淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận
Quyển 3
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 造Tạo

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam (# 名danh 題đề 下hạ )#

三tam 別biệt 釋thích 法Pháp 門môn

有hữu 三tam 門môn 。 先tiên 釋thích 不bất 思tư 議nghị 門môn 。 次thứ 釋thích 解giải 脫thoát 門môn 。 後hậu 釋thích 法Pháp 門môn 。

先tiên 釋thích 不bất 思tư 議nghị 有hữu 四tứ 。 一nhất 來lai 意ý 。 二nhị 釋thích 不bất 思tư 議nghị 名danh 。 三tam 辨biện 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 四tứ 釋thích 不bất 思tư 議nghị 名danh 多đa 少thiểu 。

第đệ 一nhất 來lai 意ý 者giả 。 問vấn 。 諸chư 方Phương 等Đẳng 教giáo 。 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 何hà 故cố 此thử 經Kinh 獨độc 受thọ 其kỳ 名danh 。 答đáp 。 一nhất 切thiết 諸chư 經Kinh 。 雖tuy 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 但đãn 此thử 經Kinh 即tức 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 為vi 名danh 。 例lệ 如như 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 有hữu 法Pháp 寶bảo 。 而nhi 寶bảo 積tích 佛Phật 即tức 以dĩ 為vi 名danh 。 又hựu 不bất 思tư 議nghị 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 通thông 不bất 思tư 議nghị 。 謂vị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。 並tịnh 非phi 二Nhị 乘Thừa 凡phàm 夫phu 。 之chi 有hữu 所sở 能năng 測trắc 度độ 。 二nhị 者giả 別biệt 不bất 思tư 議nghị 。 謂vị 神thần 通thông 奇kỳ 特đặc 。 如như 巨cự 細tế 相tương 容dung 。 眾chúng 經kinh 多đa 明minh 通thông 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 經Kinh 多đa 辨biện 別biệt 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 偏thiên 受thọ 斯tư 稱xưng 。 問vấn 。 此thử 經Kinh 凡phàm 有hữu 二nhị 名danh 。 一nhất 維duy 摩ma 詰cật 。 二nhị 不bất 思tư 議nghị 。 何hà 故cố 。 別biệt 有hữu 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 。 而nhi 無vô 別biệt 維duy 摩ma 品phẩm 耶da 。 又hựu 此thử 經Kinh 名danh 不bất 思tư 議nghị 經kinh 。 別biệt 有hữu 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 。 眾chúng 經kinh 何hà 故cố 不bất 爾nhĩ 。 如như 般Bát 若Nhã 等đẳng 經kinh 。 何hà 故cố 無vô 般Bát 若Nhã 品phẩm 耶da 。 答đáp 。 此thử 經Kinh 雖tuy 有hữu 人nhân 法pháp 二nhị 名danh 。 而nhi 維duy 摩ma 事sự 彰chương 。 通thông 為vi 一nhất 經kinh 之chi 主chủ 。 不bất 須tu 別biệt 立lập 品phẩm 。 不bất 思tư 議nghị 。 雖tuy 通thông 貫quán 一nhất 經kinh 。 但đãn 不bất 思tư 議nghị 事sự 未vị 顯hiển 。 須tu 別biệt 立lập 品phẩm 。 般Bát 若Nhã 等đẳng 經kinh 。 明minh 般Bát 若Nhã 事sự 顯hiển 故cố 。 不bất 須tu 別biệt 立lập 般Bát 若Nhã 品phẩm 也dã 。 問vấn 。 此thử 經Kinh 何hà 故cố 辨biện 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 答đáp 。 略lược 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 者giả 欲dục 稱xưng 歎thán 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 解giải 脫thoát 法Pháp 門môn 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 令linh 稟bẩm 教giáo 之chi 徒đồ 。 虛hư 心tâm 頂đảnh 受thọ 。 慕mộ 仰ngưỡng 信tín 行hành 。 二nhị 者giả 淨tịnh 名danh 道Đạo 德đức 已dĩ 遠viễn 得đắc 無vô 功công 用dụng 心tâm 。 現hiện 通thông 說thuyết 法Pháp 。 有hữu 所sở 施thí 為vi 。 任nhậm 運vận 即tức 不bất 假giả 思tư 量lượng 議nghị 度độ 。 既ký 得đắc 此thử 悟ngộ 。 還hoàn 欲dục 示thị 人nhân 。 故cố 說thuyết 不bất 思tư 議nghị 。 三tam 者giả 欲dục 顯hiển 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 定định 性tánh 相tướng 。 故cố 說thuyết 不bất 思tư 議nghị 。 如như 長trường/trưởng 若nhược 定định 長trường/trưởng 。 不bất 可khả 促xúc 長trường/trưởng 令linh 短đoản 。 短đoản 若nhược 定định 短đoản 。 不bất 可khả 延diên 短đoản 令linh 長trường/trưởng 。 以dĩ 可khả 延diên 促xúc 。 故cố 無vô 定định 相tương/tướng 性tánh 。 以dĩ 無vô 定định 性tánh 。 諸chư 法pháp 即tức 空không 。 因nhân 此thử 即tức 悟ngộ 入nhập 實thật 相tướng 。 故cố 說thuyết 不bất 思tư 議nghị 。 四tứ 者giả 此thử 經Kinh 正chánh 明minh 。 不bất 思tư 議nghị 法Pháp 。 故cố 立lập 不bất 思tư 議nghị 名danh 。 如như 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 淨tịnh 名danh 默mặc 即tức 是thị 其kỳ 事sự 。 以dĩ 正chánh 說thuyết 此thử 法pháp 故cố 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 五ngũ 者giả 此thử 經Kinh 欲dục 示thị 二nhị 種chủng 人nhân 法pháp 。 故cố 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 一nhất 者giả 理lý 外ngoại 。 謂vị 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 及cập 有hữu 所sở 得đắc 大Đại 乘Thừa 人nhân 法pháp 。 若nhược 所sở 行hành 之chi 境cảnh 。 能năng 行hành 之chi 智trí 。 所sở 說thuyết 教giáo 門môn 。 皆giai 是thị 有hữu 所sở 得đắc 顛điên 倒đảo 故cố 。 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 者giả 明minh 理lý 內nội 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 之chi 境cảnh 。 能năng 行hành 之chi 智trí 。 所sở 說thuyết 教giáo 門môn 。 並tịnh 絕tuyệt 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 有hữu 所sở 得đắc 境cảnh 界giới 。 故cố 方phương 是thị 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 答đáp 。 此thử 經Kinh 呵ha 凡phàm 斥xích 聖thánh 。 破phá 大đại 彈đàn 小tiểu 者giả 。 良lương 由do 凡phàm 聖thánh 大đại 小tiểu 皆giai 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 顛điên 倒đảo 理lý 外ngoại 行hành 心tâm 。 所sở 以dĩ 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 廣quảng 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 無vô 方phương 妙diệu 用dụng 。 無vô 礙ngại 法Pháp 門môn 。 有hữu 得đắc 之chi 徒đồ 。 莫mạc 能năng 測trắc 度độ 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 是thị 故cố 。 當đương 知tri 。 欲dục 開khai 二nhị 種chủng 義nghĩa 。 故cố 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 是thị 對đối 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 歎thán 不bất 思tư 議nghị 。 令linh 捨xả 可khả 思tư 議nghị 。 悟ngộ 不bất 思tư 議nghị 。 既ký 無vô 可khả 思tư 議nghị 。 亦diệc 無vô 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 之chi 道đạo 。 非phi 思tư 議nghị 。 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 理lý 外ngoại 義nghĩa 宗tông 。 亦diệc 明minh 絕tuyệt 四tứ 句cú 。 離ly 百bách 非phi 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 何hà 故cố 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 無vô 所sở 得đắc 。 若nhược 四tứ 句cú 。 若nhược 絕tuyệt 四tứ 句cú 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 有hữu 所sở 得đắc 。 絕tuyệt 定định 絕tuyệt 。 不bất 可khả 令linh 不bất 絕tuyệt 。 不bất 絕tuyệt 定định 不bất 絕tuyệt 。 不bất 可khả 令linh 其kỳ 絕tuyệt 。 如như 此thử 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 。 皆giai 有hữu 蹤tung 迹tích 處xứ 所sở 。 可khả 得đắc 思tư 議nghị 。 無vô 所sở 得đắc 。 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 並tịnh 是thị 因nhân 緣duyên 無vô 礙ngại 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 有hữu 所sở 得đắc 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 悉tất 皆giai 不bất 成thành 。 竟cánh 無vô 此thử 法pháp 。 論luận 何hà 物vật 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 無vô 所sở 得đắc 絕tuyệt 不bất 絕tuyệt 義nghĩa 始thỉ 成thành 。 故cố 方phương 得đắc 有hữu 不bất 思tư 議nghị 。 至chí 二nhị 智trí 中trung 。 當đương 具cụ 說thuyết 也dã 。

第đệ 二nhị 釋thích 不bất 思tư 議nghị 名danh

略lược 有hữu 三tam 義nghĩa 。

一nhất 者giả 約ước 本bổn 釋thích 不bất 思tư 議nghị 名danh 。 由do 本bổn 是thị 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 方phương 有hữu 不bất 思tư 議nghị 用dụng 耳nhĩ 。 不bất 思tư 議nghị 本bổn 即tức 不bất 二nhị 法pháp 。 門môn 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 謂vị 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 心tâm 行hành 斷đoạn 故cố 。 心tâm 不bất 能năng 思tư 。 言ngôn 語ngữ 滅diệt 故cố 。 口khẩu 不bất 能năng 議nghị 。 十thập 四tứ 章chương 經kinh 。 正chánh 為vi 開khai 不bất 二nhị 。 故cố 前tiền 序tự 云vân 。 淨tịnh 名danh 現hiện 病bệnh 之chi 本bổn 意ý 。 文Văn 殊Thù 問vấn 病bệnh 之chi 所sở 由do 。 當đương 知tri 為vi 明minh 本bổn 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 也dã 。

二nhị 者giả 約ước 淨tịnh 名danh 二nhị 智trí 。 由do 體thể 不bất 二nhị 之chi 道đạo 。 故cố 有hữu 不bất 二nhị 之chi 智trí 不bất 二nhị 之chi 智trí 。 能năng 適thích 化hóa 無vô 方phương 。 善thiện 巧xảo 妙diệu 用dụng 。 並tịnh 任nhậm 運vận 成thành 就tựu 。 無vô 功công 用dụng 心tâm 。 不bất 假giả 思tư 量lượng 議nghị 度độ 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。

三tam 者giả 外ngoại 示thị 不bất 思tư 議nghị 跡tích 。 若nhược 形hình 若nhược 聲thanh 。 及cập 說thuyết 不bất 思tư 議nghị 本bổn 。 若nhược 境cảnh 若nhược 智trí 。 並tịnh 非phi 下hạ 位vị 菩Bồ 薩Tát 及cập 與dữ 二Nhị 乘Thừa 。 凡phàm 夫phu 所sở 能năng 測trắc 度độ 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 但đãn 有hữu 於ư 三tam 。 不bất 思tư 議nghị 名danh 。 亦diệc 唯duy 此thử 三tam 義nghĩa 。 問vấn 。 此thử 與dữ 關quan 中trung 舊cựu 釋thích 何hà 異dị 。 答đáp 。 肇triệu 公công 云vân 。 深thâm 遠viễn 幽u 微vi 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 測trắc 。 謂vị 不bất 思tư 議nghị 三tam 義nghĩa 之chi 中trung 。 但đãn 是thị 後hậu 意ý 耳nhĩ 。 生sanh 公công 云vân 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 空không 理lý 。 非phi 惑hoặc 情tình 所sở 測trắc 。 二nhị 者giả 神thần 奇kỳ 。 非phi 淺thiển 識thức 能năng 知tri 。 三tam 意ý 之chi 中trung 。 具cụ 說thuyết 初sơ 二nhị 義nghĩa 。 什thập 公công 云vân 。 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 所sở 施thí 為vi 。 欲dục 能năng 則tắc 能năng 。 不bất 須tu 作tác 意ý 。 三tam 種chủng 之chi 中trung 。 亦diệc 得đắc 其kỳ 一nhất 。 今kim 且thả 敘tự 三tam 門môn 。 復phục 辨biện 本bổn 末mạt 次thứ 第đệ 及cập 內nội 外ngoại 不bất 同đồng 。 則tắc 抱bão 前tiền 諸chư 意ý 。

