闢Tịch 妄Vọng 救Cứu 略Lược 說Thuyết
Quyển 0004
明Minh 圓Viên 悟Ngộ 著Trước 真Chân 啟Khải 編Biên

天thiên 童đồng 和hòa 尚thượng 闢tịch 妄vọng 救cứu 略lược 說thuyết 卷quyển 之chi 四tứ

侍thị 者giả 。 真chân 啟khải 。 編biên 。

六lục 祖tổ 下hạ

▲# 南nam 嶽nhạc 懷Hoài 讓Nhượng 禪Thiền 師Sư

六lục 祖tổ 嗣tự 。 金kim 州châu 杜đỗ 氏thị 子tử 。 唐đường 儀nghi 鳳phượng 二nhị 年niên 四tứ 月nguyệt 八bát 日nhật 降giáng 生sanh 。 有hữu 白bạch 氣khí 上thượng 屬thuộc 天thiên 。 太thái 史sử 奏tấu 之chi 高cao 宗tông 。 宗tông 問vấn 。 是thị 何hà 祥tường 乎hồ 。 對đối 曰viết 。 國quốc 之chi 法Pháp 器khí 。 不bất 染nhiễm 世thế 榮vinh 。 宗tông 傳truyền 勅sắc 金kim 州châu 太thái 守thủ 韓# 。 偕giai 親thân 往vãng 存tồn 慰úy 。 年niên 十thập 歲tuế 。 惟duy 樂nhạo/nhạc/lạc 佛Phật 書thư 。 有hữu 玄huyền 靜tĩnh 三tam 藏tạng 。 告cáo 師sư 父phụ 母mẫu 曰viết 。 此thử 子tử 若nhược 出xuất 家gia 。 必tất 獲hoạch 上thượng 乘thừa 。 廣quảng 度độ 眾chúng 生sanh 。 至chí 垂thùy 拱củng 三tam 年niên 。 年niên 十thập 五ngũ 。 依y 荊kinh 州châu 玉ngọc 泉tuyền 寺tự 弘hoằng 景cảnh 律luật 師sư 出xuất 家gia 。 通thông 天thiên 二nhị 年niên 。 受thọ 戒giới 。 習tập 毗Tỳ 尼Ni 藏tạng 。 一nhất 日nhật 歎thán 曰viết 。 夫phu 出xuất 家gia 者giả 。 當đương 為vì 無vô 為vi 法Pháp 。 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 無vô 有hữu 勝thắng 者giả 。 遇ngộ 同đồng 學học 坦thản 然nhiên 。 相tương/tướng 與dữ 謁yết 嵩tung 山sơn 安an 公công 。 安an 令linh 詣nghệ 曹tào 溪khê 。 其kỳ 見kiến 六lục 祖tổ 悟ngộ 緣duyên 。 具cụ 六lục 祖tổ 章chương 中trung 。 師sư 既ký 得đắc 法Pháp 。 侍thị 祖tổ 復phục 十thập 五ngũ 年niên 。 先tiên 天thiên 二nhị 年niên 。 往vãng 衡hành 嶽nhạc 。 居cư 般Bát 若Nhã 寺tự 。 開khai 元nguyên 中trung 有hữu 沙Sa 門Môn 道đạo 一nhất 。 在tại 衡hành 嶽nhạc 。 常thường 習tập 坐tọa 禪thiền 。 師sư 知tri 是thị 法Pháp 器khí 。 往vãng 問vấn 曰viết 。

大đại 德đức 。 坐tọa 禪thiền 圖đồ 甚thậm 麼ma 。 一nhất 曰viết 。 圖đồ 作tác 佛Phật 。 師sư 乃nãi 取thủ 一nhất 磚# 。 於ư 彼bỉ 菴am 前tiền 。 石thạch 上thượng 磨ma 。 一nhất 曰viết 。 磨ma 作tác 甚thậm 麼ma 。 師sư 曰viết 。 磨ma 作tác 鏡kính 。 一nhất 曰viết 。 磨ma 磚# 豈khởi 得đắc 成thành 鏡kính 耶da 。 師sư 曰viết 。 磨ma 磚# 既ký 不bất 成thành 鏡kính 。 坐tọa 禪thiền 豈khởi 得đắc 作tác 佛Phật 。 一nhất 曰viết 。 如như 何hà 即tức 是thị 。 師sư 曰viết 。 如như 牛ngưu 駕giá 車xa 。 車xa 若nhược 不bất 行hành 。 打đả 牛ngưu 即tức 是thị 。 打đả 車xa 即tức 是thị 。 一nhất 無vô 對đối 。 師sư 又hựu 曰viết 。 汝nhữ 學học 坐tọa 禪thiền 。 為vi 學học 坐tọa 佛Phật 。 若nhược 學học 坐tọa 禪thiền 。 禪thiền 非phi 坐tọa 臥ngọa 。 若nhược 學học 坐tọa 佛Phật 。 佛Phật 非phi 定định 相tương/tướng 。 於ư 無vô 住trụ 法pháp 。 不bất 應ưng 取thủ 捨xả 。 汝nhữ 若nhược 坐tọa 佛Phật 。 即tức 是thị 殺sát 佛Phật 。 若nhược 執chấp 坐tọa 相tương/tướng 。 非phi 達đạt 其kỳ 理lý 。 一nhất 聞văn 示thị 誨hối 。 如như 飲ẩm 醍đề 醐hồ 。 禮lễ 拜bái 問vấn 曰viết 。 如như 何hà 用dụng 心tâm 。 即tức 合hợp 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 學học 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 如như 下hạ 種chủng 子tử 。 我ngã 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 譬thí 彼bỉ 天thiên 澤trạch 。 汝nhữ 緣duyên 合hợp 故cố 。 當đương 見kiến 其kỳ 道đạo 。

又hựu 問vấn 。

道đạo 非phi 色sắc 相tướng 。 云vân 何hà 能năng 見kiến 。 師sư 曰viết 。 心tâm 地địa 法Pháp 眼nhãn 。 能năng 見kiến 乎hồ 道đạo 。 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 亦diệc 復phục 然nhiên 矣hĩ 。 一nhất 曰viết 。 有hữu 成thành 壞hoại 否phủ/bĩ 。 師sư 曰viết 。 若nhược 以dĩ 成thành 壞hoại 聚tụ 散tán 而nhi 見kiến 道đạo 者giả 。 非phi 見kiến 道đạo 也dã 。 聽thính 吾ngô 偈kệ 曰viết 。 心tâm 地địa 含hàm 諸chư 種chủng 。 遇ngộ 澤trạch 悉tất 皆giai 萌manh 。 三tam 昧muội 華hoa 無vô 相tướng 。 何hà 壞hoại 復phục 何hà 成thành 。 一nhất 蒙mông 開khai 悟ngộ 。 心tâm 意ý 超siêu 然nhiên 。 侍thị 奉phụng 九cửu 秋thu 。 日nhật 益ích 玄huyền 奧áo 。 馬mã 大đại 師sư 闡xiển 化hóa 於ư 江giang 西tây 。 師sư 問vấn 眾chúng 曰viết 。 道đạo 一nhất 為vì 眾chúng 說thuyết 法Pháp 否phủ/bĩ 。 眾chúng 曰viết 。 已dĩ 為vì 眾chúng 說thuyết 法Pháp 。 師sư 曰viết 。 總tổng 未vị 見kiến 人nhân 持trì 箇cá 消tiêu 息tức 來lai 。 眾chúng 無vô 對đối 。 因nhân 遣khiển 一nhất 僧Tăng 去khứ 。 囑chúc 曰viết 。 待đãi 伊y 。 上thượng 堂đường 時thời 但đãn 問vấn 。 作tác 麼ma 生sanh 伊y 道đạo 底để 言ngôn 語ngữ 記ký 將tương 來lai 。 僧Tăng 去khứ 。 一nhất 如như 師sư 旨chỉ 。 回hồi 謂vị 師sư 曰viết 。 馬mã 師sư 云vân 。 自tự 從tùng 胡hồ 亂loạn 。 後hậu 三tam 十thập 年niên 。 不bất 曾tằng 少thiểu 鹽diêm 醫y 。 師sư 然nhiên 之chi 。

天thiên 寶bảo 三tam 年niên 八bát 月nguyệt 十thập 一nhất 日nhật 。 圓viên 寂tịch 。 塔tháp 於ư 衡hành 嶽nhạc 。 諡thụy 大đại 慧tuệ 。

