 學Học 聖thánh 人nhân 。 道Đạo 行hạnh 成thành 滿mãn 。 名danh 為vi 已dĩ 立lập 。 所sở 作tác 已dĩ 辦biện 。 是thị 證chứng 滅diệt 智trí 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 滅diệt 。 名danh 為vi 所sở 作tác 。 無Vô 學Học 證chứng 果Quả 功công 成thành 。 名danh 為vi 已dĩ 辦biện 。 不bất 受thọ 後hậu 有hữu 。 則tắc 斷đoạn 苦khổ 智trí 。 後hậu 世thế 在tại 報báo 。 名danh 以dĩ 後hậu 有hữu 。 無Vô 學Học 道đạo 。 於ư 此thử 後hậu 有hữu 。 不bất 復phục 更cánh 受thọ 。 名danh 不bất 受thọ 後hậu 有hữu 。 問vấn 。 經kinh 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 先tiên 明minh 苦khổ 集tập 。 後hậu 明minh 滅diệt 道đạo 。 今kim 何hà 故cố 前tiền 斷đoạn 集tập 修tu 道Đạo 。 後hậu 證chứng 滅diệt 斷đoạn 苦khổ 。 答đáp 。 四Tứ 諦Đế 示thị 欣hân 厭yếm 門môn 。 先tiên 苦khổ 集tập 。 後hậu 滅diệt 道đạo 。 於ư [丘*頁]# 厭yếm 門môn 。 逆nghịch 觀quán 次thứ 第đệ 。 故cố 先tiên 果quả 後hậu 因nhân 。 四Tứ 智Trí 是thị 順thuận 觀quán 門môn 。 故cố 先tiên 因nhân 後hậu 果quả 。 故cố 先tiên 集tập 道đạo 。 後hậu 明minh 滅diệt 苦khổ 。 又hựu 要yếu 除trừ 障chướng 。 然nhiên 後hậu 善thiện 成thành 。 故cố 先tiên 斷đoạn 集tập 後hậu 明minh 道đạo 。 後hậu 果quả 中trung 先tiên 滅diệt 現hiện 過quá 。 然nhiên 後hậu 不bất 受thọ 未vị 來lai 苦khổ 報báo 。 故cố 先tiên 滅diệt 後hậu 苦khổ 。 勝thắng 鬘man 涅Niết 槃Bàn 釋thích 四Tứ 智Trí 又hựu 異dị 。 今kim 不bất 述thuật 之chi 。 四Tứ 智Trí 皆giai 入nhập 大Đại 乘Thừa 權quyền 智trí 。 是thị 小Tiểu 乘Thừa 之chi 實thật 智trí 。

次thứ 五ngũ 智trí 攝nhiếp 入nhập 二nhị 智trí 者giả 。 一nhất 法pháp 住trụ 智trí 。 二nhị 泥Nê 洹Hoàn 智trí 。 三tam 無vô 淨tịnh 智trí 。 四tứ 願nguyện 智trí 。 五ngũ 邊biên 際tế 智trí 。 依y 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 。 法pháp 住trụ 智trí 者giả 。 知tri 苦khổ 集tập 相tương 生sanh 諸chư 法pháp 存tồn 立lập 。 名danh 法pháp 住trụ 智trí 。 知tri 道đạo 及cập 滅diệt 。 名danh 泥Nê 洹Hoàn 智trí 。 又hựu 云vân 。 知tri 苦khổ 集tập 道đạo 。 名danh 法pháp 住trụ 智trí 。 知tri 於ư 滅Diệt 諦Đế 。 名danh 泥Nê 洹Hoàn 智trí 。 令linh 物vật 不bất 起khởi 諍tranh 。 名danh 為vi 無vô 諍tranh 智trí 。 願nguyện 智trí 未vị 來lai 一nhất 切thiết 。 事sự 則tắc 便tiện 得đắc 知tri 。 名danh 為vi 願nguyện 智trí 。 邊biên 際tế 智trí 者giả 。 報báo 身thân 最tối 後hậu 名danh 邊biên 際tế 。 聖thánh 人nhân 縱túng/tung 得đắc 自tự 在tại 智trí 。 故cố 於ư 報báo 身thân 延diên 促xúc 自tự 在tại 。 名danh 邊biên 際tế 智trí 。 小Tiểu 乘Thừa 。 前tiền 二nhị 智trí 通thông 利lợi 能năng 羅La 漢Hán 皆giai 有hữu 。 