Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

禪Thiền 林Lâm 寶Bảo 訓Huấn 音Âm 義Nghĩa

明Minh 大Đại 建Kiến 較Giảo

寶bảo 訓huấn 一nhất 書thư 。 昔tích 妙diệu 喜hỷ 竹trúc 菴am 二nhị 師sư 。 慮lự 末Mạt 法Pháp 之chi 澆kiêu 漓# 藂tùng 林lâm 之chi 衰suy 替thế 。 於ư 是thị 摭# 古cổ 德đức 之chi 嘉gia 言ngôn 善thiện 行hành 。 會hội 萃tụy 成thành 編biên 。 冀ký 欲dục 挽vãn 回hồi 佛Phật 日nhật 。 重trọng/trùng 整chỉnh 頺đồi 綱cương 。 使sử 凡phàm 庸dong 之chi 輩bối 。 因nhân 言ngôn 企xí 行hành 。 德đức 業nghiệp 惟duy 新tân 者giả 也dã 。 然nhiên 編biên 集tập 雖tuy 成thành 。 未vị 遑hoàng 流lưu 布bố 。 葢# 法pháp 運vận 有hữu 時thời 。 待đãi 緣duyên 方phương 顯hiển 。 嗣tự 有hữu 東đông 吳ngô 淨tịnh 善thiện 師sư 者giả 。 遊du 歷lịch 雲vân 居cư 。 獲hoạch 殘tàn 編biên 於ư 祖tổ 庵am 師sư 。 忻hãn 其kỳ 所sở 遇ngộ 。 脗# 浹# 于vu 懷hoài 。 第đệ 恨hận 首thủ 尾vĩ 不bất 完hoàn 。 難nạn/nan 成thành 教giáo 義nghĩa 。 是thị 以dĩ 重trọng/trùng 加gia 纂toản 集tập 。 廣quảng 搜sưu 先tiên 德đức 之chi 言ngôn 。 積tích 累lũy 三tam 百bách 餘dư 篇thiên 。 斯tư 寶bảo 訓huấn 所sở 繇# 出xuất 也dã 。 其kỳ 中trung 扶phù 揚dương 法pháp 化hóa 。 教giáo 誡giới 僧Tăng 徒đồ 。 革cách 藂tùng 林lâm 之chi 弊tệ 政chánh 。 警cảnh 學học 者giả 之chi 疎sơ 愚ngu 。 則tắc 是thị 編biên 也dã 。 顧cố 可khả 以dĩ 少thiểu 乎hồ 哉tai 。 奈nại 何hà 躁táo 淺thiển 之chi 流lưu 。 視thị 其kỳ 詞từ 章chương 平bình 易dị 。 而nhi 束thúc 之chi 高cao 閣các 者giả 。 比tỉ 比tỉ 有hữu 之chi 。 豈khởi 不bất 負phụ 前tiền 賢hiền 之chi 苦khổ 心tâm 溝câu 壑hác 之chi 言ngôn 哉tai 。 (# 建kiến )# 自tự 戊# 申thân 。 辭từ 雪tuyết 浪lãng 師sư 于vu 蘇tô 之chi 望vọng 亭đình 。 學học 之chi 于vu 長trường/trưởng 安an 。 參tham 預dự 諸chư 師sư 門môn 下hạ 。 凡phàm 宗tông 乘thừa 講giảng 演diễn 之chi 期kỳ 。 曾tằng 不bất 捨xả 此thử 。 諄# 諄# 熟thục 習tập 。 故cố 彼bỉ 方phương 禪thiền 衲nạp 。 淳thuần 朴phác 之chi 風phong 猶do 在tại 矣hĩ 。 惟duy 是thị 集tập 也dã 。 文văn 約ước 義nghĩa 豐phong 。 事sự 多đa 愽# 涉thiệp 。 初sơ 學học 未vị 諳am 。 不bất 無vô 留lưu 阻trở 。 間gian 有hữu 音âm 義nghĩa 。 傳truyền 寫tả 未vị 刊# 。 遞đệ 悞ngộ 成thành 訛ngoa 。 參tham 差sai 魚ngư 魯lỗ 。 繇# 是thị 音âm 義nghĩa 所sở 刊# 。 烏ô 容dung 已dĩ 也dã 。 今kim 也dã 山sơn 中trung 多đa 冊sách 。 擇trạch 其kỳ 簡giản 要yếu 者giả 。 以dĩ 為vi 定định 本bổn 。 復phục 于vu 內nội 外ngoại 經kinh 書thư 。 參tham 互hỗ 考khảo 證chứng 。 繼kế 晷# 焚phần 膏cao 。 日nhật 以dĩ 積tích 月nguyệt 。 讐thù 校giáo 方phương 成thành 。

時thời 諸chư 法pháp 侶lữ 。 覩đổ 斯tư 善thiện 本bổn 。 爰viên 常thường 住trụ 授thọ 梓# 流lưu 通thông 。 以dĩ 便tiện 後hậu 來lai 尋tầm 討thảo 。 不bất 揣đoàn 荒hoang 陋lậu 。 敘tự 其kỳ 本bổn 末mạt 云vân 耳nhĩ 。

旹#

崇sùng 禎# 乙ất 亥hợi 仲trọng 春xuân 三tam 日nhật 梁lương 溪khê 比Bỉ 丘Khâu 大đại 建kiến 識thức

禪thiền 林lâm 寶bảo 訓huấn 音âm 義nghĩa

雲vân 棲tê 後hậu 學học 比Bỉ 丘Khâu 。 大đại 建kiến 。 較giảo 。

●# 序tự

篇thiên 首thủ 也dã 。 猶do 門môn 之chi 庠tường 序tự 也dã 。

禪thiền 林lâm

禪thiền 者giả 。 靜tĩnh 慮lự 也dã 。 林lâm 者giả 。 叢tùng 林lâm 也dã 。 葢# 謂vị 山sơn 林lâm 之chi 士sĩ 。 湖hồ 海hải 之chi 流lưu 。 雲vân 集tập 招chiêu 提đề 。 同đồng 堂đường 共cộng 命mạng 。 結kết 伴bạn 參tham 學học 。 修tu 習tập 靜tĩnh 業nghiệp 。 以dĩ 此thử 言ngôn 之chi 。 故cố 曰viết 禪thiền 林lâm 。

寶bảo 訓huấn

寶bảo 者giả 。 珍trân 愛ái 也dã 。 訓huấn 者giả 。 教giáo 誡giới 也dã 。 葢# 謂vị 此thử 書thư 所sở 載tái 。 皆giai 諸chư 老lão 嘉gia 言ngôn 善thiện 行hành 也dã 。 足túc 以dĩ 開khai 其kỳ 未vị 悟ngộ 。 訓huấn 其kỳ 未vị 成thành 。 故cố 使sử 後hậu 學học 重trọng/trùng 如như 至chí 寶bảo 。 由do 是thị 名danh 之chi 。 故cố 曰viết 寶bảo 訓huấn 。

者giả

者giả 之chi 一nhất 字tự 。 疊điệp 定định 之chi 辭từ 。 葢# 欲dục 敘tự 一nhất 書thư 之chi 來lai 由do 也dã 。

昔tích 妙diệu 喜hỷ

昔tích 者giả 。 往vãng 古cổ 也dã 。 妙diệu 喜hỷ 者giả 。 臨lâm 安an 府phủ (# 今kim 杭# 州châu )# 徑kính 山sơn 宗tông 杲# 大đại 慧tuệ 普phổ 覺giác 禪thiền 師sư 。 江giang 東đông 宣tuyên 州châu 寧ninh 國quốc 奚hề 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 果Quả 克khắc 勤cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。 十thập 三tam 入nhập 校giáo 。 不bất 樂nhạo 世thế 典điển 。 詣nghệ 東đông 山sơn 慧tuệ 雲vân 院viện 。 惠huệ 濟tế 禪thiền 師sư 。 十thập 七thất 落lạc 髮phát 披phi 緇# 。 後hậu 入nhập 雲vân 居cư 之chi 西tây 。 古cổ 雲vân 門môn 寺tự 之chi 舊cựu 基cơ 。 誅tru 茅mao 結kết 庵am 。 經kinh 二nhị 十thập 年niên 。 辟tịch 地địa 湖hồ 湘# 轉chuyển 仰ngưỡng 山sơn 。 邂giải 逅cấu 竹trúc 菴am 珪# 禪thiền 師sư 。 相tương/tướng 與dữ 著trước 頌tụng 古cổ 百bách 餘dư 篇thiên 。 此thử 寶bảo 訓huấn 。 是thị 其kỳ 時thời 集tập 也dã 。 詳tường 見kiến 通thông 載tái 二nhị 十thập 卷quyển 。

竹trúc 庵am

溫ôn 州châu 龍long 翔tường 竹trúc 庵am 士sĩ 珪# 禪thiền 師sư 。 成thành 都đô 府phủ 史sử 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 清thanh 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 也dã 。

誅tru 茅mao 江giang 西tây 雲vân 門môn 時thời 共cộng 集tập

誅tru 茅mao 者giả 。 斬trảm 草thảo 也dã 。 謂vị 其kỳ 二nhị 師sư 於ư 雲vân 門môn 寺tự 舊cựu 址# 。 誅tru 斬trảm 茅mao 草thảo 結kết 庵am 隱ẩn 居cư 之chi 時thời 。 同đồng 鳩cưu 集tập 此thử 書thư 也dã 。

予# 淳thuần 熈# 間gian 。 遊du 雲vân 居cư 得đắc 之chi 老lão 僧Tăng 祖tổ 庵am 。

予# 者giả 。 我ngã 也dã 。 不bất 稱xưng 我ngã 而nhi 稱xưng 予# 。 乃nãi 賓tân 主chủ 之chi 謙khiêm 辭từ 也dã 。 淳thuần 熈# 。 宋tống 孝hiếu 宗tông 之chi 年niên 號hiệu 也dã 。 遊du 者giả 。 涉thiệp 歷lịch 也dã 。 謂vị 淨tịnh 善thiện 老lão 師sư 。 遊du 方phương 。 至chí 雲vân 居cư 山sơn 雲vân 門môn 之chi 故cố 址# 。 老lão 僧Tăng 祖tổ 庵am 。 所sở 得đắc 此thử 寶bảo 訓huấn 。 祖tổ 庵am 未vị 詳tường 氏thị 族tộc 法pháp 嗣tự 也dã 。