救cứu 曰viết 。 達đạt 磨ma 東đông 來lai 。 六lục 世thế 而nhi 有hữu 曹tào 溪khê 。 自tự 曹tào 溪khê 而nhi 後hậu 。 分phân 為vi 兩lưỡng 支chi 。 其kỳ 一nhất 曰viết 青thanh 原nguyên 思tư 。 思tư 出xuất 石thạch 頭đầu 。 為vi 曹tào 洞đỗng 宗tông 之chi 祖tổ 。 其kỳ 一nhất 曰viết 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 。 讓nhượng 出xuất 馬mã 祖tổ 。 為vi 臨lâm 濟tế 溈# 仰ngưỡng 雲vân 門môn 法Pháp 眼nhãn 四tứ 宗tông 之chi 祖tổ 。 禮lễ 曰viết 。 別biệt 子tử 為vi 祖tổ 。 繼kế 別biệt 子tử 為vi 宗tông 。 百bách 世thế 不bất 遷thiên 者giả 。 別biệt 子tử 之chi 後hậu 也dã 。 今kim 達đạt 磨ma 之chi 道đạo 。 以dĩ 南nam 嶽nhạc 為vi 別biệt 子tử 。 臨lâm 濟tế 又hựu 南nam 嶽nhạc 後hậu 之chi 別biệt 子tử 也dã 。 五ngũ 宗tông 既ký 定định 。 當đương 各các 宗tông 其kỳ 始thỉ 別biệt 之chi 祖tổ 。 故cố 源nguyên 流lưu 始thỉ 於ư 臨lâm 濟tế 。 於ư 義nghĩa 為vi 安an 。 不bất 知tri 廣quảng 通thông 何hà 所sở 據cứ 依y 。 而nhi 曰viết 挽vãn 祖tổ 回hồi 風phong 。 直trực 接tiếp 大đại 鑒giám 。 若nhược 謂vị 泝tố 流lưu 窮cùng 源nguyên 。 則tắc 西tây 天thiên 始thỉ 於ư 迦Ca 葉Diếp 。 東đông 土thổ/độ 始thỉ 於ư 達đạt 磨ma 。 通thông 乃nãi 上thượng 棄khí 迦Ca 葉Diếp 達đạt 磨ma 之chi 元nguyên 祖tổ 。 下hạ 忘vong 臨lâm 濟tế 始thỉ 別biệt 之chi 本bổn 宗tông 。 而nhi 中trung 繼kế 六lục 祖tổ 。 將tương 何hà 為vi 者giả 耶da 。 況huống 其kỳ 言ngôn 曰viết 。 馬mã 祖tổ 以dĩ 下hạ 。 縱tung 橫hoành 肆tứ 出xuất 。 厥quyết 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 羅la 籠lung 天thiên 下hạ 學học 者giả 。 則tắc 抹mạt 殺sát 宗tông 旨chỉ 之chi 罪tội 明minh 甚thậm 。 三tam 峰phong 力lực 辨biện 之chi 。 觸xúc 其kỳ 忌kỵ 諱húy 。 遂toại 致trí 相tương/tướng 責trách 。 連liên 篇thiên 累lũy/lụy/luy 牘độc 。 闢tịch 至chí 今kim 日nhật 而nhi 不bất 已dĩ 。 葢# 不bất 察sát 三tam 峰phong 之chi 用dụng 心tâm 也dã 。 老lão 僧Tăng 據cứ 笑tiếu 巖nham 師sư 翁ông 。 見kiến 五ngũ 宗tông 末mạt 季quý 。 各các 執chấp 彼bỉ 我ngã 是thị 非phi 。 以dĩ 致trí 天thiên 下hạ 後hậu 世thế 。 靡mĩ 所sở 適thích 從tùng 宗tông 門môn 正chánh 旨chỉ 。 將tương 墜trụy 於ư 地địa 。 故cố 曰viết 。 挽vãn 真chân 祖tổ 。 迴hồi 邪tà 風phong 。 俾tỉ 後hậu 世thế 五ngũ 宗tông 。 復phục 共cộng 宗tông 無vô 異dị 之chi 旨chỉ 。 此thử 廣quảng 通thông 序tự 所sở 繇# 作tác 。 譬thí 如như 一nhất 家gia 。 兩lưỡng 子tử 五ngũ 孫tôn 。 支chi 庶thứ 繁phồn 衍diễn 。 分phần/phân 門môn 別biệt 戶hộ 。 致trí 啟khải 訟tụng 端đoan 。 有hữu 善thiện 為vi 解giải 紛phân 者giả 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 五ngũ 家gia 。 雖tuy 支chi 分phần/phân 派phái 別biệt 。 其kỳ 初sơ 原nguyên 只chỉ 一nhất 人nhân 。 則tắc 當đương 下hạ 爭tranh 息tức 矣hĩ 。 嗣tự 臨lâm 濟tế 而nhi 弗phất 專chuyên 臨lâm 濟tế 之chi 稱xưng 。 笑tiếu 巖nham 師sư 翁ông 。 良lương 有hữu 深thâm 意ý 。 廣quảng 通thông 特đặc 為vi 闡xiển 揚dương 。 亦diệc 有hữu 何hà 過quá 。 漢hán 月nguyệt 等đẳng 。 乃nãi 深thâm 惡ác 而nhi 痛thống 疾tật 之chi 。 誣vu 為vi 抹mạt 殺sát 宗tông 旨chỉ 。 又hựu 誣vu 為vi 直trực 接tiếp 六lục 祖tổ 。 似tự 謂vị 六lục 祖tổ 以dĩ 下hạ 。 皆giai 不bất 可khả 師sư 。 據cứ 序tự 云vân 。 曹tào 溪khê 正chánh 脉mạch 。 某mỗ 十thập 某mỗ 代đại 。 則tắc 臨lâm 濟tế 為vi 某mỗ 十thập 某mỗ 代đại 之chi 祖tổ 。 不bất 言ngôn 可khả 知tri 。 何hà 嘗thường 直trực 接tiếp 六lục 祖tổ 。 自tự 稱xưng 第đệ 一nhất 世thế 。 而nhi 謂vị 六lục 祖tổ 下hạ 皆giai 不bất 可khả 師sư 乎hồ 。 潭đàm 吉cát 又hựu 誣vu 廣quảng 通thông 。 上thượng 棄khí 迦Ca 葉Diếp 達đạt 磨ma 之chi 元nguyên 祖tổ 。 殊thù 不bất 知tri 曹tào 溪khê 以dĩ 上thượng 。 西tây 天thiên 東đông 土thổ/độ 。 雖tuy 有hữu 旁bàng 出xuất 。 其kỳ 正chánh 脉mạch 故cố 單đơn 傳truyền 也dã 。 既ký 是thị 曹tào 溪khê 兒nhi 孫tôn 。 便tiện 是thị 達đạt 磨ma 兒nhi 孫tôn 。 既ký 是thị 達đạt 磨ma 兒nhi 孫tôn 。 便tiện 是thị 迦Ca 葉Diếp 兒nhi 孫tôn 。 何hà 嘗thường 棄khí 元nguyên 祖tổ 乎hồ 。 且thả 序tự 中trung 明minh 說thuyết 。 曹tào 溪khê 以dĩ 下hạ 。 厥quyết 旁bàng 岐kỳ 縱tung 橫hoành 肆tứ 出xuất 。 厥quyết 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 涯nhai 岸ngạn 各các 封phong 。 今kim 救cứu 中trung 所sở 述thuật 。 但đãn 云vân 馬mã 祖tổ 以dĩ 下hạ 。 縱tung 橫hoành 肆tứ 出xuất 。 厥quyết 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 而nhi 刪san 去khứ 厥quyết 旁bàng 岐kỳ 三tam 字tự 。 葢# 有hữu 此thử 三tam 字tự 。 則tắc 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 自tự 屬thuộc 旁bàng 岐kỳ 。 無vô 此thử 三tam 字tự 。 則tắc 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 便tiện 屬thuộc 馬mã 祖tổ 諸chư 老lão 。 請thỉnh 問vấn 潭đàm 吉cát 。 是thị 何hà 心tâm 行hành 乎hồ 。 至chí 於ư 宗tông 旨chỉ 之chi 說thuyết 。 老lão 僧Tăng 惟duy 據cứ 自tự 悟ngộ 為vi 正chánh 。 悟ngộ 則tắc 事sự 同đồng 一nhất 家gia 。 不bất 悟ngộ 則tắc 萬vạn 別biệt 千thiên 差sai 。 可khả 見kiến 自tự 若nhược 不bất 悟ngộ 。 與dữ 五ngũ 家gia 宗tông 旨chỉ 。 總tổng 沒một 交giao 涉thiệp 。 所sở 以dĩ 妙diệu 喜hỷ 道đạo 。 者giả 些# 子tử 藥dược 頭đầu 。 不bất 問vấn 他tha 雲vân 門môn 下hạ 。 臨lâm 濟tế 下hạ 。 曹tào 洞đỗng 下hạ 。 溈# 仰ngưỡng 下hạ 。 法Pháp 眼nhãn 下hạ 。 大đại 法pháp 若nhược 不bất 明minh 。 各các 宗tông 其kỳ 宗tông 。 各các 師sư 其kỳ 師sư 。 各các 父phụ 其kỳ 父phụ 。 各các 子tử 其kỳ 子tử 。 只chỉ 管quản 理lý 會hội 宗tông 旨chỉ 。 熱nhiệt 大đại 不bất 緊khẩn 。 請thỉnh 問vấn 潭đàm 吉cát 。 難nạn/nan 道đạo 妙diệu 喜hỷ 老lão 人nhân 。 亦diệc 可khả 斥xích 為vi 抹mạt 殺sát 宗tông 旨chỉ 乎hồ 。 漢hán 月nguyệt 不bất 識thức 五ngũ 宗tông 正chánh 旨chỉ 。 妄vọng 揑niết 一nhất ○# 為vi 千thiên 佛Phật 萬vạn 佛Phật 之chi 祖tổ 。 則tắc 千thiên 佛Phật 萬vạn 佛Phật 。 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 。 已dĩ 被bị 漢hán 月nguyệt 抹mạt 殺sát 。 更cánh 謂vị 五ngũ 宗tông 各các 出xuất ○# 之chi 一nhất 面diện 。 任nhậm 汝nhữ 作tác 五ngũ 宗tông 原nguyên 。 五ngũ 宗tông 救cứu 。 建kiến 立lập 五ngũ 宗tông 。 實thật 乃nãi 抹mạt 殺sát 五ngũ 宗tông 。 任nhậm 汝nhữ 執chấp 三tam 玄huyền 三tam 要yếu 。 四tứ 賓tân 主chủ 四tứ 料liệu 揀giản 。 舉cử 揚dương 臨lâm 濟tế 。 實thật 乃nãi 抹mạt 殺sát 臨lâm 濟tế 。 潭đàm 吉cát 道đạo 。 老lão 僧Tăng 不bất 察sát 其kỳ 用dụng 心tâm 。 漢hán 月nguyệt 心tâm 行hành 。 老lão 僧Tăng 亦diệc 既ký 知tri 之chi 矣hĩ 。 雙song 頭đầu 獨độc 結kết 。 四tứ 法pháp 交giao 加gia 。 勒lặc 成thành 無vô 文văn 密mật 印ấn 。 豈khởi 非phi 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 廣quảng 通thông 序tự 中trung 。 有hữu 厥quyết 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 羅la 籠lung 天thiên 下hạ 學học 者giả 之chi 句cú 。 觸xúc 其kỳ 忌kỵ 諱húy 者giả 一nhất 。 得đắc 心tâm 於ư 高cao 峰phong 。 印ấn 法pháp 於ư 覺giác 範phạm 。 臨lâm 濟tế 則tắc 為vi 真chân 師sư 。 豈khởi 非phi 望vọng 空không 授thọ 受thọ 。 廣quảng 通thông 序tự 中trung 。 有hữu 末mạt 世thế 相tương/tướng 承thừa 漸tiệm 偽ngụy 。 輙triếp 成thành 駕giá 虗hư 。 望vọng 空không 授thọ 受thọ 之chi 句cú 。 觸xúc 其kỳ 忌kỵ 諱húy 者giả 二nhị 。 深thâm 惡ác 而nhi 痛thống 疾tật 之chi 也dã 固cố 宜nghi 。 嗟ta 乎hồ 。 彼bỉ 我ngã 是thị 非phi 。 於ư 今kim 尤vưu 甚thậm 。 總tổng 之chi 是thị 曹tào 溪khê 兒nhi 孫tôn 。 青thanh 原nguyên 南nam 嶽nhạc 。 何hà 疎sơ 何hà 親thân 。 尚thượng 有hữu 謂vị 老lão 僧Tăng 私tư 意ý 。 要yếu 抹mạt 殺sát 曹tào 洞đỗng 一nhất 宗tông 。 偏thiên 舉cử 臨lâm 濟tế 。 於ư 是thị 牽khiên 撦# 雲vân 門môn 法Pháp 眼nhãn 。 為vi 南nam 嶽nhạc 宗tông 者giả 。 乃nãi 悟ngộ 嗣tự 臨lâm 濟tế 。 而nhi 弗phất 專chuyên 臨lâm 濟tế 之chi 稱xưng 。 笑tiếu 巖nham 師sư 翁ông 。 真chân 所sở 謂vị 前tiền 知tri 。 真chân 所sở 謂vị 先tiên 覺giác 也dã 。 為vi 之chi 兒nhi 孫tôn 者giả 。 乃nãi 操thao 戈qua 入nhập 室thất 。 抹mạt 殺sát 其kỳ 一nhất 片phiến 苦khổ 心tâm 。 亦diệc 獨độc 何hà 哉tai 。

