淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận
Quyển 4
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 造Tạo

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ (# 宗tông 旨chỉ 上thượng )#

第đệ 二nhị 論luận 宗tông 旨chỉ

凡phàm 有hữu 二nhị 。 一nhất 總tổng 定định 宗tông 旨chỉ 。 二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 智trí 。

一nhất 總tổng 定định 宗tông 旨chỉ 者giả

論luận 曰viết 。 已dĩ 知tri 名danh 字tự 。 宜nghi 識thức 旨chỉ 歸quy 。 旨chỉ 歸quy 不bất 同đồng 。 凡phàm 有hữu 四tứ 說thuyết 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 此thử 經Kinh 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 即tức 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 為vi 宗tông 。 標tiêu 淨tịnh 名danh 。 敘tự 能năng 說thuyết 之chi 人nhân 。 題đề 不bất 思tư 議nghị 。 辨biện 經kinh 宗tông 致trí 。 故cố 肇triệu 公công 以dĩ 四tứ 句cú 明minh 不bất 思tư 議nghị 本bổn 。 四tứ 句cú 明minh 不bất 思tư 議nghị 迹tích 。 本bổn 跡tích 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 此thử 經Kinh 雖tuy 明minh 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 正chánh 以dĩ 因nhân 果quả 為vi 宗tông 。 如như 佛Phật 國quốc 初sơ 會hội 。 明minh 淨tịnh 土độ 因nhân 果quả 。 方phương 便tiện 品phẩm 至chí 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 明minh 法Pháp 身thân 因nhân 果quả 。 香hương 積tích 以dĩ 去khứ 竟cánh 經kinh 。 重trọng/trùng 明minh 淨tịnh 土độ 行hành 及cập 法Pháp 身thân 因nhân 果quả 。 宜nghi 以dĩ 因nhân 果quả 為vi 宗tông 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 此thử 經Kinh 以dĩ 二nhị 行hành 為vi 宗tông 。 一nhất 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 行hành 。 二nhị 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 行hành 。 初sơ 會hội 明minh 淨tịnh 土độ 行hành 。 次thứ 會hội 明minh 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 行hành 。 方phương 丈trượng 重trọng/trùng 會hội 雙song 明minh 二nhị 行hành 。 問vấn 疾tật 至chí 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 重trọng/trùng 明minh 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 行hành 。 香hương 積tích 重trọng/trùng 明minh 淨tịnh 土độ 行hành 。 菴am 薗viên 後hậu 會hội 。 且thả 雙song 明minh 二nhị 行hành 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 品phẩm 。 明minh 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 行hành 。 見kiến 阿a 閦súc 佛Phật 品phẩm 。 明minh 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 行hành 。 故cố 以dĩ 二nhị 行hành 為vi 宗tông 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 以dĩ 後hậu 。 更cánh 無vô 餘dư 事sự 。 但đãn 欲dục 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 故cố 一nhất 部bộ 始thỉ 終chung 。 明minh 此thử 二nhị 要yếu 行hành 。 為vi 此thử 經Kinh 宗tông 。 今kim 所sở 明minh 者giả 。 非phi 無vô 前tiền 義nghĩa 。 但đãn 師sư 資tư 所sở 習tập 。 正chánh 以dĩ 二nhị 智trí 。 為vi 宗tông 。 問vấn 。 以dĩ 何hà 文văn 義nghĩa 用dụng 二nhị 智trí 為vi 宗tông 。 答đáp 。 法pháp 供cúng 養dường 品phẩm 。 天thiên 主chủ 曰viết 。 以dĩ 我ngã 雖tuy 從tùng 佛Phật 及cập 文Văn 殊Thù 。 聞văn 百bách 千thiên 經Kinh 。 而nhi 未vị 曾tằng 聞văn 。 是thị 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 自tự 在tại 神thần 通thông 。 決quyết 定định 實thật 相tướng 經Kinh 典điển 。 夫phu 實thật 相tướng 是thị 入nhập 道đạo 本bổn 。 不bất 思tư 議nghị 神thần 通thông 為vi 化hóa 物vật 之chi 宗tông 。 法pháp 中trung 要yếu 極cực 。 莫mạc 過quá 斯tư 二nhị 。 現hiện 自tự 在tại 神thần 通thông 。 即tức 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 。 決quyết 定định 實thật 相tướng 。 即tức 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 雖tuy 實thật 相tướng 而nhi 神thần 通thông 。 雖tuy 神thần 通thông 而nhi 實thật 相tướng 。 動động 寂tịch 不bất 二nhị 。 而nhi 權quyền 實thật 宛uyển 然nhiên 。 一nhất 部bộ 之chi 經kinh 。 盛thịnh 談đàm 斯tư 法pháp 。 故cố 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 宗tông 。 又hựu 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 方phương 便tiện 以dĩ 為vi 父phụ 。 是thị 淨tịnh 名danh 父phụ 母mẫu 。 即tức 為vi 淨tịnh 名danh 經kinh 宗tông 。 又hựu 此thử 經Kinh 所sở 興hưng 。 正chánh 起khởi 於ư 疾tật 。 疾tật 是thị 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 由do 實thật 。 故cố 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 宗tông 。 又hựu 此thử 經Kinh 名danh 維Duy 摩Ma 詰Cật 經kinh 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 為vi 教giáo 主chủ 。 正chánh 以dĩ 二nhị 智trí 。 名danh 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 不bất 同đồng 凡phàm 夫phu 。 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 。 簡giản 非phi 小tiểu 道đạo 。 又hựu 方phương 便tiện 實thật 慧tuệ 。 名danh 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 。 名danh 摩ma 訶ha 薩tát 。 故cố 以dĩ 成thành 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 經kinh 宗tông 。 問vấn 。 二nhị 智trí 由do 二nhị 境cảnh 生sanh 。 何hà 故cố 不bất 境cảnh 智trí 合hợp 為vi 經kinh 宗tông 。 答đáp 。 爾nhĩ 炎diễm 雖tuy 是thị 智trí 母mẫu 。 而nhi 三tam 乘thừa 共cộng 觀quán 。 二nhị 智trí 獨độc 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 故cố 般Bát 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 佛Phật 。 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 般Bát 若Nhã 之chi 巧xảo 。 名danh 為vi 漚âu 和hòa 。 般Bát 若Nhã 尚thượng 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 漚âu 和hòa 即tức 聲Thanh 聞Văn 絕tuyệt 分phần/phân 。 故cố 以dĩ 智trí 為vi 宗tông 。 不bất 取thủ 境cảnh 也dã 。 問vấn 。 此thử 經Kinh 。 始thỉ 自tự 淨tịnh 土độ 終chung 訖ngật 法pháp 養dưỡng 。 其kỳ 文văn 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 何hà 故cố 不bất 用dụng 不bất 思tư 議nghị 為vi 宗tông 。 答đáp 。 一nhất 部bộ 之chi 教giáo 雖tuy 皆giai 是thị 難nan 思tư 。 別biệt 而nhi 言ngôn 。 正chánh 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 云vân 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 有hữu 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 住trụ 此thử 解giải 脫thoát 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 形hình 。 能năng 說thuyết 一nhất 切thiết 教giáo 。 而nhi 物vật 不bất 能năng 測trắc 。 故cố 通thông 名danh 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 則tắc 是thị 二nhị 智trí 。 故cố 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 宗tông 。 問vấn 。 解giải 脫thoát 云vân 何hà 即tức 是thị 二nhị 智trí 。 答đáp 。 二nhị 智trí 無vô 累lũy/lụy/luy 。 故cố 稱xưng 解giải 脫thoát 。 則tắc 此thử 解giải 脫thoát 。 心tâm 行hành 處xứ 斷đoạn 故cố 。 意ý 不bất 能năng 思tư 。 言ngôn 語ngữ 又hựu 滅diệt 故cố 。 則tắc 口khẩu 不bất 能năng 議nghị 。 故cố 知tri 二nhị 智trí 則tắc 解giải 脫thoát 也dã 。 問vấn 。 解giải 脫thoát 是thị 二nhị 智trí 。 既ký 以dĩ 二nhị 智trí 即tức 解giải 脫thoát 。 何hà 故cố 不bất 以dĩ 二nhị 智trí 解giải 脫thoát 為vi 體thể 。 答đáp 。 正chánh 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 解giải 脫thoát 體thể 。 不bất 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 二nhị 智trí 體thể 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 經Kinh 云vân 。 慧tuệ 有hữu 方phương 便tiện 解giải 。 方phương 便tiện 有hữu 慧tuệ 解giải 。 不bất 言ngôn 解giải 脫thoát 有hữu 方phương 便tiện 。 解giải 脫thoát 有hữu 於ư 慧tuệ 。 故cố 知tri 二nhị 智trí 為vi 解giải 脫thoát 。 體thể 不bất 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 二nhị 智trí 體thể 。 問vấn 。 若nhược 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 解giải 脫thoát 體thể 。 何hà 故cố 不bất 稱xưng 二nhị 。 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 而nhi 名danh 解giải 脫thoát 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 一nhất 切thiết 法Pháp 門môn 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 立lập 名danh 。 二nhị 者giả 辨biện 體thể 。 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 即tức 經kinh 之chi 名danh 。 而nhi 此thử 解giải 脫thoát 。 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 體thể 。 故cố 名danh 體thể 兩lưỡng 舉cử 。 義nghĩa 則tắc 多đa 含hàm 。 若nhược 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 為vi 名danh 。 復phục 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 為vi 體thể 。 則tắc 名danh 體thể 相tướng 監giám 。 義nghĩa 無vô 多đa 兼kiêm 。 問vấn 。 無vô 為vi 法Pháp 身thân 。 為vi 果quả 解giải 脫thoát 。 無vô 漏lậu 智trí 為vi 因nhân 解giải 脫thoát 。 若nhược 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 宗tông 。 則tắc 因nhân 果quả 皆giai 備bị 。 今kim 以dĩ 二nhị 智trí 為vi 體thể 。 但đãn 得đắc 因nhân 門môn 。 答đáp 。 無vô 為vi 法Pháp 身thân 。 無vô 漏lậu 智trí 。 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 名danh 雖tuy 有hữu 三tam 。 而nhi 體thể 無vô 二nhị 也dã 。 無vô 累lũy/lụy/luy 不bất 盡tận 。 稱xưng 為vi 解giải 脫thoát 。 無vô 境cảnh 不bất 照chiếu 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 真chân 極cực 可khả 軌quỹ 。 故cố 目mục 為vi 法pháp 。 即tức 以dĩ 法pháp 為vi 身thân 。 故cố 名danh 法Pháp 身thân 。 非phi 但đãn 義nghĩa 含hàm 因nhân 果quả 。 而nhi 亦diệc 體thể 備bị 三tam 德đức 。

二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 智trí 。 有hữu 十thập 一nhất 門môn 。 一nhất 翻phiên 名danh 門môn 。 二nhị 釋thích 名danh 門môn 。 三tam 境cảnh 智trí 門môn 。 四tứ 同đồng 異dị 門môn 。 五ngũ 長trường 短đoản 門môn 。 六lục 六lục 智trí 門môn 。 七thất 開khai 合hợp 門môn 。 八bát 斷đoạn 伏phục 門môn 。 九cửu 攝nhiếp 智trí 門môn 。 十thập 常thường 無vô 常thường 門môn 。 十thập 一nhất 得đắc 失thất 門môn 。

一nhất 翻phiên 名danh 門môn

昔tích 在tại 江giang 南nam 。 著trước 法pháp 華hoa 玄huyền 論luận 。 已dĩ 略lược 明minh 二nhị 智trí 。 但đãn 此thử 義nghĩa 既ký 為vi 眾chúng 聖thánh 觀quán 心tâm 法Pháp 身thân 父phụ 母mẫu 。 必tất 須tu 精tinh 究cứu 。 故cố 重trọng/trùng 論luận 之chi 。 此thử 義nghĩa 若nhược 通thông 。 則tắc 方Phương 等Đẳng 眾chúng 經kinh 。 不bất 待đãi 言ngôn 而nhi 自tự 顯hiển 。 具cụ 存tồn 梵Phạm 本bổn 。 應ưng 云vân 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 漚âu 和hòa 波Ba 羅La 蜜Mật 。 故cố 此thử 經Kinh 云vân 。 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 方phương 便tiện 以dĩ 為vi 父phụ 。 智trí 即tức 波Ba 若Nhã 。 度độ 謂vị 波Ba 羅La 蜜Mật 也dã 。 但đãn 翻phiên 波Ba 若Nhã 不bất 同đồng 。 或hoặc 云vân 智trí 慧tuệ 。 如như 叡duệ 法Pháp 師sư 云vân 。 秦tần 言ngôn 智trí 慧tuệ 。 或hoặc 翻phiên 為vi 遠viễn 離ly 。 出xuất 放phóng 光quang 經kinh 。 即tức 釋thích 道đạo 安an 用dụng 。 或hoặc 翻phiên 明minh 度độ 。 出xuất 六Lục 度Độ 集tập 經kinh 。 或hoặc 翻phiên 清thanh 淨tịnh 。 此thử 出xuất 大đại 品phẩm 。 叡duệ 法Pháp 師sư 用dụng 之chi 。 但đãn 般Bát 若Nhã 具cụ 含hàm 智trí 慧tuệ 明minh 淨tịnh 。 遠viễn 離ly 等đẳng 義nghĩa 。 譯dịch 經kinh 之chi 人nhân 。 唯duy 取thủ 其kỳ 一nhất 。 以dĩ 用dụng 翻phiên 之chi 。 般Bát 若Nhã 能năng 斷đoạn 眾chúng 惑hoặc 。 遠viễn 離ly 生sanh 死tử 。 名danh 相tướng 之chi 法pháp 。 故cố 云vân 遠viễn 離ly 。 明minh 了liễu 無vô 暗ám 。 故cố 稱xưng 為vi 明minh 。 體thể 絕tuyệt 穢uế 染nhiễm 。 名danh 為vi 清Thanh 淨Tịnh 。 達đạt 照chiếu 解giải 知tri 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 雖tuy 有hữu 諸chư 義nghĩa 。 多đa 用dụng 智trí 慧tuệ 。 智trí 慧tuệ 單đơn 複phức 。 又hựu 各các 不bất 同đồng 。 或hoặc 單đơn 名danh 為vi 智trí 。 如như 釋thích 論luận 及cập 此thử 經Kinh 。 稱xưng 為vi 智Trí 度Độ 。 或hoặc 但đãn 名danh 為vi 慧tuệ 。 如như 釋thích 論luận 云vân 。 波Ba 若Nhã 秦tần 言ngôn 慧tuệ 。 或hoặc 是thị 具cụ 翻phiên 智trí 慧tuệ 。 經kinh 論luận 多đa 爾nhĩ 。 今kim 詳tường 會hội 此thử 意ý 。 義nghĩa 各các 有hữu 由do 。 通thông 而nhi 言ngôn 之chi 。 即tức 智trí 為vi 慧tuệ 。 指chỉ 慧tuệ 為vi 智trí 。 廣quảng 略lược 不bất 同đồng 。 體thể 無vô 異dị 也dã 。