惜tích 其kỳ 年niên 深thâm 蠧đố 損tổn 。 首thủ 尾vĩ 不bất 完hoàn 。

惜tích 者giả 。 難nạn/nan 之chi 歎thán 惜tích 也dã 。 其kỳ 者giả 。 指chỉ 物vật 之chi 辭từ 。 蠧đố 者giả 。 食thực 紙chỉ 魚ngư 蟲trùng 也dã 。 謂vị 歎thán 惜tích 所sở 得đắc 寶bảo 訓huấn 。 年niên 載tái 深thâm 遠viễn 。 被bị 蠧đố 魚ngư 損tổn 壞hoại 。 上thượng 下hạ 前tiền 後hậu 首thủ 尾vĩ 不bất 得đắc 完hoàn 全toàn 也dã 。

後hậu 來lai 或hoặc 見kiến 于vu 語ngữ 錄lục 傳truyền 記ký 中trung 。 積tích 之chi 十thập 年niên 。 僅cận 五ngũ 十thập 篇thiên 餘dư 。

語ngữ 者giả 。 密mật 顯hiển 真chân 機cơ 曰viết 語ngữ 。 總tổng 集tập 眾chúng 事sự 曰viết 錄lục 。 博bác 載tái 古cổ 今kim 曰viết 傳truyền 。 廣quảng 誌chí 賢hiền 否phủ/bĩ 曰viết 記ký 。 僅cận 方phương 纔tài 也dã 。 謂vị 自tự 得đắc 此thử 書thư 以dĩ 來lai 。 有hữu 不bất 完hoàn 之chi 篇thiên 。 或hoặc 全toàn 覩đổ 見kiến 於ư 諸chư 語ngữ 錄lục 傳truyền 記ký 中trung 。 積tích 聚tụ 十thập 年niên 。 方phương 纔tài 五ngũ 十thập 之chi 餘dư 篇thiên 也dã 。

仍nhưng 取thủ 黃hoàng 龍long

隆long 興hưng 府phủ 。 黃hoàng 龍long 惠huệ 南nam 禪thiền 師sư 。 信tín 州châu 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

下hạ 至chí 佛Phật 照chiếu

慶khánh 元nguyên 府phủ 。 即tức 明minh 州châu 育dục 王vương 寺tự 。 德đức 光quang 佛Phật 照chiếu 拙chuyết 庵am 禪thiền 師sư 。 臨lâm 江giang 郡quận 彭# 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 宗tông 杲# 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。 依y 本bổn 郡quận 東đông 山sơn 華hoa 光quang 寺tự 。 吉cát 禪thiền 師sư 祝chúc 髮phát 。 後hậu 來lai 孝hiếu 宗tông 淳thuần 熈# 三tam 年niên 十thập 一nhất 月nguyệt 。 詔chiếu 入nhập 選tuyển 德đức 殿điện 談đàm 禪thiền 。 淳thuần 熈# 五ngũ 年niên 賜tứ 佛Phật 照chiếu 號hiệu 。 達đạt 於ư 天thiên 下hạ 。 宗tông 風phong 大đại 振chấn 也dã 。

簡giản 堂đường

台thai 州châu 國quốc 清thanh 寺tự 簡giản 堂đường 行hành 機cơ 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 楊dương 氏thị 子tử 。 嗣tự 護hộ 國quốc 景cảnh 元nguyên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

諸chư 老lão 遺di 語ngữ 。 節tiết 葺# 類loại 三tam 百bách 篇thiên 。

仍nhưng 者giả 。 復phục 也dã 。 節tiết 。 制chế 也dã 。 葺# 。 修tu 補bổ 也dã 。 謂vị 仍nhưng 復phục 取thủ 黃hoàng 龍long 以dĩ 下hạ 至chí 佛Phật 照chiếu 簡giản 堂đường 諸chư 老lão 。 遺di 留lưu 語ngữ 錄lục 。 節tiết 制chế 補bổ 葺# 。 兼kiêm 前tiền 五ngũ 十thập 餘dư 篇thiên 類loại 。 積tích 聚tụ 三tam 百bách 篇thiên 也dã 。

其kỳ 所sở 得đắc 有hữu 先tiên 後hậu 。 而nhi 不bất 以dĩ 古cổ 今kim 為vi 詮thuyên 次thứ 。

其kỳ 助trợ 語ngữ 之chi 辭từ 。 謂vị 其kỳ 所sở 得đắc 簡giản 篇thiên 。 有hữu 先tiên 有hữu 後hậu 而nhi 錄lục 之chi 。 不bất 依y 往vãng 古cổ 為vi 先tiên 。 來lai 今kim 為vi 後hậu 。 作tác 詮thuyên 顯hiển 次thứ 第đệ 耳nhĩ 。 此thử 序tự 約ước 三tam 分phần 分phần 科khoa 。 自tự 此thử 已dĩ 上thượng 。 為vi 序tự 分phần/phân 也dã 。

大đại 槩# 使sử 學học 者giả 。 削tước 勢thế 利lợi 人nhân 我ngã 。 趣thú 道Đạo 德đức 仁nhân 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。

槩# 者giả 。 意ý 也dã 。 略lược 也dã 。 削tước 。 刪san 也dã 勢thế 。 威uy 勢thế 。 也dã 。 利lợi 。 財tài 利lợi 也dã 。 人nhân 我ngã 者giả 。 彼bỉ 此thử 之chi 稱xưng 。 趣thú 。 向hướng 也dã 。 又hựu 行hành 而nhi 張trương 足túc 也dã 。 道đạo 者giả 。 事sự 物vật 當đương 然nhiên 之chi 理lý 。 人nhân 所sở 共cộng 由do 也dã 。 德đức 者giả 。 得đắc 也dã 。 行hành 道Đạo 而nhi 得đắc 於ư 心tâm 也dã 。 仁nhân 者giả 。 心tâm 之chi 德đức 。 愛ái 之chi 理lý 。 義nghĩa 者giả 。 心tâm 之chi 制chế 。 事sự 之chi 宜nghi 也dã 。 葢# 此thử 書thư 大đại 意ý 。 使sử 令linh 學học 者giả 削tước 威uy 勢thế 財tài 利lợi 之chi 心tâm 。 人nhân 我ngã 彼bỉ 此thử 之chi 念niệm 。 趣thú 向hướng 道Đạo 德đức 義nghĩa 理lý 而nhi 已dĩ 。 而nhi 已dĩ 者giả 。 結kết 盡tận 無vô 餘dư 之chi 辭từ 。 此thử 言ngôn 寶bảo 訓huấn 之chi 義nghĩa 。

其kỳ 文văn 理lý 優ưu 游du 平bình 易dị 。 無vô 高cao 誕đản 荒hoang 邈mạc 詭quỷ 異dị 之chi 跡tích 。

此thử 伸thân 寶bảo 訓huấn 之chi 文văn 也dã 。 文văn 。 謂vị 文văn 字tự 。 理lý 。 謂vị 條điều 理lý 。 優ưu 游du 者giả 。 自tự 如như 之chi 貌mạo 。 平bình 和hòa 簡giản 易dị 。 高cao 誕đản 者giả 。 孤cô 危nguy 高cao 大đại 也dã 。 誕đản 。 又hựu 誑cuống 妄vọng 也dã 。 荒hoang 。 蕪# 也dã 。 詭quỷ 。 詐trá 也dã 。 謂vị 此thử 書thư 文văn 字tự 。 條điều 理lý 。 優ưu 游du 自tự 如như 。 平bình 和hòa 簡giản 易dị 。 有hữu 如như 此thử 之chi 善thiện 。 無vô 孤cô 危nguy 妄vọng 誕đản 荒hoang 蕪# 無vô 稽khể 之chi 言ngôn 。 邈mạc 慢mạn 詭quỷ 詐trá 異dị 恠# 失thất 據cứ 之chi 事sự 跡tích 也dã 。

實thật 可khả 以dĩ 助trợ 入nhập 道đạo 之chi 遠viễn 猷# 也dã

此thử 深thâm 言ngôn 其kỳ 効hiệu 也dã 。 可khả 。 謂vị 近cận 可khả 而nhi 有hữu 所sở 未vị 盡tận 之chi 辭từ 。 猷# 。 法pháp 也dã 。 道đạo 也dã 。 謂vị 此thử 書thư 其kỳ 文văn 平bình 易dị 。 實thật 可khả 以dĩ 與dữ 學học 者giả 。 助trợ 入nhập 道đạo 之chi 法pháp 則tắc 也dã 。 以dĩ 上thượng 為vi 正chánh 宗tông 分phần/phân 。 下hạ 乃nãi 流lưu 通thông 分phần/phân 也dã 且thả 將tương 刊# 木mộc 以dĩ 廣quảng 流lưu 傳truyền 。 必tất 有hữu 同đồng 志chí 之chi 士sĩ 。 一nhất 見kiến 而nhi 心tâm 許hứa 者giả 。