馬mã 祖tổ

救cứu 曰viết 。 大đại 師sư 應ưng 般Bát 若Nhã 多đa 羅la 之chi 讖sấm 。 為vi 震chấn 旦đán 第đệ 一nhất 法Pháp 王Vương 。 觀quán 其kỳ 施thi 設thiết 。 如như 石thạch 季quý 倫luân 讌# 客khách 。 雖tuy 厨trù 廁trắc 卑ty 穢uế 之chi 地địa 。 羅la 列liệt 雜tạp 寶bảo 。 客khách 隨tùy 手thủ 而nhi 得đắc 之chi 。 往vãng 往vãng 揖ấp 婢tỳ 為vi 夫phu 人nhân 。 錯thác 愕ngạc 遷thiên 避tị 。 自tự 謂vị 入nhập 崇sùng 之chi 室thất 。 及cập 其kỳ 登đăng 廣quảng 筵diên 。 罰phạt 巨cự 觥# 。 炤chiếu 以dĩ 明minh 月nguyệt 之chi 珠châu 。 使sử 綠lục 珠châu 歌ca 於ư 前tiền 。 十thập 丈trượng 珊san 瑚hô 。 一nhất 擊kích 粉phấn 碎toái 。 又hựu 不bất 覺giác 爽sảng 然nhiên 自tự 失thất 。 此thử 大đại 智trí 之chi 得đắc 於ư 扭# 鼻tị 。 而nhi 失thất 於ư 最tối 後hậu 之chi 一nhất 喝hát 。 臨lâm 濟tế 所sở 謂vị 吹xuy 毛mao 用dụng 了liễu 急cấp 須tu 磨ma 是thị 也dã 。 夫phu 虎hổ 豹báo 之chi 威uy 。 信tín 乎hồ 其kỳ 猛mãnh 矣hĩ 。 或hoặc 不bất 免miễn 於ư 戈qua 戟kích 。 吞thôn 舟chu 之chi 魚ngư 。 信tín 乎hồ 其kỳ 大đại 矣hĩ 。 或hoặc 難nạn/nan 逃đào 於ư 巨cự 浸tẩm 。 騏kỳ 驥kí 之chi 駒câu 。 瞬thuấn 目mục 而nhi 馳trì 千thiên 里lý 。 人nhân 得đắc 而nhi 縻# 之chi 。 以dĩ 其kỳ 跡tích 在tại 耳nhĩ 。 惟duy 龍long 則tắc 不bất 然nhiên 。 大đại 而nhi 溟minh 渤bột 。 小tiểu 而nhi 杯# 盎áng 間gian 。 莫mạc 不bất 卷quyển 舒thư 自tự 得đắc 。 排bài 山sơn 嶽nhạc 。 興hưng 雲vân 雨vũ 。 過quá 而nhi 不bất 留lưu 。 變biến 化hóa 而nhi 莫mạc 窮cùng 。 得đắc 此thử 道đạo 者giả 。 謂vị 之chi 龍long 奮Phấn 迅Tấn 三Tam 昧Muội 。 馬mã 大đại 師sư 其kỳ 是thị 乎hồ 。 變biến 三tam 十thập 四tứ 祖tổ 之chi 法pháp 式thức 。 融dung 其kỳ 獘# 。 掃tảo 其kỳ 轍triệt 。 若nhược 疾tật 雷lôi 之chi 破phá 山sơn 。 使sử 心tâm 性tánh 解giải 路lộ 之chi 偷thâu 心tâm 。 聞văn 之chi 立lập 死tử 。 如như 金kim 翅sí 鳥điểu 王vương 。 直trực 取thủ 龍long 吞thôn 。 然nhiên 後hậu 翱cao 翔tường 九cửu 天thiên 。 不bất 住trụ 虗hư 空không 。 不bất 離ly 于vu 空không 。 不bất 為vi 空không 性tánh 之chi 所sở 留lưu 滯trệ 。 我ngã 為vi 法Pháp 王Vương 。 於ư 法pháp 自tự 在tại 。 不bất 特đặc 龍long 變biến 而nhi 已dĩ 。 後hậu 來lai 臨lâm 濟tế 雲vân 門môn 溈# 仰ngưỡng 法Pháp 眼nhãn 。 各các 建kiến 寶bảo 幢tràng 。 不bất 過quá 一nhất 為vi 拈niêm 出xuất 。 豈khởi 於ư 三tam 日nhật 耳nhĩ 聾lung 外ngoại 。 別biệt 有hữu 宗tông 旨chỉ 哉tai 。 然nhiên 則tắc 今kim 之chi 不bất 透thấu 重trọng/trùng 關quan 。 認nhận 悟ngộ 中trung 迷mê 。 為vi 實thật 法pháp 者giả 。 與dữ 客khách 之chi 登đăng 廁trắc 得đắc 寶bảo 時thời 節tiết 等đẳng 耳nhĩ 。 老lão 僧Tăng 看khán 潭đàm 吉cát 此thử 篇thiên 。 纍# 纍# 數số 百bách 言ngôn 。 雖tuy 讚tán 馬mã 大đại 師sư 。 施thi 設thiết 多đa 方phương 。 不bất 過quá 要yếu 據cứ 大đại 師sư 變biến 三tam 十thập 四tứ 祖tổ 之chi 法pháp 式thức 。 融dung 其kỳ 獘# 。 掃tảo 其kỳ 轍triệt 一nhất 句cú 。 證chứng 漢hán 月nguyệt 變biến 傳truyền 法pháp 偈kệ 。 為vi 四tứ 法pháp 交giao 加gia 。 雙song 頭đầu 獨độc 結kết 。 自tự 立lập 一nhất ○# 為vi 千thiên 佛Phật 萬vạn 佛Phật 之chi 祖tổ 。 并tinh 五ngũ 家gia 各các 出xuất ○# 之chi 一nhất 面diện 。 抹mạt 殺sát 諸chư 祖tổ 法pháp 式thức 。 為vi 融dung 其kỳ 獘# 。 掃tảo 其kỳ 轍triệt 者giả 。 是thị 潭đàm 吉cát 救cứu 漢hán 月nguyệt 之chi 偷thâu 心tâm 也dã 。 然nhiên 則tắc 任nhậm 汝nhữ 等đẳng 。 弄lộng 盡tận 伎kỹ 倆lưỡng 。 總tổng 與dữ 老lão 僧Tăng 。 無vô 法pháp 可khả 得đắc 。 無vô 法pháp 與dữ 人nhân 的đích 。 一nhất 棒bổng 不bất 作tác 一nhất 棒bổng 用dụng 。 直trực 指chỉ 人nhân 人nhân 。 一nhất 念niệm 回hồi 機cơ 。 便tiện 同đồng 本bổn 得đắc 者giả 。 毫hào 沒một 交giao 涉thiệp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 更cánh 有hữu 寶bảo 可khả 得đắc 。 幢tràng 可khả 建kiến 。 重trọng/trùng 關quan 可khả 透thấu 。 悟ngộ 可khả 認nhận 。 迷mê 可khả 亡vong 。 宗tông 旨chỉ 可khả 說thuyết 之chi 實thật 法pháp 。 豈khởi 可khả 謂vị 一nhất 橛quyết 頭đầu 硬ngạnh 禪thiền 哉tai 。 所sở 以dĩ 道đạo 。 唯duy 此thử 一nhất 事sự 實thật 。 餘dư 二nhị 則tắc 非phi 真chân 。