翻phiên 為vi 慧tuệ 者giả 。 凡phàm 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 欲dục 分phần/phân 十thập 度độ 不bất 同đồng 。 二nhị 開khai 空không 有hữu 義nghĩa 異dị 。 三Tam 明Minh 因nhân 果quả 差sai 別biệt 。 四tứ 就tựu 凡phàm 聖thánh 為vi 異dị 。 十thập 度độ 不bất 同đồng 者giả 。 第đệ 六lục 名danh 般Bát 若Nhã 。 此thử 翻phiên 為vi 慧tuệ 。 第đệ 十thập 云vân 闍xà 那na 。 此thử 名danh 為vi 智trí 。 問vấn 。 闍xà 那na 為vi 智trí 。 術thuật 闍xà 翻phiên 為vi 何hà 物vật 。 答đáp 。 此thử 云vân 明minh 。 猶do 是thị 智trí 見kiến 之chi 流lưu 耳nhĩ 。 空không 有hữu 義nghĩa 異dị 者giả 。 照chiếu 空không 名danh 慧tuệ 。 鑒giám 有hữu 為vi 智trí 。 故cố 此thử 經Kinh 云vân 。 入nhập 一nhất 相tướng 門môn 。 起khởi 於ư 慧tuệ 業nghiệp 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 念niệm 。 起khởi 於ư 智trí 業nghiệp 。 因nhân 果quả 差sai 別biệt 者giả 。 論luận 云vân 。 因nhân 名danh 波Ba 若Nhã 。 果quả 變biến 名danh 薩tát 波Ba 若Nhã 。 薩tát 波Ba 若Nhã 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 則tắc 知tri 波Ba 若Nhã 名danh 之chi 為vi 慧tuệ 。 慧tuệ 名danh 既ký 劣liệt 。 宜nghi 在tại 因nhân 中trung 。 智trí 則tắc 決quyết 了liễu 。 故cố 居cư 果quả 地địa 。 又hựu 佛Phật 照chiếu 空không 有hữu 皆giai 盡tận 。 加gia 以dĩ 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 未vị 究cứu 。 但đãn 名danh 慧tuệ 也dã 。 不bất 得đắc 云vân 因nhân 中trung 名danh 智trí 。 果quả 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 亦diệc 不bất 得đắc 云vân 因nhân 名danh 智trí 慧tuệ 。 果quả 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 但đãn 應ưng 言ngôn 因nhân 名danh 為vi 慧tuệ 果quả 名danh 為vi 智trí 。 則tắc 於ư 因nhân 果quả 。 優ưu 劣liệt 義nghĩa 彰chương 。 凡phàm 聖thánh 異dị 者giả 。 如như 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 般Bát 若Nhã 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 名danh 此thử 為vi 慧tuệ 。 慧tuệ 名danh 既ký 通thông 。 則tắc 凡phàm 聖thánh 並tịnh 有hữu 。 如như 十thập 大đại 地địa 中trung 定định 慧tuệ 之chi 數số 。 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 。 目mục 之chi 為vi 見kiến 。 謂vị 一nhất 切thiết 聖thánh 人nhân 。 明minh 見kiến 理lý 也dã 。 闍xà 那na 為vi 智trí 。 通thông 達đạt 決quyết 了liễu 也dã 。

次thứ 翻phiên 為vi 智trí 。 凡phàm 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 慧tuệ 名danh 既ký 劣liệt 。 智trí 則tắc 為vi 勝thắng 。 今kim 欲dục 稱xưng 難nạn/nan 波Ba 若Nhã 。 故cố 名danh 為vi 智trí 。 二nhị 者giả 欲dục 顯hiển 其kỳ 名danh 語ngữ 便tiện 。 云vân 智Trí 度Độ 。 若nhược 言ngôn 慧tuệ 度độ 。 言ngôn 不bất 便tiện 也dã 。 三tam 者giả 欲dục 明minh 智trí 即tức 是thị 慧tuệ 。 名danh 異dị 體thể 同đồng 。 故cố 隨tùy 舉cử 其kỳ 一nhất 。

次thứ 合hợp 稱xưng 智trí 慧tuệ 。 亦diệc 具cụ 三tam 義nghĩa 。 一nhất 明minh 波Ba 若Nhã 具cụ 鑒giám 有hữu 無vô 。 故cố 含hàm 智trí 慧tuệ 。 慧tuệ 則tắc 照chiếu 空không 。 智trí 便tiện 鑒giám 有hữu 。 二nhị 顯hiển 波Ba 若Nhã 通thông 果quả 及cập 因nhân 。 因nhân 中trung 般Bát 若Nhã 為vi 慧tuệ 。 果quả 地địa 波Ba 若Nhã 為vi 智trí 。 故cố 三tam 德đức 中trung 有hữu 般Bát 若Nhã 德đức 。 三tam 者giả 欲dục 明minh 六Lục 度Độ 義nghĩa 含hàm 於ư 十thập 。 經kinh 中trung 但đãn 明minh 六Lục 度Độ 。 不bất 明minh 十thập 者giả 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 之chi 名danh 既ký 含hàm 智trí 慧tuệ 。 第đệ 十thập 智Trí 度Độ 。 蘊uẩn 在tại 其kỳ 中trung 。 問vấn 。 既ký 具cụ 三tam 名danh 。 以dĩ 何hà 翻phiên 為vi 正chánh 。 答đáp 。 慧tuệ 為vi 正chánh 翻phiên 。 餘dư 皆giai 義nghĩa 立lập 。 所sở 以dĩ 知tri 然nhiên 。 從tùng 多đa 論luận 也dã 。 此thử 經Kinh 云vân 。 慧tuệ 與dữ 方phương 便tiện 。 釋thích 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 道đạo 方phương 便tiện 道đạo 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 般Bát 若Nhã 者giả 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 闍xà 那na 為vi 智trí 。 則tắc 配phối 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 智trí 非phi 波Ba 若Nhã 。 又hựu 第đệ 六lục 名danh 慧tuệ 。 第đệ 十thập 為vi 智trí 。 皆giai 有hữu 彼bỉ 此thử 二nhị 名danh 。 故cố 知tri 以dĩ 慧tuệ 為vi 正chánh 。 又hựu 論luận 云vân 。 波Ba 若Nhã 不bất 屬thuộc 佛Phật 。 亦diệc 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 菩Bồ 薩Tát 則tắc 道đạo 慧tuệ 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 佛Phật 具cụ 一nhất 切thiết 智trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 又hựu 云vân 。 波Ba 若Nhã 名danh 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 慧tuệ 。 如như 是thị 等đẳng 諸chư 文văn 非phi 一nhất 。 故cố 以dĩ 慧tuệ 為vi 正chánh 翻phiên 矣hĩ 。 問vấn 。 若nhược 以dĩ 慧tuệ 為vi 正chánh 翻phiên 。 何hà 故cố 經kinh 中trung 多đa 云vân 智trí 慧tuệ 。 答đáp 。 經kinh 中trung 多đa 說thuyết 六Lục 度Độ 。 故cố 多đa 云vân 智trí 慧tuệ 。 小tiểu 說thuyết 十thập 度độ 。 故cố 小tiểu 明minh 慧tuệ 也dã 。 又hựu 六Lục 度Độ 中trung 。 皆giai 有hữu 複phức 翻phiên 。 如như 布bố 施thí 等đẳng 。 不bất 單đơn 名danh 施thí 。 般Bát 若Nhã 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 複phức 是thị 慧tuệ 。 欲dục 對đối 上thượng 五ngũ 。 亦diệc 存tồn 複phức 名danh 。 故cố 言ngôn 智trí 慧tuệ 。