後hậu 三tam 但đãn 利lợi 根căn 羅La 漢Hán 有hữu 之chi 。 又hựu 前tiền 二nhị 通thông 一nhất 切thiết 定định 皆giai 能năng 起khởi 。 後hậu 三tam 但đãn 第đệ 四tứ 禪thiền 起khởi 。 前tiền 二nhị 通thông 漏lậu 無vô 漏lậu 。 後hậu 三tam 但đãn 有hữu 漏lậu 。 前tiền 二nhị 三tam 界giới 身thân 得đắc 起khởi 。 後hậu 三tam 但đãn 欲dục 界giới 三tam 天thiên 下hạ 身thân 起khởi 。 前tiền 二nhị 以dĩ 三tam 界giới 法pháp 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 無vô 諍tranh 智trí 。 但đãn 以dĩ 欲dục 界giới 體thể 心tâm 為vi 境cảnh 。 大Đại 乘Thừa 五ngũ 智trí 。 一nhất 切thiết 處xứ 一nhất 切thiết 方phương 五ngũ 十thập 二nhị 位vị 皆giai 得đắc 起khởi 。 通thông 漏lậu 無vô 漏lậu 也dã 。 小Tiểu 乘Thừa 五ngũ 智trí 。 皆giai 為vi 大Đại 乘Thừa 權quyền 智trí 攝nhiếp 。 大Đại 乘Thừa 五ngũ 智trí 。 泥Nê 洹Hoàn 則tắc 實thật 相tướng 正Chánh 法Pháp 。 屬thuộc 實thật 智trí 。 餘dư 四tứ 屬thuộc 權quyền 智trí 也dã 。

十thập 一nhất 智trí 攝nhiếp 入nhập 二nhị 智trí 者giả 。 十thập 智trí 照chiếu 四Tứ 諦Đế 。 是thị 差sai 別biệt 智trí 。 屬thuộc 權quyền 智trí 攝nhiếp 。 如như 實thật 智trí 照chiếu 一nhất 實thật 諦đế 。 則tắc 是thị 實thật 相tướng 。 謂vị 無vô 差sai 別biệt 智trí 故cố 。 屬thuộc 實thật 智trí 也dã 。 又hựu 論luận 云vân 。 十thập 智trí 在tại 四tứ 眼nhãn 。 如như 實thật 智trí 為vi 佛Phật 眼nhãn 。 若nhược 爾nhĩ 四tứ 眼nhãn 中trung 具cụ 二nhị 智trí 。 佛Phật 眼nhãn 中trung 亦diệc 具cụ 二nhị 智trí 。 問vấn 。 菩Bồ 提Đề 與dữ 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 十thập 智trí 何hà 智trí 攝nhiếp 。 答đáp 云vân 。 并tinh 是thị 十thập 智trí 。 則tắc 是thị 有hữu 智trí 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 為vi 如như 實thật 智trí 。 謂vị 空không 智trí 也dã 。 三tam 十thập 四Tứ 智Trí 者giả 。 約ước 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 作tác 之chi 。 如như 老lão 死tử 苦khổ 老lão 死tử 集tập 老lão 死tử 滅diệt 老lão 死tử 滅diệt 道đạo 。 具cụ 四Tứ 諦Đế 觀quán 。 七thất 十thập 七thất 智trí 者giả 。 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 不bất 離ly 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 初sơ 是thị 正chánh 觀quán 智trí 。 次thứ 審thẩm 法pháp 智trí 。 又hựu 正chánh 觀quán 智trí 簡giản 無vô 因nhân 。 審thẩm 法pháp 智trí 簡giản 邪tà 因nhân 。 三tam 世thế 各các 二nhị 為vi 六lục 。 此thử 六lục 是thị 法pháp 住trụ 智trí 。 次thứ 一nhất 智trí 是thị 泥Nê 洹Hoàn 智trí 。 法pháp 住trụ 為vi 明minh 生sanh 死tử 因nhân 果quả 故cố 。 