三tam 辨biện 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 問vấn 。 今kim 就tựu 何hà 法pháp 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 法pháp 雖tuy 無vô 量lượng 。 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 境cảnh 。 二nhị 智trí 。 三tam 教giáo 門môn 。 境cảnh 即tức 真chân 俗tục 二nhị 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 。 智trí 即tức 權quyền 實thật 兩lưỡng 。 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 教giáo 謂vị 二nhị 諦đế 教giáo 門môn 。 此thử 之chi 三tam 門môn 。 有hữu 二nhị 種chủng 次thứ 第đệ 。 若nhược 據cứ 能năng 化hóa 。 由do 真chân 俗tục 二nhị 境cảnh 。 發phát 權quyền 實thật 兩lưỡng 智trí 。 由do 權quyền 實thật 兩lưỡng 智trí 故cố 。 外ngoại 說thuyết 二nhị 諦đế 教giáo 門môn 。 合hợp 此thử 二nhị 義nghĩa 。 即tức 為vi 二nhị 雙song 。 由do 境cảnh 發phát 智trí 。 由do 智trí 照chiếu 境cảnh 。 謂vị 發phát 照chiếu 一nhất 雙song 。 內nội 照chiếu 二nhị 境cảnh 為vi 行hành 。 外ngoại 彰chương 神thần 口khẩu 為vi 說thuyết 。 說thuyết 行hành 一nhất 雙song 。 次thứ 約ước 所sở 化hóa 。 三tam 門môn 次thứ 第đệ 者giả 。 稟bẩm 二nhị 諦đế 教giáo 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 二nhị 智trí 則tắc 照chiếu 於ư 二nhị 諦đế 。 合hợp 此thử 三tam 義nghĩa 。 亦diệc 成thành 二nhị 雙song 。 初sơ 則tắc 說thuyết 行hành 。 次thứ 則tắc 發phát 然nhiên 。 聖thánh 人nhân 如như 行hành 而nhi 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 稟bẩm 二nhị 諦đế 教giáo 。 則tắc 如như 說thuyết 而nhi 行hành 。 故cố 名danh 說thuyết 行hành 一nhất 雙song 也dã 。 以dĩ 如như 說thuyết 而nhi 行hành 。 識thức 教giáo 悟ngộ 理lý 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 故cố 二nhị 境cảnh 為vi 能năng 發phát 。 二nhị 智trí 為vi 所sở 發phát 。 二nhị 智trí 為vi 能năng 照chiếu 。 二nhị 境cảnh 為vi 所sở 照chiếu 。 名danh 發phát 照chiếu 一nhất 雙song 也dã 。 問vấn 。 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 。 為vi 是thị 教giáo 名danh 。 為vi 是thị 境cảnh 稱xưng 。 答đáp 。 約ước 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 互hỗ 望vọng 不bất 同đồng 。 就tựu 能năng 化hóa 為vi 言ngôn 。 內nội 照chiếu 真chân 俗tục 。 故cố 真chân 俗tục 名danh 境cảnh 。 外ngoại 為vi 眾chúng 生sanh 。 依y 二nhị 諦đế 說thuyết 法Pháp 。 故cố 真chân 俗tục 名danh 教giáo 。 就tựu 所sở 化hóa 為vi 言ngôn 。 稟bẩm 於ư 真chân 俗tục 。 別biệt 真chân 俗tục 名danh 教giáo 。 因nhân 真chân 俗tục 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 真chân 俗tục 名danh 境cảnh 。 然nhiên 此thử 真chân 俗tục 。 未vị 曾tằng 境cảnh 教giáo 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 故cố 垣viên 言ngôn 二nhị 諦đế 為vi 教giáo 。 非phi 是thị 境cảnh 理lý 。 答đáp 。 此thử 約ước 依y 二nhị 諦đế 說thuyết 法Pháp 故cố 。 二nhị 諦đế 名danh 教giáo 。 若nhược 據cứ 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 則tắc 真chân 俗tục 名danh 境cảnh 。 又hựu 真chân 俗tục 表biểu 不bất 二nhị 理lý 。 則tắc 真chân 俗tục 名danh 教giáo 。 若nhược 對đối 二nhị 智trí 。 則tắc 稱xưng 為vi 境cảnh 。 不bất 可khả 徧biến 執chấp 。 問vấn 。 但đãn 應ưng 言ngôn 聖thánh 人nhân 內nội 照chiếu 兩lưỡng 境cảnh 。 外ngoại 為vi 眾chúng 生sanh 依y 二nhị 諦đế 說thuyết 法Pháp 。 眾chúng 生sanh 稟bẩm 二nhị 諦đế 教giáo 。 發phát 生sanh 二nhị 智trí 。 二nhị 智trí 還hoàn 照chiếu 二nhị 諦đế 。 何hà 得đắc 復phục 言ngôn 二nhị 諦đế 教giáo 表biểu 不bất 二nhị 理lý 耶da 。 答đáp 。 此thử 義nghĩa 有hữu 開khai 有hữu 合hợp 。 若nhược 開khai 理lý 教giáo 不bất 同đồng 。 約ước 能năng 化hóa 為vi 論luận 。 所sở 悟ngộ 之chi 理lý 。 則tắc 非phi 真chân 非phi 俗tục 。 能năng 悟ngộ 之chi 智trí 。 亦diệc 非phi 實thật 非phi 權quyền 。 理lý 雖tuy 非phi 真chân 俗tục 。 為vi 出xuất 處xứ 眾chúng 生sanh 。 無vô 名danh 相tướng 中trung 。 假giả 名danh 相tướng 說thuyết 。 故cố 開khai 真chân 俗tục 門môn 。 說thuyết 二nhị 諦đế 法pháp 。 故cố 以dĩ 非phi 真chân 俗tục 為vi 理lý 。 真chân 俗tục 為vi 教giáo 。 二nhị 諦đế 門môn 既ký 爾nhĩ 。 智trí 亦diệc 例lệ 然nhiên 。 悟ngộ 理lý 之chi 智trí 。 非phi 權quyền 非phi 實thật 。 為vi 欲dục 化hóa 物vật 。 故cố 開khai 二nhị 智trí 。 以dĩ 權quyền 實thật 二nhị 智trí 。 照chiếu 真chân 俗tục 兩lưỡng 境cảnh 。 外ngoại 為vi 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 。 此thử 約ước 能năng 化hóa 。 開khai 理lý 教giáo 境cảnh 智trí 義nghĩa 也dã 。 次thứ 約ước 所sở 化hóa 明minh 理lý 教giáo 境cảnh 智trí 者giả 。 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 稟bẩm 真chân 俗tục 二nhị 教giáo 。 即tức 悟ngộ 非phi 真chân 非phi 俗tục 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 既ký 悟ngộ 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 即tức 發phát 生sanh 不bất 二nhị 之chi 觀quán 。 所sở 悟ngộ 境cảnh 既ký 非phi 真chân 俗tục 。 能năng 悟ngộ 之chi 智trí 亦diệc 非phi 權quyền 實thật 。 既ký 悟ngộ 理lý 非phi 有hữu 無vô 。 即tức 識thức 教giáo 有hữu 真chân 俗tục 。 悟ngộ 理lý 發phát 生sanh 。 非phi 權quyền 實thật 智trí 。 即tức 識thức 教giáo 有hữu 真chân 俗tục 。 故cố 生sanh 權quyền 實thật 二nhị 智trí 。 此thử 約ước 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 各các 開khai 理lý 教giáo 境cảnh 智trí 也dã 。

次thứ 合hợp 論luận 理lý 教giáo 境cảnh 智trí 者giả 。 非phi 真chân 非phi 俗tục 之chi 理lý 。 名danh 為vi 真Chân 諦Đế 。 若nhược 真chân 若nhược 俗tục 之chi 教giáo 。 並tịnh 名danh 俗tục 諦đế 。 故cố 唯duy 有hữu 二nhị 諦đế 。 非phi 權quyền 非phi 實thật 。 名danh 為vi 實thật 智trí 。 權quyền 之chi 與dữ 實thật 。 並tịnh 名danh 權quyền 智trí 。 故cố 唯duy 有hữu 二nhị 智trí 。 既ký 唯duy 有hữu 二nhị 境cảnh 。 故cố 聖thánh 人nhân 內nội 照chiếu 二nhị 境cảnh 。 外ngoại 為vi 眾chúng 生sanh 。 還hoàn 說thuyết 二nhị 諦đế 。 眾chúng 生sanh 因nhân 二nhị 諦đế 教giáo 。 還hoàn 發phát 生sanh 二nhị 智trí 也dã 。 問vấn 。 初sơ 何hà 故cố 開khai 。 後hậu 何hà 故cố 合hợp 。 答đáp 。 欲dục 顯hiển 至chí 理lý 甚thậm 深thâm 。 未vị 曾tằng 真chân 俗tục 。 聖thánh 心tâm 微vi 妙diệu 。 亦diệc 非phi 實thật 非phi 權quyền 。 而nhi 今kim 言ngôn 俗tục 言ngôn 真chân 。 說thuyết 權quyền 說thuyết 實thật 者giả 。 蓋cái 是thị 出xuất 處xứ 眾chúng 生sanh 。 故cố 強cường/cưỡng 名danh 相tướng 說thuyết 。 為vì 此thử 義nghĩa 故cố 。 所sở 以dĩ 須tu 開khai 。 復phục 欲dục 就tựu 二nhị 諦đế 攝nhiếp 法pháp 。 無vô 義nghĩa 不bất 收thu 。 權quyền 實thật 該cai 羅la 。 無vô 智trí 不bất 攝nhiếp 。 故cố 但đãn 明minh 二nhị 諦đế 唯duy 有hữu 權quyền 實thật 。 所sở 以dĩ 合hợp 也dã 。 又hựu 經kinh 中trung 具cụ 有hữu 開khai 合hợp 。 以dĩ 釋thích 經kinh 故cố 具cụ 明minh 之chi 。 又hựu 對đối 斥xích 舊cựu 宗tông 執chấp 二nhị 諦đế 不bất 知tri 不bất 二nhị 。 所sở 以dĩ 須tu 開khai 。 尋tầm 教giáo 之chi 徒đồ 。 復phục 言ngôn 二nhị 諦đế 之chi 外ngoại 別biệt 有hữu 不bất 二nhị 之chi 理lý 。 所sở 以dĩ 須tu 合hợp 。 故cố 開khai 合hợp 不bất 同đồng 。 皆giai 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 上thượng 來lai 總tổng 釋thích 三tam 門môn 。

今kim 次thứ 別biệt 釋thích 三tam 門môn 。 即tức 為vi 三tam 意ý 。 初sơ 釋thích 二nhị 智trí 。 復phục 為vi 三tam 門môn 。 一nhất 明minh 權quyền 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 明minh 實thật 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 三tam 合hợp 釋thích 二nhị 。 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 權quyền 智trí 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 答đáp 。 內nội 照chiếu 外ngoại 用dụng 。 皆giai 絕tuyệt 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 並tịnh 不bất 思tư 議nghị 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 。 遍biến 知tri 一nhất 切thiết 病bệnh 。 不bất 能năng 遍biến 識thức 一nhất 切thiết 藥dược 。 故cố 不bất 能năng 測trắc 菩Bồ 薩Tát 智trí 。 名danh 內nội 照chiếu 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 內nội 照chiếu 。 即tức 無vô 照chiếu 而nhi 照chiếu 。 照chiếu 不bất 動động 無vô 照chiếu 。 亦diệc 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 知tri 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 照chiếu 。 不bất 假giả 功công 用dụng 。 二Nhị 乘Thừa 作tác 意ý 。 方phương 乃nãi 得đắc 知tri 。 亦diệc 不bất 能năng 思tư 議nghị 菩Bồ 薩Tát 無vô 功công 用dụng 智trí 也dã 。 次thứ 明minh 外ngoại 動động 用dụng 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 事sự 萬vạn 端đoan 不bất 可khả 具cụ 舉cử 。 今kim 就tựu 大đại 小tiểu 容dung 入nhập 。 以dĩ 示thị 其kỳ 相tương/tướng 。 但đãn 釋thích 大đại 小tiểu 容dung 入nhập 。 凡phàm 有hữu 三tam 師sư 。 一nhất 云vân 大đại 實thật 不bất 入nhập 小tiểu 。 小tiểu 亦diệc 不bất 容dung 大đại 。 但đãn 以dĩ 神thần 力lực 令linh 應ưng 度độ 之chi 人nhân 。 見kiến 其kỳ 容dung 入nhập 耳nhĩ 。 二nhị 釋thích 云vân 。 大đại 實thật 入nhập 小tiểu 。 小tiểu 亦diệc 實thật 容dung 大đại 。 若nhược 不bất 容dung 入nhập 者giả 。 則tắc 諸chư 菩Bồ 薩Tát 無vô 此thử 功công 能năng 。 若nhược 明minh 容dung 入nhập 。 還hoàn 不bất 容dung 入nhập 。 則tắc 一nhất 切thiết 諸chư 轉chuyển 變biến 神thần 通thông 。 並tịnh 無vô 用dụng 也dã 。

第đệ 三tam 釋thích 云vân 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 實thật 不bất 容dung 入nhập 。 能năng 令linh 見kiến 其kỳ 容dung 入nhập 。 二nhị 實thật 能năng 容dung 入nhập 。 復phục 令linh 見kiến 容dung 入nhập 。 今kim 明minh 第đệ 三tam 釋thích 宜nghi 可khả 用dụng 之chi 。 但đãn 此thử 經Kinh 正chánh 明minh 容dung 入nhập 。 非phi 不bất 容dung 入nhập 也dã 。 故cố 高cao 廣quảng 之chi 座tòa 。 來lai 入nhập 方phương 丈trượng 小tiểu 室thất 。 方phương 丈trượng 小tiểu 室thất 。 容dung 高cao 廣quảng 之chi 座tòa 。 大đại 小tiểu 無vô 有hữu 增tăng 減giảm 。 而nhi 容dung 入nhập 宛uyển 然nhiên 。 故cố 是thị 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 問vấn 。 若nhược 無vô 增tăng 減giảm 。 名danh 不bất 思tư 不bất 議nghị 。 寧ninh 得đắc 文văn 云vân 。 其kỳ 室thất 廣quảng 博bác 。 答đáp 。 講giảng 誦tụng 之chi 人nhân 。 多đa 不bất 細tế 觀quán 。 故cố 不bất 見kiến 此thử 文văn 意ý 。 若nhược 以dĩ 下hạ 徵trưng 之chi 。 未vị 見kiến 好hảo/hiếu 釋thích 。 若nhược 於ư 此thử 一nhất 條điều 昧muội 者giả 。 則tắc 不bất 思tư 議nghị 事sự 。 皆giai 不bất 成thành 矣hĩ 。 今kim 明minh 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 。 凡phàm 有hữu 二nhị 文văn 。 一nhất 云vân 其kỳ 室thất 廣quảng 博bác 。 二nhị 云vân 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 即tức 此thử 二nhị 文văn 。 自tự 相tương 違vi 背bối/bội 。 既ký 云vân 其kỳ 室thất 廣quảng 博bác 。 寧ninh 得đắc 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 若nhược 云vân 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 何hà 名danh 廣quảng 博bác 。 今kim 明minh 室thất 有hữu 內nội 外ngoại 。 自tự 內nội 而nhi 觀quán 。 故cố 其kỳ 室thất 廣quảng 博bác 。 自tự 外ngoại 而nhi 觀quán 。 則tắc 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 是thị 以dĩ 二nhị 文văn 不bất 相tương 違vi 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 何hà 名danh 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 答đáp 。 唯duy 是thị 一nhất 室thất 。 內nội 觀quán 則tắc 廣quảng 。 外ngoại 觀quán 如như 故cố 。 即tức 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 外ngoại 觀quán 如như 故cố 。 可khả 無vô 增tăng 減giảm 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 內nội 觀quán 既ký 廣quảng 。 即tức 是thị 增tăng 減giảm 。 云vân 何hà 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 內nội 廣quảng 遂toại 令linh 外ngoại 增tăng 。 可khả 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 而nhi 內nội 廣quảng 不bất 令linh 外ngoại 增tăng 。 故cố 內nội 廣quảng 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 不bất 令linh 外ngoại 廣quảng 。 可khả 外ngoại 無vô 增tăng 。 名danh 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 。 遂toại 令linh 內nội 廣quảng 。 便tiện 是thị 增tăng 內nội 。 即tức 內nội 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 淨tịnh 名danh 既ký 能năng 令linh 外ngoại 不bất 增tăng 。 亦diệc 能năng 令linh 內nội 不bất 廣quảng 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 世thế 小tiểu 術thuật 遂toại 能năng 令linh 尺xích 鏡kính 入nhập 於ư 寸thốn 瓶bình 。 瓶bình 不bất 增tăng 。 鏡kính 不bất 減giảm 。 而nhi 容dung 入nhập 究cứu 然nhiên 。 況huống 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 遂toại 令linh 室thất 內nội 廣quảng 者giả 。 凡phàm 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 此thử 經Kinh 始thỉ 終chung 敘tự 淨tịnh 名danh 待đãi 賓tân 。 凡phàm 具cụ 四tứ 事sự 。 一nhất 有hữu 廣quảng 博bác 之chi 室thất 。 二nhị 設thiết 端đoan 嚴nghiêm 之chi 座tòa 。 三tam 有hữu 甘cam 露lộ 味vị 飯phạn 。 四tứ 有hữu 微vi 妙diệu 法Pháp 。 言ngôn 室thất 若nhược 不bất 廣quảng 。 則tắc 四tứ 中trung 闕khuyết 一nhất 。 今kim 欲dục 待đãi 賓tân 事sự 圓viên 。 故cố 令linh 室thất 廣quảng 博bác 也dã 。 在tại 室thất 雖tuy 廣quảng 。 遂toại 令linh 外ngoại 增tăng 。 則tắc 非phi 奇kỳ 特đặc 。 而nhi 外ngoại 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 所sở 此thử 復phục 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 是thị 以dĩ 內nội 大đại 外ngoại 小tiểu 。 各các 有hữu 深thâm 致trí 也dã 。 二nhị 者giả 若nhược 內nội 外ngoại 皆giai 不bất 廣quảng 。 而nhi 令linh 大đại 座tòa 入nhập 小tiểu 室thất 者giả 。 但đãn 得đắc 將tương 室thất 對đối 座tòa 。 辨biện 大đại 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 耳nhĩ 。 今kim 欲dục 示thị 二nhị 種chủng 不bất 思tư 議nghị 。 一nhất 大đại 入nhập 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 內nội 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 。 大đại 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 大đại 座tòa 入nhập 小tiểu 室thất 內nội 。 室thất 內nội 雖tuy 廣quảng 。 而nhi 外ngoại 不bất 大đại 。 故cố 是thị 大đại 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 內nội 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 唯duy 是thị 一nhất 室thất 。 內nội 觀quán 則tắc 廣quảng 。 外ngoại 看khán 不bất 大đại 。 欲dục 言ngôn 室thất 大đại 。 外ngoại 相tướng 宛uyển 然nhiên 。 欲dục 言ngôn 室thất 小tiểu 。 能năng 容dung 大đại 座tòa 。 是thị 故cố 此thử 室thất 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 問vấn 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 觀quán 至chí 容dung 座tòa 。 故cố 言ngôn 室thất 廣quảng 。 若nhược 置trí 座tòa 觀quán 室thất 。 則tắc 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 此thử 釋thích 自tự 能năng 。 何hà 勞lao 分phần/phân 內nội 外ngoại 。 今kim 問vấn 。 室thất 唯duy 方phương 丈trượng 。 座tòa 高cao 八bát 萬vạn 。 為vi 見kiến 室thất 大đại 於ư 座tòa 。 為vi 室thất 見kiến 小tiểu 於ư 座tòa 耶da 。 若nhược 見kiến 室thất 大đại 於ư 座tòa 。 云vân 何hà 復phục 言ngôn 。 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 若nhược 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 即tức 見kiến 室thất 猶do 方phương 丈trượng 。 云vân 何hà 復phục 見kiến 容dung 於ư 大đại 座tòa 。 此thử 則tắc 事sự 相tướng 不bất 成thành 。 於ư 巧xảo 義nghĩa 不bất 足túc 。 今kim 詳tường 經kinh 文văn 意ý 者giả 。 三tam 萬vạn 諸chư 座tòa 並tịnh 來lai 入nhập 室thất 。 舉cử 眾chúng 皆giai 見kiến 。 其kỳ 室thất 廣quảng 博bác 。 非phi 復phục 猶do 見kiến 方phương 丈trượng 。 但đãn 觀quán 外ngoại 形hình 。 本bổn 相tướng 如như 故cố 。 可khả 用dụng 前tiền 通thông 。 廢phế 於ư 後hậu 釋thích 。