次thứ 翻phiên 無vô 翻phiên 義nghĩa 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 般Bát 若Nhã 名danh 含hàm 五ngũ 義nghĩa 。 不bất 可khả 正chánh 翻phiên 。 宜nghi 以dĩ 慧tuệ 當đương 其kỳ 名danh 。 如như 釋thích 論luận 七thất 十thập 一nhất 卷quyển 云vân 。 般Bát 若Nhã 定định 實thật 相tướng 。 甚thậm 深thâm 極cực 重trọng 。 智trí 慧tuệ 輕khinh 薄bạc 。 故cố 不bất 能năng 稱xưng 於ư 般Bát 若Nhã 。 此thử 格cách 提đề 用dụng 之chi 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 釋thích 論luận 乃nãi 明minh 不bất 可khả 稱xưng 義nghĩa 。 非phi 不bất 可khả 翻phiên 也dã 。 問vấn 。 稱xưng 與dữ 翻phiên 何hà 異dị 。 答đáp 。 稱xưng 則tắc 天Thiên 竺Trúc 已dĩ 明minh 。 翻phiên 則tắc 成thành 於ư 振chấn 旦đán 。 反phản 彼bỉ 為vi 此thử 。 前tiền 後hậu 不bất 同đồng 。 義nghĩa 門môn 各các 異dị 。 又hựu 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 定định 實thật 相tướng 。 故cố 不bất 可khả 稱xưng 。 不bất 言ngôn 多đa 含hàm 故cố 。 不bất 可khả 稱xưng 故cố 。 此thử 釋thích 為vi 謬mậu 矣hĩ 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 。 般Bát 若Nhã 不bất 可khả 稱xưng 者giả 。 此thử 明minh 觀quán 照chiếu 智trí 慧tuệ 。 不bất 能năng 稱xưng 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 性tánh 相tướng 常thường 住trụ 。 觀quán 照chiếu 智trí 慧tuệ 。 會hội 境cảnh 始thỉ 生sanh 。 故cố 實thật 相tướng 為vi 深thâm 重trọng 。 觀quán 照chiếu 智trí 為vi 輕khinh 薄bạc 。 北bắc 人nhân 釋thích 也dã 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 經kinh 以dĩ 五ngũ 歎thán 。 歎thán 於ư 般Bát 若Nhã 。 不bất 歎thán 實thật 相tướng 。 云vân 何hà 言ngôn 實thật 相tướng 深thâm 重trọng 耶da 。 又hựu 言ngôn 。 般Bát 若Nhã 定định 實thật 相tướng 。 則tắc 實thật 相tướng 為vi 所sở 定định 。 般Bát 若Nhã 為vi 能năng 定định 。 若nhược 言ngôn 實thật 相tướng 為vi 深thâm 重trọng 者giả 。 可khả 以dĩ 實thật 相tướng 還hoàn 定định 實thật 相tướng 耶da 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 。 智trí 慧tuệ 輕khinh 薄bạc 。 不bất 能năng 稱xưng 般Bát 若Nhã 者giả 。 此thử 是thị 世thế 間gian 智trí 慧tuệ 。 離ly 生sanh 智trí 慧tuệ 。 二Nhị 乘Thừa 智trí 慧tuệ 。 不bất 能năng 稱xưng 量lượng 菩Bồ 薩Tát 大đại 智trí 慧tuệ 耳nhĩ 。 何hà 者giả 。 大đại 智trí 慧tuệ 照chiếu 實thật 相tướng 理lý 。 導đạo 成thành 眾chúng 行hành 。 餘dư 淺thiển 智trí 慧tuệ 。 豈khởi 能năng 稱xưng 那na 。 此thử 南nam 方phương 人nhân 釋thích 也dã 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 唯duy 云vân 智trí 慧tuệ 不bất 能năng 稱xưng 於ư 般Bát 若Nhã 。 則tắc 不bất 言ngôn 淺thiển 慧tuệ 。 不bất 稱xưng 深thâm 慧tuệ 。 又hựu 淺thiển 深thâm 俱câu 名danh 為vi 慧tuệ 。 則tắc 俱câu 是thị 輕khinh 薄bạc 。 並tịnh 不bất 能năng 稱xưng 般Bát 若Nhã 也dã 。 今kim 依y 論luận 釋thích 之chi 。 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 定định 實thật 相tướng 。 故cố 深thâm 重trọng 。 智trí 慧tuệ 不bất 能năng 稱xưng 也dã 。 所sở 言ngôn 定định 者giả 。 定định 是thị 契khế 會hội 之chi 名danh 。 夫phu 萬vạn 化hóa 非phi 無vô 宗tông 。 而nhi 宗tông 之chi 者giả 無vô 相tướng 虛hư 宗tông 。 非phi 無vô 契khế 。 而nhi 契khế 之chi 者giả 無vô 心tâm 。 故cố 聖thánh 人nhân 以dĩ 無vô 心tâm 之chi 妙diệu 慧tuệ 。 契khế 彼bỉ 無vô 相tướng 之chi 虛hư 宗tông 。 則tắc 內nội 外ngoại 並tịnh 冥minh 。 緣duyên 智trí 俱câu 寂tịch 。 智trí 慧tuệ 是thị 知tri 照chiếu 之chi 名danh 。 豈khởi 能năng 稱xưng 絕tuyệt 觀quán 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 云vân 何hà 能năng 契khế 會hội 實thật 相tướng 。 答đáp 。 由do 實thật 相tướng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 故cố 般Bát 若Nhã 能năng 契khế 會hội 實thật 相tướng 也dã 。 問vấn 。 依y 此thử 釋thích 者giả 。 猶do 是thị 淺thiển 智trí 。 不bất 能năng 稱xưng 於ư 深thâm 智trí 。 答đáp 。 深thâm 則tắc 愚ngu 智trí 皆giai 絕tuyệt 。 淺thiển 則tắc 猶do 有hữu 知tri 照chiếu 。 故cố 非phi 淺thiển 智trí 不bất 稱xưng 深thâm 智trí 也dã 。 問vấn 。 定định 實thật 相tướng 既ký 是thị 契khế 會hội 之chi 名danh 。 與dữ 舊cựu 辨biện 冥minh 會hội 。 義nghĩa 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 語ngữ 同đồng 而nhi 意ý 異dị 。 但đãn 釋thích 冥minh 會hội 。 自tự 有hữu 二nhị 師sư 。 一nhất 云vân 即tức 會hội 是thị 冥minh 。 以dĩ 符phù 合hợp 故cố 冥minh 。 冥minh 契khế 不bất 乖quai 故cố 會hội 。 無vô 優ưu 劣liệt 也dã 。 此thử 莊trang 嚴nghiêm 龍long 光quang 之chi 義nghĩa 。 二nhị 云vân 會hội 是thị 符phù 合hợp 之chi 名danh 。 冥minh 是thị 混hỗn 一nhất 之chi 義nghĩa 。 則tắc 冥minh 勝thắng 而nhi 會hội 劣liệt 也dã 。 何hà 者giả 。 因nhân 中trung 有hữu 四tứ 義nghĩa 故cố 未vị 冥minh 。 一nhất 或hoặc 未vị 盡tận 。 二nhị 體thể 有hữu 生sanh 滅diệt 。 三tam 智trí 未vị 周chu 圓viên 。 四tứ 體thể 依y 方phương 所sở 。 故cố 但đãn 稱xưng 會hội 。 佛Phật 果Quả 離ly 此thử 四tứ 義nghĩa 。 故cố 所sở 以dĩ 談đàm 冥minh 。 冥minh 與dữ 無vô 生sanh 為vi 一nhất 。 則tắc 境cảnh 智trí 不bất 分phân 。 無vô 應ưng 照chiếu 異dị 。 而nhi 無vô 生sanh 不bất 乖quai 俗tục 。 冥minh 亦diệc 不bất 妨phương 會hội 。 佛Phật 果Quả 舉cử 體thể 冥minh 。 舉cử 體thể 會hội 。 會hội 故cố 應ưng 照chiếu 滿mãn 十thập 方phương 。 冥minh 故cố 一nhất 切thiết 皆giai 絕tuyệt 。 今kim 總tổng 問vấn 之chi 。 冥minh 既ký 與dữ 境cảnh 混hỗn 一nhất 者giả 。 智trí 為vi 成thành 境cảnh 。 為vi 不bất 作tác 境cảnh 耶da 。 若nhược 不bất 作tác 境cảnh 。 云vân 何hà 言ngôn 一nhất 。 若nhược 智trí 作tác 境cảnh 者giả 。 境cảnh 既ký 無vô 知tri 。 智trí 亦diệc 無vô 知tri 。 智trí 既ký 有hữu 知tri 。 則tắc 境cảnh 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 以dĩ 其kỳ 一nhất 故cố 也dã 。 若nhược 言ngôn 與dữ 法pháp 性tánh 同đồng 絕tuyệt 。 故cố 言ngôn 冥minh 會hội 。 猶do 與dữ 法pháp 性tánh 異dị 者giả 。 即tức 於ư 會hội 冥minh 之chi 日nhật 。 猶do 見kiến 境cảnh 智trí 為vi 二nhị 。 何hà 得đắc 經Kinh 云vân 菩Bồ 薩Tát 。 般Bát 若Nhã 相tương 應ứng 。 不bất 見kiến 應ưng 與dữ 不bất 應ưng 。 合hợp 與dữ 不bất 合hợp 耶da 。 又hựu 具cụ 四tứ 義nghĩa 故cố 。 方phương 成thành 冥minh 者giả 。 般Bát 若Nhã 教giáo 。 佛Phật 智trí 猶do 有hữu 生sanh 滅diệt 。 則tắc 不bất 得đắc 稱xưng 冥minh 。 照chiếu 無vô 等đẳng 法pháp 性tánh 義nghĩa 。 故cố 無vô 冥minh 實thật 相tướng 之chi 義nghĩa 也dã 。 問vấn 。 云vân 何hà 名danh 甚thậm 深thâm 極cực 重trọng 。 答đáp 。 夫phu 論luận 可khả 稱xưng 。 則tắc 不bất 名danh 極cực 重trọng 。 良lương 由do 極cực 重trọng 。 故cố 不bất 可khả 稱xưng 。 論luận 主chủ 欲dục 釋thích 經kinh 不bất 可khả 稱xưng 義nghĩa 。 故cố 云vân 深thâm 也dã 。 問vấn 。 但đãn 應ưng 言ngôn 重trọng/trùng 。 何hà 故cố 復phục 云vân 甚thậm 深thâm 。 答đáp 。 為vi 欲dục 簡giản 擇trạch 重trọng/trùng 義nghĩa 。 非phi 如như 重trọng/trùng 物vật 重trọng/trùng 。 乃nãi 是thị 甚thậm 深thâm 。 故cố 云vân 重trọng/trùng 耳nhĩ 。 問vấn 。 但đãn 言ngôn 深thâm 重trọng 。 何hà 故cố 復phục 云vân 極cực 耶da 。 答đáp 。 三tam 乘thừa 同đồng 觀quán 。 並tịnh 契khế 實thật 相tướng 。 但đãn 二Nhị 乘Thừa 猶do 如như 兔thố 馬mã 。 未vị 盡tận 其kỳ 原nguyên 。 故cố 不bất 得đắc 般Bát 若Nhã 之chi 名danh 。 不bất 名danh 甚thậm 深thâm 極cực 重trọng 。 今kim 欲dục 簡giản 二Nhị 乘Thừa 。 明minh 菩Bồ 薩Tát 照chiếu 盡tận 其kỳ 原nguyên 。 得đắc 名danh 般Bát 若Nhã 。 故cố 云vân 甚thậm 深thâm 極cực 重trọng 也dã 。 問vấn 。 智trí 慧tuệ 何hà 故cố 云vân 輕khinh 薄bạc 耶da 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 體thể 絕tuyệt 緣duyên 觀quán 。 智trí 慧tuệ 名danh 定định 於ư 觀quán 。 般Bát 若Nhã 體thể 絕tuyệt 愚ngu 智trí 。 智trí 慧tuệ 名danh 主chủ 知tri 照chiếu 。 般Bát 若Nhã 體thể 絕tuyệt 名danh 字tự 。 智trí 慧tuệ 則tắc 猶do 涉thiệp 名danh 言ngôn 。 故cố 對đối 般Bát 若Nhã 之chi 重trọng/trùng 。 明minh 智trí 慧tuệ 之chi 輕khinh 。 對đối 般Bát 若Nhã 之chi 深thâm 。 辨biện 智trí 慧tuệ 之chi 淺thiển 。 淺thiển 猶do 薄bạc 也dã 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 體thể 絕tuyệt 愚ngu 智trí 。 何hà 故cố 立lập 智trí 慧tuệ 名danh 耶da 。 答đáp 。 不bất 知tri 何hà 以dĩ 目mục 之chi 。 強cường/cưỡng 名danh 智trí 慧tuệ 。 雖tuy 立lập 智trí 慧tuệ 之chi 名danh 。 實thật 不bất 稱xưng 般Bát 若Nhã 之chi 體thể 。 問vấn 。 但đãn 應ưng 言ngôn 般Bát 若Nhã 體thể 深thâm 重trọng 。 般Bát 若Nhã 名danh 輕khinh 薄bạc 。 智trí 慧tuệ 體thể 深thâm 重trọng 。 智trí 慧tuệ 名danh 輕khinh 薄bạc 。 云vân 何hà 乃nãi 言ngôn 波Ba 若Nhã 深thâm 重trọng 智trí 慧tuệ 輕khinh 薄bạc 。 答đáp 。 今kim 依y 梵Phạm 本bổn 。 則tắc 云vân 般Bát 若Nhã 體thể 深thâm 重trọng 。 般Bát 若Nhã 名danh 輕khinh 薄bạc 。 但đãn 用dụng 此thử 音âm 。 則tắc 應ưng 云vân 智trí 慧tuệ 體thể 深thâm 重trọng 智trí 慧tuệ 名danh 輕khinh 薄bạc 。 恐khủng 此thử 義nghĩa 難nạn/nan 顯hiển 。 故cố 譯dịch 經kinh 之chi 人nhân 。 借tá 此thử 方phương 智trí 慧tuệ 。 不bất 能năng 稱xưng 梵Phạm 文văn 般Bát 若Nhã 也dã 。 問vấn 。 不bất 可khả 稱xưng 與dữ 不bất 可khả 量lượng 何hà 異dị 。 答đáp 。 經kinh 有hữu 五ngũ 歎thán 。 謂vị 大đại 事sự 故cố 起khởi 。 不bất 可khả 稱xưng 事sự 起khởi 。 不bất 可khả 量lượng 事sự 起khởi 。 無vô 等đẳng 等đẳng 事sự 起khởi 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 事sự 起khởi 。 既ký 別biệt 有hữu 無vô 量lượng 事sự 起khởi 。 則tắc 稱xưng 非phi 量lượng 也dã 。 不bất 可khả 量lượng 則tắc 取thủ 。 無vô 有hữu 邊biên 際tế 。 不bất 可khả 稱xưng 明minh 甚thậm 深thâm 至chí 重trọng/trùng 。 例lệ 如như 法Pháp 稱xưng 品phẩm 明minh 舍xá 利lợi 不bất 能năng 稱xưng 般Bát 若Nhã 經Kinh 卷quyển 。 今kim 智trí 慧tuệ 名danh 義nghĩa 不bất 能năng 稱xưng 絕tuyệt 觀quán 般Bát 若Nhã 也dã 。 問vấn 。 論luận 云vân 。 智trí 慧tuệ 小tiểu 。 般Bát 若Nhã 多đa 。 故cố 不bất 能năng 稱xưng 。 云vân 何hà 為vi 多đa 小tiểu 耶da 。 答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 實thật 相tướng 則tắc 無vô 法pháp 不bất 自tự 在tại 故cố 多đa 。 智trí 慧tuệ 局cục 之chi 於ư 心tâm 故cố 小tiểu 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 前tiền 就tựu 定định 實thật 相tướng 故cố 。 明minh 不bất 可khả 稱xưng 。 今kim 約ước 多đa 含hàm 義nghĩa 。 明minh 不bất 可khả 稱xưng 。 般Bát 若Nhã 體thể 非phi 愚ngu 智trí 。 能năng 愚ngu 能năng 智trí 。 智trí 慧tuệ 唯duy 主chủ 於ư 智trí 。 故cố 般Bát 若Nhã 多đa 。 智trí 慧tuệ 小tiểu 。 又hựu 般Bát 若Nhã 定định 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 既ký 遍biến 。 般Bát 若Nhã 亦diệc 多đa 。 智trí 慧tuệ 不bất 爾nhĩ 。 故cố 云vân 小tiểu 也dã 。 問vấn 。 已dĩ 知tri 般Bát 若Nhã 翻phiên 不bất 翻phiên 義nghĩa 。 方phương 便tiện 復phục 云vân 何hà 。 答đáp 。 常thường 啼đề 云vân 漚âu 和hòa 俱câu 舍xá 羅la 大đại 師sư 方phương 便tiện 力lực 。 漚âu 和hòa 為vi 方phương 便tiện 。 俱câu 舍xá 羅la 名danh 為vi 勝thắng 智trí 。 般Bát 若Nhã 之chi 巧xảo 。 名danh 為vi 漚âu 和hòa 。 其kỳ 用dụng 既ký 勝thắng 。 名danh 勝thắng 智trí 也dã 。 淨tịnh 名danh 以dĩ 方phương 便tiện 為vi 父phụ 。 取thủ 其kỳ 生sanh 成thành 之chi 能năng 。 大đại 品phẩm 以dĩ 漚âu 和hòa 為vi 師sư 。 明minh 有hữu 訓huấn 誨hối 之chi 德đức 。 善thiện 巧xảo 化hóa 物vật 。 不bất 證chứng 二Nhị 乘Thừa 。 皆giai 大đại 師sư 之chi 力lực 也dã 。

二nhị 釋thích 名danh 門môn

復phục 有hữu 三tam 門môn 。 一nhất 釋thích 權quyền 實thật 。 二nhị 解giải 大đại 義nghĩa 。 三tam 正chánh 二nhị 道đạo 。