予# 雖tuy 老lão 死tử 丘khâu 壑hác 。 而nhi 志chí 願nguyện 足túc 矣hĩ 。

且thả 。 權quyền 且thả 也dã 。 將tương 且thả 然nhiên 未vị 必tất 之chi 辭từ 。 士sĩ 。 謂vị 有hữu 行hành 義nghĩa 之chi 稱xưng 。 許hứa 。 謂vị 允duẫn 從tùng 也dã 。 丘khâu 者giả 。 士sĩ 阜phụ 之chi 高cao 者giả 也dã 。 壑hác 者giả 。 有hữu 水thủy 曰viết 澤trạch 。 無vô 水thủy 曰viết 壑hác 也dã 。 志chí 者giả 。 心tâm 之chi 所sở 之chi 也dã 。 願nguyện 謂vị 情tình 希hy 也dã 。 葢# 謂vị 將tương 此thử 書thư 刊# 木mộc 印ấn 造tạo 。 以dĩ 廣quảng 流lưu 傳truyền 而nhi 不bất 滯trệ 止chỉ 。 如như 有hữu 與dữ 予# 同đồng 志chí 之chi 士sĩ 。 一nhất 見kiến 此thử 書thư 。 心tâm 若nhược 允duẫn 從tùng 者giả 。 予# 縱túng/tung 老lão 死tử 丘khâu 壑hác 之chi 中trung 。 而nhi 心tâm 志chí 情tình 願nguyện 滿mãn 足túc 矣hĩ 。

東đông 吳ngô 沙Sa 門Môn 淨tịnh 善thiện 書thư

東đông 吳ngô 。 蘇tô 州châu 郡quận 名danh 也dã 。 沙Sa 門Môn 。 略lược 梵Phạm 謂vị 也dã 。 全toàn 謂vị 沙sa 迦ca 門môn 曩nẵng 。 此thử 云vân 勤cần 息tức 。 謂vị 勤cần 行hành 善thiện 法Pháp 。 息tức 滅diệt 諸chư 惡ác 。 淨tịnh 善thiện 乃nãi 序tự 主chủ 諱húy 。 後hậu 學học 不bất 可khả 雙song 稱xưng 。 當đương 曰viết 上thượng 淨tịnh 下hạ 善thiện 也dã 。 是thị 東đông 吳ngô 人nhân 也dã 。 書thư 者giả 。 如như 也dã 。 敘tự 事sự 如như 人nhân 之chi 意ý 也dã 。 又hựu 舒thư 也dã 。 劉lưu 勰# 曰viết 。 舒thư 布bố 其kỳ 言ngôn 。 陳trần 於ư 簡giản 牘độc 者giả 曰viết 書thư 。

●# 卷quyển 上thượng

卷quyển 者giả 。 卷quyển 也dã 。 卷quyển 多đa 而nhi 舒thư 少thiểu 也dã 。 上thượng 者giả 。 對đối 待đãi 之chi 義nghĩa 。 有hữu 上thượng 則tắc 有hữu 下hạ 也dã 。

明minh 教giáo

杭# 州châu 佛Phật 日nhật 明minh 教giáo 契khế 嵩tung 禪thiền 師sư 。 字tự 仲trọng 靈linh 自tự 號hiệu 潛tiềm 子tử 藤đằng 州châu 譚đàm 津tân 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 曉hiểu 聰thông 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 七thất 歲tuế 出xuất 家gia 。 十thập 三tam 得đắc 度độ 。 十thập 九cửu 遊du 方phương 。 常thường 戴đái 觀quán 音âm 像tượng 一nhất 軸trục 。 日nhật 誦tụng 聖thánh 號hiệu 十thập 萬vạn 。 率suất 以dĩ 為vi 常thường 。 世thế 間gian 經kinh 書thư 莫mạc 不bất 徧biến 覧# 。 作tác 原nguyên 教giáo 論luận 十thập 萬vạn 餘dư 言ngôn 。 儒nho 釋thích 之chi 道đạo 一nhất 貫quán 。 以dĩ 抗kháng 韓# 愈dũ 排bài 佛Phật 之chi 說thuyết 。 知tri 開khai 封phong 府phủ 龍long 圖đồ 王vương 公công 素tố 。 歐âu 陽dương 修tu 。 程# 師sư 孟# 奏tấu 進tiến 。 仁nhân 宗tông 覧# 之chi 嘉gia 歎thán 。 付phó 編biên 修tu 入nhập 藏tạng 。 曰viết 輔phụ 教giáo 篇thiên 三tam 卷quyển 。 賜tứ 紫tử 衣y 方phương 袍bào 明minh 教giáo 之chi 號hiệu 也dã 。

和hòa 尚thượng

梵Phạm 本bổn 正chánh 名danh 鄔ổ 波ba 迦ca 。 傳truyền 之chi 于vu 闐điền 翻phiên 為vi 和hòa 尚thượng 。 傳truyền 至chí 此thử 土thổ/độ 翻phiên 為vi 力lực 生sanh 。 謂vị 出xuất 家gia 者giả 。 因nhân 師sư 之chi 力lực 。 而nhi 生sanh 長trưởng 法Pháp 身thân 。 出xuất 功công 德đức 財tài 。 養dưỡng 智trí 慧tuệ 命mạng 。 故cố 曰viết 力lực 生sanh 也dã 。

尊tôn

重trọng/trùng 也dã 。 崇sùng 也dã 。

道đạo

心tâm 通thông 曰viết 道đạo 。 又hựu 成thành 名danh 之chi 謂vị 道đạo 。 即tức 佛Phật 祖tổ 微vi 妙diệu 之chi 道đạo 也dã 。 在tại 儒nho 即tức 允duẫn 執chấp 厥quyết 中trung 之chi 妙diệu 道đạo 也dã 。

德đức

身thân 正chánh 曰viết 德đức 。 立lập 身thân 之chi 謂vị 也dã 。 僧Tăng 有hữu 戒giới 定định 慧tuệ 。 儒nho 有hữu 孝hiếu 悌đễ 忠trung 信tín 。 皆giai 謂vị 之chi 德đức 也dã 。

匹thất 夫phu

窮cùng 獨độc 之chi 稱xưng 也dã 。 三tam 軍quân 之chi 中trung 可khả 奪đoạt 帥súy 。 匹thất 夫phu 之chi 志chí 不bất 可khả 奪đoạt 。 註chú 。 三tam 軍quân 之chi 勇dũng 在tại 人nhân 。 匹thất 夫phu 之chi 志chí 在tại 己kỷ 故cố 也dã 。

王vương

王vương 去khứ 聲thanh 。 凡phàm 有hữu 天thiên 下hạ 者giả 。 人nhân 稱xưng 曰viết 王vương 。 又hựu 身thân 臨lâm 四tứ 海hải 曰viết 王vương 。

伯bá 夷di 叔thúc 齊tề

孤cô 竹trúc 君quân 之chi 二nhị 子tử 也dã 。 孤cô 竹trúc 。 即tức 殷ân 湯thang 所sở 封phong 之chi 邦bang 君quân 也dã 。 姓tánh 墨mặc 胎thai 氏thị 。 名danh 初sơ 。 字tự 子tử 期kỳ 。 其kỳ 子tử 伯bá 夷di 名danh 允duẫn 。 字tự 公công 信tín 。 季quý 子tử 叔thúc 齊tề 名danh 智trí 。 字tự 公công 達đạt 。 諡thụy 曰viết 。 伯bá 夷di 叔thúc 齊tề 也dã 。 其kỳ 父phụ 將tương 薨hoăng 。 遺di 命mạng 立lập 叔thúc 齊tề 。 齊tề 以dĩ 天thiên 倫luân 為vi 重trọng/trùng 。 我ngã 在tại 位vị 不bất 義nghĩa 。 伯bá 夷di 以dĩ 父phụ 命mạng 為vi 尊tôn 。 我ngã 在tại 位vị 不bất 孝hiếu 。 二nhị 人nhân 俱câu 迯# 。 國quốc 人nhân 立lập 其kỳ 仲trọng 子tử 為vi 君quân 。 其kỳ 二nhị 人nhân 聞văn 西tây 伯bá 昌xương 善thiện 養dưỡng 老lão 。 盍# 往vãng 而nhi 歸quy 之chi 。 文văn 王vương 卒thốt 。 武võ 王vương 伐phạt 紂# 。 二nhị 人nhân 叩khấu 馬mã 首thủ 而nhi 諫gián 曰viết 。 父phụ 死tử 不bất 葬táng 。 爰viên 及cập 干can 戈qua 。 可khả 謂vị 孝hiếu 乎hồ 。 以dĩ 臣thần 弒# 君quân 。 可khả 謂vị 忠trung 乎hồ 。 左tả 右hữu 欲dục 兵binh 之chi 。 太thái 公công 曰viết 。 此thử 義nghĩa 人nhân 也dã 。 扶phù 而nhi 去khứ 之chi 。 武võ 王vương 平bình 定định 。 天thiên 下hạ 宗tông 周chu 。 夷di 齊tề 耻sỉ 不bất 食thực 周chu 粟túc 。 遂toại 隱ẩn 首thủ 陽dương 山sơn 。 採thải 薇# 而nhi 食thực 。 卒thốt 之chi 餓ngạ 死tử 。 史sử 咏# 云vân 。 孤cô 竹trúc 夷di 齊tề 耻sỉ 戰chiến 爭tranh 。 望vọng 塵trần 遮già 道đạo 請thỉnh 休hưu 兵binh 。 首thủ 陽dương 山sơn 倒đảo 為vi 平bình 地địa 。 應ưng 始thỉ 無vô 人nhân 說thuyết 姓tánh 名danh 。

夏hạ 桀#

名danh 履lý 癸quý 。 帝đế 發phát 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 賊tặc 人nhân 多đa 殺sát 曰viết 桀# 。 荒hoang 婬dâm 無vô 道đạo 。 得đắc 施thí 氏thị 女nữ 名danh 妹muội 喜hỷ 。 作tác 瓊# 樓lâu 瑤dao 臺đài 。 極cực 意ý 取thủ 娛ngu 。 酒tửu 池trì 運vận 船thuyền 。 糟tao 堤đê 可khả 望vọng 十thập 里lý 。 龍long 逢phùng 以dĩ 忠trung 諫gián 不bất 從tùng 而nhi 殺sát 。 殷ân 湯thang 有hữu 德đức 。 伊y 尹# 佐tá 湯thang 伐phạt 桀# 。 桀# 戰chiến 不bất 勝thắng 。 奔bôn 三tam 椶tông 國quốc 。 湯thang 又hựu 從tùng 而nhi 伐phạt 之chi 。 放phóng 桀# 於ư 南nam 巢sào 而nhi 死tử 。 自tự 禹vũ 至chí 桀# 。 一nhất 十thập 七thất 世thế 。 歷lịch 年niên 四tứ 百bách 。 三tam 十thập 有hữu 二nhị 。

