禪Thiền 林Lâm 寶Bảo 訓Huấn 筆Bút 說Thuyết
Quyển 0001
清Thanh 智Trí 祥Tường 述Thuật

寶bảo 訓huấn 一nhất 書thư 。 葢# 古cổ 人nhân 撫phủ 育dục 情tình 深thâm 。 肝can 膈# 語ngữ 也dã 。 作tác 之chi 記ký 之chi 。 誠thành 不bất 啻# 嚼tước 食thực 餧ủy 嬰anh 。 苦khổ 心tâm 極cực 矣hĩ 。 且thả 三tam 百bách 篇thiên 。 皆giai 英anh 瑋vĩ 絕tuyệt 世thế 之chi 才tài 。 凌lăng 跨khóa 百bách 代đại 。 發phát 纖tiêm 穠# 於ư 簡giản 古cổ 。 寄ký 至chí 味vị 於ư 澹đạm 泊bạc 。 天thiên 機cơ 暢sướng 發phát 。 語ngữ 句cú 尋tầm 常thường 。 而nhi 究cứu 之chi 。 後hậu 人nhân 行hành 之chi 猶do 登đăng 渺# 莾mãng 。 難nạn/nan 於ư 措thố 足túc 。 鮮tiên 克khắc 有hữu 珍trân 之chi 惜tích 之chi 。 而nhi 心tâm 醉túy 神thần 酣# 者giả 也dã 。 予# 自tự 參tham 學học 以dĩ 來lai 。 讀đọc 之chi 已dĩ 四tứ 十thập 春xuân 秋thu 。 如như 飲ẩm 醍đề 醐hồ 。 如như 餐xan 玅# 藥dược 。 立lập 身thân 接tiếp 物vật 之chi 際tế 。 間gian 嘗thường 竊thiết 取thủ 一nhất 二nhị 言ngôn 。 奉phụng 為vi 典điển 型# 。 雖tuy 不bất 能năng 媲# 美mỹ 乎hồ 前tiền 贒# 。 亦diệc 或hoặc 者giả 不bất 見kiến 。 哂# 於ư 今kim 世thế 。 邇nhĩ 來lai 謝tạ 事sự 寒hàn 巖nham 。 萬vạn 機cơ 鋟# 削tước 。 日nhật 唯duy 作tác 壁bích 觀quán 僧Tăng 。 擔đảm 朽hủ 木mộc 任nhậm 。 而nhi 於ư 是thị 書thư 。 置trí 焉yên 弗phất 問vấn 。 無vô 何hà 為vi 禪thiền 者giả 請thỉnh 說thuyết 。 予# 曰viết 吾ngô 老lão 矣hĩ 。 筋cân 倦quyện 骨cốt 衰suy 。 豈khởi 堪kham 復phục 如như 子tử 願nguyện 耶da 。 而nhi 請thỉnh 之chi 益ích 堅kiên 。 卻khước 之chi 弗phất 獲hoạch 。 只chỉ 得đắc 強cường/cưỡng 起khởi 。 命mạng 楮# 頴dĩnh 二nhị 子tử 。 代đại 為vi 說thuyết 之chi 。 日nhật 漬tí 月nguyệt 浸tẩm 。 遂toại 以dĩ 成thành 帙# 。 命mạng 之chi 曰viết 筆bút 說thuyết 。 以dĩ 是thị 知tri 予# 縱túng/tung 能năng 說thuyết 。 亦diệc 有hữu 其kỳ 地địa 。 亦diệc 有hữu 其kỳ 時thời 。 說thuyết 有hữu 間gian 也dã 。 唯duy 筆bút 說thuyết 。 不bất 拘câu 時thời 。 不bất 擇trạch 地địa 。 續tục 微vi 學học 於ư 將tương 墜trụy 。 發phát 玅# 理lý 於ư 淺thiển 近cận 。 風phong 柯kha 月nguyệt 渚chử 。 語ngữ 遍biến 溪khê 山sơn 。 要yếu 即tức 古cổ 人nhân 之chi 言ngôn 。 以dĩ 達đạt 古cổ 人nhân 之chi 意ý 而nhi 已dĩ 。 敢cảm 曰viết 寄ký 茲tư 說thuyết 於ư 將tương 來lai 。 啟khải 蒙mông 迷mê 於ư 未vị 悟ngộ 也dã 耶da 。 惟duy 祈kỳ 學học 者giả 肯khẳng 綮khính/khể 深thâm 思tư 。 細tế 心tâm 窮cùng 翫ngoạn 。 融dung 古cổ 人nhân 之chi 言ngôn 。 為vì 己kỷ 言ngôn 。 通thông 古cổ 人nhân 之chi 志chí 。 為vì 己kỷ 志chí 。 斯tư 則tắc 匪phỉ 惟duy 弗phất 辜cô 前tiền 輩bối 。 嚼tước 食thực 餧ủy 嬰anh 之chi 婆bà 心tâm 。 而nhi 亦diệc 不bất 負phụ 今kim 日nhật 。 白bạch 首thủ 青thanh 燈đăng 之chi 朽hủ 志chí 也dã 已dĩ 。

旹#

康khang 熙hi 歲tuế 在tại 丙bính 戌tuất 仲trọng 夏hạ 月nguyệt 退thoái 隱ẩn 叟# 智trí 祥tường 頻tần 吉cát 聽thính 雲vân 道Đạo 人Nhân 書thư 於ư 雲vân 峰phong 牧mục 麟lân 堂đường 中trung

禪thiền 林lâm 寶bảo 訓huấn 序tự 。

禪thiền 林lâm 寶bảo 訓huấn 四tứ 字tự 。 作tác 兩lưỡng 對đối 法pháp 喻dụ 喻dụ 法pháp 釋thích 。 禪thiền 字tự 是thị 法pháp 。 林lâm 即tức 喻dụ 也dã 。 寶bảo 字tự 是thị 喻dụ 。 訓huấn 即tức 法pháp 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 禪thiền 那na 。 此thử 云vân 靜tĩnh 慮lự 。 以dĩ 寂tịch 靜tĩnh 為vi 義nghĩa 。 又hựu 云vân 思tư 惟duy 修tu 。 所sở 謂vị 禪thiền 定định 者giả 。 定định 對đối 亂loạn 言ngôn 。 稍sảo 亂loạn 則tắc 非phi 禪thiền 矣hĩ 。 林lâm 者giả 。 多đa 木mộc 為vi 林lâm 。 譬thí 諸chư 禪thiền 師sư 。 嘉gia 言ngôn 善thiện 行hành 。 說thuyết 非phi 一nhất 人nhân 。 故cố 喻dụ 如như 林lâm 也dã 。 比tỉ 此thử 諸chư 老lão 。 皆giai 深thâm 修tu 禪thiền 定định 之chi 人nhân 。 所sở 集tập 之chi 言ngôn 甚thậm 多đa 。 故cố 曰viết 禪thiền 林lâm 。 寶bảo 者giả 。 有hữu 貴quý 重trọng 義nghĩa 。 世thế 人nhân 以dĩ 財tài 帛bạch 為vi 寶bảo 。 君quân 子tử 以dĩ 文văn 言ngôn 為vi 寶bảo 。 至chí 人nhân 以dĩ 道Đạo 德đức 為vi 寶bảo 。 故cố 先tiên 舉cử 喻dụ 。 使sử 人nhân 知tri 先tiên 德đức 之chi 文văn 言ngôn 。 字tự 字tự 可khả 珍trân 可khả 惜tích 也dã 。 訓huấn 者giả 。 誨hối 也dã 。 教giáo 誡giới 也dã 。 謂vị 諸chư 禪thiền 師sư 之chi 法pháp 言ngôn 。 皆giai 訓huấn 誨hối 教giáo 誡giới 之chi 辭từ 。 此thử 四tứ 字tự 乃nãi 一nhất 書thư 之chi 題đề 名danh 。 得đắc 其kỳ 名danh 。 可khả 以dĩ 知tri 三tam 百bách 篇thiên 之chi 義nghĩa 。 序tự 者giả 。 頭đầu 緒tự 也dã 。 凡phàm 書thư 有hữu 序tự 。 如như 衣y 之chi 有hữu 領lãnh 。 網võng 之chi 有hữu 綱cương 也dã 。 又hựu 曰viết 序tự 。 謂vị 述thuật 此thử 一nhất 書thư 之chi 原nguyên 由do 也dã 。

寶bảo 訓huấn 者giả 。 昔tích 玅# 喜hỷ 竹trúc 菴am 誅tru 茅mao 江giang 西tây 雲vân 門môn 時thời 共cộng 集tập 。

此thử 述thuật 陳trần 集tập 寶bảo 訓huấn 之chi 來lai 源nguyên 也dã 。 者giả 字tự 有hữu 虗hư 實thật 兩lưỡng 用dụng 。 此thử 是thị 虗hư 用dụng 。 語ngữ 助trợ 之chi 辭từ 。 凡phàm 文văn 有hữu 者giả 字tự 。 所sở 以dĩ 分phân 別biệt 隔cách 異dị 也dã 。 昔tích 者giả 。 往vãng 也dã 。 前tiền 代đại 也dã 。 玅# 喜hỷ 即tức 徑kính 山sơn 宗tông 杲# 大đại 慧tuệ 禪thiền 師sư 。 寧ninh 國quốc 奚hề 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 果Quả 克khắc 勤cần 禪thiền 師sư 。 竹trúc 葊# 即tức 溫ôn 州châu 龍long 翔tường 士sĩ 珪# 禪thiền 師sư 。 成thành 都đô 史sử 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 清thanh 遠viễn 禪thiền 師sư 。 二nhị 師sư 皆giai 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。 誅tru 茅mao 。 斬trảm 艸thảo 也dã 。 言ngôn 二nhị 師sư 于vu 江giang 西tây 古cổ 雲vân 門môn 舊cựu 址# 結kết 葊# 隱ẩn 居cư 時thời 。 共cộng 集tập 此thử 書thư 。

予# 淳thuần 熙hi 間gian 遊du 雲vân 居cư 。 得đắc 之chi 老lão 僧Tăng 祖tổ 葊# 。 惜tích 其kỳ 季quý 深thâm 蠧đố 損tổn 。 首thủ 尾vĩ 不bất 完hoàn 。

此thử 方phương 出xuất 陳trần 續tục 集tập 之chi 由do 。 予# 者giả 。 我ngã 也dã 。 淳thuần 熙hi 。 宋tống 孝hiếu 宗tông 年niên 號hiệu 。 遊du 。 涉thiệp 歷lịch 也dã 。 謂vị 我ngã 于vu 淳thuần 熙hi 間gian 。 遊du 方phương 至chí 江giang 西tây 雲vân 居cư 山sơn 。 得đắc 此thử 寶bảo 訓huấn 於ư 一nhất 老lão 僧Tăng 名danh 祖tổ 葊# 者giả 。 即tức 岳nhạc 山sơn 祖tổ 葊# 主chủ 。 得đắc 法Pháp 于vu 青thanh 原nguyên 惟duy 信tín 。 南nam 岳nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。 師sư 住trụ 衡hành 岳nhạc 三tam 十thập 載tái 。 人nhân 無vô 知tri 者giả 。 有hữu 偈kệ 曰viết 。 小tiểu 鍋oa 煑chử 菜thái 上thượng 蒸chưng 飰phạn 。 菜thái 熟thục 飰phạn 香hương 人nhân 正chánh 饑cơ 。 一nhất 飽bão 饑cơ 瘡sang 了liễu 無vô 事sự 。 明minh 朝triêu 依y 樣# 畵họa 貓miêu 兒nhi 。 由do 是thị 衲nạp 子tử 競cạnh 相tương/tướng 參tham 慕mộ 。 無vô 盡tận 張trương 公công 。 力lực 挽vãn 出xuất 世thế 不bất 從tùng 。 復phục 隱ẩn 雲vân 居cư 十thập 餘dư 載tái 而nhi 終chung 。 惜tích 者giả 。 意ý 有hữu 所sở 憐lân 。 其kỳ 字tự 。 指chỉ 物vật 之chi 辭từ 。 蠧đố 乃nãi 蟲trùng 名danh 。 能năng 食thực 紙chỉ 。 其kỳ 狀trạng 似tự 魚ngư 。 昔tích 周chu 成thành 王vương 。 外ngoại 國quốc 貢cống 表biểu 。 封phong 于vu 箱tương 三tam 載tái 。 一nhất 日nhật 帝đế 命mạng 取thủ 閱duyệt 。 見kiến 蠧đố 篆# 成thành 福phước 壽thọ 字tự 。 上thượng 大đại 喜hỷ 。 後hậu 哲triết 頌tụng 云vân 。 蠧đố 魚ngư 元nguyên 不bất 宿túc 清thanh 波ba 。 赴phó 紙chỉ 橫hoạnh/hoành 穿xuyên 寢tẩm 食thực 阿a 。 無vô 意ý 成thành 文văn 經kinh 御ngự 覧# 。 古cổ 今kim 書thư 篋khiếp 惜tích 偏thiên 多đa 。 謂vị 雖tuy 得đắc 是thị 書thư 。 但đãn 恨hận 其kỳ 歷lịch 歲tuế 深thâm 久cửu 。 為vi 蠧đố 魚ngư 所sở 食thực 。 篇thiên 章chương 不bất 完hoàn 。 或hoặc 有hữu 前tiền 而nhi 無vô 後hậu 。 缺khuyết 失thất 者giả 多đa 。 是thị 可khả 惜tích 也dã 。

後hậu 來lai 或hoặc 見kiến 於ư 語ngữ 錄lục 傳truyền 記ký 中trung 。 積tích 之chi 十thập 年niên 。 僅cận 五ngũ 十thập 篇thiên 餘dư 。 仍nhưng 取thủ 黃hoàng 龍long 。 下hạ 至chí 佛Phật 照chiếu 簡giản 堂đường 諸chư 老lão 遺di 語ngữ 。 節tiết 葺# 類loại 三tam 百bách 篇thiên 。 其kỳ 所sở 得đắc 有hữu 先tiên 後hậu 。 而nhi 不bất 以dĩ 古cổ 今kim 為vi 詮thuyên 次thứ 。

此thử 序tự 集tập 續tục 次thứ 第đệ 之chi 所sở 以dĩ 。 後hậu 來lai 。 是thị 得đắc 此thử 書thư 之chi 後hậu 。 或hoặc 者giả 。 不bất 定định 之chi 辭từ 。 密mật 顯hiển 真chân 機cơ 曰viết 語ngữ 。 總tổng 集tập 眾chúng 事sự 曰viết 錄lục 。 博bác 載tái 古cổ 今kim 曰viết 傳truyền 。 廣quảng 誌chí 賢hiền 哲triết 曰viết 記ký 。 積tích 者giả 。 漸tiệm 漸tiệm 收thu 積tích 。 僅cận 。 謂vị 方phương 纔tài 也dã 。 謂vị 自tự 得đắc 此thử 書thư 以dĩ 來lai 。 將tương 首thủ 尾vĩ 不bất 全toàn 者giả 。 遍biến 討thảo 羣quần 集tập 。 及cập 至chí 十thập 年niên 之chi 中trung 。 方phương 纔tài 得đắc 五ngũ 十thập 餘dư 篇thiên 而nhi 已dĩ 。 仍nhưng 者giả 。 復phục 也dã 舊cựu 也dã 。 黃hoàng 龍long 寺tự 名danh 。 在tại 隆long 興hưng 府phủ 。 今kim 名danh 南nam 昌xương 。 惠huệ 南nam 禪thiền 師sư 。 信tín 州châu 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 南nam 岳nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。 下hạ 至chí 者giả 。 謂vị 從tùng 十thập 一nhất 世thế 至chí 十thập 六lục 世thế 。 佛Phật 炤chiếu 即tức 明minh 州châu 育dục 王vương 寺tự 德đức 光quang 拙chuyết 菴am 禪thiền 師sư 。 臨lâm 江giang 彭# 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 禪thiền 師sư 。 簡giản 堂đường 即tức 國quốc 清thanh 寺tự 行hành 機cơ 禪thiền 師sư 。 台thai 州châu 楊dương 氏thị 子tử 。 嗣tự 護hộ 國quốc 景cảnh 元nguyên 禪thiền 師sư 。 二nhị 師sư 皆giai 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。 諸chư 老lão 者giả 。 統thống 攝nhiếp 不bất 盡tận 之chi 辭từ 。 遺di 語ngữ 者giả 。 人nhân 雖tuy 往vãng 矣hĩ 。 而nhi 遺di 留lưu 語ngữ 句cú 在tại 也dã 。 節tiết 者giả 。 檢kiểm 制chế 也dã 。 葺# 者giả 。 漸tiệm 次thứ 修tu 補bổ 也dã 。 然nhiên 黃hoàng 龍long 簡giản 堂đường 輩bối 。 曾tằng 為vi 大đại 慧tuệ 竹trúc 菴am 二nhị 師sư 已dĩ 皆giai 收thu 集tập 。 因nhân 首thủ 尾vĩ 不bất 完hoàn 。 只chỉ 得đắc 仍nhưng 舊cựu 將tương 諸chư 師sư 遺di 語ngữ 節tiết 制chế 而nhi 補bổ 葺# 之chi 。 竝tịnh 前tiền 五ngũ 十thập 類loại 之chi 得đắc 三tam 百bách 篇thiên 。 然nhiên 其kỳ 所sở 得đắc 。 非phi 一nhất 時thời 一nhất 處xứ 。 原nguyên 有hữu 先tiên 後hậu 。 隨tùy 得đắc 隨tùy 錄lục 。 故cố 不bất 以dĩ 往vãng 古cổ 為vi 先tiên 。 來lai 今kim 為vi 後hậu 。 作tác 詮thuyên 顯hiển 次thứ 第đệ 耳nhĩ 。

大đại 槩# 使sử 學học 者giả 。 削tước 勢thế 利lợi 人nhân 我ngã 。 趨xu 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。

此thử 正chánh 出xuất 集tập 寶bảo 訓huấn 之chi 本bổn 意ý 。 槩# 者giả 。 率suất 也dã 。 削tước 者giả 。 刪san 除trừ 也dã 。 勢thế 。 威uy 勢thế 。 利lợi 。 財tài 利lợi 。 人nhân 我ngã 者giả 。 彼bỉ 此thử 對đối 待đãi 之chi 稱xưng 。 謂vị 集tập 此thử 書thư 之chi 本bổn 意ý 。 原nguyên 為vi 要yếu 使sử 學học 者giả 。 將tương 威uy 勢thế 財tài 乃nãi 人nhân 我ngã 之chi 心tâm 。 盡tận 情tình 刪san 除trừ 。 不bất 可khả 留lưu 也dã 。 道đạo 者giả 。 乃nãi 一nhất 切thiết 聖thánh 凡phàm 共cộng 由do 之chi 達đạt 道đạo 也dã 。 日nhật 用dụng 事sự 物vật 當đương 然nhiên 謂vị 之chi 道đạo 。 德đức 者giả 。 得đắc 也dã 。 行hành 道Đạo 有hữu 得đắc 于vu 心tâm 謂vị 之chi 德đức 。 僧Tăng 修tu 戒giới 定định 慧tuệ 。 儒nho 行hành 孝hiếu 弟đệ 忠trung 信tín 。 皆giai 謂vị 之chi 德đức 。 仁nhân 者giả 。 心tâm 之chi 德đức 。 愛ái 之chi 理lý 也dã 。 義nghĩa 者giả 。 心tâm 之chi 制chế 。 事sự 之chi 宜nghi 也dã 。 趨xu 者giả 。 向hướng 也dã 。 取thủ 也dã 。 謂vị 前tiền 之chi 非phi 理lý 者giả 當đương 除trừ 。 此thử 之chi 當đương 理lý 者giả 宜nghi 取thủ 。 要yếu 使sử 學học 者giả 趨xu 向hướng 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。 而nhi 已dĩ 者giả 。 結kết 盡tận 無vô 餘dư 之chi 意ý 。

其kỳ 文văn 理lý 優ưu 游du 平bình 易dị 。 無vô 高cao 誕đản 荒hoang 邈mạc 詭quỷ 異dị 之chi 迹tích 。 實thật 可khả 以dĩ 助trợ 入nhập 道đạo 之chi 遠viễn 猷# 也dã 。 且thả 將tương 刊# 木mộc 以dĩ 廣quảng 流lưu 傳truyền 。 必tất 有hữu 同đồng 志chí 之chi 士sĩ 一nhất 見kiến 而nhi 心tâm 許hứa 者giả 。 予# 雖tuy 老lão 死tử 丘khâu 壑hác 。 而nhi 志chí 願nguyện 足túc 矣hĩ 。

此thử 伸thân 明minh 寶bảo 訓huấn 之chi 文văn 。 文văn 。 謂vị 文văn 辭từ 。 理lý 。 即tức 義nghĩa 理lý 。 優ưu 游du 。 自tự 如như 之chi 貌mạo 。 平bình 者giả 。 平bình 常thường 。 易dị 者giả 。 簡giản 易dị 。 高cao 者giả 。 其kỳ 言ngôn 孤cô 危nguy 難nạn/nan 近cận 。 誕đản 者giả 。 其kỳ 語ngữ 誑cuống 妄vọng 不bất 實thật 。 荒hoang 者giả 。 荒hoang 蕪# 無vô 稽khể 之chi 談đàm 。 邈mạc 者giả 。 渺# 邈mạc 無vô 措thố 之chi 句cú 。 詭quỷ 者giả 。 譎# 詐trá 之chi 諭dụ 。 異dị 者giả 。 怪quái 異dị 之chi 辭từ 。 謂vị 此thử 等đẳng 言ngôn 辭từ 。 本bổn 文văn 中trung 不bất 但đãn 無vô 其kỳ 實thật 。 求cầu 其kỳ 迹tích 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 如như 此thử 真chân 實thật 無vô 妄vọng 之chi 訓huấn 誨hối 。 誠thành 可khả 以dĩ 助trợ 入nhập 道đạo 之chi 遠viễn 猷# 也dã 。 猷# 者giả 。 法pháp 也dã 。 遠viễn 猷# 者giả 。 深thâm 遠viễn 法pháp 則tắc 也dã 。 此thử 序tự 言ngôn 其kỳ 効hiệu 。 下hạ 明minh 流lưu 通thông 之chi 意ý 。 且thả 者giả 。 權quyền 且thả 也dã 。 且thả 將tương 者giả 。 暫tạm 欲dục 之chi 辭từ 。 刊# 木mộc 。 即tức 鐫# 板bản 。 以dĩ 便tiện 廣quảng 遠viễn 流lưu 通thông 。 必tất 有hữu 者giả 。 謂vị 此thử 書thư 既ký 行hành 。 諒# 必tất 有hữu 與dữ 我ngã 同đồng 此thử 志chí 者giả 。 此thử 人nhân 一nhất 見kiến 。 定định 當đương 心tâm 許hứa 我ngã 也dã 。 許hứa 者giả 。 允duẫn 從tùng 之chi 義nghĩa 。 書thư 既ký 行hành 。 予# 雖tuy 老lão 朽hủ 死tử 于vu 丘khâu 壑hác 。 生sanh 平bình 志chí 願nguyện 得đắc 滿mãn 足túc 矣hĩ 。 丘khâu 。 土thổ/độ 阜phụ 之chi 高cao 者giả 。 壑hác 者giả 。 谷cốc 也dã 。 坑khanh 也dã 。 志chí 者giả 。 心tâm 之chi 所sở 向hướng 。 願nguyện 者giả 。 情tình 之chi 所sở 希hy 。 已dĩ 上thượng 伸thân 釋thích 序tự 文văn 已dĩ 竟cánh 。 後hậu 出xuất 序tự 主chủ 名danh 。

東đông 吳ngô 沙Sa 門Môn 淨tịnh 善thiện 書thư 。

古cổ 稱xưng 三tam 吳ngô 。 東đông 吳ngô 即tức 蘇tô 州châu 也dã 。 沙Sa 門Môn 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 勤cần 息tức 。 謂vị 勤cần 行hành 眾chúng 善thiện 。 息tức 滅diệt 諸chư 惡ác 。 後hậu 學học 不bất 可khả 單đơn 稱xưng 先tiên 輩bối 之chi 名danh 。 當đương 曰viết 。 上thượng 淨tịnh 下hạ 善thiện 。 即tức 序tự 主chủ 名danh 也dã 。 宋tống 時thời 人nhân 。 蒲bồ 姑cô 之chi 高cao 僧Tăng 。 得đắc 法Pháp 氏thị 族tộc 未vị 詳tường 。 書thư 者giả 。 舒thư 也dã 。 舒thư 布bố 其kỳ 言ngôn 。 陳trần 于vu 簡giản 牘độc 也dã 。

禪Thiền 林Lâm 重Trọng/trùng 刻Khắc 寶Bảo 訓Huấn 筆Bút 說Thuyết 卷quyển 上thượng

楚sở 衡hành 雲vân 峯phong 。 智trí 祥tường 。 述thuật 。

此thử 篇thiên 。 誨hối 人nhân 道Đạo 德đức 為vi 立lập 身thân 之chi 本bổn 。 尊tôn 之chi 美mỹ 之chi 。 最tối 為vi 急cấp 要yếu 。 故cố 此thử 以dĩ 冠quan 三tam 百bách 篇thiên 之chi 首thủ 。 意ý 有hữu 所sở 在tại 也dã 。

明minh 教giáo 嵩tung 和hòa 尚thượng 曰viết 。 尊tôn 莫mạc 尊tôn 乎hồ 道đạo 。 美mỹ 莫mạc 美mỹ 乎hồ 德đức 。 道Đạo 德đức 之chi 所sở 存tồn 。 雖tuy 匹thất 夫phu 非phi 窮cùng 也dã 。 道Đạo 德đức 之chi 所sở 不bất 存tồn 。 雖tuy 王vương 天thiên 下hạ 非phi 通thông 也dã 。

明minh 教giáo 即tức 杭# 州châu 佛Phật 日nhật 契khế 嵩tung 禪thiền 師sư 。 字tự 仲trọng 靈linh 。 自tự 號hiệu 潛tiềm 子tử 。 藤đằng 州châu 鐔# 津tân 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 曉hiểu 聰thông 禪thiền 師sư 。 青thanh 原nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 七thất 歲tuế 出xuất 家gia 。 十thập 三tam 得đắc 度độ 。 十thập 九cửu 遊du 方phương 。 常thường 戴đái 觀quán 音âm 像tượng 一nhất 軸trục 。 日nhật 誦tụng 聖thánh 號hiệu 十thập 萬vạn 。 率suất 以dĩ 為vi 常thường 。 世thế 間gian 經kinh 書thư 。 莫mạc 不bất 徧biến 覧# 。 作tác 原nguyên 教giáo 論luận 十thập 萬vạn 餘dư 言ngôn 。 儒nho 釋thích 之chi 道đạo 一nhất 貫quán 。 以dĩ 抗kháng 韓# 愈dũ 排bài 佛Phật 之chi 說thuyết 。 知tri 開khai 封phong 府phủ 龍long 圖đồ 王vương 公công 素tố 。 歐âu 陽dương 修tu 。 程# 師sư 孟# 。 奏tấu 進tiến 仁nhân 宗tông 覽lãm 之chi 嘉gia 歎thán 。 付phó 編biên 修tu 入nhập 藏tạng 。 曰viết 輔phụ 教giáo 篇thiên 三tam 卷quyển 。 賜tứ 紫tử 衣y 方phương 袍bào 。 明minh 教giáo 之chi 號hiệu 。 和hòa 尚thượng 是thị 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 力lực 生sanh 。 謂vị 因nhân 師sư 之chi 力lực 而nhi 得đắc 生sanh 長trưởng 法Pháp 身thân 。 又hựu 云vân 依y 學học 。 謂vị 依y 隨tùy 此thử 師sư 。 學học 出xuất 世thế 法pháp 也dã 。 曰viết 。 語ngữ 也dã ○# 此thử 節tiết 先tiên 明minh 道Đạo 德đức 存tồn 不bất 存tồn 之chi 人nhân 。 尊tôn 。 重trọng/trùng 也dã 。 美mỹ 。 嘉gia 也dã 。 道Đạo 德đức 解giải 見kiến 前tiền 。 謂vị 世thế 間gian 可khả 尊tôn 可khả 重trọng/trùng 。 者giả 莫mạc 有hữu 過quá 於ư 道đạo 。 可khả 嘉gia 可khả 美mỹ 者giả 。 莫mạc 有hữu 過quá 於ư 德đức 。 若nhược 人nhân 心tâm 能năng 存tồn 道đạo 。 身thân 能năng 養dưỡng 德đức 。 縱túng/tung 居cư 於ư 窮cùng 困khốn 之chi 中trung 。 如như 匹thất 夫phu 匹thất 婦phụ 。 不bất 以dĩ 為vi 苦khổ 。 故cố 曰viết 非phi 窮cùng 。 設thiết 或hoặc 道Đạo 德đức 不bất 修tu 。 身thân 心tâm 泆dật 蕩đãng 。 雖tuy 貴quý 同đồng 天thiên 子tử 。 不bất 以dĩ 為vi 榮vinh 。 故cố 曰viết 非phi 通thông 。 匹thất 夫phu 者giả 。 窮cùng 獨độc 之chi 稱xưng 。 所sở 謂vị 三tam 軍quân 之chi 中trung 可khả 奪đoạt 帥súy 。 匹thất 夫phu 之chi 志chí 不bất 可khả 奪đoạt 也dã 。 三tam 軍quân 者giả 。 周chu 天thiên 子tử 有hữu 六lục 軍quân 。 一nhất 萬vạn 二nhị 千thiên 。 五ngũ 百bách 人nhân 為vi 一nhất 軍quân 。 大đại 國quốc 三tam 軍quân 。 次thứ 國quốc 二nhị 軍quân 。 小tiểu 國quốc 一nhất 軍quân 。 王vương 字tự 去khứ 聲thanh 。 身thân 臨lâm 四tứ 海hải 曰viết 王vương 。 此thử 先tiên 舉cử 尊tôn 崇sùng 貧bần 賤tiện 兩lưỡng 般ban 。 立lập 定định 有hữu 道Đạo 德đức 無vô 道Đạo 德đức 為vi 格cách 式thức 。 然nhiên 後hậu 出xuất 其kỳ 較giảo 論luận 使sử 人nhân 不bất 言ngôn 自tự 化hóa 。

伯bá 夷di 叔thúc 齊tề 。 昔tích 之chi 餓ngạ 夫phu 也dã 。 今kim 以dĩ 其kỳ 人nhân 而nhi 比tỉ 之chi 。 而nhi 人nhân 皆giai 喜hỷ 。 桀# 紂# 幽u 厲lệ 。 昔tích 之chi 人nhân 主chủ 也dã 。 今kim 以dĩ 其kỳ 人nhân 而nhi 比tỉ 之chi 。 而nhi 人nhân 皆giai 怒nộ 。

此thử 節tiết 引dẫn 證chứng 道Đạo 德đức 有hữu 不bất 有hữu 之chi 實thật 。 伯bá 夷di 叔thúc 齊tề 。 是thị 有hữu 道Đạo 德đức 之chi 匹thất 夫phu 。 今kim 以dĩ 之chi 比tỉ 於ư 人nhân 。 而nhi 人nhân 皆giai 歡hoan 喜hỷ 。 是thị 喜hỷ 其kỳ 有hữu 道Đạo 德đức 也dã 。 桀# 紂# 幽u 厲lệ 。 乃nãi 無vô 道Đạo 德đức 之chi 人nhân 君quân 。 今kim 以dĩ 之chi 比tỉ 於ư 人nhân 。 而nhi 人nhân 皆giai 忿phẫn 怒nộ 。 乃nãi 怒nộ 其kỳ 無vô 道Đạo 德đức 也dã ○# 伯bá 夷di 叔thúc 齊tề 。 孤cô 竹trúc 君quân 之chi 二nhị 子tử 也dã 。 孤cô 竹trúc 即tức 殷ân 湯thang 所sở 封phong 之chi 邦bang 君quân 。 在tại 永vĩnh 平bình 府phủ 西tây 北bắc 十thập 八bát 里lý 。 孤cô 竹trúc 城thành 。 有hữu 夷di 齊tề 廟miếu 存tồn 焉yên 。 姓tánh 墨mặc 胎thai 氏thị 。 名danh 初sơ 。 字tự 子tử 朝triêu 。 其kỳ 子tử 伯bá 夷di 。 名danh 允duẫn 。 字tự 公công 信tín 。 季quý 子tử 叔thúc 齊tề 。 名danh 智trí 。 字tự 公công 達đạt 。 諡thụy 曰viết 。 伯bá 夷di 叔thúc 齊tề 也dã 。 其kỳ 父phụ 將tương 薨hoăng 。 遺di 命mạng 立lập 叔thúc 齊tề 。 齊tề 以dĩ 天thiên 倫luân 為vi 重trọng/trùng 。 我ngã 在tại 位vị 不bất 義nghĩa 。 伯bá 夷di 以dĩ 父phụ 命mạng 為vi 尊tôn 。 我ngã 在tại 位vị 不bất 孝hiếu 。 二nhị 人nhân 俱câu 逃đào 。 國quốc 人nhân 立lập 其kỳ 仲trọng 子tử 為vi 君quân 。 其kỳ 二nhị 人nhân 聞văn 西tây 伯bá 昌xương 善thiện 養dưỡng 老lão 。 往vãng 而nhi 歸quy 之chi 。 文văn 王vương 卒thốt 。 武võ 王vương 伐phạt 紂# 。 二nhị 人nhân 叩khấu 馬mã 首thủ 而nhi 諫gián 曰viết 。 父phụ 死tử 不bất 塟# 。 爰viên 及cập 干can 戈qua 。 可khả 謂vị 孝hiếu 乎hồ 。 以dĩ 臣thần 弒# 君quân 。 可khả 謂vị 忠trung 乎hồ 。 左tả 右hữu 欲dục 兵binh 之chi 。 太thái 公công 曰viết 。 此thử 義nghĩa 人nhân 也dã 。 扶phù 而nhi 出xuất 之chi 。 武võ 王vương 平bình 定định 。 天thiên 下hạ 宗tông 周chu 。 夷di 齊tề 耻sỉ 不bất 食thực 周chu 粟túc 。 遂toại 隱ẩn 首thủ 陽dương 山sơn 。 即tức 山sơn 西tây 蒲bồ 州châu 東đông 南nam 三tam 十thập 里lý 。 雷lôi 首thủ 山sơn 也dã 。 採thải 薇# 而nhi 食thực 。 卒thốt 之chi 餓ngạ 死tử 。 史sử 咏# 曰viết 。 孤cô 竹trúc 夷di 齊tề 耻sỉ 戰chiến 爭tranh 。 望vọng 塵trần 遮già 道đạo 請thỉnh 休hưu 兵binh 。 首thủ 陽dương 山sơn 倒đảo 為vi 平bình 地địa 。 應ưng 始thỉ 無vô 人nhân 說thuyết 姓tánh 名danh ○# 夏hạ 桀# 。 名danh 履lý 癸quý 。 帝đế 發phát 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 賊tặc 人nhân 多đa 殺sát 曰viết 桀# 。 荒hoang 婬dâm 無vô 道đạo 。 得đắc 施thí 氏thị 女nữ 名danh 妹muội 喜hỷ 。 作tác 瓊# 樓lâu 瑤dao 臺đài 。 極cực 意ý 取thủ 媚mị 。 酒tửu 池trì 運vận 船thuyền 。 糟tao 堤đê 可khả 望vọng 十thập 里lý 。 龍long 逢phùng 以dĩ 忠trung 諫gián 不bất 從tùng 而nhi 殺sát 。 殷ân 湯thang 有hữu 德đức 。 伊y 尹# 佐tá 湯thang 伐phạt 桀# 。 桀# 戰chiến 不bất 勝thắng 。 奔bôn 三tam 椶tông 國quốc 。 在tại 山sơn 東đông 定định 陶đào 縣huyện 。 有hữu 三tam 椶tông 亭đình 在tại 焉yên 。 湯thang 又hựu 從tùng 而nhi 伐phạt 之chi 。 放phóng 桀# 於ư 南nam 巢sào 而nhi 死tử 。 在tại 廬lư 州châu 府phủ 九cửu 十thập 里lý 巢sào 縣huyện 。 史sử 咏# 曰viết 。 頑ngoan 亂loạn 寵sủng 妹muội 喜hỷ 。 瑤dao 臺đài 翫ngoạn 酒tửu 池trì 。 九cửu 夷di 不bất 助trợ 尅khắc 。 巢sào 放phóng 喪táng 龍long 肢chi 。 九cửu 夷di 者giả 。 玄huyền 菟thố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 浪lãng 。 高cao 麗lệ 。 滿mãn 飭sức 。 鳧phù 叟# 。 索sách 當đương 。 東đông 屠đồ 。 倭# 人nhân 。 天thiên 部bộ ○# 商thương 紂# 名danh 辛tân 。 亦diệc 名danh 受thọ 。 帝đế 乙ất 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 殘tàn 義nghĩa 損tổn 善thiện 曰viết 紂# 。 得đắc 蘇tô 氏thị 女nữ 名danh 妲# 己kỷ 。 甚thậm 寵sủng 愛ái 之chi 。 設thiết 酒tửu 池trì 肉nhục 林lâm 。 使sử 男nam 女nữ 躶# 形hình 相tướng 逐trục 其kỳ 間gian 。 作tác 長trường 夜dạ 宮cung 。 一nhất 百bách 一nhất 十thập 日nhật 為vi 一nhất 晝trú 。 用dụng 炮bào 烙# 之chi 刑hình 刳khô 孕dựng 。 剒# 涉thiệp 。 造tạo 鹿lộc 臺đài 七thất 秊niên 而nhi 成thành 。 虐ngược 害hại 忠trung 良lương 。 臣thần 叔thúc 比tỉ 干can 。 竭kiệt 忠trung 而nhi 諫gián 。 遂toại 剖phẫu 心tâm 而nhi 死tử 。 太thái 師sư 箕ki 子tử 。 佯dương 狂cuồng 而nhi 為vi 奴nô 。 庶thứ 兄huynh 微vi 子tử 。 為vi 其kỳ 亡vong 仁nhân 避tị 而nhi 去khứ 之chi 。 後hậu 武võ 王vương 舉cử 兵binh 伐phạt 之chi 。 敗bại 登đăng 鹿lộc 臺đài 蒙mông 頭đầu 赴phó 火hỏa 而nhi 死tử 。 史sử 咏# 曰viết 。 積tích 粟túc 成thành 塵trần 竟cánh 不bất 開khai 。 誰thùy 知tri 拒cự 諫gián 剖phẫu 英anh 才tài 。 武võ 王vương 兵binh 起khởi 無vô 人nhân 敵địch 。 遂toại 作tác 商thương 郊giao 一nhất 聚tụ 灰hôi ○# 周chu 幽u 名danh 宮cung 涅niết 。 宣tuyên 王vương 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 壅ủng 遏át 不bất 通thông 曰viết 幽u 。 殆đãi 政chánh 虐ngược 民dân 。 遂toại 致trí 岐kỳ 山sơn 自tự 崩băng 。 山sơn 川xuyên 水thủy 竭kiệt 。 得đắc 褒bao 人nhân 女nữ 名danh 褒bao 姒# 。 以dĩ 寵sủng 之chi 。 乃nãi 貶biếm 申thân 后hậu 。 竝tịnh 太thái 子tử 宜nghi 臼cữu 。 褒bao 姒# 不bất 好hảo/hiếu 笑tiếu 。 於ư 驪# 山sơn 舉cử 火hỏa 。 戲hí 媚mị 褒bao 姒# 之chi 笑tiếu 。 驪# 山sơn 在tại 西tây 安an 府phủ 臨lâm 潼# 縣huyện 東đông 南nam 三tam 里lý 。 後hậu 申thân 侯hầu 怒nộ 。 召triệu 犬khuyển 戎nhung 殺sát 於ư 驪# 山sơn 之chi 下hạ 。 史sử 咏# 曰viết 。 恃thị 寵sủng 多đa 嬌kiều 得đắc 自tự 由do 。 驪# 山sơn 舉cử 火hỏa 戲hí 諸chư 侯hầu 。 豈khởi 知tri 一nhất 笑tiếu 傾khuynh 城thành 國quốc 。 不bất 覺giác 胡hồ 塵trần 滿mãn 玉ngọc 樓lâu ○# 周chu 厲lệ 名danh 胡hồ 。 夷di 王vương 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 殺sát 戮lục 無vô 辜cô 曰viết 厲lệ 。 王vương 行hành 無vô 道đạo 。 侈xỉ 傲ngạo 暴bạo 虐ngược 。 國quốc 人nhân 謗báng 之chi 。 王vương 使sử 衛vệ 巫# 監giám 謗báng 。 但đãn 有hữu 謗báng 者giả 盡tận 殺sát 之chi 。 衛vệ 。 國quốc 名danh 。 巫# 。 乃nãi 神thần 降giáng/hàng 之chi 男nam 子tử 。 召triệu 公công 諫gián 曰viết 。 塞tắc 下hạ 之chi 口khẩu 。 遂toại 上thượng 之chi 過quá 。 恐khủng 為vi 社xã 稷tắc 憂ưu 。 王vương 不bất 聽thính 。 國quốc 人nhân 叛bạn 之chi 。 禍họa 及cập 於ư 王vương 。 王vương 乃nãi 出xuất 奔bôn 於ư 彘# 。 彘# 古cổ 邑ấp 名danh 。 今kim 為vi 霍hoắc 州châu 。 屬thuộc 平bình 陽dương 府phủ 。 太thái 子tử 幼ấu 。 周chu 召triệu 二nhị 公công 相tương 和hòa 恊# 。 共cộng 理lý 國quốc 事sự 。 故cố 稱xưng 共cộng 和hòa 也dã 。 小tiểu 雅nhã 二nhị 十thập 二nhị 篇thiên 。 皆giai 文văn 武võ 成thành 康khang 之chi 善thiện 政chánh 。 至chí 此thử 而nhi 盡tận 廢phế 矣hĩ 。 史sử 咏# 曰viết 。 暴bạo 惡ác 凶hung 囂hiêu 喜hỷ 結kết 戎nhung 。 忠trung 心tâm 數số 諫gián 不bất 為vi 憂ưu 。 二nhị 公công 計kế 襲tập 逃đào 乎hồ 彘# 。 至chí 死tử 無vô 歸quy 未vị 奠# 丘khâu 。

是thị 故cố 學học 者giả 。 患hoạn 道Đạo 德đức 之chi 不bất 充sung 乎hồ 身thân 。 不bất 患hoạn 勢thế 位vị 之chi 不bất 在tại 乎hồ 己kỷ (# 鐔# 津tân 集tập )# 。

此thử 節tiết 方phương 是thị 教giáo 人nhân 知tri 其kỳ 所sở 患hoạn 。 是thị 故cố 二nhị 字tự 。 乃nãi 承thừa 上thượng 二nhị 種chủng 人nhân 。 見kiến 修tu 不bất 修tu 之chi 利lợi 害hại 。 患hoạn 者giả 。 憂ưu 也dã 。 如như 云vân 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 學học 者giả 當đương 憂ưu 道Đạo 德đức 之chi 不bất 充sung 足túc 於ư 身thân 。 不bất 必tất 要yếu 憂ưu 聲thanh 名danh 勢thế 位vị 之chi 不bất 在tại 我ngã 也dã △# 若nhược 使sử 道đạo 充sung 德đức 備bị 。 天thiên 龍long 恭cung 敬kính 。 不bất 以dĩ 為vi 喜hỷ 。 何hà 勢thế 位vị 之chi 可khả 憂ưu 。 須tu 知tri 道Đạo 德đức 恆hằng 存tồn 千thiên 古cổ 。 勢thế 位vị 及cập 身thân 而nhi 盡tận 。 千thiên 古cổ 重trọng/trùng 乎hồ 。 及cập 身thân 重trọng/trùng 乎hồ 。 學học 者giả 于vu 此thử 當đương 猛mãnh 省tỉnh 深thâm 修tu 可khả 也dã 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 學học 當đương 辯biện 問vấn 。 乃nãi 可khả 暢sướng 發phát 其kỳ 義nghĩa 理lý 。 補bổ 益ích 於ư 性tánh 地địa 也dã 。

明minh 教giáo 曰viết 。 聖thánh 賢hiền 之chi 學học 。 固cố 非phi 一nhất 日nhật 之chi 具cụ 。 日nhật 不bất 足túc 。 繼kế 之chi 以dĩ 夜dạ 。 積tích 之chi 歲tuế 月nguyệt 。 自tự 然nhiên 可khả 成thành 。

此thử 節tiết 先tiên 明minh 積tích 功công 。 靈linh 明minh 洞đỗng 鑑giám 曰viết 聖thánh 。 超siêu 凡phàm 亞# 聖thánh 曰viết 賢hiền 。 言ngôn 聖thánh 賢hiền 之chi 學học 。 要yếu 知tri 非phi 尋tầm 常thường 文văn 字tự 。 乃nãi 成thành 聖thánh 成thành 賢hiền 之chi 語ngữ 也dã 。 固cố 。 本bổn 也dã 。 謂vị 本bổn 不bất 是thị 一nhất 日nhật 可khả 能năng 具cụ 辦biện 。 設thiết 使sử 日nhật 學học 不bất 足túc 。 則tắc 相tương 繼kế 續tục 之chi 以dĩ 夜dạ 。 如như 是thị 從tùng 月nguyệt 至chí 歲tuế 。 學học 之chi 不bất 倦quyện 。 則tắc 聖thánh 賢hiền 之chi 至chí 學học 。 自tự 然nhiên 可khả 能năng 成thành 就tựu 也dã 。 自tự 然nhiên 二nhị 字tự 。 是thị 決quyết 定định 意ý 。

故cố 曰viết 。 學học 以dĩ 聚tụ 之chi 。 問vấn 以dĩ 辯biện 之chi 。 斯tư 言ngôn 。 學học 非phi 辯biện 問vấn 。 無vô 以dĩ 發phát 明minh 。

此thử 節tiết 引dẫn 證chứng 學học 問vấn 出xuất 易dị 經kinh 。 經Kinh 云vân 。 君quân 子tử 學học 以dĩ 聚tụ 之chi 。 問vấn 以dĩ 辯biện 之chi 。 寬khoan 以dĩ 居cư 之chi 。 仁nhân 以dĩ 行hành 之chi 。 學học 聚tụ 辯biện 問vấn 。 進tiến 業nghiệp 也dã 。 寬khoan 居cư 行hành 仁nhân 。 修tu 德đức 也dã 。 故cố 曰viết 者giả 。 昔tích 人nhân 曾tằng 說thuyết 之chi 語ngữ 。 師sư 今kim 引dẫn 以dĩ 訓huấn 人nhân 。 使sử 人nhân 知tri 非phi 獨độc 我ngã 所sở 言ngôn 也dã 。 斯tư 言ngôn 者giả 。 乃nãi 師sư 復phục 舉cử 以dĩ 曉hiểu 悟ngộ 學học 人nhân 。 斯tư 者giả 。 此thử 也dã 。 謂vị 古cổ 人nhân 此thử 語ngữ 。 學học 必tất 要yếu 問vấn 。 問vấn 必tất 要yếu 辯biện 。 若nhược 非phi 辯biện 問vấn 。 則tắc 何hà 以dĩ 能năng 明minh 聖thánh 賢hiền 之chi 至chí 理lý 。

今kim 學học 者giả 所sở 至chí 。 罕# 有hữu 發phát 一nhất 言ngôn 問vấn 辯biện 於ư 人nhân 者giả 。 不bất 知tri 將tương 何hà 以dĩ 裨bì 助trợ 性tánh 地địa 。 成thành 日nhật 斯tư 之chi 益ích 乎hồ 。

此thử 節tiết 直trực 責trách 學học 者giả 。 不bất 問vấn 不bất 辯biện 。 正chánh 教giáo 人nhân 要yếu 問vấn 要yếu 辯biện 也dã 。 謂vị 古cổ 人nhân 操thao 學học 。 必tất 問vấn 必tất 辯biện 。 今kim 之chi 學học 者giả 凡phàm 。 所sở 到đáo 之chi 處xứ 。 罕# 者giả 。 少thiểu 也dã 。 少thiểu 見kiến 有hữu 發phát 一nhất 言ngôn 問vấn 之chi 辯biện 之chi 於ư 人nhân 。 此thử 等đẳng 學học 人nhân 。 我ngã 不bất 知tri 他tha 時thời 中trung 。 將tương 何hà 以dĩ 補bổ 助trợ 性tánh 地địa 。 成thành 日nhật 新tân 之chi 利lợi 益ích 乎hồ 。 裨bì 者giả 。 補bổ 也dã 。 性tánh 地địa 者giả 。 地địa 有hữu 乘thừa 載tải 義nghĩa 。 能năng 發phát 生sanh 萬vạn 物vật 。 言ngôn 自tự 家gia 心tâm 性tánh 地địa 上thượng 。 必tất 假giả 聖thánh 學học 能năng 發phát 生sanh 諸chư 有hữu 。 始thỉ 得đắc 日nhật 日nhật 增tăng 新tân 。 今kim 一nhất 言ngôn 不bất 措thố 。 則tắc 性tánh 地địa 上thượng 無vô 一nhất 可khả 發phát 。 復phục 何hà 利lợi 益ích 哉tai ○# 日nhật 新tân 出xuất 大đại 學học 。 苟cẩu 日nhật 新tân 日nhật 日nhật 新tân 又hựu 日nhật 新tân △# 學học 聖thánh 賢hiền 的đích 人nhân 。 不bất 是thị 常thường 人nhân 。 必tất 其kỳ 有hữu 聖thánh 賢hiền 之chi 志chí 。 庶thứ 可khả 以dĩ 學học 得đắc 聖thánh 賢hiền 。

此thử 篇thiên 誡giới 學học 者giả 除trừ 利lợi 欲dục 。 為vi 止chỉ 亂loạn 之chi 源nguyên 也dã 。

明minh 教giáo 曰viết 。 太thái 史sử 公công 讀đọc 孟# 子tử 。 至chí 梁lương 惠huệ 王vương 問vấn 。 何hà 以dĩ 利lợi 吾ngô 國quốc 。 不bất 覺giác 置trí 卷quyển 。 長trường 歎thán 嗟ta 乎hồ 。 利lợi 。 誠thành 亂loạn 之chi 始thỉ 也dã 。 故cố 夫phu 子tử 罕# 言ngôn 利lợi 。 常thường 防phòng 其kỳ 原nguyên 也dã 。 原nguyên 者giả 。 始thỉ 也dã 。 尊tôn 崇sùng 貧bần 賤tiện 。 好hảo/hiếu 利lợi 之chi 弊tệ 。 何hà 以dĩ 別biệt 焉yên 。

此thử 節tiết 明minh 利lợi 為vi 眾chúng 害hại 之chi 基cơ 。 太thái 史sử 公công 姓tánh 司ty 馬mã 。 名danh 談đàm 。 為vi 太thái 史sử 令linh 。 其kỳ 子tử 名danh 遷thiên 。 襲tập 其kỳ 父phụ 職chức 。 乃nãi 尊tôn 其kỳ 父phụ 。 故cố 稱xưng 公công 也dã 。 西tây 漢hán 龍long 門môn 人nhân 。 讀đọc 者giả 。 誦tụng 其kỳ 文văn 。 孟# 子tử 名danh 軻kha 。 字tự 子tử 輿dư 。 鄒# 國quốc 人nhân 。 作tác 孟# 子tử 之chi 書thư 七thất 篇thiên 。 梁lương 惠huệ 王vương 魏ngụy 武võ 侯hầu 。 名danh 擊kích 。 都đô 汴# 城thành 。 改cải 稱xưng 梁lương 。 其kỳ 子tử 名danh 罃# 。 僭# 稱xưng 王vương 。 諡thụy 曰viết 惠huệ 。 史sử 記ký 惠huệ 王vương 三tam 十thập 五ngũ 年niên 乙ất 酉dậu 。 齊tề 強cường 梁lương 弱nhược 。 王vương 立lập 招chiêu 賢hiền 舘# 。 卑ty 禮lễ 厚hậu 幣tệ 廣quảng 納nạp 良lương 才tài 。 而nhi 孟# 子tử 至chí 。 梁lương 王vương 問vấn 曰viết 。 叟# 。 不bất 遠viễn 千thiên 里lý 而nhi 來lai 。 亦diệc 將tương 有hữu 以dĩ 利lợi 吾ngô 國quốc 乎hồ 。 孟# 子tử 對đối 曰viết 。 王vương 何hà 必tất 曰viết 利lợi 。 亦diệc 有hữu 仁nhân 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。 王vương 問vấn 意ý 。 強cường/cưỡng 兵binh 富phú 國quốc 之chi 類loại 。 孟# 子tử 之chi 對đối 。 不bất 以dĩ 富phú 為vi 利lợi 。 以dĩ 義nghĩa 為vi 利lợi 也dã 。 不bất 覺giác 者giả 。 出xuất 於ư 無vô 意ý 。 置trí 者giả 。 放phóng 下hạ 書thư 卷quyển 。 要yếu 知tri 胸hung 中trung 大đại 有hữu 感cảm 發phát 。 長trường 歎thán 者giả 。 出xuất 其kỳ 感cảm 發phát 之chi 聲thanh 。 嗟ta 乎hồ 。 是thị 歎thán 辭từ 。 謂vị 惠huệ 王vương 開khai 口khẩu 。 即tức 提đề 出xuất 箇cá 利lợi 字tự 。 便tiện 是thị 置trí 天thiên 下hạ 人nhân 于vu 禍họa 胎thai 也dã 。 誠thành 者giả 。 實thật 也dã 。 實thật 實thật 是thị 亂loạn 之chi 根căn 本bổn 。 次thứ 引dẫn 夫phu 子tử 以dĩ 明minh 之chi 。 謂vị 我ngã 夫phu 子tử 不bất 多đa 言ngôn 利lợi 者giả 。 正chánh 見kiến 平bình 常thường 隄đê 防phòng 維duy 謹cẩn 。 恐khủng 為vi 倡xướng 亂loạn 之chi 本bổn 原nguyên 。 何hà 也dã 。 夫phu 子tử 所sở 以dĩ 將tương 此thử 利lợi 字tự 常thường 時thời 隄đê 防phòng 。 葢# 知tri 盡tận 天thiên 下hạ 人nhân 。 上thượng 至chí 尊tôn 崇sùng 之chi 天thiên 子tử 。 下hạ 至chí 貧bần 賤tiện 之chi 庶thứ 民dân 。 尊tôn 卑ty 雖tuy 別biệt 。 而nhi 好hảo/hiếu 利lợi 之chi 弊tệ 病bệnh 。 無vô 以dĩ 別biệt 焉yên 。

夫phu 在tại 公công 者giả 。 取thủ 利lợi 不bất 公công 。 則tắc 法pháp 亂loạn 。 在tại 私tư 者giả 。 以dĩ 欺khi 取thủ 利lợi 。 則tắc 事sự 亂loạn 。 事sự 亂loạn 則tắc 人nhân 爭tranh 不bất 平bình 。 法pháp 亂loạn 則tắc 民dân 怨oán 不bất 服phục 。 其kỳ 悖bội 戾lệ 鬬đấu 諍tranh 。 不bất 顧cố 死tử 亡vong 者giả 。 自tự 此thử 發phát 矣hĩ 。 是thị 不bất 亦diệc 利lợi 。 誠thành 亂loạn 之chi 始thỉ 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 上thượng 下hạ 取thủ 利lợi 之chi 弊tệ 。 夫phu 者giả 。 承thừa 上thượng 起khởi 下hạ 之chi 辭từ 。 在tại 公công 者giả 。 應ưng 上thượng 尊tôn 崇sùng 一nhất 輩bối 。 取thủ 利lợi 不bất 公công 。 所sở 令linh 不bất 行hành 。 法pháp 則tắc 亂loạn 矣hĩ 。 私tư 者giả 。 應ưng 貧bần 賤tiện 一nhất 輩bối 。 取thủ 利lợi 以dĩ 欺khi 。 則tắc 名danh 分phần/phân 喪táng 失thất 。 事sự 則tắc 亂loạn 矣hĩ 。 事sự 若nhược 亂loạn 。 彼bỉ 此thử 不bất 分phân 。 強cường 弱nhược 競cạnh 爭tranh 。 無vô 所sở 分phần/phân 曉hiểu 。 所sở 以dĩ 人nhân 爭tranh 不bất 平bình 矣hĩ 。 法pháp 若nhược 亂loạn 。 以dĩ 法pháp 凌lăng 人nhân 。 無vô 分phần/phân 曲khúc 直trực 。 理lý 不bất 能năng 伸thân 。 所sở 以dĩ 民dân 怨oán 不bất 服phục 矣hĩ 。 如như 此thử 上thượng 下hạ 交giao 亂loạn 。 雖tuy 有hữu 法pháp 度độ 。 民dân 則tắc 不bất 從tùng 。 悖bội 。 乖quai 也dã 。 戾lệ 。 違vi 也dã 。 事sự 無vô 分phần/phân 曉hiểu 。 鬪đấu 諍tranh 便tiện 起khởi 。 由do 是thị 人nhân 之chi 不bất 顧cố 死tử 亡vong 者giả 。 皆giai 從tùng 此thử 一nhất 利lợi 字tự 發phát 之chi 矣hĩ 。 是thị 不bất 亦diệc 。 如như 云vân 豈khởi 不bất 是thị 利lợi 字tự 。 誠thành 亂loạn 之chi 始thỉ 也dã 。 至chí 此thử 方phương 纔tài 結kết 還hoàn 太thái 史sử 公công 歎thán 息tức 之chi 意ý 。

且thả 聖thánh 賢hiền 深thâm 戒giới 去khứ 利lợi 。 尊tôn 先tiên 仁nhân 義nghĩa 。 而nhi 後hậu 世thế 尚thượng 有hữu 恃thị 利lợi 相tương/tướng 欺khi 。 傷thương 風phong 敗bại 教giáo 者giả 何hà 限hạn 。 況huống 復phục 公công 然nhiên 。 張trương 其kỳ 征chinh 利lợi 之chi 道đạo 而nhi 行hành 之chi 。 欲dục 天thiên 下hạ 風phong 俗tục 正chánh 。 而nhi 不bất 澆kiêu 利lợi 薄bạc 。 其kỳ 可khả 得đắc 乎hồ 。

此thử 節tiết 重trọng/trùng 提đề 聖thánh 賢hiền 之chi 語ngữ 。 使sử 人nhân 知tri 戒giới 知tri 尊tôn 。 深thâm 戒giới 者giả 。 非phi 淺thiển 也dã 。 聖thánh 賢hiền 戒giới 人nhân 去khứ 利lợi 欲dục 。 尊tôn 仁nhân 義nghĩa 。 意ý 非phi 淺thiển 淺thiển 。 而nhi 後hậu 世thế 不bất 惟duy 不bất 遵tuân 行hành 戒giới 利lợi 存tồn 仁nhân 之chi 教giáo 。 而nhi 返phản 恃thị 利lợi 以dĩ 相tương/tướng 欺khi 。 恃thị 者giả 。 依y 賴lại 也dã 。 如như 此thử 者giả 。 傷thương 古cổ 人nhân 之chi 風phong 化hóa 。 敗bại 聖thánh 賢hiền 之chi 教giáo 法pháp 。 何hà 限hạn 者giả 。 不bất 能năng 盡tận 數số 。 言ngôn 其kỳ 多đa 也dã 。 次thứ 又hựu 進tiến 說thuyết 一nhất 層tằng 曰viết 。 不bất 特đặc 此thử 也dã 。 更cánh 有hữu 一nhất 種chủng 無vô 耻sỉ 之chi 徒đồ 。 公công 然nhiên 行hành 之chi 。 公công 然nhiên 者giả 。 堂đường 堂đường 乎hồ 施thi 張trương 其kỳ 取thủ 利lợi 之chi 法pháp 。 而nhi 大đại 行hành 之chi 也dã 。 張trương 。 施thí 也dã 。 征chinh 。 取thủ 也dã 。 然nhiên 要yếu 天thiên 下hạ 風phong 俗tục 正chánh 肅túc 。 全toàn 在tại 禮lễ 法pháp 。 今kim 利lợi 途đồ 顯hiển 。 禮lễ 法pháp 亡vong 。 而nhi 要yếu 天thiên 下hạ 風phong 俗tục 端đoan 正chánh 。 不bất 致trí 澆kiêu 漓# 衰suy 薄bạc 。 斷đoạn 斷đoạn 乎hồ 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 澆kiêu 者giả 沃ốc 也dã 。 有hữu 浸tẩm 濕thấp 義nghĩa 。 薄bạc 者giả 不bất 厚hậu 也dã 。 上thượng 化hóa 為vi 風phong 。 下hạ 習tập 為vi 俗tục △# 利lợi 。 乃nãi 迷mê 魂hồn 狂cuồng 藥dược 。 不bất 可khả 飲ẩm 。 飲ẩm 之chi 。 殺sát 人nhân 無vô 疑nghi 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 戒giới 學học 者giả 防phòng 惡ác 于vu 未vị 萌manh 。 所sở 以dĩ 遠viễn 害hại 也dã 。

明minh 教giáo 曰viết 。 凡phàm 人nhân 所sở 為vi 之chi 惡ác 。 有hữu 有hữu 形hình 者giả 。 有hữu 無vô 形hình 者giả 。 無vô 形hình 之chi 惡ác 。 害hại 人nhân 者giả 也dã 。 有hữu 形hình 之chi 惡ác 。 殺sát 人nhân 者giả 也dã 。 殺sát 人nhân 之chi 惡ác 小tiểu 。 害hại 人nhân 之chi 惡ác 大đại 。

此thử 節tiết 先tiên 出xuất 其kỳ 惡ác 。 且thả 學học 者giả 。 安an 得đắc 有hữu 殺sát 人nhân 害hại 人nhân 之chi 惡ác 。 為vi 師sư 所sở 戒giới 。 然nhiên 人nhân 居cư 凡phàm 夫phu 地địa 上thượng 。 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 念niệm 念niệm 熏huân 染nhiễm 。 觸xúc 境cảnh 生sanh 情tình 。 令linh 人nhân 不bất 覺giác 。 不bất 知tri 一nhất 時thời 念niệm 起khởi 。 於ư 人nhân 我ngã 中trung 生sanh 出xuất 幾kỷ 多đa 嫉tật 妬đố 貪tham 嗔sân 。 搆câu 起khởi 是thị 非phi 。 喪táng 亡vong 道đạo 本bổn 。 所sở 以dĩ 說thuyết 害hại 人nhân 之chi 惡ác 大đại 也dã 。 論luận 云vân 。 有hữu 形hình 之chi 惡ác 。 其kỳ 來lai 有hữu 方phương 。 其kỳ 敵địch 可khả 禦ngữ 。 無vô 形hình 之chi 惡ác 。 其kỳ 來lai 不bất 測trắc 。 其kỳ 害hại 非phi 細tế 。 故cố 所sở 以dĩ 殺sát 人nhân 之chi 惡ác 小tiểu 。 害hại 人nhân 之chi 惡ác 大đại 。 殺sát 以dĩ 跡tích 言ngôn 。 害hại 以dĩ 心tâm 論luận 。