次thứ 明minh 實thật 智trí 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 若nhược 以dĩ 照chiếu 空không 為vi 實thật 。 照chiếu 有hữu 為vi 權quyền 者giả 。 此thử 之chi 實thật 智trí 。 即tức 是thị 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 所sở 鑒giám 實thật 相tướng 。 百bách 非phi 斯tư 絕tuyệt 。 四tứ 句cú 皆giai 忘vong 。 能năng 鑒giám 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 如như 實thật 而nhi 照chiếu 。 故cố 釋thích 論luận 云vân 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 實thật 法pháp 不bất 顛điên 倒đảo 。 念niệm 想tưởng 觀quán 已dĩ 除trừ 。 言ngôn 語ngữ 法pháp 亦diệc 滅diệt 。 故cố 是thị 實thật 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 波Ba 若Nhã 照chiếu 實thật 相tướng 。 不bất 見kiến 智trí 為vi 能năng 照chiếu 。 境cảnh 為vi 所sở 照chiếu 。 故cố 經Kinh 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 與dữ 波Ba 若Nhã 相tương 應ứng 。 不bất 見kiến 相tương 應ứng 。 不bất 見kiến 不bất 相tương 應ứng 。 釋thích 論luận 云vân 。 緣duyên 是thị 一nhất 邊biên 。 觀quán 是thị 一nhất 邊biên 。 離ly 是thị 二nhị 邊biên 。 名danh 為vi 波Ba 若Nhã 。 境cảnh 智trí 不bất 二nhị 。 豈khởi 其kỳ 不bất 可khả 思tư 議nghị 耶da 。 又hựu 不bất 見kiến 境cảnh 智trí 二nhị 。 亦diệc 不bất 見kiến 不bất 二nhị 。 如như 是thị 五ngũ 句cú 畢tất 竟cánh 盡tận 。 而nhi 能năng 照chiếu 所sở 照chiếu 宛uyển 然nhiên 不bất 失thất 。 故cố 名danh 實thật 相tướng 不bất 思tư 議nghị 也dã 。

後hậu 合hợp 明minh 二nhị 智trí 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 正chánh 見kiến 此thử 經Kinh 之chi 宗tông 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 文văn 云vân 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 有hữu 解giải 脫thoát 。 為vi 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 疾tật 品phẩm 。 正chánh 就tựu 二nhị 智trí 。 辨biện 於ư 解giải 脫thoát 。 故cố 言ngôn 無vô 方phương 便tiện 慧tuệ 縛phược 。 無vô 慧tuệ 方phương 便tiện 縛phược 。 此thử 就tựu 二nhị 慧tuệ 明minh 縛phược 。 無vô 有hữu 解giải 脫thoát 。 故cố 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 有hữu 方phương 便tiện 慧tuệ 解giải 。 有hữu 慧tuệ 方phương 便tiện 解giải 。 故cố 二nhị 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 云vân 何hà 名danh 二nhị 智trí 縛phược 解giải 。 答đáp 。 文văn 已dĩ 具cụ 詳tường 。 今kim 且thả 就tựu 山sơn 門môn 。 敘tự 其kỳ 得đắc 失thất 。 先tiên 示thị 二nhị 慧tuệ 俱câu 縛phược 。 明minh 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 次thứ 辨biện 二nhị 慧tuệ 俱câu 解giải 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。

二nhị 慧tuệ 俱câu 縛phược 非phi 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 若nhược 有hữu 權quyền 可khả 權quyền 。 則tắc 有hữu 實thật 可khả 實thật 。 有hữu 權quyền 可khả 權quyền 。 不bất 由do 實thật 故cố 權quyền 。 有hữu 實thật 可khả 實thật 。 不bất 由do 權quyền 故cố 實thật 。 不bất 由do 權quyền 故cố 實thật 。 此thử 實thật 非phi 權quyền 實thật 。 不bất 由do 實thật 故cố 權quyền 。 此thử 權quyền 非phi 實thật 權quyền 。 權quyền 非phi 實thật 權quyền 。 權quyền 是thị 自tự 權quyền 。 實thật 非phi 權quyền 實thật 。 實thật 是thị 自tự 實thật 。 權quyền 是thị 自tự 權quyền 。 權quyền 不bất 得đắc 為vi 實thật 。 實thật 是thị 自tự 實thật 。 實thật 不bất 得đắc 為vi 權quyền 。 如như 此thử 權quyền 實thật 。 各các 住trụ 自tự 性tánh 。 不bất 得đắc 縱túng/tung 任nhậm 自tự 在tại 無vô 礙ngại 無vô 方phương 。 故cố 名danh 為vi 縛phược 。 以dĩ 是thị 縛phược 故cố 。 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 乃nãi 是thị 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 有hữu 所sở 得đắc 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 。 何hà 名danh 為vi 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 妙diệu 觀quán 哉tai 。

次thứ 對đối 失thất 明minh 得đắc 。 辨biện 是thị 解giải 脫thoát 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 今kim 明minh 無vô 權quyền 可khả 權quyền 。 則tắc 無vô 實thật 可khả 實thật 。 無vô 權quyền 可khả 權quyền 。 由do 實thật 故cố 權quyền 。 無vô 實thật 可khả 實thật 。 由do 權quyền 故cố 實thật 。 由do 實thật 故cố 權quyền 。 權quyền 名danh 實thật 權quyền 。 由do 權quyền 故cố 實thật 。 實thật 名danh 權quyền 實thật 。 權quyền 名danh 實thật 權quyền 。 權quyền 不bất 自tự 權quyền 。 實thật 名danh 權quyền 實thật 。 實thật 不bất 自tự 實thật 。 權quyền 不bất 自tự 權quyền 。 則tắc 非phi 權quyền 。 實thật 不bất 自tự 實thật 。 則tắc 非phi 實thật 。 非phi 權quyền 非phi 實thật 。 始thỉ 成thành 權quyền 實thật 。 權quyền 實thật 則tắc 實thật 得đắc 為vi 權quyền 。 實thật 權quyền 則tắc 權quyền 得đắc 為vi 實thật 。 縱túng/tung 任nhậm 自tự 在tại 無vô 礙ngại 無vô 方phương 。 故cố 名danh 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 即tức 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 問vấn 。 經kinh 無vô 此thử 言ngôn 。 云vân 何hà 以dĩ 義nghĩa 約ước 耶da 。 答đáp 。 文văn 實thật 有hữu 之chi 。 但đãn 子tử 未vị 見kiến 耳nhĩ 。 今kim 略lược 示thị 其kỳ 一nhất 。 則tắc 萬vạn 義nghĩa 例lệ 然nhiên 。 如như 問vấn 疾tật 品phẩm 云vân 。 以dĩ 嚴nghiêm 土thổ/độ 化hóa 人nhân 二nhị 行hành 為vi 方phương 便tiện 。 三tam 空không 自tự 調điều 。 名danh 之chi 為vi 慧tuệ 。 不bất 能năng 即tức 三tam 空không 。 而nhi 起khởi 二nhị 行hành 。 名danh 無vô 方phương 便tiện 慧tuệ 縛phược 。 若nhược 能năng 即tức 三tam 空không 而nhi 起khởi 二nhị 行hành 。 名danh 有hữu 方phương 便tiện 慧tuệ 解giải 。 不bất 能năng 即tức 二nhị 行hành 而nhi 入nhập 三tam 空không 。 名danh 無vô 慧tuệ 方phương 便tiện 縛phược 。 若nhược 能năng 即tức 二nhị 行hành 而nhi 入nhập 三tam 空không 。 名danh 有hữu 慧tuệ 方phương 便tiện 解giải 。 故cố 空không 有hữu 無vô 礙ngại 。 權quyền 實thật 自tự 在tại 。 名danh 為vi 解Giải 脫Thoát 。 解giải 脫thoát 故cố 是thị 不bất 思tư 議nghị 。

次thứ 明minh 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 。 亦diệc 有hữu 三tam 。 一nhất 者giả 俗tục 境cảnh 。 二nhị 真chân 境cảnh 。 三tam 合hợp 明minh 二nhị 境cảnh 。 所sở 以dĩ 明minh 境cảnh 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 以dĩ 智trí 不bất 自tự 智trí 。 由do 境cảnh 發phát 智trí 。 良lương 由do 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 智trí 不bất 思tư 議nghị 耳nhĩ 。 若nhược 智trí 自tự 不bất 思tư 議nghị 。 境cảnh 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 豈khởi 得đắc 以dĩ 可khả 思tư 議nghị 境cảnh 。 發phát 不bất 可khả 思tư 議nghị 智trí 。 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 智trí 。 照chiếu 可khả 思tư 議nghị 境cảnh 耶da 。