商thương 紂#

名danh 辛tân 。 亦diệc 名danh 受thọ 。 帝đế 乙ất 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 殘tàn 義nghĩa 損tổn 善thiện 曰viết 紂# 。 得đắc 蘇tô 氏thị 女nữ 妲# 己kỷ 。 甚thậm 寵sủng 愛ái 之chi 。 設thiết 酒tửu 池trì 肉nhục 林lâm 。 使sử 男nam 女nữ 躶# 形hình 相tướng 逐trục 其kỳ 間gian 。 作tác 長trường 夜dạ 宮cung 。 一nhất 百bách 一nhất 十thập 日nhật 為vi 一nhất 晝trú 。 用dụng 炮bào 烙# 之chi 刑hình 。 刳khô 孕dựng 剒# 涉thiệp 。 造tạo 鹿lộc 臺đài 。 七thất 年niên 乃nãi 成thành 。 業nghiệp 害hại 忠trung 良lương 。 臣thần 叔thúc 比tỉ 干can 。 竭kiệt 忠trung 而nhi 諫gián 。 遂toại 剖phẫu 心tâm 而nhi 死tử 。 太thái 師sư 箕ki 子tử 。 徉dương 狂cuồng 而nhi 為vi 奴nô 。 庶thứ 兄huynh 微vi 子tử 。 為vi 其kỳ 亡vong 仁nhân 。 避tị 而nhi 去khứ 之chi 。 後hậu 武võ 王vương 舉cử 兵binh 伐phạt 之chi 。 敗bại 登đăng 鹿lộc 臺đài 。 蒙mông 頭đầu 赴phó 火hỏa 而nhi 死tử 。 自tự 湯thang 至chí 紂# 。 共cộng 三tam 十thập 世thế 。 歷lịch 年niên 六lục 百bách 二nhị 十thập 九cửu 年niên 。 史sử 咏# 云vân 。 積tích 粟túc 成thành 塵trần 竟cánh 不bất 開khai 。 誰thùy 知tri 拒cự 諫gián 剖phẫu 英anh 才tài 。 武võ 王vương 兵binh 起khởi 無vô 人nhân 敵địch 。 遂toại 作tác 商thương 郊giao 一nhất 聚tụ 灰hôi 。

周chu 幽u

名danh 宮cung 涅niết 。 宣tuyên 王vương 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 壅ủng 遏át 不bất 通thông 曰viết 幽u 。 殆đãi 政chánh 虐ngược 民dân 。 遂toại 致trí 岐kỳ 山sơn 自tự 崩băng 。 山sơn 川xuyên 水thủy 竭kiệt 。 得đắc 褒bao 人nhân 女nữ 名danh 褒bao 姒# 以dĩ 寵sủng 之chi 。 乃nãi 貶biếm 申thân 后hậu 。 并tinh 太thái 子tử 宜nghi 臼cữu 。 褒bao 姒# 不bất 好hảo/hiếu 笑tiếu 。 於ư 驪# 山sơn 舉cử 火hỏa 。 戲hí 媚mị 褒bao 姒# 之chi 笑tiếu 。 後hậu 申thân 侯hầu 怒nộ 。 召triệu 犬khuyển 戎nhung 殺sát 於ư 驪# 山sơn 之chi 下hạ 。 史sử 咏# 曰viết 。 恃thị 寵sủng 多đa 矯kiểu 得đắc 自tự 由do 。 驪# 山sơn 舉cử 火hỏa 戲hí 諸chư 侯hầu 。 豈khởi 知tri 一nhất 笑tiếu 傾khuynh 家gia 國quốc 。 不bất 覺giác 胡hồ 塵trần 滿mãn 玉ngọc 樓lâu 。

周chu 厲lệ

名danh 胡hồ 。 夷di 王vương 之chi 子tử 。 諡thụy 法pháp 。 殺sát 戮lục 無vô 辜cô 曰viết 厲lệ 。 王vương 行hành 無vô 道đạo 。 侈xỉ 傲ngạo 暴bạo 虐ngược 。 國quốc 人nhân 謗báng 之chi 。 王vương 使sử 衛vệ 巫# 監giám 謗báng 。 但đãn 有hữu 謗báng 者giả 盡tận 殺sát 之chi 。 召triệu 公công 諫gián 曰viết 。 塞tắc 下hạ 之chi 口khẩu 。 遂toại 上thượng 之chi 過quá 。 恐khủng 為vi 社xã 稷tắc 憂ưu 。 王vương 不bất 聽thính 。 國quốc 人nhân 叛bạn 之chi 。 禍họa 及cập 於ư 王vương 。 王vương 乃nãi 出xuất 奔bôn 於ư 彘# 。 太thái 子tử 幼ấu 。 周chu 召triệu 二nhị 公công 相tương 和hòa 恊# 。 共cộng 理lý 國quốc 事sự 。 故cố 稱xưng 共cộng 和hòa 也dã 。 小tiểu 雅nhã 二nhị 十thập 二nhị 篇thiên 。 皆giai 文văn 武võ 成thành 康khang 之chi 善thiện 政chánh 。 至chí 此thử 而nhi 盡tận 廢phế 矣hĩ 。

喜hỷ 怒nộ

唐đường 太thái 宗tông 曰viết 。 桀# 紂# 。 天thiên 子tử 也dã 。 以dĩ 桀# 紂# 之chi 名danh 。 加gia 之chi 於ư 匹thất 夫phu 則tắc 怒nộ 。 顏nhan 閔mẫn 匹thất 夫phu 也dã 。 以dĩ 匹thất 夫phu 之chi 名danh 。 加gia 於ư 天thiên 子tử 則tắc 喜hỷ 。 所sở 貴quý 在tại 德đức 。 不bất 在tại 位vị 也dã 。

患hoạn

憂ưu 也dã 。

○# 聖thánh

靈linh 明minh 洞đỗng 鑑giám 曰viết 聖thánh 。 又hựu 聖thánh 猶do 正chánh 也dã 。 以dĩ 正chánh 教giáo 誨hối 人nhân 也dã 。

賢hiền

超siêu 凡phàm 亞# 聖thánh 。 曰viết 賢hiền 。

學học

習tập 學học 也dã 。 已dĩ 知tri 未vị 知tri 未vị 能năng 。 而nhi 欲dục 求cầu 知tri 求cầu 能năng 者giả 也dã 。

學học 以dĩ 聚tụ 之chi

君quân 子tử 學học 以dĩ 聚tụ 之chi 。 問vấn 以dĩ 辯biện 之chi 。 寬khoan 以dĩ 居cư 之chi 。 仁nhân 以dĩ 行hành 之chi 。 註chú 曰viết 。 聖thánh 人nhân 在tại 下hạ 。 雖tuy 顯hiển 而nhi 未vị 得đắc 位vị 。 則tắc 進tiến 德đức 修tu 業nghiệp 而nhi 已dĩ 。 學học 聚tụ 問vấn 辯biện 。 進tiến 業nghiệp 也dã 。 寬khoan 居cư 行hành 仁nhân 。 修tu 德đức 也dã 。 又hựu 學học 聚tụ 問vấn 辯biện 者giả 。 謂vị 人nhân 苟cẩu 不bất 務vụ 學học 。 則tắc 無vô 以dĩ 會hội 眾chúng 理lý 。 而nhi 但đãn 有hữu 諸chư 己kỷ 也dã 。 學học 弗phất 問vấn 。 無vô 以dĩ 辯biện 別biệt 眾chúng 理lý 。 使sử 之chi 條điều 件# 不bất 紊# 。 而nhi 精tinh 麤thô 本bổn 末mạt 。 或hoặc 不bất 知tri 所sở 擇trạch 也dã 。 出xuất 易dị 經kinh 九cửu 二nhị 之chi 文văn 也dã 。

裨bì

補bổ 也dã 。 助trợ 也dã 。

日nhật 新tân

湯thang 之chi 盤bàn 銘minh 曰viết 。 苟cẩu 日nhật 新tân 。 日nhật 日nhật 新tân 。 又hựu 日nhật 新tân 。 然nhiên 在tại 彼bỉ 學học 者giả 。 進tiến 業nghiệp 修tu 德đức 而nhi 轉chuyển 新tân 也dã 。 如như 沐mộc 其kỳ 身thân 滌địch 除trừ 舊cựu 染nhiễm 之chi 污ô 而nhi 自tự 新tân 也dã 。 此thử 文văn 出xuất 大đại 學học 。

○# 太thái 史sử 公công

姓tánh 司ty 馬mã 。 名danh 談đàm 。 為vi 太thái 史sử 令linh 。 其kỳ 子tử 名danh 遷thiên 。 襲tập 其kỳ 父phụ 職chức 。 乃nãi 尊tôn 其kỳ 父phụ 。 故cố 稱xưng 公công 也dã 。 西tây 漢hán 龍long 門môn 人nhân 。

孟# 子tử

名danh 軻kha 。 字tự 子tử 輿dư 。 鄒# 國quốc 人nhân 。 作tác 孟# 子tử 之chi 書thư 七thất 篇thiên 。 上thượng 下hạ 兩lưỡng 卷quyển 也dã 。

梁lương 惠huệ 王vương

魏ngụy 侯hầu [葷-車+(卸-ㄗ)]# 也dã 。 都đô 大đại 梁lương 。 僭# 稱xưng 王vương 位vị 。 諡thụy 曰viết 惠huệ 。 史sử 記ký 惠huệ 王vương 三tam 十thập 五ngũ 年niên 。 卑ty 禮lễ 厚hậu 弊tệ 以dĩ 招chiêu 賢hiền 。 而nhi 孟# 子tử 至chí 。 梁lương 王vương 問vấn 曰viết 。 叟# 。 不bất 遠viễn 千thiên 里lý 而nhi 來lai 。 何hà 以dĩ 利lợi 吾ngô 國quốc 乎hồ 。 孟# 子tử 對đối 曰viết 。 王vương 何hà 必tất 曰viết 利lợi 。 亦diệc 有hữu 仁nhân 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。 王vương 問vấn 意ý 。 強cường/cưỡng 兵binh 富phú 國quốc 之chi 類loại 。 孟# 子tử 之chi 對đối 。 不bất 以dĩ 富phú 為vi 利lợi 。 以dĩ 義nghĩa 為vi 利lợi 也dã 。