▲# 江giang 西tây 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 嗣tự 。 漢hán 州châu 什thập 邡# 縣huyện 人nhân 。 姓tánh 馬mã 氏thị 。 故cố 俗tục 稱xưng 馬mã 祖tổ 。 或hoặc 云vân 馬mã 大đại 師sư 。 容dung 貌mạo 奇kỳ 異dị 。 牛ngưu 行hành 虎hổ 視thị 。 引dẫn 舌thiệt 過quá 鼻tị 。 足túc 下hạ 有hữu 二nhị 輪luân 文văn 。 幼ấu 歲tuế 於ư 本bổn 邑ấp 羅La 漢Hán 寺tự 出xuất 家gia 。 受thọ 具cụ 於ư 渝du 州châu 圓viên 律luật 師sư 。 開khai 元nguyên 中trung 。 習tập 定định 於ư 衡hành 嶽nhạc 。 遇ngộ 讓nhượng 和hòa 尚thượng 。 發phát 明minh 大đại 事sự 。 同đồng 參tham 六lục 人nhân 。 惟duy 師sư 密mật 授thọ 心tâm 印ấn 。

僧Tăng 問vấn 。 離ly 四tứ 句cú 。 絕tuyệt 百bách 非phi 。 請thỉnh 師sư 直trực 指chỉ 西tây 來lai 意ý 。 師sư 曰viết 。 我ngã 今kim 日nhật 勞lao 倦quyện 。 不bất 能năng 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 問vấn 取thủ 智trí 藏tạng 去khứ 。 僧Tăng 問vấn 西tây 堂đường 。 堂đường 云vân 。 何hà 不bất 問vấn 和hòa 尚thượng 。 僧Tăng 云vân 。 和hòa 尚thượng 教giáo 來lai 問vấn 。 堂đường 云vân 。 我ngã 今kim 日nhật 頭đầu 痛thống 。 不bất 能năng 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 問vấn 取thủ 海hải 兄huynh 去khứ 。 僧Tăng 又hựu 問vấn 百bách 丈trượng 。 丈trượng 云vân 。 我ngã 到đáo 者giả 裏lý 。 卻khước 不bất 會hội 。 僧Tăng 卻khước 回hồi 舉cử 似tự 師sư 。 師sư 曰viết 。 藏tạng 頭đầu 白bạch 。 海hải 頭đầu 黑hắc 。

師sư 於ư 貞trinh 元nguyên 四tứ 年niên 正chánh 月nguyệt 中trung 。 登đăng 建kiến 昌xương 石thạch 門môn 山sơn 。 於ư 林lâm 中trung 經kinh 行hành 。 見kiến 洞đỗng 壑hác 平bình 坦thản 。 謂vị 侍thị 者giả 曰viết 。 吾ngô 之chi 朽hủ 質chất 。 當đương 於ư 來lai 月nguyệt 歸quy 茲tư 地địa 矣hĩ 。 及cập 歸quy 。 遂toại 示thị 疾tật 院viện 主chủ 問vấn 。 和hòa 尚thượng 近cận 日nhật 尊tôn 候hậu 如như 何hà 。 師sư 曰viết 。 日nhật 面diện 佛Phật 。 月nguyệt 面diện 佛Phật 。

潭đàm 吉cát 據cứ 碧bích 巖nham 集tập 。 提đề 唱xướng 雪tuyết 竇đậu 顯hiển 。 頌tụng 日nhật 面diện 佛Phật 月nguyệt 面diện 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 救cứu 曰viết 。 佛Phật 果Quả 提đề 唱xướng 。 如như 此thử 真chân 切thiết 。 後hậu 世thế 猶do 不bất 能năng 薦tiến 。 凡phàm 古cổ 人nhân 言ngôn 句cú 。 多đa 以dĩ 意ý 求cầu 。 求cầu 之chi 不bất 得đắc 。 即tức 抹mạt 殺sát 之chi 。 雖tuy 有hữu 百bách 佛Phật 果Quả 繼kế 出xuất 。 無vô 能năng 為vi 也dã 。 當đương 時thời 妙diệu 喜hỷ 。 欲dục 劈phách 此thử 板bản 。 何hà 邪tà 。 嫌hiềm 其kỳ 指chỉ 示thị 太thái 詳tường 耳nhĩ 。 夫phu 病bệnh 眾chúng 而nhi 後hậu 藥dược 多đa 。 如như 國quốc 之chi 有hữu 兵binh 。 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 用dụng 之chi 。 亦diệc 三tam 峰phong 之chi 心tâm 也dã 。 老lão 僧Tăng 但đãn 據cứ 雪tuyết 竇đậu 。 謂vị 五ngũ 帝đế 三tam 皇hoàng 是thị 何hà 物vật 。 并tinh 佛Phật 果Quả 謂vị 此thử 箇cá 公công 案án 。 若nhược 知tri 落lạc 處xứ 。 獨độc 步bộ 丹đan 霄tiêu 。 者giả 些# 子tử 藥dược 頭đầu 。 元nguyên 無vô 多đa 子tử 。 所sở 以dĩ 老lão 僧Tăng 一nhất 棒bổng 不bất 作tác 一nhất 棒bổng 用dụng 。 直trực 指chỉ 人nhân 人nhân 。 獨độc 步bộ 丹đan 霄tiêu 。 而nhi 漢hán 月nguyệt 物vật 自tự 不bất 能năng 薦tiến 。 絡lạc 索sách 不bất 休hưu 。 妄vọng 謂vị 病bệnh 眾chúng 而nhi 後hậu 藥dược 多đa 。 奚hề 啻# 說thuyết 夢mộng 。