多đa 泥Nê 洹Hoàn 滅diệt 之chi 故cố 。 三tam 世thế 合hợp 一nhất 。 此thử 皆giai 小Tiểu 乘Thừa 之chi 義nghĩa 。 皆giai 屬thuộc 大Đại 乘Thừa 權quyền 智trí 攝nhiếp 之chi 。 若nhược 大Đại 乘Thừa 泥Nê 洹Hoàn 智trí 。 則tắc 是thị 實thật 知tri 如như 上thượng 也dã 。 如như 此thử 皆giai 是thị 。 無vô 分phân 別biệt 中trung 。 善thiện 巧xảo 分phân 別biệt 。 雖tuy 分phân 別biệt 。 不bất 動động 無vô 分phân 別biệt 。 不bất 同đồng 數số 論luận 有hữu 所sở 得đắc 報báo 。 此thử 是thị 名danh 教giáo 不bất 得đắc 不bất 知tri 。 問vấn 。 四tứ 十thập 四tứ 及cập 七thất 十thập 七thất 。 同đồng 從tùng 老lão 死tử 起khởi 。 有hữu 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 四tứ 十thập 四tứ 觀quán 果quả 由do 因nhân 。 其kỳ 觀quán 易dị 成thành 。 故cố 為vi 鈍độn 根căn 人nhân 。 觀quán 果quả 由do 因nhân 者giả 。 初sơ 觀quán 老lão 死tử 是thị 果quả 。 次thứ 明minh 老lão 死tử 集tập 者giả 。 觀quán 果quả 由do 因nhân 也dã 。 七thất 十thập 七thất 智trí 。 則tắc 觀quán 因nhân 生sanh 果quả 。 如như 云vân 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 生sanh 是thị 因nhân 。 為vi 老lão 死tử 之chi 緣duyên 。 不bất 離ly 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 亦diệc 爾nhĩ 。 觀quán 因nhân 生sanh 果quả 者giả 。 事sự 既ký 難nan 知tri 。 為vi 利lợi 根căn 人nhân 。 四tứ 十thập 四tứ 。 成thành 論luận 文văn 云vân 。 在tại 方phương 便tiện 中trung 。 七thất 十thập 七thất 。 文văn 不bất 判phán 位vị 。 眾chúng 師sư 云vân 。 在tại 四tứ 現hiện 忍nhẫn 中trung 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 不bất 從tùng 無vô 明minh 起khởi 耶da 。 答đáp 。 尋tầm 未vị 至chí 本bổn 。 此thử 觀quán 易dị 成thành 。 又hựu 四tứ 十thập 四tứ 。 但đãn 得đắc 從tùng 果quả 起khởi 。 以dĩ 具cụ 四Tứ 諦Đế 故cố 。 若nhược 從tùng 無vô 明minh 起khởi 。 無vô 因nhân 緣duyên 。 復phục 因nhân 云vân 何hà 得đắc 具cụ 四Tứ 諦Đế 耶da 。 七thất 十thập 七thất 。 應ưng 得đắc 從tùng 無vô 明minh 起khởi 。 但đãn 從tùng 老lão 死tử 起khởi 。 觀quán 易dị 成thành 故cố 。 不bất 從tùng 無vô 明minh 起khởi 也dã 。 問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 觀quán 十thập 二nhị 。 何hà 阿a 智trí 耶da 。 答đáp 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 方phương 妙diệu 用dụng 。 不bất 可khả 定định 判phán 。 釋thích 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 示thị 眾chúng 生sanh 故cố 。 從tùng 果quả 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ (# 宗tông 旨chỉ 中trung )#

Print Friendly, PDF & Email