所sở 以dĩ 游du 晏# 中trung 有hữu 鴆chậm 毒độc 。 談đàm 笑tiếu 中trung 有hữu 戈qua 矛mâu 。 堂đường 奧áo 中trung 有hữu 虎hổ 豹báo 。 隣lân 巷hạng 中trung 有hữu 戎nhung 狄địch 。

此thử 節tiết 正chánh 明minh 惡ác 事sự 。 游du 晏# 。 乃nãi 賓tân 主chủ 合hợp 歡hoan 安an 靜tĩnh 之chi 筵diên 也dã 。 豈khởi 料liệu 食thực 中trung 置trí 毒độc 。 令linh 人nhân 死tử 不bất 旋toàn 踵chủng 。 廣quảng 志chí 云vân 。 鴆chậm 毒độc 鳥điểu 。 大đại 如như 鷂diêu 子tử 。 頸cảnh 長trường/trưởng 八bát 寸thốn 紫tử 。 綠lục 色sắc 。 以dĩ 蛇xà 蠍yết 為vi 食thực 。 雄hùng 為vi 暈vựng 。 雌thư 名danh 陰ấm 。 其kỳ 毛mao 入nhập 酒tửu 則tắc 火hỏa 燄diệm 生sanh 。 以dĩ 之chi 插sáp 鼻tị 中trung 腸tràng 斷đoạn 即tức 死tử 。 惟duy 犀# 牛ngưu 角giác 可khả 解giải 。 談đàm 笑tiếu 出xuất 于vu 無vô 意ý 。 不bất 覺giác 一nhất 語ngữ 如như 戈qua 如như 矛mâu 。 令linh 人nhân 吞thôn 聲thanh 忍nhẫn 氣khí 而nhi 不bất 自tự 安an 也dã 。 戈qua 。 平bình 頭đầu 戟kích 。 長trường/trưởng 六lục 尺xích 六lục 寸thốn 。 矛mâu 。 其kỳ 形hình 如như 鈎câu 。 長trường/trưởng 二nhị 丈trượng 。 俱câu 傷thương 人nhân 利lợi 器khí 也dã 。 正chánh 房phòng 為vi 堂đường 。 幽u 深thâm 為vi 奧áo 。 虎hổ 豹báo 能năng 食thực 人nhân 。 堂đường 奧áo 中trung 安an 有hữu 虎hổ 豹báo 。 此thử 謂vị 能năng 設thiết 計kế 害hại 人nhân 者giả 。 有hữu 如như 此thử 也dã 。 五ngũ 家gia 為vi 隣lân 。 二nhị 十thập 五ngũ 家gia 為vi 巷hạng 。 戎nhung 狄địch 者giả 。 西tây 戎nhung 北bắc 狄địch 。 此thử 是thị 不bất 存tồn 禮lễ 法pháp 之chi 人nhân 。 難nạn/nan 與dữ 同đồng 居cư 。

自tự 非phi 聖thánh 賢hiền 。 絕tuyệt 之chi 於ư 未vị 萌manh 。 防phòng 之chi 以dĩ 禮lễ 法pháp 。 則tắc 其kỳ 為vi 害hại 也dã 。 不bất 亦diệc 甚thậm 乎hồ 。

此thử 節tiết 方phương 教giáo 人nhân 屏bính 惡ác 防phòng 害hại 。 自tự 非phi 二nhị 字tự 是thị 反phản 語ngữ 。 如như 云vân 。 若nhược 是thị 聖thánh 賢hiền 自tự 能năng 絕tuyệt 于vu 未vị 萌manh 防phòng 以dĩ 禮lễ 法pháp 。 則tắc 無vô 惡ác 念niệm 可khả 生sanh 。 故cố 無vô 所sở 害hại 。 然nhiên 今kim 者giả 。 汝nhữ 非phi 聖thánh 賢hiền 。 既ký 不bất 能năng 絕tuyệt 於ư 未vị 萌manh 。 萌manh 者giả 草thảo 之chi 將tương 芽nha 。 又hựu 不bất 能năng 防phòng 以dĩ 禮lễ 法pháp 。 倘thảng 一nhất 念niệm 促xúc 生sanh 。 則tắc 其kỳ 利lợi 害hại 有hữu 不bất 勝thắng 言ngôn 者giả 矣hĩ 。 禮lễ 法pháp 者giả 。 天thiên 理lý 之chi 節tiết 文văn 。 人nhân 事sự 之chi 宜nghi 則tắc 。 法pháp 者giả 制chế 度độ 品phẩm 節tiết 也dã 。 左tả 傳truyền 曰viết 。 藏tạng 於ư 杳# 然nhiên 冥minh 然nhiên 之chi 間gian 。 而nhi 發phát 於ư 卒thốt 然nhiên 之chi 際tế 。 非phi 聖thánh 人nhân 以dĩ 禮lễ 為vi 之chi 防phòng 。 則tắc 人nhân 之chi 類loại 滅diệt 久cửu 矣hĩ △# 防phòng 害hại 遠viễn 惡ác 的đích 至chí 訓huấn 。 明minh 明minh 具cụ 載tái 。 只chỉ 是thị 人nhân 心tâm 險hiểm 極cực 。 熟thục 處xứ 難nan 忘vong 。 戒giới 之chi 哉tai 。

此thử 篇thiên 引dẫn 義nghĩa 士sĩ 以dĩ 愧quý 貪tham 僧Tăng 。 使sử 之chi 自tự 省tỉnh 也dã 。

明minh 教giáo 曰viết 。 大đại 覺giác 璉# 和hòa 尚thượng 住trụ 育dục 王vương 。 因nhân 二nhị 僧Tăng 爭tranh 施thí 利lợi 不bất 已dĩ 。 主chủ 事sự 莫mạc 能năng 斷đoạn 。 大đại 覺giác 呼hô 至chí 責trách 之chi 曰viết 。 昔tích 包bao 公công 判phán 開khai 封phong 民dân 有hữu 自tự 陳trần 以dĩ 白bạch 金kim 百bách 兩lưỡng 寄ký 我ngã 者giả 亡vong 矣hĩ 。 今kim 還hoàn 其kỳ 家gia 。 其kỳ 子tử 不bất 受thọ 。 望vọng 公công 召triệu 其kỳ 子tử 還hoàn 之chi 。 公công 歎thán 異dị 。 即tức 召triệu 其kỳ 子tử 語ngữ 之chi 。 其kỳ 子tử 辭từ 曰viết 。 先tiên 父phụ 存tồn 日nhật 。 無vô 白bạch 金kim 私tư 寄ký 他tha 室thất 。 二nhị 人nhân 固cố 讓nhượng 久cửu 之chi 。 公công 不bất 得đắc 已dĩ 。 責trách 付phó 在tại 城thành 寺tự 觀quán 修tu 冥minh 福phước 以dĩ 薦tiến 亡vong 者giả 。

大đại 覺giác 即tức 明minh 州châu 育dục 王vương 寺tự 懷hoài 璉# 禪thiền 師sư 字tự 器khí 之chi 。 福phước 建kiến 漳# 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 泐# 潭đàm 澄trừng 禪thiền 師sư 。 青thanh 原nguyên 下hạ 十thập 四tứ 世thế ○# 此thử 節tiết 先tiên 舉cử 其kỳ 事sự 。 住trụ 育dục 王vương 時thời 。 因nhân 二nhị 僧Tăng 爭tranh 財tài 利lợi 不bất 止chỉ 。 主chủ 事sự 者giả 竟cánh 莫mạc 能năng 判phán 斷đoạn 。 師sư 呼hô 二nhị 僧Tăng 至chí 責trách 之chi 。 引dẫn 往vãng 事sự 為vi 二nhị 僧Tăng 作tác 法pháp 。 包bao 公công 名danh 拯chửng 字tự 希hy 仁nhân 。 官quan 至chí 御ngự 史sử 。 天thiên 性tánh 嚴nghiêm 厲lệ 。 未vị 嘗thường 有hữu 笑tiếu 容dung 。 知tri 開khai 封phong 府phủ 日nhật 。 有hữu 民dân 李# 覺giác 安an 。 生sanh 子tử 名danh 景cảnh 文văn 年niên 幼ấu 。 因nhân 病bệnh 以dĩ 白bạch 金kim 百bách 兩lưỡng 寄ký 與dữ 友hữu 人nhân 張trương 惠huệ 明minh 。 覺giác 安an 終chung 後hậu 。 惠huệ 明minh 還hoàn 金kim 于vu 子tử 。 其kỳ 子tử 不bất 受thọ 。 一nhất 謂vị 受thọ 人nhân 之chi 寄ký 。 必tất 當đương 還hoàn 之chi 。 一nhất 謂vị 父phụ 無vô 所sở 囑chúc 。 不bất 當đương 受thọ 之chi 。 惠huệ 明minh 即tức 訴tố 于vu 公công 。 公công 歎thán 奇kỳ 異dị 。 即tức 召triệu 子tử 還hoàn 金kim 。 子tử 固cố 不bất 受thọ 。 一nhất 要yếu 還hoàn 金kim 。 一nhất 斷đoạn 不bất 受thọ 。 公công 見kiến 二nhị 人nhân 如như 此thử 義nghĩa 勇dũng 。 不bất 得đắc 已dĩ 將tương 此thử 金kim 責trách 付phó 本bổn 城thành 寺tự 觀quán 中trung 修tu 齋trai 以dĩ 薦tiến 悼điệu 亡vong 者giả 。 責trách 。 任nhậm 也dã 。 任nhậm 責trách 於ư 人nhân 。 而nhi 行hành 其kỳ 事sự 也dã 。

予# 目mục 覩đổ 其kỳ 事sự 。 且thả 塵trần 勞lao 中trung 人nhân 。 尚thượng 能năng 疎sơ 財tài 慕mộ 義nghĩa 如như 此thử 。 爾nhĩ 為vi 佛Phật 弟đệ 子tử 。 不bất 識thức 廉liêm 耻sỉ 若nhược 是thị 。 遂toại 依y 叢tùng 林lâm 法pháp 擯bấn 之chi 。

此thử 節tiết 責trách 僧Tăng 無vô 耻sỉ 。 曰viết 。 此thử 事sự 吾ngô 目mục 所sở 覩đổ 者giả 。 彼bỉ 塵trần 勞lao 中trung 原nguyên 以dĩ 財tài 利lợi 為vi 心tâm 。 尚thượng 且thả 能năng 疎sơ 其kỳ 財tài 。 而nhi 慕mộ 其kỳ 義nghĩa 如như 此thử 。 如như 此thử 二nhị 字tự 。 是thị 極cực 力lực 稱xưng 其kỳ 有hữu 義nghĩa 。 你nễ 二nhị 人nhân 剃thế 髮phát 披phi 緇# 。 當đương 行hành 檀đàn 度độ 。 乃nãi 佛Phật 子tử 也dã 。 返phản 要yếu 爭tranh 財tài 競cạnh 利lợi 。 真chân 不bất 守thủ 清thanh 廉liêm 。 不bất 識thức 羞tu 耻sỉ 之chi 若nhược 是thị 。 若nhược 是thị 二nhị 字tự 。 是thị 痛thống 責trách 其kỳ 無vô 耻sỉ 。 理lý 宜nghi 依y 叢tùng 林lâm 古cổ 規quy 擯bấn 出xuất 。 不bất 得đắc 有hữu 污ô 清thanh 眾chúng 也dã △# 今kim 之chi 爭tranh 錢tiền 好hảo/hiếu 利lợi 者giả 。 捧phủng 讀đọc 之chi 。 羞tu 乎hồ 否phủ/bĩ 也dã 。

此thử 篇thiên 。 見kiến 師sư 家gia 具cụ 知tri 人nhân 之chi 眼nhãn 。 乃nãi 不bất 失thất 衲nạp 子tử 有hữu 拔bạt 萃tụy 之chi 資tư 也dã 。

大đại 覺giác 璉# 和hòa 尚thượng 初sơ 遊du 廬lư 山sơn 。 圓viên 通thông 訥nột 禪thiền 師sư 一nhất 見kiến 。 直trực 以dĩ 大đại 器khí 期kỳ 之chi 。 或hoặc 問vấn 。 何hà 自tự 而nhi 知tri 之chi 。 訥nột 曰viết 。 斯tư 人nhân 中trung 正chánh 不bất 倚ỷ 。 動động 靜tĩnh 尊tôn 嚴nghiêm 。 加gia 以dĩ 道đạo 學học 行hành 誼# 。 言ngôn 簡giản 盡tận 理lý 。 凡phàm 人nhân 資tư 稟bẩm 如như 此thử 。 鮮tiên 有hữu 不bất 成thành 器khí 者giả (# 九cửu 峯phong 集tập )# 。

廬lư 山sơn 圓viên 通thông 居cư 訥nột 禪thiền 師sư 字tự 仲trọng 敏mẫn 。 西tây 蜀thục 梓# 州châu 蹇kiển 氏thị 子tử 。 嗣tự 延diên 慶khánh 子tử 榮vinh 禪thiền 師sư 。 青thanh 原nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 初sơ 見kiến 大đại 覺giác 。 知tri 為vi 大đại 器khí 。 一nhất 見kiến 者giả 。 初sơ 不bất 相tương 知tri 。 纔tài 一nhất 見kiến 便tiện 知tri 為vi 大đại 法Pháp 器khí 也dã 。 期kỳ 。 限hạn 也dã 。 限hạn 定định 其kỳ 成thành 事sự 無vô 疑nghi 。 或hoặc 問vấn 者giả 。 設thiết 或hoặc 有hữu 人nhân 。 作tác 如như 此thử 問vấn 。 何hà 故cố 一nhất 見kiến 便tiện 自tự 知tri 也dã 。 對đối 曰viết 。 此thử 人nhân 之chi 資tư 格cách 。 中trung 正chánh 而nhi 不bất 倚ỷ 。 中trung 是thị 不bất 偏thiên 。 正chánh 乃nãi 不bất 邪tà 。 一nhất 動động 一nhất 靜tĩnh 。 自tự 尊tôn 自tự 嚴nghiêm 。 此thử 即tức 知tri 其kỳ 形hình 之chi 奇kỳ 也dã 。 加gia 以dĩ 內nội 心tâm 所sở 存tồn 。 有hữu 道đạo 有hữu 學học 。 有hữu 行hành 有hữu 誼# 。 凡phàm 所sở 發phát 言ngôn 。 辭từ 簡giản 而nhi 理lý 盡tận 。 此thử 即tức 知tri 其kỳ 心tâm 之chi 妙diệu 也dã 。 資tư 稟bẩm 也dã 。 二nhị 字tự 一nhất 義nghĩa 。 鮮tiên 。 少thiểu 也dã 。 大đại 凡phàm 人nhân 之chi 體thể 性tánh 。 稟bẩm 得đắc 如như 此thử 人nhân 者giả 。 少thiểu 有hữu 不bất 成thành 大đại 器khí 者giả 也dã △# 知tri 識thức 頂đảnh 門môn 有hữu 眼nhãn 。 識thức 人nhân 必tất 到đáo 極cực 真chân 極cực 美mỹ 處xứ 。 非phi 等đẳng 閒gian/nhàn 也dã 。

此thử 篇thiên 舉cử 賢hiền 慧tuệ 濶# 達đạt 。 訓huấn 人nhân 當đương 法pháp 古cổ 師sư 今kim 。 謹cẩn 始thỉ 慎thận 終chung 也dã 。

仁nhân 祖tổ 皇hoàng 祐hựu 初sơ 。 遣khiển 銀ngân 璫đang 小tiểu 使sử 。 持trì 錄lục 綈đề 尺xích 一nhất 書thư 。 召triệu 圓viên 通thông 訥nột 。 住trụ 孝hiếu 慈từ 大đại 伽già 藍lam 。 訥nột 稱xưng 疾tật 不bất 起khởi 。 表biểu 疏sớ/sơ 大đại 覺giác 應ưng 詔chiếu 。

此thử 節tiết 先tiên 舉cử 其kỳ 事sự 。 仁nhân 祖tổ 。 宋tống 四tứ 帝đế 仁nhân 宗tông 也dã 。 皇hoàng 祐hựu 即tức 年niên 號hiệu 。 初sơ 字tự 。 即tức 皇hoàng 祐hựu 一nhất 二nhị 年niên 間gian 。 遣khiển 者giả 。 使sử 命mạng 也dã 。 銀ngân 璫đang 耳nhĩ 㻔# 。 有hữu 金kim 玉ngọc 銀ngân 三tam 種chủng 。 以dĩ 別biệt 等đẳng 級cấp 也dã 。 秦tần 漢hán 中trung 以dĩ 小tiểu 宦# 官quan 著trước 銀ngân 璫đang 右hữu 貂# 。 明minh 帝đế 改cải 為vi 金kim 璫đang 左tả 貂# 。 宮cung 中trung 出xuất 入nhập 傳truyền 命mạng 。 乃nãi 閹# 人nhân 也dã 。 持trì 者giả 。 手thủ 賷# 詔chiếu 命mạng 。 綠lục 綈đề 者giả 。 綠lục 色sắc 書thư 囊nang 也dã 。 尺xích 一nhất 。 漢hán 時thời 制chế 尺xích 一nhất 之chi 板bản 。 以dĩ 駕giá 詔chiếu 書thư 。 詔chiếu 。 告cáo 也dã 。 上thượng 命mạng 也dã 。 孝hiếu 慈từ 者giả 。 汴# 京kinh 自tự 唐đường 朝triêu 毀hủy 寺tự 。 至chí 太thái 祖tổ 建kiến 隆long 間gian 復phục 興hưng 兩lưỡng 街nhai 。 皆giai 義nghĩa 學học 。 銀ngân 璫đang 使sử 李# 允duẫn 寧ninh 。 奏tấu 施thí 汴# 宅trạch 。 創sáng/sang 立lập 禪thiền 席tịch 。 賜tứ 額ngạch 十thập 方phương 淨tịnh 因nhân 禪thiền 院viện 。 帝đế 留lưu 意ý 空không 宗tông 。 詔chiếu 下hạ 三tam 省tỉnh 。 定định 議nghị 召triệu 有hữu 道đạo 者giả 住trụ 持trì 。 歐âu 陽dương 修tu 。 程# 師sư 孟# 。 奏tấu 請thỉnh 圓viên 通thông 訥nột 禪thiền 師sư 。 允duẫn 寧ninh 親thân 持trì 詔chiếu 下hạ 江giang 州châu 。 訥nột 稱xưng 目mục 疾tật 耳nhĩ 背bối/bội 不bất 赴phó 。 帝đế 益ích 敬kính 重trọng 。 聽thính 舉cử 自tự 代đại 。 訥nột 舉cử 大đại 覺giác 和hòa 尚thượng 應ưng 詔chiếu 。 伽già 藍lam 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 眾chúng 僧Tăng 園viên 。 即tức 僧Tăng 眾chúng 共cộng 居cư 之chi 地địa 。 疏sớ/sơ 者giả 。 疏sớ/sơ 通thông 其kỳ 不bất 能năng 奉phụng 命mệnh 之chi 情tình 。 表biểu 者giả 。 以dĩ 表biểu 上thượng 進tiến 。 舉cử 大đại 覺giác 為vi 有hữu 道đạo 。 能năng 應ưng 天thiên 子tử 之chi 詔chiếu 命mạng 也dã 。

或hoặc 曰viết 。 聖thánh 天thiên 子tử 旌tinh 崇sùng 道Đạo 德đức 。 恩ân 被bị 泉tuyền 石thạch 。 師sư 何hà 固cố 辭từ 。 訥nột 曰viết 。 予# 濫lạm 廁trắc 僧Tăng 倫luân 。 視thị 聽thính 不bất 聰thông 。 幸hạnh 安an 林lâm 下hạ 。 飰phạn 蔬# 飲ẩm 水thủy 。 雖tuy 佛Phật 祖tổ 有hữu 所sở 不bất 為vi 。 況huống 其kỳ 他tha 耶da 。 先tiên 哲triết 有hữu 言ngôn 。 大đại 名danh 之chi 下hạ 難nan 以dĩ 久cửu 居cư 。 予# 平bình 生sanh 行hành 知tri 足túc 之chi 計kế 。 不bất 以dĩ 聲thanh 利lợi 自tự 累lũy/lụy/luy 。 若nhược 厭yếm 於ư 心tâm 。 何hà 日nhật 而nhi 足túc 。 故cố 東đông 坡# 嘗thường 曰viết 。 知tri 安an 則tắc 榮vinh 。 知tri 足túc 則tắc 富phú 。

此thử 節tiết 出xuất 呈trình 其kỳ 意ý 。 或hoặc 者giả 。 假giả 借tá 之chi 稱xưng 。 旌tinh 。 欽khâm 仰ngưỡng 也dã 。 崇sùng 。 敬kính 重trọng 也dã 。 或hoặc 有hữu 人nhân 言ngôn 。 今kim 聖thánh 天thiên 子tử 旌tinh 仰ngưỡng 崇sùng 重trọng/trùng 吾ngô 師sư 之chi 道Đạo 德đức 。 其kỳ 恩ân 澤trạch 普phổ 被bị 。 泉tuyền 石thạch 蒙mông 潤nhuận 也dã 。 師sư 何hà 固cố 辭từ 。 固cố 辭từ 者giả 。 再tái 三tam 懇khẩn 辭từ 。 濫lạm 廁trắc 。 泛phiếm 雜tạp 也dã 。 倫luân 者giả 。 類loại 也dã 。 幸hạnh 與dữ 倖hãnh 同đồng 。 不bất 當đương 得đắc 而nhi 得đắc 也dã 。 飰phạn 蔬# 。 粗thô 食thực 也dã 。 如như 謂vị 我ngã 今kim 為vi 僧Tăng 。 泛phiếm 雜tạp 于vu 僧Tăng 類loại 之chi 中trung 。 又hựu 得đắc 安an 於ư 山sơn 林lâm 。 亦diệc 僥kiểu 倖hãnh 也dã 。

時thời 中trung 食thực 其kỳ 蔬# 。 飲ẩm 其kỳ 水thủy 。 可khả 謂vị 千thiên 足túc 萬vạn 足túc 矣hĩ 。 當đương 此thử 之chi 時thời 。 縱túng/tung 教giáo 我ngã 作tác 佛Phật 作tác 祖tổ 。 吾ngô 亦diệc 無vô 所sở 好hiếu 。 況huống 為vi 天thiên 子tử 師sư 耶da 。 耶da 。 是thị 吸hấp 問vấn 之chi 辭từ 。 此thử 見kiến 胸hung 中trung 空không 洞đỗng 無vô 物vật 。 玉ngọc 潔khiết 氷băng 清thanh 。 賢hiền 哉tai 師sư 也dã 。 又hựu 引dẫn 范phạm 蠡lễ 語ngữ 。 大đại 名danh 之chi 下hạ 。 難nan 以dĩ 久cửu 居cư 。 況huống 我ngã 生sanh 平bình 。 所sở 行hành 之chi 事sự 。 頭đầu 頭đầu 皆giai 是thị 知tri 足túc 之chi 計kế 。 聲thanh 名danh 利lợi 養dưỡng 。 實thật 有hữu 累lũy/lụy/luy 繫hệ 於ư 人nhân 。 我ngã 豈khởi 以dĩ 此thử 聲thanh 利lợi 而nhi 自tự 累lũy/lụy/luy 。 累lũy/lụy/luy 者giả 。 縈oanh 縛phược 也dã 。 且thả 世thế 人nhân 之chi 貪tham 心tâm 。 如như 渴khát 鹿lộc 然nhiên 。 何hà 有hữu 厭yếm 足túc 。 若nhược 欲dục 飽bão 厭yếm 於ư 心tâm 。 終chung 無vô 了liễu 日nhật 。 厭yếm 。 滿mãn 足túc 也dã 。 故cố 復phục 引dẫn 東đông 坡# 語ngữ 云vân 。 知tri 安an 則tắc 榮vinh 。 知tri 足túc 則tắc 富phú 。 以dĩ 完hoàn 其kỳ 生sanh 平bình 知tri 足túc 之chi 實thật 。

避tị 名danh 全toàn 節tiết 。 善thiện 始thỉ 善thiện 終chung 。 在tại 圓viên 通thông 得đắc 之chi 矣hĩ (# 行hành 實thật )# 。

此thử 節tiết 方phương 是thị 集tập 書thư 者giả 美mỹ 師sư 之chi 言ngôn 。 曰viết 。 名danh 乃nãi 人nhân 人nhân 之chi 所sở 欲dục 。 師sư 今kim 避tị 之chi 。 可khả 謂vị 德đức 備bị 而nhi 節tiết 全toàn 矣hĩ 。 出xuất 家gia 而nhi 成thành 美mỹ 器khí 。 善thiện 始thỉ 也dã 。 道đạo 成thành 而nhi 保bảo 令linh 名danh 。 善thiện 終chung 也dã 。 如như 斯tư 眾chúng 美mỹ 。 在tại 師sư 得đắc 之chi 矣hĩ ○# 東đông 坡# 姓tánh 蘇tô 名danh 軾thức 字tự 子tử 瞻chiêm 。 眉mi 山sơn 人nhân 。 得đắc 法Pháp 於ư 東đông 林lâm 聰thông 。 官quan 至chí 翰hàn 林lâm 。 後hậu 築trúc 室thất 于vu 黃hoàng 州châu 城thành 東đông 。 因nhân 號hiệu 東đông 坡# 居cư 士sĩ △# 讀đọc 之chi 宛uyển 然nhiên 道đạo 骨cốt 。 謦khánh 欬khái 猶do 存tồn 。 不bất 禁cấm 令linh 人nhân 羨tiện 殺sát 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 守thủ 節tiết 義nghĩa 。 毋vô 恃thị 外ngoại 勢thế 也dã 。

圓viên 通thông 訥nột 和hòa 尚thượng 曰viết 。 躄tích 者giả 命mạng 在tại 杖trượng 。 失thất 杖trượng 則tắc 顛điên 。 渡độ 者giả 命mạng 在tại 舟chu 。 失thất 舟chu 則tắc 溺nịch 。 凡phàm 林lâm 下hạ 人nhân 。 自tự 無vô 所sở 守thủ 。 挾hiệp 外ngoại 勢thế 以dĩ 為vi 重trọng/trùng 者giả 。 一nhất 旦đán 失thất 其kỳ 所sở 挾hiệp 。 皆giai 不bất 能năng 免miễn 顛điên 溺nịch 之chi 患hoạn 。

躄tích 。 跛bả 不bất 能năng 行hành 。 顛điên 仆phó 也dã 。 溺nịch 。 淹yêm 沒một 也dã 。 借tá 此thử 形hình 容dung 有hữu 所sở 挾hiệp 持trì 之chi 意ý 。 如như 跛bả 足túc 者giả 。 力lực 全toàn 在tại 杖trượng 。 失thất 杖trượng 而nhi 行hành 。 必tất 顛điên 仆phó 矣hĩ 。 渡độ 河hà 者giả 。 命mạng 全toàn 在tại 舟chu 。 失thất 舟chu 于vu 水thủy 。 必tất 淹yêm 沒một 矣hĩ 。 以dĩ 此thử 而nhi 知tri 。 大đại 凡phàm 林lâm 下hạ 道Đạo 人Nhân 。 當đương 守thủ 節tiết 義nghĩa 以dĩ 自tự 重trọng/trùng 。 不bất 可khả 假giả 權quyền 勢thế 以dĩ 御ngự 人nhân 。 挾hiệp 。 扶phù 持trì 也dã 。 若nhược 一nhất 朝triêu 業nghiệp 盈doanh 福phước 謝tạ 。 權quyền 勢thế 既ký 失thất 。 節tiết 義nghĩa 不bất 存tồn 。 其kỳ 顛điên 其kỳ 溺nịch 。 胡hồ 能năng 免miễn 乎hồ △# 彼bỉ 恃thị 勢thế 者giả 。 當đương 猛mãnh 然nhiên 自tự 返phản 。 殆đãi 至chí 顛điên 溺nịch 。 悔hối 之chi 何hà 及cập 。

此thử 篇thiên 言ngôn 叢tùng 林lâm 之chi 興hưng 衰suy 。 在tại 德đức 不bất 在tại 法pháp 也dã 。

圓viên 通thông 訥nột 曰viết 。 昔tích 百bách 丈trượng 大đại 智trí 禪thiền 師sư 。 建kiến 叢tùng 林lâm 立lập 規quy 矩củ 。 欲dục 救cứu 像tượng 季quý 不bất 生sanh 之chi 弊tệ 。 曾tằng 不bất 知tri 像tượng 季quý 學học 者giả 。 盜đạo 規quy 矩củ 。 以dĩ 破phá 百bách 丈trượng 之chi 叢tùng 林lâm 。

江giang 西tây 百bách 丈trượng 山sơn 懷hoài 海hải 大đại 智trí 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 二nhị 世thế ○# 此thử 節tiết 明minh 因nhân 法pháp 致trí 弊tệ 。 建kiến 。 置trí 也dã 。 立lập 。 成thành 也dã 。 多đa 草thảo 為vi 藂tùng 。 多đa 木mộc 為vi 林lâm 。 乃nãi 眾chúng 僧Tăng 依y 止chỉ 之chi 處xứ 。 棲tê 心tâm 修tu 道Đạo 之chi 所sở 也dã 。 圓viên 者giả 為vi 規quy 。 方phương 者giả 為vi 矩củ 。 因nhân 之chi 以dĩ 為vi 模mô 範phạm 也dã 。 謂vị 百bách 丈trượng 建kiến 置trí 藂tùng 林lâm 。 立lập 成thành 規quy 矩củ 。 意ý 在tại 救cứu 濟tế 末mạt 世thế 人nhân 不bất 正chánh 之chi 弊tệ 病bệnh 。 佛Phật 住trụ 世thế 為vi 正Chánh 法Pháp 。 佛Phật 滅diệt 像tượng 存tồn 曰viết 像tượng 法pháp 。 季quý 。 末mạt 世thế 也dã 。 縱túng/tung 貪tham 嗔sân 癡si 。 存tồn 生sanh 滅diệt 念niệm 。 皆giai 不bất 正chánh 之chi 弊tệ 。 曾tằng 。 乃nãi 也dã 。 盜đạo 規quy 矩củ 者giả 。 假giả 公công 濟tế 私tư 。 因nhân 法pháp 作tác 奸gian 也dã 。 乃nãi 不bất 知tri 末mạt 世thế 學học 者giả 。 盜đạo 取thủ 前tiền 人nhân 之chi 法pháp 度độ 。 返phản 壞hoại 前tiền 人nhân 之chi 叢tùng 林lâm 。 何hà 也dã 。 且thả 古cổ 人nhân 見kiến 學học 者giả 。 意ý 縱túng/tung 心tâm 狂cuồng 。 難nan 以dĩ 入nhập 道đạo 。 故cố 藉tạ 規quy 矩củ 以dĩ 制chế 伏phục 之chi 。 而nhi 不bất 知tri 法pháp 久cửu 弊tệ 生sanh 。 返phản 藉tạ 規quy 矩củ 假giả 以dĩ 制chế 貪tham 嗔sân 人nhân 我ngã 為vi 名danh 。 而nhi 實thật 以dĩ 為vi 利lợi 欲dục 之chi 媒môi 。 斯tư 所sở 以dĩ 叢tùng 林lâm 破phá 矣hĩ 。

上thượng 古cổ 之chi 世thế 。 雖tuy 巢sào 居cư 穴huyệt 處xứ 。 人nhân 人nhân 自tự 律luật 。 大đại 智trí 之chi 後hậu 。 雖tuy 高cao 堂đường 廣quảng 廈hạ 。 人nhân 人nhân 自tự 廢phế 。 故cố 曰viết 。 安an 危nguy 德đức 也dã 。 興hưng 亡vong 數số 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 古cổ 今kim 差sai 別biệt 。 古cổ 者giả 夏hạ 則tắc 居cư 巢sào 。 冬đông 則tắc 處xứ 穴huyệt 。 彼bỉ 居cư 巢sào 穴huyệt 者giả 。 豈khởi 有hữu 規quy 矩củ 。 而nhi 人nhân 人nhân 自tự 成thành 規quy 矩củ 。 故cố 曰viết 自tự 律luật 。 律luật 條điều 令linh 也dã 。 今kim 之chi 人nhân 高cao 堂đường 百bách 尺xích 。 廣quảng 廈hạ 千thiên 楹doanh 。 雖tuy 有hữu 規quy 矩củ 而nhi 不bất 遵tuân 。 人nhân 人nhân 皆giai 縱túng 情tình 恣tứ 意ý 。 流lưu 蕩đãng 而nhi 忘vong 返phản 。 故cố 曰viết 自tự 廢phế 。 以dĩ 是thị 而nhi 知tri 。 人nhân 之chi 安an 危nguy 在tại 乎hồ 德đức 。 事sự 之chi 興hưng 替thế 在tại 乎hồ 數số 。 數số 者giả 。

時thời 也dã 。 理lý 數số 也dã 。

苟cẩu 德đức 可khả 將tương 。 何hà 必tất 叢tùng 林lâm 。 苟cẩu 數số 可khả 憑bằng 。 曷hạt 用dụng 規quy 矩củ (# 野dã 錄lục )# 。

此thử 方phương 斷đoạn 定định 其kỳ 說thuyết 。 苟cẩu 。 果quả 也dã 。 將tương 。 持trì 守thủ 也dã 。 謂vị 學học 人nhân 果quả 能năng 有hữu 德đức 可khả 持trì 。 雖tuy 深thâm 山sơn 窮cùng 谷cốc 。 俱câu 可khả 修tu 行hành 。 何hà 必tất 故cố 欲dục 叢tùng 林lâm 。 果quả 能năng 達đạt 乎hồ 理lý 數số 。 則tắc 困khốn 頓đốn 折chiết 挫tỏa 。 皆giai 成thành 禮lễ 法pháp 。 又hựu 曷hạt 必tất 故cố 用dụng 規quy 矩củ 也dã 。 曷hạt 者giả 。 何hà 也dã 。 師sư 意ý 在tại 教giáo 人nhân 修tu 德đức 明minh 理lý 為vi 急cấp 務vụ 。 非phi 弛thỉ 廢phế 叢tùng 林lâm 。 蔑miệt 視thị 規quy 矩củ 也dã 。 學học 者giả 須tu 知tri 之chi 。 譚đàm 子tử 化hóa 書thư 亦diệc 云vân 。 苟cẩu 德đức 可khả 將tương 。 何hà 必tất 廣quảng 粟túc 帛bạch 乎hồ 。 苟cẩu 數số 可khả 憑bằng 。 何hà 必tất 廣quảng 兵binh 甲giáp 乎hồ △# 自tự 律luật 自tự 廢phế 。 誰thùy 使sử 之chi 然nhiên 也dã 。 學học 者giả 宜nghi 當đương 自tự 惜tích 。

此thử 篇thiên 訓huấn 學học 者giả 。 居cư 安an 慮lự 危nguy 。 始thỉ 得đắc 無vô 終chung 身thân 之chi 虞ngu 也dã 。

圓viên 通thông 謂vị 大đại 覺giác 曰viết 。 古cổ 聖thánh 治trị 心tâm 於ư 未vị 萌manh 。 防phòng 情tình 於ư 未vị 亂loạn 。 葢# 豫dự 備bị 則tắc 無vô 患hoạn 。 所sở 以dĩ 重trọng/trùng 門môn 擊kích 柝# 以dĩ 待đãi 暴bạo 客khách 。 而nhi 取thủ 諸chư 豫dự 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 豫dự 備bị 無vô 患hoạn 。 謂vị 者giả 。 與dữ 之chi 言ngôn 也dã 。 先tiên 舉cử 古cổ 聖thánh 者giả 。 要yếu 使sử 人nhân 知tri 其kỳ 取thủ 法pháp 之chi 正chánh 。 治trị 心tâm 者giả 。 修tu 心tâm 也dã 。 未vị 萌manh 。 在tại 一nhất 念niệm 未vị 動động 之chi 先tiên 。 若nhược 待đãi 心tâm 念niệm 動động 作tác 。 則tắc 成thành 妄vọng 矣hĩ 。 情tình 是thị 識thức 情tình 。 防phòng 情tình 須tu 在tại 未vị 亂loạn 之chi 前tiền 。 若nhược 使sử 識thức 情tình 奔bôn 競cạnh 。 則tắc 人nhân 迷mê 矣hĩ 。 豫dự 先tiên 也dã 。 備bị 是thị 防phòng 備bị 。 教giáo 豫dự 先tiên 防phòng 備bị 。 則tắc 無vô 過quá 患hoạn 也dã 。 次thứ 引dẫn 易dị 經kinh 雷lôi 地địa 豫dự 卦# 。 取thủ 象tượng 以dĩ 發phát 明minh 之chi 。 震chấn 上thượng 坤# 下hạ 安an 和hòa 悅duyệt 樂lạc 之chi 義nghĩa 。 楊dương 氏thị 曰viết 。 川xuyên 途đồ 既ký 通thông 。 則tắc 暴bạo 客khách 至chí 矣hĩ 。 不bất 可khả 不bất 禦ngữ 之chi 以dĩ 術thuật 也dã 。 故cố 取thủ 諸chư 豫dự 。 重trọng/trùng 門môn 以dĩ 禦ngữ 之chi 。 擊kích 柝# 以dĩ 警cảnh 之chi 。 則tắc 暴bạo 客khách 無vô 自tự 而nhi 入nhập 矣hĩ 。 二nhị 陰ấm 在tại 上thượng 。 重trọng/trùng 門môn 之chi 象tượng 。 一nhất 陽dương 在tại 下hạ 。 擊kích 柝# 之chi 象tượng 。 三tam 陰ấm 在tại 內nội 。 悅duyệt 豫dự 之chi 象tượng 。 柝# 。 斫chước 木mộc 為vi 之chi 。 夜dạ 行hành 所sở 擊kích 也dã 。

事sự 豫dự 為vi 之chi 則tắc 易dị 。 卒thốt 為vi 之chi 固cố 難nạn/nan 。 古cổ 之chi 賢hiền 哲triết 。 有hữu 終chung 身thân 之chi 憂ưu 而nhi 無vô 一nhất 朝triêu 之chi 患hoạn 者giả 。 誠thành 在tại 於ư 斯tư (# 九cửu 峰phong 集tập )# 。

此thử 節tiết 教giáo 戒giới 謹cẩn 毋vô 忘vong 。 大đại 凡phàm 世thế 間gian 一nhất 切thiết 事sự 業nghiệp 。 豫dự 先tiên 調điều 攝nhiếp 。 其kỳ 行hành 則tắc 易dị 。 倉thảng 卒thốt 為vi 之chi 。 事sự 不bất 周chu 矣hĩ 。 哲triết 。 即tức 賢hiền 也dã 。 謂vị 古cổ 來lai 哲triết 人nhân 智trí 士sĩ 。 無vô 一nhất 時thời 一nhất 刻khắc 而nhi 不bất 憂ưu 勤cần 惕dịch 勵lệ 。 以dĩ 自tự 警cảnh 。 故cố 所sở 以dĩ 無vô 卒thốt 暴bạo 之chi 憂ưu 者giả 。 由do 其kỳ 有hữu 先tiên 照chiếu 之chi 智trí 也dã 昃# 豫dự 備bị 二nhị 字tự 。 是thị 甚thậm 麼ma 人nhân 做tố 得đắc 到đáo 。 文văn 王vương 之chi 日nhật [昃-人+又]# 不bất 遑hoàng 。 周chu 公công 之chi 所sở 其kỳ 無vô 逸dật 。 庶thứ 幾kỷ 得đắc 之chi 。

此thử 篇thiên 謂vị 學học 問vấn 是thị 立lập 身thân 之chi 大đại 本bổn 。 不bất 可khả 不bất 猛mãnh 力lực 行hành 之chi 也dã 。

大đại 覺giác 璉# 和hòa 尚thượng 曰viết 。 玉ngọc 不bất 琢trác 不bất 成thành 器khí 。 人nhân 不bất 學học 不bất 知tri 道đạo 。 今kim 之chi 所sở 以dĩ 知tri 古cổ 。 後hậu 之chi 所sở 以dĩ 知tri 先tiên 。 善thiện 者giả 可khả 以dĩ 為vi 法pháp 。 惡ác 者giả 可khả 以dĩ 為vi 戒giới 。

先tiên 舉cử 喻dụ 以dĩ 明minh 。 謂vị 如như 玉ngọc 在tại 石thạch 中trung 。 必tất 假giả 雕điêu 琢trác 。 置trí 而nhi 不bất 琢trác 。 何hà 能năng 成thành 其kỳ 美mỹ 器khí 。 學học 者giả 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 不bất 勤cần 學học 。 何hà 能năng 知tri 其kỳ 妙diệu 理lý 。 如như 今kim 人nhân 能năng 知tri 古cổ 人nhân 之chi 所sở 到đáo 。 後hậu 人nhân 能năng 知tri 先tiên 人nhân 之chi 所sở 行hành 。 皆giai 因nhân 學học 識thức 之chi 力lực 也dã 。 此thử 二nhị 句cú 出xuất 韓# 文văn 公công 進tiến 唐đường 順thuận 宗tông 表biểu 。 古cổ 之chi 善thiện 者giả 。 吾ngô 當đương 取thủ 法pháp 。 先tiên 之chi 不bất 善thiện 者giả 。 吾ngô 當đương 為vi 戒giới 。

歷lịch 觀quán 前tiền 輩bối 立lập 身thân 揚dương 名danh 於ư 當đương 世thế 者giả 。 鮮tiên 不bất 學học 問vấn 而nhi 成thành 之chi 矣hĩ 。

此thử 方phương 教giáo 觀quán 前tiền 古cổ 。 歷lịch 觀quán 者giả 。 次thứ 第đệ 而nhi 觀quán 。 謂vị 你nễ 次thứ 第đệ 著trước 眼nhãn 看khán 從tùng 前tiền 古cổ 人nhân 。 凡phàm 是thị 有hữu 卓trác 識thức 操thao 修tu 。 播bá 揚dương 美mỹ 名danh 于vu 當đương 代đại 者giả 。 誰thùy 不bất 是thị 。 勤cần 勤cần 懇khẩn 懇khẩn 。 博bác 覧# 經kinh 史sử 。 咨tư 詢tuân 賢hiền 哲triết 。 而nhi 得đắc 成thành 就tựu 者giả 。 故cố 此thử 學học 者giả 。 當đương 勇dũng 力lực 深thâm 修tu 也dã △# 學học 問vấn 二nhị 字tự 。 不bất 是thị 說thuyết 過quá 便tiện 了liễu 。 其kỳ 間gian 實thật 有hữu 精tinh 進tấn 不bất 已dĩ 之chi 功công 。 偶ngẫu 得đắc 輙triếp 止chỉ 。 身thân 名danh 何hà 立lập 。 學học 者giả 勉miễn 之chi 。

此thử 篇thiên 是thị 答đáp 侍thị 郎lang 孫tôn 莘# 老lão 書thư 。 謂vị 三tam 教giáo 本bổn 是thị 一nhất 體thể 。 只chỉ 因nhân 人nhân 情tình 變biến 故cố 。 內nội 起khởi 人nhân 我ngã 。 爭tranh 競cạnh 是thị 非phi 。 以dĩ 致trí 斯tư 道đạo 云vân 亡vong 矣hĩ 。

大đại 覺giác 曰viết 。 玅# 道đạo 之chi 理lý 。 聖thánh 人nhân 嘗thường 寓# 之chi 於ư 易dị 。 至chí 周chu 衰suy 。 先tiên 王vương 之chi 法pháp 壞hoại 。 禮lễ 義nghĩa 亡vong 。 然nhiên 後hậu 奇kỳ 言ngôn 異dị 術thuật 。 間gian 出xuất 而nhi 亂loạn 俗tục 。

此thử 節tiết 明minh 立lập 教giáo 有hữu 時thời 。 道đạo 本bổn 無vô 名danh 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 。 窮cùng 三tam 際tế 徧biến 十thập 方phương 。 無vô 在tại 不bất 在tại 。 加gia 一nhất 妙diệu 字tự 。 始thỉ 見kiến 體thể 不bất 變biến 而nhi 用dụng 隨tùy 緣duyên 。 聖thánh 不bất 增tăng 而nhi 凡phàm 不bất 減giảm 。 非phi 生sanh 非phi 滅diệt 。 無vô 去khứ 無vô 來lai 。 豈khởi 不bất 是thị 妙diệu 。 所sở 謂vị 妙diệu 道đạo 之chi 理lý 。 理lý 。 即tức 義nghĩa 也dã 。 聖thánh 人nhân 嘗thường 寓# 之chi 於ư 易dị 。 此thử 聖thánh 人nhân 。 指chỉ 伏phục 羲# 。 文văn 王vương 。 孔khổng 子tử 也dã 。 寓# 。 寄ký 也dã 。 易dị 即tức 易dị 經kinh 。 謂vị 此thử 妙diệu 道đạo 之chi 義nghĩa 理lý 。 難nạn/nan 於ư 指chỉ 示thị 。 上thượng 古cổ 諸chư 聖thánh 人nhân 。 只chỉ 得đắc 寄ký 言ngôn 於ư 易dị 。 而nhi 發phát 揮huy 之chi 。 以dĩ 無vô 極cực 生sanh 太thái 極cực 。 生sanh 二nhị 儀nghi 。 四tứ 象tượng 。 八bát 卦# 。 萬vạn 事sự 萬vạn 法pháp 。 生sanh 死tử 窮cùng 通thông 。 隱ẩn 顯hiển 之chi 機cơ 。 無vô 不bất 備bị 具cụ 。 周chu 衰suy 。 謂vị 幽u 厲lệ 以dĩ 後hậu 。 世thế 道đạo 既ký 衰suy 。 法pháp 度độ 亦diệc 壞hoại 。 禮lễ 義nghĩa 亦diệc 亡vong 。 正chánh 既ký 衰suy 。 而nhi 邪tà 必tất 顯hiển 。 故cố 有hữu 種chủng 種chủng 。 奇kỳ 怪quái 流lưu 言ngôn 。 異dị 端đoan 邪tà 術thuật 。 間gian 出xuất 而nhi 亂loạn 風phong 俗tục 。 間gian 出xuất 者giả 。 投đầu 間gian 隙khích 而nhi 私tư 出xuất 也dã 。 當đương 此thử 之chi 際tế 。 道đạo 統thống 幾kỷ 乎hồ 危nguy 矣hĩ 。

逮đãi 我ngã 釋Thích 迦Ca 入nhập 中trung 土thổ/độ 。 醇thuần 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 示thị 人nhân 。 而nhi 始thỉ 末mạt 設thiết 為vi 慈từ 悲bi 。 以dĩ 化hóa 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 所sở 以dĩ 趨xu 於ư 時thời 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 因nhân 時thời 設thiết 教giáo 。 逮đãi 。 及cập 也dã 。 釋Thích 迦Ca 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 。 謂vị 及cập 我ngã 釋Thích 迦Ca 降giáng/hàng 誕đản 于vu 中trung 土thổ/độ 。 即tức 竺trúc 國quốc 中trung 印ấn 土thổ/độ 。 佛Phật 降giáng 生sanh 處xứ 。 醇thuần 者giả 。 純thuần 一nhất 不bất 雜tạp 也dã 。 一nhất 味vị 以dĩ 中trung 道đạo 為vi 教giáo 。 不bất 落lạc 二nhị 邊biên 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 者giả 。 非phi 二nhị 非phi 三tam 之chi 諦đế 理lý 。 開khai 發phát 乎hồ 人nhân 。 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 所sở 施thí 所sở 設thiết 。 皆giai 慈từ 悲bi 之chi 道đạo 。 以dĩ 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 。 慈từ 能năng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 悲bi 能năng 拔bạt 苦khổ 。 眾chúng 生sanh 者giả 。 眾chúng 法pháp 相tướng 生sanh 。 即tức 五ngũ 蘊uẩn 四tứ 大đại 為vi 身thân 相tướng 。 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 心tâm 相tương/tướng 也dã 。 趨xu 。 向hướng 也dã 。 謂vị 佛Phật 之chi 來lai 。 亦diệc 所sở 以dĩ 趨xu 向hướng 其kỳ 時thời 。 皆giai 有hữu 由do 也dã 。

時thời 字tự 當đương 珍trân 。 所sở 謂vị 藥dược 因nhân 救cứu 病bệnh 出xuất 金kim 瓶bình 之chi 意ý 。 此thử 時thời 不bất 出xuất 。 何hà 時thời 乃nãi 出xuất 。 後hậu 以dĩ 民dân 風phong 分phần/phân 四tứ 時thời 。 總tổng 皆giai 歸quy 于vu 冬đông 。 意ý 有hữu 在tại 也dã 。

自tự 生sanh 民dân 以dĩ 來lai 。 淳thuần 朴phác 未vị 散tán 。 則tắc 三tam 皇hoàng 之chi 教giáo 簡giản 而nhi 素tố 。 春xuân 也dã 。 及cập 情tình 竇đậu 日nhật 鑿tạc 。 五ngũ 帝đế 之chi 教giáo 。 詳tường 而nhi 文văn 。 夏hạ 也dã 。

時thời 與dữ 世thế 異dị 。 情tình 隨tùy 日nhật 遷thiên 。 故cố 三tam 王vương 之chi 教giáo 密mật 而nhi 嚴nghiêm 。 秋thu 也dã 。 昔tích 商thương 周chu 之chi 誥# 誓thệ 。 後hậu 世thế 學học 者giả 。 故cố 有hữu 不bất 能năng 曉hiểu 。 比tỉ 當đương 時thời 之chi 民dân 。 聽thính 之chi 而nhi 不bất 違vi 。 則tắc 俗tục 與dữ 今kim 如như 何hà 也dã 。 及cập 其kỳ 弊tệ 而nhi 為vi 秦tần 漢hán 也dã 。 則tắc 無vô 所sở 不bất 至chí 矣hĩ 。 故cố 天thiên 下hạ 有hữu 不bất 忍nhẫn 願nguyện 聞văn 者giả 。 於ư 是thị 我ngã 佛Phật 如Như 來Lai 。 一nhất 推thôi 之chi 以dĩ 性tánh 命mạng 之chi 理lý 。 冬đông 也dã 。

此thử 節tiết 牒điệp 明minh 四tứ 時thời 。 葢# 自tự 天thiên 生sanh 蒸chưng 民dân 以dĩ 來lai 。 淳thuần 朴phác 之chi 質chất 性tánh 。 渾hồn 然nhiên 未vị 漓# 。 故cố 三tam 皇hoàng 之chi 教giáo 法pháp 。 簡giản 略lược 而nhi 樸phác 素tố 。 如như 天thiên 時thời 之chi 春xuân 。 萬vạn 物vật 萌manh 伏phục 而nhi 未vị 動động 也dã 。 三tam 皇hoàng 。 即tức 太thái 昊hạo 。 伏phục 羲# 氏thị 。 炎diễm 帝đế 。 神thần 農nông 氏thị 。 黃hoàng 帝đế 。 有hữu 熊hùng 氏thị 。 皇hoàng 。 大đại 也dã 。 道đạo 大đại 配phối 天thiên 。 故cố 稱xưng 三tam 皇hoàng 。 竇đậu 。 竅khiếu 穴huyệt 也dã 。 鑿tạc 。 開khai 發phát 也dã 。 如như 莊trang 子tử 云vân 。 七thất 日nhật 鑿tạc 而nhi 渾hồn 沌# 死tử 。 謂vị 及cập 至chí 人nhân 之chi 情tình 竅khiếu 。 隨tùy 日nhật 開khai 鑿tạc 。 則tắc 事sự 路lộ 漸tiệm 生sanh 。 故cố 五ngũ 帝đế 之chi 教giáo 法pháp 。 詳tường 備bị 而nhi 文văn 華hoa 。 如như 天thiên 時thời 之chi 夏hạ 。 萬vạn 物vật 芬phân 敷phu 而nhi 茂mậu 長trường/trưởng 也dã 。 五ngũ 帝đế 。 即tức 少thiểu 昊hạo 。 金kim 天thiên 氏thị 。 顓# 頊# 。 高cao 陽dương 氏thị 。 帝đế 嚳# 。 高cao 辛tân 氏thị 。 帝đế 堯# 。 陶đào 唐đường 氏thị 。 帝đế 舜thuấn 。 有hữu 虞ngu 氏thị 。 主chủ 社xã 稷tắc 。 安an 人nhân 民dân 。 合hợp 於ư 帝đế 道đạo 。 故cố 稱xưng 五ngũ 帝đế 。

時thời 與dữ 世thế 異dị 者giả 。

時thời 謂vị 四tứ 時thời 。 十thập 二nhị 時thời 。

時thời 以dĩ 近cận 言ngôn 。 三tam 十thập 年niên 為vi 一nhất 世thế 。 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 世thế 以dĩ 遠viễn 論luận 。 謂vị 時thời 更cánh 世thế 改cải 。 人nhân 情tình 亦diệc 隨tùy 之chi 而nhi 遷thiên 變biến 。 情tình 遷thiên 必tất 巧xảo 作tác 。 故cố 三tam 王vương 之chi 教giáo 法pháp 。 肅túc 密mật 而nhi 威uy 嚴nghiêm 。 如như 天thiên 時thời 之chi 秋thu 。 有hữu 肅túc 殺sát 之chi 氣khí 也dã 。 三tam 王vương 。 乃nãi 夏hạ 禹vũ 王vương 。 姒# 姓tánh 。 殷ân 湯thang 王vương 。 子tử 姓tánh 。 周chu 文văn 王vương 姬# 姓tánh 。 王vương 者giả 。 往vãng 也dã 。 天thiên 下hạ 所sở 歸quy 往vãng 也dã 。 三tam 王vương 之chi 時thời 。 九cửu 五ngũ 之chi 位vị 。 不bất 傳truyền 賢hiền 而nhi 傳truyền 子tử 。 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 文văn 章chương 。 刑hình 政chánh 法pháp 度độ 。 至chí 此thử 大đại 備bị 。 誥# 者giả 告cáo 也dã 。 訴tố 上thượng 曰viết 告cáo 。 發phát 下hạ 曰viết 誥# 。 尚thượng 書thư 篇thiên 名danh 。 如như 商thương 書thư 仲trọng 虺hủy 之chi 誥# 。 湯thang 誥# 。 周chu 書thư 康khang 誥# 酒tửu 誥# 。 是thị 也dã 。 誓thệ 者giả 。 約ước 也dã 。 如như 禹vũ 之chi 甘cam 誓thệ 。 湯thang 誓thệ 。 周chu 之chi 秦tần 誓thệ 。 皆giai 盟minh 於ư 諸chư 侯hầu 者giả 也dã 。 第đệ 誥# 誓thệ 之chi 文văn 。 理lý 精tinh 而nhi 義nghĩa 備bị 。 學học 者giả 有hữu 誦tụng 習tập 而nhi 不bất 能năng 通thông 曉hiểu 者giả 。 以dĩ 今kim 較giảo 古cổ 。 當đương 時thời 之chi 民dân 。 淳thuần 朴phác 成thành 風phong 。 聽thính 其kỳ 誓thệ 約ước 而nhi 不bất 敢cảm 違vi 。 以dĩ 古cổ 風phong 比tỉ 今kim 俗tục 。 何hà 其kỳ 如như 斯tư 之chi 遠viễn 也dã 。 及cập 其kỳ 流lưu 弊tệ 日nhật 降giáng/hàng 。 而nhi 到đáo 嬴# 秦tần 。 劉lưu 漢hán 。 敗bại 理lý 傷thương 風phong 。 無vô 所sở 不bất 為vi 。 如như 臣thần 弒# 君quân 。 子tử 弒# 父phụ 之chi 事sự 。 比tỉ 比tỉ 皆giai 然nhiên 。 天thiên 下hạ 賢hiền 士sĩ 傷thương 悲bi 。 有hữu 不bất 忍nhẫn 願nguyện 聞văn 此thử 無vô 道đạo 傷thương 生sanh 之chi 事sự 。 於ư 是thị 我ngã 佛Phật 如Như 來Lai 。 始thỉ 下hạ 生sanh 人nhân 間gian 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 總tổng 攝nhiếp 以dĩ 性tánh 命mạng 之chi 理lý 。 慈từ 悲bi 之chi 道đạo 。 而nhi 化hóa 其kỳ 轉chuyển 邪tà 為vi 正chánh 。 轉chuyển 惡ác 為vi 善thiện 。 故cố 云vân 始thỉ 末mạt 設thiết 為vi 慈từ 悲bi 。 如như 天thiên 道đạo 之chi 有hữu 冬đông 。 收thu 之chi 藏tạng 之chi 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 者giả 。 有hữu 三tam 。 謂vị 自tự 覺giác 。 覺giác 他tha 。 覺giác 滿mãn 也dã 。 如Như 來Lai 者giả 。 從tùng 如như 實thật 道đạo 而nhi 來lai 。 又hựu 如như 謂vị 本bổn 覺giác 。 來lai 謂vị 始thỉ 覺giác 。 始thỉ 本bổn 不bất 二nhị 。 故cố 稱xưng 如Như 來Lai 。

天thiên 有hữu 四tứ 時thời 循tuần 環hoàn 。 以dĩ 生sanh 成thành 萬vạn 物vật 。 聖thánh 人nhân 設thiết 教giáo 。 迭điệt 相tương 扶phù 持trì 。 以dĩ 化hóa 成thành 天thiên 下hạ 。 亦diệc 猶do 是thị 而nhi 已dĩ 矣hĩ 。

此thử 節tiết 總tổng 以dĩ 發phát 明minh 三tam 教giáo 聖thánh 人nhân 。 互hỗ 相tương 化hóa 成thành 天thiên 下hạ 之chi 意ý 。 天thiên 有hữu 四tứ 時thời 循tuần 環hoàn 。 環hoàn 者giả 。 周chu 而nhi 復phục 始thỉ 也dã 。 如như 天thiên 道đạo 之chi 始thỉ 而nhi 終chung 。 終chung 而nhi 始thỉ 。 流lưu 行hành 不bất 止chỉ 。 只chỉ 是thị 要yếu 生sanh 成thành 萬vạn 物vật 而nhi 已dĩ 。 三tam 教giáo 聖thánh 人nhân 施thi 設thiết 教giáo 化hóa 。 迭điệt 相tương 扶phù 持trì 。 迭điệt 者giả 。 遞đệ 也dã 互hỗ 也dã 。 亦diệc 不bất 過quá 作tác 之chi 成thành 之chi 。 長trưởng 養dưỡng 人nhân 之chi 心tâm 性tánh 。 以dĩ 風phong 化hóa 而nhi 成thành 天thiên 下hạ 也dã 。 亦diệc 猶do 是thị 者giả 。 指chỉ 天thiên 道đạo 四tứ 時thời 運vận 行hành 而nhi 言ngôn 。

然nhiên 至chí 其kỳ 極cực 也dã 。 皆giai 不bất 能năng 無vô 弊tệ 。 弊tệ 者giả 迹tích 也dã 。 要yếu 當đương 有hữu 聖thánh 賢hiền 者giả 。 世thế 起khởi 而nhi 救cứu 之chi 。

此thử 節tiết 因nhân 莘# 老lão 。 有hữu 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 。 名danh 而nhi 異dị 行hành 。 假giả 而nhi 非phi 真chân 之chi 問vấn 。 故cố 又hựu 以dĩ 然nhiên 字tự 下hạ 轉chuyển 答đáp 。 究cứu 之chi 彼bỉ 此thử 行hành 道Đạo 。 到đáo 極cực 盡tận 處xứ 。 皆giai 不bất 能năng 周chu 全toàn 無vô 弊tệ 。 弊tệ 者giả 。 迹tích 也dã 。 如như 孔khổng 子tử 雖tuy 聖thánh 。 不bất 能năng 格cách 君quân 之chi 非phi 。 周chu 公công 雖tuy 聖thánh 。 不bất 能năng 律luật 魯lỗ 之chi 欺khi 。 堯# 舜thuấn 雖tuy 聖thánh 。 不bất 能năng 化hóa 其kỳ 子tử 之chi 善thiện 。 先tiên 聖thánh 後hậu 聖thánh 。 其kỳ 揆quỹ 一nhất 也dã 。 道đạo 之chi 行hành 不bất 行hành 。 乃nãi 時thời 數số 使sử 之chi 。 以dĩ 時thời 變biến 責trách 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 。 非phi 愚ngu 即tức 狂cuồng 。 但đãn 當đương 此thử 衰suy 惡ác 之chi 世thế 。 必tất 須tu 有hữu 大đại 賢hiền 至chí 聖thánh 。 愍mẫn 物vật 垂thùy 慈từ 。 興hưng 起khởi 于vu 濁trược 惡ác 海hải 中trung 極cực 力lực 拯chửng 濟tế 。 則tắc 道đạo 統thống 庶thứ 幾kỷ 乎hồ 可khả 挽vãn 矣hĩ 。

自tự 秦tần 漢hán 以dĩ 來lai 。 千thiên 有hữu 餘dư 載tái 。 風phong 俗tục 靡mĩ 靡mĩ 愈dũ 薄bạc 。 聖thánh 人nhân 之chi 教giáo 。 列liệt 而nhi 鼎đỉnh 立lập 。 互hỗ 相tương 詆# 訾tí 。 大Đại 道Đạo 寥liêu 寥liêu 莫mạc 之chi 返phản 。 良lương 可khả 歎thán 也dã 。