罕# 言ngôn 利lợi

罕# 者giả 。 少thiểu 也dã 。 罕# 言ngôn 利lợi 與dữ 命mạng 與dữ 仁nhân 。 命mạng 之chi 理lý 微vi 。 仁nhân 之chi 道đạo 大đại 。 利lợi 之chi 害hại 義nghĩa 。 謂vị 聖thánh 人nhân 恐khủng 學học 者giả 陷hãm 溺nịch 於ư 利lợi 。 以dĩ 利lợi 滅diệt 公công 。 貪tham 利lợi 害hại 義nghĩa 。 淪luân 於ư 污ô 下hạ 。 故cố 罕# 言ngôn 之chi 。

尊tôn 崇sùng 下hạ

尊tôn 崇sùng 。 天thiên 子tử 也dã 。 貧bần 賤tiện 。 庶thứ 民dân 也dã 。 謂vị 自tự 天thiên 子tử 至chí 庶thứ 民dân 。 同đồng 害hại 貪tham 利lợi 之chi 病bệnh 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

弊tệ

病bệnh 也dã 。

夫phu

承thừa 上thượng 啟khải 下hạ 之chi 辭từ 。

悖bội 戾lệ

逆nghịch 理lý 乖quai 違vi 法pháp 度độ 也dã 。

是thị 不bất 亦diệc

豈khởi 不bất 是thị 也dã 。

張trương

施thí 也dã 。

征chinh

取thủ 也dã 。

○# 有hữu 形hình 下hạ

論luận 云vân 。 有hữu 形hình 之chi 惡ác 。 其kỳ 來lai 有hữu 方phương 。 其kỳ 敵địch 可khả 禦ngữ 。 無vô 形hình 之chi 惡ác 。 其kỳ 來lai 不bất 測trắc 。 其kỳ 害hại 非phi 細tế 故cố 。 所sở 以dĩ 殺sát 人nhân 之chi 惡ác 小tiểu 。 害hại 人nhân 之chi 惡ác 大đại 。 殺sát 人nhân 者giả 以dĩ 跡tích 言ngôn 之chi 。 害hại 人nhân 者giả 以dĩ 心tâm 言ngôn 之chi 。 跡tích 雖tuy 殺sát 人nhân 。 其kỳ 過quá 可khả 恕thứ 。 忍nhẫn 心tâm 害hại 理lý 。 其kỳ 殃ương 極cực 甚thậm 。 是thị 故cố 有hữu 形hình 之chi 惡ác 。 顯hiển 然nhiên 可khả 見kiến 。 無vô 形hình 之chi 惡ác 。 冥minh 然nhiên 莫mạc 測trắc 。 以dĩ 人nhân 之chi 可khả 見kiến 可khả 知tri 。 故cố 以dĩ 為vi 輕khinh 為vi 小tiểu 。 以dĩ 人nhân 之chi 莫mạc 見kiến 莫mạc 知tri 。 故cố 以dĩ 為vi 重trọng/trùng 為vi 大đại 也dã 。

游du 晏#

游du 。 逸dật 也dã 。 賓tân 主chủ 合hợp 歡hoan 安an 靜tĩnh 之chi 筵diên 也dã 。

鴆chậm 毒độc

鳥điểu 名danh 。 其kỳ 形hình 如như 鷄kê 。 其kỳ 色sắc 紫tử 綠lục 。 頸cảnh 長trường/trưởng 八bát 寸thốn 。 以dĩ 蛇xà 蝮phúc 為vi 食thực 。 其kỳ 毛mao 羽vũ 歷lịch 於ư 飲ẩm 食thực 之chi 間gian 。 食thực 則tắc 殺sát 人nhân 也dã 。

戈qua 矛mâu

皆giai 兵binh 器khí 也dã 。 戈qua 。 平bình 頭đầu 戟kích 。 長trường/trưởng 六lục 尺xích 六lục 寸thốn 。 矛mâu 。 長trường/trưởng 二nhị 丈trượng 。 其kỳ 形hình 如như 鈎câu 。 俱câu 傷thương 人nhân 器khí 也dã 。

堂đường 奧áo

正chánh 房phòng 曰viết 堂đường 。 幽u 深thâm 曰viết 奧áo 。

隣lân 巷hạng

五ngũ 家gia 為vi 隣lân 。 二nhị 十thập 五ngũ 家gia 為vi 巷hạng 。

戎nhung 狄địch

西tây 戎nhung 北bắc 狄địch 也dã 。

禮lễ 法pháp

天thiên 理lý 之chi 節tiết 文văn 。 人nhân 事sự 之chi 儀nghi 則tắc 。 法pháp 者giả 。 制chế 度độ 品phẩm 節tiết 也dã 。 左tả 傳truyền 曰viết 。 藏tạng 於ư 杳# 然nhiên 冥minh 然nhiên 之chi 間gian 。 而nhi 發phát 於ư 卒thốt 然nhiên 之chi 際tế 。 非phi 聖thánh 人nhân 以dĩ 禮lễ 為vi 之chi 防phòng 。 則tắc 人nhân 之chi 類loại 滅diệt 久cửu 矣hĩ 。

○# 大đại 覺giác

明minh 州châu 育dục 王vương 寺tự 懷hoài 璉# 禪thiền 師sư 。 字tự 器khí 之chi 。 福phước 建kiến 漳# 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 泐# 潭đàm 懷hoài 澄trừng 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。 宋tống 仁nhân 宗tông 皇hoàng 祐hựu 二nhị 年niên 。 正chánh 月nguyệt 詔chiếu 住trụ 京kinh 師sư 十thập 方phương 淨tịnh 因nhân 禪thiền 院viện 。 二nhị 月nguyệt 十thập 九cửu 日nhật 。 詔chiếu 對đối 化hóa 成thành 殿điện 。 問vấn 佛Phật 法Pháp 大đại 意ý 。 奏tấu 對đối 稱xưng 旨chỉ 。 賜tứ 號hiệu 大đại 覺giác 禪thiền 師sư 。 歸quy 居cư 於ư 阿A 育Dục 王Vương 。 山sơn 廣quảng 利lợi 寺tự 。

包bao 公công

名danh 拯chửng 。 字tự 希hy 仁nhân 。 諡thụy 孝hiếu 肅túc 。 官quan 為vi 御ngự 史sử 。 天thiên 性tánh 嚴nghiêm 厲lệ 。 未vị 嘗thường 有hữu 笑tiếu 容dung 。 知tri 開khai 封phong 府phủ 日nhật 。 有hữu 民dân 李# 覺giác 安an 。 生sanh 子tử 年niên 幼ấu 。 因nhân 病bệnh 以dĩ 白bạch 金kim 百bách 兩lưỡng 。 寄ký 與dữ 張trương 惠huệ 明minh 。 覺giác 安an 命mạng 終chung 。 惠huệ 明minh 還hoàn 歸quy 其kỳ 子tử 。 其kỳ 子tử 不bất 受thọ 。 一nhất 謂vị 受thọ 人nhân 之chi 寄ký 可khả 當đương 還hoàn 之chi 。 一nhất 謂vị 父phụ 無vô 所sở 寄ký 。 不bất 當đương 受thọ 之chi 。 各các 盡tận 其kỳ 心tâm 而nhi 已dĩ 。

責trách 付phó

給cấp 散tán 也dã 。

○# 圓viên 通thông

廬lư 山sơn 圓viên 通thông 居cư 訥nột 禪thiền 師sư 。 字tự 仲trọng 敏mẫn 。 西tây 蜀thục 梓# 州châu 蹇kiển 氏thị 子tử 。 嗣tự 延diên 慶khánh 子tử 榮vinh 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 為vi 人nhân 英anh 偉# 。 過quá 目mục 成thành 誦tụng 。 十thập 一nhất 出xuất 家gia 。 十thập 七thất 誦tụng 法pháp 華hoa 經kinh 得đắc 度độ 。 後hậu 遊du 襄tương 州châu 。 密mật 契khế 心tâm 要yếu 。 後hậu 遊du 廬lư 山sơn 。 道đạo 價giá 日nhật 重trọng/trùng 。 南nam 康khang 郡quận 守thủ 程# 師sư 孟# 。 奏tấu 請thỉnh 住trụ 圓viên 通thông 寺tự 。

中trung 正chánh

中trung 而nhi 不bất 偏thiên 。 正chánh 而nhi 不bất 邪tà 。

尊tôn 嚴nghiêm

尊tôn 而nhi 可khả 敬kính 。 嚴nghiêm 而nhi 可khả 威uy 。

誼#

義nghĩa 同đồng 。

言ngôn 簡giản

言ngôn 簡giản 則tắc 誠thành 實thật 而nhi 信tín 。 盡tận 理lý 則tắc 道đạo 體thể 精tinh 明minh 也dã 。

鮮tiên

少thiểu 也dã 。

○# 仁nhân 祖tổ

宋tống 四tứ 帝đế 仁nhân 宗tông 也dã 。

皇hoàng 祐hựu

即tức 年niên 號hiệu 也dã 。

銀ngân 璫đang

耳nhĩ 㻔# 也dã 。 秦tần 漢hán 中trung 以dĩ 小tiểu 宦# 官quan 。 著trước 銀ngân 璫đang 左tả 貂# 。 明minh 帝đế 改cải 為vi 金kim 璫đang 右hữu 貂# 。 宮cung 中trung 出xuất 入nhập 傳truyền 命mạng 使sử 。 悉tất 用dụng 閹# 人nhân 。