▲# 洪hồng 州châu 百bách 丈trượng 山sơn 懷hoài 海hải 禪thiền 師sư

馬mã 祖tổ 嗣tự 。 福phước 州châu 長trường/trưởng 樂nhạo/nhạc/lạc 王vương 氏thị 子tử 。 兒nhi 時thời 隨tùy 母mẫu 。 入nhập 寺tự 拜bái 佛Phật 。 指chỉ 佛Phật 像tượng 。 問vấn 母mẫu 曰viết 。 此thử 為vi 誰thùy 。 母mẫu 曰viết 佛Phật 也dã 。 師sư 曰viết 。 形hình 容dung 與dữ 人nhân 無vô 異dị 。 我ngã 後hậu 亦diệc 當đương 作tác 佛Phật 。 丱# 歲tuế 離ly 塵trần 。 三tam 學học 該cai 練luyện 。 參tham 馬mã 大đại 師sư 為vi 侍thị 者giả 。 檀đàn 越việt 每mỗi 送tống 齋trai 飯phạn 來lai 。 師sư 纔tài 揭yết 開khai 盤bàn 葢# 。 馬mã 大đại 師sư 便tiện 拈niêm 起khởi 一nhất 片phiến 胡hồ 餅bính 。 示thị 眾chúng 云vân 。 是thị 甚thậm 麼ma 。 每mỗi 每mỗi 如như 此thử 。 經kinh 三tam 年niên 。 一nhất 日nhật 侍thị 馬mã 祖tổ 。 行hành 次thứ 見kiến 一nhất 羣quần 野dã 鴨áp 飛phi 過quá 。 祖tổ 曰viết 。 是thị 甚thậm 麼ma 。 師sư 曰viết 。 野dã 鴨áp 子tử 。 祖tổ 曰viết 。 甚thậm 處xứ 去khứ 也dã 。 師sư 曰viết 。 飛phi 過quá 去khứ 也dã 。 祖tổ 遂toại 把bả 師sư 鼻tị 扭# 負phụ 。 痛thống 失thất 聲thanh 。 祖tổ 曰viết 。 又hựu 道đạo 飛phi 過quá 去khứ 也dã 。 師sư 於ư 言ngôn 下hạ 有hữu 省tỉnh 。 卻khước 歸quy 侍thị 者giả 寮liêu 。 哀ai 哀ai 大đại 哭khốc 。 同đồng 事sự 問vấn 曰viết 。 汝nhữ 憶ức 父phụ 母mẫu 耶da 。 師sư 曰viết 無vô 。 曰viết 被bị 人nhân 罵mạ 耶da 。 師sư 曰viết 無vô 。 曰viết 哭khốc 作tác 甚thậm 麼ma 。 師sư 曰viết 。 我ngã 鼻tị 孔khổng 被bị 大đại 師sư 扭# 得đắc 。 痛thống 不bất 徹triệt 。 同đồng 事sự 曰viết 。 有hữu 甚thậm 因nhân 緣duyên 不bất 契khế 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 問vấn 取thủ 和hòa 尚thượng 去khứ 。 同đồng 事sự 問vấn 大đại 師sư 曰viết 。 海hải 侍thị 者giả 有hữu 何hà 因nhân 緣duyên 不bất 契khế 。 在tại 寮liêu 中trung 哭khốc 。 告cáo 和hòa 尚thượng 。 為vi 某mỗ 甲giáp 說thuyết 。 大đại 師sư 曰viết 。 是thị 伊y 會hội 也dã 。 汝nhữ 自tự 問vấn 取thủ 他tha 。 同đồng 事sự 歸quy 寮liêu 曰viết 。 和hòa 尚thượng 道đạo 。 汝nhữ 會hội 也dã 。 教giáo 我ngã 自tự 問vấn 汝nhữ 。 師sư 乃nãi 呵ha 呵ha 大đại 笑tiếu 。 同đồng 事sự 曰viết 。 適thích 來lai 哭khốc 。 如như 今kim 為vi 甚thậm 卻khước 笑tiếu 。 師sư 曰viết 。 適thích 來lai 哭khốc 。 如như 今kim 笑tiếu 。 同đồng 事sự 罔võng 然nhiên 。 次thứ 日nhật 馬mã 祖tổ 陞thăng 堂đường 。 眾chúng 纔tài 集tập 。 師sư 出xuất 卷quyển 卻khước 席tịch 。 祖tổ 便tiện 下hạ 座tòa 。 師sư 隨tùy 至chí 方phương 丈trượng 。 祖tổ 曰viết 。 我ngã 適thích 來lai 未vị 曾tằng 說thuyết 話thoại 。 汝nhữ 為vi 甚thậm 便tiện 卷quyển 卻khước 席tịch 。 師sư 曰viết 。 昨tạc 日nhật 被bị 和hòa 尚thượng 扭# 得đắc 鼻tị 頭đầu 痛thống 。 祖tổ 曰viết 。 汝nhữ 昨tạc 日nhật 向hướng 甚thậm 處xứ 留lưu 心tâm 。 師sư 曰viết 。 鼻tị 頭đầu 今kim 日nhật 又hựu 不bất 痛thống 也dã 。 祖tổ 曰viết 。 汝nhữ 深thâm 明minh 昨tạc 日nhật 事sự 。 師sư 作tác 禮lễ 而nhi 退thoái 。

師sư 再tái 參tham 侍thị 立lập 次thứ 。 祖tổ 目mục 視thị 繩thằng 床sàng 角giác 拂phất 子tử 。 師sư 曰viết 。 即tức 此thử 用dụng 。 離ly 此thử 用dụng 。 祖tổ 曰viết 。 汝nhữ 向hướng 後hậu 開khai 兩lưỡng 片phiến 皮bì 。 將tương 何hà 為vi 人nhân 。 師sư 取thủ 拂phất 子tử 豎thụ 起khởi 。 祖tổ 曰viết 。 即tức 此thử 用dụng 。 離ly 此thử 用dụng 。 師sư 掛quải 拂phất 子tử 於ư 舊cựu 處xứ 。 祖tổ 振chấn 威uy 一nhất 喝hát 。 師sư 直trực 得đắc 三tam 日nhật 耳nhĩ 聾lung 。 未vị 幾kỷ 住trụ 大đại 雄hùng 山sơn 。 以dĩ 所sở 處xử 岩# 巒# 峻tuấn 極cực 。 故cố 號hiệu 百bách 丈trượng 。 四tứ 方phương 學học 者giả 麏# 至chí 。 一nhất 日nhật 謂vị 眾chúng 曰viết 。 佛Phật 法Pháp 不bất 是thị 小tiểu 事sự 。 老lão 僧Tăng 昔tích 被bị 馬mã 大đại 師sư 一nhất 喝hát 。 直trực 得đắc 三tam 日nhật 耳nhĩ 聾lung 。 黃hoàng 檗# 聞văn 舉cử 不bất 覺giác 吐thổ 舌thiệt 。 師sư 曰viết 。 子tử 已dĩ 後hậu 莫mạc 承thừa 嗣tự 馬mã 祖tổ 去khứ 麼ma 。 檗# 曰viết 。 不bất 然nhiên 。 今kim 日nhật 因nhân 和hòa 尚thượng 舉cử 。 得đắc 見kiến 馬mã 祖tổ 大đại 機cơ 之chi 用dụng 。 然nhiên 且thả 不bất 識thức 馬mã 祖tổ 。 若nhược 嗣tự 馬mã 祖tổ 。 已dĩ 後hậu 喪táng 我ngã 兒nhi 孫tôn 。 師sư 曰viết 。 如như 是thị 如như 是thị 。 見kiến 與dữ 師sư 齊tề 。 減giảm 師sư 半bán 德đức 。 見kiến 過quá 於ư 師sư 。 方phương 堪kham 傳truyền 授thọ 。 子tử 甚thậm 有hữu 超siêu 師sư 之chi 見kiến 。 檗# 便tiện 禮lễ 拜bái 。

救cứu 曰viết 。 闢tịch 書thư 衝xung 口khẩu 罵mạ 人nhân 。 穿xuyên 鑿tạc 知tri 解giải 。 及cập 自tự 出xuất 議nghị 論luận 。 解giải 震chấn 威uy 一nhất 喝hát 為vi 動động 容dung 。 牽khiên 枝chi 引dẫn 蔓mạn 。 將tương 滿mãn 肚đỗ 知tri 解giải 。 一nhất 口khẩu 歕# 盡tận 人nhân 。 苦khổ 不bất 自tự 知tri 也dã 。 古cổ 德đức 曰viết 。 佛Phật 法Pháp 不bất 在tại 言ngôn 句cú 上thượng 。 若nhược 在tại 言ngôn 句cú 上thượng 。 三tam 乘thừa 十thập 二nhị 分phần 教giáo 。 豈khởi 是thị 無vô 言ngôn 。 觀quán 雪tuyết 竇đậu 真chân 淨tịnh 死tử 心tâm 諸chư 大đại 老lão 之chi 拈niêm 頌tụng 。 皆giai 光quang 鋩mang 八bát 面diện 。 如như 神thần 劒kiếm 在tại 握ác 。 無vô 敢cảm 觸xúc 其kỳ 鋒phong 者giả 。 抑ức 之chi 為vi 言ngôn 句cú 。 古cổ 人nhân 肯khẳng 俛miễn 首thủ 乎hồ 。 先tiên 師sư 生sanh 平bình 說thuyết 法Pháp 。 與dữ 諸chư 老lão 相tương/tướng 伯bá 仲trọng 。 無vô 怪quái 其kỳ 不bất 相tương 入nhập 也dã 。 老lão 僧Tăng 道đạo 。 諸chư 大đại 老lão 即tức 且thả 置trí 。 試thí 問vấn 潭đàm 吉cát 。 謂vị 朝triêu 發phát 黃hoàng 牛ngưu 云vân 云vân 。 還hoàn 免miễn 得đắc 動động 容dung 麼ma 。 漢hán 月nguyệt 謂vị 師sư 子tử 憐lân 兒nhi 按án 繡tú 毬cầu 。 還hoàn 免miễn 得đắc 動động 容dung 麼ma 。 只chỉ 因nhân 汝nhữ 等đẳng 不bất 薦tiến 動động 容dung 。 故cố 以dĩ 棒bổng 喝hát 為vi 棒bổng 喝hát 。 言ngôn 句cú 為vi 言ngôn 句cú 耳nhĩ 。 若nhược 於ư 動động 容dung 薦tiến 得đắc 。 則tắc 不bất 以dĩ 言ngôn 句cú 為vi 言ngôn 句cú 。 方phương 知tri 佛Phật 法Pháp 不bất 在tại 言ngôn 句cú 上thượng 。 始thỉ 識thức 得đắc 古cổ 人nhân 意ý 旨chỉ 。 始thỉ 識thức 得đắc 古cổ 人nhân 今kim 人nhân 。 及cập 一nhất 切thiết 人nhân 。 同đồng 鼻tị 孔khổng 出xuất 氣khí 。 同đồng 口khẩu 說thuyết 話thoại 。 同đồng 眼nhãn 見kiến 。 同đồng 耳nhĩ 聞văn 。 同đồng 手thủ 執chấp 捉tróc 。 同đồng 足túc 運vận 奔bôn 。 方phương 始thỉ 人nhân 我ngã 忘vong 。 勝thắng 負phụ 絕tuyệt 。 到đáo 者giả 田điền 地địa 。 相tương/tướng 入nhập 不bất 相tương 入nhập 。 都đô 是thị 閒gian/nhàn 言ngôn 語ngữ 。 知tri 解giải 非phi 知tri 解giải 。 亦diệc 都đô 是thị 閒gian/nhàn 言ngôn 語ngữ 。