初sơ 明minh 俗tục 境cảnh 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 成thành 實thật 論luận 云vân 。 乃nãi 至chí 小tiểu 草thảo 思tư 惟duy 觀quán 察sát 。 尚thượng 不bất 可khả 知tri 。 況huống 一nhất 切thiết 法pháp 。 身thân 子tử 子tử 不bất 知tri 一nhất 鳥điểu 始thỉ 末mạt 。 況huống 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 故cố 知tri 俗tục 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 。 今kim 且thả 據cứ 大đại 小tiểu 容dung 入nhập 一nhất 義nghĩa 作tác 之chi 。 問vấn 。 巨cự 細tế 殊thù 形hình 。 復phục 無vô 增tăng 減giảm 。 云vân 何hà 得đắc 相tương 容dung 入nhập 。 答đáp 。 南nam 方phương 舊cựu 云vân 。 既ký 稱xưng 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 唯duy 聖thánh 境cảnh 界giới 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 測trắc 。 凡phàm 夫phu 豈khởi 有hữu 解giải 耶da 。 故cố 置trí 而nhi 不bất 釋thích 。 今kim 請thỉnh 問vấn 之chi 。 巨cự 細tế 容dung 入nhập 者giả 。 蓋cái 是thị 不bất 思tư 議nghị 之chi 跡tích 耳nhĩ 。 六Lục 度Độ 四Tứ 等Đẳng 。 權quyền 實thật 兩lưỡng 智trí 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 謂vị 不bất 思tư 議nghị 之chi 本bổn 。 本bổn 跡tích 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 而nhi 既ký 能năng 解giải 本bổn 不bất 思tư 議nghị 。 云vân 何hà 不bất 達đạt 其kỳ 跡tích 耶da 。 又hựu 跡tích 為vi 近cận 事sự 。 本bổn 為vi 遠viễn 理lý 。 尚thượng 通thông 理lý 本bổn 。 何hà 不bất 解giải 於ư 事sự 迹tích 耶da 。 北bắc 土thổ/độ 地địa 論luận 師sư 云vân 。 大đại 無vô 大đại 相tương/tướng 。 故cố 大đại 得đắc 入nhập 少thiểu 。 少thiểu 無vô 少thiểu 相tương/tướng 。 故cố 少thiểu 得đắc 容dung 大đại 。 今kim 請thỉnh 問vấn 之chi 。 既ký 大đại 無vô 大đại 相tương/tướng 。 是thị 則tắc 無vô 大đại 。 誰thùy 入nhập 小tiểu 耶da 。 小tiểu 無vô 小tiểu 相tương/tướng 。 是thị 即tức 無vô 小tiểu 。 誰thùy 容dung 大đại 耶da 。 若nhược 云vân 有hữu 無vô 相tướng 之chi 大đại 無vô 相tướng 之chi 小tiểu 。 故cố 得đắc 容dung 入nhập 者giả 。 今kim 重trọng/trùng 考khảo 之chi 。 無vô 相tướng 之chi 大đại 。 為vi 猶do 有hữu 大đại 。 為vi 無vô 大đại 耶da 。 若nhược 有hữu 大đại 。 即tức 猶do 有hữu 相tương/tướng 。 如như 其kỳ 無vô 相tướng 。 則tắc 無vô 有hữu 大đại 。 若nhược 言ngôn 大đại 無vô 相tướng 而nhi 有hữu 大đại 者giả 。 亦diệc 應ưng 無vô 大đại 而nhi 有hữu 相tương/tướng 耶da 。 雖tuy 有hữu 此thử 言ngôn 。 未vị 見kiến 其kỳ 理lý 。 故cố 並tịnh 不bất 用dụng 之chi 。 今kim 先tiên 開khai 得đắc 失thất 以dĩ 示thị 其kỳ 相tương/tướng 。 所sở 言ngôn 失thất 者giả 。 若nhược 有hữu 大đại 可khả 大đại 。 則tắc 有hữu 小tiểu 可khả 小tiểu 。 有hữu 大đại 可khả 大đại 。 不bất 由do 小tiểu 故cố 大đại 。 有hữu 小tiểu 可khả 小tiểu 。 不bất 由do 大đại 故cố 小tiểu 。 不bất 由do 小tiểu 故cố 大đại 。 大đại 是thị 自tự 大đại 。 不bất 由do 大đại 故cố 小tiểu 。 小tiểu 是thị 自tự 小tiểu 。 大đại 是thị 自tự 大đại 。 大đại 非phi 小tiểu 大đại 。 小tiểu 是thị 自tự 小tiểu 。 小tiểu 非phi 大đại 小tiểu 。 大đại 非phi 小tiểu 大đại 。 大đại 決quyết 定định 住trụ 大đại 。 小tiểu 非phi 大đại 小tiểu 。 小tiểu 決quyết 定định 住trụ 小tiểu 。 大đại 小tiểu 既ký 爾nhĩ 。 容dung 不bất 容dung 亦diệc 然nhiên 。 小tiểu 既ký 本bổn 不bất 容dung 大đại 。 不bất 容dung 決quyết 定định 不bất 容dung 。 不bất 可khả 令linh 容dung 。 大đại 本bổn 不bất 入nhập 於ư 小tiểu 。 不bất 入nhập 決quyết 定định 不bất 入nhập 。 不bất 可khả 令linh 入nhập 。 故cố 如như 此thử 大đại 小tiểu 無vô 容dung 入nhập 義nghĩa 。 又hựu 無vô 如như 此thử 自tự 性tánh 大đại 小tiểu 。 論luận 何hà 物vật 容dung 入nhập 耶da 。 又hựu 無vô 自tự 性tánh 容dung 入nhập 。 論luận 何hà 物vật 大đại 小tiểu 。 問vấn 。 何hà 處xứ 云vân 決quyết 定định 大đại 小tiểu 無vô 容dung 入nhập 義nghĩa 。 又hựu 何hà 處xứ 云vân 無vô 自tự 性tánh 大đại 小tiểu 耶da 。 答đáp 。 龍long 樹thụ 云vân 。 若nhược 先tiên 來lai 不bất 見kiến 。 於ư 今kim 云vân 何hà 見kiến 。 以dĩ 其kỳ 性tánh 定định 故cố 。 集tập 先tiên 來lai 不bất 斷đoạn 。 不bất 斷đoạn 定định 不bất 斷đoạn 。 不bất 斷đoạn 云vân 何hà 斷đoạn 。 四Tứ 諦Đế 既ký 爾nhĩ 。 萬vạn 義nghĩa 例lệ 之chi 。 故cố 知tri 不bất 容dung 定định 不bất 容dung 。 不bất 得đắc 容dung 也dã 。 又hựu 云vân 。 執chấp 有hữu 自tự 性tánh 。 則tắc 無vô 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 法pháp 。 故cố 知tri 無vô 有hữu 自tự 性tánh 大đại 小tiểu 。 何hà 所sở 容dung 入nhập 耶da 。 次thứ 對đối 失thất 辨biện 得đắc 者giả 。 今kim 明minh 無vô 小tiểu 可khả 小tiểu 。 則tắc 無vô 大đại 可khả 大đại 。 由do 小tiểu 故cố 大đại 。 由do 大đại 故cố 小tiểu 。 小tiểu 不bất 自tự 小tiểu 。 大đại 不bất 自tự 大đại 。 大đại 名danh 小tiểu 大đại 。 小tiểu 名danh 大đại 小tiểu 。 大đại 小tiểu 則tắc 非phi 小tiểu 。 小tiểu 大đại 則tắc 非phi 大đại 。 非phi 大đại 非phi 小tiểu 。 假giả 名danh 大đại 小tiểu 。 故cố 大đại 小tiểu 義nghĩa 始thỉ 成thành 。 以dĩ 大đại 小tiểu 得đắc 成thành 。 方phương 有hữu 容dung 入nhập 以dĩ 小tiểu 是thị 大đại 小tiểu 故cố 。 小tiểu 得đắc 容dung 大đại 。 大đại 是thị 小tiểu 大đại 故cố 。 得đắc 大đại 入nhập 小tiểu 。 大đại 小tiểu 既ký 爾nhĩ 。 容dung 入nhập 亦diệc 然nhiên 。 容dung 是thị 不bất 容dung 故cố 容dung 。 不bất 容dung 是thị 容dung 不bất 容dung 。 以dĩ 不bất 容dung 是thị 容dung 不bất 容dung 故cố 。 小tiểu 不bất 容dung 是thị 容dung 不bất 容dung 。 而nhi 得đắc 容dung 矣hĩ 。 大đại 不bất 入nhập 是thị 入nhập 不bất 入nhập 。 而nhi 得đắc 入nhập 矣hĩ 。 問vấn 。 何hà 故cố 就tựu 大đại 小tiểu 。 明minh 定định 不bất 定định 。 復phục 約ước 容dung 入nhập 。 明minh 定định 不bất 定định 耶da 。 答đáp 。 有hữu 所sở 得đắc 義nghĩa 。 有hữu 二nhị 種chủng 決quyết 定định 。 一nhất 大đại 小tiểu 體thể 定định 。 二nhị 容dung 入nhập 用dụng 定định 。 故cố 無vô 大đại 小tiểu 之chi 體thể 及cập 容dung 入nhập 之chi 用dụng 。 對đối 此thử 二nhị 定định 。 還hoàn 明minh 因nhân 緣duyên 體thể 用dụng 。 一nhất 者giả 大đại 小tiểu 體thể 。 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 大đại 小tiểu 始thỉ 成thành 。 二nhị 容dung 入nhập 之chi 用dụng 是thị 因nhân 緣duyên 容dung 入nhập 故cố 。 大đại 小tiểu 之chi 用dụng 即tức 立lập 。 故cố 須tu 兩lưỡng 明minh 。 問vấn 。 但đãn 大đại 小tiểu 是thị 俗tục 境cảnh 。 容dung 入nhập 之chi 用dụng 則tắc 應ưng 是thị 權quyền 智trí 用dụng 。 云vân 何hà 言ngôn 大đại 小tiểu 之chi 體thể 及cập 容dung 入nhập 之chi 用dụng 皆giai 是thị 俗tục 境cảnh 。 答đáp 。 俗tục 諦đế 之chi 中trung 。 具cụ 有hữu 體thể 用dụng 。 但đãn 要yếu 須tu 權quyền 智trí 運vận 之chi 。 方phương 能năng 容dung 入nhập 。 故cố 具cụ 有hữu 境cảnh 智trí 也dã 。 問vấn 。 今kim 辨biện 俗tục 諦đế 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 。 云vân 何hà 乃nãi 明minh 權quyền 智trí 用dụng 耶da 。 答đáp 。 此thử 中trung 具cụ 境cảnh 智trí 兩lưỡng 義nghĩa 。 若nhược 明minh 大đại 小tiểu 之chi 體thể 及cập 容dung 入nhập 之chi 用dụng 。 此thử 是thị 俗tục 境cảnh 。 若nhược 以dĩ 權quyền 智trí 運vận 令linh 容dung 入nhập 。 即tức 是thị 權quyền 智trí 用dụng 也dã 。

次thứ 明minh 真chân 境cảnh 不bất 思tư 議nghị 。 俗tục 境cảnh 則tắc 一nhất 。 無vô 量lượng 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 真chân 境cảnh 則tắc 無vô 量lượng 一nhất 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 中trung 論luận 云vân 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 者giả 。 心tâm 行hành 言ngôn 語ngữ 斷đoạn 。 無vô 生sanh 亦diệc 無vô 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 如như 涅Niết 槃Bàn 。 問vấn 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 會hội 實thật 相tướng 。 云vân 何hà 言ngôn 實thật 相tướng 不bất 可khả 思tư 議nghị 耶da 。 答đáp 。 以dĩ 此thử 責trách 由do 來lai 。 舊cựu 宗tông 亦diệc 成thành 難nan 解giải 。 既ký 三tam 乘thừa 同đồng 會hội 真chân 境cảnh 。 皆giai 絕tuyệt 四tứ 句cú 。 二Nhị 乘Thừa 與dữ 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 是thị 同đồng 。 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 今kim 明minh 二Nhị 乘Thừa 與dữ 菩Bồ 薩Tát 不bất 同đồng 。 略lược 有hữu 六lục 義nghĩa 。 故cố 有hữu 思tư 議nghị 不bất 思tư 議nghị 。 一nhất 者giả 二Nhị 乘Thừa 但đãn 得đắc 生sanh 空không 。 不bất 得đắc 法Pháp 空không 。 故cố 可khả 思tư 議nghị 。 菩Bồ 薩Tát 具cụ 得đắc 二nhị 空không 。 故cố 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 者giả 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 不bất 具cụ 得đắc 生sanh 空không 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 於ư 我ngã 無vô 我ngã 不bất 二nhị 。 是thị 無vô 我ngã 義nghĩa 。 二Nhị 乘Thừa 見kiến 我ngã 無vô 我ngã 二nhị 。 云vân 何hà 得đắc 無vô 我ngã 耶da 。 三tam 者giả 利lợi 根căn 二Nhị 乘Thừa 。 設thiết 得đắc 法Pháp 空không 。 蓋cái 是thị 折chiết 法pháp 明minh 空không 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 空không 。 自tự 性tánh 空không 。 自tự 相tương/tướng 空không 。 即tức 空không 為vi 有hữu 。 即tức 有hữu 為vi 空không 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 法pháp 空không 可khả 思tư 議nghị 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 空không 不bất 思tư 議nghị 。 四tứ 者giả 。 釋thích 論luận 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 得đắc 但đãn 空không 。 故cố 可khả 思tư 議nghị 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 不bất 可khả 得đắc 空không 。 故cố 不bất 思tư 議nghị 。 五ngũ 者giả 二Nhị 乘Thừa 得đắc 小tiểu 空không 。 如như 毛mao 孔khổng 空không 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 空không 廣quảng 。 遍biến 如như 十thập 方phương 空không 。 問vấn 。 空không 何hà 有hữu 大đại 小tiểu 耶da 。 答đáp 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 。 別biệt 相tướng 一nhất 一nhất 知tri 諸chư 法pháp 空không 。 但đãn 總tổng 相tương 知tri 十thập 二nhị 入nhập 空không 。 故cố 名danh 為vi 小tiểu 。 菩Bồ 薩Tát 能năng 別biệt 相tướng 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 謂vị 麁thô 細tế 大đại 小tiểu 淺thiển 深thâm 。 然nhiên 後hậu 知tri 其kỳ 是thị 空không 。 故cố 空không 廣quảng 大đại 。 又hựu 二Nhị 乘Thừa 但đãn 得đắc 三tam 界giới 內nội 人nhân 法pháp 空không 。 故cố 約ước 有hữu 明minh 空không 。 空không 義nghĩa 即tức 短đoản 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 三tam 界giới 內nội 人nhân 外ngoại 人nhân 法pháp 皆giai 空không 。 故cố 約ước 有hữu 明minh 空không 。 空không 義nghĩa 即tức 長trường/trưởng 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 得đắc 小tiểu 分phần/phân 空không 。 猶do 如như 兔thố 馬mã 。 菩Bồ 薩Tát 具cụ 得đắc 多đa 空không 。 猶do 如như 香hương 象tượng 。 故cố 空không 有hữu 多đa 小tiểu 也dã 。 六lục 者giả 明minh 二Nhị 乘Thừa 但đãn 得đắc 生sanh 死tử 空không 。 不bất 見kiến 大đại 涅Niết 槃Bàn 妙diệu 有hữu 體thể 絕tuyệt 萬vạn 相tương/tướng 故cố 空không 。 何hà 況huống 知tri 涅Niết 槃Bàn 妙diệu 有hữu 即tức 空không 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 空không 可khả 思tư 議nghị 。 菩Bồ 薩Tát 空không 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 二Nhị 乘Thừa 與dữ 菩Bồ 薩Tát 不bất 同đồng 觀quán 實thật 相tướng 。 何hà 得đắc 法Pháp 華hoa 云vân 。 同đồng 入nhập 法pháp 性tánh 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 同đồng 觀quán 中trung 道đạo 耶da 。 答đáp 。 古cổ 舊cựu 辨biện 三tam 乘thừa 同đồng 觀quán 。 或hoặc 云vân 三tam 乘thừa 異dị 觀quán 。 二nhị 說thuyết 紛phân 綸luân 。 今kim 略lược 陳trần 之chi 。 三tam 乘thừa 有hữu 同đồng 觀quán 。 有hữu 異dị 觀quán 。 以dĩ 其kỳ 同đồng 見kiến 於ư 空không 。 故cố 言ngôn 同đồng 觀quán 。 有hữu 得đắc 二nhị 空không 。 不bất 得đắc 二nhị 空không 。 如như 上thượng 六lục 義nghĩa 。 則tắc 不bất 同đồng 觀quán 。 同đồng 與dữ 不bất 同đồng 。 各các 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 不bất 應ưng 偏thiên 執chấp 。 問vấn 。 真chân 境cảnh 唯duy 一nhất 不bất 思tư 議nghị 。 亦diệc 得đắc 有hữu 多đa 不bất 思tư 議nghị 。 答đáp 。 實thật 相tướng 無vô 二nhị 。 但đãn 約ước 教giáo 有hữu 淺thiển 深thâm 。 如như 上thượng 入nhập 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 三tam 階giai 之chi 說thuyết 。

次thứ 合hợp 明minh 真chân 俗tục 不bất 思tư 議nghị 。 亦diệc 前tiền 示thị 失thất 明minh 。 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 後hậu 明minh 得đắc 方phương 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 若nhược 有hữu 所sở 得đắc 真chân 俗tục 。 各các 住trụ 自tự 性tánh 故cố 。 真chân 不bất 得đắc 是thị 俗tục 。 俗tục 不bất 得đắc 是thị 真chân 。 如như 此thử 真chân 俗tục 。 是thị 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 根căn 本bổn 。 如như 法Pháp 華hoa 云vân 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 等đẳng 。 依y 止chỉ 此thử 諸chư 見kiến 。 具cụ 足túc 六lục 十thập 二nhị 。 乃nãi 是thị 不bất 思tư 議nghị 家gia 彰chương 發phát 生sanh 二nhị 見kiến 之chi 有hữu 無vô 耳nhĩ 。 何hà 名danh 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 今kim 明minh 。 空không 有hữu 是thị 因nhân 緣duyên 。 有hữu 非phi 空không 則tắc 不bất 有hữu 。 空không 非phi 有hữu 即tức 不bất 空không 。 空không 宛uyển 然nhiên 而nhi 有hữu 。 有hữu 宛uyển 然nhiên 而nhi 空không 。 故cố 肇triệu 公công 云vân 。 譬thí 如như 幻huyễn 化hóa 人nhân 。 非phi 無vô 幻huyễn 化hóa 人nhân 。 幻huyễn 化hóa 人nhân 非phi 真Chân 人Nhân 也dã 。 人nhân 宛uyển 然nhiên 而nhi 非phi 人nhân 。 非phi 人nhân 宛uyển 然nhiên 而nhi 人nhân 。 寶bảo 積tích 歎thán 云vân 。 能năng 善thiện 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 相tướng 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 亦diệc 不bất 動động 。 此thử 是thị 不bất 動động 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 而nhi 。 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 不bất 動động 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 如như 此thử 空không 有hữu 因nhân 緣duyên 無vô 礙ngại 。 唯duy 是thị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 故cố 。 名danh 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 上thượng 來lai 明minh 三tam 境cảnh 三tam 智trí 不bất 思tư 議nghị 竟cánh 。

次thứ 泯mẫn 境cảnh 智trí 不bất 思tư 議nghị 。 上thượng 開khai 境cảnh 智trí 二nhị 者giả 。 此thử 是thị 不bất 二nhị 二nhị 義nghĩa 耳nhĩ 。 而nhi 境cảnh 智trí 是thị 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。 非phi 境cảnh 無vô 以dĩ 明minh 智trí 。 非phi 智trí 無vô 以dĩ 辨biện 境cảnh 。 故cố 境cảnh 名danh 智trí 境cảnh 。 智trí 名danh 境cảnh 智trí 。 境cảnh 智trí 則tắc 非phi 智trí 。 智trí 境cảnh 則tắc 非phi 境cảnh 。 非phi 境cảnh 非phi 智trí 。 蹤tung 跡tích 區khu 尋tầm 。 故cố 釋thích 論luận 云vân 。 緣duyên 是thị 一nhất 邊biên 。 觀quán 是thị 一nhất 邊biên 。 雖tuy 是thị 二nhị 邊biên 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 影ảnh 公công 云vân 。 夫phu 萬vạn 化hóa 非phi 無vô 宗tông 。 而nhi 宗tông 之chi 者giả 無vô 相tướng 。 虛hư 宗tông 非phi 無vô 契khế 。 而nhi 契khế 之chi 者giả 無vô 心tâm 。 故cố 聖thánh 人nhân 以dĩ 無vô 心tâm 之chi 妙diệu 慧tuệ 。 契khế 彼bỉ 無vô 相tướng 之chi 虛hư 宗tông 。 則tắc 內nội 外ngoại 並tịnh 冥minh 。 緣duyên 智trí 俱câu 寂tịch 。 雖tuy 緣duyên 智trí 俱câu 寂tịch 。 而nhi 境cảnh 智trí 宛uyển 然nhiên 。 故cố 名danh 不bất 可khả 思tư 議nghị 也dã 。