綠lục 綈đề

下hạ 音âm 啼đề 。 綠lục 色sắc 也dã 。 即tức 盛thịnh 詔chiếu 書thư 囊nang 也dã 。

尺xích 一nhất

漢hán 時thời 制chế 一nhất 尺xích 之chi 板bản 。 而nhi 駕giá 詔chiếu 書thư 也dã 。

孝hiếu 慈từ

汴# 京kinh 自tự 唐đường 朝triêu 毀hủy 寺tự 。 太thái 祖tổ 建kiến 隆long 間gian 復phục 興hưng 兩lưỡng 街nhai 。 止chỉ 是thị 南nam 山sơn 律luật 部bộ 。 慈từ 恩ân 賢hiền 首thủ 疏sớ/sơ 鈔sao 義nghĩa 學học 而nhi 已dĩ 。 士sĩ 夫phu 聰thông 明minh 超siêu 越việt 者giả 。 皆giai 厭yếm 名danh 相tướng 因nhân 果quả 。 當đương 時thời 天thiên 台thai 止Chỉ 觀Quán 。 達đạt 磨ma 禪thiền 宗tông 未vị 行hành 。 淳thuần 化hóa (# 太thái 宗tông 年niên 號hiệu )# 以dĩ 來lai 。 四tứ 明minh 尊tôn 者giả 。 天thiên 台thai 懺sám 主chủ 遵tuân 式thức 行hành 道Đạo 東đông 南nam 。 止Chỉ 觀Quán 心tâm 宗tông 慧tuệ 眼nhãn 照chiếu 映ánh 天thiên 下hạ 。 翰hàn 林lâm 楊dương 億ức 晁# 回hồi 。 首thủ 發phát 明minh 之chi 至chí 。 是thị 時thời 內nội 使sử 李# 允duẫn 寧ninh 。 奏tấu 施thí 汴# 宅trạch 一nhất 區khu 。 創sáng/sang 立lập 禪thiền 席tịch 。 賜tứ 額ngạch 十thập 方phương 淨tịnh 因nhân 禪thiền 院viện 。 帝đế 留lưu 意ý 空không 宗tông 。 詔chiếu 下hạ 三tam 省tỉnh 定định 議nghị 。 召triệu 有hữu 道đạo 者giả 住trụ 持trì 。 歐âu 陽dương 修tu 。 程# 師sư 孟# 。 奏tấu 請thỉnh 圓viên 通thông 訥nột 禪thiền 師sư 。 允duẫn 寧ninh 親thân 持trì 詔chiếu 下hạ 江giang 州châu 。 訥nột 稱xưng 目mục 疾tật 耳nhĩ 背bối/bội 不bất 赴phó 。 帝đế 益ích 敬kính 重trọng 。 聽thính 舉cử 自tự 代đại 。 訥nột 舉cử 大đại 覺giác 應ưng 詔chiếu 。 天thiên 下hạ 賢hiền 哲triết 。 在tại 訥nột 得đắc 之chi 矣hĩ 。

伽già 藍lam

譯dịch 為vi 眾chúng 園viên 。 園viên 謂vị 生sanh 植thực 之chi 所sở 。 佛Phật 弟đệ 子tử 則tắc 生sanh 植thực 道đạo 芽nha 。 趣thú 登đăng 聖thánh 果Quả 。 能năng 福phước 利lợi 羣quần 生sanh 。 故cố 曰viết 眾chúng 園viên 也dã 。

旌tinh

旗kỳ 首thủ 曰viết 旌tinh 。 以dĩ 旌tinh 有hữu 功công 者giả 。 又hựu 欽khâm 也dã 。

崇sùng

敬kính 重trọng 也dã 。

固cố 辭từ

辭từ 而nhi 不bất 受thọ 也dã 。 三tam 辭từ 為vi 節tiết 。 一nhất 辭từ 為vi 禮lễ 。 二nhị 辭từ 為vi 謙khiêm 。 三tam 辭từ 為vi 固cố 辭từ 也dã 。

濫lạm 廁trắc

泛phiếm 雜tạp 也dã 。

幸hạnh

不bất 當đương 得đắc 而nhi 得đắc 也dã 。

飯phạn 蔬#

飯phạn 。 食thực 也dã 。 蔬# 。 麤thô 食thực 也dã 。 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 。 渾hồn 然nhiên 天thiên 理lý 。 雖tuy 處xứ 困khốn 極cực 。 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 亦diệc 無vô 不bất 在tại 焉yên 。 其kỳ 視thị 不bất 義nghĩa 之chi 富phú 貴quý 。 如như 浮phù 雲vân 之chi 有hữu 無vô 。 漠mạc 然nhiên 無vô 動động 其kỳ 心tâm 。

不bất 為vi

性tánh 本bổn 如như 空không 。 難nạn/nan 名danh 難nạn/nan 相tương/tướng 。 金kim 屑tiết 雖tuy 貴quý 。 落lạc 眼nhãn 成thành 塵trần 。

先tiên 哲triết

指chỉ 范phạm 蠡lễ 也dã 。

累lũy/lụy/luy

縈oanh 縛phược 也dã 。

厭yếm

滿mãn 足túc 也dã 。

東đông 坡#

姓tánh 蘇tô 。 名danh 軾thức 。 字tự 子tử 瞻chiêm 。 號hiệu 東đông 坡# 居cư 士sĩ 。 眉mi 山sơn 人nhân 。 得đắc 法Pháp 東đông 林lâm 常thường 聰thông 禪thiền 師sư 。 仕sĩ 至chí 翰hàn 林lâm 。 嘗thường 與dữ 佛Phật 印ấn 。 激kích 揚dương 酬thù 唱xướng 。 葢# 可khả 見kiến 之chi 。 宋tống 七thất 哲triết 宗tông 元nguyên 符phù 三tam 年niên 。 於ư 黃hoàng 州châu 築trúc 室thất 城thành 東đông 。 因nhân 號hiệu 東đông 坡# 。 於ư 徽# 宗tông 靖tĩnh 國quốc 元nguyên 年niên 。 卒thốt 于vu 常thường 州châu 。

○# 躄tích

跛bả 而nhi 不bất 能năng 行hành 也dã 。

挾hiệp

兼kiêm 有hữu 恃thị 之chi 稱xưng 也dã 。

○# 百bách 丈trượng

洪hồng 州châu 百bách 丈trượng 山sơn 懷hoài 海hải 大đại 智trí 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 二nhị 世thế 。

叢tùng 林lâm

乃nãi 眾chúng 僧Tăng 所sở 止chỉ 之chi 處xứ 。 行hành 人nhân 棲tê 心tâm 修tu 道Đạo 之chi 所sở 也dã 。 草thảo 不bất 亂loạn 生sanh 曰viết 叢tùng 。 木mộc 不bất 亂loạn 長trường/trưởng 曰viết 林lâm 。 言ngôn 其kỳ 內nội 有hữu 規quy 矩củ 法pháp 度độ 也dã 。

規quy 矩củ

圓viên 器khí 曰viết 規quy 。 方phương 器khí 曰viết 矩củ 。 乃nãi 叢tùng 林lâm 之chi 模mô 範phạm 也dã 。

盜đạo 規quy 矩củ

因nhân 公công 置trí 私tư 。 監giám 守thủ 自tự 盜đạo 之chi 義nghĩa 。 又hựu 因nhân 法pháp 作tác 奸gian 。 佐tá 監giám 為vi 盜đạo 也dã 。 此thử 言ngôn 因nhân 規quy 矩củ 而nhi 反phản 害hại 叢tùng 林lâm 也dã 。

巢sào 居cư 穴huyệt 處xứ

上thượng 古cổ 之chi 士sĩ 。 未vị 有hữu 叢tùng 林lâm 。 夏hạ 則tắc 居cư 巢sào 。 冬đông 則tắc 居cư 穴huyệt 。 守thủ 典điển 刑hình 而nhi 自tự 律luật 也dã 。

安an 危nguy 興hưng 亡vong

有hữu 德đức 者giả 叢tùng 林lâm 日nhật 安an 。 無vô 德đức 者giả 叢tùng 林lâm 日nhật 危nguy 。 數số 也dã 。

時thời 也dã 。 謂vị 安an 危nguy 在tại 人nhân 。 興hưng 亡vong 在tại 時thời 。 住trụ 持trì 無vô 道Đạo 德đức 。 則tắc 叢tùng 林lâm 將tương 廢phế 。 縱túng/tung 有hữu 道Đạo 德đức 。 苟cẩu 非phi 其kỳ 時thời 。 亦diệc 不bất 可khả 強cường/cưỡng 也dã 。

可khả 將tương

持trì 守thủ 行hành 之chi 。 譚đàm 子tử 化hóa 書thư 云vân 。 苟cẩu 德đức 可khả 將tương 。 何hà 必tất 廣quảng 粟túc 帛bạch 乎hồ 。 苟cẩu 數số 可khả 憑bằng 。 何hà 必tất 廣quảng 甲giáp 兵binh 乎hồ 。

○# 治trị

修tu 必tất 曰viết 治trị 。 定định 心tâm 曰viết 治trị 。 修tu 理lý 其kỳ 事sự 。 方phương 用dụng 其kỳ 力lực 曰viết 治trị 。 事sự 有hữu 條điều 理lý 。 已dĩ 見kiến 効hiệu 故cố 曰viết 治trị 。

震chấn 上thượng 坤# 下hạ 。

重trọng/trùng 門môn 豫dự

雷lôi 地địa 豫dự 卦# 。 安an 和hòa 悅duyệt 樂lạc 之chi 義nghĩa 。 楊dương 氏thị 曰viết 。 川xuyên 途đồ 既ký 通thông 。 則tắc 暴bạo 客khách 至chí 矣hĩ 。 不bất 可khả 不bất 禦ngữ 之chi 術thuật 也dã 。 故cố 取thủ 諸chư 豫dự 。 重trọng/trùng 門môn 以dĩ 禦ngữ 之chi 。 擊kích 柝# 以dĩ 警cảnh 之chi 。 則tắc 暴bạo 客khách 無vô 自tự 而nhi 入nhập 也dã 。 二nhị 陰ấm 在tại 上thượng 。 重trọng/trùng 門môn 之chi 象tượng 。 一nhất 陽dương 在tại 下hạ 。 擊kích 柝# 之chi 象tượng 。 三tam 陰ấm 在tại 內nội 。 悅duyệt 豫dự 之chi 象tượng 。 又hựu 曰viết 。 豫dự 者giả 。 怠đãi 惰nọa 也dã 。 擊kích 柝# 以dĩ 警cảnh 怠đãi 惰nọa 。