住trụ 後hậu 馬mã 師sư 送tống 三tam 甕úng 醬tương 至chí 。 師sư 集tập 眾chúng 上thượng 堂đường 。 開khai 了liễu 拈niêm 拄trụ 杖trượng 。 指chỉ 甕úng 曰viết 。 道đạo 得đắc 即tức 不bất 打đả 破phá 。 道đạo 不bất 得đắc 即tức 打đả 破phá 。 眾chúng 無vô 語ngữ 。 師sư 打đả 破phá 。 歸quy 方phương 丈trượng 。

潭đàm 吉cát 舉cử 三tam 峰phong 藏tạng 頌tụng 云vân 。 擊kích 碓đối 傳truyền 來lai 三tam 甕úng 醬tương 。 致trí 令linh 黃hoàng 檗# 棒bổng 滹# 沱# 。 興hưng 化hóa 囫# 圇# 香hương 插sáp 後hậu 。 至chí 今kim 雷lôi 送tống 禹vũ 門môn 波ba 。 救cứu 曰viết 。 馬mã 祖tổ 以dĩ 三tam 甕úng 醬tương 寄ký 百bách 丈trượng 。 可khả 疑nghi 也dã 。 百bách 丈trượng 上thượng 堂đường 。 一nhất 時thời 打đả 碎toái 。 又hựu 可khả 疑nghi 也dã 。 不bất 疑nghi 馬mã 祖tổ 百bách 丈trượng 。 而nhi 疑nghi 先tiên 師sư 以dĩ 三tam 數số 表biểu 法pháp 。 可khả 謂vị 不bất 善thiện 疑nghi 矣hĩ 。 此thử 等đẳng 處xứ 。 老lão 僧Tăng 屢lũ 屢lũ 辨biện 之chi 。 且thả 問vấn 漢hán 月nguyệt 。 百bách 丈trượng 打đả 破phá 醬tương 甕úng 。 未vị 審thẩm 幾kỷ 棒bổng 打đả 破phá 。 必tất 須tu 三tam 棒bổng 。 始thỉ 證chứng 漢hán 月nguyệt 三tam 數số 。 若nhược 一nhất 若nhược 二nhị 若nhược 四tứ 。 不bất 可khả 謂vị 擊kích 碓đối 傳truyền 來lai 之chi 數số 矣hĩ 。 據cứ 興hưng 化hóa 開khai 堂đường 日nhật 。 拈niêm 香hương 曰viết 。 此thử 一nhất 炷chú 香hương 。 本bổn 為vi 三tam 聖thánh 師sư 兄huynh 。 三tam 聖thánh 於ư 我ngã 太thái 孤cô 。 本bổn 為vi 大đại 覺giác 師sư 兄huynh 。 大đại 覺giác 於ư 我ngã 太thái 賒xa 。 不bất 如như 供cúng 養dường 。 臨lâm 濟tế 先tiên 師sư 。 漢hán 月nguyệt 亦diệc 撦# 為vi 三tam 數số 。 有hữu 興hưng 化hóa 囫# 圇# 香hương 插sáp 之chi 句cú 。 意ý 為vi 擊kích 碓đối 傳truyền 來lai 三tam 甕úng 醬tương 。 致trí 令linh 黃hoàng 檗# 棒bổng 滹# 沱# 。 者giả 是thị 臨lâm 濟tế 先tiên 師sư 。 於ư 黃hoàng 檗# 處xứ 喫khiết 棒bổng 的đích 道Đạo 理lý 。 葢# 三tam 頓đốn 棒bổng 。 自tự 三tam 甕úng 醬tương 傳truyền 來lai 。 三tam 甕úng 醬tương 。 自tự 三tam 擊kích 碓đối 傳truyền 來lai 。 興hưng 化hóa 言ngôn 下hạ 薦tiến 得đắc 。 一nhất 插sáp 香hương 而nhi 濟tế 北bắc 家gia 風phong 。 囫# 圇# 拈niêm 出xuất 。 所sở 以dĩ 漢hán 月nguyệt 又hựu 頌tụng 云vân 。 棒bổng 從tùng 脫thoát 下hạ 回hồi 三tam 頓đốn 。 開khai 闔hạp 雙song 眸mâu 出xuất 頂đảnh 心tâm 。 噫# 。 如như 此thử 見kiến 解giải 。 豈khởi 不bất 令linh 人nhân 笑tiếu 殺sát 。 既ký 棒bổng 從tùng 脫thoát 下hạ 回hồi 三tam 頓đốn 。 非phi 漢hán 月nguyệt 自tự 招chiêu 誣vu 謗báng 老lão 僧Tăng 。 一nhất 棒bổng 不bất 作tác 一nhất 棒bổng 用dụng 。 直trực 指chỉ 人nhân 人nhân 。 赤xích 肉nhục 團đoàn 。 為vi 一nhất 橛quyết 頭đầu 硬ngạnh 禪thiền 。 相tương 似tự 野dã 狐hồ 涎tiên 者giả 哉tai 。

師sư 每mỗi 上thượng 堂đường 。 有hữu 一nhất 老lão 人nhân 。 隨tùy 眾chúng 聽thính 法Pháp 。 一nhất 日nhật 眾chúng 退thoái 。 惟duy 老lão 人nhân 不bất 去khứ 。 師sư 問vấn 。 汝nhữ 是thị 何hà 人nhân 。 老lão 人nhân 曰viết 。 某mỗ 非phi 人nhân 也dã 。 於ư 過quá 去khứ 迦Ca 葉Diếp 佛Phật 時thời 。 曾tằng 住trụ 此thử 山sơn 。 因nhân 學học 人nhân 問vấn 大đại 修tu 行hành 人nhân 還hoàn 落lạc 因nhân 果quả 也dã 無vô 。 某mỗ 對đối 云vân 。 不bất 落lạc 因nhân 果quả 。 遂toại 五ngũ 百bách 生sanh 。 墮đọa 野dã 狐hồ 身thân 。 今kim 請thỉnh 和hòa 尚thượng 。 代đại 一nhất 轉chuyển 語ngữ 。 貴quý 脫thoát 野dã 狐hồ 身thân 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 問vấn 。 老lão 人nhân 曰viết 。 大đại 修tu 行hành 人nhân 還hoàn 落lạc 因nhân 果quả 也dã 無vô 。 師sư 曰viết 。 不bất 昧muội 因nhân 果quả 。 老lão 人nhân 於ư 言ngôn 下hạ 大đại 悟ngộ 。 作tác 禮lễ 曰viết 。 某mỗ 已dĩ 脫thoát 野dã 狐hồ 身thân 。 住trụ 在tại 山sơn 後hậu 。 敢cảm 乞khất 依y 亡vong 僧Tăng 津tân 送tống 。 師sư 令linh 維duy 那na 白bạch 椎chùy 告cáo 眾chúng 。 食thực 後hậu 送tống 亡vong 僧Tăng 。 大đại 眾chúng 聚tụ 議nghị 。 一nhất 眾chúng 皆giai 安an 。 涅Niết 槃Bàn 堂đường 又hựu 無vô 病bệnh 人nhân 。 何hà 故cố 如như 此thử 。 食thực 後hậu 師sư 領lãnh 眾chúng 。 至chí 山sơn 後hậu 。 岩# 下hạ 以dĩ 杖trượng 挑thiêu 出xuất 一nhất 死tử 野dã 狐hồ 。 乃nãi 依y 法pháp 火hỏa 塟# 。 師sư 至chí 晚vãn 上thượng 堂đường 。 舉cử 前tiền 因nhân 緣duyên 。 黃hoàng 檗# 便tiện 問vấn 。 古cổ 人nhân 錯thác 祇kỳ 對đối 一nhất 轉chuyển 語ngữ 。 墮đọa 五ngũ 百bách 生sanh 野dã 狐hồ 身thân 轉chuyển 轉chuyển 不bất 錯thác 。 合hợp 作tác 箇cá 甚thậm 麼ma 。 師sư 曰viết 。 近cận 前tiền 來lai 。 向hướng 汝nhữ 道đạo 。 檗# 近cận 前tiền 。 打đả 師sư 一nhất 掌chưởng 。 師sư 笑tiếu 曰viết 。 將tương 謂vị 胡hồ 鬚tu 赤xích 。 更cánh 有hữu 赤xích 鬚tu 胡hồ 師sư 有hữu 時thời 說thuyết 法Pháp 竟cánh 。 大đại 眾chúng 下hạ 堂đường 。 乃nãi 召triệu 之chi 。 大đại 眾chúng 回hồi 首thủ 。 師sư 曰viết 。 是thị 甚thậm 麼ma 。