一nhất 釋thích 權quyền 實thật

通thông 而nhi 言ngôn 之chi 。 二nhị 智trí 皆giai 如như 實thật 而nhi 照chiếu 。 並tịnh 名danh 為vi 實thật 。 皆giai 有hữu 善thiện 巧xảo 。 悉tất 稱xưng 方phương 便tiện 。 就tựu 別biệt 言ngôn 之chi 。 則tắc 般Bát 若Nhã 名danh 實thật 。 漚âu 和hòa 稱xưng 方phương 便tiện 者giả 。 略lược 有hữu 八bát 義nghĩa 。 一nhất 者giả 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 境cảnh 。 從tùng 所sở 照chiếu 為vi 名danh 。 故cố 稱xưng 實thật 。 二nhị 者giả 般Bát 若Nhã 從tùng 實thật 相tướng 生sanh 。 從tùng 能năng 生sanh 受thọ 名danh 。 故cố 稱xưng 為vi 實thật 。 三tam 者giả 如như 實thật 而nhi 照chiếu 。 故cố 當đương 體thể 名danh 實thật 。 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 實thật 法pháp 不bất 顛điên 倒đảo 。 體thể 離ly 虛hư 妄vọng 。 非phi 顛điên 倒đảo 慧tuệ 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 四tứ 者giả 對đối 凡phàm 夫phu 顛điên 倒đảo 。 不bất 實thật 之chi 慧tuệ 。 故cố 難nạn/nan 波Ba 若Nhã 為vi 實thật 。 五ngũ 者giả 對đối 二Nhị 乘Thừa 未vị 實thật 謂vị 實thật 。 故cố 明minh 波Ba 若Nhã 為vi 實thật 。 六lục 者giả 對đối 方phương 便tiện 之chi 用dụng 。 以dĩ 波Ba 若Nhã 為vi 體thể 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 七thất 者giả 對đối 虛hư 故cố 明minh 實thật 。 未vị 是thị 好hảo/hiếu 實thật 。 非phi 虛hư 非phi 實thật 。 乃nãi 名danh 妙diệu 實thật 。 八bát 者giả 虛hư 義nghĩa 為vi 二nhị 。 非phi 虛hư 實thật 為vi 不bất 二nhị 。 二nhị 與dữ 不bất 二nhị 。 皆giai 名danh 不bất 實thật 。 非phi 二nhị 不bất 二nhị 。 乃nãi 名danh 為vi 實thật 。 是thị 故cố 。 論luận 云vân 。 念niệm 相tương/tướng 觀quán 已dĩ 除trừ 言ngôn 語ngữ 法pháp 亦diệc 滅diệt 也dã 。 方phương 便tiện 者giả 。 是thị 善thiện 巧xảo 之chi 名danh 。 此thử 義nghĩa 多đa 門môn 。 今kim 略lược 論luận 十thập 對đối 。 一nhất 者giả 直trực 照chiếu 空không 有hữu 。 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 行hành 空không 不bất 證chứng 。 涉thiệp 有hữu 無vô 著trước 。 故cố 名danh 方phương 便tiện 。 此thử 之chi 照chiếu 巧xảo 。 更cánh 無vô 二nhị 體thể 。 以dĩ 巧xảo 而nhi 照chiếu 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 以dĩ 照chiếu 而nhi 巧xảo 。 故cố 名danh 方phương 便tiện 。 問vấn 。 能năng 照chiếu 之chi 智trí 。 共cộng 名danh 實thật 智trí 。 所sở 照chiếu 之chi 境cảnh 。 同đồng 稱xưng 實thật 境cảnh 。 實thật 智trí 之chi 中trung 。 有hữu 空không 智trí 有hữu 智trí 。 實thật 境cảnh 之chi 中trung 。 有hữu 真chân 境cảnh 俗tục 境cảnh 。 此thử 為vi 例lệ 也dã 。 問vấn 。 既ký 有hữu 真chân 俗tục 。 云vân 何hà 皆giai 名danh 實thật 境cảnh 。 答đáp 。 是thị 如như 實thật 智trí 境cảnh 。 故cố 名danh 實thật 境cảnh 。 從tùng 智trí 受thọ 名danh 。 又hựu 實thật 是thị 真chân 俗tục 。 非phi 妄vọng 稱xưng 之chi 。 當đương 體thể 名danh 實thật 。 二nhị 者giả 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 涉thiệp 有hữu 為vi 方phương 便tiện 。 如như 釋thích 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 將tương 入nhập 畢tất 竟cánh 空không 。 方phương 便tiện 將tương 出xuất 畢tất 竟cánh 空không 。 是thị 實thật 相tướng 名danh 為vi 實thật 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 空không 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 雖tuy 復phục 照chiếu 空không 。 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 。 此thử 用dụng 既ký 巧xảo 。 名danh 為vi 方phương 便tiện 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 雖tuy 復phục 照chiếu 有hữu 。 即tức 能năng 鑒giám 空không 。 此thử 用dụng 亦diệc 巧xảo 。 應ưng 是thị 方phương 便tiện 。 答đáp 。 此thử 照chiếu 雖tuy 巧xảo 。 但đãn 實thật 智trí 為vi 體thể 。 故cố 隱ẩn 其kỳ 巧xảo 名danh 。 與dữ 其kỳ 實thật 稱xưng 也dã 。 三tam 者giả 以dĩ 內nội 靜tĩnh 鑒giám 為vi 實thật 。 外ngoại 變biến 動động 為vi 權quyền 。 問vấn 。 此thử 義nghĩa 與dữ 前tiền 何hà 異dị 。 答đáp 。 此thử 明minh 若nhược 照chiếu 若nhược 巧xảo 靜tĩnh 鑒giám 之chi 義nghĩa 。 皆giai 名danh 為vi 實thật 。 以dĩ 外ngoại 變biến 動động 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。 四tứ 者giả 般Bát 若Nhã 為vi 實thật 。 五ngũ 度độ 為vi 方phương 便tiện 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 般Bát 若Nhã 為vi 空không 解giải 。 空không 解giải 故cố 名danh 實thật 。 五ngũ 度độ 為vi 有hữu 行hành 。 有hữu 行hành 故cố 名danh 權quyền 。 問vấn 。 此thử 與dữ 上thượng 照chiếu 空không 為vi 實thật 涉thiệp 有hữu 為vi 權quyền 何hà 異dị 。 答đáp 。 前tiền 明minh 照chiếu 空không 照chiếu 有hữu 皆giai 是thị 智trí 慧tuệ 。 故cố 以dĩ 二nhị 解giải 分phần/phân 權quyền 實thật 。 今kim 約ước 解giải 行hành 以dĩ 開khai 二nhị 門môn 。 空không 解giải 為vi 實thật 。 有hữu 行hành 為vi 權quyền 。 與dữ 上thượng 異dị 也dã 。 問vấn 。 有hữu 行hành 何hà 故cố 為vi 權quyền 。 答đáp 。 雖tuy 復phục 照chiếu 空không 。 即tức 能năng 起khởi 行hành 。 此thử 義nghĩa 既ký 巧xảo 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。 五ngũ 者giả 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 知tri 空không 亦diệc 空không 。 即tức 能năng 不bất 證chứng 空không 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 知tri 。 空không 亦diệc 復phục 空không 。 以dĩ 空không 為vi 妙diệu 極cực 。 故cố 名danh 但đãn 空không 。 所sở 以dĩ 證chứng 空không 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 空không 亦diệc 空không 。 名danh 不bất 可khả 得đắc 空không 。 故cố 不bất 證chứng 空không 。 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。 此thử 明minh 重trọng/trùng 空không 義nghĩa 。 明minh 空không 義nghĩa 為vi 實thật 。 實thật 義nghĩa 即tức 劣liệt 。 知tri 空không 亦diệc 空không 。 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 。 此thử 用dụng 既ký 勝thắng 。 故cố 名danh 為vi 權quyền 。 就tựu 此thử 二nhị 慧tuệ 。 更cánh 無vô 異dị 體thể 。 初sơ 觀quán 心tâm 未vị 妙diệu 。 故cố 但đãn 能năng 照chiếu 空không 。 既ký 轉chuyển 精tinh 巧xảo 。 即tức 知tri 空không 亦diệc 空không 。 既ký 知tri 空không 亦diệc 空không 。 而nhi 不bất 壞hoại 假giả 名danh 。 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 。 始thỉ 終chung 論luận 之chi 。 猶do 是thị 一nhất 慧tuệ 。 約ước 巧xảo 未vị 巧xảo 。 故cố 分phần/phân 權quyền 實thật 。 六lục 者giả 知tri 身thân 。 苦khổ 空không 無vô 常thường 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 而nhi 不bất 取thủ 滅diệt 。 名danh 為vi 方phương 便tiện 。 以dĩ 生sanh 死tử 身thân 實thật 是thị 苦khổ 空không 無vô 常thường 。 遇ngộ 患hoạn 之chi 法pháp 。 如như 實thật 照chiếu 其kỳ 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 二Nhị 乘Thừa 知tri 此thử 即tức 滅diệt 之chi 。 故cố 無vô 方phương 便tiện 。 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 知tri 。 而nhi 安an 身thân 所sở 疾tật 。 自tự 行hành 化hóa 人nhân 。 故cố 方phương 便tiện 。 七thất 者giả 直trực 知tri 身thân 病bệnh 。 非phi 故cố 非phi 新tân 。 故cố 為vi 實thật 。 而nhi 不bất 厭yếm 離ly 。 稱xưng 為vi 方phương 便tiện 。 此thử 但đãn 就tựu 有hữu 行hành 分phần/phân 權quyền 實thật 。 八bát 者giả 淨tịnh 名danh 託thác 迹tích 毘tỳ 耶da 。 不bất 疾tật 之chi 身thân 為vi 實thật 。 現hiện 病bệnh 之chi 跡tích 為vi 權quyền 。 此thử 據cứ 虛hư 實thật 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 明minh 權quyền 實thật 也dã 。 九cửu 者giả 以dĩ 上thượng 照chiếu 空không 有hữu 二nhị 。 為vi 方phương 便tiện 。 照chiếu 非phi 空không 有hữu 不bất 二nhị 為vi 實thật 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 即tức 一nhất 實thật 諦đế 。 照chiếu 一nhất 實thật 諦đế 。 故cố 名danh 為vi 實thật 。 雖tuy 非phi 空không 有hữu 。 而nhi 空không 有hữu 宛uyển 然nhiên 。 不bất 動động 不bất 二nhị 。 善thiện 巧xảo 能năng 二nhị 。 故cố 名danh 方phương 便tiện 。 十thập 者giả 空không 有hữu 為vi 二nhị 。 非phi 空không 有hữu 為vi 不bất 二nhị 。 照chiếu 二nhị 與dữ 不bất 二nhị 。 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 照chiếu 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 。 淨tịnh 名danh 杜đỗ 言ngôn 。 釋Thích 迦Ca 掩yểm 室thất 。 乃nãi 名danh 為vi 實thật 。 權quyền 實thật 多đa 門môn 。 略lược 開khai 十thập 對đối 。 此thử 之chi 十thập 對đối 。 即tức 一nhất 塗đồ 次thứ 第đệ 。 並tịnh 有hữu 經kinh 論luận 。 可khả 隨tùy 文văn 用dụng 之chi 。

二nhị 解giải 大đại 義nghĩa

問vấn 。 何hà 故cố 般Bát 若Nhã 名danh 摩ma 訶ha 。 漚âu 和hòa 不bất 名danh 摩ma 訶ha 。 答đáp 。 通thông 皆giai 得đắc 稱xưng 大đại 。 如như 上thượng 云vân 漚âu 和hòa 拘câu 舍xá 羅la 。 大đại 師sư 方phương 便tiện 力lực 也dã 。 別biệt 而nhi 言ngôn 之chi 。 般Bát 若Nhã 稱xưng 大đại 。 略lược 明minh 十thập 義nghĩa 。 一nhất 者giả 實thật 相tướng 曠khoáng 而nhi 無vô 邊biên 。 深thâm 而nhi 無vô 底để 。 彼bỉ 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 。 出xuất 法pháp 性tánh 外ngoại 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 於ư 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 大đại 慧tuệ 。 漚âu 和hòa 雖tuy 巧xảo 。 不bất 照chiếu 實thật 相tướng 。 故cố 不bất 名danh 大đại 。 問vấn 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 照chiếu 實thật 相tướng 。 何hà 不bất 名danh 大đại 。 答đáp 。 二Nhị 乘Thừa 未vị 盡tận 其kỳ 邊biên 。 菩Bồ 薩Tát 照chiếu 究cứu 原nguyên 底để 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 二nhị 者giả 三tam 乘thừa 實thật 智trí 。 皆giai 從tùng 般Bát 若Nhã 中trung 生sanh 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 所sở 實thật 相tướng 既ký 一nhất 。 則tắc 能năng 照chiếu 般Bát 若Nhã 無vô 三tam 。 但đãn 根căn 性tánh 不bất 堪kham 。 故cố 於ư 一nhất 般ban 若nhược 。 聞văn 為vi 三tam 乘thừa 智trí 慧tuệ 。 三tam 乘thừa 智trí 慧tuệ 。 皆giai 攝nhiếp 入nhập 般Bát 若Nhã 觀quán 中trung 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 問vấn 。 云vân 何hà 於ư 般Bát 若Nhã 出xuất 生sanh 三tam 乘thừa 慧tuệ 。 答đáp 。 由do 實thật 相tướng 故cố 生sanh 般Bát 若Nhã 。 由do 般Bát 若Nhã 故cố 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 由do 菩Bồ 薩Tát 故cố 有hữu 佛Phật 。 由do 佛Phật 故cố 有hữu 三tam 乘thừa 。 則tắc 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 。 故cố 出xuất 生sanh 三tam 乘thừa 。 所sở 以dĩ 名danh 為vi 大đại 。 問vấn 。 三tam 乘thừa 同đồng 觀quán 實thật 相tướng 。 乃nãi 以dĩ 實thật 相tướng 為vi 本bổn 。 云vân 何hà 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 。 答đáp 。 要yếu 由do 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 體thể 悟ngộ 般Bát 若Nhã 。 然nhiên 後hậu 說thuyết 三tam 乘thừa 教giáo 。 始thỉ 得đắc 同đồng 觀quán 實thật 相tướng 。 故cố 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 。 出xuất 生sanh 三tam 乘thừa 。 應ưng 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 答đáp 。 勝thắng 鬘man 攝nhiếp 受thọ 正Chánh 法Pháp 。 出xuất 生sanh 五ngũ 乘thừa 。 猶do 如như 大đại 地địa 。 出xuất 四tứ 實thật 藏tạng 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 即tức 是thị 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 出xuất 生sanh 聲Thanh 聞Văn 。 即tức 因nhân 緣duyên 藏tạng 出xuất 生sanh 緣Duyên 覺Giác 。 即tức 大Đại 乘Thừa 藏tạng 出xuất 生sanh 菩Bồ 薩Tát 。 可khả 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 耶da 。 又hựu 如như 法Pháp 華hoa 明minh 。 長trưởng 者giả 宅trạch 內nội 。 非phi 但đãn 具cụ 七thất 珍trân 。 亦diệc 有hữu 瓫bồn 器khí 等đẳng 物vật 。 而nhi 名danh 長trưởng 者giả 大đại 宅trạch 。 不bất 名danh 通thông 宅trạch 。 般Bát 若Nhã 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 具cụ 有hữu 三tam 乘thừa 之chi 慧tuệ 。 而nhi 名danh 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 不bất 名danh 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 問vấn 。 若nhược 非phi 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 何hà 故cố 勸khuyến 三tam 乘thừa 同đồng 學học 。 答đáp 。 勸khuyến 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 觀quán 實thật 相tướng 。 不bất 勸khuyến 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 學học 。 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 何hà 故cố 非phi 三tam 乘thừa 通thông 學học 。 答đáp 。 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 既ký 稱xưng 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 即tức 是thị 大đại 慧tuệ 。 簡giản 非phi 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 獨độc 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 又hựu 此thử 般Bát 若Nhã 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 。 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 。 到đáo 佛Phật 道Đạo 彼bỉ 岸ngạn 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 到đáo 佛Phật 道Đạo 彼bỉ 岸ngạn 。 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。 故cố 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 獨độc 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 問vấn 。 經kinh 但đãn 云vân 欲dục 得đắc 聲Thanh 聞Văn 果quả 當đương 學học 般Bát 若Nhã 。 云vân 何hà 乃nãi 言ngôn 當đương 學học 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 釋thích 論luận 作tác 此thử 判phán 之chi 。 尋tầm 文văn 自tự 易dị 見kiến 也dã 。 以dĩ 理lý 推thôi 之chi 。 必tất 非phi 勸khuyến 二Nhị 乘Thừa 人nhân 學học 摩ma 訶ha 波Ba 若Nhã 。 摩ma 訶ha 波Ba 若Nhã 。 既ký 是thị 菩Bồ 薩Tát 觀quán 智trí 。 豈khởi 令linh 二Nhị 乘Thừa 學học 耶da 。 如như 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 下hạ 智trí 觀quán 故cố 得đắc 。 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 提Đề 。 上thượng 智trí 觀quán 故cố 得đắc 。 菩Bồ 薩Tát 菩Bồ 提Đề 。 此thử 乃nãi 明minh 二Nhị 乘Thừa 同đồng 觀quán 中trung 道đạo 。 豈khởi 可khả 勸khuyến 中trung 下hạ 二nhị 智trí 學học 上thượng 智trí 耶da 。 問vấn 。 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 乃nãi 是thị 獨độc 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 而nhi 般Bát 若Nhã 教giáo 中trung 。 說thuyết 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 觀quán 實thật 相tướng 。 則tắc 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 答đáp 。 若nhược 爾nhĩ 般bát 涅niết 經kinh 中trung 說thuyết 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 觀quán 中trung 道đạo 。 應ưng 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 耶da 。 問vấn 。 若nhược 非phi 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 何hà 故cố 令linh 二Nhị 乘Thừa 人nhân 說thuyết 耶da 。 答đáp 。 長trưởng 者giả 付phó 財tài 。 凡phàm 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 欲dục 顯hiển 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 乃nãi 是thị 息tức 於ư 二Nhị 乘Thừa 同đồng 成thành 菩Bồ 薩Tát 。 云vân 何hà 乃nãi 言ngôn 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 耶da 。 三tam 者giả 由do 實thật 相tướng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 實thật 相tướng 既ký 無vô 所sở 依y 。 則tắc 般Bát 若Nhã 亦diệc 無vô 所sở 著trước 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 無vô 所sở 著trước 。 能năng 導đạo 成thành 眾chúng 行hành 。 亦diệc 無vô 所sở 著trước 。 故cố 不bất 住trụ 三tam 界giới 中trung 。 不bất 息tức 二Nhị 乘Thừa 。 直trực 趣thú 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 有hữu 引dẫn 導đạo 之chi 能năng 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 問vấn 。 五ngũ 度độ 本bổn 非phi 度độ 。 般Bát 若Nhã 引dẫn 導đạo 。 故cố 名danh 為vi 度độ 。 亦diệc 應ưng 五ngũ 度độ 本bổn 非phi 眼nhãn 。 般Bát 若Nhã 引dẫn 導đạo 。 故cố 得đắc 有hữu 眼nhãn 耶da 。 答đáp 通thông 義nghĩa 亦diệc 類loại 。 別biệt 則tắc 不bất 齊tề 。 如như 五ngũ 盲manh 雖tuy 隨tùy 有hữu 眼nhãn 者giả 趣thú 道đạo 入nhập 城thành 而nhi 得đắc 度độ 名danh 。 而nhi 盲manh 體thể 性tánh 。 終chung 自tự 無vô 眼nhãn 。 五ngũ 度độ 雖tuy 隨tùy 般Bát 若Nhã 趣thú 八Bát 正Chánh 路Lộ 至chí 佛Phật 道Đạo 城thành 。 而nhi 五ngũ 度độ 體thể 性tánh 。 終chung 非phi 般Bát 若Nhã 。 故cố 開khai 福phước 慧tuệ 二nhị 嚴nghiêm 。 意ý 顯hiển 於ư 斯tư 。 問vấn 。 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 住trụ 相tương/tướng 布bố 施thí 。 如như 日nhật 光quang 明minh 照chiếu 。 見kiến 種chủng 種chủng 色sắc 。 何hà 所sở 云vân 般Bát 若Nhã 導đạo 五ngũ 不bất 成thành 眼nhãn 耶da 。 答đáp 。 本bổn 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 眼nhãn 。 五ngũ 度độ 非phi 眼nhãn 。 但đãn 般Bát 若Nhã 導đạo 之chi 。 令linh 成thành 無vô 所sở 得đắc 。 不bất 住trụ 三tam 界giới 。 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 。 直trực 趣thú 佛Phật 道Đạo 。 故cố 名danh 有hữu 眼nhãn 耳nhĩ 。 非phi 是thị 成thành 般Bát 若Nhã 之chi 眼nhãn 也dã 。 問vấn 。 若nhược 眾chúng 行hành 中trung 。 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 為vi 眼nhãn 。 亦diệc 應ưng 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 為vi 慧tuệ 。 云vân 何hà 開khai 福phước 慧tuệ 二nhị 嚴nghiêm 。 答đáp 。 無vô 所sở 得đắc 則tắc 通thông 。 福phước 慧tuệ 則tắc 別biệt 。 以dĩ 無vô 得đắc 為vi 慧tuệ 。 亦diệc 有hữu 此thử 義nghĩa 。 但đãn 非phi 般Bát 若Nhã 之chi 慧tuệ 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 般Bát 若Nhã 有hữu 無vô 所sở 得đắc 。