四tứ 明minh 不bất 思tư 議nghị 多đa 少thiểu 。 問vấn 。 不bất 思tư 議nghị 凡phàm 有hữu 幾kỷ 門môn 。 答đáp 。 數số 甚thậm 多đa 。 非phi 可khả 具cụ 舉cử 。 今kim 略lược 陳trần 五ngũ 種chủng 。 示thị 其kỳ 樞xu 要yếu 。 一nhất 聞văn 不bất 聞văn 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 大đại 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 。 三tam 通thông 別biệt 不bất 思tư 議nghị 。 四tứ 本bổn 跡tích 不bất 思tư 議nghị 。 五ngũ 內nội 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 五ngũ 門môn 略lược 攝nhiếp 眾chúng 數số 。 義nghĩa 無vô 不bất 收thu 。

第đệ 一nhất 聞văn 不bất 聞văn 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 大đại 品phẩm 云vân 。 諸chư 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 。 聞văn 與dữ 不bất 聞văn 。 皆giai 欲dục 得đắc 聞văn 。 當đương 學học 波Ba 若Nhã 。 釋thích 論luận 云vân 。 佛Phật 說thuyết 不bất 可khả 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 經kinh 。 聲Thanh 聞Văn 在tại 座tòa 。 並tịnh 皆giai 不bất 聞văn 。 即tức 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 。 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 。 是thị 也dã 。 有hữu 人nhân 謂vị 。 釋thích 論luận 所sở 引dẫn 之chi 不bất 可khả 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 經kinh 。 是thị 淨tịnh 名danh 經kinh 。 其kỳ 人nhân 不bất 讀đọc 華hoa 嚴nghiêm 。 亦diệc 不bất 尋tầm 釋thích 論luận 。 故cố 有hữu 斯tư 謬mậu 耳nhĩ 。 此thử 不bất 思tư 議nghị 。 唯duy 菩Bồ 薩Tát 得đắc 聞văn 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 聞văn 。 若nhược 淨tịnh 名danh 經kinh 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 則tắc 大đại 小tiểu 俱câu 聞văn 故cố 云vân 聞văn 不bất 聞văn 不bất 思tư 議nghị 也dã 。

第đệ 二nhị 大đại 小tiểu 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 釋thích 論luận 云vân 。 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 中trung 。 有hữu 五ngũ 不bất 思tư 議nghị 。 一nhất 眾chúng 生sanh 業nghiệp 行hành 不bất 思tư 議nghị 。 二nhị 世thế 間gian 不bất 思tư 議nghị 。 三tam 龍long 力lực 。 四tứ 坐tọa 禪thiền 人nhân 力lực 。 五ngũ 佛Phật 力lực 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 中trung 。 明minh 六lục 十thập 劫kiếp 。 說thuyết 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。

時thời 眾chúng 謂vị 如như 食thực 頃khoảnh 。 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 中trung 。 無vô 有hữu 此thử 事sự 。 謂vị 大đại 小tiểu 不bất 思tư 議nghị 。

第đệ 三tam 通thông 別biệt 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 然nhiên 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 通thông 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 如như 肇triệu 公công 云vân 。 始thỉ 自tự 淨tịnh 國quốc 說thuyết 乎hồ 法pháp 供cúng 養dường 。 其kỳ 文văn 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 也dã 。 故cố 若nhược 境cảnh 若nhược 智trí 。 若nhược 權quyền 若nhược 實thật 。 因nhân 之chi 與dữ 果quả 。 依y 之chi 與dữ 正chánh 。 皆giai 是thị 諸chư 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 。 絕tuyệt 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 界giới 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 理lý 內nội 無vô 依y 無vô 得đắc 。 無vô 有hữu 彰chương 礙ngại 。 不bất 出xuất 不bất 動động 。 如như 幻huyễn 如như 化hóa 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 有hữu 所sở 得đắc 學học 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 皆giai 是thị 理lý 外ngoại 。 聞văn 有hữu 作tác 有hữu 解giải 。 聞văn 無vô 起khởi 作tác 無vô 心tâm 。 故cố 不bất 能năng 思tư 量lượng 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 舉cử 足túc 動động 出xuất 之chi 事sự 。 況huống 染nhiễm 妙diệu 道đạo 耶da 。 故cố 通thông 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 別biệt 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 雖tuy 通thông 唱xướng 不bất 思tư 議nghị 。 恐khủng 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 。 不bất 肯khẳng 信tín 受thọ 。 謂vị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 言ngôn 無vô 事sự 。 故cố 別biệt 示thị 其kỳ 不bất 思tư 議nghị 迹tích 。 如như 高cao 廣quảng 之chi 座tòa 。 入nhập 於ư 小tiểu 室thất 。 小tiểu 室thất 宛uyển 然nhiên 廣quảng 博bác 。 就tựu 事sự 而nhi 觀quán 。 淵uyên 不bất 可khả 測trắc 。 假giả 令linh 二Nhị 乘Thừa 究cứu 劫kiếp 思tư 惟duy 。 而nhi 不bất 能năng 解giải 。 況huống 復phục 能năng 作tác 目mục 見kiến 斯tư 事sự 。 便tiện 信tín 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 深thâm 妙diệu 道đạo 。 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 知tri 。 故cố 稍sảo 鄙bỉ 小tiểu 心tâm 。 漸tiệm 欣hân 大Đại 道Đạo 。 亦diệc 令linh 未vị 發phát 心tâm 者giả 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 受thọ 持trì 頂đảnh 載tái 。 已dĩ 發phát 心tâm 者giả 。 增tăng 進tiến 深thâm 入nhập 。 故cố 明minh 別biệt 不bất 思tư 議nghị 。 問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 有hữu 通thông 別biệt 不bất 思tư 議nghị 耶da 。 答đáp 。 題đề 稱xưng 不bất 思tư 議nghị 經kinh 。 則tắc 一nhất 部bộ 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 謂vị 通thông 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 別biệt 有hữu 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 。 示thị 不bất 思tư 議nghị 事sự 。 謂vị 別biệt 不bất 思tư 議nghị 也dã 。

第đệ 四tứ 明minh 本bổn 迹tích 不bất 思tư 議nghị 。 肇triệu 公công 。 正chánh 用dụng 本bổn 迹tích 。 釋thích 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 以dĩ 四tứ 句cú 明minh 本bổn 。 以dĩ 四tứ 句cú 辨biện 迹tích 。 四tứ 句cú 明minh 本bổn 者giả 。 統thống 萬vạn 行hạnh 。 則tắc 以dĩ 權quyền 智trí 為vi 主chủ 。 樹thụ 德đức 本bổn 。 則tắc 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 根căn 。 濟tế 矇# 惑hoặc 。 則tắc 以dĩ 慈từ 悲bi 為vi 悲bi 首thủ 。 語ngữ 宗tông 極cực 。 則tắc 以dĩ 不bất 二nhị 為vi 言ngôn 。 此thử 不bất 思tư 議nghị 本bổn 也dã 。 至chí 如như 借tá 座tòa 燈đăng 王vương 。 請thỉnh 飯phạn 香hương 土thổ/độ 。 室thất 苞bao 乾can/kiền/càn 像tượng 。 手thủ 接tiếp 大Đại 千Thiên 。 不bất 思tư 議nghị 之chi 迹tích 也dã 。 問vấn 。 此thử 就tựu 何hà 義nghĩa 。 辨biện 本bổn 迹tích 耶da 。 答đáp 。 講giảng 者giả 多đa 誦tụng 此thử 言ngôn 。 並tịnh 謂vị 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 本bổn 。 應ưng 物vật 為vi 迹tích 。 故cố 云vân 非phi 本bổn 無vô 以dĩ 垂thùy 迹tích 。 非phi 迹tích 無vô 以dĩ 顯hiển 本bổn 。 本bổn 迹tích 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 也dã 。 今kim 謂vị 非phi 無vô 法Pháp 身thân 為vi 本bổn 應ưng 物vật 為vi 迹tích 。 但đãn 肇triệu 公công 意ý 不bất 然nhiên 。 正chánh 以dĩ 理lý 本bổn 為vi 本bổn 。 事sự 迹tích 為vi 迹tích 。 若nhược 次thứ 第đệ 論luận 之chi 。 不bất 出xuất 三tam 法pháp 。 一nhất 理lý 。 二nhị 智trí 。 三tam 教giáo 。 理lý 能năng 發phát 智trí 。 則tắc 理lý 為vi 智trí 本bổn 。 智trí 能năng 說thuyết 教giáo 。 則tắc 智trí 為vi 教giáo 本bổn 。 今kim 以dĩ 理lý 智trí 對đối 教giáo 。 故cố 理lý 智trí 皆giai 是thị 其kỳ 本bổn 。 則tắc 以dĩ 教giáo 為vi 迹tích 。 理lý 智trí 為vi 本bổn 者giả 。 不bất 二nhị 即tức 是thị 理lý 。 權quyền 實thật 及cập 六Lục 度Độ 四Tứ 等Đẳng 。 皆giai 是thị 悟ngộ 理lý 。 故cố 成thành 所sở 以dĩ 。 肇triệu 公công 云vân 。 語ngữ 宗tông 極cực 。 則tắc 以dĩ 不bất 二nhị 為vi 言ngôn 。 理lý 智trí 雖tuy 皆giai 是thị 本bổn 。 但đãn 理lý 是thị 本bổn 中trung 之chi 本bổn 。 故cố 名danh 宗tông 極cực 。 故cố 束thúc 此thử 四tứ 句cú 。 開khai 其kỳ 二nhị 本bổn 。 一nhất 句cú 為vi 理lý 本bổn 。 三tam 句cú 為vi 行hành 本bổn 。 迹tích 中trung 四tứ 句cú 。 應ưng 有hữu 二nhị 迹tích 。 一nhất 以dĩ 形hình 為vi 迹tích 。 二nhị 以dĩ 言ngôn 為vi 迹tích 。 以dĩ 形hình 為vi 迹tích 。 就tựu 形hình 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 以dĩ 言ngôn 為vi 迹tích 。 就tựu 言ngôn 示thị 不bất 思tư 議nghị 。 但đãn 今kim 四tứ 句cú 。 皆giai 就tựu 形hình 迹tích 。 示thị 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 就tựu 言ngôn 迹tích 辨biện 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 良lương 以dĩ 形hình 迹tích 示thị 不bất 思tư 議nghị 顯hiển 。 故cố 如như 借tá 座tòa 請thỉnh 飯phạn 等đẳng 。 言ngôn 迹tích 示thị 不bất 思tư 議nghị 不bất 顯hiển 。 口khẩu 雖tuy 說thuyết 本bổn 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 現hiện 其kỳ 事sự 者giả 。 則tắc 取thủ 信tín 莫mạc 由do 。 故cố 不bất 就tựu 言ngôn 明minh 不bất 思tư 議nghị 迹tích 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 云vân 非phi 本bổn 無vô 以dĩ 垂thùy 迹tích 。 答đáp 。 要yếu 由do 根căn 本bổn 。 有hữu 不bất 思tư 議nghị 理lý 及cập 不bất 思tư 議nghị 智trí 。 方phương 得đắc 為vi 眾chúng 生sanh 。 示thị 不bất 思tư 議nghị 。 以dĩ 上thượng 化hóa 下hạ 。 故cố 名danh 為vi 垂thùy 也dã 。 由do 此thử 不bất 思tư 議nghị 事sự 。 得đắc 顯hiển 不bất 思tư 議nghị 理lý 。 故cố 言ngôn 非phi 迹tích 無vô 以dĩ 顯hiển 本bổn 也dã 。 問vấn 。 但đãn 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 本bổn 。 應ưng 身thân 為vi 迹tích 。 有hữu 何hà 失thất 耶da 。 答đáp 。 但đãn 得đắc 以dĩ 智trí 為vi 本bổn 。 不bất 得đắc 以dĩ 理lý 為vi 本bổn 。 但đãn 得đắc 本bổn 中trung 之chi 末mạt 。 不bất 得đắc 本bổn 中trung 之chi 本bổn 。 斯tư 意ý 則tắc 局cục 。 今kim 辨biện 迹tích 者giả 。 若nhược 形hình 若nhược 教giáo 。 若nhược 內nội 身thân 若nhược 外ngoại 報báo 。 此thử 土thổ/độ 他tha 方phương 。 隨tùy 有hữu 不bất 思tư 議nghị 事sự 。 皆giai 得đắc 因nhân 此thử 顯hiển 不bất 思tư 議nghị 本bổn 。 非phi 但đãn 應ưng 身thân 也dã 。 問vấn 。 云vân 何hà 名danh 本bổn 迹tích 雖tuy 殊thù 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 明minh 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 相tướng 即tức 故cố 云vân 一nhất 。 如như 云vân 吾ngô 今kim 此thử 身thân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 本bổn 迹tích 雖tuy 殊thù 。 明minh 不bất 二nhị 二nhị 義nghĩa 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 明minh 二nhị 不bất 二nhị 義nghĩa 。 今kim 謂vị 未vị 解giải 讀đọc 他tha 文văn 章chương 。 故cố 有hữu 異dị 說thuyết 。 原nguyên 肇triệu 公công 論luận 本bổn 迹tích 意ý 者giả 。 正chánh 欲dục 解giải 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 經Kinh 既ký 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 約ước 何hà 物vật 法pháp 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 是thị 故cố 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 有hữu 本bổn 有hữu 迹tích 。 故cố 開khai 本bổn 迹tích 二nhị 門môn 。 雖tuy 有hữu 本bổn 有hữu 迹tích 。 而nhi 同đồng 是thị 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 明minh 不bất 思tư 議nghị 一nhất 耳nhĩ 。 何hà 勞lao 云vân 云vân 作tác 諸chư 異dị 釋thích 。 若nhược 言ngôn 明minh 本bổn 迹tích 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 便tiện 作tác 前tiền 二nhị 解giải 者giả 。 肇triệu 公công 又hựu 云vân 。 始thỉ 自tự 淨tịnh 國quốc 。 終chung 訖ngật 法pháp 供cúng 養dường 。 其kỳ 文văn 雖tuy 殊thù 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 也dã 。 可khả 復phục 有hữu 餘dư 釋thích 耶da 。 而nhi 一nhất 師sư 云vân 。 本bổn 迹tích 雖tuy 殊thù 。 故cố 開khai 於ư 二nhị 身thân 。 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 明minh 本bổn 迹tích 是thị 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。 非phi 本bổn 無vô 以dĩ 垂thùy 迹tích 。 非phi 迹tích 無vô 以dĩ 顯hiển 本bổn 。 故cố 本bổn 是thị 迹tích 本bổn 。 迹tích 為vi 本bổn 迹tích 。 本bổn 迹tích 則tắc 不bất 迹tích 。 迹tích 本bổn 則tắc 不bất 本bổn 。 不bất 本bổn 不bất 迹tích 。 名danh 為vi 正Chánh 法Pháp 。 故cố 稱xưng 為vi 一nhất 。 蓋cái 寄ký 此thử 文văn 。 明minh 二nhị 不bất 二nhị 義nghĩa 耳nhĩ 。 聽thính 者giả 不bất 聽thính 其kỳ 旨chỉ 。 妄vọng 咎cữu 大đại 師sư 。 問vấn 。 既ký 明minh 本bổn 迹tích 不bất 同đồng 。 云vân 何hà 不bất 思tư 議nghị 是thị 一nhất 耶da 。 答đáp 。 既ký 是thị 不bất 思tư 議nghị 經kinh 。 一nhất 切thiết 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 云vân 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 此thử 之chi 本bổn 迹tích 。 皆giai 是thị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 無vô 依y 。 無vô 礙ngại 法Pháp 門môn 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 所sở 不bất 能năng 測trắc 。 故cố 云vân 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 又hựu 此thử 本bổn 迹tích 。 同đồng 是thị 無vô 功công 用dụng 心tâm 。 不bất 假giả 思tư 量lượng 議nghị 度độ 。 故cố 云vân 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 前tiền 據cứ 所sở 化hóa 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 後hậu 約ước 能năng 化hóa 不bất 思tư 議nghị 一nhất 。 問vấn 。 既ký 有hữu 本bổn 跡tích 不bất 思tư 議nghị 。 亦diệc 有hữu 本bổn 迹tích 解giải 脫thoát 不phủ 。 答đáp 。 法Pháp 身thân 為vi 本bổn 。 應ưng 身thân 為vi 迹tích 。 亦diệc 得đắc 有hữu 二nhị 解giải 脫thoát 。 又hựu 內nội 德đức 為vi 本bổn 。 外ngoại 事sự 為vi 迹tích 。 即tức 此thử 迹tích 縱túng/tung 任nhậm 自tự 在tại 。 又hựu 是thị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 依y 果quả 。 亦diệc 是thị 解giải 脫thoát 。