此thử 節tiết 方phương 結kết 成thành 教giáo 同đồng 而nhi 人nhân 異dị 。 自tự 秦tần 漢hán 至chí 今kim 千thiên 有hữu 餘dư 年niên 。 民dân 風phong 土thổ/độ 俗tục 。 靡mĩ 靡mĩ 愈dũ 薄bạc 。 靡mĩ 靡mĩ 。 猶do 漸tiệm 漸tiệm 。 愈dũ 。 益ích 也dã 。 轉chuyển 加gia 義nghĩa 。 謂vị 漸tiệm 漸tiệm 轉chuyển 薄bạc 。 日nhật 益ích 日nhật 下hạ 矣hĩ 。 聖thánh 人nhân 之chi 教giáo 法pháp 。 陳trần 列liệt 于vu 世thế 。 如như 鼎đỉnh 之chi 三tam 足túc 。 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 今kim 人nhân 不bất 惟duy 不bất 互hỗ 相tương 扶phù 持trì 。 而nhi 返phản 互hỗ 相tương 詆# 訾tí 。 詆# 。 呵ha 也dã 。 訾tí 。 毀hủy 也dã 。 致trí 使sử 妙diệu 道đạo 之chi 理lý 。 轉chuyển 行hành 轉chuyển 晦hối 。 寥liêu 寥liêu 然nhiên 往vãng 而nhi 不bất 返phản 。 傷thương 哉tai 惜tích 哉tai 。 良lương 可khả 歎thán 也dã △# 一nhất 篇thiên 大đại 文văn 字tự 。 波ba 浪lãng 掀# 騰đằng 。 透thấu 頂đảnh 透thấu 底để 。 自tự 道đạo 源nguyên 根căn 本bổn 。 說thuyết 至chí 人nhân 情tình 轉chuyển 變biến 。 皆giai 攝nhiếp 歸quy 至chí 道đạo 。 結kết 以dĩ 良lương 可khả 歎thán 。 是thị 頂đảnh 門môn 一nhất 針châm 。 立lập 教giáo 伊y 起khởi 死tử 回hồi 生sanh 。 真chân 玅# 手thủ 也dã 。

○# 附phụ 來lai 書thư △# 三tam 代đại 以dĩ 降giáng/hàng 列liệt 聖thánh 。 相tương/tướng 承thừa 政chánh 通thông 人nhân 和hòa 。 道đạo 傳truyền 統thống 續tục 。 不bất 以dĩ 佛Phật 教giáo 未vị 來lai 為vi 欠khiếm 。 周chu 姬# 訖ngật 籙# 。 更cánh 秦tần 換hoán 漢hán 憲hiến 網võng 刑hình 巢sào 。 蔽tế 空không 落lạc 野dã 。 不bất 以dĩ 佛Phật 教giáo 已dĩ 至chí 而nhi 革cách 。 四tứ 海hải 派phái 分phần/phân 。 異dị 說thuyết 捷tiệp 出xuất 。 由do 唐đường 而nhi 至chí 五ngũ 季quý 為vi 甚thậm 。 庶thứ 務vụ 萬vạn 機cơ 。 理lý 亂loạn 非phi 常thường 。 奉phụng 佛Phật 之chi 教giáo 奚hề 益ích 。 間gian 有hữu 草thảo 衣y 木mộc 食thực 。 巖nham 棲tê 澗giản 飲ẩm 。 不bất 過quá 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 耳nhĩ 。 又hựu 有hữu 名danh 而nhi 異dị 行hành 。 假giả 而nhi 非phi 真chân 。 教giáo 化hóa 未vị 孚phu 。 弊tệ 乃nãi 生sanh 焉yên 。 然nhiên 師sư 必tất 有hữu 辯biện 。 佇trữ 聞văn 其kỳ 說thuyết 。

此thử 篇thiên 誨hối 行hành 道Đạo 者giả 。 捐quyên 己kỷ 利lợi 人nhân 。 以dĩ 不bất 貪tham 為vi 要yếu 用dụng 也dã 。

大đại 覺giác 曰viết 。 夫phu 為vi 一nhất 方phương 主chủ 者giả 。 欲dục 行hành 所sở 得đắc 之chi 道đạo 。 而nhi 利lợi 於ư 人nhân 。 先tiên 須tu 克khắc 己kỷ 惠huệ 物vật 。 下hạ 心tâm 於ư 一nhất 切thiết 。 然nhiên 後hậu 視thị 金kim 帛bạch 如như 糞phẩn 土thổ 。 則tắc 四tứ 眾chúng 尊tôn 而nhi 歸quy 之chi 矣hĩ 。

一nhất 方phương 者giả 。 或hoặc 一nhất 省tỉnh 一nhất 邑ấp 一nhất 郡quận 一nhất 鄉hương 。 總tổng 曰viết 一nhất 方phương 。 主chủ 者giả 。 乃nãi 行hành 教giáo 化hóa 之chi 主chủ 人nhân 。 所sở 得đắc 之chi 道đạo 。 是thị 昔tích 所sở 參tham 所sở 悟ngộ 之chi 學học 。 為vi 自tự 利lợi 。 今kim 欲dục 以dĩ 斯tư 道đạo 覺giác 斯tư 民dân 。 是thị 利lợi 人nhân 。 大đại 凡phàm 為vi 他tha 師sư 法pháp 者giả 。 須tu 是thị 模mô 範phạm 端đoan 正chánh 。 且thả 先tiên 要yếu 克khắc 除trừ 自tự 己kỷ 私tư 心tâm 。 以dĩ 專chuyên 澤trạch 及cập 人nhân 。 更cánh 要yếu 謙khiêm 下hạ 其kỳ 心tâm 。 以dĩ 待đãi 一nhất 切thiết 。 然nhiên 後hậu 將tương 錢tiền 穀cốc 布bố 帛bạch 輕khinh 視thị 如như 糞phẩn 土thổ 。 如như 此thử 持trì 身thân 接tiếp 物vật 。 則tắc 四tứ 眾chúng 自tự 然nhiên 尊tôn 敬kính 而nhi 歸quy 服phục 之chi 矣hĩ 。 四tứ 眾chúng 。 出xuất 家gia 二nhị 眾chúng 。 在tại 家gia 二nhị 眾chúng △# 通thông 篇thiên 只chỉ 有hữu 六lục 句cú 。 萬vạn 卷quyển 書thư 意ý 。 皆giai 盡tận 於ư 此thử 。

此thử 篇thiên 誡giới 人nhân 安an 不bất 忘vong 危nguy 。 當đương 深thâm 思tư 而nhi 不bất 可khả 忽hốt 慢mạn 也dã 。

大đại 覺giác 曰viết 。 前tiền 輩bối 有hữu 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 無vô 安an 危nguy 之chi 慮lự 。 如như 石thạch 門môn 聰thông 棲tê 賢hiền 舜thuấn 二nhị 人nhân 者giả 。 可khả 為vi 戒giới 矣hĩ 。

此thử 節tiết 教giáo 安an 危nguy 須tu 謹cẩn ○# 襄tương 州châu 石thạch 門môn 寺tự 蘊uẩn 聰thông 禪thiền 師sư 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 。 住trụ 石thạch 門môn 日nhật 。 嘗thường 好hảo/hiếu 積tích 古cổ 人nhân 墨mặc 蹟# 。 太thái 守thủ 入nhập 寺tự 見kiến 之chi 。 去khứ 後hậu 使sử 借tá 三tam 次thứ 。 師sư 不bất 允duẫn 。 太thái 守thủ 怒nộ 使sử 擎kình 師sư 重trọng 責trách 。 師sư 既ký 歸quy 。 眾chúng 僧Tăng 迎nghênh 於ư 道đạo 側trắc 首thủ 座tòa 趨xu 前tiền 問vấn 訊tấn 曰viết 。 太thái 守thủ 無vô 故cố 屈khuất 辱nhục 和hòa 尚thượng 師sư 以dĩ 手thủ 指chỉ 地địa 曰viết 。 平bình 地địa 起khởi 骨cốt 堆đôi 。 隨tùy 手thủ 湧dũng 一nhất 堆đôi 高cao 三tam 尺xích 。 太thái 守thủ 聞văn 知tri 。 令linh 人nhân 削tước 去khứ 三tam 次thứ 。 復phục 湧dũng 如như 初sơ 。 太thái 守thủ 懼cụ 之chi 。 朝triêu 夕tịch 不bất 悅duyệt 。 不bất 月nguyệt 內nội 全toàn 家gia 喪táng 于vu 襄tương 州châu ○# 南nam 康khang 雲vân 居cư 曉hiểu 舜thuấn 禪thiền 師sư 字tự 老lão 夫phu 。 瑞thụy 州châu 胡hồ 氏thị 子tử 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 聰thông 禪thiền 師sư 。 青thanh 原nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 住trụ 廬lư 山sơn 棲tê 賢hiền 寺tự 。 寺tự 後hậu 多đa 大đại 樹thụ 。 太thái 守thủ 入nhập 山sơn 見kiến 之chi 。 意ý 欲dục 伐phạt 起khởi 公công 所sở 。 師sư 弗phất 之chi 。 後hậu 被bị 人nhân 挾hiệp 讐thù 乘thừa 隙khích 訐kiết 告cáo 。 太thái 守thủ 捉tróc 師sư 苦khổ 責trách 。 令linh 還hoàn 俗tục 。 民dân 其kỳ 衣y 。 大đại 覺giác 。 昔tích 曾tằng 入nhập 舜thuấn 之chi 室thất 。 故cố 往vãng 京kinh 都đô 訪phỏng 之chi 。 大đại 覺giác 讓nhượng 舜thuấn 正chánh 寢tẩm 。 璉# 居cư 側trắc 室thất 。 仁nhân 宗tông 數số 詔chiếu 入nhập 內nội 問vấn 道đạo 。 竟cánh 不bất 言ngôn 舜thuấn 事sự 。 偶ngẫu 一nhất 日nhật 聖thánh 旨chỉ 勅sắc 淨tịnh 因nhân 飰phạn 僧Tăng 。 見kiến 大đại 覺giác 侍thị 舜thuấn 甚thậm 恭cung 歸quy 奏tấu 帝đế 召triệu 見kiến 之chi 。 乃nãi 歎thán 曰viết 。 道đạo 韻vận 奇kỳ 偉# 。 真chân 山sơn 林lâm 達đạt 士sĩ 。 遂toại 於ư 扇thiên/phiến 書thư 曰viết 。 免miễn 咎cữu 為vi 僧Tăng 。 復phục 住trụ 棲tê 賢hiền 。 更cánh 賜tứ 紫tử 衣y 金kim 鉢bát 。 遣khiển 使sứ 送tống 歸quy 。 舜thuấn 罷bãi 棲tê 賢hiền 日nhật 。 有hữu 二nhị 力lực 士sĩ 。 舁dư 轎kiệu 至chí 羅La 漢Hán 寺tự 前tiền 。 二nhị 人nhân 相tương 謂vị 曰viết 。 今kim 不bất 是thị 我ngã 院viện 長trưởng 老lão 。 不bất 須tu 遠viễn 送tống 。 棄khí 轎kiệu 而nhi 回hồi 。 舜thuấn 既ký 再tái 來lai 。 令linh 人nhân 安an 撫phủ 曰viết 。 你nễ 當đương 時thời 做tố 得đắc 是thị 。 但đãn 安an 心tâm 不bất 必tất 疑nghi 懼cụ 。 入nhập 院viện 上thượng 堂đường 曰viết 。 無vô 端đoan 被bị 譖trấm 枉uổng 遭tao 迍# 。 半bán 載tái 有hữu 餘dư 作tác 俗tục 人nhân 。 今kim 日nhật 再tái 歸quy 三tam 峽# 寺tự 。 幾kỷ 多đa 歡hoan 喜hỷ 幾kỷ 多đa 瞋sân 。 今kim 大đại 覺giác 舉cử 謂vị 前tiền 輩bối 有hữu 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 耳nhĩ 利lợi 為vi 聰thông 。 眼nhãn 利lợi 為vi 明minh 。 無vô 安an 不bất 忘vong 危nguy 之chi 慮lự 。 如như 石thạch 門môn 以dĩ 不bất 自tự 防phòng 忍nhẫn 而nhi 罹li 襄tương 州châu 之chi 辱nhục 。 棲tê 賢hiền 以dĩ 不bất 自tự 調điều 攝nhiếp 而nhi 有hữu 南nam 康khang 之chi 追truy 。 二nhị 師sư 豈khởi 不bất 是thị 天thiên 資tư 粹túy 美mỹ 之chi 人nhân 。 且thả 有hữu 斯tư 失thất 。 誠thành 可khả 以dĩ 為vi 後hậu 人nhân 之chi 戒giới 。

然nhiên 則tắc 人nhân 生sanh 定định 業nghiệp 。 固cố 難nạn/nan 明minh 辯biện 。 細tế 詳tường 其kỳ 原nguyên 。 安an 得đắc 不bất 知tri 。 其kỳ 為vi 忽hốt 慢mạn 不bất 思tư 之chi 過quá 歟# 。 故cố 曰viết 。 禍họa 患hoạn 藏tạng 於ư 隱ẩn 微vi 。 發phát 於ư 人nhân 之chi 所sở 忽hốt 。 用dụng 是thị 觀quán 之chi 。 尤vưu 宜nghi 謹cẩn 畏úy 。

此thử 節tiết 教giáo 須tu 當đương 覺giác 察sát 。 然nhiên 則tắc 人nhân 生sanh 固cố 有hữu 定định 不bất 可khả 迯# 之chi 夙túc 業nghiệp 。 本bổn 難nạn/nan 明minh 辯biện 。 細tế 詳tường 審thẩm 其kỳ 根căn 原nguyên 。 豈khởi 得đắc 不bất 是thị 忽hốt 意ý 怠đãi 慢mạn 不bất 思tư 不bất 察sát 之chi 過quá 歟# 。 歟# 。 疑nghi 辭từ 。 謙khiêm 退thoái 而nhi 未vị 敢cảm 決quyết 也dã 。 故cố 曰viết 。 人nhân 之chi 禍họa 害hại 憂ưu 患hoạn 。 藏tạng 于vu 幽u 隱ẩn 微vi 細tế 之chi 間gian 。 何hà 以dĩ 發phát 之chi 。 發phát 于vu 人nhân 之chi 一nhất 時thời 忽hốt 略lược 而nhi 不bất 謹cẩn 也dã 。 以dĩ 二nhị 師sư 觀quán 之chi 。 愈dũ 宜nghi 敬kính 謹cẩn 而nhi 畏úy 懼cụ 之chi 也dã 。 尤vưu 。 愈dũ 也dã △# 忽hốt 慢mạn 二nhị 字tự 。 各các 有hữu 其kỳ 失thất 。 忽hốt 失thất 于vu 心tâm 不bất 細tế 。 慢mạn 失thất 於ư 心tâm 不bất 恭cung 處xử 世thế 行hành 事sự 。 不bất 可khả 不bất 時thời 時thời 戒giới 畏úy 之chi 也dã 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 用dụng 情tình 必tất 在tại 平bình 日nhật 情tình 至chí 而nhi 事sự 自tự 得đắc 也dã 。

雲vân 居cư 舜thuấn 和hòa 尚thượng 字tự 老lão 夫phu 。 住trụ 廬lư 山sơn 棲tê 賢hiền 日nhật 。 以dĩ 郡quận 守thủ 槐# 都đô 官quan 。 私tư 忿phẫn 罹li 橫hoạnh/hoành 逆nghịch 。 民dân 其kỳ 衣y 。 往vãng 京kinh 都đô 訪phỏng 大đại 覺giác 。

此thử 節tiết 明minh 因nhân 事sự 故cố 訪phỏng 。 雲vân 居cư 在tại 江giang 西tây 南nam 康khang 。 稱xưng 江giang 左tả 首thủ 剎sát 。 此thử 述thuật 師sư 往vãng 事sự 。 故cố 曰viết 住trụ 廬lư 山sơn 棲tê 賢hiền 日nhật 。 以dĩ 因nhân 也dã 。 因nhân 郡quận 守thủ 槐# 都đô 官quan 。 南nam 康khang 府phủ 前tiền 有hữu 古cổ 槐# 。 故cố 稱xưng 槐# 都đô 。 私tư 忿phẫn 。 非phi 正Chánh 法Pháp 也dã 。 罹li 。 遭tao 也dã 。 橫hoạnh/hoành 逆nghịch 。 不bất 順thuận 理lý 也dã 。 出xuất 孟# 子tử 。 民dân 其kỳ 衣y 。 著trước 民dân 之chi 衣y 。 京kinh 都đô 。 即tức 帝đế 京kinh 。

至chí 。 山sơn 陽dương (# 楚sở 州châu 也dã )# 阻trở 雪tuyết 旅lữ 邸để 。 一nhất 夕tịch 有hữu 客khách 。 擕# 二nhị 僕bộc 。 破phá 雪tuyết 而nhi 至chí 。 見kiến 老lão 夫phu 如như 舊cựu 識thức 。 已dĩ 而nhi 易dị 衣y 拜bái 於ư 前tiền 。 老lão 夫phu 問vấn 之chi 。 客khách 曰viết 。 昔tích 在tại 洞đỗng 山sơn 。 隨tùy 師sư 荷hà 擔đảm 之chi 漢hán 陽dương 。 幹cán 僕bộc 宋tống 榮vinh 也dã 。 老lão 夫phu 共cộng 語ngữ 疇trù 昔tích 。 客khách 嗟ta 歎thán 之chi 久cửu 。 凌lăng 晨thần 備bị 飯phạn 。 贈tặng 白bạch 金kim 五ngũ 兩lưỡng 。 仍nhưng 喚hoán 一nhất 僕bộc 。 客khách 曰viết 。 此thử 兒nhi 來lai 往vãng 京kinh 城thành 數số 矣hĩ 。 道đạo 途đồ 間gian 關quan 備bị 悉tất 。 師sư 行hành 固cố 無vô 慮lự 乎hồ 。 老lão 夫phu 由do 是thị 得đắc 達đạt 輦liễn 下hạ 。

此thử 節tiết 明minh 昔tích 情tình 所sở 遇ngộ 。 路lộ 次thứ 楚sở 州châu 。 阻trở 雪tuyết 旅lữ 邸để 。 旅lữ 邸để 。 即tức 客khách 店điếm 也dã 。 一nhất 夕tịch 是thị 將tương 暮mộ 。 又hựu 有hữu 一nhất 客khách 。 擕# 。 隨tùy 帶đái 。 僕bộc 。 用dụng 人nhân 也dã 。 破phá 雪tuyết 者giả 。 帶đái 雪tuyết 而nhi 至chí 。 見kiến 老lão 夫phu 如như 故cố 舊cựu 相tương/tướng 識thức 。 已dĩ 而nhi 者giả 。 不bất 久cửu 也dã 。 乃nãi 更cánh 換hoán 其kỳ 衣y 。 致trí 禮lễ 於ư 老lão 夫phu 之chi 前tiền 。 老lão 夫phu 因nhân 問vấn 其kỳ 致trí 敬kính 之chi 故cố 。

答đáp 曰viết 。

昔tích 在tại 洞đỗng 山sơn 。 隨tùy 師sư 荷hà 行hành 李# 。 之chi 。 往vãng 也dã 。 往vãng 漢hán 陽dương 。 幹cán 辦biện 事sự 務vụ 之chi 僕bộc 使sử 。 姓tánh 宋tống 名danh 榮vinh 也dã 。 疇trù 昔tích 。 即tức 往vãng 昔tích 。 共cộng 語ngữ 往vãng 昔tích 之chi 事sự 。 罹li 難nạn/nan 之chi 故cố 。 客khách 咨tư 嗟ta 歎thán 息tức 不bất 已dĩ 。 凌lăng 晨thần 。 即tức 次thứ 早tảo 。 備bị 飰phạn 。 送tống 路lộ 費phí 五ngũ 兩lưỡng 。 仍nhưng 復phục 喚hoán 一nhất 僕bộc 。 客khách 曰viết 。 我ngã 此thử 子tử 京kinh 城thành 來lai 往vãng 數số 次thứ 。 道đạo 途đồ 中trung 所sở 有hữu 間gian 關quan 。 崎# 嶇# 屈khuất 轉chuyển 處xứ 。 一nhất 一nhất 備bị 知tri 。 師sư 此thử 去khứ 不bất 必tất 慮lự 也dã 。 老lão 夫phu 因nhân 此thử 得đắc 達đạt 輦liễn 下hạ 。 輦liễn 。 是thị 天thiên 子tử 所sở 乘thừa 之chi 車xa 。

推thôi 此thử 益ích 知tri 其kỳ 二nhị 人nhân 平bình 昔tích 所sở 存tồn 矣hĩ (# 九cửu 峰phong 集tập )# 。

此thử 節tiết 結kết 明minh 深thâm 情tình 有hữu 在tại 。 推thôi 此thử 者giả 。 是thị 集tập 書thư 人nhân 推thôi 詳tường 此thử 段đoạn 因nhân 緣duyên 。 我ngã 固cố 知tri 他tha 二nhị 人nhân 主chủ 賓tân 之chi 情tình 。 平bình 時thời 愛ái 惜tích 之chi 私tư 。 有hữu 存tồn 乎hồ 胸hung 中trung 矣hĩ △# 施thí 恩ân 者giả 。 情tình 必tất 至chí 也dã 。 人nhân 受thọ 恩ân 而nhi 情tình 存tồn 。 情tình 存tồn 。 則tắc 事sự 無vô 不bất 濟tế 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 明minh 古cổ 人nhân 立lập 志chí 堅kiên 強cường 。 不bất 以dĩ 老lão 而nhi 怠đãi 其kỳ 行hành 也dã 。

大đại 覺giác 曰viết 。 舜thuấn 老lão 夫phu 賦phú 性tánh 簡giản 直trực 。 不bất 識thức 權quyền 衡hành 貨hóa 殖thực 等đẳng 事sự 。 日nhật 有hữu 定định 課khóa 。 曾tằng 不bất 少thiểu 易dị 。 雖tuy 炙chích 燈đăng 掃tảo 地địa 。 皆giai 躬cung 為vi 之chi 。 嘗thường 曰viết 。 古cổ 人nhân 有hữu 一nhất 日nhật 不bất 作tác 一nhất 日nhật 不bất 食thực 之chi 戒giới 。 予# 何hà 人nhân 也dã 。 雖tuy 垂thùy 老lão 其kỳ 志chí 益ích 堅kiên 。 或hoặc 曰viết 。 何hà 不bất 使sử 左tả 右hữu 人nhân 。 老lão 夫phu 曰viết 。 經kinh 涉thiệp 寒hàn 暑thử 。 起khởi 坐tọa 不bất 常thường 。 不bất 欲dục 勞lao 之chi 。

賦phú 稟bẩm 也dã 。 謂vị 老lão 夫phù 生sanh 來lai 之chi 性tánh 。 簡giản 而nhi 不bất 繁phồn 。 直trực 而nhi 不bất 曲khúc 。 權quyền 。 即tức 秤xứng 錘chùy 。 衡hành 即tức 秤xứng 竿can/cán 。 以dĩ 財tài 變biến 物vật 日nhật 貨hóa 。 積tích 聚tụ 生sanh 財tài 日nhật 殖thực 。 如như 戥# 秤xứng 賣mại 買mãi 一nhất 切thiết 世thế 故cố 俱câu 所sở 不bất 知tri 。 每mỗi 日nhật 功công 夫phu 。 俱câu 有hữu 一nhất 定định 之chi 課khóa 計kế 。 曾tằng 不bất 少thiểu 改cải 。 雖tuy 極cực 小tiểu 事sự 。 如như 然nhiên 燈đăng 掃tảo 地địa 。 皆giai 親thân 自tự 為vi 之chi 。 每mỗi 常thường 自tự 警cảnh 。 引dẫn 百bách 丈trượng 大đại 智trí 禪thiền 師sư 。 每mỗi 日nhật 力lực 作tác 以dĩ 償thường 其kỳ 供cung 。 有hữu 勸khuyến 止chỉ 者giả 。 則tắc 曰viết 。 我ngã 無vô 德đức 以dĩ 勞lao 人nhân 。 眾chúng 不bất 忍nhẫn 而nhi 藏tạng 其kỳ 作tác 具cụ 。 徧biến 索sách 不bất 得đắc 。 遂toại 不bất 食thực 。 故cố 有hữu 一nhất 日nhật 不bất 作tác 一nhất 日nhật 不bất 食thực 之chi 語ngữ 。 流lưu 播bá 寰# 宇vũ 。 古cổ 人nhân 尚thượng 且thả 如như 此thử 。 我ngã 何hà 等đẳng 人nhân 。 敢cảm 生sanh 懈giải 怠đãi 。 垂thùy 。 將tương 也dã 。 年niên 雖tuy 老lão 而nhi 志chí 轉chuyển 堅kiên 。 或hoặc 曰viết 。 些# 細tế 之chi 事sự 。 何hà 不bất 令linh 左tả 右hữu 執chấp 侍thị 者giả 為vi 之chi 。 老lão 夫phu 曰viết 。 經kinh 嚴nghiêm 寒hàn 。 歷lịch 酷khốc 暑thử 。 動động 靜tĩnh 不bất 常thường 。 不bất 必tất 煩phiền 之chi △# 噫# 。 而nhi 今kim 人nhân 只chỉ 要yếu 寬khoan 袍bào 大đại 袖tụ 。 何hà 曾tằng 曉hiểu 得đắc 古cổ 人nhân 置trí 足túc 處xứ 。

此thử 篇thiên 謂vị 人nhân 操thao 守thủ 貴quý 真chân 實thật 。 虗hư 妄vọng 無vô 所sở 益ích 也dã 。

舜thuấn 老lão 夫phu 曰viết 。 傳truyền 持trì 此thử 道đạo 。 所sở 貴quý 一nhất 切thiết 真chân 實thật 。 別biệt 邪tà 正chánh 去khứ 妄vọng 情tình 。 乃nãi 治trị 心tâm 之chi 實thật 。 識thức 因nhân 果quả 明minh 罪tội 福phước 。 乃nãi 操thao 履lý 之chi 實thật 。 弘hoằng 道Đạo 德đức 接tiếp 方phương 來lai 。 乃nãi 住trụ 持trì 之chi 實thật 。 量lượng 才tài 能năng 請thỉnh 執chấp 事sự 。 乃nãi 用dụng 人nhân 之chi 實thật 。 察sát 言ngôn 行hạnh 定định 可khả 否phủ/bĩ 。 乃nãi 求cầu 賢hiền 之chi 實thật 。

此thử 節tiết 貴quý 一nhất 切thiết 真chân 實thật 。 代đại 代đại 相tương 承thừa 曰viết 傳truyền 。 拳quyền 拳quyền 執chấp 守thủ 曰viết 持trì 。 此thử 道đạo 。 即tức 無vô 上thượng 玅# 道đạo 。 所sở 貴quý 的đích 貴quý 字tự 最tối 重trọng 。 一nhất 切thiết 二nhị 字tự 總tổng 舉cử 。 下hạ 略lược 開khai 五ngũ 條điều 。 使sử 人nhân 知tri 所sở 持trì 守thủ 也dã 。 真chân 者giả 不bất 妄vọng 。 實thật 而nhi 不bất 虗hư 第đệ 一nhất 治trị 心tâm 者giả 。 要yếu 先tiên 分phân 別biệt 邪tà 心tâm 正chánh 心tâm 。 虗hư 妄vọng 心tâm 。 邪tà 妄vọng 者giả 。 當đương 遣khiển 去khứ 之chi 。 正chánh 直trực 者giả 。 當đương 究cứu 竟cánh 之chi 。 此thử 即tức 治trị 心tâm 之chi 真chân 實thật 也dã 。 第đệ 二nhị 操thao 履lý 者giả 。 守thủ 志chí 不bất 改cải 曰viết 操thao 。 所sở 行hành 合hợp 理lý 曰viết 履lý 。 先tiên 須tu 知tri 有hữu 善thiện 惡ác 因nhân 果quả 。 罪tội 因nhân 何hà 致trí 。 福phước 由do 何hà 生sanh 。

時thời 中trung 敬kính 謹cẩn 不bất 敢cảm 錯thác 因nhân 果quả 。 致trí 罪tội 招chiêu 愆khiên 者giả 滅diệt 之chi 。 合hợp 理lý 生sanh 福phước 者giả 為vi 之chi 。 此thử 即tức 操thao 履lý 之chi 真chân 實thật 也dã 。 第đệ 三tam 住trụ 持trì 者giả 。 住trụ 法Pháp 王Vương 家gia 。 持trì 佛Phật 法Pháp 事sự 。 必tất 要yếu 弘hoằng 彰chương 聖thánh 化hóa 。 力lực 行hành 道Đạo 德đức 。 持trì 最tối 上thượng 之chi 法Pháp 印ấn 。 惟duy 誠thành 惟duy 確xác 。 接tiếp 四tứ 方phương 之chi 學học 者giả 。 不bất 矜căng 不bất 慢mạn 。 此thử 即tức 持trì 法Pháp 之chi 真chân 實thật 也dã 。 第đệ 四tứ 用dụng 人nhân 者giả 。 宜nghi 先tiên 量lượng 度độ 孰thục 有hữu 才tài 略lược 。 當đương 幹cán 何hà 事sự 。 孰thục 有hữu 力lực 能năng 。 當đương 司ty 何hà 執chấp 。 調điều 和hòa 爕# 理lý 。 內nội 外ngoại 悅duyệt 豫dự 。 此thử 即tức 用dụng 人nhân 之chi 真chân 實thật 也dã 。 第đệ 五ngũ 求cầu 賢hiền 者giả 。 先tiên 須tu 審thẩm 其kỳ 言ngôn 行hành 相tương 應ứng 否phủ/bĩ 。 察sát 其kỳ 內nội 外ngoại 如như 一nhất 否phủ/bĩ 。 當đương 其kỳ 可khả 用dụng 不bất 可khả 用dụng 之chi 間gian 。 尤vưu 貴quý 有hữu 先tiên 見kiến 之chi 明minh 。 稍sảo 失thất 覺giác 察sát 。 利lợi 害hại 即tức 見kiến 。 此thử 乃nãi 求cầu 賢hiền 之chi 真chân 實thật 也dã 。

不bất 存tồn 其kỳ 實thật 。 徒đồ 衒huyễn 虗hư 名danh 。 無vô 益ích 於ư 理lý 。 是thị 故cố 人nhân 之chi 操thao 履lý 。 惟duy 要yếu 誠thành 實thật 。 苟cẩu 執chấp 之chi 不bất 渝du 。 雖tuy 夷di 險hiểm 可khả 以dĩ 一nhất 致trí (# 二nhị 事sự 坦thản 然nhiên 葊# 集tập )# 。

此thử 節tiết 結kết 一nhất 切thiết 真chân 實thật 。 前tiền 五ngũ 者giả 大đại 槩# 言ngôn 之chi 。 至chí 于vu 一nhất 切thiết 所sở 作tác 。 如như 不bất 存tồn 真chân 實thật 。 徒đồ 然nhiên 賣mại 一nhất 虗hư 名danh 。 於ư 理lý 何hà 益ích 。 衒huyễn 。 彰chương 賣mại 也dã 。 所sở 以dĩ 住trụ 持trì 人nhân 。 操thao 守thủ 行hành 履lý 。 必tất 要yếu 真chân 實thật 。 若nhược 果quả 能năng 執chấp 守thủ 此thử 真chân 實thật 二nhị 字tự 不bất 變biến 不bất 遷thiên 。 雖tuy 是thị 平bình 夷di 險hiểm 阻trở 。 皆giai 可khả 同đồng 歸quy 一nhất 轍triệt 。 無vô 二nhị 理lý 也dã 。 渝du 。 變biến 也dã 。 夷di 是thị 平bình 夷di 。 險hiểm 是thị 險hiểm 阻trở 。 致trí 者giả 。 理lý 也dã △# 造tạo 得đắc 到đáo 真chân 實thật 二nhị 字tự 。 是thị 佛Phật 祖tổ 儕# 類loại 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 立lập 堅kiên 固cố 志chí 。 毋vô 懷hoài 名danh 利lợi 。 喪táng 至chí 德đức 也dã 。

舜thuấn 老lão 夫phu 謂vị 浮phù 山sơn 遠viễn 錄lục 公công 曰viết 。 欲dục 究cứu 無vô 上thượng 玅# 道đạo 。 窮cùng 則tắc 益ích 堅kiên 。 老lão 當đương 益ích 壯tráng 。 不bất 可khả 循tuần 俗tục 。 苟cẩu 竊thiết 聲thanh 利lợi 。 自tự 喪táng 至chí 德đức 。

此thử 節tiết 先tiên 明minh 存tồn 守thủ 至chí 德đức 。 舒thư 州châu 浮phù 山sơn 法pháp 遠viễn 圓viên 鑑giám 禪thiền 師sư 。 鄭trịnh 州châu 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 葉diệp 縣huyện 省tỉnh 禪thiền 師sư 。 遠viễn 嘗thường 與dữ 達đạt 觀quán 頴dĩnh 。 薛tiết 大đại 頭đầu 七thất 八bát 人nhân 遊du 蜀thục 。 幾kỷ 次thứ 遭tao 迍# 。 師sư 以dĩ 智trí 脫thoát 之chi 。 眾chúng 以dĩ 曉hiểu 吏lại 事sự 。 故cố 稱xưng 之chi 為vi 遠viễn 錄lục 公công 。 謂vị 學học 人nhân 要yếu 研nghiên 究cứu 無vô 上thượng 妙diệu 道đạo 。 乃nãi 佛Phật 果Quả 也dã 。 必tất 須tu 立lập 決quyết 定định 志chí 。 身thân 雖tuy 窮cùng 困khốn 。 其kỳ 志chí 須tu 增tăng 益ích 而nhi 轉chuyển 堅kiên 。 年niên 雖tuy 衰suy 老lão 。 其kỳ 力lực 當đương 增tăng 益ích 而nhi 轉chuyển 。 壯tráng 。 切thiết 不bất 可khả 順thuận 隨tùy 流lưu 俗tục 。 苟cẩu 且thả 希hy 圖đồ 聲thanh 名danh 利lợi 養dưỡng 。 自tự 喪táng 大đại 德đức 。 循tuần 。 順thuận 也dã 。 苟cẩu 且thả 。 不bất 正chánh 貌mạo 。 苟cẩu 容dung 而nhi 取thủ 安an 也dã 。

夫phu 玉ngọc 貴quý 潔khiết 潤nhuận 。 故cố 丹đan 紫tử 莫mạc 能năng 渝du 其kỳ 質chất 。 松tùng 表biểu 歲tuế 寒hàn 。 霜sương 雪tuyết 莫mạc 能năng 凋điêu 其kỳ 操thao 。 是thị 故cố 節tiết 義nghĩa 為vi 天thiên 下hạ 之chi 大đại 。

此thử 節tiết 喻dụ 明minh 堅kiên 持trì 節tiết 義nghĩa 且thả 玉ngọc 之chi 所sở 貴quý 。 在tại 乎hồ 潔khiết 淨tịnh 溫ôn 潤nhuận 也dã 。 玉ngọc 有hữu 七thất 德đức 。 謂vị 堅kiên 實thật 況huống 仁nhân 。 不bất 變biến 況huống 義nghĩa 。 貴quý 佩bội 況huống 禮lễ 。 潤nhuận 彩thải 況huống 智trí 。 色sắc 潔khiết 況huống 信tín 。 難nạn/nan 污ô 況huống 忠trung 。 覩đổ 悅duyệt 況huống 樂nhạo/nhạc/lạc 。 縱túng/tung 以dĩ 丹đan 砂sa 硃# 紫tử 塗đồ 之chi 。 亦diệc 不bất 能năng 染nhiễm 。 變biến 其kỳ 素tố 質chất 。 表biểu 。 耐nại 也dã 。 松tùng 。 耐nại 盡tận 寒hàn 威uy 。 故cố 嚴nghiêm 霜sương 重trọng/trùng 雪tuyết 。 亦diệc 不bất 能năng 傷thương 敗bại 其kỳ 青thanh 英anh 。 以dĩ 此thử 而nhi 知tri 。 人nhân 不bất 可khả 無vô 玉ngọc 質chất 松tùng 操thao 之chi 節tiết 義nghĩa 。 乃nãi 天thiên 地địa 間gian 至chí 大đại 之chi 要yếu 也dã 。

惟duy 公công 標tiêu 致trí 可khả 尚thượng 。 得đắc 不bất 自tự 強cường 。 古cổ 人nhân 云vân 。 逸dật 翮cách 獨độc 翔tường 。 孤cô 風phong 絕tuyệt 侶lữ 。 宜nghi 其kỳ 然nhiên 矣hĩ (# 廣quảng 錄lục )# 。

此thử 節tiết 嘆thán 美mỹ 囑chúc 其kỳ 自tự 勉miễn 。 惟duy 。 獨độc 也dã 。 公công 指chỉ 遠viễn 錄lục 公công 。 獨độc 公công 之chi 標tiêu 格cách 品phẩm 致trí 。 可khả 嘉gia 可khả 貴quý 。 豈khởi 得đắc 不bất 自tự 強cường 以dĩ 立lập 志chí 乎hồ 。 節tiết 義nghĩa 謂vị 有hữu 節tiết 操thao 。 而nhi 行hành 合hợp 乎hồ 義nghĩa 理lý 也dã 。 標tiêu 。 舉cử 也dã 。 言ngôn 其kỳ 超siêu 卓trác 傑kiệt 立lập 之chi 極cực 也dã 。 自tự 強cường 。 易dị 云vân 君quân 子tử 之chi 道đạo 。 終chung 日nhật 乾can/kiền/càn 乾can/kiền/càn 而nhi 自tự 強cường 不bất 息tức 。 逸dật 。 縱túng/tung 也dã 。 翮cách 。 羽vũ 勁# 也dã 。 古cổ 云vân 大đại 鵬# 展triển 翅sí 。 乘thừa 六lục 息tức 而nhi 背bối/bội 負phụ 青thanh 天thiên 。 豈khởi 凡phàm 鳥điểu 能năng 及cập 。 宜nghi 乎hồ 其kỳ 然nhiên 也dã △# 節tiết 義nghĩa 乃nãi 聖thánh 賢hiền 根căn 本bổn 。 佛Phật 祖tổ 靈linh 苗miêu 。 學học 者giả 宜nghi 謹cẩn 守thủ 珍trân 惜tích 之chi 。

此thử 篇thiên 明minh 親thân 師sư 友hữu 不bất 可khả 自tự 怠đãi 。 怠đãi 則tắc 學học 無vô 成thành 也dã 。

浮phù 山sơn 遠viễn 和hòa 尚thượng 曰viết 。 古cổ 人nhân 親thân 師sư 擇trạch 友hữu 。 曉hiểu 夕tịch 不bất 敢cảm 自tự 怠đãi 。 至chí 於ư 執chấp 爨thoán 負phụ 舂thung 。 陸lục 沉trầm 賤tiện 役dịch 。 未vị 嘗thường 憚đạn 勞lao 。

此thử 節tiết 勸khuyến 人nhân 力lực 行hành 。 謂vị 上thượng 古cổ 之chi 求cầu 道Đạo 者giả 。 近cận 明minh 師sư 。 擇trạch 良lương 友hữu 。 朝triêu 勤cần 夕tịch 惕dịch 。 不bất 敢cảm 自tự 求cầu 安an 逸dật 。 爨thoán 。 是thị 炊xuy 爨thoán 。 取thủ 其kỳ 進tiến 火hỏa 謂vị 之chi 爨thoán 。 取thủ 其kỳ 氣khí 上thượng 謂vị 之chi 炊xuy 。 負phụ 舂thung 是thị 搗đảo 米mễ 。 寧ninh 與dữ 世thế 違vi 而nhi 不bất 圖đồ 顯hiển 。 著trước 曰viết 陸lục 沉trầm 。 賤tiện 役dịch 者giả 。 人nhân 所sở 差sai 為vi 。 難nan 行hành 之chi 事sự 。 謂vị 至chí 於ư 執chấp 爨thoán 負phụ 舂thung 。 不bất 以dĩ 為vi 勞lao 。 陸lục 沉trầm 賤tiện 役dịch 。 不bất 以dĩ 為vi 耻sỉ 。 終chung 不bất 敢cảm 生sanh 怠đãi 墮đọa 疲bì 厭yếm 之chi 心tâm 也dã 。

予# 在tại 葉diệp 縣huyện 。 備bị 曾tằng 試thí 之chi 。 然nhiên 一nhất 有hữu 顧cố 利lợi 害hại 較giảo 得đắc 失thất 之chi 心tâm 。 則tắc 依y 違vi 姑cô 息tức 。 靡mĩ 所sở 不bất 至chí 。 且thả 身thân 既ký 不bất 正chánh 。 又hựu 安an 能năng 學học 道Đạo 乎hồ (# 岳nhạc 侍thị 者giả 法pháp 語ngữ )# 。

此thử 節tiết 以dĩ 己kỷ 作tác 證chứng 。 如như 此thử 等đẳng 事sự 。 我ngã 昔tích 在tại 葉diệp 縣huyện 參tham 省tỉnh 和hòa 尚thượng 時thời 。 備bị 細tế 而nhi 曾tằng 試thí 之chi 。 汝nhữ 州châu 葉diệp 縣huyện 廣quảng 教giáo 院viện 歸quy 省tỉnh 禪thiền 師sư 。 冀ký 州châu 賈cổ 氏thị 子tử 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế ○# 其kỳ 住trụ 持trì 枯khô 淡đạm 嚴nghiêm 密mật 。 衲nạp 子tử 畏úy 之chi 。 浮phù 山sơn 遠viễn 。 天thiên 衣y 懷hoài 。 聞văn 其kỳ 高cao 風phong 。 特đặc 往vãng 參tham 叩khấu 。 正chánh 值trị 雪tuyết 寒hàn 。 省tỉnh 呵ha 罵mạ 驅khu 逐trục 。 將tương 水thủy 潑bát 地địa 。 衣y 褥nhục 皆giai 濕thấp 。 他tha 僧Tăng 怒nộ 去khứ 。 惟duy 遠viễn 與dữ 懷hoài 整chỉnh 衣y 敷phu 具cụ 。 復phục 坐tọa 如như 故cố 。 省tỉnh 到đáo 呵ha 曰viết 。 你nễ 更cánh 不bất 去khứ 。 待đãi 我ngã 打đả 你nễ 。 遠viễn 近cận 前tiền 云vân 。 某mỗ 二nhị 人nhân 數sổ 千thiên 里lý 特đặc 來lai 參tham 和hòa 尚thượng 禪thiền 。 豈khởi 以dĩ 一nhất 杓chước 水thủy 潑bát 之chi 便tiện 去khứ 。 省tỉnh 笑tiếu 曰viết 你nễ 兩lưỡng 個cá 果quả 來lai 要yếu 參tham 禪thiền 。 卻khước 去khứ 挂quải 搭# 。 遠viễn 充sung 典điển 座tòa 。 眾chúng 苦khổ 其kỳ 枯khô 淡đạm 。 省tỉnh 偶ngẫu 出xuất 庄# 去khứ 。 遠viễn 私tư 取thủ 油du 麫# 作tác 。 五ngũ 味vị 粥chúc 方phương 熟thục 。 省tỉnh 忽hốt 歸quy 。 粥chúc 罷bãi 命mạng 典điển 座tòa 。 遠viễn 至chí 。 省tỉnh 曰viết 汝nhữ 竊thiết 取thủ 油du 麫# 。 係hệ 盜đạo 用dụng 常thường 住trụ 。 遠viễn 云vân 實thật 取thủ 油du 麫# 。 願nguyện 乞khất 責trách 罰phạt 。 省tỉnh 令linh 算toán 估cổ 衣y 盋# 還hoàn 訖ngật 。 更cánh 打đả 三tam 十thập 挂quải 杖trượng 趕# 出xuất 院viện 。 道đạo 友hữu 勸khuyến 勉miễn 。 省tỉnh 不bất 允duẫn 。 友hữu 曰viết 若nhược 不bất 容dung 歸quy 。 只chỉ 乞khất 隨tùy 眾chúng 聽thính 法Pháp 。 省tỉnh 亦diệc 不bất 許hứa 。 省tỉnh 一nhất 日nhật 出xuất 街nhai 見kiến 遠viễn 旅lữ 邸để 前tiền 立lập 。 省tỉnh 曰viết 。 此thử 是thị 院viện 門môn 房phòng 廊lang 。 汝nhữ 何hà 住trụ 此thử 。 令linh 人nhân 追truy 筭# 店điếm 錢tiền 。 遠viễn 無vô 難nạn/nan 色sắc 。 遂toại 持trì 盋# 於ư 市thị 化hóa 還hoàn 之chi 。 省tỉnh 歸quy 謂vị 眾chúng 曰viết 。 法pháp 遠viễn 真chân 參tham 禪thiền 之chi 法Pháp 器khí 也dã 。 遂toại 令linh 歸quy 。 上thượng 堂đường 對đối 眾chúng 付phó 衣y 嗣tự 法pháp 焉yên 。 謂vị 凡phàm 諸chư 逆nghịch 順thuận 境cảnh 界giới 。 一nhất 一nhất 經kinh 歷lịch 。 若nhược 我ngã 當đương 時thời 有hữu 一nhất 念niệm 顧cố 惜tích 利lợi 害hại 之chi 心tâm 。 較giảo 量lượng 得đắc 失thất 之chi 意ý 。 則tắc 依y 違vi 之chi 。 亦diệc 何hà 有hữu 所sở 定định 出xuất 小tiểu 雅nhã 。 姑cô 息tức 者giả 。 苟cẩu 容dung 取thủ 安an 也dã 。 出xuất 禮lễ 記ký 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 於ư 身thân 既ký 爾nhĩ 不bất 正chánh 。 又hựu 何hà 能năng 治trị 心tâm 。 以dĩ 學học 道Đạo 乎hồ △# 者giả 般bát 做tố 處xứ 。 是thị 第đệ 一nhất 等đẳng 人nhân 流lưu 。 學học 得đắc 的đích 是thị 好hảo/hiếu 手thủ 。

此thử 篇thiên 明minh 學học 道Đạo 要yếu 在tại 志chí 力lực 堅kiên 行hành 。 不bất 可khả 疑nghi 信tín 相tương/tướng 參tham 也dã 。

遠viễn 公công 曰viết 。 夫phu 天thiên 地địa 之chi 間gian 。 誠thành 有hữu 易dị 生sanh 之chi 物vật 。 使sử 一nhất 日nhật 暴bạo 之chi 十thập 日nhật 寒hàn 之chi 。 亦diệc 未vị 見kiến 有hữu 能năng 生sanh 者giả 。

此thử 節tiết 先tiên 譬thí 一nhất 暴bạo 十thập 寒hàn 必tất 不bất 生sanh 。 先tiên 舉cử 世thế 間gian 萬vạn 物vật 。 生sanh 長trưởng 者giả 為vi 譬thí 。 誠thành 。 實thật 也dã 。 謂vị 凡phàm 物vật 雖tuy 是thị 易dị 於ư 生sanh 長trưởng 者giả 。 設thiết 使sử 一nhất 日nhật 。 方phương 得đắc 暖noãn 氣khí 蒸chưng 熏huân 。 而nhi 又hựu 為vi 十thập 日nhật 寒hàn 雨vũ 浸tẩm 漬tí 。 亦diệc 未vị 見kiến 有hữu 能năng 生sanh 長trưởng 者giả 。 藉tạ 以dĩ 比tỉ 學học 者giả 用dụng 功công 之chi 不bất 恆hằng 也dã 。

無vô 上thượng 玅# 道đạo 。 昭chiêu 昭chiêu 然nhiên 在tại 於ư 心tâm 目mục 之chi 間gian 。 故cố 不bất 難nan 見kiến 。 要yếu 在tại 志chí 之chi 堅kiên 。 行hành 之chi 力lực 。 坐tọa 立lập 可khả 待đãi 。 其kỳ 或hoặc 一nhất 日nhật 信tín 而nhi 十thập 日nhật 疑nghi 之chi 。 朝triêu 則tắc 勤cần 而nhi 夕tịch 則tắc 憚đạn 之chi 。 豈khởi 獨độc 目mục 前tiền 難nan 見kiến 。 予# 恐khủng 終chung 其kỳ 身thân 而nhi 背bối/bội 之chi 矣hĩ (# 雲vân 首thủ 座tòa 書thư )# 。

此thử 節tiết 方phương 明minh 一nhất 信tín 十thập 疑nghi 必tất 不bất 悟ngộ 。 無vô 上thượng 妙diệu 道đạo 。 昭chiêu 昭chiêu 。 即tức 了liễu 然nhiên 也dã 。 了liễu 了liễu 然nhiên 在tại 於ư 六lục 根căn 門môn 頭đầu 。 放phóng 光quang 動động 地địa 。 有hữu 何hà 難nan 見kiến 。 然nhiên 雖tuy 要yếu 在tại 立lập 志chí 堅kiên 卓trác 。 如như 生sanh 鐵thiết 橛quyết 相tương 似tự 。 行hành 之chi 勇dũng 猛mãnh 。 如như 與dữ 萬vạn 人nhân 敵địch 一nhất 般ban 。 如như 此thử 管quản 取thủ 立lập 地địa 搆câu 去khứ 。 其kỳ 或hoặc 一nhất 日nhật 方phương 有hữu 信tín 力lực 而nhi 行hành 。 且thả 又hựu 有hữu 十thập 日nhật 疑nghi 而nhi 不bất 行hành 。 早tảo 起khởi 方phương 纔tài 勤cần 力lực 而nhi 作tác 之chi 。 至chí 夜dạ 則tắc 又hựu 畏úy 憚đạn 而nhi 止chỉ 之chi 。 如như 是thị 求cầu 道Đạo 。 不bất 獨độc 目mục 前tiền 難nan 得đắc 成thành 辦biện 。 予# 恐khủng 盡tận 此thử 一nhất 生sanh 。 背bối/bội 馳trì 不bất 得đắc 見kiến 矣hĩ △# 膏cao 肓# 之chi 針châm 。 起khởi 死tử 之chi 藥dược 。 俱câu 在tại 勤cần 字tự 中trung 收thu 。

此thử 篇thiên 明minh 住trụ 持trì 人nhân 凡phàm 事sự 取thủ 捨xả 。 宜nghi 當đương 細tế 審thẩm 也dã 。

遠viễn 公công 曰viết 。 住trụ 持trì 之chi 要yếu 。 莫mạc 先tiên 審thẩm 取thủ 捨xả 。 取thủ 捨xả 之chi 極cực 定định 於ư 內nội 。 安an 危nguy 之chi 萌manh 定định 於ư 外ngoại 矣hĩ 。 然nhiên 安an 非phi 一nhất 日nhật 之chi 安an 。 危nguy 非phi 一nhất 日nhật 之chi 危nguy 。 皆giai 從tùng 積tích 漸tiệm 。 不bất 可khả 不bất 察sát 。

此thử 節tiết 舉cử 其kỳ 大đại 槩# 。 謂vị 為vi 住trụ 持trì 之chi 緊khẩn 要yếu 。 莫mạc 先tiên 於ư 審thẩm 察sát 其kỳ 取thủ 捨xả 。 看khán 何hà 者giả 為vi 急cấp 務vụ 。 此thử 宜nghi 該cai 取thủ 。 何hà 者giả 為vi 無vô 益ích 。 此thử 宜nghi 當đương 捨xả 。 取thủ 捨xả 之chi 籌trù 極cực 定định 於ư 胸hung 中trung 。 則tắc 安an 危nguy 之chi 萌manh 芽nha 即tức 定định 於ư 外ngoại 矣hĩ 。 然nhiên 致trí 人nhân 之chi 安an 非phi 一nhất 日nhật 能năng 安an 。 致trí 人nhân 之chi 危nguy 亦diệc 非phi 一nhất 日nhật 便tiện 危nguy 。 咸hàm 從tùng 積tích 累lũy 漸tiệm 浸tẩm 。 久cửu 之chi 方phương 發phát 。 斯tư 不bất 可khả 不bất 察sát 也dã 。

以dĩ 道Đạo 德đức 住trụ 持trì 積tích 道Đạo 德đức 。 以dĩ 禮lễ 義nghĩa 住trụ 持trì 積tích 禮lễ 義nghĩa 。 以dĩ 刻khắc 剝bác 住trụ 持trì 積tích 怨oán 恨hận 。 怨oán 恨hận 積tích 。 則tắc 中trung 外ngoại 離ly 背bối/bội 。 禮lễ 義nghĩa 積tích 。 則tắc 中trung 外ngoại 和hòa 悅duyệt 。 道Đạo 德đức 積tích 。 則tắc 中trung 外ngoại 感cảm 服phục 。

此thử 節tiết 細tế 分phần/phân 利lợi 害hại 。 葢# 所sở 察sát 者giả 有hữu 三tam 焉yên 。 若nhược 常thường 時thời 我ngã 以dĩ 道Đạo 德đức 行hành 住trụ 持trì 事sự 。 則tắc 所sở 積tích 之chi 人nhân 。 皆giai 能năng 修tu 道Đạo 德đức 矣hĩ 。 我ngã 以dĩ 禮lễ 義nghĩa 行hành 住trụ 持trì 事sự 。 則tắc 所sở 積tích 之chi 人nhân 。 皆giai 能năng 行hành 禮lễ 義nghĩa 矣hĩ 。 若nhược 我ngã 刻khắc 苦khổ 眾chúng 利lợi 。 剝bác 削tước 賢hiền 良lương 。 則tắc 人nhân 人nhân 口khẩu 出xuất 惡ác 言ngôn 。 胸hung 含hàm 毒độc 意ý 。 積tích 成thành 怨oán 恨hận 矣hĩ 。 怨oán 恨hận 既ký 積tích 。 則tắc 內nội 外ngoại 無vô 不bất 生sanh 離ly 散tán 背bội 逆nghịch 之chi 心tâm 。 中trung 以dĩ 近cận 言ngôn 。 外ngoại 以dĩ 遠viễn 論luận 。 禮lễ 義nghĩa 既ký 積tích 。 則tắc 內nội 外ngoại 無vô 不bất 和hòa 悅duyệt 。 道Đạo 德đức 既ký 積tích 。 則tắc 內nội 外ngoại 無vô 不bất 感cảm 服phục 。

是thị 故cố 道Đạo 德đức 禮lễ 義nghĩa 洽hiệp 。 則tắc 中trung 外ngoại 樂nhạo/nhạc/lạc 。 刻khắc 剝bác 怨oán 恨hận 極cực 。 則tắc 中trung 外ngoại 哀ai 。 夫phu 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 感cảm 。 禍họa 福phước 斯tư 應ưng 矣hĩ 。

此thử 節tiết 結kết 成thành 禍họa 福phước 。 是thị 故cố 道Đạo 德đức 禮lễ 義nghĩa 周chu 遍biến 於ư 一nhất 方phương 。 則tắc 內nội 外ngoại 歡hoan 樂lạc 。 洽hiệp 。 霑triêm 濡nhu 周chu 遍biến 也dã 。 若nhược 使sử 刻khắc 苦khổ 剝bác 削tước 人nhân 到đáo 至chí 極cực 處xứ 則tắc 內nội 外ngoại 哀ai 傷thương 。 哀ai 則tắc 禍họa 生sanh 。 樂nhạo/nhạc/lạc 必tất 福phước 至chí 。 夫phu 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 感cảm 于vu 內nội 。 則tắc 禍họa 福phước 應ứng 於ư 外ngoại 矣hĩ △# 人nhân 情tình 取thủ 捨xả 。 是thị 大đại 關quan 鍵kiện 。 若nhược 不bất 審thẩm 察sát 。 未vị 免miễn 不bất 顛điên 倒đảo 苦khổ 樂lạc 也dã 。

此thử 篇thiên 言ngôn 住trụ 持trì 之chi 要yếu 有hữu 三tam 不bất 可khả 缺khuyết 一nhất 而nhi 廢phế 道đạo 也dã 。

遠viễn 公công 曰viết 。 住trụ 持trì 有hữu 三tam 要yếu 。 曰viết 仁nhân 曰viết 明minh 曰viết 勇dũng 。 仁nhân 者giả 。 行hành 道Đạo 德đức 興hưng 教giáo 化hóa 。 安an 上thượng 下hạ 悅duyệt 往vãng 來lai 。 明minh 者giả 。 遵tuân 禮lễ 義nghĩa 識thức 安an 危nguy 。 察sát 賢hiền 愚ngu 辯biện 是thị 非phi 。 勇dũng 者giả 。 事sự 果quả 決quyết 斷đoán 不bất 疑nghi 。 姦gian 必tất 除trừ 佞nịnh 必tất 去khứ 。

此thử 節tiết 先tiên 舉cử 三tam 要yếu 。 仁nhân 明minh 勇dũng 。 司ty 馬mã 光quang 諫gián 仁nhân 宗tông 表biểu 。 仁nhân 者giả 純thuần 乎hồ 天thiên 理lý 。 無vô 一nhất 毫hào 私tư 欲dục 也dã 明minh 者giả 燭chúc 物vật 理lý 辯biện 是thị 非phi 。 無vô 一nhất 事sự 之chi 疑nghi 惑hoặc 也dã 。 勇dũng 者giả 見kiến 義nghĩa 必tất 為vi 聞văn 善thiện 必tất 遷thiên 。 無vô 一nhất 念niệm 之chi 退thoái 怯khiếp 也dã 。 謂vị 為vi 住trụ 持trì 者giả 。 必tất 先tiên 存tồn 乎hồ 仁nhân 。 有hữu 仁nhân 則tắc 可khả 以dĩ 行hành 持trì 道Đạo 德đức 。 興hưng 揚dương 教giáo 化hóa 。 教giáo 化hóa 者giả 躬cung 行hành 於ư 上thượng 。 風phong 動động 於ư 下hạ 。 使sử 人nhân 變biến 化hóa 氣khí 質chất 也dã 。 安an 撫phủ 上thượng 下hạ 。 悅duyệt 樂lạc 往vãng 來lai 。 此thử 第đệ 一nhất 件# 緊khẩn 要yếu 也dã 。 次thứ 則tắc 必tất 要yếu 明minh 。 能năng 洞đỗng 燭chúc 乎hồ 物vật 理lý 。 無vô 一nhất 事sự 一nhất 物vật 之chi 或hoặc 蔽tế 。 則tắc 能năng 遵tuân 行hành 禮lễ 義nghĩa 。 審thẩm 識thức 安an 危nguy 。 辯biện 察sát 愚ngu 賢hiền 。 分phân 別biệt 是thị 非phi 。 是thị 第đệ 二nhị 件# 緊khẩn 要yếu 也dã 。 復phục 而nhi 又hựu 要yếu 勇dũng 。 能năng 見kiến 義nghĩa 必tất 為vi 。 見kiến 善thiện 必tất 遷thiên 。 毫hào 無vô 退thoái 怯khiếp 。 則tắc 能năng 作tác 事sự 果quả 敢cảm 。 剖phẫu 斷đoạn 不bất 疑nghi 。 知tri 姦gian 必tất 除trừ 。 知tri 佞nịnh 必tất 去khứ 。 是thị 第đệ 三tam 件# 緊khẩn 要yếu 也dã 。

仁nhân 而nhi 不bất 明minh 。 如như 有hữu 田điền 不bất 畊# 。 明minh 而nhi 不bất 勇dũng 。 如như 有hữu 苗miêu 不bất 耘vân 。 勇dũng 而nhi 不bất 仁nhân 。 猶do 知tri 刈ngải 而nhi 不bất 知tri 種chủng 。 三tam 者giả 備bị 。 則tắc 叢tùng 林lâm 興hưng 。 缺khuyết 一nhất 則tắc 衰suy 。 缺khuyết 二nhị 則tắc 危nguy 。 三tam 者giả 無vô 一nhất 。 則tắc 住trụ 持trì 之chi 道đạo 廢phế 矣hĩ (# 二nhị 事sự 與dữ 淨tịnh 因nhân 臻trăn 和hòa 尚thượng 書thư )# 。

此thử 節tiết 明minh 不bất 可khả 缺khuyết 。 若nhược 但đãn 有hữu 其kỳ 仁nhân 而nhi 無vô 明minh 。 如như 世thế 人nhân 有hữu 田điền 而nhi 不bất 能năng 耕canh 。 良lương 可khả 惜tích 也dã 。 然nhiên 仁nhân 明minh 雖tuy 具cụ 。 而nhi 無vô 勇dũng 以dĩ 繼kế 之chi 亦diệc 如như 世thế 人nhân 田điền 雖tuy 已dĩ 種chủng 。 而nhi 不bất 能năng 耘vân 鋤# 。 無vô 所sở 得đắc 也dã 。 若nhược 有hữu 明minh 有hữu 勇dũng 而nhi 無vô 仁nhân 以dĩ 先tiên 之chi 。 又hựu 如như 世thế 人nhân 但đãn 知tri 收thu 穫hoạch 而nhi 不bất 知tri 下hạ 種chủng 。 必tất 無vô 益ích 也dã 。 刈ngải 。 割cát 也dã 。 以dĩ 是thị 觀quán 之chi 。 三tam 者giả 必tất 不bất 可khả 缺khuyết 。 若nhược 住trụ 持trì 人nhân 。 三tam 者giả 全toàn 備bị 。 則tắc 叢tùng 林lâm 必tất 興hưng 。 缺khuyết 一nhất 叢tùng 林lâm 必tất 衰suy 。 缺khuyết 二nhị 叢tùng 林lâm 必tất 危nguy 。 若nhược 三tam 者giả 俱câu 缺khuyết 。 佛Phật 法Pháp 必tất 至chí 掃tảo 地địa 。 叢tùng 林lâm 自tự 見kiến 寥liêu 落lạc 矣hĩ △# 且thả 看khán 世thế 出xuất 世thế 做tố 漢hán 子tử 的đích 。 誰thùy 不bất 有hữu 此thử 。 缺khuyết 一nhất 如như 車xa 脫thoát 轄hạt 也dã 。

此thử 篇thiên 言ngôn 住trụ 持trì 以dĩ 擇trạch 賢hiền 愚ngu 為vi 要yếu 。 賢hiền 愚ngu 分phần/phân 。 則tắc 法pháp 道đạo 自tự 顯hiển 也dã 。

遠viễn 公công 曰viết 。 智trí 愚ngu 賢hiền 不bất 肖tiếu 。 如như 水thủy 火hỏa 不bất 同đồng 器khí 。 寒hàn 暑thử 不bất 同đồng 時thời 。 葢# 素tố 分phần/phân 也dã 。