復phục 有hữu 鑒giám 照chiếu 。 五ngũ 度độ 但đãn 有hữu 無vô 所sở 得đắc 。 無vô 有hữu 鑒giám 照chiếu 。 故cố 不bất 名danh 慧tuệ 也dã 。 四tứ 者giả 五ngũ 十thập 二nhị 種chủng 大đại 賢hiền 聖thánh 位vị 。 皆giai 在tại 般Bát 若Nhã 藏tạng 中trung 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 合hợp 則tắc 唯duy 一nhất 般ban 若nhược 。 但đãn 明minh 昧muội 不bất 同đồng 。 故cố 開khai 成thành 五ngũ 十thập 二nhị 位vị 。 五ngũ 者giả 三tam 大đại 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 修tu 此thử 大đại 慧tuệ 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 六lục 者giả 能năng 斷đoạn 大đại 惑hoặc 。 所sở 謂vị 無vô 明minh 。 是thị 故cố 。 經Kinh 云vân 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 其kỳ 力lực 最tối 大đại 。 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 傾khuynh 四tứ 住trụ 。 未vị 能năng 斷đoạn 之chi 。 菩Bồ 薩Tát 照chiếu 究cứu 實thật 相tướng 。 方phương 除trừ 此thử 大đại 惑hoặc 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 七thất 者giả 能năng 拔bạt 三tam 界giới 內nội 外ngoại 一nhất 切thiết 大đại 苦khổ 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 八bát 者giả 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 行hành 法pháp 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 九cửu 者giả 於ư 眾chúng 行hành 中trung 。 最tối 勝thắng 無vô 過quá 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 十thập 者giả 信tín 之chi 而nhi 得đắc 大đại 福phước 。 毀hủy 之chi 而nhi 招chiêu 大đại 罪tội 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 此thử 之chi 十thập 義nghĩa 。 自tự 有hữu 遍biến 約ước 緣duyên 。 自tự 有hữu 具cụ 通thông 二nhị 慧tuệ 。 可khả 隨tùy 義nghĩa 配phối 之chi 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 待đãi 小tiểu 名danh 大đại 。 不bất 待đãi 小tiểu 名danh 大đại 。 答đáp 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 待đãi 二Nhị 乘Thừa 小tiểu 慧tuệ 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 問vấn 。 二Nhị 乘Thừa 為vi 小tiểu 慧tuệ 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 大đại 慧tuệ 。 二Nhị 乘Thừa 小tiểu 般Bát 若Nhã 。 菩Bồ 薩Tát 大đại 般Bát 若Nhã 。 何hà 故cố 言ngôn 般Bát 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 二Nhị 乘Thừa 心tâm 中trung 名danh 道Đạo 品Phẩm 耶da 。 答đáp 。 講giảng 者giả 不bất 體thể 其kỳ 旨chỉ 。 嘻# 滯trệ 此thử 言ngôn 。 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 是thị 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 菩Bồ 薩Tát 大đại 慧tuệ 。 故cố 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 非phi 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 無vô 有hữu 空không 慧tuệ 也dã 。 二nhị 者giả 不bất 待đãi 小tiểu 名danh 大đại 者giả 。 般Bát 若Nhã 體thể 性tánh 是thị 大đại 。 故cố 言ngôn 不bất 待đãi 小tiểu 。 不bất 如như 二Nhị 乘Thừa 智trí 慧tuệ 形hình 凡phàm 則tắc 大đại 望vọng 菩Bồ 薩Tát 則tắc 小tiểu 。 問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 形hình 二Nhị 乘Thừa 則tắc 大đại 。 望vọng 佛Phật 則tắc 般Bát 若Nhã 為vi 小tiểu 。 故cố 在tại 佛Phật 心tâm 中trung 。 變biến 名danh 薩tát 雲vân 若nhược 。 寧ninh 言ngôn 體thể 性tánh 大đại 耶da 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 是thị 因nhân 中trung 之chi 極cực 。 功công 在tại 十Thập 地Địa 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 不bất 望vọng 佛Phật 也dã 。 又hựu 般Bát 若Nhã 通thông 因nhân 果quả 。 果quả 地địa 般Bát 若Nhã 。 則tắc 最tối 上thượng 無vô 過quá 。 故cố 體thể 性tánh 是thị 大đại 。 如như 什thập 公công 云vân 。 薩tát 般Bát 若Nhã 即tức 老lão 般Bát 若Nhã 也dã 。 又hựu 言ngôn 絕tuyệt 待đãi 大đại 者giả 。 待đãi 小tiểu 名danh 大đại 。 雖tuy 復phục 絕tuyệt 小tiểu 。 猶do 未vị 不bất 絕tuyệt 大đại 。 為vi 名danh 言ngôn 可khả 及cập 。 故cố 非phi 好hảo/hiếu 大đại 。 大đại 小tiểu 雙song 絕tuyệt 。 方phương 是thị 好hảo/hiếu 大đại 。 問vấn 。 何hà 文văn 證chứng 之chi 。 答đáp 。 題đề 云vân 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 深thâm 重trọng 。 智trí 慧tuệ 不bất 能năng 稱xưng 。 亦diệc 摩ma 訶ha 深thâm 重trọng 。 大đại 不bất 能năng 稱xưng 。 即tức 是thị 證chứng 也dã 。 又hựu 照chiếu 明minh 品phẩm 云vân 。 不bất 作tác 大đại 小tiểu 。 名danh 為vi 摩ma 訶ha 。 復phục 是thị 良lương 證chứng 也dã 。 問vấn 。 雙song 絕tuyệt 大đại 小tiểu 。 可khả 名danh 絕tuyệt 大đại 。 今kim 非phi 大đại 非phi 小tiểu 。 歎thán 美mỹ 為vi 大đại 。 還hoàn 復phục 待đãi 小tiểu 。 何hà 名danh 絕tuyệt 待đãi 。 答đáp 。 此thử 大đại 絕tuyệt 小tiểu 絕tuyệt 大đại 。 故cố 名danh 絕tuyệt 待đãi 。 今kim 問vấn 絕tuyệt 大đại 絕tuyệt 小tiểu 。 名danh 之chi 為vi 大Đại 。 則tắc 待đãi 大đại 待đãi 小tiểu 。 皆giai 名danh 為vi 小tiểu 。 乃nãi 是thị 大đại 小tiểu 相tương 待đãi 。 何hà 有hữu 絕tuyệt 待đãi 大đại 耶da 。 答đáp 。 望vọng 前tiền 則tắc 絕tuyệt 。 觀quán 後hậu 便tiện 待đãi 。 義nghĩa 不bất 相tương 違vi 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 之chi 大đại 與dữ 涅Niết 槃Bàn 大đại 。 有hữu 何hà 異dị 。 答đáp 。 通thông 而nhi 為vi 言ngôn 。 即tức 無vô 有hữu 異dị 。 是thị 故cố 。 論luận 云vân 。 若nhược 如như 法Pháp 觀quán 佛Phật 般Bát 若Nhã 及cập 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 三tam 則tắc 一nhất 相tương/tướng 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 照chiếu 即tức 是thị 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 之chi 滅diệt 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 涅Niết 槃Bàn 無vô 累lũy/lụy/luy 不bất 盡tận 。 名danh 解giải 脫thoát 。 無vô 境cảnh 不bất 照chiếu 。 名danh 般Bát 若Nhã 。 真chân 極cực 可khả 軌quỹ 。 稱xưng 法Pháp 身thân 。 故cố 具cụ 於ư 三tam 德đức 。 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 般Bát 若Nhã 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 亦diệc 具cụ 三tam 德đức 。 般Bát 若Nhã 但đãn 是thị 智trí 慧tuệ 。 既ký 名danh 為vi 別biệt 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 但đãn 是thị 果quả 。 果quả 亦diệc 是thị 別biệt 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 德đức 中trung 一nhất 德đức 亦diệc 應ưng 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 般Bát 若Nhã 三tam 德đức 中trung 一nhất 德đức 耳nhĩ 。 答đáp 。 亦diệc 得đắc 為vi 例lệ 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 之chi 別biệt 。 成thành 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 取thủ 涅Niết 槃Bàn 之chi 別biệt 成thành 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 之chi 別biệt 。 即tức 是thị 智trí 慧tuệ 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 別biệt 。 名danh 為vi 滅diệt 度độ 。 故cố 果quả 德đức 涅Niết 槃Bàn 。 佛Phật 地địa 般Bát 若Nhã 。 皆giai 具cụ 總tổng 別biệt 也dã 。 問vấn 。 解giải 脫thoát 三tam 德đức 成thành 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 故cố 不bất 言ngôn 三tam 德đức 成thành 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 隨tùy 舉cử 一nhất 德đức 。 皆giai 攝nhiếp 一nhất 切thiết 德đức 。 何hà 故cố 無vô 耶da 。 但đãn 教giáo 起khởi 各các 自tự 有hữu 由do 。 涅Niết 槃Bàn 所sở 興hưng 。 正chánh 為vi 斥xích 小Tiểu 乘Thừa 灰hôi 斷đoạn 不bất 具cụ 三tam 德đức 。 歎thán 大đại 涅Niết 槃Bàn 具cụ 於ư 三tam 德đức 。 般Bát 若Nhã 教giáo 興hưng 。 正chánh 明minh 因nhân 行hành 。 斥xích 二Nhị 乘Thừa 無vô 二nhị 慧tuệ 。 辨biện 菩Bồ 薩Tát 具cụ 權quyền 實thật 也dã 。 問vấn 。 涅Niết 槃Bàn 何hà 故cố 據cứ 果quả 。 般Bát 若Nhã 何hà 故cố 約ước 因nhân 。 答đáp 。 涅Niết 槃Bàn 名danh 滅diệt 度độ 。 滅diệt 度độ 者giả 。 大đại 患hoạn 永vĩnh 滅diệt 。 超siêu 度độ 四tứ 流lưu 。 此thử 名danh 必tất 是thị 究cứu 竟cánh 。 故cố 就tựu 果quả 門môn 。 般Bát 若Nhã 名danh 為vi 慧tuệ 。 慧tuệ 猶do 未vị 決quyết 了liễu 。 宜nghi 約ước 因nhân 也dã 。