第đệ 五ngũ 明minh 內nội 外ngoại 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 此thử 但đãn 就tựu 無vô 功công 用dụng 位vị 明minh 之chi 。 大Đại 士Sĩ 積tích 因nhân 已dĩ 久cửu 。 道Đạo 行hạnh 純thuần 熟thục 。 有hữu 所sở 施thí 為vi 。 任nhậm 運vận 即tức 成thành 。 不bất 假giả 思tư 量lượng 。 無vô 復phục 議nghị 度độ 。 故cố 不bất 思tư 議nghị 。 亦diệc 得đắc 分phần/phân 此thử 為vi 二nhị 。 不bất 思tư 而nhi 現hiện 一nhất 切thiết 形hình 。 不bất 議nghị 而nhi 說thuyết 一nhất 切thiết 教giáo 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 又hựu 不bất 思tư 而nhi 內nội 知tri 。 不bất 議nghị 而nhi 外ngoại 應ưng 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 但đãn 稱xưng 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 得đắc 加gia 之chi 以dĩ 可khả 。 若nhược 云vân 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 則tắc 此thử 釋thích 非phi 便tiện 也dã 。 問vấn 。 既ký 不bất 思tư 。 云vân 何hà 能năng 示thị 一nhất 切thiết 形hình 。 不bất 議nghị 。 云vân 何hà 能năng 說thuyết 一nhất 切thiết 教giáo 。 答đáp 。 譬thí 如như 摩ma 尼ni 珠châu 。 無vô 心tâm 思tư 量lượng 。 而nhi 能năng 雨vũ 一nhất 切thiết 物vật 。 亦diệc 如như 天thiên 鼓cổ 無vô 心tâm 議nghị 度độ 。 而nhi 應ưng 諸chư 天thiên 意ý 。 出xuất 種chủng 種chủng 聲thanh 。 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 是thị 內nội 不bất 思tư 議nghị 。 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 方phương 。 任nhậm 運vận 施thí 用dụng 。 而nhi 二Nhị 乘Thừa 下hạ 位vị 。 窮cùng 劫kiếp 。 思tư 之chi 不bất 知tri 。 議nghị 之chi 不bất 解giải 。 故cố 云vân 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 須tu 安an 可khả 字tự 也dã 。 問vấn 。 內nội 無vô 功công 用dụng 。 與dữ 外ngoại 不bất 測trắc 度độ 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 云vân 何hà 廣quảng 狹hiệp 耶da 。 答đáp 。 內nội 無vô 功công 用dụng 。 但đãn 約ước 智trí 門môn 。 又hựu 是thị 高cao 位vị 以dĩ 上thượng 。 此thử 則tắc 局cục 也dã 。 若nhược 云vân 物vật 不bất 能năng 測trắc 名danh 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 若nhược 境cảnh 若nhược 智trí 。 若nhược 形hình 若nhược 聲thanh 。 二Nhị 乘Thừa 下hạ 位vị 皆giai 不bất 能năng 測trắc 。 義nghĩa 門môn 則tắc 廣quảng 。 所sở 以dĩ 文văn 中trung 但đãn 據cứ 外ngoại 不bất 能năng 測trắc 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 也dã 。

次thứ 釋thích 解giải 脫thoát 門môn 。 略lược 有hữu 五ngũ 門môn 。 一nhất 名danh 體thể 門môn 。 二nhị 因nhân 果quả 門môn 。 三tam 考khảo 得đắc 失thất 門môn 。 四tứ 會hội 教giáo 門môn 。 五ngũ 同đồng 異dị 門môn 。

一nhất 名danh 體thể 門môn

問vấn 。 題đề 稱xưng 不bất 思tư 議nghị 。 解giải 脫thoát 法Pháp 門môn 。 文văn 云vân 有hữu 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 何hà 故cố 前tiền 後hậu 不bất 同đồng 。 答đáp 。 各các 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 文văn 云vân 解giải 脫thoát 名danh 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 體thể 。 不bất 思tư 議nghị 為vi 名danh 。 必tất 由do 有hữu 體thể 。 故cố 方phương 立lập 名danh 。 故cố 云vân 有hữu 解giải 脫thoát 名danh 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 題đề 云vân 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 者giả 。 題đề 既ký 欲dục 立lập 其kỳ 名danh 。 先tiên 云vân 不bất 思tư 議nghị 。 由do 不bất 思tư 議nghị 名danh 。 題đề 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 故cố 先tiên 名danh 而nhi 後hậu 體thể 也dã 。 文văn 中trung 則tắc 以dĩ 本bổn 垂thùy 迹tích 。 題đề 則tắc 以dĩ 迹tích 顯hiển 本bổn 。 欲dục 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 。 故cố 文văn 題đề 互hỗ 舉cử 。 問vấn 。 何hà 故cố 以dĩ 解giải 脫thoát 為vi 體thể 。 不bất 思tư 議nghị 為vi 名danh 耶da 。 答đáp 。 夫phu 論luận 縱túng/tung 任nhậm 自tự 在tại 無vô 方phương 妙diệu 用dụng 。 必tất 由do 體thể 無vô 累lũy/lụy/luy 結kết 。 故cố 就tựu 解giải 脫thoát 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 為vi 對đối 二Nhị 乘Thừa 人nhân 。 二Nhị 乘Thừa 人nhân 云vân 。 解giải 脫thoát 但đãn 是thị 無vô 累lũy/lụy/luy 之chi 名danh 。 無vô 為vi 不bất 能năng 無vô 所sở 不bất 為vi 。 故cố 今kim 明minh 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 。 雖tuy 是thị 無vô 為vi 。 而nhi 能năng 無vô 所sở 不bất 為vi 。 故cố 偏thiên 就tựu 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 為vi 對đối 凡phàm 夫phu 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 有hữu 不bất 思tư 議nghị 。 如như 五ngũ 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 龍long 力lực 不bất 思tư 議nghị 。 而nhi 無vô 解giải 脫thoát 。 是thị 故cố 云vân 有hữu 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 凡phàm 夫phu 住trụ 有hữu 。 不bất 能năng 觀quán 空không 。 二Nhị 乘Thừa 入nhập 空không 。 不bất 能năng 觀quán 有hữu 。 空không 有hữu 俱câu 縛phược 。 故cố 無vô 解giải 脫thoát 。 以dĩ 無vô 解giải 脫thoát 。 故cố 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 今kim 雙song 斥xích 二nhị 見kiến 。 明minh 非phi 凡phàm 夫phu 行hạnh 。 非phi 賢hiền 聖thánh 行hạnh 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 雖tuy 有hữu 而nhi 常thường 行hành 空không 。 雖tuy 空không 而nhi 常thường 涉thiệp 有hữu 。 空không 有hữu 無vô 礙ngại 。 故cố 名danh 解giải 脫thoát 也dã 。 以dĩ 有hữu 解giải 脫thoát 。 故cố 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 對đối 有hữu 功công 用dụng 位vị 。 以dĩ 不bất 能năng 空không 有hữu 任nhậm 運vận 無vô 礙ngại 。 故cố 名danh 為vi 縛phược 。 非phi 不bất 思tư 議nghị 。 以dĩ 無vô 功công 用dụng 。 心tâm 空không 有hữu 無vô 礙ngại 。 故cố 稱xưng 解giải 脫thoát 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 復phục 言ngôn 。 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 答đáp 。 解giải 脫thoát 多đa 門môn 。 如như 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 亦diệc 有hữu 解giải 脫thoát 。 蓋cái 是thị 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 今kim 明minh 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 。 是thị 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 為vi 簡giản 小Tiểu 乘Thừa 。 故cố 作tác 此thử 說thuyết 也dã 。 又hựu 大Đại 乘Thừa 中trung 。 有hữu 無vô 量lượng 解giải 脫thoát 。 今kim 是thị 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 也dã 。

二nhị 論luận 因nhân 果quả 門môn

此thử 經Kinh 云vân 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 解giải 脫thoát 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 知tri 解giải 脫thoát 通thông 因nhân 果quả 也dã 。 就tựu 佛Phật 而nhi 明minh 因nhân 果quả 解giải 脫thoát 者giả 。 脫thoát 五ngũ 住trụ 煩phiền 惱não 。 名danh 因nhân 解giải 脫thoát 。 離ly 二nhị 生sanh 死tử 。 名danh 果quả 解giải 脫thoát 。 就tựu 菩Bồ 薩Tát 明minh 者giả 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 破phá 諸chư 煩phiền 惱não 。 名danh 因nhân 解giải 脫thoát 。 得đắc 法Pháp 身thân 。 捨xả 於ư 肉nhục 身thân 。 名danh 果quả 解giải 脫thoát 。 此thử 二nhị 並tịnh 從tùng 所sở 離ly 立lập 名danh 。 以dĩ 報báo 身thân 為vi 果quả 累lũy/lụy/luy 。 煩phiền 惱não 為vi 因nhân 累lũy/lụy/luy 。 脫thoát 因nhân 果quả 二nhị 累lũy/lụy/luy 。 名danh 因nhân 果quả 解giải 脫thoát 也dã 。 若nhược 以dĩ 佛Phật 所sở 得đắc 解giải 脫thoát 。 為vi 果quả 解giải 脫thoát 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 得đắc 。 為vi 因nhân 解giải 脫thoát 者giả 。 此thử 當đương 體thể 以dĩ 立lập 名danh 也dã 。 問vấn 。 釋thích 論luận 云vân 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 故cố 。 破phá 煩phiền 惱não 魔ma 。 得đắc 法Pháp 身thân 故cố 破phá 陰ấm 魔ma 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 與dữ 法Pháp 身thân 何hà 異dị 。 答đáp 。 煩phiền 惱não 魔ma 與dữ 陰ấm 魔ma 。 此thử 是thị 因nhân 果quả 兩lưỡng 累lũy/lụy/luy 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 與dữ 法Pháp 身thân 。 即tức 因nhân 果quả 二nhị 解giải 脫thoát 。 是thị 知tri 異dị 也dã 。 問vấn 。 云vân 何hà 名danh 法Pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 答đáp 。 此thử 悟ngộ 法pháp 性tánh 。 是thị 故cố 受thọ 身thân 。 謂vị 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 問vấn 。 佛Phật 亦diệc 悟ngộ 法pháp 性tánh 。 而nhi 受thọ 身thân 與dữ 菩Bồ 薩Tát 何hà 異dị 。 答đáp 。 佛Phật 窮cùng 法pháp 性tánh 之chi 原nguyên 。 以dĩ 法pháp 性tánh 常thường 故cố 。 佛Phật 身thân 亦diệc 常thường 。 故cố 云vân 諸chư 佛Phật 所sở 師sư 。 所sở 謂vị 法pháp 也dã 。 以dĩ 法pháp 常thường 故cố 。 諸chư 佛Phật 亦diệc 常thường 。 菩Bồ 薩Tát 未vị 窮cùng 法pháp 性tánh 。 法pháp 性tánh 雖tuy 常thường 。 而nhi 身thân 未vị 常thường 。 是thị 故cố 異dị 也dã 。 若nhược 以dĩ 所sở 悟ngộ 法pháp 性tánh 為vi 身thân 。 名danh 法pháp 性tánh 身thân 者giả 。 則tắc 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 身thân 不bất 二nhị 。 同đồng 皆giai 常thường 也dã 。 但đãn 論luận 云vân 受thọ 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 者giả 。 從tùng 法pháp 性tánh 而nhi 生sanh 。 故cố 不bất 指chỉ 法pháp 性tánh 為vi 身thân 也dã 。 問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 捨xả 三tam 界giới 分phân 段đoạn 肉nhục 身thân 。 則tắc 受thọ 於ư 變biến 易dị 。 分phân 段đoạn 變biến 易dị 。 俱câu 名danh 生sanh 死tử 。 何hà 故cố 以dĩ 變biến 易dị 。 為vi 法Pháp 身thân 耶da 。 答đáp 。 此thử 開khai 十Thập 地Địa 及cập 二nhị 生sanh 死tử 。 今kim 略lược 述thuật 之chi 。 初Sơ 地Địa 至chí 佛Phật 地địa 。 有hữu 三Tam 十Thập 三Tam 障chướng 。 十thập 一nhất 為vi 煩phiền 惱não 。 即tức 生sanh 死tử 之chi 緣duyên 也dã 。 十thập 一nhất 為vi 業nghiệp 。 即tức 生sanh 死tử 之chi 因nhân 。 十thập 一nhất 為vi 報báo 。 即tức 生sanh 死tử 之chi 果quả 。 問vấn 。 界giới 外ngoại 煩phiền 惱não 與dữ 業nghiệp 何hà 異dị 。 答đáp 。 有hữu 所sở 得đắc 分phân 別biệt 之chi 心tâm 。 即tức 名danh 煩phiền 惱não 。 作tác 意ý 取thủ 捨xả 。 故cố 名danh 為vi 業nghiệp 。 是thị 故cố 異dị 也dã 。 此thử 業nghiệp 煩phiền 惱não 。 名danh 為vi 集Tập 諦Đế 。 生sanh 死tử 之chi 果quả 。 即tức 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 地địa 地địa 有hữu 其kỳ 無vô 生sanh 智trí 。 滅diệt 此thử 苦khổ 集tập 。 即tức 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 。 故cố 界giới 外ngoại 具cụ 四Tứ 諦Đế 也dã 。 今kim 言ngôn 捨xả 肉nhục 身thân 受thọ 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 者giả 。 此thử 約ước 變biến 易dị 生sanh 死tử 身thân 。 以dĩ 為vi 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 以dĩ 法pháp 性tánh 為vi 緣duyên 。 煩phiền 惱não 為vi 因nhân 。 故cố 云vân 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 就tựu 變biến 易dị 生sanh 死tử 中trung 。