師sư 凡phàm 作tác 務vụ 執chấp 勞lao 。 必tất 先tiên 于vu 眾chúng 。 主chủ 者giả 不bất 忍nhẫn 。 密mật 收thu 作tác 具cụ 。 而nhi 請thỉnh 息tức 之chi 。 師sư 曰viết 。 吾ngô 無vô 德đức 。 爭tranh 合hợp 勞lao 于vu 人nhân 。 既ký 徧biến 求cầu 作tác 具cụ 。 不bất 獲hoạch 則tắc 亦diệc 不bất 食thực 。 故cố 有hữu 一nhất 日nhật 。 不bất 作tác 一nhất 日nhật 不bất 食thực 之chi 語ngữ 。 流lưu 播bá 諸chư 方phương 。

救cứu 曰viết 。 先tiên 聖thánh 教giáo 人nhân 。 悟ngộ 後hậu 還hoàn 來lai 舊cựu 處xứ 行hành 。 又hựu 曰viết 。 但đãn 一nhất 切thiết 仍nhưng 舊cựu 。 今kim 之chi 錯thác 認nhận 此thử 言ngôn 者giả 不bất 少thiểu 。 夫phu 君quân 臣thần 父phụ 子tử 。 僧Tăng 俗tục 長trưởng 幼ấu 。 乃nãi 至chí 百bách 工công 貴quý 賤tiện 。 各các 有hữu 常thường 儀nghi 。 即tức 悟ngộ 後hậu 亦diệc 當đương 安an 分phần/phân 。 設thiết 見kiến 己kỷ 同đồng 聖thánh 人nhân 。 而nhi 輕khinh 放phóng 肆tứ 志chí 。 惡ác 得đắc 謂vị 之chi 仍nhưng 舊cựu 歟# 。 今kim 學học 者giả 纔tài 涉thiệp 參tham 尋tầm 。 便tiện 將tương 禪thiền 師sư 二nhị 字tự 。 貼# 在tại 面diện 上thượng 。 東đông 奔bôn 西tây 走tẩu 。 為vì 求cầu 出xuất 世thế 。 可khả 謂vị 不bất 仍nhưng 舊cựu 之chi 甚thậm 。 況huống 乃nãi 猖# 狂cuồng 妄vọng 作tác 。 不bất 避tị 譏cơ 嫌hiềm 。 使sử 高cao 視thị 之chi 士sĩ 。 疑nghi 慢mạn 宗tông 乘thừa 。 中trung 下hạ 之chi 流lưu 。 展triển 轉chuyển 造tạo 業nghiệp 。 觀quán 百bách 丈trượng 大đại 師sư 。 所sở 說thuyết 所sở 行hành 。 而nhi 不bất 悛# 革cách 。 真chân 土thổ/độ 木mộc 無vô 心tâm 矣hĩ 。 余dư 於ư 此thử 葢# 三tam 致trí 意ý 焉yên 。 老lão 僧Tăng 道đạo 。 救cứu 中trung 此thử 篇thiên 。 誠thành 救cứu 今kim 時thời 無vô 真chân 志chí 。 無vô 真chân 悟ngộ 之chi 真chân 藥dược 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 因nhân 有hữu 真chân 志chí 。 則tắc 自tự 到đáo 真chân 悟ngộ 。 到đáo 真chân 悟ngộ 。 則tắc 真chân 志chí 自tự 立lập 。 所sở 以dĩ 世Thế 尊Tôn 傳truyền 法pháp 偈kệ 曰viết 。 法pháp 本bổn 法pháp 無vô 法pháp 。 無vô 法pháp 法pháp 亦diệc 法pháp 。 今kim 付phó 無vô 法pháp 時thời 。 法pháp 法pháp 何hà 曾tằng 法pháp 。 正chánh 指chỉ 依y 前tiền 只chỉ 是thị 舊cựu 時thời 人nhân 。 不bất 改cải 舊cựu 時thời 行hành 履lý 處xứ 耳nhĩ 。 葢# 舊cựu 時thời 人nhân 。 即tức 本bổn 來lai 人nhân 。 本bổn 來lai 人nhân 。 即tức 世Thế 尊Tôn 所sở 謂vị 本bổn 法pháp 。 於ư 本bổn 法pháp 外ngoại 。 別biệt 無vô 一nhất 法pháp 可khả 說thuyết 。 故cố 曰viết 今kim 付phó 無vô 法pháp 時thời 。 法pháp 法pháp 何hà 曾tằng 法pháp 也dã 。 若nhược 於ư 本bổn 法pháp 外ngoại 。 別biệt 有hữu 一nhất ○# 為vi 千thiên 佛Phật 萬vạn 佛Phật 之chi 祖tổ 。 更cánh 鑽toàn 出xuất 種chủng 種chủng 奇kỳ 名danh 異dị 相tướng 。 烏ô 得đắc 為vi 仍nhưng 舊cựu 哉tai 。

▲# 洪hồng 州châu 黃hoàng 檗# 希hy 運vận 禪thiền 師sư

百bách 丈trượng 嗣tự 閩# 人nhân 也dã 。 幼ấu 於ư 本bổn 州châu 黃hoàng 檗# 山sơn 出xuất 家gia 。 額ngạch 間gian 隆long 起khởi 如như 珠châu 。 音âm 辭từ 朗lãng 潤nhuận 。 志chí 意ý 冲# 澹đạm 。 後hậu 遊du 天thiên 台thai 。 逢phùng 一nhất 僧Tăng 。 與dữ 之chi 言ngôn 笑tiếu 。 如như 舊cựu 相tương/tướng 識thức 。 熟thục 視thị 之chi 。 目mục 光quang 射xạ 人nhân 。 乃nãi 偕giai 行hành 。 屬thuộc 澗giản 水thủy 暴bạo 漲trương 。 捐quyên 笠# 植thực 杖trượng 而nhi 止chỉ 。 其kỳ 僧Tăng 率suất 師sư 同đồng 度độ 。 師sư 曰viết 。 兄huynh 要yếu 渡độ 自tự 渡độ 。 彼bỉ 即tức 褰khiên 衣y 躡niếp 波ba 。 若nhược 履lý 平bình 地địa 。 回hồi 顧cố 曰viết 。 渡độ 來lai 渡độ 來lai 。 師sư 曰viết 。 咄đốt 遮già 自tự 了liễu 漢hán 。 吾ngô 早tảo 知tri 。 當đương 斫chước 汝nhữ 脛hĩnh 。 其kỳ 僧Tăng 歎thán 曰viết 。 真chân 大Đại 乘Thừa 法Pháp 器khí 。 我ngã 所sở 不bất 及cập 。 言ngôn 訖ngật 不bất 見kiến 。 至chí 洛lạc 京kinh 行hành 乞khất 。 吟ngâm 添# 鉢bát 聲thanh 。 有hữu 一nhất 嫗# 出xuất 棘cức 扉# 間gian 曰viết 。 太thái 無vô 厭yếm 生sanh 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 猶do 未vị 施thí 。 責trách 我ngã 無vô 厭yếm 何hà 耶da 。 嫗# 笑tiếu 而nhi 掩yểm 扉# 。 師sư 異dị 之chi 。 進tiến 而nhi 與dữ 語ngữ 。 多đa 所sở 發phát 藥dược 。 師sư 須tu 臾du 辭từ 出xuất 。 嫗# 告cáo 之chi 曰viết 。 可khả 往vãng 南nam 昌xương 。 見kiến 馬mã 大đại 師sư 。 至chí 南nam 昌xương 。 馬mã 大đại 師sư 已dĩ 示thị 寂tịch 。 遂toại 往vãng 石thạch 門môn 。 謁yết 塔tháp 時thời 。 百bách 丈trượng 禪thiền 師sư 。 廬lư 於ư 塔tháp 傍bàng 。 乃nãi 往vãng 參tham 丈trượng 。 丈trượng 問vấn 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 從tùng 何hà 方phương 來lai 。 師sư 曰viết 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 從tùng 嶺lĩnh 南nam 來lai 。 丈trượng 曰viết 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 當đương 為vi 何hà 事sự 。 師sư 曰viết 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 不bất 為vi 別biệt 事sự 。 便tiện 禮lễ 拜bái 。 問vấn 曰viết 。 從tùng 上thượng 宗tông 乘thừa 如như 何hà 指chỉ 示thị 。 丈trượng 良lương 久cửu 。 師sư 曰viết 。 不bất 可khả 教giáo 後hậu 人nhân 。 斷đoạn 絕tuyệt 去khứ 也dã 。 丈trượng 曰viết 。 將tương 謂vị 汝nhữ 是thị 箇cá 人nhân 。 乃nãi 起khởi 入nhập 方phương 丈trượng 。 師sư 隨tùy 後hậu 入nhập 。 曰viết 某mỗ 甲giáp 特đặc 來lai 。 丈trượng 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 他tha 後hậu 。 不bất 得đắc 辜cô 負phụ 吾ngô 。 丈trượng 一nhất 日nhật 舉cử 再tái 參tham 馬mã 祖tổ 被bị 喝hát 話thoại 。 師sư 遂toại 領lãnh 旨chỉ 。