三tam 正chánh 二nhị 道đạo 門môn

問vấn 。 釋thích 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 二nhị 道đạo 。 一nhất 般ban 若nhược 道đạo 。 二nhị 方phương 便tiện 道đạo 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 道đạo 耶da 。 答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 般Bát 若Nhã 道đạo 即tức 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 方phương 便tiện 道đạo 謂vị 。 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 大đại 判phán 二nhị 道đạo 。 以dĩ 為vi 三tam 例lệ 。 一nhất 今kim 依y 梵Phạm 本bổn 。 應ưng 言ngôn 般Bát 若Nhã 道đạo 漚âu 和hòa 道đạo 。 二nhị 具cụ 開khai 此thử 言ngôn 。 應ưng 云vân 慧tuệ 道đạo 方phương 便tiện 道đạo 。 三tam 彼bỉ 此thử 合hợp 目mục 。 如như 論luận 所sở 明minh 。 般Bát 若Nhã 舉cử 彼bỉ 之chi 稱xưng 。 方phương 便tiện 有hữu 此thử 之chi 名danh 。 今kim 若nhược 言ngôn 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 皆giai 稱xưng 般Bát 若Nhã 。 則tắc 二nhị 道đạo 不bất 分phân 。 又hựu 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 是thị 境cảnh 。 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 是thị 智trí 。 豈khởi 可khả 以dĩ 境cảnh 智trí 為vi 二nhị 道đạo 耶da 。 設thiết 言ngôn 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 是thị 實thật 慧tuệ 。 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 是thị 方phương 便tiện 慧tuệ 。 以dĩ 為vi 二nhị 道đạo 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 。 以dĩ 為vi 二nhị 道đạo 。 何hà 得đắc 皆giai 稱xưng 般Bát 若Nhã 。 若nhược 爾nhĩ 二nhị 道đạo 應ưng 俱câu 名danh 方phương 便tiện 。 又hựu 立lập 三tam 般Bát 若Nhã 。 皆giai 就tựu 般Bát 若Nhã 道đạo 中trung 開khai 之chi 。 一nhất 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 二nhị 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 。 三tam 文văn 字tự 般Bát 若Nhã 。 實thật 相tướng 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 。 故cố 名danh 般Bát 若Nhã 。 文văn 字tự 能năng 詮thuyên 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 所sở 詮thuyên 為vi 稱xưng 。 亦diệc 名danh 般Bát 若Nhã 。 三tam 觀quán 照chiếu 當đương 體thể 。 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。

問vấn 何hà 故cố 但đãn 立lập 此thử 不bất 多đa 不bất 小tiểu 。 答đáp 。 凡phàm 有hữu 三tam 義nghĩa 。 實thật 相tướng 為vi 能năng 生sanh 之chi 境cảnh 。 觀quán 照chiếu 為vi 所sở 生sanh 之chi 智trí 。 文văn 字tự 為vi 能năng 詮thuyên 之chi 文văn 。 要yếu 具cụ 此thử 三tam 。 不bất 得đắc 增tăng 減giảm 。 又hựu 合hợp 此thử 三tam 。 以dĩ 為vi 三tam 雙song 。 實thật 相tướng 為vi 境cảnh 。 觀quán 照chiếu 為vi 智trí 。 謂vị 境cảnh 智trí 一nhất 雙song 。 境cảnh 智trí 為vi 所sở 詮thuyên 。 文văn 字tự 為vi 能năng 顯hiển 。 能năng 所sở 一nhất 雙song 。 境cảnh 智trí 即tức 自tự 行hành 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 。 故cố 有hữu 文văn 字tự 。 自tự 行hành 化hóa 他tha 一nhất 雙song 。 二nhị 者giả 實thật 相tướng 即tức 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 觀quán 照chiếu 即tức 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 論luận 云vân 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 者giả 。 心tâm 行hành 言ngôn 語ngữ 斷đoạn 。 無vô 生sanh 亦diệc 無vô 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 如như 涅Niết 槃Bàn 。 實thật 相tướng 既ký 無vô 生sanh 滅diệt 。 故cố 是thị 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 實thật 相tướng 能năng 生sanh 觀quán 智trí 。 觀quán 智trí 始thỉ 生sanh 。 故cố 名danh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 一nhất 切thiết 般Bát 若Nhã 。 唯duy 有hữu 此thử 二nhị 。 詮thuyên 此thử 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 名danh 文văn 字tự 般Bát 若Nhã 。 文văn 字tự 從tùng 所sở 詮thuyên 為vi 名danh 。 通thông 為vi 無vô 為vi 。 當đương 體thể 明minh 之chi 。 有hữu 為vi 所sở 攝nhiếp 。 三tam 者giả 實thật 相tướng 常thường 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 文văn 字tự 是thị 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 觀quán 照chiếu 亦diệc 通thông 為vi 無vô 為vi 。 菩Bồ 薩Tát 累lũy/lụy/luy 猶do 未vị 盡tận 。 則tắc 未vị 免miễn 生sanh 滅diệt 。 故cố 名danh 有hữu 為vi 。 佛Phật 則tắc 無vô 惑hoặc 不bất 淨tịnh 。 無vô 復phục 生sanh 滅diệt 。 故cố 是thị 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 何hà 故cố 有hữu 煩phiền 惱não 。 即tức 有hữu 生sanh 滅diệt 耶da 。 答đáp 。 以dĩ 有hữu 煩phiền 惱não 。 不bất 得đắc 了liễu 悟ngộ 。 本bổn 自tự 無vô 生sanh 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 。 若nhược 無vô 煩phiền 惱não 。 即tức 悟ngộ 觀quán 心tâm 。 本bổn 自tự 無vô 生sanh 。 即tức 是thị 無vô 為vi 。 不bất 言ngôn 轉chuyển 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 故cố 成thành 無vô 為vi 也dã 。 故cố 此thử 三tam 門môn 。 總tổng 攝nhiếp 境cảnh 智trí 為vi 無vô 為vi 理lý 教giáo 因nhân 果quả 。 故cố 立lập 三tam 也dã 。

問vấn 。 亦diệc 得đắc 實thật 相tướng 為vi 實thật 慧tuệ 。 觀quán 照chiếu 為vi 方phương 便tiện 以dĩ 不phủ 。 答đáp 。 若nhược 以dĩ 佛Phật 性tánh 為vi 實thật 相tướng 。 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 名danh 為vi 實thật 慧tuệ 。 觀quán 照chiếu 修tu 習tập 始thỉ 生sanh 。 名danh 為vi 方phương 便tiện 也dã 。 此thử 非phi 照chiếu 有hữu 為vi 方phương 便tiện 。 照chiếu 空không 名danh 為vi 實thật 。 若nhược 權quyền 若nhược 實thật 。 始thỉ 有hữu 之chi 義nghĩa 。 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 本bổn 有hữu 佛Phật 性tánh 覺giác 照chiếu 之chi 義nghĩa 。 名danh 為vi 實thật 也dã 。 地địa 論luận 人nhân 。 真chân 修tu 般Bát 若Nhã 則tắc 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 緣duyên 修tu 波Ba 若Nhã 。 則tắc 修tu 習tập 始thỉ 起khởi 。 性tánh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 方phương 便tiện 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 猶do 是thị 舊cựu 本bổn 始thỉ 之chi 義nghĩa 。 問vấn 。 與dữ 今kim 何hà 異dị 。 答đáp 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 名danh 為vi 本bổn 有hữu 。 約ước 緣duyên 始thỉ 悟ngộ 本bổn 淨tịnh 。 故cố 名danh 始thỉ 有hữu 耳nhĩ 。 然nhiên 正Chánh 道Đạo 未vị 曾tằng 本bổn 始thỉ 。 亦diệc 非phi 垢cấu 淨tịnh 。 又hựu 舊cựu 宗tông 明minh 為vi 無vô 為vi 決quyết 為vi 是thị 二nhị 。 今kim 明minh 未vị 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 無vô 為vi 成thành 有hữu 為vi 。 若nhược 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 有hữu 為vi 成thành 無vô 為vi 。 豈khởi 離ly 有hữu 為vi 別biệt 有hữu 無vô 為vi 。 如như 前tiền 釋thích 也dã 。 又hựu 為vi 無vô 為vi 例lệ 然nhiên 。 諸chư 法pháp 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 故cố 名danh 無vô 為vi 。 未vị 悟ngộ 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 故cố 名danh 有hữu 為vi 。 然nhiên 般Bát 若Nhã 未vị 曾tằng 為vi 無vô 為vi 也dã 。

問vấn 。 般Bát 若Nhã 道đạo 既ký 開khai 三tam 。 方phương 便tiện 道đạo 亦diệc 有hữu 三tam 不phủ 。 答đáp 。 亦diệc 有hữu 三tam 。 謂vị 境cảnh 智trí 文văn 字tự 。 但đãn 實thật 慧tuệ 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 故cố 必tất 須tu 辨biện 境cảnh 。 方phương 便tiện 從tùng 巧xảo 受thọ 稱xưng 。 故cố 不bất 須tu 辨biện 境cảnh 。 而nhi 文văn 字tự 即tức 通thông 二nhị 道đạo 也dã 。 然nhiên 方phương 便tiện 雖tuy 不bất 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 實thật 照chiếu 世thế 諦đế 之chi 境cảnh 。 則tắc 亦diệc 具cụ 三tam 也dã 。 觀quán 照chiếu 既ký 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 方phương 便tiện 亦diệc 爾nhĩ 。 如Như 來Lai 二nhị 智trí 即tức 是thị 無vô 為vi 。 菩Bồ 薩Tát 二nhị 道đạo 猶do 是thị 有hữu 為vi 。 問vấn 。 實thật 相tướng 所sở 表biểu 唯duy 是thị 境cảnh 。 亦diệc 得đắc 是thị 智trí 。 答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 但đãn 是thị 境cảnh 名danh 。 引dẫn 釋thích 論luận 四tứ 十thập 三tam 卷quyển 。

問vấn 。 前tiền 辨biện 智trí 慧tuệ 名danh 般Bát 若Nhã 。 今kim 何hà 故cố 說thuyết 空không 為vi 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 果quả 中trung 說thuyết 因nhân 。 如như 云vân 食thực 布bố 。 此thử 義nghĩa 應ưng 是thị 因nhân 中trung 說thuyết 果quả 。 而nhi 言ngôn 果quả 中trung 說thuyết 因nhân 者giả 。 是thị 逆nghịch 罰phạt 不bất 應ưng 是thị 順thuận 討thảo 明minh 義nghĩa 。 智trí 慧tuệ 正chánh 是thị 般Bát 若Nhã 。 實thật 相tướng 能năng 生sanh 智trí 慧tuệ 。 智trí 慧tuệ 是thị 實thật 相tướng 之chi 子tử 。 而nhi 於ư 智trí 生sanh 。 說thuyết 實thật 相tướng 為vi 般Bát 若Nhã 。 故cố 言ngôn 果quả 中trung 說thuyết 因nhân 。 南nam 北bắc 同đồng 此thử 釋thích 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 佛Phật 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 法Pháp 身thân 佛Phật 。 二nhị 者giả 報báo 身thân 佛Phật 。 三tam 者giả 化hóa 身thân 佛Phật 。 實thật 相tướng 即tức 法Pháp 身thân 佛Phật 。 實thật 相tướng 可khả 軌quỹ 。 名danh 之chi 為vi 法Pháp 。 此thử 法pháp 有hữu 體thể 。 故cố 名danh 為vi 身thân 。 而nhi 實thật 相tướng 非phi 佛Phật 。 能năng 生sanh 佛Phật 故cố 。 所sở 以dĩ 名danh 佛Phật 。 二nhị 者giả 報báo 身thân 。 即tức 修tu 行hành 會hội 實thật 相tướng 理lý 。 實thật 相tướng 既ký 常thường 。 報báo 佛Phật 亦diệc 常thường 。 以dĩ 法pháp 常thường 故cố 。 諸chư 佛Phật 亦diệc 常thường 。 三tam 化hóa 佛Phật 。 即tức 應ưng 物vật 之chi 用dụng 。 此thử 北bắc 土thổ/độ 論luận 師sư 釋thích 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 修tu 空không 無vô 相tướng 。 於ư 會hội 理lý 圓viên 通thông 。 心tâm 意ý 識thức 煩phiền 惱não 清thanh 淨tịnh 。 此thử 無vô 為vi 般Bát 若Nhã 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 若nhược 有hữu 心tâm 行hành 境cảnh 。 未vị 免miễn 生sanh 死tử 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 六Lục 度Độ 。 得đắc 十Thập 地Địa 差sai 別biệt 。 名danh 有hữu 為vi 般Bát 若Nhã 。 此thử 南nam 方phương 尚thượng 禪thiền 師sư 義nghĩa 也dã 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 。 實thật 相tướng 即tức 真Chân 諦Đế 理lý 。 會hội 此thử 理lý 。 煩phiền 惱não 盡tận 。 故cố 離ly 生sanh 滅diệt 。 同đồng 真Chân 如Như 。 等đẳng 法pháp 性tánh 。 無vô 為vi 而nhi 無vô 不bất 為vi 。 則tắc 實thật 於ư 是thị 境cảnh 也dã 。 此thử 亦diệc 南nam 方phương 成thành 論luận 義nghĩa 也dã 。 今kim 詳tường 釋thích 論luận 意ý 。 可khả 得đắc 有hữu 五ngũ 句cú 文văn 。 一nhất 者giả 因nhân 中trung 說thuyết 果quả 。 如như 名danh 實thật 相tướng 為vi 般Bát 若Nhã 。 二nhị 果quả 中trung 說thuyết 因nhân 。 如như 說thuyết 般Bát 若Nhã 為vi 實thật 相tướng 。 三tam 當đương 因nhân 說thuyết 因nhân 。 實thật 相tướng 非phi 般Bát 若Nhã 。 四tứ 當đương 果quả 說thuyết 果quả 。 般Bát 若Nhã 非phi 實thật 相tướng 。 五ngũ 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 非phi 境cảnh 非phi 智trí 。 故cố 論luận 釋thích 實thật 相tướng 文văn 云vân 。 因nhân 是thị 一nhất 邊biên 。 果quả 是thị 一nhất 邊biên 。 離ly 此thử 二nhị 邊biên 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 緣duyên 是thị 一nhất 邊biên 。 觀quán 是thị 一nhất 邊biên 。 離ly 此thử 二nhị 邊biên 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 故cố 知tri 實thật 相tướng 。 未vị 曾tằng 因nhân 果quả 。 亦diệc 非phi 境cảnh 智trí 。 而nhi 隨tùy 緣duyên 逐trục 義nghĩa 。 有hữu 上thượng 四tứ 句cú 不bất 同đồng 。 眾chúng 師sư 不bất 應ưng 汎# 引dẫn 集tập 文văn 以dĩ 通thông 圓viên 旨chỉ 也dã 。