此thử 節tiết 舉cử 智trí 愚ngu 本bổn 自tự 生sanh 成thành 。 智trí 者giả 。 稟bẩm 清thanh 和hòa 之chi 氣khí 。 生sanh 人nhân 才tài 識thức 明minh 敏mẫn 。 愚ngu 者giả 。 稟bẩm 昏hôn 濁trược 之chi 氣khí 。 生sanh 人nhân 頑ngoan 蠢xuẩn 無vô 知tri 。 賢hiền 者giả 。 稟bẩm 和hòa 煦hú 之chi 氣khí 。 生sanh 人nhân 慈từ 儉kiệm 溫ôn 良lương 。 不bất 肖tiếu 者giả 。 稟bẩm 乖quai 謬mậu 之chi 氣khí 。 生sanh 人nhân 凶hung 險hiểm 姦gian 邪tà 。 四tứ 者giả 如như 明minh 暗ám 相tướng 傾khuynh 。 薰huân 蕕# 不bất 竝tịnh 。 決quyết 然nhiên 之chi 理lý 。 故cố 喻dụ 如như 水thủy 火hỏa 不bất 同đồng 器khí 。 寒hàn 暑thử 不bất 同đồng 時thời 。 此thử 葢# 平bình 素tố 之chi 分phần 定định 也dã 。

賢hiền 智trí 之chi 士sĩ 。 醇thuần 懿# 端đoan 厚hậu 。 以dĩ 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 是thị 謀mưu 。 發phát 言ngôn 行hạnh 事sự 。 惟duy 恐khủng 不bất 合hợp 人nhân 情tình 。 不bất 通thông 物vật 理lý 。 不bất 肖tiếu 之chi 者giả 。 姦gian 險hiểm 詐trá 佞nịnh 。 矜căng 己kỷ 逞sính 能năng 。 嗜thị 慾dục 苟cẩu 利lợi 。 一nhất 切thiết 不bất 顧cố 。

此thử 節tiết 明minh 賢hiền 愚ngu 品phẩm 類loại 逈huýnh 別biệt 。 葢# 賢hiền 智trí 之chi 士sĩ 。 生sanh 來lai 性tánh 分phần/phân 。 醇thuần 和hòa 懿# 美mỹ 端đoan 莊trang 厚hậu 重trọng 。 所sở 謀mưu 所sở 趨xu 者giả 。 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 。

時thời 而nhi 發phát 言ngôn 。

時thời 而nhi 行hành 事sự 。 唯duy 恐khủng 與dữ 眾chúng 人nhân 心tâm 性tánh 不bất 合hợp 。 與dữ 事sự 物vật 道Đạo 理lý 不bất 通thông 。 兢căng 兢căng 業nghiệp 業nghiệp 。 以dĩ 任nhậm 道đạo 為vì 己kỷ 心tâm 。 彼bỉ 愚ngu 不bất 肖tiếu 之chi 人nhân 。 一nhất 味vị 姦gian 邪tà 險hiểm 偽ngụy 。 欺khi 詐trá 謟siểm 佞nịnh 。 發phát 言ngôn 如như 同đồng 聖thánh 賢hiền 。 行hành 事sự 宛uyển 爾nhĩ 鬼quỷ 魅mị 。 矜căng 己kỷ 自tự 負phụ 。 逞sính 能năng 自tự 高cao 。 貪tham 嗜thị 私tư 慾dục 。 苟cẩu 取thủ 財tài 利lợi 。 無vô 所sở 不bất 為vi 。

故cố 禪thiền 林lâm 得đắc 賢hiền 者giả 。 道Đạo 德đức 修tu 綱cương 紀kỷ 立lập 。 遂toại 成thành 法pháp 席tịch 。 廁trắc 一nhất 不bất 肖tiếu 者giả 在tại 其kỳ 間gian 。 攪giảo 羣quần 亂loạn 眾chúng 。 中trung 外ngoại 不bất 安an 。 雖tuy 大đại 智trí 禮lễ 法pháp 。 縱túng/tung 有hữu 何hà 用dụng 。 智trí 愚ngu 賢hiền 不bất 肖tiếu 優ưu 劣liệt 如như 此thử 。 爾nhĩ 烏ô 得đắc 不bất 擇trạch 焉yên (# 惠huệ 力lực 芳phương 和hòa 尚thượng 書thư )# 。

此thử 節tiết 結kết 成thành 優ưu 劣liệt 當đương 擇trạch 。 所sở 以dĩ 禪thiền 林lâm 下hạ 得đắc 一nhất 賢hiền 者giả 。 則tắc 道Đạo 德đức 可khả 修tu 。 綱cương 紀kỷ 自tự 立lập 。 總tổng 繩thằng 曰viết 綱cương 。 眾chúng 目mục 曰viết 紀kỷ 。 致trí 令linh 規quy 矩củ 整chỉnh 齊tề 。 法pháp 社xã 必tất 盛thịnh 矣hĩ 。 廁trắc 者giả 。 雜tạp 也dã 。 若nhược 其kỳ 間gian 雜tạp 著trước 箇cá 不bất 肖tiếu 者giả 。 在tại 眾chúng 人nhân 之chi 中trung 。 則tắc 攪giảo 擾nhiễu 叢tùng 林lâm 惑hoặc 亂loạn 大đại 眾chúng 。 一nhất 院viện 不bất 安an 雖tuy 有hữu 大đại 智trí 之chi 規quy 矩củ 禮lễ 法pháp 。 亦diệc 無vô 所sở 用dụng 。 何hà 也dã 。 由do 無vô 廉liêm 耻sỉ 。 不bất 可khả 治trị 也dã 。 且thả 智trí 與dữ 賢hiền 是thị 一nhất 種chủng 。 愚ngu 不bất 省tỉnh 是thị 一nhất 種chủng 。 此thử 兩lưỡng 種chủng 勝thắng 劣liệt 利lợi 害hại 。 皎hiệu 然nhiên 如như 此thử 。 爾nhĩ 何hà 得đắc 不bất 致trí 力lực 揀giản 擇trạch 焉yên 優ưu 勝thắng 也dã 。 劣liệt 。 弱nhược 也dã 。 烏ô 。 何hà 也dã △# 性tánh 本bổn 無vô 二nhị 。 習tập 之chi 有hữu 異dị 。 人nhân 胡hồ 其kỳ 不bất 自tự 省tỉnh 也dã 。

此thử 篇thiên 誡giới 人nhân 情tình 不bất 可khả 滯trệ 塞tắc 。 情tình 通thông 而nhi 道Đạo 行hạnh 乎hồ 其kỳ 間gian 也dã 。

遠viễn 公công 曰viết 。 住trụ 持trì 居cư 上thượng 。 當đương 謙khiêm 恭cung 以dĩ 接tiếp 下hạ 。 執chấp 事sự 在tại 下hạ 。 要yếu 盡tận 情tình 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 上thượng 下hạ 既ký 和hòa 。 則tắc 住trụ 持trì 之chi 道đạo 通thông 矣hĩ 。 居cư 上thượng 者giả 驕kiêu 倨# 自tự 尊tôn 。 在tại 下hạ 者giả 怠đãi 慢mạn 自tự 疎sơ 。 上thượng 下hạ 之chi 情tình 不bất 通thông 。 則tắc 住trụ 持trì 之chi 道đạo 塞tắc 矣hĩ 。

此thử 節tiết 先tiên 標tiêu 情tình 之chi 通thông 塞tắc 。 謂vị 住trụ 持trì 之chi 位vị 。 本bổn 常thường 居cư 上thượng 。

時thời 中trung 須tu 要yếu 謙khiêm 和hòa 恭cung 謹cẩn 。 以dĩ 接tiếp 納nạp 於ư 人nhân 。 為vi 執chấp 事sự 者giả 。 本bổn 當đương 居cư 下hạ 。

時thời 中trung 必tất 要yếu 盡tận 情tình 致trí 敬kính 。 以dĩ 承thừa 奉phụng 于vu 上thượng 。 如như 此thử 上thượng 能năng 謙khiêm 和hòa 。 下hạ 能năng 承thừa 奉phụng 。 則tắc 住trụ 持trì 之chi 法pháp 道đạo 自tự 流lưu 通thông 矣hĩ 。 設thiết 若nhược 在tại 上thượng 者giả 。 驕kiêu 侈xỉ 倨# 傲ngạo 以dĩ 自tự 尊tôn 。 則tắc 在tại 下hạ 之chi 人nhân 。 必tất 然nhiên 怠đãi 墯# 輕khinh 慢mạn 而nhi 自tự 疎sơ 遠viễn 。 上thượng 下hạ 之chi 人nhân 情tình 既ký 爾nhĩ 不bất 通thông 。 則tắc 住trụ 持trì 之chi 道Đạo 法Pháp 必tất 滯trệ 塞tắc 矣hĩ 。

古cổ 德đức 住trụ 持trì 。 閒gian/nhàn 暇hạ 無vô 事sự 。 與dữ 學học 者giả 從tùng 容dung 議nghị 論luận 。 靡mĩ 所sở 不bất 至chí 。 由do 是thị 一nhất 言ngôn 半bán 句cú 。 載tái 於ư 傳truyền 記ký 。 逮đãi 今kim 稱xưng 之chi 。

此thử 節tiết 方phương 明minh 情tình 通thông 之chi 故cố 。 故cố 又hựu 引dẫn 古cổ 之chi 通thông 情tình 者giả 以dĩ 明minh 之chi 。 試thí 看khán 古cổ 來lai 有hữu 道Đạo 德đức 之chi 師sư 。 閑nhàn 暇hạ 無vô 事sự 。 必tất 謙khiêm 光quang 接tiếp 物vật 。 常thường 與dữ 可khả 語ngữ 之chi 學học 者giả 。 從tùng 容dung 議nghị 論luận 。 從tùng 容dung 者giả 。 和hòa 緩hoãn 而nhi 不bất 迫bách 。 議nghị 者giả 。 評bình 定định 古cổ 今kim 之chi 事sự 宜nghi 。 論luận 辯biện 也dã 。 有hữu 所sở 不bất 明minh 而nhi 辯biện 柝# 之chi 。 或hoặc 論luận 辯biện 古cổ 人nhân 公công 案án 。 或hoặc 品phẩm 評bình 賢hiền 德đức 機cơ 語ngữ 。 世thế 法pháp 佛Phật 法Pháp 。 無vô 所sở 不bất 到đáo 。 偶ngẫu 爾nhĩ 師sư 資tư 機cơ 語ngữ 相tương/tướng 契khế 合hợp 乎hồ 至chí 理lý 。 或hoặc 一nhất 言ngôn 或hoặc 半bán 句cú 。 言ngôn 雖tuy 少thiểu 而nhi 語ngữ 意ý 奇kỳ 。 必tất 當đương 載tái 於ư 傳truyền 記ký 。 古cổ 今kim 稱xưng 之chi 也dã 。 如như 太thái 陽dương 問vấn 梁lương 山sơn 。 如như 何hà 是thị 無vô 相tướng 道Đạo 場Tràng 。 山sơn 指chỉ 大Đại 士Sĩ 像tượng 曰viết 。 此thử 是thị 吳ngô 道đạo 子tử 畵họa 的đích 。 陽dương 擬nghĩ 進tiến 語ngữ 。 山sơn 曰viết 。 者giả 箇cá 是thị 有hữu 像tượng 的đích 那na 箇cá 是thị 無vô 像tượng 。 陽dương 即tức 有hữu 省tỉnh 。 山sơn 曰viết 。 何hà 不bất 道đạo 取thủ 一nhất 句cú 。 陽dương 曰viết 。 道đạo 即tức 不bất 辭từ 。 恐khủng 落lạc 紙chỉ 筆bút 。 山sơn 笑tiếu 曰viết 。 此thử 語ngữ 上thượng 碑bi 去khứ 在tại 。

其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。 一nhất 則tắc 欲dục 使sử 上thượng 情tình 下hạ 通thông 。 道đạo 無vô 壅ủng 蔽tế 。 二nhị 則tắc 預dự 知tri 學học 者giả 。 才tài 性tánh 能năng 否phủ/bĩ 。 其kỳ 於ư 進tiến 退thoái 之chi 間gian 。 皆giai 合hợp 其kỳ 宜nghi 。 自tự 然nhiên 上thượng 下hạ 雍ung 肅túc 。 遐hà 邇nhĩ 皈quy 敬kính 。 叢tùng 林lâm 之chi 興hưng 。 由do 此thử 致trí 耳nhĩ (# 與dữ 青thanh 華hoa 嚴nghiêm 書thư )# 。

此thử 節tiết 結kết 完hoàn 情tình 通thông 事sự 恰kháp 。 然nhiên 必tất 欲dục 與dữ 學học 者giả 閑nhàn 時thời 議nghị 論luận 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。 一nhất 則tắc 使sử 上thượng 下hạ 情tình 通thông 。 不bất 致trí 法pháp 道đạo 壅ủng 蔽tế 。 二nhị 則tắc 預dự 先tiên 知tri 得đắc 學học 者giả 。 才tài 力lực 性tánh 情tình 可khả 用dụng 不bất 可khả 用dụng 。 所sở 謂vị 從tùng 苗miêu 辯biện 地địa 。 因nhân 語ngữ 識thức 人nhân 。 然nhiên 後hậu 於ư 當đương 進tiến 當đương 退thoái 之chi 間gian 。 總tổng 得đắc 其kỳ 宜nghi 。 相tương/tướng 孚phu 如như 此thử 。 自tự 然nhiên 上thượng 下hạ 雍ung 容dung 整chỉnh 肅túc 。 遠viễn 近cận 歸quy 從tùng 敬kính 信tín 。 叢tùng 林lâm 之chi 興hưng 。 豈khởi 有hữu 別biệt 法pháp 。 不bất 過quá 由do 此thử 情tình 通thông 而nhi 致trí 也dã △# 閑nhàn 暇hạ 議nghị 論luận 。 正chánh 是thị 發phát 潛tiềm 德đức 之chi 幽u 光quang 。 不bất 是thị 細tế 事sự 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 宜nghi 務vụ 實thật 學học 。 而nhi 不bất 宜nghi 賣mại 虗hư 飾sức 假giả 也dã 。

遠viễn 公công 謂vị 道đạo 吾ngô 真chân 曰viết 。 學học 未vị 至chí 於ư 道đạo 。 衒huyễn 耀diệu 見kiến 聞văn 。 馳trì 騁sính 機cơ 解giải 。 以dĩ 口khẩu 舌thiệt 辯biện 利lợi 相tương 勝thắng 者giả 。 猶do 如như 廁trắc 屋ốc 。 塗đồ 污ô 丹đan 艧# 。 祇kỳ 增tăng 其kỳ 臭xú 耳nhĩ (# 西tây 湖hồ 記ký 聞văn )# 。

潭đàm 州châu 道đạo 吾ngô 寺tự 可khả 真chân 禪thiền 師sư 。 嗣tự 石thạch 霜sương 圓viên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 世thế 。 謂vị 學học 道Đạo 未vị 造tạo 到đáo 極cực 處xứ 。 切thiết 不bất 可khả 虗hư 頭đầu 。 粉phấn 飭sức 未vị 見kiến 以dĩ 為vi 見kiến 。 裝trang 點điểm 未vị 聞văn 以dĩ 為vi 聞văn 。 馳trì 騁sính 機cơ 解giải 。 馳trì 騁sính 者giả 。 馬mã 疾tật 走tẩu 也dã 。 只chỉ 以dĩ 口khẩu 快khoái 舌thiệt 便tiện 。 多đa 得đắc 一nhất 句cú 以dĩ 為vi 勝thắng 。 如như 此thử 者giả 。 猶do 如như 廁trắc 屋ốc 塗đồ 畵họa 些# 五ngũ 彩thải 。 丹đan 艧# 者giả 。 彩thải 色sắc 之chi 總tổng 名danh 。 外ngoại 面diện 雖tuy 是thị 好hảo/hiếu 看khán 。 其kỳ 實thật 裏lý 內nội 臭xú 不bất 可khả 聞văn △# 如như 此thử 虗hư 頭đầu 不bất 如như 不bất 做tố 好hảo/hiếu 。 孰thục 不bất 知tri 其kỳ 為vi 假giả 銀ngân 城thành 也dã 。

此thử 篇thiên 教giáo 治trị 心tâm 須tu 求cầu 玅# 悟ngộ 。 以dĩ 為vi 除trừ 妄vọng 見kiến 真chân 之chi 本bổn 也dã 。

遠viễn 公công 謂vị 演diễn 首thủ 座tòa 曰viết 。 心tâm 為vi 一nhất 身thân 之chi 主chủ 。 萬vạn 行hạnh 之chi 本bổn 。 心tâm 不bất 玅# 悟ngộ 。 妄vọng 情tình 自tự 生sanh 。 妄vọng 情tình 既ký 生sanh 。 見kiến 理lý 不bất 明minh 。 見kiến 理lý 不bất 明minh 。 是thị 非phi 謬mậu 亂loạn 。

此thử 節tiết 顯hiển 心tâm 為vi 根căn 本bổn 。 蘄kì 州châu 五ngũ 祖tổ 法pháp 演diễn 禪thiền 師sư 。 綿miên 州châu 鄧đặng 氏thị 子tử 。 嗣tự 白bạch 雲vân 端đoan 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。 謂vị 心tâm 者giả 。 靈linh 明minh 洞đỗng 徹triệt 。 具cụ 眾chúng 理lý 而nhi 應ưng 萬vạn 機cơ 。 百bách 千thiên 三tam 昧muội 。 無vô 量lượng 玅# 義nghĩa 。 莫mạc 不bất 由do 之chi 而nhi 生sanh 。 必tất 須tu 要yếu 研nghiên 窮cùng 透thấu 徹triệt 得đắc 妙diệu 悟ngộ 也dã 。 心tâm 若nhược 不bất 悟ngộ 。 妄vọng 念niệm 情tình 識thức 自tự 然nhiên 發phát 生sanh 。 妄vọng 生sanh 則tắc 鑑giám 理lý 不bất 明minh 。 理lý 不bất 明minh 。 則tắc 是thị 非phi 必tất 訛ngoa 謬mậu 錯thác 亂loạn 矣hĩ 。

所sở 以dĩ 治trị 心tâm 。 須tu 求cầu 玅# 悟ngộ 。 悟ngộ 則tắc 神thần 和hòa 氣khí 靜tĩnh 。 容dung 敬kính 色sắc 莊trang 。 妄vọng 想tưởng 情tình 慮lự 。 皆giai 融dung 為vi 真chân 心tâm 矣hĩ 。 以dĩ 此thử 治trị 心tâm 。 心tâm 自tự 靈linh 玅# 。 然nhiên 後hậu 導đạo 物vật 指chỉ 迷mê 。 孰thục 不bất 從tùng 化hóa (# 浮phù 山sơn 實thật 錄lục )# 。

此thử 節tiết 教giáo 必tất 修tu 必tất 悟ngộ 。 所sở 以dĩ 學học 人nhân 修tu 治trị 自tự 心tâm 。 當đương 求cầu 徹triệt 證chứng 。 悟ngộ 入nhập 之chi 後hậu 。 使sử 人nhân 神thần 志chí 和hòa 。 氣khí 息tức 靜tĩnh 。 容dung 貌mạo 恭cung 敬kính 。 色sắc 相tướng 端đoan 莊trang 。 設thiết 有hữu 妄vọng 想tưởng 情tình 慮lự 以dĩ 此thử 妙diệu 心tâm 照chiếu 之chi 。 皆giai 融dung 為vi 真chân 心tâm 矣hĩ 。 若nhược 如như 此thử 修tu 治trị 其kỳ 心tâm 。 心tâm 必tất 靈linh 通thông 精tinh 妙diệu 。 然nhiên 後hậu 開khai 導đạo 羣quần 品phẩm 指chỉ 接tiếp 蒙mông 迷mê 誰thùy 不bất 相tương 從tùng 其kỳ 教giáo 化hóa 耶da △# 悟ngộ 要yếu 工công 夫phu 。 意ý 出xuất 語ngữ 言ngôn 之chi 外ngoại 。 若nhược 但đãn 如như 此thử 讀đọc 去khứ 。 有hữu 甚thậm 麼ma 交giao 涉thiệp 。

此thử 篇thiên 教giáo 清thanh 修tu 實thật 德đức 。 母mẫu 務vụ 浮phù 華hoa 。 而nhi 蔽tế 其kỳ 要yếu 妙diệu 也dã 。

五ngũ 祖tổ 演diễn 和hòa 尚thượng 曰viết 。 今kim 時thời 叢tùng 林lâm 。 學học 道Đạo 之chi 士sĩ 。 聲thanh 名danh 不bất 揚dương 。 匪phỉ 為vi 人nhân 之chi 所sở 信tín 者giả 。 葢# 為vi 梵Phạm 行hạnh 不bất 清thanh 白bạch 。 為vi 人nhân 不bất 諦đế 當đương 。 輙triếp 或hoặc 苟cẩu 求cầu 。 名danh 聞văn 利lợi 養dưỡng 。 乃nãi 廣quảng 衒huyễn 其kỳ 華hoa 飾sức 。 遂toại 被bị 識thức 者giả 所sở 譏cơ 。 故cố 蔽tế 其kỳ 要yếu 玅# 。 雖tuy 有hữu 道Đạo 德đức 如như 佛Phật 祖tổ 。 聞văn 見kiến 疑nghi 而nhi 不bất 信tín 矣hĩ 。 爾nhĩ 輩bối 他tha 日nhật 若nhược 有hữu 把bả 茅mao 葢# 頭đầu 。 當đương 以dĩ 此thử 而nhi 自tự 勉miễn (# 與dữ 佛Phật 鑑giám 佛Phật 果Quả 書thư )# 。

謂vị 近cận 今kim 叢tùng 林lâm 中trung 做tố 長trưởng 老lão 者giả 。 美mỹ 名danh 不bất 得đắc 播bá 揚dương 。 又hựu 不bất 為vi 四tứ 眾chúng 之chi 所sở 信tín 敬kính 者giả 無vô 別biệt 。 只chỉ 因nhân 梵Phạm 。 行hành 有hữu 虧khuy 。 不bất 清thanh 淨tịnh 不bất 潔khiết 白bạch 也dã 。 加gia 之chi 做tố 人nhân 行hành 事sự 。 又hựu 不bất 審thẩm 實thật 穩ổn 當đương 。 輒triếp 者giả 。 每mỗi 事sự 即tức 然nhiên 也dã 。 輒triếp 或hoặc 每mỗi 事sự 。 舉cử 動động 多đa 苟cẩu 且thả 。 貪tham 求cầu 名danh 聞văn 利lợi 養dưỡng 。 又hựu 作tác 事sự 虗hư 浮phù 。 衒huyễn 賣mại 光quang 華hoa 。 粉phấn 飾sức 行hành 止chỉ 。 以dĩ 欺khi 惑hoặc 愚ngu 俗tục 遂toại 被bị 明minh 眼nhãn 人nhân 看khán 破phá 。 即tức 生sanh 譏cơ 誚tiếu 。 由do 此thử 將tương 幾kỷ 多đa 緊khẩn 急cấp 妙diệu 事sự 。 皆giai 障chướng 蔽tế 之chi 矣hĩ 。 即tức 使sử 有hữu 證chứng 悟ngộ 有hữu 神thần 機cơ 如như 諸chư 佛Phật 祖tổ 。 但đãn 所sở 聞văn 見kiến 之chi 事sự 。 皆giai 令linh 人nhân 生sanh 疑nghi 惑hoặc 。 而nhi 不bất 諦đế 信tín 也dã 。 爾nhĩ 輩bối 他tha 日nhật 若nhược 出xuất 世thế 為vi 人nhân 。 結kết 箇cá 茅mao 葊# 。 守thủ 護hộ 己kỷ 身thân 。 調điều 伏phục 他tha 意ý 。 當đương 以dĩ 吾ngô 言ngôn 自tự 勉miễn 勵lệ 也dã △# 老lão 實thật 二nhị 字tự 。 值trị 得đắc 千thiên 金kim 。 若nhược 虗hư 浮phù 裝trang 點điểm 不bất 存tồn 實thật 行hạnh 。 乃nãi 業nghiệp 根căn 種chủng 子tử 也dã 。

此thử 篇thiên 戒giới 人nhân 重trọng/trùng 本bổn 分phần/phân 勿vật 務vụ 外ngoại 緣duyên 。 而nhi 喪táng 失thất 法pháp 體thể 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 師sư 翁ông 初sơ 住trụ 楊dương 岐kỳ 。 老lão 屋ốc 敗bại 椽chuyên 。 僅cận 蔽tế 風phong 雨vũ 。 適thích 臨lâm 冬đông 暮mộ 雪tuyết 霰tản 滿mãn 牀sàng 。 居cư 不bất 遑hoàng 處xứ 。

此thử 節tiết 明minh 修tu 不bất 惜tích 身thân 。 袁viên 州châu 楊dương 岐kỳ 山sơn 方phương 會hội 禪thiền 師sư 。 宜nghi 春xuân 冷lãnh 氏thị 子tử 。 嗣tự 慈từ 明minh 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 世thế 。 謂vị 我ngã 會hội 師sư 翁ông 初sơ 住trụ 楊dương 岐kỳ 之chi 時thời 。 屋ốc 老lão 桷# 爛lạn 。 兩lưỡng 間gian 破phá 房phòng 。 僅cận 。 略lược 能năng 也dã 。 略lược 可khả 遮già 蔽tế 風phong 雨vũ 而nhi 已dĩ 。 適thích 。 至chí 也dã 。 適thích 值trị 冬đông 暮mộ 。 即tức 臘lạp 月nguyệt 也dã 。 霰tản 是thị 雪tuyết 粒lạp 。 雖tuy 人nhân 人nhân 臥ngọa 榻tháp 雪tuyết 粒lạp 滿mãn 布bố 。 亦diệc 不bất 分phân 心tâm 于vu 此thử 。 安an 然nhiên 處xứ 之chi 。 事sự 冗# 曰viết 不bất 暇hạ 。 心tâm 勤cần 曰viết 不bất 遑hoàng 。 謂vị 榻tháp 雖tuy 積tích 雪tuyết 。 而nhi 不bất 以dĩ 寒hàn 苦khổ 動động 其kỳ 心tâm 也dã 。

衲nạp 子tử 投đầu 誠thành 。 願nguyện 充sung 修tu 造tạo 。 師sư 翁ông 卻khước 之chi 曰viết 。 我ngã 佛Phật 有hữu 言ngôn 。

時thời 當đương 減giảm 劫kiếp 。 高cao 岸ngạn 深thâm 谷cốc 。 遷thiên 變biến 不bất 常thường 。 安an 得đắc 圓viên 滿mãn 如như 意ý 。 自tự 求cầu 稱xưng 足túc 。

此thử 節tiết 顯hiển 事sự 皆giai 假giả 合hợp 。 衲nạp 子tử 中trung 有hữu 志chí 誠thành 發phát 心tâm 。 願nguyện 當đương 化hóa 募mộ 者giả 。 充sung 。 當đương 也dã 。 師sư 翁ông 卻khước 辭từ 不bất 允duẫn 。 曰viết 。 你nễ 豈khởi 不bất 聞văn 我ngã 佛Phật 有hữu 言ngôn 。 此thử 時thời 正chánh 當đương 減giảm 劫kiếp 也dã 。 人nhân 人nhân 福phước 壽thọ 。 亦diệc 隨tùy 之chi 而nhi 減giảm 。 謂vị 第đệ 九cửu 小tiểu 劫kiếp 。 人nhân 壽thọ 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 歲tuế 。 減giảm 至chí 六lục 萬vạn 拘Câu 留Lưu 孫Tôn 佛Phật 出xuất 世thế 。 減giảm 至chí 四tứ 萬vạn 。 拘Câu 那Na 含Hàm 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 出xuất 世thế 。 減giảm 至chí 二nhị 萬vạn 。 迦Ca 葉Diếp 佛Phật 出xuất 世thế 。 減giảm 至chí 一nhất 百bách 歲tuế 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 出xuất 世thế 。 故cố 曰viết 。

時thời 當đương 減giảm 劫kiếp 。 然nhiên 極cực 峻tuấn 之chi 高cao 岸ngạn 。 最tối 深thâm 之chi 谿khê 谷cốc 。 遷thiên 改cải 變biến 易dị 。 尚thượng 爾nhĩ 不bất 常thường 。 或hoặc 時thời 高cao 岸ngạn 而nhi 崩băng 頺đồi 。 或hoặc 時thời 深thâm 谷cốc 。 而nhi 平bình 滿mãn 。 本bổn 不bất 是thị 堅kiên 周chu 之chi 法pháp 。 安an 得đắc 圓viên 滿mãn 如như 人nhân 之chi 意ý 。 而nhi 自tự 求cầu 稱xưng 足túc 也dã 。

汝nhữ 等đẳng 出xuất 家gia 學học 道Đạo 。 做tố 手thủ 脚cước 未vị 穩ổn 。 已dĩ 是thị 四tứ 五ngũ 十thập 歲tuế 。 詎cự 有hữu 閒gian/nhàn 工công 夫phu 。 事sự 豐phong 屋ốc 耶da 。 竟cánh 不bất 從tùng 。

此thử 節tiết 示thị 其kỳ 力lực 學học 。 且thả 汝nhữ 等đẳng 出xuất 家gia 。 元nguyên 為vi 學học 道Đạo 。 做tố 手thủ 脚cước 尚thượng 且thả 未vị 穩ổn 。 此thử 言ngôn 把bả 捉tróc 不bất 住trụ 也dã 。 謂vị 工công 夫phu 尚thượng 做tố 不bất 定định 。 已dĩ 是thị 四tứ 五ngũ 十thập 歲tuế 了liễu 。 詎cự 。 豈khởi 也dã 。 豈khởi 得đắc 有hữu 閑nhàn 工công 夫phu 再tái 去khứ 化hóa 緣duyên 。 以dĩ 華hoa 美mỹ 其kỳ 居cư 而nhi 為vi 事sự 也dã 。 昔tích 宋tống 李# 靖tĩnh 公công 名danh 沆# 為vi 丞thừa 相tương/tướng 。 自tự 奉phụng 甚thậm 薄bạc 。 所sở 居cư 陋lậu 巷hạng 。 廳thính 事sự 無vô 重trọng/trùng 門môn 。 家gia 人nhân 勸khuyến 修tu 之chi 。 沆# 曰viết 。 身thân 食thực 厚hậu 祿lộc 。 安an 榮vinh 如như 意ý 。 人nhân 生sanh 朝triêu 暮mộ 不bất 保bảo 。 奚hề 用dụng 工công 夫phu 事sự 豐phong 屋ốc 耶da 。 竟cánh 不bất 從tùng 。

翌# 日nhật 上thượng 堂đường 曰viết 。 楊dương 岐kỳ 乍sạ 住trụ 屋ốc 壁bích 疎sơ 。 滿mãn 牀sàng 盡tận 撒tản 雪tuyết 珍trân 珠châu 。 縮súc 卻khước 項hạng 。 暗ám 嗟ta 吁hu 。 翻phiên 憶ức 古cổ 人nhân 樹thụ 下hạ 居cư (# 廣quảng 錄lục )# 。

此thử 節tiết 曉hiểu 以dĩ 大đại 義nghĩa 。 翌# 日nhật 。 即tức 明minh 日nhật 。 上thượng 堂đường 示thị 眾chúng 曰viết 。 楊dương 岐kỳ 乍sạ 住trụ 屋ốc 壁bích 疎sơ 。 滿mãn 牀sàng 盡tận 撒tản 雪tuyết 珍trân 珠châu 。 縮súc 卻khước 項hạng 。 暗ám 嗟ta 吁hu 。 翻phiên 憶ức 古cổ 人nhân 樹thụ 下hạ 居cư 。 翻phiên 憶ức 者giả 。 返phản 追truy 從tùng 上thượng 古cổ 人nhân 。 樹thụ 下hạ 修tu 行hành 。 值trị 此thử 風phong 雨vũ 。 又hựu 書thư 何hà 如như △# 下hạ 逮đãi 於ư 今kim 。 尚thượng 要yếu 鬼quỷ 弄lộng 他tha 去khứ 做tố 化hóa 主chủ 。 疇trù 能năng 卻khước 之chi 耶da 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 須tu 行hành 解giải 相tương 應ứng 。 必tất 謹cẩn 必tất 嚴nghiêm 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 衲nạp 子tử 守thủ 心tâm 城thành 。 奉phụng 戒giới 律luật 。 日nhật 夜dạ 思tư 之chi 。 朝triêu 夕tịch 行hành 之chi 。 行hành 無vô 越việt 思tư 。 思tư 無vô 越việt 行hành 。 有hữu 其kỳ 始thỉ 而nhi 成thành 其kỳ 終chung 。 猶do 畊# 者giả 之chi 有hữu 畔bạn 。 其kỳ 過quá 鮮tiên 矣hĩ 。

城thành 字tự 作tác 譬thí 喻dụ 。 古cổ 有hữu 偈kệ 云vân 。 學học 道Đạo 猶do 如như 守thủ 禁cấm 城thành 。 晝trú 防phòng 六lục 賊tặc 夜dạ 惺tinh 惺tinh 。 中trung 軍quân 主chủ 將tương 能năng 行hành 令linh 。 不bất 動động 干can 戈qua 致trí 太thái 平bình 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 奉phụng 乃nãi 遵tuân 奉phụng 。 戒giới 律luật 。 即tức 眾chúng 戒giới 律luật 儀nghi 也dã 。 守thủ 心tâm 是thị 學học 道Đạo 奉phụng 戒giới 是thị 修tu 德đức 。 欲dục 全toàn 道Đạo 德đức 。 須tu 由do 日nhật 而nhi 夜dạ 。 亹# 亹# 思tư 之chi 。 自tự 朝triêu 及cập 夕tịch 。 孜tư 孜tư 行hành 之chi 。 葢# 行hành 時thời 不bất 可khả 外ngoại 于vu 思tư 。 思tư 時thời 不bất 可khả 越việt 于vu 行hành 。 如như 是thị 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 而nhi 不bất 改cải 異dị 如như 畊# 田điền 者giả 中trung 邊biên 俱câu 到đáo 。 可khả 免miễn 荒hoang 怠đãi 之chi 過quá 矣hĩ △# 禮lễ 約ước 而nhi 義nghĩa 豐phong 。 如như 九cửu 轉chuyển 還hoàn 丹đan 。 點điểm 鐵thiết 即tức 成thành 金kim 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 戒giới 住trụ 持trì 不bất 可khả 專chuyên 己kỷ 之chi 情tình 。 而nhi 忘vong 先tiên 聖thánh 法pháp 度độ 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 所sở 謂vị 叢tùng 林lâm 者giả 。 陶đào 鑄chú 聖thánh 凡phàm 。 養dưỡng 育dục 才tài 器khí 之chi 地địa 。 教giáo 化hóa 之chi 所sở 從tùng 出xuất 。 雖tuy 羣quần 居cư 類loại 聚tụ 。 率suất 而nhi 齊tề 之chi 。 各các 有hữu 師sư 承thừa 。 今kim 諸chư 方phương 不bất 務vụ 守thủ 先tiên 聖thánh 法pháp 度độ 。 好hảo 惡ác 偏thiên 情tình 。 多đa 以dĩ 己kỷ 是thị 革cách 物vật 。 使sử 後hậu 輩bối 當đương 何hà 取thủ 法pháp 。

範phạm 土thổ/độ 曰viết 陶đào 。 鎔dong 金kim 曰viết 鑄chú 。 叢tùng 林lâm 是thị 一nhất 大đại 爐lô 冶dã 。 以dĩ 之chi 鑄chú 聖thánh 陶đào 凡phàm 。 撫phủ 養dưỡng 鞠cúc 育dục 人nhân 才tài 器khí 格cách 之chi 地địa 。 住trụ 持trì 人nhân 總tổng 其kỳ 權quyền 柄bính 則tắc 教giáo 化hóa 之chi 所sở 從tùng 出xuất 。 羣quần 居cư 者giả 。 或hoặc 百bách 或hoặc 千thiên 。 類loại 聚tụ 者giả 。 智trí 愚ngu 賢hiền 否phủ/bĩ 。 各các 從tùng 其kỳ 類loại 。 要yếu 其kỳ 統thống 率suất 而nhi 齊tề 整chỉnh 之chi 。 則tắc 各các 有hữu 師sư 承thừa 。 言ngôn 各các 有hữu 者giả 。 非phi 各các 人nhân 自tự 己kỷ 有hữu 師sư 承thừa 也dã 。 謂vị 必tất 在tại 住trụ 持trì 於ư 羣quần 類loại 中trung 因nhân 人nhân 設thiết 教giáo 而nhi 調điều 理lý 之chi 也dã 。 此thử 下hạ 謂vị 不bất 遵tuân 古cổ 自tự 恃thị 之chi 過quá 。 於ư 今kim 住trụ 持trì 。 不bất 遵tuân 古cổ 人nhân 之chi 典điển 訓huấn 。 一nhất 味vị 以dĩ 己kỷ 之chi 所sở 好hiếu 所sở 惡ác 。 而nhi 用dụng 情tình 多đa 偏thiên 。 且thả 以dĩ 自tự 家gia 杜đỗ 撰soạn 之chi 法pháp 。 教giáo 人nhân 依y 學học 以dĩ 為vì 己kỷ 是thị 。 而nhi 返phản 改cải 。 革cách 前tiền 人nhân 規quy 範phạm 。 如như 此thử 任nhậm 情tình 縱túng/tung 意ý 。 教giáo 後hậu 人nhân 將tương 何hà 以dĩ 取thủ 法pháp 則tắc 也dã △# 爐lô 鞴# 之chi 下hạ 。 原nguyên 多đa 鈍độn 鐵thiết 。 只chỉ 在tại 匠tượng 者giả 之chi 巧xảo 心tâm 玅# 手thủ 否phủ/bĩ 則tắc 總tổng 成thành 廢phế 器khí 。

此thử 篇thiên 誨hối 住trụ 持trì 欲dục 知tri 人nhân 之chi 賢hiền 否phủ/bĩ 。 必tất 久cửu 乃nãi 得đắc 其kỳ 真chân 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 利lợi 生sanh 傳truyền 道đạo 。 務vụ 在tại 得đắc 人nhân 。 而nhi 知tri 人nhân 之chi 難nạn/nan 。 聖thánh 哲triết 所sở 病bệnh 。 聽thính 其kỳ 言ngôn 。 而nhi 未vị 保bảo 其kỳ 行hành 。 求cầu 其kỳ 行hành 。 而nhi 恐khủng 遺di 其kỳ 才tài 。 自tự 非phi 素tố 與dữ 交giao 遊du 。 備bị 詳tường 本bổn 末mạt 。 探thám 其kỳ 志chí 行hành 。 觀quán 其kỳ 器khí 能năng 。 然nhiên 後hậu 守thủ 道đạo 藏tạng 用dụng 者giả 。 可khả 得đắc 而nhi 知tri 。 沽cô 名danh 飾sức 貌mạo 者giả 。 不bất 容dung 其kỳ 偽ngụy 。 縱túng/tung 其kỳ 潛tiềm 密mật 。 亦diệc 見kiến 淵uyên 源nguyên 。

此thử 節tiết 明minh 知tri 人nhân 要yếu 在tại 久cửu 識thức 。 謂vị 凡phàm 欲dục 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 傳truyền 授thọ 祖tổ 道đạo 。 所sở 貴quý 專chuyên 在tại 得đắc 真chân 正chánh 良lương 材tài 。 乃nãi 堪kham 承thừa 繼kế 。 然nhiên 知tri 人nhân 一nhất 節tiết 最tối 為vi 難nạn/nan 事sự 。 古cổ 聖thánh 先tiên 賢hiền 。 亦diệc 以dĩ 為vi 憂ưu 。 何hà 也dã 。 聽thính 其kỳ 所sở 言ngôn 。 似tự 實thật 有hữu 德đức 。 未vị 審thẩm 平bình 日nhật 行hành 履lý 果quả 如như 其kỳ 言ngôn 否phủ/bĩ 也dã 。 必tất 求cầu 其kỳ 所sở 行hành 。 造tạo 到đáo 古cổ 人nhân 地địa 位vị 。 又hựu 恐khủng 遺di 失thất 其kỳ 人nhân 之chi 才tài 力lực 也dã 。 自tự 非phi 。 猶do 云vân 要yếu 在tại 。 謂vị 欲dục 知tri 人nhân 之chi 的đích 實thật 。 要yếu 在tại 平bình 素tố 與dữ 之chi 交giao 遊du 。 歲tuế 月nguyệt 既ký 久cửu 。 則tắc 所sở 知tri 益ích 深thâm 。 備bị 詳tường 他tha 之chi 本bổn 末mạt 。 探thám 討thảo 他tha 志chí 向hướng 。 觀quán 察sát 他tha 行hành 履lý 。 以dĩ 及cập 器khí 量lượng 能năng 幹cán 。 然nhiên 後hậu 真chân 知tri 實thật 曉hiểu 。 此thử 人nhân 果quả 是thị 守thủ 道đạo 存tồn 德đức 者giả 。 果quả 是thị 韜# 光quang 秘bí 用dụng 者giả 。 若nhược 是thị 沽cô 賣mại 虗hư 名danh 。 粧# 飾sức 顏nhan 貌mạo 者giả 。 亦diệc 久cửu 而nhi 能năng 知tri 。 難nan 以dĩ 隱ẩn 偽ngụy 。 縱túng/tung 使sử 彼bỉ 做tố 得đắc 深thâm 潛tiềm 隱ẩn 密mật 。 我ngã 亦diệc 闚khuy 見kiến 他tha 幽u 深thâm 源nguyên 底để 也dã 。

夫phu 觀quán 探thám 詳tường 聽thính 之chi 理lý 。 固cố 非phi 一nhất 朝triêu 一nhất 夕tịch 之chi 所sở 能năng 。 所sở 以dĩ 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 見kiến 大đại 鑑giám 之chi 後hậu 。 猶do 執chấp 事sự 十thập 五ngũ 秋thu 。 馬mã 祖tổ 見kiến 讓nhượng 之chi 時thời 。 亦diệc 相tương 從tùng 十thập 餘dư 載tái 。 是thị 知tri 先tiên 聖thánh 授thọ 受thọ 之chi 際tế 。 固cố 非phi 淺thiển 薄bạc 所sở 敢cảm 傳truyền 持trì 。 如như 一nhất 器khí 水thủy 。 傳truyền 於ư 一nhất 器khí 。 始thỉ 堪kham 克khắc 紹thiệu 洪hồng 規quy 。 如như 當đương 家gia 種chủng 艸thảo 。 此thử 其kỳ 觀quán 探thám 詳tường 聽thính 之chi 理lý 明minh 驗nghiệm 也dã 。 豈khởi 容dung 巧xảo 言ngôn 令linh 色sắc 。 便tiện 僻tích 諂siểm 媚mị 而nhi 充sung 選tuyển 者giả 哉tai (# 圓viên 悟ngộ 書thư )# 。

此thử 節tiết 謂vị 授thọ 受thọ 必tất 須tu 親thân 證chứng 。 且thả 而nhi 觀quán 探thám 詳tường 聽thính 。 此thử 四tứ 種chủng 道Đạo 理lý 。 原nguyên 不bất 是thị 一nhất 朝triêu 一nhất 夕tịch 所sở 能năng 得đắc 的đích 。 所sở 以dĩ 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 見kiến 大đại 鑒giám 之chi 後hậu 。 猶do 然nhiên 執chấp 侍thị 巾cân 瓶bình 一nhất 十thập 五ngũ 秋thu 。 南nam 嶽nhạc 懷Hoài 讓Nhượng 禪Thiền 師Sư 。 金kim 州châu 杜đỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 六lục 祖tổ 大đại 鑑giám 禪thiền 師sư 。 大đại 鑑giám 六lục 祖tổ 慧tuệ 能năng 大đại 師sư 。 范phạm 陽dương 盧lô 氏thị 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 弘Hoằng 忍Nhẫn 大Đại 師Sư 。 且thả 馬mã 祖tổ 見kiến 讓nhượng 之chi 時thời 。 亦diệc 相tương 從tùng 淘đào 汰# 十thập 有hữu 餘dư 載tái 。 江giang 西tây 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 漢hán 州châu 什thập 邡# 縣huyện 馬mã 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 禪thiền 師sư 。 是thị 知tri 先tiên 聖thánh 上thượng 授thọ 下hạ 受thọ 之chi 際tế 。 固cố 非phi 淺thiển 根căn 薄bạc 德đức 。 所sở 能năng 傳truyền 持trì 。 所sở 謂vị 見kiến 與dữ 師sư 齊tề 。 減giảm 師sư 半bán 德đức 。 見kiến 過quá 於ư 師sư 。 方phương 堪kham 傳truyền 授thọ 。 猶do 如như 以dĩ 此thử 一nhất 器khí 水thủy 。 傳truyền 入nhập 於ư 彼bỉ 之chi 一nhất 器khí 。 無vô 欠khiếm 無vô 餘dư 。 此thử 喻dụ 為vi 子tử 者giả 不bất 妄vọng 受thọ 也dã 。 如như 此thử 之chi 人nhân 。 始thỉ 能năng 克khắc 紹thiệu 大đại 法pháp 弘hoằng 規quy 。 擔đảm 當đương 佛Phật 祖tổ 家gia 業nghiệp 。 又hựu 如như 畊# 田điền 者giả 之chi 的đích 當đương 人nhân 家gia 。 收thu 存tồn 好hảo/hiếu 種chủng 。 種chủng 好hảo 則tắc 苗miêu 必tất 秀tú 。 此thử 喻dụ 為vi 師sư 者giả 不bất 妄vọng 傳truyền 也dã 。 如như 此thử 觀quán 探thám 詳tường 聽thính 之chi 理lý 既ký 盡tận 。 始thỉ 為vi 明minh 驗nghiệm 不bất 誣vu 也dã 。 且thả 能năng 克khắc 紹thiệu 。 能năng 繼kế 續tục 之chi 人nhân 。 豈khởi 容dung 巧xảo 好hảo/hiếu 其kỳ 言ngôn 。 令linh 善thiện 其kỳ 色sắc 。 便tiện 佞nịnh 偏thiên 僻tích 。 諂siểm 屈khuất 媚mị 悅duyệt 之chi 徒đồ 。 可khả 能năng 當đương 其kỳ 任nhậm 哉tai △# 此thử 不bất 徒đồ 謂vị 師sư 家gia 知tri 人nhân 。 實thật 要yếu 弟đệ 子tử 耐nại 久cửu 。 如như 是thị 則tắc 水thủy 合hợp 水thủy 矣hĩ 。 如như 今kim 人nhân 纔tài 到đáo 門môn 便tiện 付phó 法pháp 。 吾ngô 不bất 審thẩm 是thị 何hà 知tri 也dã 。

此thử 篇thiên 誨hối 住trụ 持trì 者giả 。 須tu 德đức 專chuyên 兼kiêm 行hành 。 以dĩ 為vi 興hưng 教giáo 傳truyền 道đạo 之chi 本bổn 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 住trụ 持trì 大đại 柄bính 。 在tại 惠huệ 與dữ 德đức 。 二nhị 者giả 兼kiêm 行hành 。 廢phế 一nhất 不bất 可khả 。 惠huệ 而nhi 罔võng 德đức 。 則tắc 人nhân 不bất 敬kính 。 德đức 而nhi 罔võng 惠huệ 。 則tắc 人nhân 不bất 懷hoài 。 苟cẩu 知tri 惠huệ 之chi 可khả 懷hoài 。 加gia 其kỳ 德đức 以dĩ 相tương 濟tế 。 則tắc 所sở 敷phu 之chi 惠huệ 。 適thích 足túc 以dĩ 安an 上thượng 下hạ 誘dụ 四tứ 來lai 。 苟cẩu 知tri 德đức 之chi 可khả 敬kính 。 加gia 其kỳ 惠huệ 以dĩ 相tương/tướng 資tư 。 則tắc 所sở 持trì 之chi 德đức 。 適thích 足túc 以dĩ 紹thiệu 先tiên 覺giác 。 導đạo 愚ngu 迷mê 。

此thử 節tiết 明minh 德đức 惠huệ 相tương/tướng 資tư 而nhi 互hỗ 用dụng 。 謂vị 為vi 住trụ 持trì 之chi 大đại 權quyền 柄bính 。 大đại 主chủ 宰tể 。 在tại 恩ân 惠huệ 與dữ 德đức 行hạnh 兩lưỡng 種chủng 。 此thử 兩lưỡng 種chủng 必tất 欲dục 兼kiêm 行hành 。 如như 鳥điểu 之chi 兩lưỡng 翅sí 。 廢phế 一nhất 則tắc 不bất 可khả 也dã 。 若nhược 但đãn 有hữu 恩ân 惠huệ 與dữ 人nhân 。 而nhi 自tự 不bất 修tu 德đức 。 則tắc 人nhân 雖tuy 懷hoài 而nhi 不bất 敬kính 。 若nhược 但đãn 有hữu 德đức 於ư 己kỷ 。 而nhi 無vô 惠huệ 以dĩ 及cập 人nhân 。 則tắc 人nhân 雖tuy 敬kính 而nhi 不bất 懷hoài 。 罔võng 。 無vô 也dã 。 果quả 知tri 惠huệ 澤trạch 。 能năng 使sử 人nhân 懷hoài 慕mộ 。 更cánh 加gia 修tu 德đức 以dĩ 相tương/tướng 兼kiêm 濟tế 。 則tắc 所sở 施thí 之chi 惠huệ 澤trạch 。 自tự 然nhiên 安an 撫phủ 人nhân 心tâm 。 上thượng 情tình 下hạ 通thông 。 誘dụ 引dẫn 四tứ 來lai 之chi 眾chúng 矣hĩ 。 果quả 加gia 修tu 德đức 。 能năng 令linh 人nhân 恭cung 敬kính 。 更cánh 加gia 惠huệ 澤trạch 以dĩ 相tương/tướng 資tư 助trợ 。 則tắc 所sở 修tu 之chi 德đức 行hạnh 。 自tự 足túc 以dĩ 繼kế 紹thiệu 先tiên 覺giác 。 興hưng 隆long 佛Phật 種chủng 。 開khai 導đạo 愚ngu 迷mê 之chi 人nhân 矣hĩ 。

故cố 善thiện 住trụ 持trì 者giả 。 養dưỡng 德đức 以dĩ 行hành 惠huệ 。 宣tuyên 惠huệ 以dĩ 持trì 德đức 。 德đức 而nhi 能năng 養dưỡng 則tắc 不bất 屈khuất 。 惠huệ 而nhi 能năng 行hành 則tắc 有hữu 恩ân 。 由do 是thị 德đức 與dữ 惠huệ 相tương/tướng 蓄súc 。 惠huệ 與dữ 德đức 互hỗ 行hành 。 如như 此thử 則tắc 德đức 不bất 用dụng 修tu 。 而nhi 敬kính 同đồng 佛Phật 祖tổ 。 惠huệ 不bất 勞lao 費phí 。 而nhi 懷hoài 如như 父phụ 母mẫu 。 斯tư 則tắc 湖hồ 海hải 有hữu 志chí 於ư 道đạo 者giả 。 孰thục 不bất 來lai 歸quy 。 住trụ 持trì 將tương 傳truyền 道Đạo 德đức 興hưng 教giáo 化hóa 。 不bất 明minh 斯tư 要yếu 。 而nhi 莫mạc 之chi 得đắc 也dã (# 與dữ 佛Phật 眼nhãn 書thư )# 。

此thử 節tiết 明minh 德đức 惠huệ 併tinh 施thí 而nhi 同đồng 感cảm 。 故cố 所sở 以dĩ 善thiện 為vi 住trụ 持trì 者giả 。 自tự 己kỷ 養dưỡng 德đức 。 又hựu 能năng 行hành 惠huệ 。 宣tuyên 通thông 恩ân 惠huệ 。 以dĩ 持trì 其kỳ 德đức 。 德đức 既ký 能năng 養dưỡng 。 則tắc 德đức 用dụng 不bất 竭kiệt 。 惠huệ 既ký 能năng 施thí 。 則tắc 惠huệ 有hữu 餘dư 恩ân 。 由do 此thử 將tương 德đức 與dữ 惠huệ 共cộng 相tương 蓄súc 養dưỡng 。 惠huệ 與dữ 德đức 互hỗ 相tương 流lưu 行hành 。 如như 是thị 則tắc 德đức 已dĩ 具cụ 於ư 惠huệ 中trung 。 德đức 即tức 不bất 修tu 。 而nhi 人nhân 敬kính 之chi 慕mộ 之chi 。 如như 同đồng 佛Phật 祖tổ 矣hĩ 。 惠huệ 既ký 發phát 于vu 德đức 內nội 。 惠huệ 雖tuy 不bất 費phí 。 而nhi 人nhân 懷hoài 之chi 愛ái 之chi 。 如như 同đồng 父phụ 母mẫu 矣hĩ 。 斯tư 則tắc 五ngũ 湖hồ 四tứ 海hải 。 有hữu 志chí 於ư 道đạo 者giả 。 誰thùy 不bất 來lai 歸quy 。 住trụ 持trì 將tương 要yếu 宣tuyên 傳truyền 道Đạo 德đức 。 興hưng 揚dương 教giáo 化hóa 。 若nhược 不bất 通thông 明minh 德đức 惠huệ 二nhị 種chủng 之chi 要yếu 妙diệu 必tất 不bất 能năng 得đắc 也dã △# 懷hoài 恩ân 敬kính 德đức 。 人nhân 情tình 皆giai 然nhiên 。 住trụ 持trì 能năng 兼kiêm 之chi 。 是thị 將tương 引dẫn 天thiên 下hạ 人nhân 。 歸quy 之chi 敬kính 之chi 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 師sư 嚴nghiêm 子tử 敬kính 之chi 道đạo 。 足túc 為vi 後hậu 人nhân 典điển 則tắc 也dã 。

演diễn 祖tổ 自tự 海hải 會hội 遷thiên 東đông 山sơn 。 太thái 平bình 佛Phật 鑒giám 。 龍long 門môn 佛Phật 眼nhãn 。 二nhị 人nhân 詣nghệ 山sơn 頭đầu 省tỉnh 覲cận 。 祖tổ 集tập 耆kỳ 舊cựu 主chủ 事sự 。 備bị 湯thang 果quả 夜dạ 話thoại 。 祖tổ 問vấn 佛Phật 鑑giám 。 舒thư 州châu 熟thục 否phủ/bĩ 。 對đối 曰viết 熟thục 。 祖tổ 曰viết 。 太thái 平bình 熟thục 否phủ/bĩ 。 對đối 曰viết 熟thục 。 祖tổ 曰viết 。 諸chư 莊trang 共cộng 收thu 稻đạo 多đa 少thiểu 。 佛Phật 鑑giám 籌trù 慮lự 間gian 。 祖tổ 正chánh 色sắc 厲lệ 聲thanh 曰viết 。 汝nhữ 濫lạm 為vi 一nhất 寺tự 之chi 主chủ 。 事sự 無vô 巨cự 細tế 。 悉tất 要yếu 究cứu 心tâm 。 常thường 住trụ 歲tuế 計kế 。 一nhất 眾chúng 所sở 係hệ 。 汝nhữ 猶do 罔võng 知tri 。 其kỳ 他tha 細tế 務vụ 不bất 言ngôn 可khả 見kiến 。 山sơn 門môn 執chấp 事sự 。 知tri 因nhân 識thức 果quả 。 若nhược 師sư 翁ông 輔phụ 慈từ 明minh 師sư 祖tổ 乎hồ 。 汝nhữ 不bất 思tư 常thường 住trụ 物vật 重trọng/trùng 如như 山sơn 乎hồ 。

此thử 節tiết 明minh 家gia 教giáo 有hữu 方phương ○# 舒thư 州châu 太thái 平bình 佛Phật 鑑giám 惠huệ 懃cần 禪thiền 師sư 。 龍long 門môn 佛Phật 眼nhãn 清thanh 遠viễn 禪thiền 師sư 。 竝tịnh 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。 值trị 演diễn 祖tổ 自tự 舒thư 州châu 海hải 會hội 寺tự 。 移di 席tịch 往vãng 東đông 山sơn 之chi 日nhật 。 二nhị 師sư 詣nghệ 東đông 山sơn 省tỉnh 覲cận 。 詣nghệ 。 往vãng 也dã 。 省tỉnh 。 視thị 也dã 。 秋thu 見kiến 曰viết 覲cận 。 祖tổ 集tập 本bổn 寺tự 中trung 之chi 耆kỳ 舊cựu 。 竝tịnh 主chủ 事sự 者giả 。 備bị 湯thang 果quả 夜dạ 間gian 聚tụ 話thoại 。 祖tổ 問vấn 佛Phật 鑑giám 今kim 歲tuế 舒thư 州châu 地địa 方phương 。 田điền 稻đạo 成thành 熟thục 否phủ/bĩ 。 鑑giám 對đối 曰viết 熟thục 。 祖tổ 曰viết 你nễ 太thái 平bình 常thường 住trụ 熟thục 否phủ/bĩ 。 曰viết 熟thục 。 祖tổ 曰viết 諸chư 莊trang 其kỳ 收thu 稻đạo 有hữu 多đa 少thiểu 。 佛Phật 鑑giám 籌trù 慮lự 間gian 。 籌trù 量lượng 思tư 慮lự 。 不bất 敢cảm 妄vọng 答đáp 。 祖tổ 即tức 正chánh 其kỳ 色sắc 勵lệ 其kỳ 聲thanh 曰viết 。 汝nhữ 濫lạm 為vi 一nhất 寺tự 之chi 主chủ 。 濫lạm 。 泛phiếm 也dã 。 既ký 作tác 主chủ 人nhân 。 凡phàm 事sự 無vô 大đại 小tiểu 。 盡tận 要yếu 究cứu 竟cánh 於ư 心tâm 。 稻đạo 谷cốc 乃nãi 常thường 住trụ 一nhất 年niên 家gia 計kế 。 大đại 眾chúng 關quan 係hệ 。 如như 此thử 緊khẩn 要yếu 。 汝nhữ 猶do 不bất 知tri 。 其kỳ 餘dư 瑣tỏa 末mạt 細tế 務vụ 。 不bất 言ngôn 可khả 見kiến 矣hĩ 。 山sơn 門môn 中trung 汝nhữ 雖tuy 作tác 長trưởng 老lão 。 亦diệc 職chức 事sự 也dã 。 須tu 當đương 知tri 因nhân 識thức 果quả 。 如như 楊dương 岐kỳ 師sư 翁ông 輔phụ 弼bật 慈từ 明minh 師sư 祖tổ 。 始thỉ 於ư 南nam 院viện 。 終chung 于vu 興hưng 化hóa 三tam 十thập 年niên 總tổng 柄bính 網võng 律luật 。 汝nhữ 豈khởi 不bất 聞văn 乎hồ 。 汝nhữ 亦diệc 不bất 思tư 常thường 住trụ 物vật 粒lạp 米mễ 重trọng/trùng 如như 山sơn 乎hồ ○# 慈từ 明minh 潭đàm 州châu 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 金kim 州châu 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 汾# 陽dương 善thiện 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 。

葢# 演diễn 祖tổ 尋tầm 常thường 機cơ 辯biện 峻tuấn 捷tiệp 。 佛Phật 鑑giám 既ký 執chấp 弟đệ 子tử 禮lễ 。 應ứng 對đối 含hàm 緩hoãn 乃nãi 至chí 如như 是thị 。 古cổ 人nhân 云vân 。 師sư 嚴nghiêm 然nhiên 後hậu 所sở 學học 之chi 道đạo 尊tôn 。 故cố 東đông 山sơn 門môn 下hạ 。 子tử 孫tôn 多đa 賢hiền 德đức 而nhi 超siêu 邁mại 者giả 。 誠thành 源nguyên 遠viễn 而nhi 流lưu 長trường/trưởng 也dã (# 耿# 公công 與dữ 高cao 葊# 書thư )# 。

此thử 節tiết 見kiến 師sư 徒đồ 有hữu 德đức 。 上thượng 是thị 東đông 山sơn 父phụ 子tử 酬thù 答đáp 之chi 實thật 事sự 。 此thử 是thị 耿# 公công 判phán 美mỹ 師sư 徒đồ 之chi 至chí 言ngôn 。 葢# 演diễn 祖tổ 平bình 常thường 機cơ 用dụng 辯biện 才tài 。 孤cô 峻tuấn 而nhi 又hựu 迅tấn 捷tiệp 。 佛Phật 鑑giám 既ký 執chấp 弟đệ 子tử 之chi 禮lễ 。 應ứng 對đối 之chi 問vấn 。 從tùng 容dung 含hàm 緩hoãn 。 理lý 宜nghi 如như 是thị 也dã 。 學học 記ký 云vân 。 師sư 嚴nghiêm 然nhiên 後hậu 道đạo 尊tôn 。 道đạo 尊tôn 然nhiên 後hậu 人nhân 知tri 敬kính 學học 。 故cố 東đông 山sơn 門môn 下hạ 。 子tử 孫tôn 多đa 賢hiền 德đức 而nhi 超siêu 羣quần 越việt 眾chúng 者giả 。 實thật 是thị 來lai 源nguyên 遠viễn 而nhi 流lưu 故cố 長trường/trưởng 也dã △# 模mô 範phạm 既ký 正chánh 。 則tắc 傚# 自tự 端đoan 。 所sở 謂vị 有hữu 賢hiền 父phụ 乃nãi 有hữu 賢hiền 子tử 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 師sư 家gia 取thủ 捨xả 有hữu 道đạo 。 愛ái 之chi 拒cự 之chi 各các 有hữu 深thâm 意ý 存tồn 也dã 。

演diễn 祖tổ 見kiến 衲nạp 子tử 有hữu 節tiết 義nghĩa 而nhi 可khả 立lập 者giả 。 室thất 中trung 峻tuấn 拒cự 。 不bất 假giả 辭từ 色sắc 察sát 其kỳ 偏thiên 邪tà 諂siểm 佞nịnh 所sở 為vi 猥ổi 屑tiết 不bất 可khả 教giáo 者giả 。 愈dũ 加gia 愛ái 重trọng 。 人nhân 皆giai 莫mạc 測trắc 。 烏ô 乎hồ 。 葢# 祖tổ 之chi 取thủ 捨xả 。 必tất 有hữu 道đạo 乎hồ 。

謂vị 師sư 每mỗi 見kiến 衲nạp 子tử 。 有hữu 節tiết 操thao 誼# 義nghĩa 而nhi 可khả 以dĩ 成thành 立lập 者giả 。 凡phàm 入nhập 室thất 必tất 多đa 孤cô 峻tuấn 拒cự 止chỉ 之chi 。 不bất 假giả 些# 毫hào 和hòa 言ngôn 喜hỷ 色sắc 。 此thử 正chánh 是thị 要yếu 作tác 成thành 長trưởng 養dưỡng 之chi 心tâm 也dã 。 察sát 其kỳ 一nhất 種chủng 偏thiên 邪tà 諂siểm 佞nịnh 。 所sở 為vi 卑ty 猥ổi 鄙bỉ 屑tiết 。 終chung 不bất 可khả 教giáo 者giả 。 師sư 轉chuyển 加gia 愛ái 重trọng 。 人nhân 皆giai 不bất 能năng 測trắc 度độ 。 是thị 何hà 等đẳng 意ý 。 烏ô 乎hồ 。 葢# 師sư 之chi 一nhất 取thủ 一nhất 捨xả 。 必tất 有hữu 道Đạo 理lý 存tồn 焉yên △# 至chí 人nhân 作tác 略lược 。 不bất 是thị 意ý 想tưởng 得đắc 的đích 。 以dĩ 情tình 擬nghĩ 之chi 則tắc 失thất 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 天thiên 資tư 厚hậu 重trọng 。 不bất 以dĩ 得đắc 喪táng 易dị 其kỳ 心tâm 志chí 也dã 。