復phục 有hữu 二nhị 身thân 。 無vô 生sanh 智trí 由do 悟ngộ 法pháp 性tánh 有hữu 。 故cố 為vi 法Pháp 身thân 。 變biến 易dị 生sanh 死tử 果quả 。 即tức 是thị 生sanh 死tử 報báo 身thân 。 此thử 約ước 苦khổ 道đạo 二nhị 諦đế 。 分phần/phân 二nhị 身thân 也dã 。 問vấn 。 勝thắng 鬘man 云vân 。 四tứ 住trụ 為vi 緣duyên 。 有hữu 漏lậu 為vi 因nhân 。 得đắc 界giới 內nội 分phân 段đoạn 身thân 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 無vô 漏lậu 業nghiệp 為vi 因nhân 。 受thọ 變biến 易dị 身thân 。 云vân 何hà 言ngôn 界giới 外ngoại 並tịnh 是thị 業nghiệp 煩phiền 惱não 為vi 因nhân 。 緣duyên 得đắc 生sanh 死tử 身thân 耶da 。 答đáp 。 南nam 北bắc 異dị 論luận 。 紛phân 綸luân 不bất 同đồng 。 今kim 不bất 具cụ 述thuật 。 相tương 續tục 解giải 脫thoát 經kinh 。 及cập 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 等đẳng 。 既ký 辨biện 二nhị 十thập 二nhị 愚ngu 。 即tức 知tri 十thập 一nhất 為vi 業nghiệp 。 十thập 一nhất 為vi 煩phiền 惱não 。 此thử 是thị 有hữu 漏lậu 。 不bất 云vân 無vô 漏lậu 也dã 。 而nhi 勝thắng 鬘man 云vân 。 無vô 漏lậu 業nghiệp 為vi 因nhân 。 此thử 據cứ 二Nhị 乘Thừa 人nhân 為vi 論luận 耳nhĩ 。 二Nhị 乘Thừa 以dĩ 三tam 界giới 繫hệ 法pháp 為vi 有hữu 漏lậu 。 出xuất 三tam 界giới 不bất 繫hệ 法pháp 為vi 無vô 漏lậu 。 是thị 故cố 今kim 明minh 以dĩ 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 生sanh 三tam 界giới 外ngoại 耳nhĩ 。 而nhi 實thật 定định 有hữu 漏lậu 也dã 。 問vấn 。 若nhược 據cứ 二Nhị 乘Thừa 。 界giới 內nội 為vi 有hữu 漏lậu 。 界giới 外ngoại 為vi 無vô 漏lậu 。 亦diệc 應ưng 界giới 內nội 為vi 無vô 明minh 。 界giới 外ngoại 非phi 無vô 明minh 。 何hà 故cố 云vân 。 以dĩ 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 生sanh 界giới 外ngoại 耶da 。 答đáp 。 此thử 實thật 例lệ 也dã 。 但đãn 今kim 欲dục 隱ẩn 顯hiển 互hỗ 明minh 。 故cố 作tác 此thử 說thuyết 耳nhĩ 。 問vấn 。 佛Phật 斷đoạn 五ngũ 住trụ 。 即tức 因nhân 解giải 脫thoát 。 名danh 有hữu 餘dư 。 捨xả 二nhị 生sanh 死tử 。 謂vị 果quả 解giải 脫thoát 。 即tức 無vô 餘dư 。 菩Bồ 薩Tát 可khả 得đắc 類loại 耶da 。 答đáp 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無vô 生sanh 。 破phá 煩phiền 惱não 。 名danh 因nhân 解giải 脫thoát 。 即tức 有hữu 餘dư 。 得đắc 法Pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 捨xả 肉nhục 身thân 。 謂vị 果quả 解giải 脫thoát 。 即tức 無vô 餘dư 。 故cố 隨tùy 分phần/phân 亦diệc 具cụ 此thử 二nhị 也dã 。

三tam 考khảo 得đắc 失thất 門môn

問vấn 作tác 此thử 釋thích 者giả 。 與dữ 舊cựu 何hà 異dị 。 答đáp 。 此thử 義nghĩa 出xuất 經kinh 。 彼bỉ 此thử 同đồng 用dụng 者giả 。 言ngôn 不bất 可khả 異dị 。 意ý 不bất 可khả 同đồng 。 如như 上thượng 釋thích 也dã 。 又hựu 舊cựu 但đãn 知tri 界giới 外ngoại 無vô 漏lậu 業nghiệp 生sanh 。 有hữu 諸chư 異dị 釋thích 。 不bất 達đạt 融dung 會hội 之chi 旨chỉ 。 故cố 通thông 經kinh 為vi 謬mậu 矣hĩ 。 問vấn 。 若nhược 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 為vi 因nhân 解giải 脫thoát 。 捨xả 生sanh 死tử 。 為vi 果quả 解giải 脫thoát 。 何hà 得đắc 此thử 經Kinh 云vân 佛Phật 。 為vi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 說thuyết 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 名danh 解giải 脫thoát 。 若nhược 無vô 增tăng 上thượng 慢mạn 。 煩phiền 惱não 即tức 解giải 脫thoát 。 又hựu 云vân 不bất 壞hoại 於ư 身thân 。 而nhi 隨tùy 一nhất 相tướng 。 豈khởi 得đắc 捨xả 生sanh 死tử 身thân 名danh 果quả 解giải 脫thoát 耶da 。 答đáp 。 如như 舊cựu 所sở 明minh 者giả 。 皆giai 為vi 淨tịnh 名danh 所sở 呵ha 。 非phi 解giải 脫thoát 之chi 義nghĩa 也dã 。 問vấn 。 何hà 故cố 被bị 呵ha 。 答đáp 。 作tác 此thử 釋thích 者giả 。 乃nãi 是thị 縛phược 義nghĩa 。 未vị 名danh 解giải 脫thoát 。 豈khởi 不bất 被bị 呵ha 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 雖tuy 有hữu 煩phiền 惱não 。 治trị 道đạo 斷đoạn 。 斯tư 謂vị 無vô 煩phiền 惱não 。 於ư 煩phiền 惱não 中trung 。 起khởi 有hữu 無vô 見kiến 。 始thỉ 成thành 縛phược 義nghĩa 。 何hà 有hữu 解giải 脫thoát 耶da 。 又hựu 此thử 乃nãi 於ư 煩phiền 惱não 中trung 。 更cánh 起khởi 煩phiền 惱não 。 就tựu 其kỳ 縛phược 中trung 。 重trọng/trùng 起khởi 纏triền 縛phược 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 本bổn 有hữu 舊cựu 煩phiền 惱não 。 名danh 為vi 舊cựu 縛phược 。 尋tầm 經kinh 讀đọc 論luận 近cận 友hữu 從tùng 師sư 。 便tiện 謂vị 煩phiền 惱não 是thị 有hữu 。 而nhi 斷đoạn 之chi 令linh 無vô 。 故cố 於ư 舊cựu 煩phiền 惱não 中trung 。 新tân 起khởi 有hữu 無vô 二nhị 見kiến 。 豈khởi 非phi 縛phược 中trung 更cánh 復phục 縛phược 耶da 。 又hựu 謂vị 。 凡phàm 夫phu 有hữu 煩phiền 惱não 。 故cố 起khởi 有hữu 見kiến 。 謂vị 聖thánh 無vô 煩phiền 惱não 。 故cố 起khởi 無vô 見kiến 。 故cố 於ư 若nhược 聖thánh 若nhược 凡phàm 。 令linh 起khởi 有hữu 無vô 二nhị 見kiến 。 故cố 凡phàm 聖thánh 皆giai 為vi 縛phược 。 何hà 有hữu 解giải 脫thoát 耶da 。 問vấn 。 世thế 諦đế 之chi 中trung 。 有hữu 於ư 迷mê 悟ngộ 。 真chân 觀quán 惑hoặc 虛hư 。 實thật 虛hư 妄vọng 。 有hữu 何hà 縛phược 解giải 。 答đáp 。 觀quán 子tử 之chi 問vấn 。 則tắc 重trọng/trùng 起khởi 於ư 縛phược 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 聞văn 世thế 諦đế 之chi 中trung 有hữu 縛phược 解giải 。 豈khởi 不bất 生sanh 於ư 有hữu 心tâm 。 聞văn 真Chân 諦Đế 中trung 無vô 縛phược 解giải 。 豈khởi 不bất 起khởi 於ư 無vô 念niệm 。 故cố 於ư 真chân 俗tục 。 還hoàn 成thành 煩phiền 惱não 。 生sanh 心tâm 動động 念niệm 。 終chung 不bất 離ly 魔ma 。 俱câu 撫phủ 臆ức 論luận 心tâm 。 不bất 用dụng 虛hư 言ngôn 往vãng 復phục 。 又hựu 言ngôn 。 煩phiền 惱não 是thị 縛phược 。 智trí 慧tuệ 為vi 解giải 。 諸chư 凡phàm 夫phu 為vi 縛phược 人nhân 。 真chân 聖thánh 為vi 解giải 人nhân 。 故cố 捨xả 凡phàm 取thủ 聖thánh 。 滅diệt 惑hoặc 生sanh 解giải 。 以dĩ 滅diệt 惑hoặc 故cố 。 不bất 為vi 惑hoặc 所sở 縛phược 。 而nhi 遂toại 有hữu 解giải 。 則tắc 為vi 解giải 所sở 縛phược 。 捨xả 生sanh 死tử 。 不bất 為vi 生sanh 死tử 所sở 縛phược 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 則tắc 為vi 涅Niết 槃Bàn 所sở 縛phược 。 如như 是thị 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 真chân 之chi 與dữ 妄vọng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 又hựu 我ngã 師sư 興hưng 皇hoàng 和hòa 上thượng 。 每mỗi 登đăng 高cao 坐tọa 。 常thường 作tác 是thị 言ngôn 。 行hành 道Đạo 之chi 人nhân 。 欲dục 棄khí 非phi 道đạo 求cầu 於ư 正Chánh 道Đạo 。 則tắc 為vi 道đạo 所sở 縛phược 。 坐tọa 禪thiền 之chi 者giả 。 息tức 亂loạn 求cầu 靜tĩnh 。 為vị 禪thiền 所sở 縛phược 。 學học 問vấn 之chi 徒đồ 。 謂vị 有hữu 智trí 慧tuệ 。 為vi 慧tuệ 所sở 縛phược 。 復phục 云vân 。 習tập 無vô 生sanh 觀quán 。 欲dục 破phá 洗tẩy 有hữu 所sở 得đắc 心tâm 。 則tắc 為vi 無vô 生sanh 所sở 縛phược 。 並tịnh 是thị 就tựu 縛phược 之chi 中trung 。 欲dục 捨xả 縛phược 耳nhĩ 。 而nhi 實thật 不bất 知tri 皆giai 是thị 繫hệ 縛phược 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 。 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 不bất 驚kinh 不bất 怖bố 。 正chánh 擬nghĩ 斯tư 人nhân 。 以dĩ 若nhược 欲dục 捨xả 苦khổ 。 更cánh 非phi 求cầu 道Đạo 也dã 。 問vấn 。 若nhược 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 。 皆giai 是thị 縛phược 者giả 。 名danh 何hà 為vi 解giải 脫thoát 耶da 。 答đáp 。 觀quán 問vấn 者giả 之chi 心tâm 。 則tắc 離ly 上thượng 縛phược 外ngoại 。 別biệt 欲dục 求cầu 解giải 。 便tiện 謂vị 縛phược 解giải 為vi 二nhị 。 經Kinh 云vân 。 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 愚ngu 者giả 謂vị 二nhị 。 則tắc 名danh 為vi 縛phược 。 何hà 猶do 解giải 脫thoát 耶da 。 問vấn 。 今kim 不bất 言ngôn 其kỳ 一nhất 二nhị 。 但đãn 請thỉnh 陳trần 解giải 脫thoát 之chi 旨chỉ 。 答đáp 。 考khảo 詳tường 問vấn 意ý 。 終chung 有hữu 所sở 求cầu 。 則tắc 終chung 有hữu 所sở 縛phược 。 何hà 猶do 解giải 脫thoát 耶da 。 此thử 之chi 一nhất 訓huấn 。 足túc 曉hiểu 玄huyền 悟ngộ 。 如như 其kỳ 未vị 了liễu 。 今kim 略lược 示thị 教giáo 門môn 。 前tiền 云vân 有hữu 煩phiền 惱não 而nhi 斷đoạn 之chi 令linh 無vô 。 故cố 於ư 煩phiền 惱não 上thượng 。 起khởi 有hữu 無vô 新tân 縛phược 。 若nhược 能năng 了liễu 煩phiền 惱não 本bổn 不bất 有hữu 今kim 不bất 無vô 。 則tắc 故cố 惑hoặc 自tự 消tiêu 。 新tân 病bệnh 不bất 起khởi 。 畢tất 故cố 不bất 造tạo 新tân 。 名danh 得Đắc 解Giải 脫Thoát 也dã 。 上thượng 云vân 捨xả 煩phiền 惱não 不bất 為vị 煩phiền 惱não 所sở 縛phược 。 欲dục 求cầu 智trí 慧tuệ 。 為vi 慧tuệ 所sở 縛phược 。 今kim 若nhược 能năng 愚ngu 智trí 雙song 棄khí 。 凡phàm 聖thánh 兩lưỡng 捨xả 。 即tức 是thị 蕭tiêu 然nhiên 無vô 寄ký 。 名danh 為vi 解Giải 脫Thoát 。 又hựu 若nhược 由do 來lai 明minh 欲dục 捨xả 縛phược 。 前tiền 進tiến 求cầu 解giải 。 今kim 但đãn 觀quán 煩phiền 惱não 。 煩phiền 惱não 體thể 性tánh 。 則tắc 是thị 解giải 脫thoát 。 云vân 何hà 乃nãi 欲dục 。 捨xả 縛phược 而nhi 求cầu 解giải 耶da 。 是thị 故cố 經Kinh 云vân 。 三tam 毒độc 即tức 佛Phật 道Đạo 。 煩phiền 惱não 名danh 解giải 脫thoát 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 煩phiền 惱não 體thể 性tánh 。 本bổn 不bất 生sanh 滅diệt 。 豈khởi 非phi 即tức 是thị 解giải 脫thoát 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 此thử 乃nãi 是thị 會hội 真Chân 諦Đế 境cảnh 。 煩phiền 惱não 即tức 空không 。 以dĩ 悟ngộ 空không 為vi 解giải 脫thoát 耳nhĩ 。 云vân 何hà 言ngôn 煩phiền 惱não 即tức 是thị 解giải 脫thoát 耶da 。 答đáp 。 即tức 煩phiền 惱não 體thể 性tánh 本bổn 空không 。 不bất 言ngôn 煩phiền 惱não 是thị 有hữu 。 會hội 真Chân 諦Đế 境cảnh 。 然nhiên 後hậu 方phương 空không 。 如như 眼nhãn 病bệnh 見kiến 空không 華hoa 。 只chỉ 華hoa 即tức 是thị 空không 。 不bất 可khả 言ngôn 先tiên 有hữu 此thử 華hoa 。 觀quán 真Chân 諦Đế 境cảnh 。 方phương 知tri 華hoa 空không 。 大đại 品phẩm 云vân 。 諸chư 法pháp 無vô 所sở 有hữu 如như 是thị 有hữu 。 如như 是thị 有hữu 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 經Kinh 云vân 。 從tùng 無vô 住trụ 本bổn 。 故cố 起khởi 妄vọng 相tương/tướng 分phân 別biệt 。 是thị 故cố 。 有hữu 身thân 皆giai 空không 華hoa 義nghĩa 耳nhĩ 。 眾chúng 生sanh 迷mê 故cố 。 以dĩ 空không 為vi 華hoa 。 若nhược 得đắc 了liễu 悟ngộ 。 知tri 華hoa 本bổn 空không 。 問vấn 。 迷mê 故cố 以dĩ 空không 為vi 華hoa 。 若nhược 悟ngộ 知tri 華hoa 本bổn 空không 。 與dữ 未vị 得đắc 菩Bồ 提Đề 時thời 。 以dĩ 菩Bồ 提Đề 為vi 煩phiền 惱não 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 時thời 。 以dĩ 煩phiền 惱não 為vi 菩Bồ 提Đề 何hà 異dị 。 答đáp 。 即tức 是thị 此thử 義nghĩa 。 經Kinh 云vân 寂tịch 滅diệt 是thị 菩Bồ 提Đề 。 眾chúng 生sanh 未vị 悟ngộ 寂tịch 滅diệt 。 則tắc 寂tịch 滅diệt 於ư 眾chúng 生sanh 成thành 煩phiền 惱não 。 了liễu 悟ngộ 之chi 日nhật 。 知tri 煩phiền 惱não 本bổn 寂tịch 滅diệt 。 故cố 煩phiền 惱não 是thị 菩Bồ 提Đề 。 問vấn 。 為vi 是thị 迷mê 菩Bồ 提Đề 謂vị 菩Bồ 提Đề 是thị 有hữu 。 故cố 菩Bồ 提Đề 名danh 煩phiền 惱não 耶da 答đáp 。 故cố 自tự 有hữu 此thử 一nhất 塗đồ 。 蓋cái 是thị 末mạt 中trung 倒đảo 耳nhĩ 。 然nhiên 眾chúng 生sanh 本bổn 是thị 寂tịch 滅diệt 。 亦diệc 本bổn 是thị 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 空không 倒đảo 故cố 。 寂tịch 滅diệt 於ư 眾chúng 生sanh 。 成thành 不bất 寂tịch 滅diệt 。 菩Bồ 提Đề 於ư 眾chúng 生sanh 成thành 不bất 菩Bồ 提Đề 。 如như 前tiền 云vân 。 諸chư 法pháp 無vô 所sở 有hữu 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 無vô 所sở 有hữu 為vi 有hữu 。 此thử 是thị 根căn 本bổn 倒đảo 也dã 。 眾chúng 生sanh 既ký 以dĩ 無vô 所sở 有hữu 為vi 有hữu 。 聖thánh 人nhân 為vi 欲dục 息tức 其kỳ 妄vọng 謂vị 之chi 有hữu 。 故cố 為vì 說thuyết 菩Bồ 提Đề 。 而nhi 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 其kỳ 旨chỉ 。 便tiện 謂vị 菩Bồ 提Đề 為vi 有hữu 。 故cố 菩Bồ 提Đề 復phục 成thành 煩phiền 惱não 。 故cố 有hữu 本bổn 末mạt 二nhị 重trọng/trùng 倒đảo 也dã 。 若nhược 是thị 本bổn 倒đảo 。 則tắc 眾chúng 生sanh 自tự 起khởi 。 末mạt 中trung 論luận 倒đảo 。 則tắc 藉tạ 教giáo 而nhi 生sanh 。 問vấn 。 末mạt 中trung 論luận 倒đảo 。 此thử 事sự 不bất 疑nghi 。 眾chúng 生sanh 既ký 本bổn 。 是thị 無vô 所sở 有hữu 。 今kim 以dĩ 無vô 所sở 有hữu 為vi 有hữu 。 亦diệc 應ưng 本bổn 是thị 菩Bồ 提Đề 。 今kim 變biến 成thành 不bất 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 今kim 得đắc 佛Phật 竟cánh 。 亦diệc 應ưng 變biến 成thành 眾chúng 生sanh 。 如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 則tắc 無vô 窮cùng 也dã 。 答đáp 。 不bất 言ngôn 眾chúng 生sanh 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 今kim 方phương 是thị 有hữu 。 但đãn 論luận 即tức 此thử 眾chúng 生sanh 本bổn 。 是thị 無vô 所sở 有hữu 。 如như 華hoa 本bổn 是thị 空không 。 不bất 言ngôn 變biến 空không 成thành 華hoa 。 亦diệc 非phi 變biến 華hoa 為vi 空không 。 於ư 病bệnh 人nhân 空không 恆hằng 是thị 華hoa 。 於ư 無vô 病bệnh 人nhân 華hoa 恆hằng 是thị 空không 。 於ư 眾chúng 生sanh 。 菩Bồ 提Đề 成thành 煩phiền 惱não 。 於ư 了liễu 悟ngộ 之chi 人nhân 。 煩phiền 惱não 常thường 是thị 菩Bồ 提Đề 。 故cố 先tiên 云vân 。 於ư 緣duyên 未vị 始thỉ 一nhất 。 於ư 道đạo 未vị 始thỉ 二nhị 。 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 蓋cái 是thị 夢mộng 虛hư 空không 華hoa 義nghĩa 耳nhĩ 。 昔tích 已dĩ 被bị 彈đàn 。 今kim 云vân 何hà 用dụng 。 答đáp 。 什thập 公công 云vân 。 十thập 喻dụ 以dĩ 悟ngộ 空không 。 空không 必tất 待đãi 是thị 喻dụ 。 借tá 言ngôn 以dĩ 會hội 意ý 。 意ý 盡tận 無vô 會hội 處xứ 。 既ký 得đắc 出xuất 長trường/trưởng 羅la 。 住trụ 此thử 無vô 所sở 住trụ 。 若nhược 更cánh 執chấp 熟thục 空không 華hoa 。 還hoàn 成thành 縛phược 也dã 。