柝#

音âm 托thác 。 斫chước 木mộc 為vi 之chi 。 夜dạ 行hành 所sở 擊kích 也dã 。

○# 玉ngọc 不bất 琢trác 下hạ

此thử 二nhị 句cú 。 出xuất 禮lễ 記ký 學học 記ký 篇thiên 。

今kim 之chi 所sở 下hạ

此thử 二nhị 句cú 。 出xuất 韓# 文văn 公công 答đáp 唐đường 順thuận 宗tông 表biểu 狀trạng 。

善thiện 惡ác

善thiện 者giả 所sở 以dĩ 感cảm 發phát 人nhân 之chi 善thiện 心tâm 。 惡ác 者giả 可khả 以dĩ 懲# 創sáng/sang 人nhân 之chi 逸dật 志chí 。

○# 妙diệu

神thần 明minh 不bất 測trắc 。 玄huyền 奧áo 難nan 知tri 。 言ngôn 詞từ 不bất 可khả 示thị 。 分phân 別biệt 不bất 能năng 解giải 。 故cố 曰viết 妙diệu 也dã 。

寓#

寄ký 也dã 。

異dị

恠# 也dã 。

逮đãi

及cập 也dã 。

釋Thích 迦Ca

此thử 云vân 能năng 仁nhân 。 謂vị 以dĩ 仁nhân 德đức 利lợi 化hóa 眾chúng 生sanh 。

醇thuần

精tinh 一nhất 無vô 雜tạp 也dã 。

第Đệ 一Nhất 義Nghĩa

真Chân 諦Đế 非phi 有hữu 。 俗tục 諦đế 非phi 無vô 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 名danh 中trung 道đạo 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 也dã 。

示thị

垂thùy 示thị 也dã 。 猶do 天thiên 地địa 以dĩ 萬vạn 像tượng 。 垂thùy 示thị 與dữ 人nhân 也dã 。

慈từ 悲bi

慈từ 能năng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 悲bi 能năng 拔bạt 苦khổ 。

生sanh 民dân

葢# 自tự 天thiên 降giáng 生sanh 民dân 。 即tức 陰âm 陽dương 交giao 媾cấu 。 元nguyên 氣khí 感cảm 化hóa 而nhi 生sanh 於ư 人nhân 也dã 。

淳thuần 朴phác

實thật 心tâm 不bất 虗hư 也dã 。

三tam 皇hoàng

皇hoàng 。 大đại 也dã 。 道đạo 。 配phối 天thiên 之chi 大đại 也dã 。 天thiên 之chi 極cực 大đại 之chi 稱xưng 。 煌hoàng 煌hoàng 人nhân 莫mạc 違vi 故cố 也dã 。 太thái 昊hạo 。 伏phục 羲# 氏thị 。 炎diễm 帝đế 。 神thần 農nông 氏thị 。 黃hoàng 帝đế 。 有hữu 熊hùng 氏thị 。 此thử 能năng 廣quảng 其kỳ 道đạo 。 故cố 稱xưng 三tam 皇hoàng 。 善thiện 用dụng 時thời 政chánh 也dã 。

簡giản 素tố

三tam 皇hoàng 之chi 時thời 。 風phong 俗tục 淳thuần 厚hậu 。 人nhân 民dân 質chất 朴phác 。 結kết 繩thằng 作tác 政chánh 。 畫họa 地địa 為vi 牢lao 。 不bất 爭tranh 競cạnh 而nhi 財tài 饒nhiêu 。 無vô 制chế 令linh 而nhi 民dân 自tự 服phục 也dã 。

竇đậu

孔khổng 穴huyệt 也dã 。

鑿tạc

心tâm 無vô 天thiên 游du 。 則tắc 六lục 鑿tạc 相tương/tướng 攘nhương 。 謂vị 之chi 鑿tạc 情tình 也dã 。

五ngũ 帝đế

審thẩm 諦đế 也dã 。 謂vị 審thẩm 諦đế 於ư 萬vạn 物vật 。 王vương 天thiên 下hạ 之chi 號hiệu 也dã 。 少thiểu 昊hạo 。 金kim 天thiên 氏thị 。 顓# 頊# 。 高cao 楊dương 氏thị 。 帝đế 嚳# 。 高cao 辛tân 氏thị 。 帝đế 堯# 。 陶đào 唐đường 氏thị 。 帝đế 舜thuấn 。 有hữu 虞ngu 氏thị 。 主chủ 社xã 稷tắc 。 安an 人nhân 民dân 。 合hợp 於ư 帝đế 道đạo 。 故cố 稱xưng 五ngũ 帝đế 善thiện 用dụng 仁nhân 信tín 也dã 。

詳tường 文văn

五ngũ 帝đế 之chi 時thời 。 風phong 氣khí 漸tiệm 開khai 。 剏# 制chế 立lập 法pháp 。 五ngũ 典điển 敦đôn 而nhi 五ngũ 禮lễ 備bị 。 五ngũ 服phục 彰chương 而nhi 五ngũ 刑hình 周chu 。 法pháp 度độ 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 彰chương 矣hĩ 。

三tam 王vương

往vãng 也dã 。 天thiên 下hạ 所sở 歸quy 往vãng 也dã 。 乃nãi 夏hạ 禹vũ 。 姒# 姓tánh 。 殷ân 湯thang 。 于vu 姓tánh 。 周chu 文văn 王vương 。 姬# 姓tánh 。 孔khổng 子tử 曰viết 。 善thiện 用dụng 智trí 勇dũng 也dã 。

密mật 嚴nghiêm

三tam 王vương 之chi 時thời 。 九cửu 五ngũ 之chi 位vị 。 不bất 遜tốn 賢hiền 而nhi 傳truyền 子tử 孫tôn 。 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 文văn 章chương 。 刑hình 政chánh 法pháp 度độ 。 至chí 此thử 大đại 備bị 。

誥# 誓thệ

尚thượng 書thư 之chi 篇thiên 名danh 。 如như 商thương 之chi 仲trọng 虺hủy 之chi 誥# 。 湯thang 誥# 。 周chu 之chi 康khang 誥# 。 酒tửu 誥# 。 商thương 之chi 甘cam 誓thệ 。 湯thang 誓thệ 。 周chu 之chi 秦tần 誓thệ 也dã 。 誓thệ 約ước 也dã 。 盟minh 約ước 於ư 諸chư 侯hầu 曰viết 。 朕trẫm 躬cung 有hữu 罪tội 。 無vô 以dĩ 萬vạn 方phương 。 萬vạn 方phương 有hữu 罪tội 。 罪tội 在tại 朕trẫm 躬cung 。

佛Phật

梵Phạn 語ngữ 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 也dã 。 謂vị 自tự 覺giác 覺giác 他tha 。 覺giác 行hành 圓viên 滿mãn 也dã 。

如Như 來Lai

從tùng 如như 實thật 道đạo 而nhi 來lai 。 如như 謂vị 本bổn 覺giác 。 來lai 謂vị 始thỉ 覺giác 。 始thỉ 本bổn 不bất 二nhị 。 故cố 曰viết 如Như 來Lai 。

性tánh 命mạng 理lý

天thiên 之chi 所sở 賦phú 曰viết 命mạng 。 物vật 之chi 所sở 受thọ 曰viết 性tánh 。 性tánh 之chi 所sở 具cụ 曰viết 理lý 。 其kỳ 名danh 雖tuy 殊thù 。 而nhi 理lý 則tắc 一nhất 也dã 。

迭điệt

遞đệ 也dã 。 互hỗ 也dã 。

極cực

窮cùng 盡tận 也dã 。 此thử 明minh 已dĩ 上thượng 諸chư 聖thánh 。 皆giai 造tạo 乎hồ 至chí 極cực 之chi 地địa 。 則tắc 不bất 能năng 無vô 獘# 。 獘# 迹tích 示thị 其kỳ 不bất 通thông 也dã 。 乃nãi 不bất 能năng 周chu 全toàn 萬vạn 備bị 。 如như 夫phu 子tử 大đại 聖thánh 人nhân 不bất 得đắc 位vị 。 而nhi 誅tru 正chánh 卯mão 之chi 迹tích 。 周chu 公công 雖tuy 聖thánh 。 而nhi 誅tru 管quản 蔡thái 之chi 迹tích 。 堯# 舜thuấn 雖tuy 聖thánh 。 不bất 能năng 化hóa 其kỳ 子tử 之chi 善thiện 。 先tiên 聖thánh 後hậu 聖thánh 。 其kỳ 揆quỹ 一nhất 也dã 。 道đạo 之chi 不bất 行hành 。 乃nãi 時thời 數số 之chi 變biến 也dã 。 若nhược 以dĩ 時thời 變biến 。 責trách 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 。 非phi 愚ngu 即tức 狂cuồng 。 孫tôn 莘# 老lão 是thị 其kỳ 人nhân 也dã 。

弊tệ 迹tích

如như 丹đan 朱chu 商thương 均quân 之chi 不bất 肖tiếu 。 桀# 紂# 幽u 厲lệ 之chi 不bất 君quân 。 法Pháp 門môn 教giáo 化hóa 陵lăng 夷di 。 國quốc 家gia 紀kỷ 綱cương 紊# 亂loạn 。 皆giai 稱xưng 獘# 迹tích 也dã 。