演diễn 祖tổ 曰viết 。 古cổ 人nhân 樂nhạo 聞văn 己kỷ 過quá 。 喜hỷ 於ư 為vi 善thiện 。 長trường/trưởng 於ư 包bao 荒hoang 。 厚hậu 於ư 隱ẩn 惡ác 。 謙khiêm 以dĩ 交giao 友hữu 。 勤cần 以dĩ 濟tế 眾chúng 。 不bất 以dĩ 得đắc 喪táng 二nhị 其kỳ 心tâm 。 所sở 以dĩ 光quang 明minh 碩# 大đại 。 照chiếu 暎ánh 今kim 昔tích 矣hĩ (# 答đáp 靈linh 源nguyên 書thư )# 。

謂vị 古cổ 人nhân 好hiếu 樂nhạo 聞văn 人nhân 說thuyết 己kỷ 之chi 過quá 。 如như 子tử 路lộ 然nhiên 。 喜hỷ 於ư 為vi 善thiện 。 如như 禹vũ 聞văn 善thiện 言ngôn 則tắc 拜bái 。 長trường/trưởng 于vu 包bao 荒hoang 。 如như 周chu 公công 謂vị 。 君quân 子tử 處xứ 泰thái 之chi 道đạo 。 必tất 有hữu 包bao 荒hoang 之chi 量lượng 。 厚hậu 于vu 隱ẩn 惡ác 。 如như 大đại 舜thuấn 隱ẩn 惡ác 而nhi 揚dương 善thiện 。 謙khiêm 以dĩ 交giao 友hữu 。 如như 晏# 平bình 仲trọng 。 善thiện 與dữ 人nhân 交giao 。 久cửu 而nhi 敬kính 之chi 。 勤cần 以dĩ 濟tế 眾chúng 。 如như 端đoan 木mộc 賜tứ 能năng 博bác 施thí 于vu 民dân 而nhi 能năng 濟tế 眾chúng 。 又hựu 不bất 以dĩ 得đắc 喪táng 易dị 其kỳ 心tâm 。 所sở 以dĩ 亘tuyên 古cổ 今kim 來lai 。 總tổng 見kiến 其kỳ 光quang 明minh 。 廣quảng 大đại 而nhi 能năng 照chiếu 暎ánh 之chi 也dã △# 此thử 章chương 只chỉ 有hữu 四tứ 十thập 三tam 字tự 。 丈trượng 夫phu 事sự 業nghiệp 備bị 之chi 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 言ngôn 住trụ 持trì 當đương 存tồn 誠thành 克khắc 己kỷ 。 不bất 假giả 威uy 力lực 而nhi 自tự 尊tôn 嚴nghiêm 也dã 。

演diễn 祖tổ 謂vị 佛Phật 鑑giám 曰viết 。 住trụ 持trì 之chi 要yếu 。 臨lâm 眾chúng 貴quý 在tại 豐phong 盈doanh 。 處xử 己kỷ 務vụ 從tùng 簡giản 約ước 。 其kỳ 餘dư 細tế 碎toái 。 悉tất 勿vật 關quan 心tâm 。

此thử 節tiết 明minh 持trì 身thân 行hành 事sự 之chi 體thể 。 謂vị 凡phàm 為vi 住trụ 持trì 。 臨lâm 蒞# 大đại 眾chúng 。 貴quý 乎hồ 要yếu 豐phong 盛thịnh 要yếu 盈doanh 滿mãn 。 處xử 置trí 自tự 己kỷ 。 宜nghi 簡giản 省tỉnh 宜nghi 儉kiệm 約ước 。 其kỳ 餘dư 細tế 末mạt 瑣tỏa 碎toái 之chi 事sự 。 不bất 必tất 要yếu 關quan 係hệ 于vu 我ngã 心tâm 也dã 。

用dụng 人nhân 深thâm 以dĩ 推thôi 誠thành 。 擇trạch 言ngôn 故cố 須tu 取thủ 重trọng/trùng 。 言ngôn 見kiến 重trọng/trùng 則tắc 主chủ 者giả 自tự 尊tôn 。 人nhân 推thôi 誠thành 則tắc 眾chúng 心tâm 自tự 感cảm 。 尊tôn 則tắc 不bất 嚴nghiêm 而nhi 眾chúng 服phục 。 感cảm 則tắc 不bất 令linh 而nhi 自tự 成thành 。 自tự 然nhiên 賢hiền 愚ngu 各các 通thông 其kỳ 懷hoài 。 小tiểu 大đại 皆giai 奮phấn 其kỳ 力lực 。 與dữ 夫phu 持trì 以dĩ 勢thế 力lực 。 迫bách 以dĩ 驅khu 喝hát 。 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 從tùng 之chi 者giả 。 何hà 啻# 萬vạn 倍bội 哉tai (# 見kiến 蟾# 侍thị 者giả 日nhật 錄lục )# 。

此thử 節tiết 明minh 發phát 言ngôn 用dụng 人nhân 之chi 實thật 。 用dụng 人nhân 須tu 加gia 推thôi 選tuyển 其kỳ 至chí 誠thành 者giả 用dụng 之chi 擇trạch 言ngôn 必tất 當đương 徵trưng 究cứu 須tu 鄭trịnh 重trọng 者giả 言ngôn 之chi 。 言ngôn 若nhược 重trọng/trùng 。 則tắc 為vi 主chủ 者giả 自tự 然nhiên 而nhi 尊tôn 。 用dụng 人nhân 實thật 。 則tắc 於ư 眾chúng 心tâm 自tự 然nhiên 而nhi 感cảm 。 主chủ 既ký 尊tôn 。 則tắc 不bất 必tất 故cố 用dụng 威uy 嚴nghiêm 。 而nhi 人nhân 自tự 然nhiên 悅duyệt 服phục 。 人nhân 既ký 感cảm 。 則tắc 不bất 必tất 更cánh 加gia 命mệnh 令linh 。 而nhi 事sự 自tự 能năng 成thành 就tựu 。 如như 此thử 行hành 去khứ 。 致trí 使sử 賢hiền 與dữ 愚ngu 。 各các 人nhân 通thông 其kỳ 所sở 懷hoài 。 小tiểu 與dữ 大đại 。 皆giai 得đắc 奮phấn 勇dũng 其kỳ 力lực 。 較giảo 之chi 那na 一nhất 等đẳng 持trì 以dĩ 。 威uy 勢thế 之chi 力lực 。 迫bách 以dĩ 驅khu 喝hát 之chi 情tình 。 使sử 人nhân 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 相tương 從tùng 者giả 。 何hà 止chỉ 一nhất 萬vạn 倍bội 哉tai 。 啻# 。 止chỉ 也dã △# 用dụng 人nhân 誠thành 。 發phát 言ngôn 重trọng/trùng 。 損tổn 己kỷ 益ích 人nhân 。 達đạt 於ư 眾chúng 機cơ 。 如như 響hưởng 斯tư 應ưng 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 言ngôn 學học 者giả 。 當đương 確xác 志chí 操thao 修tu 。 期kỳ 於ư 必tất 悟ngộ 而nhi 後hậu 已dĩ 也dã 。

演diễn 祖tổ 謂vị 郭quách 功công 輔phụ 曰viết 。 人nhân 之chi 性tánh 情tình 。 固cố 無vô 常thường 守thủ 。 隨tùy 化hóa 日nhật 遷thiên 。 自tự 古cổ 佛Phật 法Pháp 。 雖tuy 隆long 替thế 有hữu 數số 。 而nhi 興hưng 衰suy 之chi 理lý 。 未vị 有hữu 不bất 由do 教giáo 化hóa 而nhi 成thành 。

此thử 節tiết 標tiêu 教giáo 化hóa 勢thế 必tất 由do 師sư 。 郭quách 功công 輔phụ 諱húy 正chánh 祥tường 。 號hiệu 淨tịnh 空không 居cư 士sĩ 。 官quan 至chí 提đề 刑hình 。 嗣tự 白bạch 雲vân 守thủ 端đoan 禪thiền 師sư 。 演diễn 祖tổ 與dữ 之chi 言ngôn 曰viết 。 凡phàm 一nhất 切thiết 人nhân 之chi 性tánh 情tình 。 本bổn 無vô 一nhất 定định 所sở 守thủ 。 隨tùy 教giáo 化hóa 而nhi 遷thiên 移di 之chi 。 自tự 古cổ 來lai 佛Phật 法Pháp 。 或hoặc 有hữu 時thời 興hưng 有hữu 時thời 廢phế 。 原nguyên 本bổn 乎hồ 理lý 數số 而nhi 致trí 。 興hưng 衰suy 之chi 理lý 。 未vị 必tất 不bất 從tùng 人nhân 之chi 教giáo 化hóa 而nhi 成thành 也dã 。

昔tích 江giang 西tây 南nam 嶽nhạc 諸chư 祖tổ 之chi 利lợi 物vật 也dã 。 扇thiên/phiến 以dĩ 淳thuần 風phong 。 節tiết 以dĩ 清thanh 淨tịnh 。 被bị 以dĩ 道Đạo 德đức 。 教giáo 以dĩ 禮lễ 義nghĩa 。 使sử 學học 者giả 收thu 視thị 聽thính 。 塞tắc 邪tà 僻tích 。 絕tuyệt 嗜thị 慾dục 。 忘vong 利lợi 養dưỡng 。 所sở 以dĩ 日nhật 遷thiên 善thiện 遠viễn 過quá 。 道đạo 成thành 德đức 備bị 。 而nhi 不bất 自tự 知tri 。

此thử 節tiết 舉cử 師sư 承thừa 施thí 教giáo 有hữu 方phương 。 當đương 初sơ 如như 江giang 西tây 馬mã 祖tổ 。 南nam 嶽nhạc 石thạch 頭đầu 。 以dĩ 及cập 諸chư 祖tổ 。 利lợi 生sanh 接tiếp 人nhân 之chi 時thời 。 扇thiên/phiến 字tự 妙diệu 。 有hữu 吹xuy 拂phất 之chi 意ý 。 每mỗi 每mỗi 吹xuy 人nhân 以dĩ 淳thuần 朴phác 之chi 風phong 。 節tiết 人nhân 以dĩ 清thanh 淨tịnh 之chi 操thao 。 被bị 人nhân 以dĩ 道Đạo 德đức 之chi 心tâm 。 教giáo 人nhân 以dĩ 禮lễ 義nghĩa 之chi 學học 。 使sử 學học 者giả 收thu 攝nhiếp 其kỳ 視thị 聽thính 。 不bất 妄vọng 見kiến 聞văn 。 塞tắc 絕tuyệt 其kỳ 邪tà 僻tích 。 不bất 妄vọng 動động 止chỉ 。 絕tuyệt 其kỳ 嗜thị 慾dục 之chi 私tư 。 忘vong 其kỳ 利lợi 養dưỡng 之chi 想tưởng 。 日nhật 復phục 一nhất 日nhật 。 遷thiên 於ư 至chí 善thiện 。 而nhi 遠viễn 諸chư 過quá 失thất 。 不bất 覺giác 道đạo 日nhật 成thành 。 德đức 日nhật 備bị 。 使sử 學học 者giả 之chi 性tánh 靈linh 潛tiềm 移di 默mặc 化hóa 。 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 所sở 以dĩ 佛Phật 法Pháp 必tất 然nhiên 興hưng 矣hĩ 。

今kim 之chi 人nhân 不bất 如như 古cổ 之chi 人nhân 遠viễn 矣hĩ 。 必tất 欲dục 參tham 究cứu 此thử 道đạo 。 要yếu 須tu 確xác 志chí 勿vật 易dị 。 以dĩ 悟ngộ 為vi 期kỳ 。 然nhiên 後hậu 禍họa 患hoạn 得đắc 喪táng 。 付phó 之chi 造tạo 物vật 。 不bất 可khả 苟cẩu 免miễn 。 豈khởi 可khả 預dự 憂ưu 其kỳ 不bất 成thành 而nhi 不bất 為vi 之chi 耶da 。 纔tài 有hữu 絲ti 毫hào 顧cố 慮lự 萌manh 於ư 胸hung 中trung 。 不bất 獨độc 今kim 生sanh 不bất 了liễu 。 以dĩ 至chí 千thiên 生sanh 萬vạn 劫kiếp 無vô 有hữu 成thành 就tựu 。 之chi 時thời (# 坦thản 然nhiên 葊# 集tập )# 。

此thử 節tiết 明minh 乏phạp 師sư 各các 宜nghi 自tự 勉miễn 。 今kim 之chi 行hành 教giáo 化hóa 者giả 。 大đại 不bất 如như 古cổ 人nhân 遠viễn 矣hĩ 。 既ký 乏phạp 其kỳ 師sư 。 而nhi 必tất 欲dục 參tham 究cứu 此thử 道đạo 。 須tu 是thị 自tự 己kỷ 立lập 堅kiên 確xác 志chí 。 勿vật 半bán 途đồ 改cải 易dị 。 以dĩ 悟ngộ 入nhập 為vi 期kỳ 限hạn 。 即tức 或hoặc 有hữu 禍họa 患hoạn 得đắc 失thất 之chi 事sự 。 總tổng 付phó 之chi 於ư 天thiên 數số 。 儒nho 言ngôn 天thiên 命mạng 。 釋thích 言ngôn 定định 業nghiệp 。 既ký 有hữu 定định 業nghiệp 即tức 不bất 可khả 逃đào 。 不bất 可khả 苟cẩu 且thả 求cầu 免miễn 。 豈khởi 可khả 預dự 先tiên 憂ưu 其kỳ 不bất 得đắc 成thành 辦biện 。 便tiện 不bất 肯khẳng 勉miễn 力lực 。 而nhi 求cầu 之chi 乎hồ 。 若nhược 有hữu 一nhất 絲ti 毫hào 顧cố 惜tích 念niệm 慮lự 之chi 情tình 。 萌manh 動động 於ư 胸hung 中trung 。 不bất 獨độc 今kim 生sanh 不bất 得đắc 了liễu 悟ngộ 。 以dĩ 至chí 千thiên 生sanh 萬vạn 劫kiếp 。 似tự 無vô 有hữu 成thành 就tựu 。 之chi 時thời 也dã △# 顧cố 慮lự 是thị 最tối 愚ngu 癡si 的đích 根căn 本bổn 不bất 可khả 存tồn 。 而nhi 所sở 當đương 存tồn 者giả 堅kiên 確xác 志chí 耳nhĩ 。

此thử 篇thiên 見kiến 伊y 針châm 芥giới 相tương/tướng 投đầu 。 是thị 機cơ 是thị 教giáo 也dã 。

功công 輔phụ 自tự 當đương 塗đồ (# 太thái 平bình 州châu 也dã )# 絕tuyệt 江giang 。 訪phỏng 白bạch 雲vân 端đoan 和hòa 尚thượng 於ư 海hải 會hội 。 白bạch 雲vân 問vấn 公công 。 牛ngưu 淳thuần 乎hồ 。 公công 曰viết 淳thuần 矣hĩ 。 白bạch 雲vân 叱sất 之chi 。 公công 拱củng 而nhi 立lập 。 白bạch 雲vân 曰viết 。 淳thuần 乎hồ 淳thuần 乎hồ 。 南nam 泉tuyền 大đại 溈# 。 無vô 異dị 此thử 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 箭tiễn 鋒phong 相tương 值trị 。 絕tuyệt 江giang 。 是thị 直trực 渡độ 。 訪phỏng 。 參tham 求cầu 也dã 。 舒thư 州châu 白bạch 雲vân 守thủ 端đoan 禪thiền 師sư 。 衡hành 陽dương 葛cát 氏thị 子tử 。 嗣tự 楊dương 岐kỳ 方phương 會hội 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。 功công 輔phụ 現hiện 宰tể 官quan 身thân 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 可khả 謂vị 在tại 欲dục 而nhi 無vô 欲dục 。 居cư 塵trần 不bất 染nhiễm 塵trần 。 亦diệc 是thị 他tha 宿túc 植thực 德đức 本bổn 。 有hữu 大đại 因nhân 緣duyên 。 方phương 能năng 根căn 塵trần 脫thoát 卸tá 。 一nhất 念niệm 無vô 依y 。 但đãn 到đáo 此thử 橋kiều 斷đoạn 路lộ 窮cùng 。 不bất 免miễn 求cầu 人nhân 指chỉ 示thị 。 故cố 絕tuyệt 江giang 訪phỏng 白bạch 雲vân 於ư 海hải 會hội 。 白bạch 雲vân 具cụ 通thông 方phương 正chánh 眼nhãn 。 運vận 匠tượng 石thạch 斧phủ 斤cân 。 既ký 無vô 礙ngại 辯biện 。 別biệt 資tư 一nhất 路lộ 。 便tiện 問vấn 公công 牛ngưu 淳thuần 乎hồ 。 公công 非phi 麤thô 心tâm 鹵lỗ 莽mãng 。 已dĩ 到đáo 不bất 疑nghi 之chi 地địa 。 即tức 全toàn 身thân 擔đảm 荷hà 。 脫thoát 體thể 承thừa 當đương 。 應ưng 之chi 曰viết 。 淳thuần 矣hĩ 。 白bạch 雲vân 居cư 養dưỡng 子tử 之chi 緣duyên 。 恐khủng 他tha 見kiến 道đạo 未vị 穩ổn 。 故cố 以dĩ 雷lôi 轟oanh 電điện 掣xiết 之chi 機cơ 。 奮phấn 獅sư 子tử 威uy 而nhi 叱sất 策sách 之chi 。 所sở 謂vị 把bả 關quan 須tu 用dụng 精tinh 嚴nghiêm 吏lại 。 不bất 驗nghiệm 分phân 明minh 不bất 放phóng 行hành 。 公công 已dĩ 是thị 鼻tị 孔khổng 撩# 天thiên 。 脚cước 跟cân 點điểm 地địa 。 縱túng/tung 使sử 八bát 面diện 風phong 吹xuy 他tha 亦diệc 不bất 動động 。 遂toại 拱củng 然nhiên 而nhi 立lập 。 真chân 可khả 謂vị 鐵thiết 牛ngưu 不bất 怕phạ 獅sư 子tử 吼hống 矣hĩ 。 白bạch 雲vân 至chí 此thử 。 雪tuyết 後hậu 始thỉ 知tri 松tùng 栢# 操thao 。 便tiện 應ưng 許hứa 他tha 道đạo 淳thuần 乎hồ 淳thuần 乎hồ 。 實thật 知tri 他tha 有hữu 主chủ 宰tể 。 可khả 與dữ 祖tổ 師sư 把bả 手thủ 共cộng 行hành 。 故cố 曰viết 南nam 泉tuyền 大đại 溈# 無vô 異dị 此thử 也dã 。 ○# 南nam 泉tuyền 即tức 池trì 州châu 普phổ 願nguyện 禪thiền 師sư 。 鄭trịnh 州châu 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 曰viết 。 王vương 老lão 師sư 自tự 小tiểu 牧mục 一nhất 頭đầu 水thủy 牯# 牛ngưu 。 擬nghĩ 向hướng 溪khê 東đông 牧mục 。 不bất 免miễn 犯phạm 官quan 家gia 苗miêu 稼giá 。 擬nghĩ 向hướng 溪khê 西tây 牧mục 。 亦diệc 不bất 免miễn 犯phạm 官quan 家gia 苗miêu 稼giá 。 不bất 如như 隨tùy 分phần/phân 納nạp 些# 些# 。 總tổng 不bất 見kiến 得đắc ○# 大đại 溈# 潭đàm 州châu 靈linh 祐hựu 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 長trường/trưởng 溪khê 趙triệu 氏thị 子tử 。 嗣tự 百bách 丈trượng 懷hoài 海hải 禪thiền 師sư 南nam 嶽nhạc 下hạ 三tam 世thế 。 一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 曰viết 。 老lão 僧Tăng 百bách 年niên 後hậu 。 向hướng 山sơn 下hạ 檀đàn 越việt 家gia 作tác 一nhất 頭đầu 水thủy 牯# 牛ngưu 。 右hữu 脇hiếp 書thư 五ngũ 字tự 。 曰viết 溈# 山sơn 僧Tăng 某mỗ 甲giáp 。 當đương 時thời 喚hoán 作tác 溈# 山sơn 僧Tăng 。 卻khước 是thị 水thủy 牯# 牛ngưu 。 喚hoán 作tác 水thủy 牯# 牛ngưu 。 卻khước 是thị 溈# 山sơn 僧Tăng 。 畢tất 竟cánh 喚hoán 作tác 甚thậm 麼ma 即tức 得đắc 。

時thời 仰ngưỡng 山sơn 出xuất 眾chúng 。 禮lễ 拜bái 而nhi 退thoái 。

仍nhưng 贈tặng 以dĩ 偈kệ 曰viết 。 牛ngưu 來lai 山sơn 中trung 。 水thủy 足túc 艸thảo 足túc 。 牛ngưu 出xuất 山sơn 去khứ 。 東đông 觸xúc 西tây 觸xúc 。 又hựu 曰viết 。 上thượng 大đại 人nhân 化hóa 三tam 千thiên 可khả 知tri 禮lễ 也dã (# 行hành 狀trạng )# 。

此thử 節tiết 是thị 格cách 外ngoại 提đề 持trì 。 仍nhưng 贈tặng 以dĩ 偈kệ 曰viết 。 牛ngưu 來lai 山sơn 中trung 。 水thủy 足túc 草thảo 足túc 。 此thử 頌tụng 他tha 見kiến 地địa 明minh 白bạch 。 謂vị 饑cơ 飡xan 嫩# 草thảo 遙diêu 山sơn 去khứ 。 渴khát 飲ẩm 寒hàn 泉tuyền 遶nhiễu 澗giản 回hồi 。 牛ngưu 出xuất 山sơn 去khứ 。 東đông 觸xúc 西tây 觸xúc 。 頌tụng 他tha 放phóng 曠khoáng 今kim 時thời 。 所sở 謂vị 放phóng 曠khoáng 不bất 耕canh 空không 劫kiếp 地địa 。 暮mộ 天thiên 何hà 用dụng 牧mục 歌ca 催thôi 。 又hựu 曰viết 。 上thượng 大đại 人nhân 化hóa 三tam 千thiên 可khả 知tri 禮lễ 也dã 。 一nhất 是thị 歸quy 美mỹ 之chi 辭từ 。 二nhị 是thị 出xuất 身thân 活hoạt 句cú 。 可khả 謂vị 大đại 冶dã 精tinh 金kim 。 還hoàn 他tha 作tác 者giả ○# 獅sư 絃huyền 撥bát 動động 。 聽thính 者giả 為vi 誰thùy 。 只chỉ 見kiến 羣quần 音âm 響hưởng 絕tuyệt 。 大đại 地địa 山sơn 河hà 。 總tổng 作tác 琴cầm 聲thanh 。 且thả 道đạo 。 他tha 二nhị 人nhân 相tương 見kiến 處xứ 。 作tác 何hà 話thoại 會hội 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 學học 道Đạo 。 貴quý 在tại 實thật 悟ngộ 。 若nhược 大đại 法pháp 不bất 明minh 。 終chung 一nhất 死tử 漢hán 也dã 。

白bạch 雲vân 謂vị 功công 輔phụ 曰viết 。 昔tích 翠thúy 巖nham 真chân 點điểm 胸hung 。 耽đam 味vị 禪thiền 觀quán 。 以dĩ 口khẩu 舌thiệt 辯biện 利lợi 。 呵ha 罵mạ 諸chư 方phương 。 未vị 有hữu 可khả 其kỳ 意ý 者giả 。 而nhi 大đại 法pháp 實thật 不bất 明minh 了liễu 。

此thử 節tiết 明minh 實thật 悟ngộ 未vị 證chứng 。 洪hồng 州châu 翠thúy 巖nham 可khả 真chân 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 人nhân 嗣tự 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 點điểm 胸hung 。 因nhân 欲dục 裝trang 點điểm 胸hung 襟khâm 。 高cao 過quá 於ư 人nhân 。 故cố 有hữu 是thị 名danh 。 躭đam 。 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 禪thiền 。 止chỉ 散tán 亂loạn 也dã 。 觀quán 。 照chiếu 心tâm 昏hôn 也dã 。 謂vị 尋tầm 常thường 躭đam 樂nhạo/nhạc/lạc 取thủ 味vị 於ư 禪thiền 觀quán 。 以dĩ 其kỳ 口khẩu 舌thiệt 辯biện 利lợi 。 競cạnh 爭tranh 機cơ 鋒phong 。 呵ha 叱sất 諸chư 方phương 禪thiền 德đức 。 覺giác 無vô 有hữu 一nhất 人nhân 。 可khả 如như 己kỷ 意ý 者giả 。 其kỳ 實thật 自tự 家gia 于vu 向hướng 上thượng 大đại 法pháp 。 未vị 得đắc 明minh 了liễu 。

一nhất 日nhật 金kim 鑾# 善thiện 侍thị 者giả 見kiến 而nhi 笑tiếu 曰viết 。 師sư 兄huynh 參tham 禪thiền 雖tuy 多đa 。 而nhi 不bất 玅# 悟ngộ 。 可khả 謂vị 癡si 禪thiền 矣hĩ (# 白bạch 雲vân 夜dạ 話thoại )# 。

此thử 節tiết 明minh 點điểm 罰phạt 得đắc 人nhân 。 金kim 鑾# 善thiện 侍thị 者giả 。 金kim 鑾# 寺tự 名danh 。 善thiện 乃nãi 慈từ 明minh 之chi 高cao 弟đệ 。 福phước 州châu 人nhân 。 道đạo 吾ngô 真chân 。 楊dương 岐kỳ 會hội 。 皆giai 推thôi 伏phục 之chi 。 一nhất 日nhật 遊du 山sơn 次thứ 。 善thiện 拈niêm 一nhất 瓦ngõa 礫lịch 置trí 於ư 石thạch 上thượng 謂vị 真chân 曰viết 。 向hướng 此thử 下hạ 得đắc 一nhất 轉chuyển 語ngữ 親thân 切thiết 。 許hứa 你nễ 親thân 見kiến 慈từ 明minh 。 速tốc 道đạo 速tốc 道đạo 。 真chân 擬nghĩ 議nghị 。 善thiện 呵ha 曰viết 。 佇trữ 思tư 停đình 機cơ 。 情tình 關quan 未vị 透thấu 。 何hà 曾tằng 夢mộng 見kiến 先tiên 師sư 在tại 。 師sư 兄huynh 參tham 禪thiền 雖tuy 多đa 。 而nhi 不bất 玅# 悟ngộ 。 誠thành 可khả 謂vị 躭đam 枯khô 守thủ 寂tịch 之chi 癡si 禪thiền 矣hĩ 。 宗tông 鏡kính 云vân 。 背bối/bội 教giáo 而nhi 唯duy 成thành 暗ám 證chứng 。 只chỉ 為vì 己kỷ 眼nhãn 不bất 明minh 。 守thủ 默mặc 而nhi 單đơn 坐tọa 癡si 禪thiền 。 所sở 以dĩ 慧tuệ 燈đăng 不bất 朗lãng △# 而nhi 今kim 木mộc 不bất 識thức 丁đinh 者giả 。 也dã 要yếu 如như 是thị 亂loạn 做tố 。 讀đọc 此thử 。 置trí 身thân 於ư 何hà 地địa 也dã 。

此thử 篇thiên 言ngôn 道đạo 在tại 人nhân 弘hoằng 。 要yếu 教giáo 之chi 至chí 行hành 之chi 力lực 也dã 。

白bạch 雲vân 曰viết 。 道đạo 之chi 隆long 替thế 豈khởi 常thường 耶da 。 在tại 人nhân 弘hoằng 之chi 耳nhĩ 。 故cố 曰viết 。 操thao 則tắc 存tồn 捨xả 則tắc 亡vong 。 然nhiên 非phi 道đạo 去khứ 人nhân 。 而nhi 人nhân 去khứ 道đạo 也dã 。

此thử 節tiết 明minh 道đạo 本bổn 不bất 易dị 。 謂vị 道đạo 之chi 或hoặc 時thời 興hưng 隆long 。 或hoặc 時thời 衰suy 替thế 。 豈khởi 一nhất 定định 之chi 常thường 法pháp 耶da 。 在tại 人nhân 真chân 操thao 實thật 踐tiễn 而nhi 弘hoằng 揚dương 之chi 耳nhĩ 。 故cố 子tử 輿dư 有hữu 云vân 。 人nhân 能năng 時thời 時thời 操thao 守thủ 之chi 。 則tắc 此thử 道đạo 自tự 存tồn 。 或hoặc 放phóng 逸dật 捨xả 置trí 之chi 。 則tắc 道đạo 自tự 喪táng 亡vong 。 且thả 不bất 是thị 道đạo 欲dục 遠viễn 人nhân 。 而nhi 人nhân 自tự 遠viễn 於ư 道đạo 也dã 。

古cổ 之chi 人nhân 處xứ 山sơn 林lâm 隱ẩn 朝triêu 市thị 。 不bất 牽khiên 於ư 名danh 利lợi 。 不bất 惑hoặc 於ư 聲thanh 色sắc 。 遂toại 能năng 清thanh 振chấn 一nhất 時thời 。 美mỹ 流lưu 萬vạn 世thế 。 豈khởi 古cổ 之chi 可khả 為vi 。 今kim 之chi 不bất 可khả 為vi 也dã 。 由do 教giáo 之chi 未vị 至chí 。 行hành 之chi 不bất 力lực 耳nhĩ 。

此thử 節tiết 明minh 行hành 之chi 在tại 人nhân 。 試thí 看khán 上thượng 古cổ 之chi 士sĩ 。 或hoặc 深thâm 隱ẩn 於ư 山sơn 林lâm 。 不bất 為vi 名danh 利lợi 所sở 牽khiên 引dẫn 。 或hoặc 獨độc 處xứ 於ư 朝triêu 市thị 。 不bất 為vi 聲thanh 色sắc 所sở 惑hoặc 亂loạn 。 斯tư 其kỳ 任nhậm 道đạo 真chân 而nhi 立lập 志chí 穩ổn 。 遂toại 能năng 清thanh 譽dự 振chấn 於ư 一nhất 時thời 。 美mỹ 名danh 流lưu 於ư 萬vạn 世thế 。 然nhiên 此thử 事sự 豈khởi 獨độc 古cổ 人nhân 可khả 為vi 。 而nhi 今kim 人nhân 不bất 可khả 為vi 耶da 。 非phi 也dã 。 殆đãi 由do 人nhân 之chi 教giáo 化hóa 未vị 到đáo 。 而nhi 我ngã 行hành 之chi 不bất 猛mãnh 力lực 耳nhĩ 。

或hoặc 謂vị 。 古cổ 人nhân 淳thuần 朴phác 故cố 可khả 教giáo 。 今kim 人nhân 浮phù 薄bạc 故cố 不bất 可khả 教giáo 。 斯tư 實thật 鼓cổ 惑hoặc 之chi 言ngôn 。 誠thành 不bất 足túc 稽khể 也dã (# 答đáp 功công 輔phụ 書thư )# 。

此thử 節tiết 轉chuyển 謂vị 無vô 知tri 。 或hoặc 言ngôn 古cổ 人nhân 淳thuần 厚hậu 朴phác 素tố 故cố 可khả 教giáo 。 今kim 人nhân 囂hiêu 浮phù 輕khinh 薄bạc 。 所sở 以dĩ 不bất 可khả 教giáo 。 此thử 等đẳng 說thuyết 話thoại 。 實thật 是thị 鼓cổ 動động 人nhân 心tâm 惑hoặc 亂loạn 人nhân 志chí 。 不bất 見kiến 之chi 于vu 典điển 籍tịch 。 無vô 所sở 稽khể 考khảo 之chi 言ngôn 。 誡giới 不bất 足túc 信tín 。 △# 操thao 存tồn 捨xả 亡vong 的đích 。 是thị 箇cá 甚thậm 麼ma 。 教giáo 人nhân 去khứ 學học 。 正chánh 學học 時thời 以dĩ 千thiên 斤cân 猛mãnh 力lực 尚thượng 難nạn/nan 把bả 捉tróc 。 如như 何hà 聽thính 其kỳ 日nhật 去khứ 。 如như 是thị 者giả 。 蘄kì 其kỳ 道đạo 成thành 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

此thử 篇thiên 明minh 言ngôn 行hạnh 乃nãi 立lập 身thân 之chi 大đại 本bổn 。 不bất 可khả 不bất 謹cẩn 而nhi 擇trạch 之chi 也dã 。

白bạch 雲vân 謂vị 無vô 為vi 子tử 曰viết 。 可khả 言ngôn 不bất 可khả 行hành 。 不bất 若nhược 勿vật 言ngôn 。 可khả 行hành 不bất 可khả 言ngôn 。 不bất 若nhược 勿vật 行hành 。 發phát 言ngôn 必tất 慮lự 其kỳ 所sở 終chung 。 立lập 行hành 必tất 稽khể 其kỳ 所sở 蔽tế 。 於ư 是thị 先tiên 哲triết 。 謹cẩn 於ư 言ngôn 擇trạch 於ư 行hành 。

此thử 節tiết 明minh 言ngôn 行hạnh 必tất 不bất 可khả 妄vọng 發phát 。 無vô 為vi 子tử 。 姓tánh 楊dương 名danh 傑kiệt 字tự 初sơ 公công 。 號hiệu 無vô 為vi 居cư 士sĩ 。 無vô 為vi 州châu 人nhân 。 官quan 至chí 禮lễ 部bộ 。 嗣tự 天thiên 衣y 懷hoài 禪thiền 師sư 。 先tiên 引dẫn 馬mã 氏thị 曰viết 。 夫phu 可khả 言ngôn 不bất 可khả 行hành 。 君quân 子tử 弗phất 言ngôn 也dã 。 則tắc 言ngôn 顧cố 行hành 而nhi 言ngôn 不bất 違vi 行hành 也dã 。 可khả 行hành 不bất 可khả 言ngôn 。 君quân 子tử 弗phất 行hành 也dã 。 則tắc 行hành 顧cố 言ngôn 而nhi 行hành 不bất 違vi 言ngôn 也dã 。 大đại 凡phàm 發phát 言ngôn 。 必tất 先tiên 思tư 慮lự 。 可khả 能năng 行hành 否phủ/bĩ 。 即tức 能năng 行hành 亦diệc 須tu 慮lự 其kỳ 始thỉ 終chung 。 凡phàm 立lập 行hành 。 必tất 要yếu 稽khể 考khảo 能năng 為vi 法pháp 否phủ/bĩ 。 即tức 能năng 法pháp 更cánh 須tu 防phòng 其kỳ 遮già 蔽tế 。 葢# 先tiên 聖thánh 之chi 常thường 謹cẩn 於ư 言ngôn 而nhi 擇trạch 於ư 行hành 也dã 。

發phát 言ngôn 非phi 苟cẩu 顯hiển 其kỳ 理lý 。 將tương 啟khải 學học 者giả 之chi 未vị 悟ngộ 。 立lập 行hành 非phi 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 。 將tương 訓huấn 學học 者giả 之chi 未vị 成thành 。 所sở 以dĩ 發phát 言ngôn 有hữu 類loại 。 立lập 行hành 有hữu 禮lễ 。 遂toại 能năng 言ngôn 不bất 集tập 禍họa 。 行hành 不bất 招chiêu 辱nhục 。 言ngôn 則tắc 為vi 經kinh 。 行hành 則tắc 為vi 法pháp 。 故cố 曰viết 。 言ngôn 行hạnh 乃nãi 君quân 子tử 之chi 樞xu 機cơ 。 治trị 身thân 之chi 大đại 本bổn 。 動động 天thiên 地địa 。 感cảm 鬼quỷ 神thần 。 得đắc 不bất 敬kính 乎hồ (# 白bạch 雲vân 廣quảng 錄lục )# 。

此thử 節tiết 謂vị 言ngôn 行hạnh 乃nãi 經kinh 世thế 大đại 本bổn 。 發phát 言ngôn 非phi 苟cẩu 能năng 顯hiển 其kỳ 道Đạo 理lý 。 實thật 欲dục 將tương 此thử 言ngôn 啟khải 廸# 學học 者giả 之chi 未vị 悟ngộ 。 必tất 使sử 之chi 而nhi 悟ngộ 也dã 。 立lập 行hành 非phi 苟cẩu 且thả 獨độc 善thiện 吾ngô 身thân 。 實thật 欲dục 以dĩ 此thử 行hành 訓huấn 誨hối 學học 者giả 之chi 未vị 成thành 。 必tất 使sử 之chi 而nhi 成thành 也dã 。 所sở 以dĩ 發phát 言ngôn 必tất 要yếu 使sử 人nhân 可khả 類loại 。 類loại 者giả 。 法pháp 也dã 。 立lập 行hành 必tất 要yếu 成thành 其kỳ 禮lễ 體thể 。 遂toại 能năng 言ngôn 滿mãn 天thiên 下hạ 無vô 口khẩu 過quá 。 行hành 滿mãn 天thiên 下hạ 無vô 怨oán 惡ác 。 言ngôn 則tắc 可khả 以dĩ 為vi 人nhân 之chi 常thường 準chuẩn 。 行hành 則tắc 可khả 以dĩ 為vi 人nhân 之chi 法pháp 式thức 。 故cố 易dị 曰viết 。 言ngôn 行hạnh 乃nãi 君quân 子tử 之chi 樞xu 機cơ 。 樞xu 。 門môn 臼cữu 也dã 。 機cơ 。 弩nỗ 牙nha 也dã 。 樞xu 機cơ 之chi 發phát 。 榮vinh 辱nhục 之chi 主chủ 也dã 。 治trị 身thân 之chi 大đại 本bổn 也dã 。 所sở 以dĩ 能năng 動động 乎hồ 天thiên 地địa 。 能năng 感cảm 致trí 鬼quỷ 神thần 者giả 。 唯duy 言ngôn 行hạnh 而nhi 已dĩ 。 得đắc 不bất 慎thận 乎hồ ○# 昔tích 商thương 湯thang 王vương 。 有hữu 七thất 年niên 之chi 旱hạn 。 太thái 史sử 占chiêm 之chi 曰viết 。 當đương 以dĩ 人nhân 禱đảo 之chi 。 王vương 曰viết 。 吾ngô 所sở 為vi 請thỉnh 雨vũ 者giả 。 民dân 也dã 。 若nhược 以dĩ 人nhân 禱đảo 。 返phản 害hại 其kỳ 民dân 。 吾ngô 當đương 自tự 禱đảo 。 遂toại 齋trai 戒giới 翦# 髮phát 斷đoạn 爪trảo 。 素tố 車xa 白bạch 馬mã 。 身thân 穿xuyên 白bạch 苧# 。 以dĩ 身thân 為vi 犧# 。 禱đảo 于vu 桑tang 林lâm 之chi 野dã 。 遂toại 以dĩ 六lục 事sự 自tự 責trách 曰viết 。 政chánh 不bất 節tiết 歟# 。 民dân 失thất 職chức 歟# 。 女nữ 謁yết 盛thịnh 歟# 。 宮cung 室thất 崇sùng 歟# 。 苞bao 苴# 行hành 歟# 。 讒sàm 夫phu 昌xương 歟# 。 言ngôn 訖ngật 。 忽hốt 大đại 雨vũ 數sổ 千thiên 里lý 。 所sở 以dĩ 謂vị 言ngôn 行hạnh 之chi 能năng 動động 天thiên 地địa 。 也dã ○# 世thế 語ngữ 載tái 魯lỗ 嶺lĩnh 先tiên 生sanh 隱ẩn 山sơn 修tu 道Đạo 。 忽hốt 失thất 報báo 曉hiểu 鷄kê 。 以dĩ 偈kệ 禱đảo 社xã 神thần 曰viết 。 吾ngô 家gia 住trụ 在tại 山sơn 谿khê 間gian 。 養dưỡng 個cá 鷄kê 兒nhi 當đương 鳳phượng 看khán 。 昨tạc 被bị 狐hồ 狸li 拖tha 將tương 去khứ 。 家gia 無vô 惡ác 犬khuyển 去khứ 追truy 還hoàn 。 盤bàn 陀đà 石thạch 上thượng 毛mao 猶do 在tại 。 紫tử 竹trúc 林lâm 中trung 血huyết 未vị 乾can/kiền/càn 。 本bổn 欲dục 修tu 表biểu 申thân 上thượng 帝đế 。 先tiên 來lai 說thuyết 與dữ 社xã 公công 壇đàn 。 明minh 日nhật 見kiến 一nhất 狸li 死tử 於ư 社xã 前tiền 。 自tự 是thị 狸li 代đại 報báo 曉hiểu 。 晝trú 則tắc 不bất 見kiến 。 所sở 以dĩ 見kiến 言ngôn 行hạnh 之chi 能năng 感cảm 鬼quỷ 神thần 也dã △# 言ngôn 行hạnh 乃nãi 撑# 天thiên 柱trụ 地địa 之chi 主chủ 宰tể 。 入nhập 聖thánh 超siêu 凡phàm 之chi 要yếu 關quan 。 失thất 此thử 如như 朽hủ 木mộc 無vô 用dụng 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 專chuyên 志chí 於ư 道đạo 宜nghi 絕tuyệt 念niệm 於ư 未vị 萌manh 也dã 。

白bạch 雲vân 謂vị 演diễn 祖tổ 曰viết 。 禪thiền 者giả 智trí 能năng 。 多đa 見kiến 於ư 已dĩ 然nhiên 。 不bất 能năng 見kiến 於ư 未vị 然nhiên 。 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 防phòng 於ư 未vị 然nhiên 之chi 前tiền 。 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 。 覺giác 於ư 已dĩ 然nhiên 之chi 後hậu 。 故cố 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 。 所sở 用dụng 易dị 見kiến 。 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 所sở 為vi 難nan 知tri 。

此thử 節tiết 明minh 未vị 然nhiên 當đương 覺giác 。 謂vị 習tập 禪thiền 者giả 有hữu 智trí 有hữu 能năng 。 只chỉ 見kiến 得đắc 有hữu 形hình 有hữu 相tương/tướng 之chi 已dĩ 然nhiên 。 而nhi 不bất 能năng 見kiến 。 於ư 無vô 動động 無vô 迹tích 之chi 未vị 然nhiên 。 止chỉ 者giả 。 停đình 息tức 諸chư 念niệm 也dã 。 觀quán 者giả 。 如như 理lý 思tư 惟duy 也dã 。 定định 。 是thị 內nội 心tâm 不bất 動động 。 慧tuệ 。 是thị 隨tùy 緣duyên 照chiếu 了liễu 。 然nhiên 此thử 四tứ 法pháp 。 正chánh 是thị 隄đê 防phòng 於ư 一nhất 念niệm 未vị 然nhiên 之chi 前tiền 者giả 也dã 。 遇ngộ 善thiện 則tắc 作tác 。 逢phùng 惡ác 則tắc 止chỉ 。 真chân 理lý 即tức 任nhậm 。 煩phiền 惱não 即tức 滅diệt 。 此thử 四tứ 者giả 。 乃nãi 覺giác 察sát 於ư 諸chư 法pháp 已dĩ 然nhiên 之chi 後hậu 者giả 也dã 。 故cố 作tác 善thiện 止chỉ 惡ác 任nhậm 真chân 滅diệt 過quá 。 所sở 用dụng 有hữu 形hình 。 故cố 易dị 見kiến 也dã 。 止chỉ 念niệm 觀quán 理lý 定định 心tâm 慧tuệ 照chiếu 。 所sở 為vi 無vô 迹tích 。 故cố 難nan 知tri 也dã 。

惟duy 古cổ 人nhân 志chí 在tại 於ư 道đạo 。 絕tuyệt 念niệm 於ư 未vị 萌manh 。 雖tuy 有hữu 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 。 皆giai 為vi 本bổn 末mạt 之chi 論luận 也dã 。 所sở 以dĩ 云vân 。 若nhược 有hữu 毫hào 端đoan 許hứa 。 言ngôn 於ư 本bổn 末mạt 者giả 。 皆giai 為vi 自tự 欺khi 。 此thử 古cổ 人nhân 見kiến 徹triệt 處xứ 。 而nhi 不bất 自tự 欺khi 也dã (# 實thật 錄lục )# 。

此thử 節tiết 明minh 智trí 照chiếu 無vô 餘dư 。 惟duy 是thị 古cổ 人nhân 之chi 志chí 。 專chuyên 切thiết 于vu 道đạo 。 念niệm 念niệm 在tại 定định 。 絕tuyệt 諸chư 想tưởng 念niệm 于vu 未vị 萌manh 。 雖tuy 有hữu 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 。 俱câu 無vô 所sở 用dụng 。 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 對đối 治trị 于vu 未vị 然nhiên 始thỉ 也dã 。 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 。 對đối 治trị 于vu 已dĩ 然nhiên 末mạt 也dã 。 此thử 八bát 種chủng 。 皆giai 剿# 賊tặc 之chi 器khí 具cụ 也dã 。 若nhược 有hữu 毛mao 頭đầu 許hứa 。 舉cử 到đáo 此thử 八bát 種chủng 本bổn 末mạt 之chi 上thượng 。 則tắc 知tri 此thử 心tâm 不bất 寧ninh 。 是thị 自tự 欺khi 也dã 。 大đại 學học 曰viết 。 所sở 謂vị 誠thành 其kỳ 意ý 者giả 。 毋vô 自tự 欺khi 也dã 。 說thuyết 著trước 一nhất 毛mao 頭đầu 。 便tiện 不bất 是thị 了liễu 。 此thử 正chánh 是thị 古cổ 人nhân 見kiến 得đắc 透thấu 徹triệt 處xứ 。 而nhi 不bất 自tự 欺khi △# 不bất 自tự 欺khi 三tam 字tự 。 好hảo/hiếu 生sanh 著trước 眼nhãn 。 須tu 心tâm 領lãnh 神thần 會hội 始thỉ 得đắc 。 此thử 章chương 意ý 旨chỉ 甚thậm 深thâm 。 要yếu 在tại 念niệm 未vị 起khởi 處xứ 看khán 。

此thử 篇thiên 誨hối 人nhân 篤đốc 志chí 勤cần 學học 。 當đương 懷hoài 遠viễn 大đại 之chi 志chí 也dã 。

白bạch 雲vân 曰viết 。 多đa 見kiến 衲nạp 子tử 。 未vị 嘗thường 經kinh 及cập 遠viễn 大đại 之chi 計kế 。 予# 恐khủng 叢tùng 林lâm 自tự 此thử 衰suy 薄bạc 矣hĩ 。 楊dương 岐kỳ 先tiên 師sư 每mỗi 言ngôn 。 上thượng 下hạ 偷thâu 安an 。 最tối 為vi 法Pháp 門môn 大đại 患hoạn 。

此thử 節tiết 教giáo 立lập 志chí 須tu 遠viễn 大đại 。 謂vị 多đa 見kiến 今kim 之chi 學học 者giả 。 所sở 謀mưu 近cận 小tiểu 。 未vị 有hữu 經kinh 思tư 到đáo 遠viễn 大đại 之chi 計kế 策sách 。 得đắc 一nhất 日nhật 過quá 一nhất 日nhật 。 吾ngô 恐khủng 叢tùng 林lâm 。 由do 自tự 乏phạp 遠viễn 計kế 。 必tất 衰suy 薄bạc 矣hĩ 。 楊dương 岐kỳ 先tiên 師sư 每mỗi 言ngôn 。 上thượng 不bất 勤cần 教giáo 誡giới 。 下hạ 不bất 真chân 操thao 學học 。 總tổng 只chỉ 各các 自tự 要yếu 偷thâu 安an 閑nhàn 圖đồ 自tự 在tại 。 最tối 是thị 法Pháp 門môn 之chi 大đại 患hoạn 害hại 也dã 。

予# 昔tích 隱ẩn 居cư 歸quy 宗tông 書thư 堂đường 。 披phi 閱duyệt 經kinh 史sử 不bất 啻# 數số 百bách 過quá 目mục 。 其kỳ 簡giản 編biên 弊tệ 故cố 極cực 矣hĩ 。 然nhiên 每mỗi 開khai 卷quyển 。 必tất 有hữu 新tân 獲hoạch 之chi 意ý 。 予# 以dĩ 是thị 思tư 之chi 。 學học 不bất 負phụ 人nhân 如như 此thử (# 白bạch 雲vân 廣quảng 錄lục )# 。

此thử 節tiết 明minh 用dụng 功công 必tất 深thâm 切thiết 。 上thượng 舉cử 先tiên 宗tông 。 此thử 論luận 自tự 己kỷ 。 予# 昔tích 隱ẩn 居cư 歸quy 宗tông 書thư 堂đường 。 歸quy 宗tông 寺tự 名danh 。 在tại 廬lư 山sơn 之chi 南nam 。 昔tích 王vương 羲# 之chi 讀đọc 書thư 處xứ 。 洗tẩy 硯# 池trì 至chí 今kim 尚thượng 在tại 。 披phi 。 展triển 也dã 。 披phi 展triển 經Kinh 典điển 。 閱duyệt 看khán 史sử 書thư 。 凡phàm 一nhất 切thiết 經kinh 書thư 。 不bất 止chỉ 數số 百bách 遍biến 過quá 眼nhãn 。 其kỳ 中trung 簡giản 編biên 弊tệ 壞hoại 之chi 極cực 。 然nhiên 每mỗi 開khai 卷quyển 再tái 讀đọc 。 必tất 有hữu 今kim 日nhật 新tân 得đắc 之chi 意ý 。 予# 以dĩ 是thị 思tư 之chi 。 勤cần 學học 真chân 不bất 負phụ 人nhân 如như 此thử 。 如như 此thử 二nhị 字tự 至chí 重trọng/trùng 當đương 思tư 之chi 。 簡giản 。 紙chỉ 素tố 也dã 。 編biên 。 篇thiên 章chương 也dã 。 弊tệ 故cố 者giả 。 破phá 壞hoại 也dã △# 東đông 坡# 云vân 。 故cố 書thư 不bất 厭yếm 百bách 回hồi 讀đọc 。 細tế 讀đọc 深thâm 思tư 理lý 自tự 知tri 。 與dữ 此thử 參tham 觀quán 。 則tắc 知tri 學học 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 謂vị 哲triết 人nhân 能năng 知tri 幾kỷ 微vi 。 明minh 造tạo 物vật 之chi 所sở 惜tích 也dã 。

白bạch 雲vân 初sơ 住trụ 九cửu 江giang 承thừa 天thiên 。 次thứ 遷thiên 圓viên 通thông 。 秊niên 齒xỉ 甚thậm 少thiểu 。

時thời 晦hối 堂đường 在tại 寶bảo 峯phong 。 謂vị 月nguyệt 公công 晦hối 曰viết 。 新tân 圓viên 通thông 洞đỗng 徹triệt 見kiến 元nguyên 。 不bất 忝thiểm 楊dương 岐kỳ 之chi 嗣tự 。 惜tích 乎hồ 發phát 用dụng 太thái 早tảo 。 非phi 叢tùng 林lâm 福phước 。

此thử 節tiết 謂vị 發phát 用dụng 不bất 宜nghi 太thái 早tảo 。 九cửu 江giang 府phủ 名danh 。 承thừa 天thiên 寺tự 名danh 。 圓viên 通thông 亦diệc 寺tự 名danh 。 齒xỉ 。 年niên 也dã 。 晦hối 堂đường 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 寶bảo 覺giác 禪thiền 師sư 。 南nam 雄hùng 鄔ổ 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。 寶bảo 峯phong 寺tự 名danh 。 月nguyệt 公công 晦hối 。 諱húy 曉hiểu 月nguyệt 字tự 公công 晦hối 。 得đắc 法Pháp 于vu 瑯# 琊gia 覺giác 禪thiền 師sư 。 于vu 宋tống 熙hi 寧ninh 間gian 。 住trụ 洪hồng 州châu 泐# 潭đàm 寶bảo 峯phong 精tinh 舍xá 。 作tác 楞lăng 嚴nghiêm 標tiêu 旨chỉ 。 謂vị 新tân 圓viên 通thông 長trưởng 老lão 。 見kiến 處xứ 高cao 妙diệu 。 洞đỗng 明minh 徹triệt 證chứng 至chí 道đạo 之chi 源nguyên 底để 。 不bất 忝thiểm 為vi 楊dương 岐kỳ 之chi 嗣tự 。 忝thiểm 。 辱nhục 也dã 。 只chỉ 是thị 可khả 惜tích 他tha 發phát 機cơ 太thái 早tảo 。 恐khủng 非phi 叢tùng 林lâm 之chi 福phước 。

公công 晦hối 因nhân 問vấn 其kỳ 故cố 。 晦hối 堂đường 曰viết 。 功công 名danh 美mỹ 器khí 。 造tạo 物vật 惜tích 之chi 。 不bất 與dữ 人nhân 全toàn 。 人nhân 固cố 欲dục 之chi 。 天thiên 必tất 奪đoạt 之chi 。 逮đãi 白bạch 雲vân 終chung 於ư 舒thư 之chi 海hải 會hội 。 方phương 五ngũ 十thập 六lục 歲tuế 。 識thức 者giả 謂vị 晦hối 堂đường 知tri 幾kỷ 知tri 微vi 。 真chân 哲triết 人nhân 矣hĩ (# 湛trạm 堂đường 記ký 聞văn )# 。

此thử 節tiết 明minh 造tạo 物vật 不bất 與dữ 人nhân 全toàn 。 公công 晦hối 因nhân 而nhi 問vấn 之chi 。 是thị 何hà 故cố 也dã 。

答đáp 曰viết 。

功công 名danh 美mỹ 器khí 造tạo 物vật 惜tích 之chi 。 功công 名danh 。 即tức 出xuất 世thế 行hành 道Đạo 也dã 。 美mỹ 器khí 。 即tức 洞đỗng 徹triệt 見kiến 元nguyên 也dã 。 有hữu 功công 名danh 無vô 美mỹ 器khí 。 有hữu 美mỹ 器khí 無vô 功công 名danh 。 葢# 天thiên 命mạng 也dã 。 不bất 與dữ 人nhân 全toàn 。 人nhân 誰thùy 不bất 欲dục 兩lưỡng 全toàn 其kỳ 事sự 者giả 。 天thiên 故cố 奪đoạt 之chi 也dã 。 昔tích 种# 放phóng 隱ẩn 終chung 南nam 。 聞văn 希hy 夷di 之chi 風phong 。 往vãng 見kiến 之chi 。 希hy 夷di 曰viết 。 當đương 有hữu 顯hiển 宦# 。 但đãn 名danh 者giả 古cổ 今kim 美mỹ 器khí 。 造tạo 物vật 所sở 忌kỵ 。 子tử 名danh 將tương 天thiên 命mạng 也dã 。 不bất 未vị 如như 言ngôn 。 及cập 至chí 白bạch 雲vân 終chung 於ư 舒thư 之chi 海hải 會hội 時thời 。 方phương 纔tài 五ngũ 十thập 六lục 歲tuế 。 僅cận 中trung 壽thọ 焉yên 。 小tiểu 人nhân 曰viết 死tử 。 君quân 子tử 曰viết 終chung 。 有hữu 識thức 者giả 曰viết 。 晦hối 堂đường 知tri 幾kỷ 之chi 神thần 。 知tri 微vi 之chi 顯hiển 。 真chân 賢hiền 哲triết 之chi 人nhân 也dã 。 易dị 繫hệ 辭từ 曰viết 。 知tri 幾kỷ 其kỳ 神thần 乎hồ 。 君quân 子tử 上thượng 交giao 不bất 謟siểm 。 下hạ 交giao 不bất 瀆độc 。 其kỳ 知tri 幾kỷ 乎hồ 。 幾kỷ 者giả 動động 之chi 微vi 。 吉cát 凶hung 之chi 先tiên 見kiến 者giả 也dã △# 我ngã 嘗thường 痛thống 惜tích 人nhân 才tài 。 最tối 不bất 易dị 得đắc 。 但đãn 不bất 奈nại 造tạo 化hóa 小tiểu 兒nhi 何hà 。 必tất 欲dục 自tự 主chủ 宰tể 。 去khứ 來lai 無vô 礙ngại 。 須tu 蘊uẩn 空không 乃nãi 得đắc 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 不bất 自tự 負phụ 。 尊tôn 德đức 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 道đạo 也dã 。

晦hối 堂đường 心tâm 和hòa 尚thượng 參tham 月nguyệt 公công 晦hối 於ư 寶bảo 峯phong 。 公công 晦hối 洞đỗng 明minh 楞lăng 嚴nghiêm 深thâm 旨chỉ 。 海hải 上thượng 獨độc 步bộ 。 晦hối 堂đường 每mỗi 聞văn 一nhất 句cú 一nhất 字tự 。 如như 獲hoạch 至chí 寶bảo 。 喜hỷ 不bất 自tự 勝thắng 。 衲nạp 子tử 中trung 間gian 有hữu 竊thiết 議nghị 者giả 。 晦hối 堂đường 聞văn 之chi 曰viết 。 扣khấu 彼bỉ 所sở 長trường/trưởng 。 礪# 我ngã 所sở 短đoản 。 吾ngô 何hà 慊khiểm/khiết 焉yên 。

此thử 節tiết 明minh 至chí 人nhân 重trọng/trùng 道đạo 。 楞lăng 嚴nghiêm 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 一nhất 切thiết 事sự 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 。 謂vị 公công 晦hối 深thâm 通thông 此thử 經Kinh 至chí 理lý 。 海hải 上thượng 叢tùng 林lâm 中trung 可khả 稱xưng 獨độc 步bộ 。 昔tích 袁viên 淑thục 謂vị 謝tạ 莊trang 曰viết 。 江giang 東đông 無vô 我ngã 。 卿khanh 當đương 獨độc 步bộ 。 獨độc 步bộ 者giả 。 無vô 人nhân 及cập 之chi 也dã 。 晦hối 堂đường 每mỗi 聞văn 一nhất 句cú 。 或hoặc 得đắc 一nhất 字tự 。 猶do 如như 得đắc 一nhất 至chí 寶bảo 。 喜hỷ 之chi 不bất 勝thắng 。 猶do 云vân 喜hỷ 之chi 極cực 也dã 。 衲nạp 子tử 中trung 間gian 或hoặc 有hữu 私tư 地địa 議nghị 論luận 者giả 。 謂vị 不bất 當đương 屈khuất 從tùng 如như 此thử 。 晦hối 堂đường 聞văn 之chi 曰viết 。 扣khấu 取thủ 彼bỉ 之chi 所sở 長trường/trưởng 。 磨ma 礪# 我ngã 之chi 所sở 短đoản 。 猶do 云vân 取thủ 他tha 有hữu 餘dư 。 補bổ 我ngã 不bất 足túc 。 吾ngô 何hà 慊khiểm/khiết 焉yên 。 慊khiểm/khiết 者giả 。 自tự 滿mãn 也dã 。

英anh 邵# 武võ 曰viết 。 晦hối 堂đường 師sư 兄huynh 。 學học 道Đạo 為vi 禪thiền 衲nạp 所sở 宗tông 。 猶do 以dĩ 尊tôn 德đức 自tự 勝thắng 為vi 強cường/cưỡng 。 以dĩ 未vị 見kiến 未vị 聞văn 為vi 媿quý 。 使sử 叢tùng 林lâm 自tự 廣quảng 而nhi 狹hiệp 於ư 人nhân 者giả 。 有hữu 所sở 矜căng 式thức 。 豈khởi 小tiểu 補bổ 哉tai (# 靈linh 源nguyên 拾thập 遺di )# 。

此thử 節tiết 教giáo 眾chúng 人nhân 當đương 法pháp 。 隆long 興hưng 府phủ 洪hồng 英anh 禪thiền 師sư 。 邵# 武võ 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 謂vị 晦hối 堂đường 師sư 兄huynh 。 道Đạo 德đức 學học 識thức 。 皆giai 為vi 禪thiền 衲nạp 之chi 所sở 宗tông 尚thượng 者giả 。 猶do 然nhiên 尊tôn 人nhân 之chi 德đức 。 勝thắng 我ngã 為vi 強cường/cưỡng 。 以dĩ 向hướng 所sở 未vị 見kiến 未vị 聞văn 自tự 生sanh 慚tàm 媿quý 。 如như 是thị 者giả 。 使sử 叢tùng 林lâm 中trung 一nhất 等đẳng 自tự 高cao 自tự 大đại 。 而nhi 輕khinh 小tiểu 於ư 人nhân 者giả 。 可khả 以dĩ 為vi 法Pháp 則tắc 也dã 。 補bổ 益ích 于vu 人nhân 。 豈khởi 淺thiển 鮮tiên 哉tai △# 人nhân 以dĩ 自tự 勝thắng 為vi 嫌hiềm 。 師sư 以dĩ 自tự 勝thắng 為vi 強cường/cưỡng 。 此thử 真chân 為vi 瑕hà 不bất 掩yểm 瑜du 。 直trực 使sử 賢hiền 愚ngu 品phẩm 類loại 。 自tự 天thiên 壤nhưỡng 也dã 。

此thử 篇thiên 誨hối 住trụ 持trì 要yếu 智trí 識thức 濶# 達đạt 。 勿vật 逞sính 私tư 心tâm 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 住trụ 持trì 之chi 要yếu 。 當đương 取thủ 其kỳ 遠viễn 大đại 者giả 。 略lược 其kỳ 近cận 小tiểu 者giả 。 事sự 固cố 未vị 決quyết 。 宜nghi 諮tư 詢tuân 於ư 老lão 成thành 之chi 人nhân 。 尚thượng 疑nghi 矣hĩ 。 更cánh 扣khấu 問vấn 於ư 識thức 者giả 。 縱túng/tung 有hữu 未vị 盡tận 。 亦diệc 不bất 致trí 甚thậm 矣hĩ 。