問vấn 。 舊cựu 云vân 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 慧tuệ 。 方phương 便tiện 並tịnh 皆giai 稱xưng 慧tuệ 。 何hà 故cố 二nhị 道đạo 不bất 得đắc 俱câu 名danh 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 外ngoại 國quốc 名danh 般Bát 若Nhã 。 此thử 方phương 翻phiên 為vi 慧tuệ 。 梵Phạm 本bổn 名danh 漚âu 和hòa 。 此thử 土thổ/độ 云vân 方phương 便tiện 。 譯dịch 經kinh 之chi 人nhân 。 欲dục 定định 彼bỉ 此thử 方phương 言ngôn 。 故cố 分phần/phân 於ư 二nhị 道đạo 。 若nhược 並tịnh 云vân 般Bát 若Nhã 。 則tắc 兩lưỡng 名danh 相tướng 濫lạm 。 故cố 叡duệ 公công 述thuật 羅la 什thập 譯dịch 經kinh 之chi 體thể 云vân 。 胡hồ 音âm 失thất 者giả 。 正chánh 之chi 以dĩ 天Thiên 竺Trúc 。 秦tần 言ngôn 謬mậu 者giả 。 定định 之chi 以dĩ 字tự 義nghĩa 。 不bất 可khả 翻phiên 者giả 。 即tức 而nhi 書thư 之chi 。 故cố 知tri 二nhị 道đạo 不bất 得đắc 但đãn 稱xưng 般Bát 若Nhã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 舊cựu 何hà 得đắc 云vân 實thật 慧tuệ 方phương 便tiện 慧tuệ 。 答đáp 。 欲dục 明minh 實thật 與dữ 方phương 便tiện 。 俱câu 有hữu 鑒giám 照chiếu 之chi 功công 。 故cố 悉tất 稱xưng 慧tuệ 耳nhĩ 。 此thử 是thị 義nghĩa 釋thích 。 非phi 立lập 二nhị 道đạo 之chi 名danh 。 立lập 二nhị 道đạo 之chi 名danh 。 但đãn 云vân 慧tuệ 與dữ 方phương 便tiện 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 般Bát 若Nhã 名danh 慧tuệ 。 方phương 便tiện 不bất 名danh 慧tuệ 耶da 。 答đáp 。 通thông 而nhi 言ngôn 之chi 。 般Bát 若Nhã 既ký 照chiếu 。 得đắc 名danh 為vi 慧tuệ 。 方phương 便tiện 亦diệc 照chiếu 。 亦diệc 得đắc 稱xưng 慧tuệ 。 方phương 便tiện 既ký 巧xảo 。 般Bát 若Nhã 亦diệc 巧xảo 。 但đãn 立lập 此thử 二nhị 名danh 。 欲dục 相tương 開khai 避tị 。 隱ẩn 顯hiển 互hỗ 說thuyết 。 般Bát 若Nhã 顯hiển 其kỳ 照chiếu 名danh 。 隱ẩn 其kỳ 巧xảo 稱xưng 。 方phương 便tiện 顯hiển 其kỳ 巧xảo 稱xưng 。 隱ẩn 其kỳ 照chiếu 名danh 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 般Bát 若Nhã 從tùng 實thật 相tướng 境cảnh 立lập 名danh 。 又hựu 當đương 其kỳ 體thể 。 故cố 顯hiển 照chiếu 隱ẩn 巧xảo 。 方phương 便tiện 不bất 從tùng 照chiếu 俗tục 境cảnh 立lập 名danh 。 但đãn 取thủ 功công 用dụng 。 故cố 顯hiển 巧xảo 沒một 照chiếu 。 又hựu 慧tuệ 名danh 照chiếu 空không 。 波Ba 若Nhã 既ký 是thị 空không 慧tuệ 。 所sở 以dĩ 名danh 慧tuệ 。 方phương 便tiện 涉thiệp 有hữu 。 不bất 得đắc 名danh 慧tuệ 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 空không 名danh 慧tuệ 。 方phương 便tiện 涉thiệp 有hữu 應ưng 為vi 智trí 。 答đáp 。 如như 前tiền 釋thích 之chi 。 方phương 便tiện 非phi 不bất 照chiếu 有hữu 。 正chánh 取thủ 功công 能năng 。 故cố 不bất 云vân 智trí 也dã 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 般Bát 若Nhã 為vi 體thể 。 方phương 便tiện 為vi 用dụng 。 答đáp 。 釋thích 論luận 第đệ 百bách 卷quyển 云vân 。 問vấn 曰viết 。 上thượng 已dĩ 付phó 囑chúc 竟cánh 。 今kim 何hà 故cố 復phục 囑chúc 累lụy 。 答đáp 。 上thượng 說thuyết 般Bát 若Nhã 體thể 。 今kim 說thuyết 方phương 便tiện 用dụng 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 為vi 體thể 。 方phương 便tiện 為vi 用dụng 。 論luận 又hựu 云vân 。 般Bát 若Nhã 與dữ 方phương 便tiện 。 本bổn 體thể 是thị 一nhất 。 而nhi 隨tùy 義nghĩa 有hữu 異dị 。 譬thí 如như 金kim 為vi 種chủng 種chủng 物vật 。 此thử 則tắc 明minh 權quyền 實thật 一nhất 體thể 。 約ước 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 。 金kim 喻dụ 般Bát 若Nhã 之chi 體thể 。 金kim 上thượng 之chi 巧xảo 譬thí 於ư 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 為vi 用dụng 。

問vấn 。 般Bát 若Nhã 何hà 故cố 為vi 體thể 。 方phương 便tiện 何hà 故cố 為vi 用dụng 。 答đáp 。 實thật 相tướng 為vi 本bổn 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 故cố 般Bát 若Nhã 亦diệc 為vi 本bổn 。 所sở 以dĩ 為vi 體thể 。 諸chư 法pháp 為vi 末mạt 。 方phương 便tiện 照chiếu 諸chư 法pháp 。 故cố 方phương 便tiện 為vi 用dụng 。 問vấn 。 以dĩ 何hà 知tri 實thật 相tướng 為vi 本bổn 。 答đáp 。 論luận 初sơ 卷quyển 云vân 。 三tam 悉tất 檀đàn 可khả 破phá 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 不bất 可khả 破phá 。 壞hoại 滅diệt 一nhất 切thiết 言ngôn 語ngữ 。 過quá 一nhất 切thiết 戲hí 論luận 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 論luận 又hựu 云vân 。 除trừ 實thật 相tướng 以dĩ 外ngoại 。 一nhất 切thiết 皆giai 名danh 為vi 魔ma 。 故cố 知tri 實thật 相tướng 為vi 本bổn 。 又hựu 迷mê 實thật 相tướng 故cố 有hữu 六lục 道đạo 。 悟ngộ 實thật 相tướng 即tức 有hữu 三tam 乘thừa 。 故cố 實thật 相tướng 為vi 迷mê 悟ngộ 之chi 原nguyên 。 所sở 以dĩ 稱xưng 本bổn 也dã 。 此thử 是thị 對đối 虛hư 妄vọng 。 名danh 之chi 為vi 實thật 。 若nhược 無vô 虛hư 妄vọng 。 則tắc 亦diệc 無vô 實thật 。 如như 前tiền 云vân 。 非phi 境cảnh 非phi 智trí 。 非phi 果quả 非phi 因nhân 。 不bất 同đồng 舊cựu 宗tông 有hữu 天thiên 然nhiên 實thật 相tướng 境cảnh 也dã 。 問vấn 。 若nhược 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 。 則tắc 般Bát 若Nhã 勝thắng 。 方phương 便tiện 劣liệt 。 何hà 故cố 六lục 地địa 名danh 般Bát 若Nhã 。 七thất 地địa 稱xưng 方phương 便tiện 。 答đáp 。 金kim 雖tuy 是thị 體thể 。 未vị 作tác 巧xảo 物vật 。 則tắc 金kim 為vi 劣liệt 也dã 。 制chế 金kim 為vi 巧xảo 。 則tắc 巧xảo 勝thắng 於ư 金kim 。 六lục 地địa 雖tuy 得đắc 般Bát 若Nhã 之chi 體thể 。 未vị 得đắc 妙diệu 用dụng 。 故cố 言ngôn 般Bát 若Nhã 則tắc 劣liệt 。 至chí 七thất 地địa 時thời 。 得đắc 般Bát 若Nhã 妙diệu 用dụng 。 稱xưng 為vi 方phương 便tiện 。 故cố 方phương 便tiện 勝thắng 也dã 。 是thị 以dĩ 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 清thanh 淨tịnh 。 變biến 名danh 方phương 便tiện 。 此thử 言ngôn 變biến 者giả 。 照chiếu 空không 之chi 慧tuệ 。 未vị 能năng 涉thiệp 有hữu 。 復phục 空không 慧tuệ 未vị 巧xảo 。 但đãn 名danh 般Bát 若Nhã 。 照chiếu 空không 之chi 慧tuệ 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 。 故cố 轉chuyển 名danh 方phương 便tiện 。 問vấn 。 既ký 變biến 名danh 方phương 便tiện 。 應ưng 失thất 般Bát 若Nhã 之chi 名danh 。 便tiện 無vô 二nhị 慧tuệ 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 般Bát 若Nhã 時thời 未vị 有hữu 方phương 便tiện 。 得đắc 方phương 便tiện 則tắc 無vô 復phục 般Bát 若Nhã 。 答đáp 。 二nhị 慧tuệ 更cánh 無vô 兩lưỡng 體thể 。 巧xảo 之chi 空không 慧tuệ 。 即tức 名danh 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 空không 慧tuệ 之chi 巧xảo 。 稱xưng 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 。 譬thí 如như 金kim 巧xảo 巧xảo 金kim 。 巧xảo 不bất 失thất 金kim 。 金kim 未vị 有hữu 巧xảo 也dã 。

問vấn 。 空không 慧tuệ 有hữu 二nhị 巧xảo 。 一nhất 照chiếu 空không 不bất 著trước 。 二nhị 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 無vô 滯trệ 。 二nhị 巧xảo 之chi 中trung 。 以dĩ 何hà 為vi 方phương 便tiện 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 略lược 有hữu 四tứ 力lực 。 一nhất 者giả 照chiếu 實thật 相tướng 。 二nhị 者giả 無vô 所sở 著trước 。 三tam 者giả 斷đoạn 諸chư 惑hoặc 。 四tứ 者giả 導đạo 方phương 便tiện 。 為vi 之chi 四tứ 用dụng 。 即tức 是thị 次thứ 第đệ 。 由do 不bất 見kiến 一nhất 切thiết 相tướng 。 而nhi 見kiến 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 既ký 無vô 所sở 依y 。 則tắc 般Bát 若Nhã 亦diệc 無vô 所sở 著trước 。 以dĩ 無vô 所sở 著trước 。 則tắc 眾chúng 累lũy/lụy/luy 寂tịch 然nhiên 。 以dĩ 無vô 累lũy/lụy/luy 無vô 著trước 故cố 。 能năng 導đạo 方phương 便tiện 。 令linh 涉thiệp 有hữu 無vô 染nhiễm 著trước 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 照chiếu 空không 於ư 空không 無vô 著trước 。 是thị 般Bát 若Nhã 之chi 力lực 。 故cố 屬thuộc 實thật 慧tuệ 。 即tức 空không 慧tuệ 而nhi 能năng 涉thiệp 有hữu 。 此thử 屬thuộc 方phương 便tiện 。 故cố 兩lưỡng 巧xảo 不bất 同đồng 也dã 。