四tứ 會hội 教giáo 門môn

問vấn 。 若nhược 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 如như 不bất 除trừ 空không 華hoa 者giả 。 經kinh 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 如như 大đại 品phẩm 云vân 。 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 慧tuệ 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 及cập 習tập 。 二nhị 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 如như 此thử 經Kinh 云vân 。 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 而nhi 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 亦diệc 斷đoạn 亦diệc 不bất 斷đoạn 。 如như 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 破phá 煩phiền 惱não 。 亦diệc 不bất 與dữ 俱câu 。 既ký 有hữu 四tứ 文văn 。 云vân 何hà 偏thiên 用dụng 。 又hựu 四tứ 句cú 相tương/tướng 害hại 。 請thỉnh 為vi 會hội 通thông 。 答đáp 。 為vi 緣duyên 故cố 異dị 。 而nhi 大đại 意ý 猶do 同đồng 。 佛Phật 為vi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 未vị 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 自tự 謂vị 得đắc 聖thánh 。 故cố 說thuyết 斷đoạn 煩phiền 惱não 也dã 。 為vi 二Nhị 乘Thừa 人nhân 言ngôn 有hữu 煩phiền 惱não 可khả 斷đoạn 。 故cố 言ngôn 不bất 斷đoạn 耳nhĩ 。 欲dục 明minh 中trung 道đạo 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 亦diệc 斷đoạn 亦diệc 不bất 斷đoạn 。 如như 佛Phật 告cáo 梵Phạm 王Vương 。 今kim 說thuyết 中trung 道đạo 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 能năng 破phá 結kết 。 明minh 離ly 其kỳ 有hữu 邊biên 。 非phi 不bất 能năng 破phá 。 辨biện 離ly 其kỳ 無vô 邊biên 。 欲dục 雙song 斥xích 凡phàm 聖thánh 二nhị 見kiến 。 明minh 非phi 斷đoạn 非phi 俱câu 。 非phi 俱câu 故cố 不bất 同đồng 凡phàm 。 非phi 斷đoạn 故cố 不bất 同đồng 聖thánh 。 故cố 來lai 意ý 異dị 也dã 。 所sở 言ngôn 大đại 意ý 同đồng 者giả 。 雖tuy 有hữu 四tứ 句cú 。 只chỉ 是thị 一nhất 句cú 耳nhĩ 。 知tri 煩phiền 惱não 本bổn 自tự 不bất 生sanh 。 今kim 亦diệc 無vô 滅diệt 。 故cố 無vô 所sở 斷đoạn 。 以dĩ 能năng 如như 此thử 了liễu 悟ngộ 故cố 。 煩phiền 惱não 不bất 復phục 現hiện 前tiền 。 則tắc 名danh 為vi 斷đoạn 。 故cố 不bất 斷đoạn 即tức 是thị 斷đoạn 。 實thật 無vô 所sở 斷đoạn 。 云vân 何hà 破phá 之chi 。 而nhi 惑hoặc 不bất 現hiện 前tiền 。 云vân 何hà 不bất 破phá 。 以dĩ 無vô 所sở 破phá 。 是thị 故cố 不bất 斷đoạn 。 而nhi 無vô 惑hoặc 現hiện 前tiền 。 云vân 何hà 與dữ 俱câu 。 是thị 以dĩ 四tứ 句cú 猶do 一nhất 句cú 耳nhĩ 。 又hựu 此thử 經Kinh 所sở 興hưng 明minh 解giải 脫thoát 者giả 。 正chánh 明minh 釋Thích 迦Ca 一nhất 期kỳ 出xuất 世thế 。 大đại 小tiểu 凡phàm 聖thánh 有hữu 所sở 得đắc 人nhân 諸chư 縛phược 。 悉tất 令linh 得đắc 解giải 脫thoát 。 原nguyên 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 赴phó 緣duyên 施thí 教giáo 。 本bổn 令linh 悟ngộ 不bất 凡phàm 不bất 聖thánh 不bất 大đại 不bất 小tiểu 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 而nhi 有hữu 凡phàm 聖thánh 大đại 小tiểu 者giả 。 皆giai 是thị 非phi 凡phàm 非phi 聖thánh 。 非phi 大đại 非phi 小tiểu 。 故cố 能năng 凡phàm 能năng 聖thánh 能năng 大đại 能năng 小tiểu 耳nhĩ 。 雖tuy 有hữu 凡phàm 聖thánh 。 不bất 動động 無vô 凡phàm 聖thánh 。 大đại 小tiểu 亦diệc 然nhiên 。 但đãn 稟bẩm 教giáo 之chi 徒đồ 。 聞văn 凡phàm 作tác 凡phàm 解giải 。 聞văn 聖thánh 作tác 聖thánh 解giải 。 大đại 小tiểu 亦diệc 然nhiên 。 故cố 並tịnh 成thành 有hữu 所sở 得đắc 。 悉tất 繫hệ 屬thuộc 於ư 魔ma 。 非phi 佛Phật 弟đệ 子tử 。 是thị 知tri 如Như 來Lai 命mạng 文Văn 殊Thù 於ư 異dị 方phương 。 召triệu 維duy 摩ma 於ư 他tha 土thổ/độ 。 爰viên 集tập 毘tỳ 耶da 。 共cộng 弘hoằng 斯tư 教giáo 。 先tiên 以dĩ 三tam 品phẩm 。 破phá 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 菩Bồ 薩Tát 三tam 病bệnh 。 令linh 悟ngộ 不bất 凡phàm 不bất 聖thánh 。 不bất 大đại 不bất 小tiểu 。 以dĩ 解giải 脫thoát 此thử 三tam 病bệnh 。 故cố 云vân 解giải 脫thoát 。 次thứ 論luận 能năng 化hóa 解giải 脫thoát 者giả 。 上thượng 已dĩ 辨biện 一nhất 義nghĩa 。 今kim 更cánh 說thuyết 異dị 門môn 。 淨tịnh 名danh 於ư 染nhiễm 不bất 染nhiễm 。 不bất 為vi 染nhiễm 縛phược 。 處xử 淨tịnh 非phi 淨tịnh 。 不bất 為vi 淨tịnh 縛phược 。 雙song 遊du 染nhiễm 淨tịnh 。 不bất 為vi 非phi 染nhiễm 淨tịnh 縛phược 。 實thật 無vô 所sở 行hành 。 不bất 為vi 染nhiễm 淨tịnh 所sở 縛phược 。 是thị 故cố 名danh 為vi 解giải 脫thoát 。 染nhiễm 淨tịnh 既ký 爾nhĩ 。 萬vạn 義nghĩa 類loại 然nhiên 。

五ngũ 同đồng 異dị 門môn

問vấn 。 心tâm 慧tuệ 二nhị 解giải 脫thoát 。 與dữ 此thử 經Kinh 解giải 脫thoát 何hà 異dị 。 答đáp 。 今kim 正chánh 約ước 二nhị 慧tuệ 明minh 解giải 脫thoát 。 如như 上thượng 說thuyết 之chi 。 但đãn 小Tiểu 乘Thừa 明minh 心tâm 慧tuệ 二nhị 解giải 脫thoát 。 諸chư 論luận 異dị 釋thích 不bất 同đồng 。 龍long 樹thụ 云vân 。 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 愛ái 煩phiền 惱não 。 名danh 心tâm 解giải 脫thoát 。 斷đoạn 樂nhạo 見kiến 煩phiền 惱não 。 名danh 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 又hựu 餘dư 論luận 云vân 。 斷đoạn 於ư 定định 障chướng 為vi 心tâm 解giải 脫thoát 。 斷đoạn 於ư 慧tuệ 障chướng 。 為vi 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 又hựu 云vân 。 得đắc 盡tận 智trí 為vi 心tâm 解giải 脫thoát 。 得đắc 無vô 生sanh 智trí 為vi 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 此thử 皆giai 小Tiểu 乘Thừa 義nghĩa 也dã 。 亦diệc 得đắc 心tâm 解giải 脫thoát 就tựu 體thể 。 慧tuệ 解giải 脫thoát 據cứ 用dụng 。 直trực 明minh 於ư 心tâm 。 是thị 故cố 就tựu 體thể 。 心tâm 有hữu 萬vạn 用dụng 。 慧tuệ 為vi 其kỳ 主chủ 。 故cố 慧tuệ 解giải 脫thoát 約ước 用dụng 。 所sở 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 中trung 。 開khai 慧tuệ 解giải 脫thoát 為vi 五ngũ 通thông 。 故cố 知tri 約ước 用dụng 也dã 。 亦diệc 得đắc 心tâm 解giải 脫thoát 就tựu 定định 。 慧tuệ 解giải 脫thoát 約ước 慧tuệ 。 慧tuệ 從tùng 定định 發phát 。 故cố 有hữu 五ngũ 通thông 。 問vấn 。 有hữu 為vi 解giải 脫thoát 。 無vô 為vi 解giải 脫thoát 。 與dữ 此thử 經Kinh 解giải 脫thoát 何hà 異dị 。 答đáp 。 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。 解giải 脫thoát 身thân 謂vị 有hữu 為vi 解giải 脫thoát 。 數số 滅diệt 涅Niết 槃Bàn 是thị 無vô 為vi 解giải 脫thoát 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 中trung 。 明minh 二nhị 智trí 以dĩ 為vi 解giải 脫thoát 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 開khai 因nhân 果quả 不bất 同đồng 。 因nhân 中trung 二nhị 智trí 。 名danh 為vi 有hữu 為vi 解giải 脫thoát 。 果quả 門môn 權quyền 實thật 。 謂vị 無vô 為vi 解giải 脫thoát 。

後hậu 釋thích 法Pháp 門môn 。 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 可khả 軌quỹ 名danh 法pháp 。 法pháp 有hữu 虛hư 通thông 。 故cố 名danh 為vi 門môn 。 又hựu 法pháp 有hữu 無vô 量lượng 門môn 。 今kim 是thị 不bất 思tư 議nghị 門môn 也dã 。 又hựu 正Chánh 道Đạo 未vị 曾tằng 思tư 議nghị 與dữ 不bất 思tư 議nghị 。 今kim 云vân 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 是thị 通thông 道đạo 之chi 門môn 耳nhĩ 也dã 。

淨Tịnh 名Danh 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam (# 名danh 題đề 下hạ )#

Print Friendly, PDF & Email