此thử 節tiết 明minh 住trụ 持trì 取thủ 捨xả 有hữu 方phương 。 謂vị 住trụ 持trì 大đại 要yếu 。 于vu 其kỳ 所sở 當đương 取thủ 者giả 須tu 遠viễn 大đại 。 一nhất 日nhật 而nhi 具cụ 百bách 千thiên 年niên 眼nhãn 目mục 。 其kỳ 所sở 略lược 者giả 。 目mục 前tiền 些# 細tế 。 不bất 必tất 較giảo 論luận 。 或hoặc 有hữu 事sự 故cố 當đương 前tiền 。 未vị 能năng 決quyết 斷đoán 。 宜nghi 諮tư 求cầu 詢tuân 問vấn 於ư 老lão 練luyện 成thành 實thật 之chi 人nhân 。 設thiết 或hoặc 其kỳ 疑nghi 未vị 決quyết 。 更cánh 當đương 扣khấu 問vấn 於ư 博bác 識thức 之chi 君quân 子tử 。 如như 此thử 勤cần 求cầu 。 縱túng/tung 猶do 有hữu 未vị 盡tận 。 亦diệc 不bất 爭tranh 多đa 矣hĩ 。

其kỳ 或hoặc 主chủ 者giả 。 好hảo/hiếu 逞sính 私tư 心tâm 。 專chuyên 自tự 取thủ 與dữ 。 一nhất 旦đán 遭tao 小tiểu 人nhân 所sở 謀mưu 。 罪tội 將tương 誰thùy 歸quy 。 故cố 曰viết 。 謀mưu 在tại 多đa 斷đoạn 在tại 獨độc 。 謀mưu 之chi 在tại 多đa 。 可khả 以dĩ 觀quán 利lợi 害hại 之chi 極cực 致trí 。 斷đoạn 之chi 在tại 我ngã 。 可khả 以dĩ 定định 叢tùng 林lâm 之chi 是thị 非phi (# 與dữ 草thảo 堂đường 書thư )# 。

此thử 節tiết 教giáo 虗hư 己kỷ 謀mưu 斷đoạn 得đắc 宜nghi 。 其kỳ 或hoặc 主chủ 者giả 。 矜căng 己kỷ 逞sính 能năng 。 偏thiên 私tư 自tự 用dụng 。 一nhất 味vị 專chuyên 己kỷ 取thủ 與dữ 。 不bất 聽thính 人nhân 諫gián 。 忽hốt 爾nhĩ 一nhất 朝triêu 。 為vi 小tiểu 人nhân 伺tứ 便tiện 。 遭tao 他tha 所sở 謀mưu 。 此thử 罪tội 只chỉ 得đắc 自tự 任nhậm 。 將tương 誰thùy 歸quy 耶da 。 故cố 曰viết 。 謀mưu 事sự 須tu 在tại 多đa 人nhân 。 斷đoạn 事sự 只chỉ 在tại 我ngã 也dã 。 何hà 故cố 。 謀mưu 在tại 多đa 者giả 。 一nhất 人nhân 見kiến 識thức 有hữu 限hạn 。 多đa 謀mưu 則tắc 利lợi 與dữ 害hại 最tối 極cực 之chi 處xứ 。 亦diệc 可khả 參tham 觀quán 也dã 。 斷đoạn 必tất 在tại 我ngã 。 不bất 可khả 依y 違vi 於ư 人nhân 。 我ngã 決quyết 則tắc 是thị 與dữ 非phi 一nhất 定định 之chi 機cơ 。 皆giai 不bất 能năng 撓nạo 也dã △# 取thủ 遠viễn 略lược 近cận 。 不bất 專chuyên 己kỷ 用dụng 。 是thị 持trì 法Pháp 利lợi 生sanh 之chi 魁khôi 碩# 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 誨hối 人nhân 以dĩ 利lợi 生sanh 為vi 要yếu 。 不bất 可khả 獨độc 善thiện 己kỷ 也dã 。

晦hối 堂đường 不bất 赴phó 溈# 山sơn 請thỉnh 。 延diên 平bình 陳trần 瑩oánh 中trung 移di 書thư 勉miễn 之chi 曰viết 。 古cổ 人nhân 住trụ 持trì 無vô 職chức 事sự 。 選tuyển 有hữu 德đức 者giả 居cư 之chi 。 當đương 是thị 任nhậm 者giả 。 必tất 將tương 以dĩ 斯tư 道đạo 覺giác 斯tư 民dân 。 終chung 不bất 以dĩ 勢thế 位vị 聲thanh 利lợi 為vi 之chi 變biến 。

延diên 平bình 縣huyện 名danh 。 陳trần 子tử 翁ông 名danh 瓘# 字tự 瑩oánh 中trung 。 又hựu 號hiệu 華hoa 嚴nghiêm 居cư 士sĩ 。 沙sa 縣huyện 人nhân 。 宋tống 徽# 宗tông 時thời 登đăng 進tiến 士sĩ 。 初sơ 任nhậm 延diên 平bình 後hậu 為vi 丞thừa 相tương/tướng 。 留lưu 心tâm 空không 宗tông 。 未vị 詳tường 得đắc 法Pháp 者giả 。 移di 。 延diên 也dã 。 勉miễn 。 勸khuyến 也dã 。 謂vị 延diên 書thư 相tương/tướng 勸khuyến 也dã 。 此thử 節tiết 明minh 古cổ 人nhân 鄭trịnh 重trọng 。 云vân 古cổ 來lai 做tố 住trụ 持trì 。 原nguyên 無vô 職chức 位vị 。 要yếu 選tuyển 有hữu 德đức 者giả 居cư 其kỳ 任nhậm 。 居cư 斯tư 任nhậm 者giả 。 必tất 將tương 以dĩ 我ngã 所sở 證chứng 之chi 道đạo 。 覺giác 我ngã 所sở 化hóa 之chi 人nhân 。 所sở 謂vị 唯duy 有hữu 此thử 事sự 。 更cánh 無vô 他tha 事sự 。 縱túng/tung 有hữu 權quyền 勢thế 高cao 位vị 。 聲thanh 名danh 利lợi 養dưỡng 。 皆giai 不bất 能năng 為vi 之chi 改cải 變biến 也dã 。

今kim 學học 者giả 大Đại 道Đạo 未vị 明minh 。 各các 趨xu 異dị 學học 。 流lưu 入nhập 名danh 相tướng 。 遂toại 為vi 聲thanh 色sắc 所sở 動động 。 賢hiền 不bất 肖tiếu 雜tạp 糅nhữu 。 不bất 可khả 別biệt 白bạch 。

此thử 節tiết 明minh 今kim 時thời 溷hỗn 亂loạn 。 今kim 之chi 學học 者giả 。 大Đại 道Đạo 不bất 自tự 究cứu 明minh 。 只chỉ 顧cố 各các 人nhân 趨xu 向hướng 異dị 學học 。 此thử 乃nãi 棄khí 本bổn 逐trục 末mạt 。 日nhật 久cửu 月nguyệt 深thâm 。 不bất 覺giác 流lưu 入nhập 名danh 言ngôn 教giáo 相tương/tướng 之chi 中trung 。 自tự 己kỷ 無vô 主chủ 宰tể 。 遂toại 為vi 聲thanh 色sắc 所sở 動động 。 賢hiền 與dữ 不bất 肖tiếu 。 溷hỗn 雜tạp 糅nhữu 亂loạn 于vu 其kỳ 間gian 。 不bất 可khả 別biệt 白bạch 也dã 。

正chánh 宜nghi 老lão 成thành 者giả 。 惻trắc 隱ẩn 存tồn 心tâm 之chi 時thời 。 以dĩ 道đạo 自tự 任nhậm 。 障chướng 回hồi 百bách 川xuyên 。 固cố 無vô 難nạn/nan 矣hĩ 。 若nhược 夫phu 退thoái 求cầu 靜tĩnh 謐mịch 。 務vụ 在tại 安an 逸dật 。 此thử 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 者giả 所sở 好hiếu 。 非phi 叢tùng 林lâm 所sở 以dĩ 望vọng 公công 者giả (# 出xuất 靈linh 源nguyên 拾thập 遺di )# 。

此thử 節tiết 方phương 是thị 勸khuyến 勉miễn 行hành 道Đạo 。 言ngôn 今kim 此thử 之chi 際tế 。 正chánh 要yếu 有hữu 道Đạo 德đức 老lão 成thành 之chi 師sư 。 以dĩ 慈từ 悲bi 惻trắc 隱ẩn 之chi 心tâm 。 而nhi 行hành 教giáo 化hóa 。 孟# 子tử 曰viết 。 惻trắc 隱ẩn 之chi 心tâm 。 仁nhân 之chi 端đoan 也dã 。 惻trắc 者giả 。 傷thương 之chi 切thiết 。 隱ẩn 者giả 。 痛thống 之chi 深thâm 。 善Thiện 知Tri 識Thức 本bổn 以dĩ 行hành 道Đạo 為vì 己kỷ 任nhậm 。 自tự 能năng 挽vãn 頺đồi 風phong 於ư 末mạt 世thế 。 迴hồi 既ký 倒đảo 之chi 狂cuồng 瀾lan 。 固cố 無vô 難nạn/nan 矣hĩ 。 謂vị 百bách 川xuyên 皆giai 從tùng 下hạ 流lưu 。 有hữu 力lực 者giả 遮già 之chi 。 使sử 倒đảo 流lưu 也dã 。 韓# 文văn 公công 進tiến 學học 解giải 云vân 。 障chướng 百bách 川xuyên 而nhi 東đông 之chi 。 迴hồi 狂cuồng 瀾lan 於ư 既ký 倒đảo 。 謂vị 入nhập 廛triền 垂thùy 手thủ 。 接tiếp 物vật 利lợi 生sanh 也dã 。 若nhược 夫phu 退thoái 隱ẩn 窮cùng 谷cốc 。 求cầu 寂tịch 靜tĩnh 寧ninh 謐mịch 。 不bất 過quá 時thời 中trung 得đắc 些# 安an 閒nhàn 逸dật 樂nhạo/nhạc/lạc 。 此thử 乃nãi 獨độc 善thiện 一nhất 身thân 者giả 之chi 所sở 好hiếu 。 今kim 叢tùng 林lâm 所sở 望vọng 者giả 。 唯duy 公công 而nhi 已dĩ 。 何hà 得đắc 退thoái 藏tạng 以dĩ 自tự 安an 耶da △# 古cổ 人nhân 惟duy 恐khủng 出xuất 。 今kim 人nhân 惟duy 恐khủng 不bất 出xuất 。 即tức 此thử 便tiện 見kiến 人nhân 品phẩm 之chi 高cao 下hạ 。 古cổ 今kim 之chi 差sai 持trì 也dã 。

此thử 篇thiên 誨hối 用dụng 人nhân 不bất 可khả 不bất 謹cẩn 。 凡phàm 於ư 有hữu 國quốc 有hữu 家gia 者giả 。 皆giai 必tất 然nhiên 之chi 理lý 也dã 。

晦hối 堂đường 一nhất 日nhật 見kiến 黃hoàng 龍long 。 有hữu 不bất 豫dự 之chi 色sắc 。 因nhân 逆nghịch 問vấn 之chi 。 黃hoàng 龍long 曰viết 。 監giám 收thu 未vị 得đắc 人nhân 。 晦hối 堂đường 遂toại 薦tiến 感cảm 副phó 寺tự 。 黃hoàng 龍long 曰viết 。 感cảm 尚thượng 暴bạo 。 恐khủng 為vi 小tiểu 人nhân 所sở 謀mưu 。 晦hối 堂đường 曰viết 。 化hóa 侍thị 者giả 稍sảo 廉liêm 謹cẩn 。 黃hoàng 龍long 謂vị 化hóa 雖tuy 廉liêm 謹cẩn 。 不bất 若nhược 秀tú 莊trang 主chủ 。 有hữu 量lượng 而nhi 忠trung 。

此thử 節tiết 明minh 得đắc 人nhân 之chi 難nạn/nan 。 豫dự 。 悅duyệt 也dã 。 逆nghịch 問vấn 。 以dĩ 下hạ 而nhi 問vấn 上thượng 也dã 。 黃hoàng 龍long 答đáp 以dĩ 監giám 收thu 未vị 得đắc 人nhân 。 晦hối 堂đường 遂toại 薦tiến 感cảm 副phó 寺tự 。 南nam 嶽nhạc 福phước 嚴nghiêm 慈từ 感cảm 禪thiền 師sư 。 潼# 州châu 杜đỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 龍long 曰viết 。 感cảm 為vi 人nhân 性tánh 暴bạo 。 恐khủng 為vi 小tiểu 人nhân 所sở 謀mưu 。 晦hối 堂đường 又hựu 曰viết 。 化hóa 侍thị 者giả 為vi 人nhân 清thanh 廉liêm 而nhi 謹cẩn 慎thận 。 隆long 興hưng 府phủ 雙song 嶺lĩnh 心tâm 化hóa 禪thiền 師sư 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 龍long 曰viết 。 化hóa 雖tuy 廉liêm 謹cẩn 。 還hoàn 不bất 如như 秀tú 莊trang 主chủ 有hữu 量lượng 而nhi 忠trung 。 潭đàm 州châu 大đại 溈# 懷hoài 秀tú 禪thiền 師sư 。 信tín 州châu 應ưng 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 有hữu 量lượng 則tắc 容dung 納nạp 眾chúng 事sự 。 有hữu 忠trung 則tắc 盡tận 情tình 奉phụng 上thượng 也dã 。

靈linh 源nguyên 嘗thường 問vấn 晦hối 堂đường 。 黃hoàng 龍long 用dụng 一nhất 監giám 收thu 。 何hà 過quá 慮lự 如như 此thử 。 晦hối 堂đường 曰viết 。 有hữu 國quốc 有hữu 家gia 者giả 。 未vị 嘗thường 不bất 本bổn 此thử 。 豈khởi 特đặc 黃hoàng 龍long 為vi 然nhiên 。 先tiên 聖thánh 亦diệc 曾tằng 戒giới 之chi (# 大đại 溈# 秀tú 雙song 嶺lĩnh 化hóa 感cảm 鐵thiết 面diện 三tam 人nhân 也dã 。 通thông 菴am 壁bích 記ký )# 。

此thử 節tiết 因nhân 問vấn 發phát 明minh 。 靈linh 源nguyên 惟duy 清thanh 禪thiền 師sư 。 本bổn 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 嘗thường 舉cử 以dĩ 問vấn 晦hối 堂đường 曰viết 。 黃hoàng 龍long 師sư 翁ông 不bất 過quá 用dụng 一nhất 監giám 收thu 。 何hà 過quá 慮lự 如như 此thử 。 晦hối 堂đường 曰viết 。 此thử 事sự 如như 天thiên 子tử 之chi 有hữu 國quốc 。 士sĩ 庶thứ 之chi 有hữu 家gia 。 何hà 嘗thường 不bất 以dĩ 得đắc 人nhân 用dụng 人nhân 為vi 本bổn 。 如như 是thị 籌trù 量lượng 細tế 心tâm 。 豈khởi 獨độc 黃hoàng 龍long 為vi 然nhiên 。 先tiên 聖thánh 亦diệc 曾tằng 以dĩ 此thử 而nhi 為vi 戒giới 也dã △# 古cổ 今kim 用dụng 人nhân 是thị 第đệ 一nhất 件# 大đại 事sự 。 得đắc 其kỳ 人nhân 使sử 法pháp 道đạo 自tự 彰chương 。 失thất 之chi 則tắc 亂loạn 斯tư 致trí 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 誨hối 學học 人nhân 當đương 確xác 志chí 力lực 行hành 。 乃nãi 能năng 登đăng 彼bỉ 道đạo 岸ngạn 也dã 。

晦hối 堂đường 謂vị 朱chu 給cấp 事sự 世thế 英anh 曰viết 。 予# 初sơ 入nhập 道đạo 。 自tự 恃thị 甚thậm 易dị 。 逮đãi 見kiến 黃hoàng 龍long 先tiên 師sư 後hậu 。 退thoái 思tư 日nhật 用dụng 。 與dữ 理lý 矛mâu 盾# 者giả 極cực 多đa 。

此thử 節tiết 明minh 先tiên 時thời 孟# 浪lãng 。 與dữ 道Đạo 相tương 違vi 。 朱chu 給cấp 事sự 名danh 顯hiển 謨mô 。 字tự 世thế 英anh 。 任nhậm 至chí 給cấp 事sự 。 問vấn 道đạo 於ư 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 晦hối 堂đường 謂vị 曰viết 。 余dư 當đương 初sơ 纔tài 入nhập 道đạo 。 自tự 負phụ 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 輕khinh 視thị 佛Phật 祖tổ 之chi 道đạo 。 以dĩ 為vi 不bất 難nan 。 及cập 見kiến 黃hoàng 龍long 先tiên 師sư 之chi 後hậu 。 退thoái 思tư 我ngã 日nhật 用dụng 中trung 。 道đạo 與dữ 理lý 相tương/tướng 矛mâu 盾# 者giả 極cực 多đa 。 矛mâu 即tức 鎗thương 。 盾# 即tức 護hộ 身thân 牌bài 。 昔tích 人nhân 以dĩ 二nhị 事sự 並tịnh 賣mại 。 各các 歎thán 其kỳ 勝thắng 。 智trí 者giả 語ngữ 云vân 。 我ngã 買mãi 汝nhữ 矛mâu 。 還hoàn 刺thứ 汝nhữ 盾# 。 入nhập 與dữ 不bất 入nhập 。 則tắc 無vô 辭từ 矣hĩ 。 以dĩ 況huống 自tự 相tương 違vi 也dã 。 由do 是thị 自tự 生sanh 慚tàm 愧quý 。

遂toại 力lực 行hành 之chi 三tam 秊niên 。 雖tuy 祁kỳ 寒hàn 溽# 暑thử 。 確xác 志chí 不bất 移di 。 然nhiên 後hậu 方phương 得đắc 。 事sự 事sự 如như 理lý 。 而nhi 今kim 咳khái 唾thóa 掉trạo 臂tý 。 也dã 是thị 祖tổ 師sư 西tây 來lai 意ý (# 章chương 江giang 集tập )# 。

此thử 節tiết 明minh 知tri 愧quý 力lực 行hành 。 爾nhĩ 乃nãi 得đắc 道Đạo 。 遂toại 力lực 行hành 之chi 三tam 年niên 。 雖tuy 祁kỳ 寒hàn 溽# 暑thử 。 祁kỳ 。 大đại 也dã 。 溽# 。 盛thịnh 熱nhiệt 也dã 。 確xác 定định 主chủ 宰tể 。 決quyết 志chí 不bất 移di 。 功công 力lực 純thuần 熟thục 。 然nhiên 後hậu 方phương 得đắc 。 事sự 事sự 皆giai 如như 理lý 也dã 。 到đáo 而nhi 今kim 。 即tức 咳khái 唾thóa 掉trạo 臂tý 。 也dã 是thị 祖tổ 師sư 西tây 來lai 意ý 。 此thử 真chân 頭đầu 頭đầu 是thị 道đạo 。 左tả 右hữu 逢phùng 源nguyên 之chi 謂vị 也dã △# 者giả 箇cá 行hành 徑kính 。 不bất 是thị 勸khuyến 你nễ 做tố 得đắc 的đích 。 須tu 你nễ 自tự 家gia 知tri 愧quý 知tri 耻sỉ 。 奮phấn 發phát 猛mãnh 力lực 。 方phương 有hữu 水thủy 到đáo 渠cừ 成thành 時thời 也dã 。

此thử 篇thiên 謂vị 君quân 子tử 小tiểu 人nhân 之chi 不bất 同đồng 。 由do 所sở 守thủ 之chi 有hữu 異dị 也dã 。

朱chu 世thế 英anh 問vấn 晦hối 堂đường 曰viết 。 君quân 子tử 不bất 幸hạnh 小tiểu 有hữu 過quá 差sai 。 而nhi 見kiến 聞văn 指chỉ 目mục 之chi 不bất 暇hạ 。 小tiểu 人nhân 終chung 日nhật 造tạo 惡ác 。 而nhi 不bất 以dĩ 為vi 然nhiên 。 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。

此thử 節tiết 問vấn 何hà 故cố 重trọng/trùng 小tiểu 而nhi 輕khinh 大đại 。 君quân 子tử 不bất 幸hạnh 。 偶ngẫu 然nhiên 略lược 有hữu 些# 。 小tiểu 過quá 差sai 。 見kiến 聞văn 指chỉ 顧cố 之chi 不bất 暇hạ 。 不bất 暇hạ 者giả 。 連liên 忙mang 指chỉ 說thuyết 也dã 。 如như 小tiểu 人nhân 竟cánh 日nhật 造tạo 惡ác 。 人nhân 皆giai 不bất 以dĩ 為vi 然nhiên 。 何hà 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 君quân 子tử 之chi 德đức 。 比tỉ 美mỹ 玉ngọc 焉yên 。 有hữu 瑕hà 生sanh 內nội 。 必tất 見kiến 於ư 外ngoại 。 故cố 見kiến 者giả 稱xưng 異dị 。 不bất 得đắc 不bất 指chỉ 目mục 也dã 。 若nhược 夫phu 小tiểu 人nhân 者giả 。 日nhật 用dụng 所sở 作tác 。 無vô 非phi 過quá 惡ác 。 又hựu 安an 用dụng 言ngôn 之chi (# 章chương 江giang 集tập )# 。

此thử 節tiết 答đáp 原nguyên 因nhân 德đức 重trọng/trùng 而nhi 身thân 輕khinh 。 此thử 答đáp 謂vị 君quân 子tử 所sở 養dưỡng 之chi 德đức 如như 美mỹ 玉ngọc 無vô 瑕hà 玷điếm 。 有hữu 些# 些# 瑕hà 玷điếm 在tại 內nội 。 其kỳ 迹tích 必tất 現hiện 於ư 外ngoại 。 故cố 見kiến 玉ngọc 者giả 稱xưng 異dị 。 稱xưng 異dị 者giả 。 驚kinh 歎thán 其kỳ 有hữu 玼# 也dã 。 不bất 得đắc 不bất 指chỉ 顧cố 之chi 。 若nhược 是thị 小tiểu 人nhân 。 日nhật 用dụng 中trung 所sở 作tác 所sở 為vi 。 無vô 非phi 過quá 惡ác 。 如như 瓦ngõa 礫lịch 然nhiên 。 又hựu 安an 用dụng 言ngôn 之chi △# 古cổ 來lai 賢hiền 豪hào 。 寧ninh 為vị 人nhân 所sở 責trách 。 毋vô 為vi 人nhân 所sở 容dung 。 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。

此thử 篇thiên 言ngôn 道đạo 本bổn 無vô 二nhị 。 由do 得đắc 之chi 有hữu 深thâm 淺thiển 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 聖thánh 人nhân 之chi 道đạo 。 如như 天thiên 地địa 育dục 萬vạn 物vật 。 無vô 有hữu 不bất 備bị 於ư 道đạo 者giả 。 眾chúng 人nhân 之chi 道đạo 。 如như 江giang 河hà 淮hoài 濟tế 。 山sơn 川xuyên 陵lăng 谷cốc 。 艸thảo 木mộc 昆côn 蟲trùng 。 各các 盡tận 其kỳ 量lượng 而nhi 已dĩ 。

此thử 節tiết 舉cử 聖thánh 凡phàm 所sở 證chứng 不bất 同đồng 。 聖thánh 人nhân 所sở 證chứng 之chi 道đạo 。 至chí 深thâm 至chí 廣quảng 。 如như 天thiên 地địa 覆phúc 載tải 萬vạn 物vật 。 何hà 法pháp 不bất 在tại 其kỳ 中trung 。 至chí 如như 眾chúng 人nhân 所sở 得đắc 之chi 道đạo 。 隨tùy 其kỳ 自tự 力lực 深thâm 淺thiển 。 受thọ 用dụng 不bất 同đồng 。 故cố 有hữu 如như 江giang 者giả 。 江giang 有hữu 三tam 江giang 。 松tùng 婁lâu 東đông 。 水thủy 出xuất 岷# 山sơn 。 又hựu 川xuyên 之chi 大đại 者giả 曰viết 江giang 。 又hựu 有hữu 如như 河hà 者giả 。 河hà 水thủy 出xuất 積tích 石thạch 山sơn 。 自tự 乾can/kiền/càn 位vị 來lai 。 千thiên 里lý 一nhất 曲khúc 。 九cửu 曲khúc 而nhi 入nhập 海hải 。 亦diệc 有hữu 如như 淮hoài 者giả 。 淮hoài 水thủy 出xuất 河hà 南nam 汝nhữ 寧ninh 府phủ 。 至chí 直trực 隷lệ 淮hoài 安an 府phủ 入nhập 海hải 。 至chí 有hữu 如như 濟tế 者giả 。 濟tế 水thủy 出xuất 常thường 山sơn 。 然nhiên 則tắc 四tứ 水thủy 各các 有hữu 。 遠viễn 近cận 深thâm 淺thiển 。 而nhi 總tổng 皆giai 歸quy 之chi 于vu 海hải 也dã 。 山sơn 川xuyên 者giả 。 眾chúng 流lưu 入nhập 海hải 曰viết 川xuyên 。 陵lăng 谷cốc 者giả 。 大đại 阜phụ 曰viết 陵lăng 。 谷cốc 。 溪khê 谷cốc 也dã 。 草thảo 木mộc 昆côn 蟲trùng 。 昆côn 。 諸chư 也dã 。 此thử 總tổng 舉cử 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 雖tuy 靈linh 蠢xuẩn 不bất 同đồng 。 而nhi 所sở 存tồn 之chi 理lý 。 皆giai 各các 盡tận 己kỷ 量lượng 而nhi 已dĩ 。

不bất 知tri 其kỳ 外ngoại 。 無vô 有hữu 不bất 備bị 者giả 。 夫phu 道đạo 豈khởi 二nhị 耶da 。 由do 得đắc 之chi 深thâm 淺thiển 。 成thành 有hữu 大đại 小tiểu 耶da (# 答đáp 張trương 無vô 盡tận 書thư )# 。

此thử 節tiết 方phương 出xuất 大đại 同đồng 之chi 道đạo 。 竟cánh 不bất 知tri 自tự 我ngã 所sở 知tri 所sở 見kiến 之chi 外ngoại 。 還hoàn 有hữu 箇cá 無vô 不bất 包bao 容dung 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 的đích 大đại 境cảnh 界giới 在tại 。 所sở 謂vị 道đạo 無vô 方phương 。 行hành 者giả 莫mạc 能năng 至chí 。 然nhiên 道đạo 豈khởi 有hữu 大đại 小tiểu 長trường 短đoản 差sai 別biệt 耶da 。 由do 得đắc 者giả 有hữu 淺thiển 有hữu 深thâm 。 故cố 成thành 者giả 亦diệc 有hữu 大đại 有hữu 小tiểu 也dã △# 其kỳ 外ngoại 無vô 不bất 備bị 的đích 境cảnh 界giới 。 非phi 思tư 量lượng 分phân 別biệt 所sở 及cập 。 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 盡tận 。 學học 者giả 當đương 細tế 心tâm 體thể 究cứu 。

此thử 篇thiên 教giáo 住trụ 持trì 涉thiệp 世thế 免miễn 害hại 之chi 方phương 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 久cửu 廢phế 不bất 可khả 速tốc 成thành 。 積tích 弊tệ 不bất 可khả 頓đốn 除trừ 。 優ưu 游du 不bất 可khả 久cửu 戀luyến 。 人nhân 情tình 不bất 能năng 恰kháp 好hảo/hiếu 。 禍họa 患hoạn 不bất 可khả 苟cẩu 免miễn 。 夫phu 為vi 善Thiện 知Tri 識Thức 。 達đạt 此thử 五ngũ 事sự 。 涉thiệp 世thế 可khả 無vô 悶muộn 矣hĩ (# 與dữ 祥tường 和hòa 尚thượng 書thư )# 。

謂vị 凡phàm 久cửu 廢phế 之chi 事sự 。 不bất 可khả 祈kỳ 以dĩ 速tốc 成thành 。 速tốc 成thành 必tất 易dị 壞hoại 也dã 。 積tích 聚tụ 弊tệ 病bệnh 。 不bất 可khả 頓đốn 為vi 革cách 除trừ 。 頓đốn 除trừ 返phản 增tăng 弊tệ 也dã 。 優ưu 游du 之chi 境cảnh 。 不bất 可khả 久cửu 長trường 留lưu 戀luyến 。 久cửu 戀luyến 必tất 易dị 變biến 也dã 。 人nhân 情tình 世thế 故cố 。 不bất 能năng 全toàn 美mỹ 恰kháp 好hảo/hiếu 。 恰kháp 好hảo/hiếu 必tất 難nan 得đắc 也dã 。 禍họa 害hại 患hoạn 難nạn 。 不bất 可khả 苟cẩu 且thả 求cầu 免miễn 。 苟cẩu 免miễn 必tất 多đa 事sự 也dã 。 夫phu 為vi 善Thiện 知Tri 識Thức 。 達đạt 得đắc 此thử 五ngũ 種chủng 事sự 緣duyên 。 涉thiệp 歷lịch 世thế 間gian 。 自tự 然nhiên 無vô 所sở 憂ưu 悶muộn 矣hĩ △# 難nan 得đắc 到đáo 這giá 般bát 田điền 地địa 。 到đáo 得đắc 即tức 克khắc 昌xương 運vận 祚tộ 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 有hữu 愛ái 人nhân 恭cung 孝hiếu 之chi 心tâm 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 先tiên 師sư 進tiến 止chỉ 嚴nghiêm 重trọng/trùng 。 見kiến 者giả 敬kính 畏úy 。 衲nạp 子tử 因nhân 事sự 請thỉnh 假giả 。 多đa 峻tuấn 拒cự 弗phất 從tùng 。 惟duy 聞văn 省tỉnh 侍thị 親thân 老lão 。 氣khí 色sắc 穆mục 然nhiên 。 見kiến 於ư 顏nhan 面diện 。 盡tận 禮lễ 津tân 遣khiển 。 其kỳ 愛ái 人nhân 恭cung 孝hiếu 如như 此thử (# 與dữ 謝tạ 景cảnh 溫ôn 書thư )# 。

謂vị 我ngã 先tiên 師sư 進tiến 退thoái 舉cử 止chỉ 。 威uy 嚴nghiêm 尊tôn 重trọng 。 見kiến 者giả 無vô 不bất 敬kính 之chi 畏úy 之chi 也dã 。 或hoặc 衲nạp 子tử 因nhân 有hữu 事sự 緣duyên 告cáo 假giả 者giả 。 多đa 峻tuấn 絕tuyệt 拒cự 止chỉ 不bất 許hứa 。 唯duy 聞văn 人nhân 有hữu 欲dục 歸quy 省tỉnh 親thân 老lão 者giả 。 氣khí 色sắc 和hòa 穆mục 。 自tự 然nhiên 現hiện 于vu 顏nhan 面diện 。 而nhi 更cánh 盡tận 以dĩ 禮lễ 物vật 津tân 送tống 之chi 。 此thử 其kỳ 愛ái 人nhân 恭cung 順thuận 孝hiếu 敬kính 之chi 心tâm 如như 此thử △# 此thử 乃nãi 聖thánh 賢hiền 肝can 膽đảm 。 非phi 常thường 人nhân 可khả 及cập 。 何hà 故cố 。 恭cung 孝hiếu 乃nãi 聖thánh 人nhân 至chí 要yếu 。 不bất 可khả 斯tư 須tu 去khứ 己kỷ 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 之chi 量lượng 度độ 。 足túc 為vi 後hậu 人nhân 法pháp 式thức 也dã 。

晦hối 堂đường 曰viết 。 黃hoàng 龍long 先tiên 師sư 。 昔tích 同đồng 雲vân 峯phong 悅duyệt 和hòa 尚thượng 。 夏hạ 居cư 荊kinh 南nam 鳳phượng 林lâm 。 悅duyệt 好hảo/hiếu 辯biện 論luận 。 一nhất 日nhật 與dữ 衲nạp 子tử 作tác 喧huyên 。 先tiên 師sư 閱duyệt 經kinh 自tự 若nhược 。 如như 不bất 聞văn 見kiến 。 已dĩ 而nhi 悅duyệt 詣nghệ 先tiên 師sư 案án 頭đầu 。 瞋sân 目mục 責trách 之chi 曰viết 。 爾nhĩ 在tại 此thử 習tập 善Thiện 知Tri 識Thức 量lượng 度độ 耶da 。 先tiên 師sư 稽khể 首thủ 謝tạ 之chi 。 閱duyệt 經kinh 如như 故cố (# 已dĩ 上thượng 竝tịnh 見kiến 靈linh 源nguyên 拾thập 遺di )# 。

南nam 嶽nhạc 雲vân 峯phong 文văn 悅duyệt 禪thiền 師sư 。 南nam 昌xương 徐từ 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 愚ngu 守thủ 芝chi 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。 謂vị 昔tích 同đồng 先tiên 師sư 行hành 脚cước 時thời 。 休hưu 夏hạ 于vu 荊kinh 州châu 鳳phượng 林lâm 寺tự 。 悅duyệt 和hòa 尚thượng 每mỗi 好hảo/hiếu 辯biện 論luận 。 一nhất 日nhật 與dữ 衲nạp 子tử 大đại 聲thanh 喧huyên 閙náo 。 先tiên 師sư 閱duyệt 經kinh 自tự 若nhược 。 與dữ 常thường 日nhật 一nhất 樣# 。 如như 不bất 聞văn 見kiến 。 已dĩ 而nhi 喧huyên 譁hoa 之chi 後hậu 。 悅duyệt 往vãng 先tiên 師sư 案án 頭đầu 。 張trương 其kỳ 目mục 而nhi 責trách 之chi 曰viết 。 爾nhĩ 在tại 此thử 裝trang 模mô 作tác 樣# 。 學học 善Thiện 知Tri 識Thức 量lượng 度độ 麼ma 。 先tiên 師sư 但đãn 作tác 禮lễ 謝tạ 之chi 。 然nhiên 後hậu 仍nhưng 復phục 閱duyệt 經kinh 如như 故cố △# 雲vân 峯phong 威uy 不bất 可khả 犯phạm 。 黃hoàng 龍long 慈từ 不bất 可khả 當đương 。 總tổng 是thị 天thiên 生sanh 成thành 的đích 。 非phi 恆hằng 情tình 可khả 擬nghĩ 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 勿vật 躭đam 外ngoại 物vật 有hữu 廢phế 己kỷ 業nghiệp 也dã 。

黃hoàng 龍long 南nam 和hòa 尚thượng 曰viết 。 予# 昔tích 同đồng 文văn 悅duyệt 遊du 湖hồ 南nam 。 見kiến 衲nạp 子tử 擔đảm 籠lung 行hành 脚cước 者giả 。 悅duyệt 驚kinh 異dị 蹙túc/xúc 頞át 。 已dĩ 而nhi 呵ha 曰viết 。 自tự 家gia 閨# 閣các 中trung 物vật 。 不bất 肯khẳng 放phóng 下hạ 。 返phản 累lũy/lụy/luy 及cập 他tha 人nhân 擔đảm 夯# 。 無vô 乃nãi 太thái 勞lao 乎hồ (# 林lâm 間gian 錄lục )# 。

黃hoàng 龍long 舉cử 往vãng 事sự 而nhi 激kích 勵lệ 于vu 人nhân 。 謂vị 予# 昔tích 同đồng 悅duyệt 和hòa 尚thượng 遊du 湖hồ 南nam 。 見kiến 衲nạp 子tử 有hữu 擔đảm 著trước 箱tương 籠lung 行hành 脚cước 者giả 。 悅duyệt 見kiến 之chi 驚kinh 。 而nhi 且thả 歎thán 以dĩ 為vi 異dị 事sự 。 攢toàn 其kỳ 眉mi 蹙túc/xúc 其kỳ 頞át 久cửu 之chi 。 更cánh 呵ha 叱sất 其kỳ 僧Tăng 曰viết 。 你nễ 自tự 家gia 閨# 閣các 中trung 物vật 尚thượng 不bất 肯khẳng 放phóng 下hạ 。 閨# 閣các 物vật 者giả 。 房phòng 室thất 中trung 物vật 。 謂vị 情tình 識thức 不bất 捨xả 。 戀luyến 外ngoại 物vật 也dã 。 返phản 累lũy/lụy/luy 及cập 他tha 人nhân 與dữ 你nễ 擔đảm 夯# 。 肩kiên 挑thiêu 為vi 擔đảm 。 背bối/bội 負phụ 為vi 夯# 。 豈khởi 不bất 自tự 勞lao 而nhi 勞lao 人nhân 耶da △# 閨# 閣các 中trung 物vật 既ký 放phóng 得đắc 下hạ 。 更cánh 有hữu 何hà 事sự 留lưu 戀luyến 。 此thử 真chân 造tạo 道đạo 第đệ 一nhất 捷tiệp 徑kính 也dã 。

此thử 篇thiên 誨hối 住trụ 持trì 要yếu 情tình 通thông 上thượng 下hạ 。 知tri 損tổn 益ích 否phủ/bĩ 泰thái 之chi 由do 也dã 。

黃hoàng 龍long 曰viết 。 住trụ 持trì 要yếu 在tại 得đắc 眾chúng 。 得đắc 眾chúng 要yếu 在tại 見kiến 情tình 。 先tiên 佛Phật 言ngôn 。 人nhân 情tình 者giả 。 為vi 世thế 之chi 福phước 田điền 。 葢# 理lý 道đạo 所sở 由do 生sanh 也dã 。 故cố 時thời 之chi 否phủ/bĩ 泰thái 。 事sự 之chi 損tổn 益ích 。 必tất 因nhân 人nhân 情tình 。 情tình 有hữu 通thông 塞tắc 。 則tắc 否phủ/bĩ 泰thái 生sanh 。 事sự 有hữu 厚hậu 薄bạc 。 則tắc 損tổn 益ích 至chí 。

此thử 節tiết 先tiên 明minh 情tình 通thông 。 謂vị 住trụ 持trì 人nhân 第đệ 一nhất 要yếu 深thâm 識thức 人nhân 情tình 。 安an 撫phủ 大đại 眾chúng 。 先tiên 佛Phật 有hữu 言ngôn 。 人nhân 情tình 者giả 。 為vi 世thế 間gian 第đệ 一nhất 種chủng 致trí 福phước 良lương 田điền 。 葢# 一nhất 切thiết 事sự 理lý 。 一nhất 切thiết 道Đạo 法Pháp 。 皆giai 由do 人nhân 情tình 而nhi 生sanh 也dã 。 故cố 時thời 世thế 之chi 否phủ/bĩ 泰thái 。 事sự 物vật 之chi 損tổn 益ích 。 皆giai 必tất 因nhân 人nhân 情tình 所sở 致trí 。 情tình 通thông 則tắc 泰thái 生sanh 。 情tình 塞tắc 則tắc 否phủ/bĩ 至chí 。 事sự 若nhược 豐phong 厚hậu 情tình 必tất 至chí 。 故cố 於ư 事sự 必tất 益ích 。 事sự 若nhược 微vi 薄bạc 情tình 必tất 疎sơ 。 故cố 于vu 事sự 必tất 損tổn 矣hĩ 。

惟duy 聖thánh 人nhân 能năng 通thông 天thiên 下hạ 之chi 情tình 。 故cố 易dị 之chi 別biệt 卦# 。 乾can/kiền/càn 下hạ 坤# 上thượng 則tắc 曰viết 泰thái 。 乾can/kiền/càn 上thượng 坤# 下hạ 則tắc 曰viết 否phủ/bĩ 。 其kỳ 取thủ 象tượng 。 損tổn 上thượng 益ích 下hạ 則tắc 曰viết 益ích 。 損tổn 下hạ 益ích 上thượng 則tắc 曰viết 損tổn 。 夫phu 乾can/kiền/càn 為vi 天thiên 坤# 為vi 地địa 。 天thiên 在tại 下hạ 而nhi 地địa 在tại 上thượng 。 位vị 固cố 乖quai 矣hĩ 。 而nhi 返phản 謂vị 之chi 泰thái 者giả 。 上thượng 下hạ 交giao 故cố 也dã 。 主chủ 在tại 上thượng 而nhi 賓tân 處xứ 下hạ 。 義nghĩa 固cố 順thuận 矣hĩ 。 而nhi 返phản 謂vị 之chi 否phủ/bĩ 者giả 。 上thượng 下hạ 不bất 交giao 故cố 也dã 。 是thị 以dĩ 天thiên 地địa 不bất 交giao 。 庶thứ 物vật 不bất 育dục 。 人nhân 情tình 不bất 交giao 。 萬vạn 事sự 不bất 和hòa 。 損tổn 益ích 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 由do 是thị 矣hĩ 。

此thử 節tiết 引dẫn 聖thánh 以dĩ 證chứng 。 唯duy 獨độc 聖thánh 人nhân 自tự 能năng 通thông 天thiên 下hạ 之chi 情tình 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 豈khởi 不bất 見kiến 易dị 之chi 別biệt 卦# 。 乾can/kiền/càn 下hạ 坤# 上thượng 則tắc 曰viết 泰thái 。 謂vị 坤# 上thượng 乾can/kiền/càn 下hạ 。 名danh 地địa 天thiên 泰thái 卦# 。 泰thái 者giả 通thông 也dã 。 小tiểu 往vãng 大đại 來lai 。 小tiểu 。 陰ấm 也dã 。 往vãng 居cư 於ư 外ngoại 。 大đại 。 陽dương 也dã 。 來lai 居cư 於ư 內nội 。 陽dương 氣khí 下hạ 降giáng 。 陰ấm 氣khí 上thượng 升thăng 。 二nhị 氣khí 相tương 交giao 。 而nhi 萬vạn 物vật 化hóa 生sanh 。 則tắc 天thiên 地địa 通thông 泰thái 也dã 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 大đại 為vi 君quân 。 小tiểu 為vi 臣thần 。 君quân 推thôi 誠thành 以dĩ 任nhậm 下hạ 。 臣thần 盡tận 忠trung 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 上thượng 下hạ 之chi 志chí 通thông 。 而nhi 天thiên 下hạ 皆giai 通thông 泰thái 矣hĩ 。 乾can/kiền/càn 上thượng 坤# 下hạ 則tắc 曰viết 否phủ/bĩ 。 謂vị 乾can/kiền/càn 上thượng 坤# 下hạ 。 名danh 天thiên 地địa 否phủ/bĩ 卦# 。 否phủ/bĩ 者giả 。 閉bế 塞tắc 也dã 。 大đại 往vãng 小tiểu 來lai 。 陽dương 往vãng 居cư 外ngoại 。 陰ấm 來lai 居cư 內nội 。 陰ấm 氣khí 不bất 上thượng 升thăng 。 陽dương 氣khí 不bất 下hạ 降giáng 。 二nhị 氣khí 不bất 交giao 。 而nhi 萬vạn 物vật 不bất 生sanh 。 故cố 至chí 天thiên 地địa 否bĩ 塞tắc 也dã 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 君quân 不bất 下hạ 孚phu 於ư 臣thần 。 臣thần 不bất 上thượng 奉phụng 于vu 君quân 。 上thượng 下hạ 不bất 交giao 。 人nhân 情tình 則tắc 否bĩ 塞tắc 矣hĩ 。 其kỳ 取thủ 象tượng 。 損tổn 上thượng 益ích 下hạ 則tắc 曰viết 益ích 。 謂vị 巽# 上thượng 震chấn 下hạ 名danh 風phong 。 雷lôi 益ích 卦# 。 益ích 。 增tăng 益ích 也dã 。 巽# 為vi 風phong 。 震chấn 為vi 雷lôi 。 雷lôi 激kích 則tắc 風phong 怒nộ 。 二nhị 者giả 相tương 助trợ 。 所sở 以dĩ 為vi 益ích 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 在tại 上thượng 者giả 施thí 其kỳ 澤trạch 以dĩ 及cập 下hạ 。 在tại 下hạ 者giả 盡tận 其kỳ 誠thành 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 是thị 兩lưỡng 相tương/tướng 增tăng 益ích 也dã 。 故cố 本bổn 義nghĩa 云vân 。 損tổn 上thượng 卦# 初sơ 畵họa 之chi 陽dương 。 益ích 下hạ 卦# 初sơ 畵họa 之chi 陰ấm 。 故cố 曰viết 益ích 。 損tổn 下hạ 益ích 上thượng 則tắc 曰viết 損tổn 。 謂vị 艮# 上thượng 兌# 下hạ 名danh 山sơn 澤trạch 損tổn 卦# 。 損tổn 。 減giảm 損tổn 也dã 。 損tổn 兌# 澤trạch 之chi 深thâm 。 益ích 艮# 山sơn 之chi 高cao 。 取thủ 內nội 於ư 外ngoại 。 所sở 以dĩ 為vi 損tổn 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 在tại 上thượng 者giả 取thủ 民dân 以dĩ 自tự 厚hậu 。 在tại 下hạ 者giả 專chuyên 己kỷ 以dĩ 薄bạc 君quân 。 必tất 至chí 上thượng 下hạ 俱câu 損tổn 矣hĩ 。 故cố 本bổn 義nghĩa 云vân 。 損tổn 下hạ 卦# 上thượng 畵họa 之chi 陽dương 。 益ích 上thượng 卦# 上thượng 畵họa 之chi 陰ấm 。 故cố 曰viết 損tổn 。 且thả 夫phu 乾can/kiền/càn 本bổn 為vi 天thiên 。 坤# 本bổn 為vi 地địa 。 天thiên 本bổn 在tại 上thượng 。 而nhi 返phản 居cư 其kỳ 下hạ 。 地địa 本bổn 在tại 下hạ 。 而nhi 返phản 居cư 其kỳ 上thượng 。 論luận 其kỳ 位vị 固cố 乖quai 違vi 矣hĩ 。 而nhi 返phản 謂vị 之chi 泰thái 者giả 。 由do 上thượng 下hạ 之chi 氣khí 交giao 通thông 故cố 也dã 。 主chủ 在tại 上thượng 而nhi 賓tân 處xứ 下hạ 。 義nghĩa 固cố 為vi 順thuận 。 而nhi 返phản 謂vị 之chi 否phủ/bĩ 者giả 。 由do 上thượng 下hạ 不bất 交giao 通thông 故cố 也dã 。 是thị 以dĩ 天thiên 地địa 之chi 氣khí 不bất 交giao 。 則tắc 使sử 萬vạn 物vật 皆giai 不bất 能năng 生sanh 育dục 。 人nhân 情tình 之chi 道đạo 不bất 交giao 。 以dĩ 致trí 萬vạn 事sự 皆giai 不bất 能năng 和hòa 悅duyệt 。 前tiền 之chi 所sở 言ngôn 損tổn 益ích 之chi 義nghĩa 。 正chánh 如như 此thử 之chi 說thuyết 也dã 。

夫phu 在tại 人nhân 上thượng 者giả 。 能năng 約ước 己kỷ 以dĩ 裕# 下hạ 。 下hạ 必tất 悅duyệt 而nhi 奉phụng 上thượng 矣hĩ 。 豈khởi 不bất 謂vị 之chi 益ích 乎hồ 。 在tại 上thượng 者giả 蔑miệt 下hạ 而nhi 肆tứ 諸chư 己kỷ 。 下hạ 必tất 怨oán 而nhi 叛bạn 上thượng 矣hĩ 。 豈khởi 不bất 謂vị 之chi 損tổn 乎hồ 。 故cố 上thượng 下hạ 交giao 則tắc 泰thái 。 不bất 交giao 則tắc 否phủ/bĩ 。 自tự 損tổn 者giả 人nhân 益ích 。 自tự 益ích 者giả 人nhân 損tổn 。 情tình 之chi 得đắc 失thất 。 豈khởi 容dung 易dị 乎hồ 。 先tiên 聖thánh 嘗thường 喻dụ 人nhân 為vi 舟chu 。 情tình 為vi 水thủy 。 水thủy 能năng 載tái 舟chu 。 亦diệc 能năng 覆phú 舟chu 。 水thủy 順thuận 舟chu 浮phù 。 違vi 則tắc 沒một 矣hĩ 。

此thử 節tiết 明minh 上thượng 下hạ 交giao 通thông 。 夫phu 在tại 上thượng 者giả 。 自tự 能năng 簡giản 約ước 以dĩ 寬khoan 裕# 於ư 人nhân 。 下hạ 必tất 歡hoan 悅duyệt 而nhi 承thừa 奉phụng 之chi 。 豈khởi 不bất 謂vị 之chi 益ích 乎hồ 。 在tại 上thượng 者giả 若nhược 。 輕khinh 蔑miệt 於ư 人nhân 。 而nhi 恣tứ 肆tứ 乎hồ 己kỷ 。 下hạ 必tất 怨oán 恨hận 而nhi 叛bạn 逆nghịch 之chi 。 豈khởi 不bất 謂vị 之chi 損tổn 乎hồ 。 故cố 上thượng 下hạ 情tình 能năng 交giao 通thông 。 即tức 為vi 之chi 泰thái 。 不bất 交giao 。 則tắc 為vi 之chi 否phủ/bĩ 。 自tự 肯khẳng 損tổn 者giả 使sử 人nhân 益ích 。 自tự 若nhược 益ích 者giả 使sử 人nhân 損tổn 。 人nhân 情tình 之chi 得đắc 失thất 。 豈khởi 容dung 易dị 而nhi 能năng 致trí 乎hồ 。 先tiên 聖thánh 嘗thường 喻dụ 。 孔khổng 子tử 答đáp 魯lỗ 哀ai 公công 語ngữ 。 人nhân 喻dụ 以dĩ 為vi 舟chu 。 情tình 喻dụ 之chi 如như 水thủy 。 然nhiên 則tắc 水thủy 本bổn 能năng 載tái 舟chu 。 忽hốt 然nhiên 風phong 逆nghịch 浪lãng 生sanh 。 覆phú 舟chu 亦diệc 為vi 水thủy 也dã 。 故cố 謂vị 水thủy 順thuận 則tắc 舟chu 浮phù 。 違vi 之chi 則tắc 沒một 矣hĩ 。

故cố 住trụ 持trì 得đắc 人nhân 情tình 則tắc 興hưng 。 失thất 人nhân 情tình 則tắc 廢phế 。 全toàn 得đắc 則tắc 全toàn 興hưng 。 全toàn 失thất 則tắc 全toàn 廢phế 。 故cố 同đồng 善thiện 則tắc 福phước 多đa 。 同đồng 惡ác 則tắc 禍họa 甚thậm 。 善thiện 惡ác 同đồng 類loại 。 端đoan 如như 貫quán 珠châu 。 興hưng 廢phế 象tượng 行hành 。 明minh 若nhược 觀quán 日nhật 。 斯tư 歷lịch 代đại 之chi 元nguyên 龜quy 也dã (# 與dữ 黃hoàng 檗# 勝thắng 書thư )# 。

此thử 節tiết 總tổng 結kết 通thông 情tình 。 故cố 住trụ 持trì 得đắc 人nhân 之chi 情tình 則tắc 法pháp 道đạo 興hưng 。 失thất 人nhân 之chi 情tình 則tắc 百bách 事sự 廢phế 。 人nhân 情tình 到đáo 處xứ 俱câu 通thông 。 是thị 謂vị 全toàn 得đắc 。 于vu 事sự 則tắc 全toàn 興hưng 。 使sử 人nhân 情tình 處xứ 處xứ 不bất 通thông 。 而nhi 全toàn 失thất 。 則tắc 事sự 無vô 可khả 濟tế 。 而nhi 全toàn 廢phế 矣hĩ 。 故cố 與dữ 善thiện 人nhân 同đồng 居cư 者giả 則tắc 福phước 多đa 。 與dữ 惡ác 人nhân 同đồng 處xứ 者giả 必tất 禍họa 甚thậm 。 善thiện 惡ác 兩lưỡng 種chủng 。 本bổn 同đồng 其kỳ 類loại 。 如như 黑hắc 白bạch 相tương/tướng 承thừa 。 正chánh 如như 穿xuyên 貫quán 其kỳ 珠châu 。 無vô 二nhị 也dã 。 興hưng 之chi 與dữ 廢phế 。 由do 善thiện 惡ác 所sở 致trí 。 其kỳ 事sự 理lý 明minh 白bạch 猶do 如như 觀quán 日nhật 。 歷lịch 歷lịch 可khả 見kiến 也dã 。 善thiện 惡ác 與dữ 興hưng 廢phế 的đích 道Đạo 理lý 。 全toàn 在tại 人nhân 情tình 之chi 到đáo 與dữ 不bất 到đáo 。 即tức 此thử 用dụng 情tình 一nhất 事sự 。 便tiện 如như 歷lịch 代đại 之chi 元nguyên 龜quy 也dã ○# 元nguyên 龜quy 。 莊trang 子tử 云vân 。 宋tống 元nguyên 君quân 夜dạ 半bán 而nhi 夢mộng 人nhân 。 披phi 髮phát 闚khuy 阿a 門môn 曰viết 。 予# 自tự 宰tể 路lộ 之chi 淵uyên 。 為vi 清thanh 江giang 使sử 河hà 伯bá 之chi 所sở 。 漁ngư 者giả 余dư 且thả 得đắc 予# 。 元nguyên 君quân 覺giác 。 使sử 人nhân 占chiêm 之chi 。 曰viết 此thử 神thần 龜quy 也dã 。 君quân 曰viết 。 漁ngư 者giả 有hữu 余dư 且thả 乎hồ 。 左tả 右hữu 曰viết 有hữu 。 君quân 曰viết 。 合hợp 余dư 且thả 會hội 朝triêu 。 明minh 日nhật 余dư 且thả 朝triêu 。 君quân 曰viết 。 漁ngư 何hà 得đắc 。 對đối 曰viết 。 且thả 之chi 網võng 得đắc 白bạch 龜quy 焉yên 。 其kỳ 圜viên 五ngũ 尺xích 。 君quân 曰viết 。 獻hiến 若nhược 之chi 龜quy 。 龜quy 至chí 。 君quân 再tái 欲dục 殺sát 之chi 。 再tái 欲dục 活hoạt 之chi 。 心tâm 疑nghi 。 卜bốc 之chi 曰viết 。 殺sát 龜quy 以dĩ 卜bốc 吉cát 。 乃nãi 刳khô 龜quy 七thất 十thập 二nhị 鑽toàn 。 而nhi 無vô 遺di 筴# 。 仲trọng 尼ni 曰viết 。 神thần 龜quy 能năng 見kiến 夢mộng 于vu 元nguyên 君quân 。 而nhi 不bất 能năng 避tị 余dư 且thả 之chi 網võng 。 知tri 能năng 七thất 十thập 二nhị 鑽toàn 而nhi 無vô 遺di 莢# 。 不bất 能năng 避tị 刳khô 腸tràng 之chi 患hoạn 。 如như 是thị 則tắc 知tri 有hữu 所sở 困khốn 。 神thần 有hữu 所sở 不bất 及cập 也dã 。 △# 類loại 德đức 通thông 情tình 。 千thiên 聖thánh 持trì 身thân 要yếu 訣quyết 。 豈khởi 但đãn 知tri 之chi 。 當đương 銘minh 諸chư 座tòa 右hữu 。

此thử 篇thiên 謂vị 凡phàm 人nhân 作tác 事sự 。 立lập 志chí 要yếu 濶# 大đại 。 境cảnh 界giới 不bất 跼# 蹐# 也dã 。

黃hoàng 龍long 謂vị 荊kinh 公công 曰viết 。 凡phàm 操thao 心tâm 所sở 為vi 之chi 事sự 。 常thường 要yếu 面diện 前tiền 路lộ 徑kính 開khai 闊khoát 。 使sử 一nhất 切thiết 人nhân 行hành 得đắc 。 始thỉ 是thị 大đại 人nhân 用dụng 心tâm 。 若nhược 也dã 險hiểm 隘ải 不bất 通thông 。 不bất 獨độc 使sử 他tha 。 人nhân 不bất 能năng 行hành 。 兼kiêm 自tự 家gia 亦diệc 無vô 措thố 足túc 之chi 地địa 矣hĩ (# 章chương 江giang 集tập )# 。

荊kinh 公công 姓tánh 王vương 。 名danh 安an 石thạch 。 字tự 介giới 甫phủ 。 臨lâm 川xuyên 人nhân 。 宋tống 神thần 宗tông 熙hi 寧ninh 間gian 拜bái 相tương/tướng 。 封phong 為vi 荊kinh 國quốc 公công 。 問vấn 道đạo 於ư 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 師sư 謂vị 凡phàm 人nhân 操thao 心tâm 欲dục 為vi 一nhất 件# 正chánh 徑kính 之chi 事sự 。 立lập 意ý 先tiên 須tu 要yếu 濶# 達đạt 。 勿vật 以dĩ 一nhất 己kỷ 之chi 私tư 為vi 是thị 。 於ư 面diện 前tiền 行hành 徑kính 之chi 道Đạo 理lý 。 必tất 須tu 開khai 闊khoát 。 使sử 天thiên 下hạ 古cổ 今kim 智trí 愚ngu 遠viễn 近cận 。 皆giai 可khả 能năng 行hành 。 始thỉ 見kiến 是thị 大đại 丈trượng 夫phu 用dụng 心tâm 處xứ 。 若nhược 是thị 作tác 用dụng 巇# 險hiểm 立lập 意ý 阻trở 隘ải 。 不bất 獨độc 使sử 他tha 人nhân 行hành 之chi 有hữu 礙ngại 。 兼kiêm 且thả 自tự 家gia 亦diệc 無vô 安an 身thân 措thố 足túc 之chi 地địa 也dã △# 者giả 等đẳng 說thuyết 話thoại 。 也dã 要yếu 是thị 者giả 般bát 人nhân 方phương 領lãnh 會hội 得đắc 。 不bất 然nhiên 多đa 作tác 等đẳng 閑nhàn 看khán 過quá 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 戒giới 謹cẩn 於ư 人nhân 不bất 知tri 而nhi 己kỷ 所sở 獨độc 知tri 之chi 地địa 。 以dĩ 絕tuyệt 其kỳ 欺khi 也dã 。

黃hoàng 龍long 曰viết 。 夫phu 人nhân 語ngữ 默mặc 舉cử 措thố 。 自tự 謂vị 上thượng 不bất 欺khi 天thiên 。 外ngoại 不bất 欺khi 人nhân 。 內nội 不bất 欺khi 心tâm 。 誠thành 可khả 謂vị 之chi 得đắc 矣hĩ 。 然nhiên 猶do 戒giới 謹cẩn 乎hồ 獨độc 居cư 隱ẩn 微vi 之chi 間gian 。 果quả 無vô 纖tiêm 毫hào 所sở 欺khi 。 斯tư 可khả 謂vị 之chi 得đắc 矣hĩ (# 答đáp 荊kinh 公công 書thư )# 。

夫phu 。 起khởi 語ngữ 辭từ 。 凡phàm 世thế 人nhân 於ư 一nhất 語ngữ 一nhất 默mặc 一nhất 動động 一nhất 靜tĩnh 之chi 間gian 。 自tự 己kỷ 信tín 知tri 我ngã 上thượng 不bất 敢cảm 欺khi 天thiên 。 外ngoại 不bất 敢cảm 欺khi 人nhân 。 內nội 不bất 敢cảm 欺khi 我ngã 自tự 心tâm 。 此thử 實thật 可khả 謂vị 得đắc 不bất 欺khi 也dã 。 然nhiên 而nhi 猶do 要yếu 戒giới 謹cẩn 慎thận 獨độc 于vu 幽u 隱ẩn 微vi 細tế 之chi 間gian 。 諦đế 審thẩm 此thử 心tâm 。 果quả 無vô 纖tiêm 毫hào 欺khi 昧muội 處xứ 。 斯tư 可khả 謂vị 真chân 有hữu 所sở 得đắc 也dã △# 果quả 然nhiên 纖tiêm 毫hào 無vô 欺khi 。 即tức 入nhập 初Sơ 地Địa 位vị 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 謂vị 既ký 當đương 長trưởng 老lão 之chi 名danh 。 必tất 以dĩ 行hành 道Đạo 為vi 任nhậm 。 乃nãi 不bất 虗hư 其kỳ 名danh 也dã 。

黃hoàng 龍long 曰viết 。 夫phu 長trưởng 老lão 之chi 職chức 。 乃nãi 道Đạo 德đức 之chi 器khí 。 先tiên 聖thánh 建kiến 叢tùng 林lâm 。 陳trần 紀kỷ 綱cương 。 立lập 名danh 位vị 。 選tuyển 擇trạch 有hữu 道Đạo 德đức 衲nạp 子tử 。 命mạng 之chi 曰viết 長trưởng 老lão 者giả 。 將tương 行hành 其kỳ 道Đạo 德đức 。 非phi 苟cẩu 竊thiết 是thị 名danh 也dã 。

此thử 節tiết 謂vị 立lập 名danh 須tu 當đương 知tri 義nghĩa 。 長trưởng 老lão 亦diệc 一nhất 職chức 事sự 也dã 。 此thử 職chức 乃nãi 是thị 載tái 道đạo 乘thừa 德đức 之chi 器khí 具cụ 。 如như 百bách 丈trượng 建kiến 立lập 叢tùng 林lâm 。 陳trần 列liệt 紀kỷ 綱cương 。 樹thụ 立lập 住trụ 持trì 之chi 名danh 。 堂đường 頭đầu 之chi 位vị 。 先tiên 必tất 選tuyển 其kỳ 有hữu 道Đạo 德đức 之chi 衲nạp 子tử 。 命mạng 之chi 名danh 曰viết 長trưởng 老lão 。 本bổn 欲dục 使sử 之chi 行hành 道Đạo 德đức 。 非phi 謂vị 苟cẩu 且thả 私tư 竊thiết 做tố 箇cá 長trưởng 老lão 之chi 虗hư 名danh 也dã 。

慈từ 明minh 先tiên 師sư 嘗thường 曰viết 。 與dữ 其kỳ 守thủ 道đạo 老lão 死tử 丘khâu 壑hác 。 不bất 若nhược 行hành 道Đạo 領lãnh 眾chúng 於ư 叢tùng 林lâm 。 豈khởi 非phi 善thiện 守thủ 長trưởng 老lão 之chi 職chức 者giả 。 則tắc 佛Phật 祖tổ 之chi 道Đạo 德đức 存tồn 歟# (# 與dữ 翠thúy 巖nham 真chân 書thư )# 。