丈trượng 一nhất 日nhật 問vấn 。 師sư 甚thậm 麼ma 處xứ 去khứ 來lai 。 曰viết 大đại 雄hùng 山sơn 下hạ 。 采thải 菌# 子tử 來lai 。 丈trượng 曰viết 。 還hoàn 見kiến 大đại 蟲trùng 麼ma 。 師sư 便tiện 作tác 虎hổ 聲thanh 。 丈trượng 拈niêm 斧phủ 作tác 斫chước 勢thế 。 師sư 即tức 打đả 。 丈trượng 一nhất 摑quặc 。 丈trượng 吟ngâm 吟ngâm 而nhi 笑tiếu 。 便tiện 歸quy 上thượng 堂đường 曰viết 。 大đại 雄hùng 山sơn 下hạ 。 有hữu 一nhất 大đại 蟲trùng 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 也dã 須tu 好hảo/hiếu 看khán 。 百bách 丈trượng 老lão 漢hán 。 今kim 日nhật 親thân 遭tao 一nhất 口khẩu 。

一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 。 大đại 眾chúng 雲vân 集tập 。 乃nãi 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 欲dục 何hà 所sở 求cầu 。 以dĩ 拄trụ 杖trượng 趂# 之chi 。 大đại 眾chúng 不bất 散tán 。 師sư 卻khước 復phục 坐tọa 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 盡tận 是thị 噇# 酒tửu 糟tao 漢hán 。 恁nhẫm 麼ma 行hành 脚cước 。 取thủ 笑tiếu 於ư 人nhân 。 但đãn 見kiến 八bát 百bách 一nhất 千thiên 人nhân 處xứ 便tiện 去khứ 。 不bất 可khả 圖đồ 他tha 熱nhiệt 閙náo 也dã 。 老lão 漢hán 行hành 脚cước 時thời 。 或hoặc 遇ngộ 草thảo 根căn 下hạ 。 有hữu 一nhất 箇cá 漢hán 。 便tiện 從tùng 頂đảnh 門môn 上thượng 。 一nhất 錐trùy 看khán 他tha 。 若nhược 知tri 痛thống 癢dạng 。 可khả 以dĩ 布bố 袋đại 盛thịnh 米mễ 供cúng 養dường 他tha 。 可khả 中trung 總tổng 似tự 汝nhữ 。 如như 此thử 容dung 易dị 。 何hà 處xứ 更cánh 有hữu 。 今kim 日nhật 事sự 也dã 。 汝nhữ 等đẳng 既ký 稱xưng 行hành 脚cước 。 亦diệc 須tu 著trước 些# 精tinh 神thần 好hảo/hiếu 。 還hoàn 知tri 道đạo 大đại 唐đường 國quốc 裏lý 無vô 禪thiền 師sư 。 麼ma 時thời 有hữu 僧Tăng 問vấn 。 諸chư 方phương 尊tôn 宿túc 盡tận 聚tụ 。 眾chúng 開khai 化hóa 為vi 甚thậm 麼ma 。 卻khước 道đạo 無vô 禪thiền 師sư 。 師sư 曰viết 不bất 道đạo 無vô 禪thiền 。 祗chi 是thị 無vô 師sư 。

救cứu 中trung 道đạo 。 三tam 問vấn 三tam 打đả 。 古cổ 今kim 唯duy 黃hoàng 檗# 一nhất 人nhân 。 又hựu 止chỉ 接tiếp 臨lâm 濟tế 一nhất 用dụng 。 若nhược 再tái 用dụng 。 則tắc 效hiệu 顰tần 者giả 蠭# 然nhiên 起khởi 矣hĩ 。 況huống 千thiên 問vấn 千thiên 棒bổng 。 萬vạn 問vấn 萬vạn 打đả 。 可khả 至chí 今kim 日nhật 而nhi 無vô 獘# 乎hồ 。 昔tích 大đại 慧tuệ 曰viết 。 擊kích 石thạch 火hỏa 。 閃thiểm 電điện 光quang 。 引dẫn 得đắc 無vô 限hạn 人nhân 弄lộng 業nghiệp 識thức 。 舉cử 了liễu 便tiện 會hội 了liễu 。 豈khởi 不bất 是thị 佛Phật 法Pháp 大đại 窠khòa 窟quật 。 圓viên 悟ngộ 不bất 覺giác 吐thổ 舌thiệt 。 乃nãi 曰viết 。 休hưu 管quản 他tha 。 我ngã 以dĩ 契khế 證chứng 為vi 期kỳ 。 若nhược 不bất 契khế 證chứng 。 斷đoạn 不bất 放phóng 過quá 。 嘻# 。 證chứng 之chi 一nhất 字tự 。 惟duy 宗tông 旨chỉ 可khả 以dĩ 辨biện 驗nghiệm 。 否phủ/bĩ 則tắc 金kim 鍮thâu 混hỗn 雜tạp 。 孰thục 敢cảm 誰thùy 何hà 。 老lão 僧Tăng 據cứ 臨lâm 濟tế 三tam 問vấn 三tam 打đả 。 則tắc 當đương 千thiên 問vấn 千thiên 棒bổng 。 萬vạn 問vấn 萬vạn 打đả 。 何hà 獘# 之chi 有hữu 。 又hựu 臨lâm 濟tế 既ký 如như 此thử 。 則tắc 當đương 打đả 至chí 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 豈khởi 但đãn 今kim 日nhật 。

何hà 以dĩ 故cố 。 正chánh 以dĩ 人nhân 人nhân 契khế 證chứng 為vi 期kỳ 耳nhĩ 。 然nhiên 則tắc 證chứng 之chi 一nhất 字tự 。 惟duy 宗tông 旨chỉ 可khả 以dĩ 辨biện 驗nghiệm 。 老lão 僧Tăng 道đạo 。 宗tông 旨chỉ 二nhị 字tự 。 早tảo 已dĩ 金kim 鍮thâu 混hỗn 雜tạp 了liễu 也dã 。 孰thục 為vi 證chứng 哉tai 。 潭đàm 吉cát 又hựu 舉cử 不bất 道đạo 無vô 禪thiền 。 祇kỳ 是thị 無vô 師sư 話thoại 。 救cứu 曰viết 。 大đại 慧tuệ 時thời 禪thiền 宗tông 盛thịnh 甚thậm 。 諸chư 方phương 且thả 有hữu 如như 此thử 商thương 量lượng 。 況huống 淡đạm 薄bạc 至chí 今kim 日nhật 乎hồ 。 余dư 救cứu 五ngũ 宗tông 。 禍họa 患hoạn 死tử 生sanh 。 不bất 暇hạ 措thố 意ý 。 但đãn 恐khủng 百bách 千thiên 世thế 。 不bất 復phục 有hữu 楊dương 子tử 雲vân 。 為vi 可khả 歎thán 耳nhĩ 。 據cứ 潭đàm 吉cát 弄lộng 業nghiệp 識thức 。 救cứu 五ngũ 宗tông 。 老lão 僧tăng 那na 管quản 你nễ 商thương 量lượng 不bất 商thương 量lượng 。 打đả 得đắc 你nễ 無vô 了liễu 日nhật 在tại 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 見kiến 黃hoàng 檗# 道đạo 。 老lão 漢hán 行hành 脚cước 時thời 。 或hoặc 遇ngộ 草thảo 根căn 下hạ 有hữu 箇cá 漢hán 。 便tiện 從tùng 頂đảnh 門môn 上thượng 一nhất 錐trùy 。 看khán 他tha 若nhược 知tri 痛thống 癢dạng 。 可khả 以dĩ 布bố 袋đại 盛thịnh 米mễ 供cúng 養dường 他tha 。 老lão 僧Tăng 道đạo 。 黃hoàng 檗# 老lão 漢hán 。 亦diệc 是thị 金kim 鍮thâu 混hỗn 雜tạp 。 喫khiết 棒bổng 未vị 有hữu 了liễu 日nhật 在tại 。 不bất 見kiến 百bách 丈trượng 道đạo 。 鼻tị 頭đầu 今kim 日nhật 又hựu 不bất 痛thống 也dã 。 亦diệc 正chánh 好hảo/hiếu 直trực 打đả 出xuất 。 一nhất 任nhậm 天thiên 下hạ 後hậu 世thế 。 明minh 眼nhãn 者giả 證chứng 看khán 。

天thiên 童đồng 和hòa 尚thượng 闢tịch 妄vọng 救cứu 略lược 說thuyết 卷quyển 之chi 四tứ