問vấn 。 方phương 便tiện 涉thiệp 有hữu 。 具cụ 幾kỷ 力lực 耶da 。 答đáp 。 一nhất 有hữu 照chiếu 境cảnh 之chi 巧xảo 。 二nhị 有hữu 不bất 證chứng 空không 力lực 。 三tam 窮cùng 有hữu 行hành 之chi 用dụng 。 問vấn 。 涉thiệp 有hữu 無vô 著trước 。 是thị 方phương 便tiện 之chi 功công 。 般Bát 若Nhã 力lực 耶da 。 答đáp 。 涉thiệp 有hữu 即tức 屬thuộc 方phương 便tiện 之chi 功công 。 無vô 著trước 由do 般Bát 若Nhã 之chi 力lực 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 無vô 著trước 。 於ư 般Bát 若Nhã 觀quán 中trung 。 即tức 有hữu 巧xảo 方phương 便tiện 用dụng 。 故cố 此thử 方phương 便tiện 即tức 能năng 無vô 著trước 。 問vấn 。 方phương 便tiện 云vân 何hà 能năng 不bất 證chứng 空không 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 方phương 便tiện 即tức 能năng 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 。 故cố 不bất 洗tẩy 空không 觀quán 。 名danh 為vi 不bất 證chứng 。 如như 釋thích 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 將tương 入nhập 畢tất 竟cánh 空không 。 無vô 諸chư 戲hí 論luận 。 方phương 便tiện 將tương 出xuất 畢tất 竟cánh 空không 。 嚴nghiêm 土thổ/độ 化hóa 人nhân 。 此thử 即tức 證chứng 上thượng 諸chư 力lực 之chi 義nghĩa 。 將tương 入nhập 畢tất 竟cánh 空không 。 即tức 是thị 照chiếu 實thật 相tướng 。 無vô 諸chư 戲hí 論luận 。 即tức 謂vị 無vô 著trước 斷đoạn 惑hoặc 之chi 功công 也dã 。 方phương 便tiện 將tương 出xuất 畢tất 竟cánh 空không 。 即tức 是thị 為vi 般Bát 若Nhã 所sở 導đạo 。 又hựu 是thị 方phương 便tiện 不bất 證chứng 。 照chiếu 境cảnh 起khởi 行hành 之chi 力lực 。 問vấn 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 云vân 何hà 方phương 便tiện 。 即tức 能năng 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 。 答đáp 。 名danh 為vi 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 。 諸chư 法pháp 宛uyển 然nhiên 而nhi 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 宛uyển 然nhiên 而nhi 諸chư 法pháp 。 諸chư 法pháp 與dữ 實thật 相tướng 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 二nhị 常thường 不bất 二nhị 。 二nhị 境cảnh 既ký 爾nhĩ 。 二nhị 慧tuệ 得đắc 然nhiên 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 而nhi 方phương 便tiện 則tắc 能năng 照chiếu 實thật 相tướng 諸chư 法pháp 也dã 。 問vấn 。 雖tuy 復phục 實thật 相tướng 。 而nhi 宛uyển 然nhiên 諸chư 法pháp 。 漚âu 和hòa 照chiếu 此thử 。 既ký 名danh □# 者giả 。 亦diệc 雖tuy 復phục 諸chư 法pháp 。 而nhi 宛uyển 然nhiên 實thật 相tướng 。 波Ba 若Nhã 照chiếu 之chi 。 何hà 以dĩ 不bất 巧xảo 。 答đáp 。 通thông 義nghĩa 例lệ 爾nhĩ 。 如như 上thượng 隱ẩn 顯hiển 釋thích 之chi 。 又hựu 波Ba 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 而nhi 能năng 不bất 著trước 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 有hữu 其kỳ 分phần/phân 。 則tắc 巧xảo 義nghĩa 不bất 彰chương 。 故cố 不bất 名danh 方phương 便tiện 。 即tức 空không 而nhi 能năng 起khởi 有hữu 。 此thử 用dụng 既ký 妙diệu 。 故cố 聲Thanh 聞Văn 絕tuyệt 分phần/phân 。 菩Bồ 薩Tát 獨độc 有hữu 。 故cố 與dữ 方phương 便tiện 之chi 名danh 。

問vấn 。 若nhược 即tức 空không 而nhi 起khởi 有hữu 。 既ký 是thị 妙diệu 。 亦diệc 即tức 有hữu 而nhi 照chiếu 空không 。 亦diệc 是thị 妙diệu 也dã 。 答đáp 。 既ký 能năng 即tức 有hữu 而nhi 照chiếu 空không 。 復phục 能năng 即tức 空không 而nhi 照chiếu 有hữu 。 此thử 即tức 空không 而nhi 照chiếu 有hữu 。 此thử 是thị 慧tuệ 有hữu 方phương 便tiện 解giải 。 方phương 便tiện 有hữu 慧tuệ 解giải 。 如như 此thử 二nhị 慧tuệ 。 無vô 有hữu 優ưu 劣liệt 。 但đãn 對đối 二Nhị 乘Thừa 照chiếu 空không 。 不bất 能năng 涉thiệp 有hữu 。 故cố 明minh 即tức 空không 而nhi 起khởi 有hữu 為vi 妙diệu 。 稱xưng 為vi 方phương 便tiện 。 又hựu 對đối 六lục 地địa 。 但đãn 得đắc 般Bát 若Nhã 空không 觀quán 。 未vị 能năng 即tức 空không 涉thiệp 有hữu 。 今kim 明minh 即tức 空không 涉thiệp 有hữu 。 是thị 方phương 便tiện 也dã 。

問vấn 。 於ư 有hữu 不bất 著trước 。 於ư 空không 不bất 證chứng 。 俱câu 是thị 善thiện 巧xảo 。 何hà 故cố 不bất 著trước 之chi 巧xảo 名danh 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 則tắc 劣liệt 。 在tại 於ư 六lục 地địa 。 不bất 證chứng 之chi 巧xảo 名danh 方phương 便tiện 。 方phương 便tiện 則tắc 勝thắng 。 在tại 七thất 地địa 耶da 。 答đáp 。 如như 上thượng 釋thích 之chi 。 又hựu 有hữu 是thị 俗tục 諦đế 。 離ly 有hữu 則tắc 易dị 。 故cố 般Bát 若Nhã 巧xảo 劣liệt 。 空không 是thị 真Chân 諦Đế 。 免miễn 無vô 則tắc 難nạn/nan 。 故cố 方phương 便tiện 則tắc 勝thắng 。 又hựu 入nhập 實thật 相tướng 觀quán 。 不bất 著trước 於ư 有hữu 。 即tức 免miễn 凡phàm 夫phu 地địa 。 即tức 實thật 相tướng 觀quán 而nhi 照chiếu 謂vị 法pháp 。 故cố 不bất 滯trệ 空không 。 離ly 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 免miễn 凡phàm 則tắc 易dị 。 故cố 般Bát 若Nhã 劣liệt 。 超siêu 聖thánh 則tắc 難nạn/nan 。 故cố 方phương 便tiện 勝thắng 。 所sở 以dĩ 有hữu 六lục 七thất 地địa 。 簡giản 勝thắng 劣liệt 義nghĩa 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 六lục 地địa 二nhị 慧tuệ 未vị 均quân 。 何hà 得đắc 上thượng 云vân 初Sơ 地Địa 已dĩ 竝tịnh 。 答đáp 。 初Sơ 地Địa 望vọng 地địa 前tiền 則tắc 竝tịnh 。 形hình 七thất 地địa 則tắc 未vị 竝tịnh 。 所sở 以dĩ 然nhiên 著trước 。 初Sơ 地Địa 以dĩ 來lai 。 則tắc 得đắc 無vô 生sanh 。 動động 寂tịch 無vô 礙ngại 。 但đãn 寂tịch 義nghĩa 小tiểu 強cường/cưỡng 。 動động 用dụng 微vi 弱nhược 。 故cố 云vân 未vị 竝tịnh 。 至chí 於ư 七thất 地địa 。 動động 寂tịch 無vô 礙ngại 。 二nhị 慧tuệ 雙song 遊du 。 故cố 稱xưng 竝tịnh 耳nhĩ 。 問vấn 。 何hà 故cố 知tri 然nhiên 。 答đáp 。 若nhược 六lục 地địa 以dĩ 來lai 未vị 竝tịnh 。 入nhập 空không 不bất 見kiến 有hữu 。 出xuất 有hữu 不bất 見kiến 空không 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 爾nhĩ 。 與dữ 菩Bồ 薩Tát 何hà 異dị 。 故cố 知tri 初Sơ 地Địa 以dĩ 來lai 。 便tiện 能năng 已dĩ 竝tịnh 。 但đãn 微vi 有hữu 強cường 弱nhược 故cố 。 說thuyết 未vị 均quân 耳nhĩ 。 問vấn 。 於ư 空không 不bất 著trước 。 於ư 空không 不bất 證chứng 。 有hữu 何hà 異dị 耶da 。 答đáp 。 二Nhị 乘Thừa 入nhập 空không 。 不bất 存tồn 四tứ 句cú 。 但đãn 是thị 不bất 著trước 。 而nhi 不bất 能năng 不bất 證chứng 。 菩Bồ 薩Tát 入nhập 空không 。 既ký 無vô 可khả 存tồn 。 又hựu 即tức 空không 能năng 涉thiệp 有hữu 。 故cố 名danh 不bất 證chứng 。

問vấn 。 二Nhị 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 入nhập 空không 同đồng 無vô 所sở 依y 。 何hà 故cố 聲Thanh 聞Văn 住trụ 空không 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 證chứng 耶da 。 答đáp 。 二Nhị 乘Thừa 以dĩ 空không 為vi 好hảo/hiếu 極cực 。 依y 此thử 無vô 依y 。 是thị 故cố 住trụ 空không 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 以dĩ 。 空không 為vi 好hảo/hiếu 極cực 。 知tri 空không 亦diệc 空không 。 名danh 不bất 可khả 得đắc 空không 。 不bất 依y 此thử 無vô 依y 。 故cố 能năng 不bất 證chứng 。 如như 大đại 品phẩm 云vân 。 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 不bất 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 亦diệc 行hành 不bất 行hành 。 非phi 行hành 非phi 不bất 行hành 。 乃nãi 至chí 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 受thọ 三tam 昧muội 廣quảng 大đại 之chi 用dụng 。 不bất 與dữ 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 共cộng 。 是thị 故cố 能năng 不bất 證chứng 空không 。 又hựu 二Nhị 乘Thừa 無vô 願nguyện 行hành 資tư 空không 。 故cố 入nhập 空không 便tiện 證chứng 。 菩Bồ 薩Tát 大đại 願nguyện 。 大đại 行hành 資tư 空không 。 故cố 入nhập 空không 不bất 證chứng 。

問vấn 。 論luận 云vân 。 因nhân 名danh 般Bát 若Nhã 。 至chí 佛Phật 則tắc 反phản 名danh 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 何hà 得đắc 復phục 云vân 六lục 地địa 名danh 般Bát 若Nhã 。 至chí 七thất 地địa 般Bát 若Nhã 清thanh 淨tịnh 。 變biến 名danh 方phương 便tiện 。 答đáp 。 如như 前tiền 釋thích 之chi 。 六lục 地địa 之chi 時thời 。 般Bát 若Nhã 體thể 強cường/cưỡng 。 方phương 便tiện 用dụng 弱nhược 。 以dĩ 體thể 強cường/cưỡng 故cố 。 妙diệu 於ư 靜tĩnh 觀quán 。 故cố 觀quán 空không 不bất 著trước 。 以dĩ 用dụng 弱nhược 故cố 。 未vị 能năng 即tức 空không 涉thiệp 有hữu 於ư 有hữu 無vô 滯trệ 。 至chí 於ư 七thất 地địa 。 即tức 體thể 用dụng 俱câu 等đẳng 。 既ký 能năng 觀quán 空không 不bất 染nhiễm 。 即tức 能năng 涉thiệp 有hữu 無vô 著trước 。 故cố 名danh 等đẳng 定định 慧tuệ 地địa 。 等đẳng 定định 慧tuệ 地địa 則tắc 般Bát 若Nhã 用dụng 巧xảo 。 故cố 云vân 反phản 耳nhĩ 。 從tùng 八bát 地địa 以dĩ 上thượng 。 二nhị 慧tuệ 俱câu 巧xảo 。 若nhược 至chí 佛Phật 地địa 。 則tắc 兩lưỡng 慧tuệ 同đồng 變biến 。 實thật 慧tuệ 則tắc 變biến 名danh 薩tát 般Bát 若Nhã 。 謂vị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 方phương 便tiện 慧tuệ 變biến 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 也dã 。

問vấn 。 若nhược 至chí 果quả 變biến 名danh 二nhị 智trí 。 則tắc 因nhân 中trung 同đồng 名danh 二nhị 慧tuệ 。 何hà 故cố 。 前tiền 云vân 般Bát 若Nhã 稱xưng 慧tuệ 。 方phương 便tiện 不bất 名danh 慧tuệ 耶da 。 答đáp 。 因nhân 果quả 立lập 名danh 。 各các 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 果quả 門môn 照chiếu 一nhất 切thiết 空không 境cảnh 。 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 照chiếu 一nhất 切thiết 有hữu 境cảnh 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 但đãn 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 故cố 宜nghi 並tịnh 稱xưng 智trí 。 因nhân 門môn 實thật 慧tuệ 從tùng 境cảnh 。 方phương 便tiện 約ước 用dụng 。 故cố 不bất 得đắc 並tịnh 名danh 慧tuệ 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 慧tuệ 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 皆giai 名danh 慧tuệ 耶da 。 答đáp 。 因nhân 中trung 之chi 慧tuệ 。 自tự 有hữu 多đa 門môn 。 立lập 名danh 各các 異dị 。 道đạo 慧tuệ 。 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 亦diệc 是thị 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 故cố 宜nghi 並tịnh 稱xưng 慧tuệ 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 但đãn 應ưng 言ngôn 道đạo 慧tuệ 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 至chí 果quả 變biến 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 云vân 何hà 言ngôn 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 變biến 名danh 二nhị 智trí 。 答đáp 。 論luận 云vân 。 因nhân 中trung 名danh 般Bát 若Nhã 。 既ký 反phản 名danh 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 因nhân 中trung 方phương 便tiện 理lý 巧xảo 。 變biến 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 二nhị 慧tuệ 變biến 名danh 二nhị 智trí 。 故cố 不bất 待đãi 言ngôn 。

問vấn 。 論luận 云vân 。 波Ba 若Nhã 變biến 為vi 薩tát 波Ba 若Nhã 。 何hà 處xứ 云vân 方phương 便tiện 變biến 名danh 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 答đáp 。 般Bát 若Nhã 名danh 慧tuệ 。 是thị 照chiếu 境cảnh 之chi 名danh 。 果quả 地địa 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 亦diệc 從tùng 照chiếu 境cảnh 為vi 稱xưng 。 二nhị 名danh 相tướng 主chủ 。 故cố 云vân 因nhân 名danh 般Bát 若Nhã 。 果quả 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 方phương 便tiện 就tựu 用dụng 為vi 目mục 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 兩lưỡng 義nghĩa 不bất 同đồng 。 故cố 經kinh 論luận 不bất 云vân 方phương 便tiện 變biến 為vi 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 然nhiên 方phương 便tiện 雖tuy 不bất 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 而nhi 體thể 實thật 照chiếu 有hữu 。 故cố 得đắc 變biến 為vi 種chủng 智trí 。 雖tuy 復phục 文văn 理lý 。 權quyền 應ưng 爾nhĩ 。 又hựu 因nhân 中trung 名danh 權quyền 實thật 二nhị 慧tuệ 。 果quả 名danh 權quyền 實thật 兩lưỡng 智trí 。 亦diệc 得đắc 即tức 是thị 其kỳ 文văn 。

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ (# 宗tông 旨chỉ 上thượng )#

Print Friendly, PDF & Email