此thử 節tiết 顯hiển 利lợi 己kỷ 不bất 若nhược 利lợi 人nhân 。 慈từ 明minh 先tiên 師sư 嘗thường 曰viết 。 衲nạp 僧Tăng 家gia 與dữ 其kỳ 抱bão 道đạo 藏tạng 拙chuyết 。 老lão 死tử 于vu 丘khâu 壑hác 。 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 。 不bất 若nhược 奉phụng 行hành 道Đạo 德đức 。 統thống 理lý 大đại 眾chúng 。 為vi 法pháp 於ư 叢tùng 林lâm 。 豈khởi 不bất 是thị 善thiện 能năng 持trì 守thủ 長trưởng 老lão 之chi 職chức 者giả 。 使sử 佛Phật 祖tổ 之chi 道Đạo 德đức 恆hằng 存tồn 而nhi 不bất 亡vong 也dã △# 陳trần 紀kỷ 綱cương 立lập 名danh 位vị 。 要yếu 一nhất 團đoàn 骨cốt 氣khí 。 不bất 是thị 支chi 吾ngô 名danh 件# 。 做tố 得đắc 的đích 事sự 。

此thử 篇thiên 謂vị 學học 道Đạo 固cố 在tại 專chuyên 勤cần 。 尤vưu 要yếu 絕tuyệt 嗜thị 好hảo/hiếu 。 以dĩ 擴# 充sung 予# 道đạo 也dã 。

黃hoàng 龍long 謂vị 隱ẩn 士sĩ 潘phan 延diên 之chi 曰viết 。 聖thánh 賢hiền 之chi 學học 。 非phi 造tạo 次thứ 可khả 成thành 。 須tu 在tại 積tích 累lũy 。 積tích 累lũy 之chi 要yếu 。 惟duy 專chuyên 與dữ 勤cần 。 屏bính 絕tuyệt 嗜thị 好hảo/hiếu 。 行hành 之chi 勿vật 倦quyện 。 然nhiên 後hậu 擴# 而nhi 充sung 之chi 。 可khả 盡tận 天thiên 下hạ 之chi 玅# (# 龍long 山sơn 廣quảng 錄lục )# 。

隱ẩn 士sĩ 。 不bất 求cầu 榮vinh 顯hiển 。 以dĩ 道đạo 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 潘phan 延diên 之chi 名danh 興hưng 。 號hiệu 清thanh 逸dật 居cư 士sĩ 。 問vấn 道đạo 于vu 黃hoàng 龍long 。 師sư 謂vị 為vi 聖thánh 為vi 賢hiền 的đích 學học 問vấn 。 非phi 造tạo 次thứ 可khả 以dĩ 成thành 得đắc 。 造tạo 次thứ 者giả 。 急cấp 遽cự 苟cẩu 且thả 之chi 謂vị 。 要yếu 在tại 積tích 功công 累lũy 德đức 。 而nhi 積tích 累lũy 之chi 緊khẩn 要yếu 。 又hựu 在tại 專chuyên 切thiết 與dữ 勤cần 懇khẩn 耳nhĩ 。 更cánh 須tu 屏bính 絕tuyệt 口khẩu 所sở 欲dục 的đích 。 與dữ 心tâm 所sở 愛ái 的đích 嗜thị 欲dục 。 行hành 之chi 勿vật 容dung 懈giải 倦quyện 。 如như 是thị 十thập 年niên 五ngũ 載tái 。 然nhiên 後hậu 使sử 道Đạo 理lý 推thôi 擴# 之chi 。 心tâm 量lượng 充sung 滿mãn 之chi 。 始thỉ 得đắc 盡tận 天thiên 下hạ 至chí 極cực 之chi 妙diệu 。 豈khởi 不bất 美mỹ 哉tai △# 積tích 累lũy 二nhị 字tự 。 不bất 可khả 以dĩ 歲tuế 月nguyệt 論luận 。 更cánh 要yếu 在tại 專chuyên 勤cần 上thượng 著trước 眼nhãn 。 自tự 然nhiên 領lãnh 會hội 。

此thử 篇thiên 謂vị 師sư 法pháp 威uy 嚴nghiêm 。 乃nãi 異dị 時thời 之chi 良lương 模mô 也dã 。

潘phan 延diên 之chi 聞văn 黃hoàng 龍long 法pháp 道đạo 嚴nghiêm 密mật 。 因nhân 問vấn 其kỳ 要yếu 。 黃hoàng 龍long 曰viết 。 父phụ 嚴nghiêm 則tắc 子tử 敬kính 。 今kim 日nhật 之chi 規quy 訓huấn 。 後hậu 日nhật 之chi 模mô 範phạm 也dã 。

此thử 節tiết 謂vị 持trì 法Pháp 全toàn 在tại 規quy 訓huấn 。 延diên 之chi 見kiến 黃hoàng 龍long 持trì 法Pháp 行hành 道Đạo 。 威uy 嚴nghiêm 而nhi 謹cẩn 密mật 。 因nhân 而nhi 問vấn 其kỳ 綱cương 要yếu 。 黃hoàng 龍long 答đáp 曰viết 。 如như 世thế 之chi 為vi 父phụ 道đạo 者giả 嚴nghiêm 。 使sử 兒nhi 孫tôn 必tất 生sanh 恭cung 敬kính 。 如như 馬mã 援viện 征chinh 交giao 趾chỉ 。 以dĩ 書thư 戒giới 子tử 姪điệt 曰viết 。 莫mạc 貪tham 嗜thị 好hảo/hiếu 。 勤cần 學học 事sự 業nghiệp 。 子tử 姪điệt 從tùng 而nhi 不bất 敢cảm 違vi 。 故cố 知tri 子tử 敬kính 由do 父phụ 嚴nghiêm 也dã 。 我ngã 今kim 日nhật 之chi 規quy 矩củ 教giáo 誡giới 。 乃nãi 將tương 來lai 與dữ 人nhân 為vi 模mô 範phạm 也dã 。

譬thí 治trị 諸chư 地địa 。 隆long 者giả 下hạ 之chi 。 窪# 者giả 平bình 之chi 。 彼bỉ 將tương 登đăng 於ư 千thiên 仞nhận 之chi 山sơn 。 吾ngô 亦diệc 與dữ 之chi 俱câu 。 困khốn 而nhi 極cực 於ư 九cửu 淵uyên 之chi 下hạ 。 吾ngô 亦diệc 與dữ 之chi 俱câu 。 伎kỹ 之chi 窮cùng 。 妄vọng 之chi 盡tận 。 彼bỉ 則tắc 自tự 休hưu 也dã 。

此thử 節tiết 喻dụ 明minh 持trì 守thủ 之chi 力lực 。 譬thí 如như 世thế 人nhân 。 平bình 治trị 諸chư 地địa 。 隆long 。 高cao 也dã 。 窪# 。 深thâm 也dã 。 凡phàm 高cao 處xứ 削tước 之chi 使sử 卑ty 。 深thâm 處xứ 填điền 之chi 使sử 平bình 。 然nhiên 我ngã 所sở 以dĩ 用dụng 法pháp 嚴nghiêm 密mật 者giả 。 非phi 無vô 意ý 致trí 。 乃nãi 因nhân 人nhân 而nhi 施thí 之chi 也dã 。 彼bỉ 若nhược 欣hân 欣hân 然nhiên 欲dục 登đăng 于vu 萬vạn 仞nhận 之chi 巔điên 。 我ngã 亦diệc 隨tùy 彼bỉ 而nhi 與dữ 之chi 俱câu 登đăng 。 彼bỉ 若nhược 弊tệ 弊tệ 然nhiên 困khốn 極cực 于vu 九cửu 淵uyên 之chi 下hạ 。 我ngã 亦diệc 隨tùy 彼bỉ 而nhi 與dữ 之chi 俱câu 下hạ 。 待đãi 彼bỉ 欲dục 高cao 之chi 伎kỹ 倆lưỡng 窮cùng 。 欲dục 下hạ 之chi 妄vọng 想tưởng 盡tận 。 彼bỉ 則tắc 自tự 然nhiên 而nhi 休hưu 也dã 。 吾ngô 豈khởi 肯khẳng 縱túng/tung 之chi 由do 高cao 由do 下hạ 耶da 。 故cố 如như 治trị 地địa 者giả 無vô 以dĩ 異dị 也dã 。

又hựu 曰viết 。 姁# 之chi 嫗# 之chi 。 春xuân 夏hạ 所sở 以dĩ 生sanh 育dục 也dã 。 霜sương 之chi 雪tuyết 之chi 。 秋thu 冬đông 所sở 以dĩ 成thành 熟thục 也dã 。 吾ngô 欲dục 無vô 言ngôn 可khả 乎hồ (# 林lâm 間gian 錄lục )# 。

此thử 節tiết 見kiến 嚴nghiêm 和hòa 方phương 始thỉ 成thành 功công 。 又hựu 曰viết 姁# 之chi 嫗# 之chi 。 春xuân 夏hạ 所sở 以dĩ 生sanh 育dục 也dã 。 禮lễ 記ký 云vân 。 天thiên 以dĩ 氣khí 姁# 。 地địa 以dĩ 形hình 嫗# 。 乃nãi 陰âm 陽dương 相tương/tướng 得đắc 。 覆phú 育dục 萬vạn 物vật 。 霜sương 之chi 雪tuyết 之chi 。 秋thu 冬đông 所sở 以dĩ 成thành 熟thục 也dã 。 意ý 謂vị 。 陰âm 陽dương 雖tuy 能năng 生sanh 育dục 。 若nhược 不bất 假giả 霜sương 雪tuyết 。 則tắc 無vô 以dĩ 成thành 熟thục 之chi 也dã 。 吾ngô 既ký 居cư 師sư 席tịch 。 豈khởi 緘giam 默mặc 無vô 言ngôn 。 不bất 訓huấn 不bất 誠thành 。 使sử 之chi 能năng 成thành 就tựu 乎hồ △# 煅# 聖thánh 鎔dong 凡phàm 。 豈khởi 易dị 易dị 事sự 。 全toàn 在tại 師sư 家gia 精tinh 心tâm 玅# 手thủ 。 能năng 完hoàn 美mỹ 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 師sư 家gia 妙diệu 用dụng 。 有hữu 佛Phật 祖tổ 罔võng 測trắc 之chi 機cơ 。 非phi 淺thiển 識thức 所sở 能năng 知tri 也dã 。

黃hoàng 龍long 室thất 中trung 。 有hữu 三tam 關quan 語ngữ 。 衲nạp 子tử 少thiểu 契khế 其kỳ 機cơ 者giả 。 脫thoát 有hữu 詶thù 對đối 。 惟duy 斂liểm 目mục 危nguy 坐tọa 。 殊thù 無vô 可khả 否phủ/bĩ 。 延diên 之chi 益ích 扣khấu 之chi 。 黃hoàng 龍long 曰viết 。 已dĩ 過quá 關quan 者giả 。 掉trạo 臂tý 而nhi 去khứ 。 從tùng 關quan 吏lại 問vấn 可khả 否phủ/bĩ 。 此thử 未vị 透thấu 關quan 者giả 也dã (# 林lâm 間gian 錄lục )# 。

黃hoàng 龍long 每mỗi 見kiến 衲nạp 子tử 投đầu 參tham 。 便tiện 問vấn 。 人nhân 人nhân 有hữu 箇cá 生sanh 緣duyên 。 上thượng 座tòa 生sanh 緣duyên 在tại 甚thậm 麼ma 處xứ 。 龍long 慶khánh 閑nhàn 答đáp 曰viết 。 早tảo 晨thần 喫khiết 白bạch 粥chúc 。 至chí 晚vãn 又hựu 覺giác 饑cơ 。

又hựu 問vấn 。

我ngã 手thủ 何hà 似tự 佛Phật 手thủ 。 閑nhàn 曰viết 。 月nguyệt 下hạ 弄lộng 琵tỳ 琶bà 。

又hựu 問vấn 。

我ngã 脚cước 何hà 似tự 驢lư 脚cước 。 閑nhàn 曰viết 。 鷺lộ 鷥# 立lập 雪tuyết 非phi 同đồng 色sắc 。 師sư 每mỗi 以dĩ 問vấn 人nhân 。 三tam 十thập 年niên 少thiếu 有hữu 契khế 其kỳ 機cơ 者giả 。 脫thoát 或hoặc 有hữu 人nhân 詶thù 對đối 。 惟duy 斂liểm 目mục 危nguy 然nhiên 獨độc 坐tọa 。 可khả 與dữ 不bất 可khả 。 皆giai 無vô 所sở 謂vị 焉yên 。 由do 此thử 叢tùng 林lâm 目mục 為vi 三tam 關quan 語ngữ 。 師sư 自tự 頌tụng 曰viết 。 生sanh 緣duyên 斷đoạn 處xứ 伸thân 驢lư 脚cước 。 驢lư 脚cước 伸thân 時thời 佛Phật 手thủ 開khai 。 為vi 報báo 五ngũ 湖hồ 參tham 禪thiền 者giả 。 三tam 關quan 一nhất 一nhất 透thấu 將tương 來lai 。 潘phan 延diên 之chi 莫mạc 測trắc 其kỳ 用dụng 。 乃nãi 請thỉnh 益ích 于vu 師sư 。 師sư 曰viết 。 若nhược 是thị 已dĩ 過quá 關quan 者giả 。 不bất 再tái 問vấn 人nhân 。 但đãn 掉trạo 臂tý 長trường/trưởng 往vãng 矣hĩ 。 若nhược 欲dục 向hướng 把bả 關quan 人nhân 。 問vấn 此thử 關quan 可khả 過quá 不bất 可khả 過quá 。 便tiện 是thị 未vị 透thấu 過quá 此thử 關quan 者giả 矣hĩ △# 多đa 少thiểu 人nhân 奈nại 不bất 何hà 。 只chỉ 是thị 摸mạc 伊y 關quan 竅khiếu 不bất 著trước 。 識thức 得đắc 了liễu 是thị 甚thậm 破phá 艸thảo 鞋hài 。

此thử 篇thiên 謂vị 有hữu 志chí 者giả 。 乃nãi 能năng 窮cùng 其kỳ 道đạo 。 而nhi 造tạo 其kỳ 極cực 也dã 。

黃hoàng 龍long 曰viết 。 道đạo 如như 山sơn 。 愈dũ 升thăng 而nhi 愈dũ 高cao 。 如như 地địa 。 愈dũ 行hành 而nhi 愈dũ 遠viễn 。 學học 者giả 卑ty 淺thiển 。 盡tận 其kỳ 力lực 而nhi 止chỉ 耳nhĩ 。 惟duy 有hữu 志chí 於ư 道đạo 者giả 。 乃nãi 能năng 窮cùng 其kỳ 高cao 遠viễn 。 其kỳ 他tha 孰thục 與dữ 焉yên (# 記ký 聞văn )# 。

學học 者giả 意ý 欲dục 修tu 道Đạo 。 須tu 辦biện 一nhất 片phiến 決quyết 定định 之chi 心tâm 。 然nhiên 此thử 道đạo 猶do 如như 極cực 高cao 之chi 山sơn 。 愈dũ 升thăng 而nhi 愈dũ 高cao 。 愈dũ 。 益ích 也dã 。 又hựu 如như 極cực 逈huýnh 之chi 地địa 。 愈dũ 行hành 而nhi 愈dũ 遠viễn 。 學học 者giả 識thức 見kiến 卑ty 小tiểu 。 立lập 志chí 淺thiển 近cận 。 只chỉ 好hảo/hiếu 盡tận 其kỳ 力lực 而nhi 止chỉ 耳nhĩ 。 惟duy 決quyết 定định 有hữu 志chí 力lực 于vu 造tạo 道đạo 。 始thỉ 能năng 窮cùng 其kỳ 高cao 而nhi 至chí 其kỳ 遠viễn 。 其kỳ 餘dư 他tha 輩bối 。 見kiến 卑ty 力lực 淺thiển 。 誰thùy 能năng 及cập 也dã 。 與dữ 。 及cập 也dã △# 學học 者giả 定định 要yếu 窮cùng 到đáo 徹triệt 頂đảnh 徹triệt 底để 。 方phương 是thị 歇hiết 處xứ 。 否phủ/bĩ 則tắc 一nhất 碌# 碌# 庸dong 物vật 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 戒giới 學học 者giả 不bất 可khả 厭yếm 故cố 悅duyệt 新tân 。 若nhược 然nhiên 則tắc 與dữ 道đạo 相tương 遠viễn 也dã 。

黃hoàng 龍long 曰viết 。 古cổ 之chi 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 猶do 今kim 之chi 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 古cổ 之chi 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 。 猶do 今kim 之chi 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 。 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 固cố 無vô 易dị 也dã 。 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 。 固cố 無vô 變biến 也dã 。 道đạo 何hà 為vi 而nhi 獨độc 變biến 乎hồ 。

此thử 節tiết 返phản 顯hiển 道đạo 本bổn 不bất 變biến 。 謂vị 古cổ 先tiên 有hữu 的đích 。 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 即tức 便tiện 是thị 今kim 日nhật 之chi 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 也dã 。 古cổ 先tiên 有hữu 的đích 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 。 即tức 便tiện 是thị 今kim 日nhật 之chi 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 也dã 。 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 萬vạn 物vật 性tánh 情tình 。 自tự 古cổ 至chí 今kim 。 既ký 是thị 不bất 更cánh 不bất 遷thiên 。 為vi 何hà 道Đạo 法Pháp 獨độc 易dị 獨độc 變biến 耶da 。

嗟ta 其kỳ 未vị 至chí 者giả 。 厭yếm 故cố 悅duyệt 新tân 。 捨xả 此thử 取thủ 彼bỉ 。 猶do 適thích 越việt 。 者giả 不bất 之chi 南nam 而nhi 之chi 北bắc 。 誠thành 可khả 謂vị 異dị 於ư 人nhân 矣hĩ 。 然nhiên 徒đồ 勞lao 其kỳ 心tâm 苦khổ 其kỳ 身thân 。 其kỳ 志chí 愈dũ 勤cần 。 其kỳ 道đạo 愈dũ 遠viễn 矣hĩ (# 遁độn 葊# 壁bích 記ký )# 。

此thử 節tiết 方phương 明minh 人nhân 不bất 力lực 學học 。 噫# 。 葢# 由do 學học 者giả 力lực 薄bạc 。 不bất 能năng 至chí 於ư 道đạo 。 便tiện 自tự 謂vị 學học 道Đạo 至chí 難nạn/nan 。 不bất 如như 學học 些# 外ngoại 書thư 典điển 籍tịch 。 以dĩ 為vi 易dị 得đắc 。 此thử 所sở 謂vị 厭yếm 故cố 悅duyệt 新tân 。 捨xả 此thử 取thủ 彼bỉ 。 乃nãi 時thời 人nhân 自tự 變biến 耳nhĩ 。 猶do 如như 適thích 向hướng 越việt 地địa 者giả 。 不bất 往vãng 南nam 行hành 而nhi 返phản 往vãng 北bắc 走tẩu 。 南nam 北bắc 懸huyền 絕tuyệt 。 誠thành 可khả 謂vị 異dị 於ư 人nhân 矣hĩ 。 之chi 。 往vãng 也dã 。 如như 學học 者giả 不bất 肯khẳng 力lực 學học 此thử 道đạo 。 返phản 求cầu 異dị 學học 。 殊thù 不bất 知tri 徒đồ 勞lao 其kỳ 心tâm 。 徒đồ 苦khổ 其kỳ 身thân 。 汝nhữ 學học 之chi 志chí 益ích 勤cần 。 而nhi 不bất 知tri 其kỳ 去khứ 道đạo 益ích 遠viễn 矣hĩ 。 得đắc 不bất 惜tích 哉tai △# 而nhi 今kim 學học 者giả 多đa 是thị 厭yếm 故cố 悅duyệt 新tân 的đích 。 孰thục 能năng 以dĩ 鐵thiết 骨cốt 冰băng 心tâm 。 究cứu 不bất 變biến 之chi 道đạo 也dã 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 立lập 志chí 。 固cố 要yếu 專chuyên 一nhất 無vô 雜tạp 。 尤vưu 要yếu 持trì 久cửu 不bất 變biến 乃nãi 為vi 得đắc 也dã 。

黃hoàng 龍long 謂vị 英anh 邵# 武võ 曰viết 。 志chí 當đương 歸quy 一nhất 。 久cửu 而nhi 勿vật 退thoái 。 他tha 日nhật 必tất 知tri 玅# 道đạo 所sở 歸quy 。 其kỳ 或hoặc 心tâm 存tồn 好hảo 惡ác 。 情tình 縱túng/tung 邪tà 僻tích 。 雖tuy 有hữu 志chí 氣khí 如như 古cổ 人nhân 。 予# 終chung 恐khủng 不bất 得đắc 見kiến 其kỳ 道đạo 矣hĩ (# 壁bích 記ký )# 。

謂vị 學học 道Đạo 人nhân 。 只chỉ 要yếu 一nhất 念niệm 真chân 誠thành 。 置trí 心tâm 一nhất 處xứ 。 遲trì 之chi 久cửu 遠viễn 亦diệc 勿vật 退thoái 怯khiếp 。 他tha 時thời 後hậu 日nhật 自tự 然nhiên 徹triệt 底để 掀# 翻phiên 。 必tất 知tri 妙diệu 道đạo 之chi 所sở 在tại 也dã 。 其kỳ 或hoặc 胸hung 中trung 存tồn 得đắc 有hữu 好hảo 惡ác 之chi 心tâm 。 情tình 識thức 多đa 積tích 其kỳ 邪tà 僻tích 之chi 念niệm 。 雖tuy 有hữu 志chí 向hướng 有hữu 骨cốt 氣khí 猶do 如như 古cổ 人nhân 無vô 二nhị 。 我ngã 恐khủng 你nễ 終chung 不bất 得đắc 見kiến 。 其kỳ 道đạo 矣hĩ △# 纔tài 有hữu 一nhất 絲ti 頭đầu 。 便tiện 被bị 一nhất 絲ti 頭đầu 礙ngại 。 何hà 況huống 好hảo 惡ác 邪tà 僻tích 也dã 。 道đạo 豈khởi 泛phiếm 泛phiếm 而nhi 可khả 致trí 哉tai 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 知tri 所sở 當đương 為vi 。 自tự 諒# 可khả 也dã 。

寶bảo 峯phong 英anh 和hòa 尚thượng 曰viết 。 諸chư 方phương 老lão 宿túc 。 批# 判phán 先tiên 覺giác 語ngữ 言ngôn 。 拈niêm 提đề 公công 案án 。 猶do 如như 捧phủng 土thổ/độ 培bồi 泰thái 山sơn 。 掬cúc 水thủy 沃ốc 東đông 海hải 。 然nhiên 彼bỉ 豈khởi 賴lại 此thử 以dĩ 為vi 高cao 深thâm 耶da 。 觀quán 其kỳ 志chí 在tại 益ích 之chi 。 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 非phi 其kỳ 當đương 也dã (# 廣quảng 錄lục )# 。

謂vị 如như 今kim 諸chư 方phương 老lão 宿túc 。 往vãng 往vãng 批# 評bình 剖phẫu 判phán 古cổ 人nhân 語ngữ 言ngôn 。 抑ức 知tri 古cổ 人nhân 先tiên 賢hiền 。 心tâm 如như 寶bảo 鏡kính 。 物vật 來lai 即tức 現hiện 。 事sự 到đáo 便tiện 言ngôn 。 未vị 曾tằng 生sanh 心tâm 起khởi 念niệm 。 要yếu 皆giai 出xuất 自tự 本bổn 源nguyên 真chân 實thật 語ngữ 也dã 。 今kim 之chi 分phần 章chương 析tích 句cú 批# 點điểm 拈niêm 提đề 。 大đại 似tự 描# 虗hư 空không 而nhi 刻khắc 湛trạm 水thủy 。 甚thậm 無vô 益ích 也dã 。 公công 案án 者giả 。 猶do 如như 公công 府phủ 之chi 案án 牘độc 。 法pháp 之chi 所sở 在tại 。 而nhi 正Chánh 道Đạo 治trị 焉yên 。 葢# 取thủ 其kỳ 法pháp 。 而nhi 治trị 天thiên 下hạ 之chi 不bất 正chánh 。 佛Phật 祖tổ 機cơ 緣duyên 。 原nguyên 為vi 啟khải 人nhân 之chi 未vị 悟ngộ 。 百bách 千thiên 開khai 示thị 。 同đồng 稟bẩm 至chí 理lý 。 豈khởi 以dĩ 臆ức 見kiến 言ngôn 之chi 。 我ngã 見kiến 批# 判phán 公công 案án 者giả 。 猶do 如như 以dĩ 兩lưỡng 手thủ 捧phủng 一nhất 坯bôi 土thổ/độ 。 欲dục 增tăng 培bồi 泰thái 山sơn 之chi 高cao 。 掬cúc 一nhất 勺chước 水thủy 。 要yếu 沃ốc 灌quán 滄thương 海hải 之chi 深thâm 。 然nhiên 彼bỉ 古cổ 人nhân 豈khởi 賴lại 汝nhữ 此thử 拈niêm 提đề 批# 判phán 。 以dĩ 為vi 增tăng 高cao 沃ốc 深thâm 耶da 。 觀quán 汝nhữ 之chi 志chí 。 在tại 補bổ 益ích 于vu 古cổ 人nhân 之chi 所sở 立lập 。 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 其kỳ 所sở 作tác 者giả 。 卻khước 不bất 當đương 也dã △# 者giả 是thị 一nhất 服phục 解giải 毒độc 散tán 。 能năng 味vị 此thử 者giả 。 自tự 然nhiên 心tâm 地địa 清thanh 涼lương 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 識thức 因nhân 果quả 。 力lực 行hành 此thử 道đạo 。 勿vật 失thất 卻khước 靈linh 種chủng 也dã 。

英anh 邵# 武võ 每mỗi 見kiến 學học 者giả 。 恣tứ 肆tứ 不bất 懼cụ 因nhân 果quả 。 歎thán 息tức 久cửu 之chi 。 曰viết 。 勞lao 生sanh 如như 旅lữ 泊bạc 。 住trụ 則tắc 隨tùy 緣duyên 。 去khứ 則tắc 亡vong 矣hĩ 。 彼bỉ 所sở 得đắc 能năng 幾kỷ 何hà 。 爾nhĩ 輩bối 不bất 識thức 廉liêm 耻sỉ 。 干can 犯phạm 名danh 分phần/phân 。 汙ô 瀆độc 宗tông 教giáo 。 乃nãi 至chí 如như 是thị 。

此thử 節tiết 明minh 學học 者giả 貪tham 求cầu 而nhi 忘vong 本bổn 分phần/phân 。 嘗thường 見kiến 一nhất 班ban 學học 者giả 。 放phóng 肆tứ 不bất 懼cụ 罪tội 業nghiệp 。 不bất 識thức 因nhân 果quả 。 因nhân 嗟ta 歎thán 久cửu 之chi 曰viết 。 人nhân 在tại 世thế 間gian 。 營doanh 營doanh 碌# 碌# 。 謂vị 之chi 勞lao 生sanh 如như 旅lữ 泊bạc 者giả 。 猶do 客khách 寓# 於ư 店điếm 。 如như 舟chu 泊bạc 於ư 岸ngạn 。 只chỉ 暫tạm 寄ký 耳nhĩ 。 豈khởi 是thị 久cửu 常thường 之chi 計kế 。 住trụ 之chi 則tắc 物vật 皆giai 我ngã 在tại 。 只chỉ 好hảo/hiếu 隨tùy 緣duyên 受thọ 用dụng 。 去khứ 之chi 則tắc 俱câu 無vô 用dụng 矣hĩ 。 如như 彼bỉ 昧muội 心tâm 貪tham 求cầu 者giả 。 能năng 有hữu 幾kỷ 何hà 。 安an 得đắc 不bất 避tị 罪tội 業nghiệp 如như 此thử 。 爾nhĩ 輩bối 如như 何hà 者giả 等đẳng 不bất 識thức 廉liêm 耻sỉ 。 竟cánh 爾nhĩ 干can 犯phạm 名danh 分phân 之chi 禮lễ 法pháp 。 玷điếm 污ô 祖tổ 宗tông 之chi 教giáo 化hóa 。 乃nãi 至chí 於ư 此thử 。

大đại 丈trượng 夫phu 志chí 在tại 恢khôi 弘hoằng 祖tổ 道đạo 。 誘dụ 掖dịch 後hậu 來lai 。 不bất 應ưng 私tư 擅thiện 己kỷ 慾dục 。 無vô 所sở 避tị 忌kỵ 。 媒môi 一nhất 身thân 之chi 禍họa 。 造tạo 萬vạn 劫kiếp 之chi 殃ương 。 三tam 途đồ 地địa 獄ngục 受thọ 苦khổ 者giả 。 未vị 是thị 苦khổ 也dã 。 向hướng 袈ca 裟sa 下hạ 失thất 卻khước 人nhân 身thân 。 實thật 為vi 苦khổ 也dã (# 壁bích 記ký )# 。

此thử 節tiết 勸khuyến 蓄súc 志chí 弘hoằng 道đạo 。 勿vật 陷hãm 其kỳ 身thân 。 若nhược 是thị 大đại 丈trượng 夫phu 。 蓄súc 志chí 在tại 恢khôi 彰chương 弘hoằng 揚dương 祖tổ 道đạo 。 誘dụ 掖dịch 後hậu 昆côn 。 誘dụ 。 引dẫn 也dã 。 掖dịch 。 扶phù 也dã 。 不bất 應ưng 作tác 此thử 無vô 慚tàm 愧quý 僧Tăng 。 私tư 擅thiện 己kỷ 慾dục 。 擅thiện 。 專chuyên 也dã 。 無vô 所sở 避tị 忌kỵ 。 公công 然nhiên 取thủ 之chi 也dã 。 如như 此thử 貪tham 求cầu 。 乃nãi 媒môi 成thành 一nhất 身thân 之chi 禍họa 。 造tạo 就tựu 萬vạn 劫kiếp 之chi 殃ương 。 你nễ 要yếu 曉hiểu 得đắc 。 三tam 途đồ 地địa 獄ngục 受thọ 苦khổ 者giả 。 不bất 教giáo 做tố 苦khổ 。 向hướng 此thử 袈ca 裟sa 之chi 下hạ 。 失thất 卻khước 了liễu 此thử 箇cá 人nhân 身thân 。 不bất 知tri 何hà 時thời 再tái 得đắc 出xuất 頭đầu 。 實thật 為vi 苦khổ 也dã 。 媒môi 者giả 。 釀# 成thành 其kỳ 罪tội 。 又hựu 招chiêu 也dã △# 千thiên 言ngôn 萬vạn 論luận 。 只chỉ 教giáo 人nhân 識thức 因nhân 果quả 。 無vô 知tri 者giả 。 頑ngoan 然nhiên 不bất 聽thính 。 佛Phật 祖tổ 再tái 世thế 。 亦diệc 莫mạc 如như 之chi 何hà 。

此thử 篇thiên 謂vị 長trưởng 老lão 當đương 以dĩ 道Đạo 德đức 自tự 重trọng/trùng 。 勿vật 招chiêu 天thiên 人nhân 之chi 厭yếm 也dã 。

英anh 邵# 武võ 謂vị 晦hối 堂đường 曰viết 。 凡phàm 稱xưng 善Thiện 知Tri 識Thức 。 助trợ 佛Phật 祖tổ 揚dương 化hóa 。 使sử 衲nạp 子tử 迴hồi 心tâm 向hướng 道đạo 。 移di 風phong 易dị 俗tục 。 固cố 非phi 淺thiển 薄bạc 者giả 。 之chi 所sở 能năng 為vi 。

此thử 節tiết 明minh 弘hoằng 道đạo 必tất 是thị 其kỳ 智trí 者giả 。 凡phàm 稱xưng 名danh 為vi 善Thiện 知Tri 識Thức 者giả 。 本bổn 為vi 助trợ 揚dương 佛Phật 祖tổ 教giáo 化hóa 。 使sử 衲nạp 子tử 輩bối 。 迴hồi 轉chuyển 其kỳ 心tâm 。 直trực 向hướng 妙diệu 道đạo 。 正chánh 欲dục 移di 其kỳ 惡ác 逆nghịch 之chi 風phong 而nhi 改cải 其kỳ 不bất 善thiện 之chi 俗tục 。 豈khởi 是thị 淺thiển 根căn 薄bạc 德đức 者giả 。 之chi 所sở 能năng 為vi 。

末Mạt 法Pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 不bất 修tu 道Đạo 德đức 。 少thiểu 有hữu 節tiết 義nghĩa 。 往vãng 往vãng 苞bao 苴# 骯# 髒# 搖dao 尾vĩ 乞khất 憐lân 。 追truy 求cầu 聲thanh 利lợi 於ư 權quyền 勢thế 之chi 門môn 。 一nhất 旦đán 業nghiệp 盈doanh 福phước 謝tạ 。 天thiên 人nhân 厭yếm 之chi 。 玷điếm 汙ô 正chánh 宗tông 。 為vi 師sư 友hữu 累lũy/lụy/luy 。 得đắc 不bất 太thái 息tức 。 晦hối 堂đường 頷hạm 之chi 。

此thử 節tiết 顯hiển 貪tham 求cầu 定định 為vi 人nhân 厭yếm 惡ác 。 吾ngô 見kiến 末Mạt 法Pháp 中trung 。 有hữu 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 梵Phạn 語ngữ 比Bỉ 丘Khâu 此thử 云vân 乞khất 士sĩ 。 上thượng 乞khất 諸chư 佛Phật 之chi 理lý 。 以dĩ 資tư 慧tuệ 命mạng 。 下hạ 乞khất 檀đàn 信tín 之chi 施thí 。 以dĩ 養dưỡng 色sắc 身thân 。 既ký 稱xưng 比Bỉ 丘Khâu 。 而nhi 不bất 修tu 道Đạo 不bất 養dưỡng 德đức 。 且thả 又hựu 不bất 能năng 守thủ 節tiết 存tồn 義nghĩa 。 往vãng 往vãng 即tức 每mỗi 每mỗi 也dã 。 苞bao 苴# 。 謂vị 包bao 褁# 奇kỳ 物vật 。 奉phụng 獻hiến 謟siểm 佞nịnh 。 以dĩ 求cầu 囑chúc 托thác 也dã 。 骯# 髒# 。 倖hãnh 值trị 貌mạo 。 後hậu 漢hán 書thư 云vân 。 骯# 髒# 倚ỷ 門môn 邊biên 搖dao 尾vĩ 乞khất 憐lân 者giả 。 如như 犬khuyển 見kiến 人nhân 搖dao 尾vĩ 以dĩ 媚mị 之chi 。 求cầu 人nhân 憐lân 憫mẫn 而nhi 已dĩ 。 狀trạng 小tiểu 人nhân 之chi 謟siểm 佞nịnh 如như 是thị 追truy 趨xu 也dã 。 是thị 小tiểu 人nhân 之chi 行hành 狀trạng 。 追truy 隨tùy 有hữu 權quyền 勢thế 之chi 人nhân 。 到đáo 處xứ 尋tầm 將tương 去khứ 。 亦diệc 不bất 過quá 求cầu 他tha 聲thanh 名danh 。 貪tham 他tha 利lợi 養dưỡng 。 誇khoa 示thị 於ư 人nhân 。 謂vị 某mỗ 宰tể 官quan 某mỗ 老lão 爺# 。 是thị 我ngã 相tương 知tri 。 送tống 我ngã 厚hậu 禮lễ 而nhi 不bất 知tri 歷lịch 年niên 久cửu 遠viễn 。 一nhất 旦đán 所sở 積tích 之chi 業nghiệp 滿mãn 矣hĩ 。 所sở 餘dư 之chi 福phước 謝tạ 矣hĩ 。 由do 是thị 天thiên 人nhân 共cộng 厭yếm 。 不bất 惟duy 自tự 家gia 取thủ 禍họa 。 返phản 玷điếm 污ô 法Pháp 門môn 。 致trí 累lũy/lụy/luy 師sư 友hữu 。 良lương 可khả 太thái 息tức 。 太thái 息tức 者giả 。 長trường 歎thán 也dã 。 領lãnh 字tự 。 點điểm 頭đầu 而nhi 諾nặc 。 口khẩu 不bất 言ngôn 而nhi 心tâm 許hứa 也dã △# 到đáo 天thiên 人nhân 交giao 厭yếm 時thời 。 便tiện 苦khổ 殺sát 人nhân 。 你nễ 何hà 不bất 借tá 一nhất 面diện 鏡kính 照chiếu 看khán 臉liệm 面diện 。 羞tu 澁sáp 自tự 見kiến 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 謂vị 人nhân 不bất 務vụ 本bổn 而nhi 取thủ 末mạt 。 其kỳ 相tương/tướng 去khứ 不bất 啻# 逕kính 庭đình 也dã 。

英anh 邵# 武võ 謂vị 潘phan 延diên 之chi 曰viết 。 古cổ 之chi 學học 者giả 治trị 心tâm 。 今kim 之chi 學học 者giả 治trị 迹tích 。 然nhiên 心tâm 與dữ 迹tích 。 相tương/tướng 去khứ 霄tiêu 壤nhưỡng 矣hĩ 。

古cổ 來lai 學học 道Đạo 之chi 士sĩ 。

時thời 中trung 屏bính 息tức 諸chư 緣duyên 一nhất 心tâm 究cứu 道đạo 。 始thỉ 終chung 不bất 易dị 。 故cố 所sở 以dĩ 謂vị 治trị 心tâm 乃nãi 務vụ 本bổn 也dã 。 今kim 之chi 學học 者giả 總tổng 只chỉ 向hướng 外ngoại 奔bôn 趨xu 。 日nhật 用dụng 所sở 作tác 。 皆giai 浮phù 想tưởng 為vi 功công 。 故cố 所sở 以dĩ 謂vị 治trị 迹tích 皆giai 為vi 末mạt 也dã 。 然nhiên 心tâm 法pháp 無vô 相tướng 。 亦diệc 無vô 作tác 為vi 。 事sự 迹tích 有hữu 差sai 。 紛phân 紜vân 無vô 緒tự 。 故cố 與dữ 道đạo 不bất 相tương 應ứng 。 乃nãi 本bổn 末mạt 不bất 相tương 勝thắng 。 是thị 所sở 謂vị 如như 天thiên 地địa 之chi 遠viễn 隔cách 也dã △# 今kim 時thời 總tổng 皆giai 治trị 迹tích 者giả 矣hĩ 。 要yếu 到đáo 古cổ 人nhân 地địa 位vị 。 大đại 似tự 以dĩ 蠓# 負phụ 山sơn 。 必tất 不bất 勝thắng 任nhậm 。

此thử 篇thiên 言ngôn 學học 道Đạo 不bất 可khả 倉thảng 卒thốt 。 要yếu 在tại 積tích 累lũy 。 以dĩ 漸tiệm 入nhập 為vi 期kỳ 也dã 。

英anh 邵# 武võ 謂vị 真chân 淨tịnh 文văn 和hòa 尚thượng 曰viết 。 物vật 暴bạo 長trưởng 者giả 必tất 夭yểu 折chiết 。 功công 速tốc 成thành 者giả 必tất 易dị 壞hoại 。 不bất 推thôi 久cửu 長trường 之chi 計kế 。 而nhi 造tạo 卒thốt 成thành 之chi 功công 。 皆giai 非phi 遠viễn 大đại 之chi 資tư 。

此thử 節tiết 教giáo 立lập 志chí 長trường 遠viễn 。 隆long 興hưng 府phủ 寶bảo 峯phong 真chân 淨tịnh 克khắc 文văn 禪thiền 師sư 。 陝# 府phủ 閔mẫn 卿khanh 鄭trịnh 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。 謂vị 凡phàm 世thế 間gian 所sở 生sanh 之chi 物vật 。 卒thốt 然nhiên 暴bạo 長trường/trưởng 。 不bất 期kỳ 而nhi 成thành 者giả 。 必tất 定định 夭yểu 折chiết 。 凡phàm 豐phong 功công 偉# 業nghiệp 。 欲dục 速tốc 疾tật 而nhi 成thành 者giả 。 必tất 竟cánh 易dị 壞hoại 。 若nhược 不bất 推thôi 求cầu 。 個cá 久cửu 長trường 之chi 計kế 。 而nhi 造tạo 作tác 此thử 等đẳng 卒thốt 成thành 之chi 功công 。 總tổng 皆giai 不bất 是thị 長trường 遠viễn 高cao 大đại 之chi 資tư 質chất 也dã 。

夫phu 天thiên 地địa 最tối 靈linh 。 猶do 三tam 載tái 再tái 閏nhuận 。 乃nãi 成thành 其kỳ 功công 備bị 其kỳ 化hóa 。 況huống 大Đại 道Đạo 之chi 玅# 。 豈khởi 倉thảng 卒thốt 而nhi 能năng 辦biện 哉tai 。 要yếu 在tại 積tích 功công 累lũy 德đức 。 故cố 曰viết 。 欲dục 速tốc 則tắc 不bất 達đạt 。 細tế 行hành 則tắc 不bất 失thất 。 美mỹ 成thành 在tại 久cửu 。 遂toại 有hữu 終chung 身thân 之chi 謀mưu 。 聖thánh 人nhân 云vân 。 信tín 以dĩ 守thủ 之chi 。 敏mẫn 以dĩ 行hành 之chi 。 忠trung 以dĩ 成thành 之chi 。 事sự 雖tuy 大đại 而nhi 必tất 濟tế 。

此thử 節tiết 明minh 倉thảng 卒thốt 無vô 成thành 。 且thả 夫phu 天thiên 地địa 具cụ 最tối 靈linh 之chi 理lý 。 猶do 然nhiên 以dĩ 三tam 載tái 一nhất 閏nhuận 。 五ngũ 載tái 再tái 閏nhuận 。 始thỉ 乃nãi 成thành 其kỳ 造tạo 物vật 之chi 功công 。 備bị 其kỳ 生sanh 長trưởng 之chi 化hóa 也dã 。 載tái 者giả 。 爾nhĩ 雅nhã 云vân 。 夏hạ 曰viết 歲tuế 。 取thủ 歲tuế 行hành 之chi 次thứ 也dã 。 商thương 曰viết 祀tự 。 取thủ 四tứ 時thời 祭tế 祀tự 一nhất 終chung 也dã 。 周chu 曰viết 年niên 。 取thủ 禾hòa 熟thục 之chi 意ý 也dã 。 唐đường 虞ngu 曰viết 載tái 。 取thủ 物vật 終chung 更cánh 始thỉ 之chi 義nghĩa 也dã 。 再tái 閏nhuận 者giả 。 張trương 純thuần 曰viết 。 三tam 年niên 一nhất 閏nhuận 。 天thiên 氣khí 小tiểu 備bị 。 五ngũ 年niên 再tái 閏nhuận 。 天thiên 氣khí 大đại 備bị 。 葢# 閏nhuận 月nguyệt 之chi 不bất 足túc 。 日nhật 之chi 有hữu 餘dư 也dã 。 古cổ 時thời 一nhất 年niên 三tam 百bách 六lục 十thập 六lục 日nhật 。 分phân 為vi 十thập 二nhị 月nguyệt 。 每mỗi 月nguyệt 三tam 十thập 日nhật 。 一nhất 年niên 共cộng 三tam 百bách 六lục 十thập 日nhật 。 餘dư 剩thặng 六lục 日nhật 。 又hựu 六lục 個cá 月nguyệt 小tiểu 又hựu 剩thặng 六lục 日nhật 。 一nhất 年niên 共cộng 餘dư 二nhị 六lục 一nhất 十thập 二nhị 日nhật 。 積tích 至chí 三tam 年niên 。 則tắc 有hữu 三tam 十thập 六lục 日nhật 。 閏nhuận 去khứ 一nhất 月nguyệt 。 還hoàn 餘dư 六lục 日nhật 。 在tại 後hậu 。 至chí 下hạ 二nhị 年niên 。 則tắc 餘dư 二nhị 十thập 四tứ 日nhật 。 並tịnh 前tiền 六lục 日nhật 。 共cộng 三tam 十thập 日nhật 。 則tắc 又hựu 閏nhuận 一nhất 月nguyệt 。 是thị 為vi 三tam 載tái 一nhất 閏nhuận 。 五ngũ 載tái 再tái 閏nhuận 。 則tắc 天thiên 地địa 之chi 功công 。 始thỉ 大đại 備bị 矣hĩ 。 況huống 無vô 上thượng 妙diệu 道đạo 。 至chí 極cực 至chí 玄huyền 。 豈khởi 倉thảng 卒thốt 暴bạo 用dụng 。 而nhi 能năng 成thành 辦biện 之chi 耶da 。 要yếu 在tại 日nhật 積tích 其kỳ 功công 。 歲tuế 累lũy/lụy/luy 其kỳ 德đức 。 始thỉ 能năng 至chí 其kỳ 極cực 。 故cố 曰viết 。 欲dục 速tốc 則tắc 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 細tế 行hành 則tắc 無vô 所sở 失thất 悞ngộ 。 凡phàm 欲dục 至chí 美mỹ 妙diệu 之chi 地địa 者giả 。 原nguyên 在tại 乎hồ 久cửu 。 久cửu 則tắc 乃nãi 是thị 終chung 身thân 之chi 謀mưu 望vọng 也dã 。 聖thánh 人nhân 云vân 。 篤đốc 信tín 以dĩ 操thao 守thủ 之chi 。 敏mẫn 捷tiệp 以dĩ 力lực 行hành 之chi 。 忠trung 厚hậu 以dĩ 成thành 立lập 之chi 。 此thử 三tam 句cú 左tả 傳truyền 范phạm 文văn 子tử 答đáp 晉tấn 景cảnh 公công 語ngữ 。 誠thành 能năng 如như 是thị 。 縱túng/tung 是thị 極cực 大đại 之chi 事sự 。 皆giai 可khả 以dĩ 能năng 必tất 濟tế 也dã 。

昔tích 喆# 侍thị 者giả 。 夜dạ 坐tọa 不bất 睡thụy 。 以dĩ 圓viên 木mộc 為vi 枕chẩm 。 小tiểu 睡thụy 則tắc 枕chẩm 轉chuyển 。 覺giác 而nhi 復phục 起khởi 。 安an 坐tọa 如như 故cố 。 率suất 以dĩ 為vi 常thường 。 或hoặc 謂vị 用dụng 心tâm 大đại 過quá 。 喆# 曰viết 。 我ngã 於ư 般Bát 若Nhã 緣duyên 分phần/phân 素tố 薄bạc 。 若nhược 不bất 刻khắc 苦khổ 勵lệ 志chí 。 恐khủng 為vi 妄vọng 習tập 所sở 牽khiên 。 況huống 夢mộng 幻huyễn 不bất 真chân 。 安an 得đắc 為vi 久cửu 長trường 計kế 。 予# 昔tích 在tại 湘# 西tây 。 目mục 擊kích 其kỳ 操thao 履lý 如như 此thử 。 故cố 藂tùng 林lâm 服phục 其kỳ 名danh 敬kính 其kỳ 德đức 而nhi 稱xưng 之chi (# 靈linh 源nguyên 拾thập 遺di )# 。

此thử 節tiết 是thị 引dẫn 證chứng 堅kiên 修tu 。 舉cử 古cổ 人nhân 以dĩ 作tác 則tắc 。 潭đàm 州châu 大đại 溈# 真Chân 如Như 慕mộ 喆# 禪thiền 師sư 。 撫phủ 州châu 臨lâm 川xuyên 聞văn 氏thị 子tử 。 嗣tự 翠thúy 巖nham 真chân 禪thiền 師sư 。 南nam 岳nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。 云vân 昔tích 日nhật 喆# 侍thị 者giả 。 學học 道Đạo 至Chí 真Chân 至chí 切thiết 。 夜dạ 坐tọa 不bất 睡thụy 。 設thiết 意ý 欲dục 睡thụy 。 以dĩ 圓viên 木mộc 為vi 枕chẩm 。 纔tài 睡thụy 未vị 久cửu 。 則tắc 枕chẩm 動động 便tiện 覺giác 即tức 起khởi 。 敷phu 坐tọa 還hoàn 復phục 如như 未vị 睡thụy 之chi 先tiên 。 率suất 此thử 以dĩ 為vi 常thường 法Pháp 。 率suất 。 準chuẩn 也dã 。 或hoặc 曰viết 。 如như 此thử 用dụng 心tâm 似tự 乎hồ 大đại 過quá 。 喆# 曰viết 。 我ngã 于vu 生sanh 死tử 大đại 事sự 。 未vị 得đắc 透thấu 脫thoát 。 皆giai 由do 與dữ 般Bát 若Nhã 緣duyên 分phần/phân 平bình 素tố 淡đạm 薄bạc 。 若nhược 不bất 刻khắc 定định 苦khổ 工công 。 磨ma 勵lệ 其kỳ 志chí 。 恐khủng 為vi 妄vọng 想tưởng 習tập 氣khí 。 之chi 所sở 牽khiên 引dẫn 。 況huống 我ngã 此thử 身thân 如như 夢mộng 幻huyễn 。 本bổn 不bất 真chân 實thật 。 安an 得đắc 有hữu 百bách 年niên 作tác 久cửu 長trường 計kế 也dã 。 此thử 足túc 見kiến 喆# 公công 之chi 堅kiên 志chí 如như 是thị 。 予# 昔tích 在tại 湘# 陰ấm 。 親thân 見kiến 其kỳ 操thao 履lý 如như 此thử 。 故cố 叢tùng 林lâm 中trung 聞văn 之chi 見kiến 之chi 。 皆giai 服phục 其kỳ 有hữu 道Đạo 之chi 名danh 。 敬kính 其kỳ 有hữu 德đức 之chi 實thật 。 而nhi 以dĩ 是thị 稱xưng 贊tán 之chi △# 苦khổ 工công 夫phu 無vô 人nhân 肻# 下hạ 。 如như 何hà 做tố 得đắc 出xuất 。 終chung 身thân 闇ám 闇ám 自tự 負phụ 多đa 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 見kiến 德đức 重trọng/trùng 終chung 不bất 能năng 隱ẩn 。 所sở 謂vị 時thời 至chí 理lý 彰chương 也dã 。

真chân 淨tịnh 文văn 和hòa 尚thượng 久cửu 參tham 黃hoàng 龍long 。 初sơ 有hữu 不bất 出xuất 人nhân 前tiền 之chi 言ngôn 。 後hậu 受thọ 洞đỗng 山sơn 請thỉnh 。 道đạo 過quá 西tây 山sơn 訪phỏng 香hương 城thành 順thuận 和hòa 尚thượng 。 順thuận 戲hí 之chi 曰viết 。 諸chư 葛cát 昔tích 年niên 稱xưng 隱ẩn 者giả 。 茅mao 廬lư 堅kiên 請thỉnh 出xuất 山sơn 來lai 。 松tùng 華hoa 若nhược 也dã 沾triêm 春xuân 力lực 。 根căn 在tại 深thâm 巖nham 也dã 著trước 開khai 。 真chân 淨tịnh 謝tạ 而nhi 退thoái (# 順thuận 語ngữ 錄lục )# 。

謂vị 真chân 淨tịnh 和hòa 尚thượng 依y 黃hoàng 龍long 最tối 久cửu 。 居cư 學học 地địa 日nhật 。 每mỗi 謂vị 不bất 欲dục 出xuất 世thế 作tác 人nhân 師sư 者giả 。 後hậu 洞đỗng 山sơn 虗hư 席tịch 。 特đặc 請thỉnh 主chủ 之chi 。 路lộ 必tất 由do 西tây 山sơn 過quá 。 乃nãi 入nhập 山sơn 訪phỏng 候hậu 香hương 城thành 景cảnh 順thuận 禪thiền 師sư 。 順thuận 乃nãi 蜀thục 人nhân 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 。 後hậu 坐tọa 脫thoát 於ư 香hương 城thành 。 順thuận 以dĩ 偈kệ 戲hí 之chi 曰viết 。 諸chư 葛cát 昔tích 年niên 稱xưng 隱ẩn 者giả 。 此thử 句cú 正chánh 述thuật 真chân 淨tịnh 昔tích 年niên 之chi 願nguyện 。 茅mao 廬lư 堅kiên 請thỉnh 出xuất 山sơn 來lai 。 此thử 句cú 況huống 今kim 朝triêu 受thọ 請thỉnh 之chi 意ý 。 松tùng 華hoa 若nhược 也dã 沾triêm 春xuân 力lực 。 春xuân 力lực 者giả 。 正chánh 謂vị 時thời 運vận 該cai 興hưng 。 不bất 能năng 隱ẩn 藏tàng 。 根căn 在tại 深thâm 巖nham 也dã 著trước 開khai 。 比tỉ 有hữu 德đức 者giả 終chung 隱ẩn 不bất 住trụ 。 實thật 歸quy 美mỹ 之chi 辭từ 也dã ○# 諸chư 葛cát 姓tánh 也dã 。 名danh 亮lượng 字tự 孔khổng 明minh 。 瑯# 琊gia 人nhân 。 躬cung 耕canh 于vu 南nam 陽dương 之chi 西tây 臥ngọa 龍long 崗# 。 與dữ 徐từ 庶thứ 為vi 友hữu 。

時thời 劉lưu 玄huyền 德đức 屯truân 兵binh 於ư 新tân 野dã 。 庶thứ 見kiến 之chi 告cáo 曰viết 。 諸chư 葛cát 孔khổng 明minh 臥ngọa 龍long 也dã 。 將tướng 軍quân 盍# 往vãng 見kiến 之chi 。 此thử 人nhân 可khả 以dĩ 就tựu 見kiến 。 不bất 可khả 以dĩ 屈khuất 。 由do 是thị 玄huyền 德đức 遂toại 詣nghệ 亮lượng 所sở 。 凡phàm 三tam 往vãng 而nhi 從tùng 命mạng 。 遂toại 拜bái 為vi 軍quân 師sư 。 後hậu 為vi 蜀thục 漢hán 相tương/tướng 。 諡thụy 忠trung 武võ 候hậu 。 史sử 咏# 曰viết 。 世thế 亂loạn 雄hùng 兵binh 百bách 載tái 餘dư 。 孔khổng 明minh 曾tằng 此thử 樂nhạo/nhạc/lạc 耕canh 鋤# 。 蜀thục 王vương 不bất 自tự 垂thùy 三tam 顧cố 。 爭tranh 得đắc 先tiên 生sanh 出xuất 故cố 廬lư △# 至chí 人nhân 出xuất 之chi 與dữ 處xứ 。 各các 自tự 有hữu 時thời 。

時thời 至chí 而nhi 強cường/cưỡng 隱ẩn 。 翻phiên 為vi 不bất 智trí 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 不bất 可khả 輕khinh 易dị 是thị 非phi 於ư 人nhân 。 當đương 細tế 察sát 其kỳ 實thật 也dã 。

真chân 淨tịnh 舉cử 廣quảng 道đạo 者giả 住trụ 五ngũ 峯phong 。 輿dư 議nghị 廣quảng 疎sơ 拙chuyết 無vô 應ưng 世thế 才tài 。 逮đãi 廣quảng 住trụ 持trì 。 精tinh 以dĩ 治trị 己kỷ 。 寬khoan 以dĩ 臨lâm 眾chúng 。 未vị 幾kỷ 百bách 廢phế 具cụ 舉cử 。 衲nạp 子tử 往vãng 來lai 。 競cạnh 爭tranh 喧huyên 傳truyền 。 真chân 淨tịnh 聞văn 之chi 曰viết 。 學học 者giả 何hà 易dị 毀hủy 譽dự 邪tà 。

此thử 節tiết 明minh 學học 者giả 無vô 識thức 。 廣quảng 道đạo 者giả 。 瑞thụy 州châu 九cửu 峯phong 希hy 廣quảng 禪thiền 師sư 。 西tây 蜀thục 梓# 州châu 人nhân 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。 師sư 賦phú 性tánh 仁nhân 慈từ 愛ái 物vật 。 不bất 瑣tỏa 瑣tỏa 於ư 尋tầm 常thường 細tế 故cố 。 故cố 叢tùng 林lâm 號hiệu 為vi 廣quảng 無vô 心tâm 。 一nhất 日nhật 舉cử 為vi 五ngũ 峯phong 住trụ 持trì 。 輿dư 。 眾chúng 也dã 。 眾chúng 人nhân 皆giai 私tư 議nghị 。 謂vị 廣quảng 為vì 人nhân 疎sơ 散tán 而nhi 又hựu 拙chuyết 鈍độn 。 恐khủng 無vô 應ưng 世thế 之chi 才tài 。 何hà 能năng 住trụ 得đắc 。 及cập 至chí 廣quảng 住trụ 後hậu 。 治trị 己kỷ 甚thậm 是thị 精tinh 嚴nghiêm 。 臨lâm 眾chúng 極cực 為vi 寬khoan 裕# 。 不bất 久cửu 之chi 間gian 。 寺tự 中trung 凡phàm 百bách 弛thỉ 廢phế 者giả 。 咸hàm 皆giai 備bị 具cụ 。 衲nạp 子tử 往vãng 來lai 。 競cạnh 爭tranh 喧huyên 傳truyền 。 乃nãi 眾chúng 口khẩu 稱xưng 善thiện 也dã 。 真chân 淨tịnh 聞văn 之chi 曰viết 。 學học 者giả 何hà 故cố 易dị 毀hủy 易dị 譽dự 於ư 人nhân 耶da 。

予# 每mỗi 見kiến 叢tùng 林lâm 竊thiết 議nghị 曰viết 。 那na 箇cá 長trưởng 老lão 行hành 道Đạo 安an 眾chúng 。 那na 箇cá 長trưởng 老lão 不bất 侵xâm 用dụng 常thường 住trụ 。 與dữ 眾chúng 同đồng 甘cam 苦khổ 。 夫phu 稱xưng 善Thiện 知Tri 識Thức 。 為vi 一nhất 寺tự 之chi 主chủ 。 行hành 道Đạo 安an 眾chúng 。 不bất 侵xâm 常thường 住trụ 。 與dữ 眾chúng 甘cam 苦khổ 。 固cố 當đương 為vi 之chi 。 又hựu 何hà 足túc 道đạo 。 如như 士sĩ 大đại 夫phu 做tố 官quan 。 為vi 國quốc 安an 民dân 。 乃nãi 曰viết 。 我ngã 不bất 受thọ 贓# 。 不bất 擾nhiễu 民dân 。 且thả 不bất 受thọ 贓# 。 不bất 擾nhiễu 民dân 。 豈khởi 分phần/phân 外ngoại 事sự 耶da (# 山sơn 堂đường 小tiểu 參tham )# 。

此thử 節tiết 復phục 舉cử 通thông 病bệnh 。 予# 每mỗi 見kiến 叢tùng 林lâm 禪thiền 和hòa 子tử 竊thiết 議nghị 曰viết 。 那na 箇cá 長trưởng 老lão 。 肻# 行hành 道Đạo 能năng 安an 眾chúng 。 那na 箇cá 長trưởng 老lão 。 不bất 侵xâm 用dụng 常thường 住trụ 。 與dữ 眾chúng 同đồng 甘cam 苦khổ 。 夫phu 既ký 然nhiên 稱xưng 。 為vi 善Thiện 知Tri 識Thức 。 乃nãi 荷hà 佛Phật 祖tổ 重trọng/trùng 任nhậm 。 為vi 一nhất 寺tự 之chi 主chủ 。 行hành 持trì 道Đạo 法Pháp 。 安an 撫phủ 大đại 眾chúng 。 不bất 侵xâm 用dụng 常thường 住trụ 。 與dữ 眾chúng 人nhân 同đồng 甘cam 苦khổ 。 理lý 所sở 當đương 然nhiên 。 譬thí 如như 士sĩ 大đại 夫phu 做tố 官quan 的đích 一nhất 般ban 。 上thượng 致trí 君quân 而nhi 忠trung 。 下hạ 澤trạch 民dân 而nhi 仁nhân 。 皆giai 本bổn 分phần/phân 所sở 當đương 行hành 事sự 也dã 。 乃nãi 曰viết 。 我ngã 做tố 官quan 不bất 受thọ 贓# 不bất 擾nhiễu 民dân 。 呵ha 呵ha 。 不bất 受thọ 贓# 不bất 擾nhiễu 民dân 豈khởi 分phần/phân 外ngoại 之chi 事sự 耶da 。 贓# 者giả 吏lại 受thọ 賄hối 也dã 。 凡phàm 非phi 理lý 所sở 得đắc 財tài 賄hối 皆giai 曰viết 贓# △# 妄vọng 議nghị 人nhân 者giả 。 最tối 是thị 折chiết 福phước 的đích 根căn 本bổn 。 願nguyện 當đương 自tự 惜tích 。 毋vô 伐phạt 德đức 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 愧quý 己kỷ 自tự 責trách 。 能năng 知tri 止chỉ 也dã 。

真chân 淨tịnh 住trụ 歸quy 宗tông 。 每mỗi 歲tuế 化hóa 主chủ 納nạp 疏sớ/sơ 。 布bố 帛bạch 雲vân 委ủy 。 真chân 淨tịnh 視thị 之chi 顰tần 蹙túc 。 已dĩ 而nhi 嘆thán 曰viết 。 信tín 心tâm 膏cao 血huyết 。 予# 慙tàm 無vô 德đức 。 何hà 以dĩ 克khắc 當đương (# 李# 商thương 老lão 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

真chân 淨tịnh 和hòa 尚thượng 住trụ 廬lư 山sơn 歸quy 宗tông 寺tự 。 每mỗi 年niên 化hóa 主chủ 還hoàn 山sơn 交giao 納nạp 緣duyên 疏sớ/sơ 。 所sở 有hữu 錢tiền 穀cốc 布bố 帛bạch 。 如như 雲vân 屯truân 聚tụ 委ủy 集tập 之chi 多đa 。 真chân 淨tịnh 見kiến 之chi 顰tần 眉mi 蹙túc/xúc 額ngạch 。 不bất 以dĩ 聚tụ 集tập 之chi 多đa 為vi 喜hỷ 也dã 。 已dĩ 而nhi 乃nãi 嘆thán 息tức 曰viết 。 如như 此thử 等đẳng 物vật 。 總tổng 皆giai 是thị 信tín 心tâm 檀đàn 越việt 。 之chi 膏cao 血huyết 也dã 。 予# 甚thậm 自tự 慚tàm 愧quý 我ngã 無vô 道Đạo 德đức 。 何hà 以dĩ 能năng 當đương 此thử 信tín 心tâm 之chi 施thí 也dã △# 那na 一nhất 班ban 人nhân 。 猶do 嫌hiềm 其kỳ 少thiểu 。 無vô 慙tàm 媿quý 心tâm 。 於ư 異dị 類loại 幾kỷ 希hy 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 存tồn 心tâm 須tu 中trung 正chánh 不bất 隱ẩn 。 乃nãi 不bất 失thất 節tiết 義nghĩa 之chi 操thao 也dã 。

真chân 淨tịnh 曰viết 。 末Mạt 法Pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 鮮tiên 有hữu 節tiết 義nghĩa 。 每mỗi 見kiến 其kỳ 高cao 談đàm 濶# 論luận 。 自tự 謂vị 人nhân 莫mạc 能năng 及cập 。 逮đãi 乎hồ 一nhất 飰phạn 之chi 惠huệ 。 則tắc 始thỉ 異dị 而nhi 終chung 輔phụ 之chi 。 先tiên 毀hủy 而nhi 後hậu 譽dự 之chi 。 求cầu 其kỳ 是thị 曰viết 是thị 。 非phi 曰viết 非phi 。 中trung 正chánh 而nhi 不bất 隱ẩn 者giả 少thiểu 矣hĩ (# 壁bích 記ký )# 。

謂vị 末Mạt 法Pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 本bổn 無vô 操thao 守thủ 。 又hựu 乏phạp 義nghĩa 氣khí 。 每mỗi 常thường 見kiến 他tha 出xuất 語ngữ 高cao 談đàm 濶# 論luận 。 如như 雲vân 興hưng 浪lãng 湧dũng 。 自tự 言ngôn 我ngã 能năng 如như 此thử 。 人nhân 誰thùy 能năng 及cập 。 逮đãi 乎hồ 受thọ 人nhân 一nhất 食thực 之chi 恩ân 。 先tiên 與dữ 之chi 異dị 而nhi 後hậu 即tức 輔phụ 翊dực 之chi 。 先tiên 纔tài 毀hủy 謗báng 而nhi 後hậu 則tắc 稱xưng 譽dự 之chi 。 求cầu 其kỳ 一nhất 個cá 是thị 即tức 言ngôn 是thị 。 非phi 即tức 言ngôn 非phi 。 決quyết 定định 不bất 為vi 利lợi 欲dục 所sở 惑hoặc 。 中trung 正chánh 無vô 隱ẩn 諱húy 者giả 少thiểu 矣hĩ △# 小tiểu 家gia 子tử 本bổn 不bất 足túc 齒xỉ 。 只chỉ 是thị 古cổ 人nhân 格cách 言ngôn 在tại 此thử 。 也dã 要yếu 知tri 羞tu 。

此thử 篇thiên 訓huấn 人nhân 。 體thể 度độ 宜nghi 乎hồ 慎thận 重trọng/trùng 。 操thao 修tu 貴quý 乎hồ 實thật 踐tiễn 也dã 。

真chân 淨tịnh 曰viết 。 比Bỉ 丘Khâu 之chi 法Pháp 。 受thọ 用dụng 不bất 宜nghi 豐phong 滿mãn 。 豐phong 滿mãn 則tắc 溢dật 。 稱xưng 意ý 之chi 事sự 。 不bất 可khả 多đa 謀mưu 。 多đa 謀mưu 終chung 敗bại 。 將tương 有hữu 成thành 之chi 。 必tất 有hữu 壞hoại 之chi 。

此thử 節tiết 教giáo 所sở 作tác 當đương 慎thận 。 謂vị 出xuất 家gia 者giả 。

時thời 中trung 受thọ 用dụng 。 不bất 宜nghi 過quá 于vu 豐phong 滿mãn 。 過quá 必tất 溢dật 。 溢dật 。 流lưu 去khứ 也dã 。 凡phàm 稱xưng 心tâm 之chi 事sự 。 不bất 可khả 多đa 謀mưu 。 過quá 謀mưu 終chung 敗bại 。 事sự 有hữu 成thành 必tất 有hữu 壞hoại 。 理lý 之chi 常thường 也dã 。

予# 見kiến 黃hoàng 龍long 先tiên 師sư 。 應ưng 世thế 四tứ 十thập 年niên 。 語ngữ 默mặc 動động 靜tĩnh 。 未vị 嘗thường 以dĩ 顏nhan 色sắc 禮lễ 貌mạo 文văn 才tài 牢lao 籠lung 當đương 世thế 衲nạp 子tử 。 唯duy 確xác 有hữu 見kiến 地địa 履lý 實thật 踐tiễn 真chân 者giả 。 委ủy 曲khúc 成thành 褫sỉ 之chi 。 其kỳ 慎thận 重trọng/trùng 真chân 得đắc 古cổ 人nhân 體thể 裁tài 。 諸chư 方phương 罕# 有hữu 倫luân 比tỉ 。 故cố 今kim 日nhật 臨lâm 眾chúng 。 無vô 不bất 取thủ 法pháp (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

此thử 節tiết 舉cử 先tiên 宗tông 行hành 徑kính 。 予# 每mỗi 見kiến 黃hoàng 龍long 先tiên 師sư 。 應ưng 世thế 利lợi 生sanh 。 已dĩ 四tứ 十thập 年niên 。 語ngữ 默mặc 之chi 間gian 。 動động 靜tĩnh 之chi 際tế 。 竟cánh 不bất 曾tằng 將tương 顏nhan 色sắc 取thủ 悅duyệt 人nhân 。 以dĩ 禮lễ 貌mạo 牽khiên 合hợp 人nhân 。 亦diệc 不bất 曾tằng 以dĩ 文văn 字tự 才tài 學học 牢lao 籠lung 人nhân 。 眾chúng 中trung 果quả 有hữu 見kiến 地địa 穩ổn 密mật 。 履lý 踐tiễn 真chân 實thật 者giả 。 則tắc 委ủy 曲khúc 以dĩ 成thành 褫sỉ 之chi 。 褫sỉ 。 成thành 就tựu 也dã 。 其kỳ 謹cẩn 慎thận 尊tôn 重trọng 處xứ 。 真chân 得đắc 古cổ 人nhân 體thể 格cách 。 諸chư 方phương 似tự 難nan 得đắc 與dữ 之chi 倫luân 類loại 而nhi 比tỉ 擬nghĩ 之chi 也dã 。 是thị 故cố 我ngã 今kim 日nhật 臨lâm 眾chúng 。 無vô 一nhất 事sự 一nhất 法pháp 。 而nhi 不bất 取thủ 之chi 為vi 軌quỹ 則tắc 也dã △# 豐phong 滿mãn 便tiện 溢dật 。 多đa 謀mưu 即tức 敗bại 。 誰thùy 不bất 悉tất 知tri 。 往vãng 往vãng 到đáo 者giả 裏lý 。 蒙mông 然nhiên 若nhược 昧muội 。 乏phạp 智trí 眼nhãn 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 朴phác 素tố 無vô 貪tham 。 知tri 足túc 自tự 安an 也dã 。

真chân 淨tịnh 住trụ 建kiến 康khang 保bảo 寧ninh 。 舒thư 王vương 齋trai 嚫sấn 素tố 縑kiêm 。 因nhân 問vấn 侍thị 僧Tăng 。 此thử 何hà 物vật 。 對đối 曰viết 。 紡# 絲ti 羅la 。 真chân 淨tịnh 曰viết 。 何hà 用dụng 。 侍thị 僧Tăng 曰viết 。 堪kham 做tố 袈ca 裟sa 。 真chân 淨tịnh 指chỉ 所sở 衣y 布bố 伽già 黎lê 曰viết 。 我ngã 尋tầm 常thường 披phi 此thử 。 見kiến 者giả 亦diệc 不bất 甚thậm 嫌hiềm 惡ác 。 即tức 令linh 送tống 庫khố 司ty 。 估cổ 賣mại 供cung 眾chúng 。 其kỳ 不bất 事sự 服phục 飾sức 如như 此thử (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

建kiến 康khang 。 即tức 金kim 陵lăng 保bảo 寧ninh 寺tự 名danh 。 舒thư 王vương 。 宋tống 徽# 宗tông 進tiến 荊kinh 公công 為vi 舒thư 王vương 。 荊kinh 公công 于vu 熈# 寧ninh 間gian 拜bái 為vi 相tương/tướng 。 作tác 務vụ 新tân 法pháp 病bệnh 民dân 。 其kỳ 子tử 王vương 雱# 。 為vi 崇sùng 正chánh 殿điện 大đại 學học 士sĩ 。 因nhân 佐tá 父phụ 務vụ 新tân 法pháp 必tất 行hành 。 雱# 卒thốt 。 父phụ 罷bãi 相tương/tướng 。 晏# 閑nhàn 間gian 如như 夢mộng 寐mị 。 見kiến 一nhất 鬼quỷ 使sứ 領lãnh 雱# 荷hà 鐵thiết 枷già 泣khấp 于vu 公công 前tiền 。 曰viết 因nhân 父phụ 務vụ 新tân 法pháp 所sở 致trí 。 公công 問vấn 使sử 乞khất 解giải 。 使sử 曰viết 。 建kiến 寺tự 飰phạn 僧Tăng 可khả 免miễn 。 公công 遂toại 捨xả 金kim 陵lăng 田điền 地địa 宅trạch 舍xá 為vi 寺tự 。 賜tứ 額ngạch 保bảo 寧ninh 。 請thỉnh 真chân 淨tịnh 主chủ 之chi 。 縑kiêm 。 絹quyên 也dã 。 以dĩ 素tố 絹quyên 為vi 齋trai 嚫sấn 。 問vấn 侍thị 者giả 曰viết 。 此thử 何hà 物vật 也dã 。 對đối 曰viết 紡# 絲ti 羅la 。 師sư 曰viết 何hà 用dụng 。 侍thị 者giả 曰viết 可khả 作tác 袈ca 裟sa 。 此thử 云vân 離ly 塵trần 服phục 。 師sư 指chỉ 所sở 著trước 布bố 伽già 黎lê 曰viết 。 我ngã 平bình 常thường 披phi 此thử 。 見kiến 者giả 亦diệc 不bất 甚thậm 嫌hiềm 惡ác 。 用dụng 此thử 何hà 為vi 。 即tức 令linh 送tống 入nhập 庫khố 司ty 。 估cổ 賣mại 以dĩ 為vi 供cung 眾chúng 之chi 資tư 。 其kỳ 不bất 好hảo/hiếu 服phục 飾sức 裝trang 點điểm 如như 此thử △# 事sự 雖tuy 小tiểu 而nhi 榜bảng 樣# 真chân 。 後hậu 人nhân 知tri 此thử 。 豈khởi 不bất 慎thận 其kỳ 所sở 以dĩ 効hiệu 之chi 耶da 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 不bất 可khả 以dĩ 難nan 易dị 變biến 志chí 。 須tu 鄭trịnh 重trọng 力lực 行hành 也dã 。

真chân 淨tịnh 謂vị 舒thư 王vương 曰viết 。 日nhật 用dụng 是thị 處xứ 力lực 行hành 之chi 。 非phi 則tắc 固cố 止chỉ 之chi 。 不bất 應ưng 以dĩ 難nan 易dị 移di 其kỳ 志chí 。 苟cẩu 以dĩ 今kim 日nhật 之chi 難nạn/nan 。 掉trạo 頭đầu 弗phất 顧cố 。 安an 知tri 他tha 日nhật 不bất 難nan 於ư 今kim 日nhật 乎hồ (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

謂vị 凡phàm 世thế 人nhân 日nhật 用dụng 中trung 所sở 作tác 為vi 事sự 。 是thị 者giả 。 與dữ 理lý 相tương/tướng 合hợp 。 宜nghi 常thường 著trước 力lực 而nhi 行hành 之chi 。 悖bội 乎hồ 理lý 者giả 。 即tức 非phi 是thị 也dã 。 則tắc 堅kiên 其kỳ 意ý 而nhi 速tốc 止chỉ 之chi 。 凡phàm 事sự 但đãn 問vấn 理lý 之chi 是thị 非phi 。 勿vật 論luận 事sự 之chi 難nan 易dị 。 以dĩ 更cánh 易dị 其kỳ 心tâm 志chí 。 或hoặc 以dĩ 今kim 日nhật 之chi 難nạn/nan 為vi 者giả 。 便tiện 掉trạo 頭đầu 不bất 顧cố 。 安an 知tri 他tha 日nhật 事sự 成thành 業nghiệp 就tựu 之chi 時thời 。 有hữu 更cánh 不bất 難nan 於ư 今kim 日nhật 者giả 乎hồ △# 幾kỷ 句cú 說thuyết 話thoại 。 是thị 躋tễ 聖thánh 賢hiền 捷tiệp 徑kính 。 誠thành 為vi 人nhân 所sở 難nan 行hành 。 吾ngô 輩bối 當đương 猛mãnh 力lực 為vi 之chi 可khả 也dã 。

此thử 篇thiên 見kiến 前tiền 輩bối 為vi 法pháp 重trọng/trùng 人nhân 之chi 深thâm 心tâm 也dã 。

真chân 淨tịnh 聞văn 一nhất 方phương 有hữu 道đạo 之chi 士sĩ 化hóa 去khứ 。 惻trắc 然nhiên 歎thán 息tức 。 至chí 於ư 泣khấp 涕thế 。

時thời 湛trạm 堂đường 為vi 侍thị 者giả 。 乃nãi 曰viết 。 物vật 生sanh 天thiên 地địa 間gian 。 一nhất 兆triệu 形hình 質chất 。 枯khô 死tử 殘tàn 蠧đố 。 似tự 不bất 可khả 逃đào 。 何hà 苦khổ 自tự 傷thương 。 真chân 淨tịnh 曰viết 。 法Pháp 門môn 之chi 興hưng 。 賴lại 有hữu 德đức 者giả 振chấn 之chi 。 今kim 皆giai 亡vong 矣hĩ 。 叢tùng 林lâm 衰suy 替thế 。 用dụng 此thử 可khả 卜bốc (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

真chân 淨tịnh 和hòa 尚thượng 。 聞văn 一nhất 方phương 有hữu 道Đạo 德đức 之chi 知tri 識thức 化hóa 去khứ 。 化hóa 去khứ 者giả 。 有hữu 而nhi 忽hốt 無vô 也dã 。 惻trắc 然nhiên 。 痛thống 惜tích 也dã 。 吁hu 嗟ta 歎thán 息tức 。 至chí 于vu 泣khấp 涕thế 。 眼nhãn 出xuất 為vi 泣khấp 。 鼻tị 出xuất 為vi 涕thế 。

時thời 湛trạm 堂đường 為vi 侍thị 者giả 。 隆long 興hưng 府phủ 泐# 潭đàm 文văn 準chuẩn 禪thiền 師sư 。 興hưng 元nguyên 府phủ 梁lương 氏thị 子tử 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。 見kiến 師sư 過quá 於ư 悲bi 慟đỗng 。 乃nãi 曰viết 。 凡phàm 人nhân 生sanh 於ư 。 天thiên 地địa 之chi 間gian 。 一nhất 兆triệu 發phát 之chi 後hậu 受thọ 此thử 形hình 質chất 。 兆triệu 有hữu 形hình 顯hiển 之chi 義nghĩa 。 枯khô 老lão 死tử 滅diệt 殘tàn 缺khuyết 蠧đố 損tổn 。 皆giai 不bất 能năng 預dự 為vi 逃đào 遯độn 。 和hòa 尚thượng 安an 得đắc 苦khổ 于vu 自tự 傷thương 也dã 如như 此thử 。 師sư 曰viết 。 法Pháp 門môn 之chi 興hưng 。 咸hàm 皆giai 倚ỷ 賴lại 有hữu 德đức 之chi 師sư 。 能năng 振chấn 起khởi 之chi 。 所sở 謂vị 道Đạo 人Nhân 存tồn 而nhi 法pháp 存tồn 。 德đức 人nhân 滅diệt 則tắc 法pháp 滅diệt 。 今kim 日nhật 有hữu 道Đạo 德đức 者giả 俱câu 兦# 矣hĩ 。 叢tùng 林lâm 之chi 下hạ 。 誰thùy 堪kham 復phục 振chấn 之chi 。 而nhi 今kim 而nhi 後hậu 。 必tất 衰suy 替thế 矣hĩ △# 惜tích 人nhân 重trọng/trùng 法pháp 之chi 誠thành 。 乃nãi 聖thánh 賢hiền 性tánh 分phân 之chi 所sở 具cụ 。 非phi 作tác 意ý 為vi 之chi 也dã 。 心tâm 痛thống 法pháp 衰suy 。 泣khấp 烏ô 能năng 忍nhẫn 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 。 絕tuyệt 異dị 學học 求cầu 妙diệu 悟ngộ 。 治trị 心tâm 以dĩ 務vụ 本bổn 也dã 。

湛trạm 堂đường 準chuẩn 和hòa 尚thượng 初sơ 參tham 真chân 淨tịnh 。 常thường 炙chích 燈đăng 帳trướng 中trung 看khán 讀đọc 。 真chân 淨tịnh 呵ha 曰viết 。 所sở 謂vị 學học 者giả 求cầu 治trị 心tâm 也dã 。 學học 雖tuy 多đa 而nhi 心tâm 不bất 治trị 。 縱túng/tung 學học 而nhi 奚hề 益ích 。 而nhi 況huống 百bách 家gia 異dị 學học 。 如như 山sơn 之chi 高cao 。 海hải 之chi 深thâm 。 子tử 若nhược 為vi 盡tận 之chi 。

此thử 節tiết 教giáo 絕tuyệt 異dị 學học 。 謂vị 湛trạm 堂đường 和hòa 尚thượng 初sơ 參tham 真chân 淨tịnh 禪thiền 師sư 。 未vị 得đắc 入nhập 理lý 時thời 。 嘗thường 點điểm 燈đăng 帳trướng 中trung 看khán 讀đọc 。 真chân 淨tịnh 見kiến 即tức 呵ha 責trách 之chi 曰viết 。 所sở 謂vị 學học 者giả 。 非phi 徒đồ 務vụ 文văn 字tự 之chi 學học 。 以dĩ 求cầu 諸chư 外ngoại 也dã 。 當đương 要yếu 息tức 諸chư 想tưởng 而nhi 治trị 其kỳ 心tâm 。 心tâm 若nhược 不bất 治trị 。 則tắc 根căn 本bổn 不bất 立lập 。 縱túng/tung 多đa 學học 皆giai 摘trích 葉diệp 尋tầm 枝chi 。 有hữu 何hà 利lợi 益ích 。 況huống 諸chư 子tử 百bách 家gia 之chi 異dị 學học 。 諸chư 子tử 者giả 。 如như 老lão 莊trang 荀# 墨mặc 之chi 類loại 。 百bách 家gia 者giả 。 如như 韓# 柳liễu 歐âu 蘇tô 之chi 類loại 。 異dị 學học 者giả 。 謂vị 各các 有hữu 所sở 主chủ 也dã 。 如như 山sơn 之chi 高cao 海hải 之chi 深thâm 。 子tử 何hà 能năng 盡tận 究cứu 。

今kim 棄khí 本bổn 逐trục 末mạt 。 如như 賤tiện 使sử 貴quý 。 恐khủng 妨phương 道đạo 業nghiệp 。 直trực 須tu 杜đỗ 絕tuyệt 諸chư 緣duyên 。 當đương 求cầu 玅# 悟ngộ 。 他tha 日nhật 觀quán 之chi 。 如như 推thôi 門môn 入nhập 臼cữu 。 故cố 不bất 難nan 矣hĩ 。

此thử 節tiết 當đương 求cầu 妙diệu 悟ngộ 。 爾nhĩ 今kim 如như 此thử 為vi 學học 。 正chánh 所sở 謂vị 棄khí 本bổn 逐trục 末mạt 。 猶do 如như 卑ty 賤tiện 者giả 。 返phản 役dịch 使sử 尊tôn 貴quý 之chi 人nhân 。 是thị 為vi 倒đảo 置trí 。 于vu 理lý 不bất 當đương 。 其kỳ 實thật 有hữu 妨phương 道đạo 業nghiệp 。 從tùng 此thử 直trực 須tu 塞tắc 絕tuyệt 諸chư 分phân 別biệt 妄vọng 緣duyên 。 必tất 當đương 專chuyên 求cầu 妙diệu 悟ngộ 。 若nhược 使sử 一nhất 旦đán 豁hoát 然nhiên 頓đốn 悟ngộ 。 然nhiên 後hậu 看khán 讀đọc 經kinh 史sử 。 如như 推thôi 門môn 入nhập 臼cữu 。 一nhất 任nhậm 開khai 合hợp 。 故cố 不bất 難nan 矣hĩ 。

湛trạm 堂đường 即tức 時thời 屏bính 去khứ 所sở 習tập 。 專chuyên 注chú 禪thiền 觀quán 。 一nhất 日nhật 聞văn 衲nạp 子tử 讀đọc 諸chư 葛cát 孔khổng 明minh 出xuất 師sư 表biểu 。 豁hoát 然nhiên 開khai 悟ngộ 。 凝ngưng 滯trệ 頓đốn 釋thích 。 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 在tại 流lưu 輩bối 中trung 。 鮮tiên 有hữu 過quá 者giả 。

此thử 節tiết 聞văn 示thị 專chuyên 修tu 。 湛trạm 堂đường 聞văn 示thị 。 即tức 時thời 者giả 。 就tựu 在tại 今kim 日nhật 教giáo 誡giới 之chi 下hạ 。 便tiện 自tự 屏bính 去khứ 向hướng 來lai 所sở 習tập 學học 之chi 事sự 。 屏bính 。 除trừ 也dã 。 專chuyên 注chú 。 如như 缾bình 注chú 水thủy 。 禪thiền 觀quán 。 使sử 心tâm 不bất 亂loạn 。 一nhất 日nhật 聞văn 衲nạp 子tử 讀đọc 諸chư 葛cát 孔khổng 明minh 出xuất 師sư 表biểu 。 諸chư 葛cát 武võ 侯hầu 。 受thọ 顧cố 命mạng 輔phụ 後hậu 主chủ 。 七thất 擒cầm 孟# 獲hoạch 。 已dĩ 定định 南nam 方phương 。 乃nãi 出xuất 師sư 伐phạt 魏ngụy 。 臨lâm 行hành 遺di 表biểu 於ư 後hậu 主chủ 。 表biểu 云vân 。 先tiên 帝đế 創sáng/sang 業nghiệp 未vị 半bán 。 而nhi 中trung 道đạo 崩băng 殂tồ 。 云vân 云vân 。 至chí 宮cung 中trung 府phủ 中trung 。 俱câu 為vi 一nhất 體thể 。 師sư 遂toại 豁hoát 然nhiên 開khai 悟ngộ 。 將tương 平bình 日nhật 胸hung 中trung 所sở 有hữu 凝ngưng 結kết 積tích 滯trệ 之chi 物vật 。 頓đốn 然nhiên 冰băng 釋thích 。 從tùng 此thử 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 其kỳ 悟ngộ 入nhập 之chi 深thâm 。 在tại 同đồng 流lưu 輩bối 中trung 。 少thiểu 有hữu 能năng 超siêu 過quá 其kỳ 靈linh 妙diệu 者giả △# 治trị 心tâm 乃nãi 世thế 出xuất 世thế 之chi 至chí 學học 。 心tâm 不bất 治trị 而nhi 多đa 學học 典điển 章chương 。 所sở 謂vị 算toán 沙sa 徒đồ 困khốn 。 終chung 無vô 益ích 也dã 。 讀đọc 至chí 此thử 。 乃nãi 知tri 良lương 馬mã 見kiến 鞭tiên 影ảnh 而nhi 行hành 。 到đáo 則tắc 不bất 難nan 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 教giáo 住trụ 持trì 當đương 與dữ 眾chúng 同đồng 好hảo 惡ác 。 乃nãi 合hợp 乎hồ 大đại 中trung 至chí 正chánh 之chi 義nghĩa 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 有hữu 道Đạo 德đức 者giả 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 眾chúng 。 無vô 道Đạo 德đức 者giả 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 身thân 。 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 眾chúng 者giả 長trường/trưởng 。 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 身thân 者giả 兦# 。

此thử 節tiết 明minh 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 所sở 當đương 。 謂vị 凡phàm 有hữu 道Đạo 德đức 之chi 人nhân 。 無vô 一nhất 己kỷ 之chi 私tư 。 己kỷ 有hữu 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 則tắc 與dữ 眾chúng 同đồng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 無vô 道Đạo 德đức 之chi 人nhân 。 只chỉ 圖đồ 自tự 家gia 安an 樂lạc 。 不bất 顧cố 大đại 眾chúng 。 殊thù 不bất 知tri 與dữ 眾chúng 同đồng 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 悠du 長trường/trưởng 。 為vì 己kỷ 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 其kỳ 樂lạc 無vô 幾kỷ 。 不bất 久cửu 即tức 亡vong 矣hĩ 。

今kim 稱xưng 住trụ 持trì 者giả 。 多đa 以dĩ 好hảo 惡ác 臨lâm 眾chúng 。 故cố 眾chúng 人nhân 拂phất 之chi 。 求cầu 其kỳ 好hảo/hiếu 而nhi 知tri 其kỳ 惡ác 。 惡ác 而nhi 知tri 其kỳ 好hảo/hiếu 者giả 鮮tiên 矣hĩ 。 故cố 曰viết 。 與dữ 眾chúng 同đồng 憂ưu 樂nhạo/nhạc/lạc 同đồng 好hảo 惡ác 者giả 義nghĩa 也dã 。 義nghĩa 之chi 所sở 在tại 。 天thiên 下hạ 孰thục 不bất 歸quy 焉yên (# 二nhị 事sự 癩lại 可khả 贅# 疣vưu 集tập )# 。

此thử 節tiết 教giáo 存tồn 大đại 義nghĩa 。 今kim 時thời 之chi 稱xưng 為vi 住trụ 持trì 者giả 。 多đa 以dĩ 自tự 己kỷ 好hảo 惡ác 之chi 心tâm 。 臨lâm 于vu 大đại 眾chúng 。 不bất 與dữ 眾chúng 同đồng 情tình 。 故cố 拂phất 逆nghịch 而nhi 不bất 就tựu 。 要yếu 求cầu 箇cá 公công 心tâm 直trực 膽đảm 者giả 。 諦đế 審thẩm 人nhân 情tình 。 看khán 我ngã 既ký 好hảo/hiếu 。 而nhi 眾chúng 人nhân 何hà 故cố 返phản 惡ác 。 我ngã 既ký 惡ác 。 眾chúng 人nhân 因nhân 甚thậm 返phản 好hảo/hiếu 。 此thử 中trung 必tất 有hữu 其kỳ 故cố 。 如như 此thử 住trụ 持trì 。 天thiên 下hạ 鮮tiên 矣hĩ 。 傳truyền 云vân 。 好hảo/hiếu 人nhân 之chi 所sở 惡ác 。 惡ác 人nhân 之chi 所sở 好hiếu 。 是thị 故cố 拂phất 人nhân 之chi 性tánh 。 災tai 必tất 逮đãi 夫phu 身thân 。 拂phất 者giả 。 逆nghịch 也dã 。 故cố 曰viết 。 寒hàn 暑thử 饑cơ 渴khát 。 眾chúng 所sở 同đồng 憂ưu 。 安an 逸dật 飽bão 暖noãn 。 眾chúng 所sở 同đồng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 。 眾chúng 所sở 同đồng 好hảo/hiếu 。 傷thương 殘tàn 刻khắc 剝bác 。 眾chúng 所sở 同đồng 惡ác 。 住trụ 持trì 人nhân 。 于vu 此thử 四tứ 種chủng 。 能năng 同đồng 於ư 眾chúng 者giả 義nghĩa 也dã 。 義nghĩa 在tại 則tắc 眾chúng 美mỹ 具cụ 在tại 。 天thiên 下hạ 誰thùy 不bất 歸quy 之chi 敬kính 之chi 哉tai △# 義nghĩa 字tự 當đương 諦đế 思tư 。 不bất 可khả 輕khinh 忽hốt 讀đọc 去khứ 。 得đắc 此thử 者giả 。 無vô 在tại 不bất 在tại 也dã 。

此thử 篇thiên 言ngôn 持trì 法Pháp 者giả 。 貴quý 在tại 變biến 通thông 。 不bất 知tri 變biến 通thông 。 則tắc 自tự 救cứu 不bất 暇hạ 。 安an 能năng 為vi 人nhân 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 道đạo 者giả 古cổ 今kim 正chánh 權quyền 。 善thiện 弘hoằng 道đạo 者giả 。 要yếu 在tại 變biến 通thông 。 不bất 知tri 變biến 者giả 。 拘câu 文văn 執chấp 教giáo 。 滯trệ 相tương/tướng 殢# 情tình 。 此thử 皆giai 不bất 達đạt 權quyền 變biến 。

此thử 節tiết 教giáo 人nhân 通thông 權quyền 達đạt 變biến 。 謂vị 道đạo 乃nãi 往vãng 古cổ 來lai 今kim 。 一nhất 大đại 權quyền 柄bính 。 主chủ 宰tể 萬vạn 物vật 。 成thành 立lập 聖thánh 凡phàm 。 通thông 融dung 無vô 礙ngại 之chi 法Pháp 。 不bất 是thị 一nhất 定định 作tác 死tử 馬mã 醫y 的đích 。 若nhược 是thị 善thiện 于vu 弘hoằng 揚dương 此thử 道đạo 者giả 。 自tự 能năng 通thông 權quyền 達đạt 變biến 。 所sở 謂vị 八bát 面diện 玲linh 瓏lung 。 四tứ 方phương 洞đỗng 徹triệt 。 由do 其kỳ 入nhập 理lý 之chi 深thâm 也dã 。 設thiết 使sử 不bất 知tri 變biến 通thông 。 拘câu 定định 文văn 字tự 。 執chấp 著trước 教giáo 典điển 。 留lưu 滯trệ 名danh 相tướng 。 困khốn 殢# 識thức 情tình 。 殢# 。 困khốn 極cực 也dã 。 一nhất 味vị 作tác 死tử 法pháp 拈niêm 弄lộng 。 有hữu 甚thậm 快khoái 活hoạt 分phần/phân 。

故cố 僧Tăng 問vấn 趙triệu 州châu 。 萬vạn 法pháp 歸quy 一nhất 。 一nhất 歸quy 何hà 處xứ 。 州châu 云vân 。 我ngã 在tại 青thanh 州châu 做tố 領lãnh 布bố 衫sam 重trọng/trùng 七thất 斤cân 。 謂vị 古cổ 人nhân 不bất 達đạt 權quyền 變biến 。 能năng 若nhược 是thị 之chi 酬thù 酢tạc 。

此thử 節tiết 引dẫn 古cổ 以dĩ 證chứng 權quyền 變biến 。 試thí 看khán 僧Tăng 問vấn 趙triệu 州châu 。 萬vạn 法pháp 歸quy 一nhất 。 一nhất 歸quy 何hà 處xứ 。 州châu 曰viết 我ngã 在tại 青thanh 州châu 做tố 領lãnh 布bố 衫sam 重trọng/trùng 七thất 斤cân 。 趙triệu 州châu 觀quán 音âm 院viện 從tùng 諗# 禪thiền 師sư 。 曹tào 州châu 郝# 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 泉tuyền 普phổ 願nguyện 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 二nhị 世thế 。 古cổ 人nhân 若nhược 不bất 通thông 權quyền 達đạt 變biến 。 深thâm 融dung 至chí 理lý 。 豈khởi 能năng 有hữu 如như 是thị 。 之chi 酬thù 酢tạc 耶da 。 主chủ 答đáp 客khách 曰viết 酬thù 。 客khách 答đáp 主chủ 曰viết 酢tạc 。

聖thánh 人nhân 云vân 。 幽u 谷cốc 無vô 私tư 。 遂toại 致trí 斯tư 響hưởng 。 洪hồng 鐘chung 簴# 受thọ 。 扣khấu 無vô 不bất 應ưng 。 是thị 知tri 通thông 方phương 上thượng 士sĩ 。 將tương 返phản 常thường 合hợp 道đạo 。 不bất 守thủ 一nhất 而nhi 不bất 應ưng 變biến 也dã (# 與dữ 李# 商thương 老lão 書thư )# 。

此thử 節tiết 結kết 無vô 私tư 能năng 應ưng 變biến 。 聖thánh 人nhân 指chỉ 老lão 子tử 。 云vân 。 幽u 谷cốc 無vô 私tư 。 遂toại 致trí 斯tư 響hưởng 。 如như 幽u 深thâm 巖nham 谷cốc 中trung 。 有hữu 人nhân 大đại 呼hô 則tắc 大đại 應ưng 。 小tiểu 呼hô 則tắc 小tiểu 應ưng 者giả 。 以dĩ 其kỳ 無vô 私tư 心tâm 彼bỉ 我ngã 。 故cố 作tác 此thử 應ưng 也dã 。 又hựu 如như 洪hồng 鐘chung 受thọ 簴# 。 扣khấu 之chi 無vô 不bất 答đáp 也dã 。 簴# 。 天thiên 上thượng 神thần 獸thú 。 鹿lộc 頭đầu 龍long 身thân 。 說thuyết 文văn 云vân 。 鐘chung 皷cổ 之chi [榭-身+(阿-可)]# 也dã 。 橫hoạnh/hoành 曰viết 栒# 。 縱túng/tung 曰viết 簴# 。 乃nãi 擊kích 鐘chung 之chi 具cụ 。 以dĩ 是thị 而nhi 知tri 。 通thông 方phương 上thượng 士sĩ 。 返phản 將tương 平bình 常thường 之chi 事sự 。 一nhất 一nhất 皆giai 合hợp 於ư 至chí 道đạo 。 所sở 謂vị 信tín 手thủ 拈niêm 來lai 無vô 不bất 是thị 。 終chung 不bất 是thị 那na 守thủ 定định 一nhất 法pháp 。 而nhi 不bất 知tri 隨tùy 事sự 應ứng 用dụng 。 變biến 通thông 無vô 礙ngại 者giả 比tỉ 也dã △# 變biến 通thông 之chi 境cảnh 終chung 不bất 易dị 到đáo 。 須tu 是thị 胸hung 中trung 無vô 塊khối 壘lũy 。 舌thiệt 上thượng 無vô 交giao 紋văn 。 乃nãi 得đắc 隨tùy 聲thanh 應ưng 響hưởng 。 如như 只chỉ 口khẩu 說thuyết 變biến 通thông 。 總tổng 若nhược 羣quần 盲manh 摸mạc 象tượng 。 了liễu 無vô 實thật 見kiến 。

此thử 篇thiên 教giáo 人nhân 求cầu 友hữu 須tu 勝thắng 己kỷ 。 如như 其kỳ 鄙bỉ 匪phỉ 無vô 益ích 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 學học 者giả 求cầu 友hữu 。 須tu 是thị 可khả 為vi 師sư 者giả 。

時thời 中trung 長trường/trưởng 懷hoài 尊tôn 敬kính 。 作tác 事sự 取thủ 法pháp 。 期kỳ 有hữu 所sở 益ích 。 或hoặc 智trí 識thức 差sai 勝thắng 於ư 我ngã 。 亦diệc 可khả 相tương 從tùng 。 警cảnh 所sở 未vị 逮đãi 。 萬vạn 一nhất 與dữ 我ngã 相tương 似tự 。 則tắc 不bất 如như 無vô 也dã (# 寶bảo 峯phong 實thật 錄lục )# 。

謂vị 凡phàm 學học 者giả 尋tầm 求cầu 友hữu 人nhân 。 須tu 是thị 可khả 為vi 我ngã 師sư 法pháp 者giả 。 二nhị 六lục 時thời 中trung 。 常thường 懷hoài 尊tôn 敬kính 。 每mỗi 作tác 事sự 必tất 當đương 取thủ 法pháp 于vu 他tha 。 期kỳ 有hữu 利lợi 益ích 。 又hựu 或hoặc 彼bỉ 智trí 力lực 見kiến 識thức 略lược 有hữu 勝thắng 過quá 于vu 我ngã 者giả 。 亦diệc 可khả 以dĩ 相tương 從tùng 。 差sai 。 次thứ 也dã 。 何hà 故cố 。 警cảnh 策sách 我ngã 所sở 不bất 及cập 處xứ 。 萬vạn 一nhất 與dữ 我ngã 一nhất 樣# 。 則tắc 不bất 如như 無vô 也dã △# 古cổ 德đức 云vân 。 選tuyển 擇trạch 良lương 朋bằng 要yếu 老lão 成thành 。 不bất 如như 己kỷ 者giả 莫mạc 同đồng 盟minh 。 譬thí 如như 水thủy 入nhập 污ô 泥nê 去khứ 。 縱túng/tung 若nhược 清thanh 兮hề 也dã 未vị 清thanh 。 其kỳ 斯tư 之chi 謂vị 歟# 。

此thử 篇thiên 要yếu 人nhân 真chân 履lý 實thật 踐tiễn 。 務vụ 華hoa 非phi 所sở 宜nghi 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 祖tổ 庭đình 秋thu 晚vãn 。 林lâm 下hạ 人nhân 不bất 為vi 囂hiêu 浮phù 者giả 。 固cố 自tự 難nan 得đắc 。 昔tích 真Chân 如Như 住trụ 智trí 海hải 。 嘗thường 言ngôn 在tại 湘# 西tây 道đạo 吾ngô 時thời 。 眾chúng 雖tuy 不bất 多đa 。 猶do 有hữu 老lão 衲nạp 數số 輩bối 。 履lý 踐tiễn 此thử 道đạo 。 自tự 大đại 溈# 來lai 此thử 。 不bất 下hạ 九cửu 百bách 僧Tăng 。 無vô 七thất 五ngũ 人nhân 會hội 我ngã 說thuyết 話thoại 。 予# 以dĩ 是thị 知tri 。 得đắc 人nhân 不bất 在tại 眾chúng 多đa 矣hĩ (# 實thật 錄lục )# 。

祖tổ 庭đình 。 即tức 佛Phật 祖tổ 之chi 門môn 庭đình 也dã 。 秋thu 晚vãn 。 即tức 末Mạt 法Pháp 凋điêu 零linh 之chi 時thời 也dã 。 謂vị 林lâm 下hạ 學học 人nhân 。 於ư 此thử 凋điêu 零linh 之chi 際tế 。 有hữu 不bất 為vi 囂hiêu 喧huyên 浮phù 薄bạc 之chi 事sự 者giả 。 實thật 是thị 難nan 得đắc 。 昔tích 真Chân 如Như 喆# 禪thiền 師sư 住trụ 智trí 海hải 時thời 。 嘗thường 言ngôn 我ngã 在tại 湘# 江giang 之chi 西tây 。 住trụ 道đạo 吾ngô 寺tự 時thời 。 眾chúng 雖tuy 不bất 多đa 。 猶do 有hữu 老lão 成thành 衲nạp 子tử 幾kỷ 人nhân 。 行hành 持trì 此thử 道đạo 。 自tự 大đại 溈# 遷thiên 來lai 智trí 海hải 時thời 。 論luận 眾chúng 不bất 止chỉ 九cửu 百bách 僧Tăng 。 其kỳ 間gian 無vô 七thất 五ngũ 人nhân 。 會hội 得đắc 我ngã 說thuyết 話thoại 的đích 舌thiệt 頭đầu 落lạc 處xứ 。 以dĩ 是thị 而nhi 知tri 。 得đắc 人nhân 只chỉ 要yếu 真chân 修tu 實thật 行hạnh 者giả 。 固cố 不bất 在tại 眾chúng 數số 之chi 多đa 也dã △# 人nhân 之chi 性tánh 分phần/phân 固cố 是thị 生sanh 成thành 。 而nhi 亦diệc 因nhân 時thời 升thăng 降giáng/hàng 者giả 有hữu 之chi 。 不bất 隨tùy 時thời 變biến 者giả 幾kỷ 人nhân 哉tai 。 須tu 知tri 古cổ 人nhân 之chi 意ý 。 在tại 實thật 而nhi 不bất 在tại 華hoa 。

此thử 篇thiên 謂vị 人nhân 情tình 澆kiêu 薄bạc 。 知tri 之chi 最tối 為vi 難nạn/nan 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 惟duy 人nhân 履lý 行hành 。 不bất 可khả 以dĩ 一nhất 詶thù 一nhất 詰cật 。 固cố 能năng 盡tận 知tri 。 葢# 口khẩu 舌thiệt 辯biện 利lợi 者giả 。 事sự 或hoặc 未vị 可khả 信tín 。 辭từ 語ngữ 拙chuyết 訥nột 者giả 。 理lý 或hoặc 未vị 可khả 窮cùng 。 雖tuy 窮cùng 其kỳ 辭từ 。 恐khủng 未vị 窮cùng 其kỳ 理lý 。 能năng 服phục 其kỳ 口khẩu 。 恐khủng 未vị 服phục 其kỳ 心tâm 。 惟duy 人nhân 難nan 知tri 。 聖thánh 人nhân 所sở 病bệnh 。

此thử 節tiết 明minh 知tri 人nhân 之chi 難nạn/nan 。 曰viết 。 世thế 間gian 惟duy 獨độc 有hữu 知tri 人nhân 實thật 處xứ 。 不bất 是thị 容dung 易dị 。 非phi 是thị 一nhất 詶thù 對đối 一nhất 詰cật 問vấn 。 便tiện 能năng 悉tất 知tri 。 何hà 也dã 。 葢# 有hữu 一nhất 等đẳng 口khẩu 舌thiệt 辯biện 論luận 鋒phong 利lợi 者giả 。 聽thính 其kỳ 言ngôn 似tự 有hữu 可khả 取thủ 。 至chí 于vu 行hành 事sự 之chi 真chân 假giả 。 未vị 可khả 信tín 也dã 。 又hựu 一nhất 種chủng 辭từ 語ngữ 拙chuyết 訥nột 者giả 。 訥nột 語ngữ 遲trì 鈍độn 也dã 。 聞văn 其kỳ 聲thanh 似tự 無vô 可khả 聽thính 。 而nhi 究cứu 竟cánh 其kỳ 道Đạo 理lý 。 卻khước 難nan 以dĩ 極cực 窮cùng 。 所sở 以dĩ 拙chuyết 訥nột 者giả 。 雖tuy 能năng 窮cùng 其kỳ 辭từ 。 恐khủng 未vị 能năng 窮cùng 他tha 之chi 理lý 。 利lợi 口khẩu 者giả 。 雖tuy 能năng 服phục 其kỳ 口khẩu 。 恐khủng 未vị 能năng 服phục 他tha 之chi 心tâm 。 此thử 所sở 以dĩ 知tri 人nhân 之chi 難nạn/nan 。 即tức 聖thánh 人nhân 亦diệc 有hữu 所sở 患hoạn 焉yên 。

況huống 近cận 世thế 衲nạp 子tử 聰thông 明minh 。 不bất 務vụ 通thông 物vật 情tình 。 視thị 聽thính 多đa 只chỉ 伺tứ 過quá 隙khích 。 與dữ 眾chúng 違vi 欲dục 。 與dữ 道đạo 乖quai 方phương 。 相tương/tướng 尚thượng 以dĩ 欺khi 。 相tương/tướng 冐mạo 以dĩ 詐trá 。 使sử 佛Phật 祖tổ 之chi 道đạo 。 靡mĩ 靡mĩ 而nhi 愈dũ 薄bạc 。 殆đãi 不bất 可khả 捄# 矣hĩ (# 答đáp 魯lỗ 直trực 書thư )# 。

此thử 節tiết 出xuất 今kim 時thời 弊tệ 病bệnh 。 且thả 近cận 來lai 衲nạp 子tử 聞văn 見kiến 處xứ 。 竟cánh 不bất 專chuyên 以dĩ 通thông 達đạt 人nhân 情tình 為vi 事sự 。 而nhi 一nhất 味vị 以dĩ 此thử 視thị 聽thính 。 多đa 只chỉ 伺tứ 候hậu 人nhân 之chi 過quá 隙khích 。 隙khích 縫phùng 罅# 也dã 。 所sở 以dĩ 與dữ 眾chúng 人nhân 之chi 情tình 欲dục 相tương 違vi 。 與dữ 大Đại 道Đạo 之chi 方phương 向hướng 相tương/tướng 乖quai 。

時thời 中trung 所sở 競cạnh 尚thượng 者giả 。 一nhất 味vị 是thị 欺khi 瞞man 不bất 實thật 之chi 心tâm 。 蒙mông 昧muội 謟siểm 詐trá 之chi 念niệm 。 冐mạo 蒙mông 昧muội 也dã 。 如như 此thử 行hành 徑kính 。 使sử 佛Phật 祖tổ 之chi 道đạo 。 漸tiệm 漸tiệm 轉chuyển 衰suy 。 危nguy 乎hồ 不bất 可khả 捄# 也dã △# 近cận 世thế 人nhân 情tình 。 多đa 尚thượng 浮phù 靡mĩ 。 行hành 說thuyết 俱câu 非phi 重trọng/trùng 厚hậu 。 所sở 以dĩ 知tri 人nhân 之chi 難nạn/nan 。 不bất 在tại 于vu 今kim 也dã 。 我ngã 願nguyện 後hậu 人nhân 。 存tồn 守thủ 箇cá 好hảo/hiếu 念niệm 頭đầu 得đắc 來lai 受thọ 用dụng 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 者giả 依y 附phụ 得đắc 人nhân 。 可khả 以dĩ 操thao 持trì 無vô 妄vọng 。 成thành 就tựu 品phẩm 格cách 也dã 。

湛trạm 堂đường 謂vị 玅# 喜hỷ 曰viết 。 像tượng 季quý 比Bỉ 丘Khâu 。 外ngoại 多đa 狥# 物vật 。 內nội 不bất 明minh 心tâm 。 縱túng/tung 有hữu 弘hoằng 為vi 。 皆giai 非phi 究cứu 竟cánh 。 葢# 所sở 附phụ 卑ty 猥ổi 而nhi 使sử 然nhiên 。

此thử 節tiết 教giáo 依y 附phụ 得đắc 人nhân 。 謂vị 像tượng 季quý 學học 者giả 。 外ngoại 但đãn 隨tùy 順thuận 境cảnh 緣duyên 。 逐trục 諸chư 聲thanh 色sắc 。 狥# 。 順thuận 也dã 。 內nội 不bất 自tự 求cầu 悟ngộ 明minh 心tâm 性tánh 。 此thử 等đẳng 人nhân 。 縱túng/tung 使sử 有hữu 弘hoằng 大đại 作tác 為vi 處xứ 。 皆giai 是thị 虗hư 浮phù 。 實thật 非phi 究cứu 竟cánh 。 何hà 故cố 。 葢# 是thị 所sở 依y 附phụ 之chi 人nhân 。 卑ty 淺thiển 鄙bỉ 猥ổi 。 之chi 所sở 致trí 也dã 。

如như 搏bác 牛ngưu 之chi 虻manh 。 飛phi 止chỉ 數số 步bộ 。 若nhược 附phụ 驥kí 尾vĩ 。 便tiện 有hữu 追truy 風phong 逐trục 日nhật 之chi 能năng 。 乃nãi 依y 托thác 之chi 勝thắng 也dã 。

此thử 節tiết 喻dụ 明minh 所sở 附phụ 。 譬thí 如như 摶đoàn 集tập 牛ngưu 身thân 之chi 虻manh 。 據cứ 自tự 力lực 奮phấn 飛phi 。 不bất 過quá 數số 步bộ 而nhi 已dĩ 。 若nhược 附phụ 驥kí 尾vĩ 。 驥kí 。 良lương 馬mã 也dã 。 便tiện 見kiến 其kỳ 有hữu 風phong 可khả 追truy 日nhật 可khả 逐trục 之chi 能năng 也dã 。 此thử 亦diệc 無vô 他tha 。 乃nãi 依y 托thác 之chi 勝thắng 也dã 。

是thị 故cố 學học 者giả 。 居cư 必tất 擇trạch 處xứ 。 遊du 必tất 就tựu 士sĩ 。 遂toại 能năng 絕tuyệt 邪tà 僻tích 。 近cận 中trung 正chánh 。 聞văn 正chánh 言ngôn 也dã 。 昔tích 福phước 嚴nghiêm 雅nhã 和hòa 尚thượng 。 每mỗi 愛ái 真Chân 如Như 喆# 。 標tiêu 致trí 可khả 尚thượng 。 但đãn 未vị 知tri 所sở 附phụ 者giả 何hà 人nhân 。 一nhất 日nhật 見kiến 與dữ 大đại 寧ninh 寬khoan 。 蔣tưởng 山sơn 元nguyên 。 翠thúy 巖nham 真chân 偕giai 行hành 。 雅nhã 喜hỷ 不bất 自tự 勝thắng 。 從tùng 容dung 謂vị 喆# 曰viết 。 諸chư 大Đại 士Sĩ 法Pháp 門môn 龍long 象tượng 。 子tử 得đắc 從tùng 之chi 遊du 。 異dị 日nhật 支chi 吾ngô 道đạo 之chi 傾khuynh 頹đồi 。 彰chương 祖tổ 教giáo 之chi 利lợi 濟tế 。 固cố 不bất 在tại 予# 之chi 多đa 囑chúc 也dã (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

此thử 節tiết 明minh 依y 附phụ 之chi 騐# 。 以dĩ 是thị 知tri 學học 者giả 。 居cư 必tất 擇trạch 其kỳ 可khả 居cư 之chi 處xứ 。 遊du 必tất 擇trạch 其kỳ 可khả 與dữ 之chi 人nhân 。 處xử 若nhược 善thiện 。 人nhân 若nhược 良lương 。 遂toại 能năng 絕tuyệt 其kỳ 私tư 邪tà 偏thiên 僻tích 之chi 患hoạn 。 而nhi 得đắc 近cận 中trung 正chánh 。 聞văn 正chánh 言ngôn 也dã 。 昔tích 澤trạch 州châu 福phước 嚴nghiêm 良lương 雅nhã 禪thiền 師sư 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 守thủ 初sơ 禪thiền 師sư 。 青thanh 原nguyên 下hạ 八bát 世thế 。 每mỗi 愛ái 真Chân 如Như 喆# 之chi 標tiêu 格cách 致trí 趣thú 。 實thật 為vi 可khả 尚thượng 。 但đãn 未vị 知tri 所sở 依y 附phụ 何hà 人nhân 。 一nhất 日nhật 見kiến 與dữ 洪hồng 州châu 大đại 寧ninh 道đạo 寬khoan 禪thiền 師sư 。 嗣tự 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 蔣tưởng 山sơn 贊tán 元nguyên 禪thiền 師sư 。 亦diệc 嗣tự 石thạch 霜sương 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。 及cập 翠thúy 巖nham 真chân 禪thiền 師sư 偕giai 行hành 。 偕giai 。 同đồng 也dã 。 雅nhã 師sư 喜hỷ 之chi 不bất 勝thắng 。 從tùng 容dung 閒gian/nhàn 暇hạ 日nhật 。 謂vị 喆# 曰viết 。 諸chư 大Đại 士Sĩ 皆giai 福phước 慧tuệ 深thâm 厚hậu 者giả 。 乃nãi 法Pháp 門môn 中trung 。 有hữu 大đại 擔đảm 當đương 大đại 力lực 量lượng 。 如như 龍long 如như 象tượng 之chi 人nhân 。 子tử 今kim 得đắc 相tương 從tùng 與dữ 之chi 交giao 遊du 。 他tha 日nhật 支chi 撑# 吾ngô 道đạo 之chi 傾khuynh 頺đồi 。 彰chương 顯hiển 祖tổ 教giáo 之chi 利lợi 濟tế 。 固cố 不bất 在tại 我ngã 之chi 再tái 三tam 囑chúc 付phó 也dã △# 失thất 身thân 匪phỉ 類loại 。 萬vạn 事sự 瓦ngõa 裂liệt 。 依y 托thác 二nhị 字tự 。 可khả 不bất 慎thận 哉tai 。

此thử 篇thiên 教giáo 學học 人nhân 須tu 懷hoài 遠viễn 大đại 之chi 志chí 。 不bất 可khả 狥# 俗tục 苟cẩu 利lợi 也dã 。

湛trạm 堂đường 謂vị 玅# 喜hỷ 曰viết 。 參tham 禪thiền 須tu 要yếu 識thức 慮lự 高cao 遠viễn 。 志chí 氣khí 超siêu 邁mại 。 出xuất 言ngôn 行hạnh 事sự 。 持trì 信tín 於ư 人nhân 。 勿vật 隨tùy 勢thế 利lợi 苟cẩu 枉uổng 。 自tự 然nhiên 不bất 為vi 朋bằng 輩bối 描# 摸mạc 時thời 所sở 上thượng 下hạ 也dã (# 寶bảo 峰phong 記ký 聞văn )# 。

謂vị 參tham 禪thiền 人nhân 。 先tiên 必tất 要yếu 識thức 見kiến 高cao 。 思tư 慮lự 遠viễn 。 志chí 與dữ 氣khí 俱câu 宜nghi 高cao 超siêu 遠viễn 邁mại 。 邁mại 。 遠viễn 也dã 。 凡phàm 出xuất 言ngôn 行hạnh 事sự 之chi 間gian 。 總tổng 皆giai 要yếu 存tồn 誠thành 立lập 信tín 。 使sử 人nhân 不bất 疑nghi 惑hoặc 。 又hựu 不bất 可khả 隨tùy 順thuận 勢thế 力lực 。 貪tham 求cầu 財tài 利lợi 。 苟cẩu 且thả 枉uổng 屈khuất 之chi 事sự 。 果quả 能năng 如như 此thử 。 自tự 然nhiên 使sử 朋bằng 輩bối 中trung 人nhân 。 無vô 處xứ 下hạ 手thủ 。 來lai 描# 畵họa 你nễ 。 摸mạc 索sách 你nễ 。 自tự 然nhiên 不bất 似tự 他tha 輩bối 。 亦diệc 隨tùy 時thời 世thế 可khả 上thượng 可khả 下hạ 之chi 人nhân 也dã △# 循tuần 俗tục 苟cẩu 利lợi 。 心tâm 性tánh 昏hôn 迷mê 。 即tức 墮đọa 為vi 流lưu 俗tục 人nhân 矣hĩ 。

此thử 篇thiên 見kiến 古cổ 人nhân 發phát 言ngôn 行hạnh 事sự 。 要yếu 皆giai 以dĩ 不bất 欺khi 為vi 先tiên 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 予# 昔tích 同đồng 靈linh 源nguyên 。 侍thị 晦hối 堂đường 於ư 章chương 江giang 寺tự 。 靈linh 源nguyên 一nhất 日nhật 與dữ 二nhị 僧Tăng 入nhập 城thành 。 至chí 晚vãn 方phương 歸quy 。 晦hối 堂đường 因nhân 問vấn 。 今kim 日nhật 何hà 往vãng 。 靈linh 源nguyên 曰viết 。 適thích 往vãng 大đại 寧ninh 來lai 。

此thử 節tiết 直trực 述thuật 往vãng 事sự 。 謂vị 予# 曾tằng 同đồng 靈linh 源nguyên 。 奉phụng 侍thị 晦hối 堂đường 和hòa 尚thượng 於ư 章chương 江giang 寺tự 。 靈linh 源nguyên 一nhất 日nhật 偶ngẫu 與dữ 二nhị 僧Tăng 入nhập 城thành 。 至chí 晚vãn 方phương 始thỉ 歸quy 來lai 。 晦hối 堂đường 因nhân 問vấn 曰viết 。 今kim 日nhật 向hướng 甚thậm 麼ma 處xứ 來lai 。 靈linh 源nguyên 以dĩ 無vô 事sự 入nhập 城thành 自tự 覺giác 不bất 便tiện 。 但đãn 對đối 曰viết 。 適thích 纔tài 往vãng 大đại 寧ninh 來lai 。

時thời 死tử 心tâm 在tại 旁bàng 。 厲lệ 聲thanh 呵ha 曰viết 。 參tham 禪thiền 欲dục 脫thoát 生sanh 死tử 。 發phát 言ngôn 先tiên 要yếu 誠thành 實thật 。 清thanh 兄huynh 何hà 得đắc 妄vọng 語ngữ 。

此thử 節tiết 明minh 益ích 友hữu 無vô 諱húy 。

時thời 死tử 心tâm 正chánh 值trị 在tại 旁bàng 侍thị 立lập 。 不bất 忍nhẫn 其kỳ 虗hư 妄vọng 。 乃nãi 大đại 聲thanh 呵ha 之chi 曰viết 。 參tham 禪thiền 本bổn 為vi 超siêu 脫thoát 生sanh 死tử 。 發phát 言ngôn 必tất 先tiên 要yếu 至chí 誠thành 老lão 實thật 。 清thanh 兄huynh 你nễ 何hà 得đắc 作tác 此thử 妄vọng 語ngữ 。 死tử 心tâm 即tức 隆long 興hưng 府phủ 黃hoàng 龍long 悟ngộ 新tân 禪thiền 師sư 。 韶thiều 州châu 黃hoàng 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。

靈linh 源nguyên 面diện 熱nhiệt 不bất 敢cảm 對đối 。 自tự 爾nhĩ 不bất 入nhập 城thành 郭quách 。 不bất 妄vọng 發phát 言ngôn 。 予# 固cố 知tri 靈linh 源nguyên 死tử 心tâm 。 皆giai 良lương 器khí 也dã (# 日nhật 涉thiệp 記ký )# 。

此thử 節tiết 明minh 知tri 過quá 能năng 改cải 。 靈linh 源nguyên 聞văn 呵ha 。 大đại 漸tiệm 面diện 熱nhiệt 。 不bất 敢cảm 別biệt 對đối 。 自tự 此thử 以dĩ 後hậu 。 更cánh 不bất 敢cảm 復phục 入nhập 城thành 郭quách 。 外ngoại 城thành 曰viết 郭quách 。 亦diệc 不bất 敢cảm 虗hư 妄vọng 發phát 言ngôn 。 予# 固cố 知tri 靈linh 源nguyên 知tri 過quá 必tất 改cải 。 死tử 心tâm 正chánh 而nhi 不bất 屈khuất 。 如như 二nhị 人nhân 者giả 。 真chân 良lương 器khí 也dã 。 良lương 。 美mỹ 也dã △# 古cổ 人nhân 存tồn 心tâm 。 此thử 中trung 無vô 絲ti 毫hào 欺khi 悋lận 。 死tử 心tâm 以dĩ 不bất 自tự 欺khi 之chi 心tâm 責trách 友hữu 。 靈linh 源nguyên 以dĩ 不bất 自tự 悋lận 之chi 心tâm 改cải 過quá 。 此thử 各các 得đắc 其kỳ 正chánh 也dã 。 學học 者giả 審thẩm 之chi 。

此thử 篇thiên 說thuyết 古cổ 人nhân 好hiếu 學học 不bất 倦quyện 。 一nhất 皆giai 出xuất 自tự 天thiên 真chân 。 非phi 勉miễn 強cường/cưỡng 也dã 。

湛trạm 堂đường 曰viết 。 靈linh 源nguyên 好hảo/hiếu 閱duyệt 經kinh 史sử 。 食thực 息tức 未vị 嘗thường 少thiểu 憩khế 。 僅cận 能năng 背bối/bội 諷phúng 乃nãi 止chỉ 。 晦hối 堂đường 因nhân 呵ha 之chi 。 靈linh 源nguyên 曰viết 。 嘗thường 聞văn 用dụng 力lực 多đa 者giả 收thu 功công 遠viễn 。

此thử 節tiết 謂vị 究cứu 學học 之chi 功công 深thâm 。 湛trạm 堂đường 和hòa 尚thượng 。 舉cử 靈linh 源nguyên 禪thiền 師sư 好hiếu 學học 。 以dĩ 策sách 進tiến 後hậu 人nhân 。 閱duyệt 。 觀quán 也dã 。 經kinh 。 即tức 一nhất 切thiết 經kinh 書thư 。 史sử 。 即tức 一nhất 切thiết 吏lại 籍tịch 。 食thực 。 飲ẩm 食thực 。 息tức 。 安an 寢tẩm 。 憩khế 。 息tức 也dã 。 謂vị 靈linh 源nguyên 好hiếu 學học 。 于vu 飲ẩm 食thực 睡thụy 眠miên 之chi 間gian 。 未vị 嘗thường 少thiểu 歇hiết 。 凡phàm 讀đọc 書thư 必tất 到đáo 背bối/bội 諷phúng 得đắc 乃nãi 止chỉ 。 晦hối 堂đường 呵ha 之chi 。 以dĩ 謂vị 不bất 當đương 苦khổ 讀đọc 如như 是thị 。 靈linh 源nguyên 對đối 曰viết 。 嘗thường 聞văn 凡phàm 事sự 用dụng 力lực 多đa 者giả 。 收thu 功công 亦diệc 遠viễn 。 教giáo 中trung 有hữu 云vân 。 勇dũng 猛mãnh 精tinh 進tấn 。 自tự 強cường 不bất 息tức 者giả 。 則tắc 三tam 昧muội 易dị 成thành 。 彼bỉ 岸ngạn 易dị 到đáo 。 圓viên 滿mãn 功công 德đức 。 亦diệc 得đắc 永vĩnh 遠viễn 也dã 。

故cố 黃hoàng 太thái 史sử 魯lỗ 直trực 曰viết 。 清thanh 兄huynh 好hiếu 學học 。 如như 饑cơ 渴khát 之chi 嗜thị 飲ẩm 食thực 。 視thị 利lợi 養dưỡng 紛phân 華hoa 若nhược 臭xú 惡ác 。 葢# 其kỳ 誠thành 心tâm 自tự 然nhiên 。 非phi 特đặc 爾nhĩ 也dã (# 贅# 疣vưu 集tập )# 。

此thử 節tiết 出xuất 性tánh 分phân 之chi 本bổn 具cụ 。 黃hoàng 太thái 史sử 諱húy 庭đình 堅kiên 字tự 魯lỗ 直trực 。 號hiệu 山sơn 谷cốc 居cư 士sĩ 。 得đắc 法Pháp 于vu 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 故cố 嘗thường 稱xưng 靈linh 源nguyên 曰viết 。 清thanh 兄huynh 好hiếu 學học 。 如như 饑cơ 渴khát 者giả 之chi 欲dục 飲ẩm 食thực 。 視thị 利lợi 養dưỡng 紛phân 雜tạp 浮phù 華hoa 之chi 事sự 如như 惡ác 臭xú 。 葢# 其kỳ 天thiên 性tánh 至chí 誠thành 自tự 然nhiên 如như 此thử 。 非phi 勉miễn 強cường/cưỡng 為vi 之chi 也dã △# 請thỉnh 問vấn 今kim 時thời 學học 者giả 。 一nhất 本bổn 書thư 你nễ 曾tằng 讀đọc 過quá 幾kỷ 遍biến 。 敢cảm 言ngôn 背bối/bội 諷phúng 乎hồ 。 勉miễn 之chi 勉miễn 之chi 。

禪Thiền 林Lâm 寶Bảo 訓Huấn 筆Bút 說Thuyết 卷quyển 上thượng