靡mĩ 靡mĩ

漸tiệm 漸tiệm 也dã 。 又hựu 壞hoại 散tán 延diên 連liên 也dã 。

鼎đỉnh 立lập

禹vũ 王vương 。 造tạo 鼎đỉnh 三tam 足túc 兩lưỡng 耳nhĩ 。 和hòa 五ngũ 味vị 之chi 器khí 也dã 。 鼎đỉnh 分phần/phân 三tam 足túc 。 一nhất 口khẩu 朝triêu 天thiên 。 一nhất 口khẩu 。 即tức 王vương 道đạo 也dã 。

詆# 訾tí

責trách 謗báng 也dã 。

孫tôn 莘# 老lão 書thư

修tu 撰soạn 侍thị 郎lang 孫tôn 莘# 老lão 。 問vấn 教giáo 於ư 大đại 覺giác 曰viết 。 三tam 代đại 以dĩ 降giáng/hàng 。 列liệt 聖thánh 相tương/tướng 承thừa 。 政chánh 通thông 人nhân 和hòa 。 道đạo 傳truyền 統thống 續tục 。 不bất 以dĩ 佛Phật 教giáo 未vị 來lai 為vi 欠khiếm 。 周chu 姬# 訖ngật 籙# 。 更cánh 秦tần 換hoán 漢hán 。 憲hiến 網võng 刑hình 巢sào 。 蔽tế 空không 落lạc 野dã 。 不bất 以dĩ 佛Phật 教giáo 已dĩ 至chí 而nhi 革cách 。 四tứ 海hải 派phái 分phần/phân 。 異dị 說thuyết 捷tiệp 出xuất 。 由do 唐đường 而nhi 至chí 。 五ngũ 季quý 為vi 甚thậm 。 庶thứ 務vụ 萬vạn 機cơ 。 理lý 亂loạn 非phi 常thường 。 奉phụng 佛Phật 之chi 教giáo 奚hề 益ích 。 間gian 有hữu 草thảo 衣y 木mộc 食thực 。 巖nham 棲tê 澗giản 飲ẩm 。 不bất 過quá 獨độc 善thiện 其kỳ 身thân 耳nhĩ 。 又hựu 有hữu 名danh 而nhi 異dị 行hành 。 假giả 而nhi 非phi 真chân 。 教giáo 化hóa 未vị 孚phu 。 弊tệ 乃nãi 生sanh 焉yên 。 然nhiên 師sư 必tất 有hữu 辯biện 佇trữ 聞văn 其kỳ 說thuyết 。 妙diệu 道đạo 篇thiên 。 師sư 所sở 答đáp 也dã 。

○# 克khắc

除trừ 己kỷ 之chi 私tư 心tâm 也dã 。

四tứ 眾chúng

在tại 家gia 二nhị 眾chúng 。 出xuất 家gia 二nhị 眾chúng 。

○# 聰thông 明minh

見kiến 聞văn 不bất 惑hoặc 。 故cố 曰viết 聰thông 明minh 。

石thạch 門môn 聰thông

襄tương 州châu 谷cốc 隱ẩn 山sơn 石thạch 門môn 寺tự 。 蘊uẩn 聰thông 禪thiền 師sư 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 。 得đắc 法Pháp 後hậu 住trụ 石thạch 門môn 日nhật 。 襄tương 州châu 太thái 守thủ 。 以dĩ 私tư 意ý 笞si 辱nhục 。 既ký 歸quy 。 眾chúng 僧Tăng 迎nghênh 於ư 道đạo 側trắc 。 首thủ 座tòa 趣thú 前tiền 問vấn 訊tấn 曰viết 。 太thái 守thủ 無vô 辜cô 曲khúc 辱nhục 和hòa 尚thượng 。 師sư 以dĩ 手thủ 指chỉ 地địa 云vân 。 平bình 地địa 起khởi 骨cốt 堆đôi 。 隨tùy 手thủ 湧dũng 一nhất 骨cốt 堆đôi 。 太thái 守thủ 聞văn 知tri 。 令linh 人nhân 削tước 去khứ 。 復phục 湧dũng 如như 初sơ 。 太thái 守thủ 全toàn 家gia 死tử 於ư 襄tương 州châu 也dã 。

棲tê 賢hiền 舜thuấn

南nam 康khang 軍quân 雲vân 居cư 曉hiểu 舜thuấn 禪thiền 師sư 。 字tự 老lão 夫phu 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 聰thông 。 瑞thụy 州châu 胡hồ 氏thị 子tử 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 世thế 。 住trụ 廬lư 山sơn 棲tê 賢hiền 日nhật 。 槐# 都đô 官quan 守thủ 南nam 康khang 。 多đa 貪tham 墨mặc 蹟# 。 舜thuấn 不bất 忍nhẫn 以dĩ 常thường 住trụ 物vật 。 結kết 情tình 固cố 位vị 。 被bị 人nhân 譖trấm 於ư 郡quận 守thủ 問vấn 還hoàn 俗tục 。 民dân 其kỳ 衣y 。 大đại 覺giác 昔tích 曾tằng 入nhập 舜thuấn 之chi 室thất 。 故cố 往vãng 京kinh 都đô 訪phỏng 大đại 覺giác 。 讓nhượng 舜thuấn 正chánh 寢tẩm 。 璉# 居cư 偏thiên 室thất 。 仁nhân 宗tông 數số 詔chiếu 入nhập 內nội 問vấn 道đạo 。 竟cánh 不bất 言ngôn 舜thuấn 事sự 。 偶ngẫu 一nhất 日nhật 。 聖thánh 旨chỉ 勑# 淨tịnh 慈từ 飯phạn 僧Tăng 。 見kiến 大đại 覺giác 侍thị 舜thuấn 甚thậm 恭cung 。 歸quy 奏tấu 。 帝đế 召triệu 見kiến 之chi 。 乃nãi 嘆thán 曰viết 。 道đạo 韻vận 奇kỳ 偉# 。 真chân 山sơn 林lâm 達đạt 士sĩ 。 遂toại 於ư 扇thiên/phiến 書thư 曰viết 。 賜tứ 曉hiểu 舜thuấn 依y 舊cựu 為vi 僧Tăng 。 再tái 住trụ 棲tê 賢hiền 。 仍nhưng 賜tứ 紫tử 衣y 銀ngân 鉢bát 。 舜thuấn 罷bãi 棲tê 賢hiền 日nhật 。 有hữu 二nhị 壯tráng 力lực 。 舁dư 轎kiệu 至chí 羅La 漢Hán 寺tự 前tiền 。 二nhị 人nhân 相tương 謂vị 曰viết 。 今kim 不bất 是thị 我ngã 院viện 長trưởng 老lão 。 不bất 須tu 遠viễn 送tống 。 棄khí 轎kiệu 而nhi 回hồi 。 舜thuấn 既ký 再tái 來lai 。 令linh 人nhân 安an 撫phủ 曰viết 。 你nễ 當đương 時thời 做tố 得đắc 是thị 。 但đãn 安an 心tâm 不bất 必tất 疑nghi 懼cụ 。 入nhập 院viện 上thượng 堂đường 曰viết 。 無vô 端đoan 被bị 譖trấm 枉uổng 遭tao 迍# 。 半bán 年niên 有hữu 餘dư 作tác 俗tục 人nhân 。 今kim 日nhật 再tái 歸quy 三tam 峽# 寺tự 。 幾kỷ 多đa 歡hoan 喜hỷ 幾kỷ 多đa 嗔sân 。

歟#

疑nghi 辭từ 。 謙khiêm 退thoái 而nhi 不bất 敢cảm 質chất 言ngôn 。 而nhi 言ngôn 歟# 也dã 。

隱ẩn 微vi

上thượng 幽u 暗ám 也dã 。 下hạ 細tế 事sự 也dã 。 謂vị 事sự 之chi 首thủ 不bất 足túc 慮lự 。 禍họa 隱ẩn 微vi 深thâm 可khả 憂ưu 也dã 。 葢# 著trước 者giả 。 人nhân 所sở 易dị 見kiến 。 故cố 得đắc 為vi 之chi 。 隱ẩn 者giả 。 人nhân 所sở 難nan 知tri 。 故cố 當đương 謹cẩn 而nhi 不bất 可khả 忽hốt 也dã 。

尤vưu

甚thậm 也dã 。

○# 罹li

非phi 理lý 而nhi 遭tao 痛thống 毒độc 也dã 。

橫hoạnh/hoành 逆nghịch

強cường/cưỡng 暴bạo 不bất 順thuận 理lý 也dã 。 文văn 出xuất 孟# 子tử 離ly 婁lâu 章chương 。

民dân 衣y

老lão 夫phu 還hoàn 俗tục 。 服phục 民dân 之chi 衣y 也dã 。

疇trù

往vãng 昔tích 之chi 事sự 也dã 。

輦liễn

天thiên 子tử 之chi 車xa 也dã 。 有hữu 輪luân 曰viết 輦liễn 。 無vô 輪luân 曰viết 輿dư 。

○# 賦phú

稟bẩm 也dã 。 均quân 表biểu 敷phu 布bố 曰viết 賦phú 。 謂vị 天thiên 之chi 所sở 賦phú 性tánh 於ư 人nhân 。 均quân 而nhi 無vô 偏thiên 也dã 。

權quyền 衡hành

上thượng 秤xứng 鎚chùy 也dã 。 下hạ 秤xứng 杆# 也dã 。

貨hóa

以dĩ 財tài 變biến 物vật 曰viết 貨hóa 。

殖thực

積tích 聚tụ 財tài 寶bảo 曰viết 殖thực 。 又hựu 貨hóa 之chi 所sở 宜nghi 曰viết 殖thực 。

一nhất 日nhật 不bất 作tác

百bách 丈trượng 寺tự 。 在tại 南nam 嶽nhạc 之chi 絕tuyệt 頂đảnh 也dã 。 大đại 智trí 禪thiền 師sư 。 每mỗi 日nhật 力lực 作tác 以dĩ 償thường 其kỳ 供cung 。 有hữu 勸khuyến 止chỉ 者giả 。 則tắc 曰viết 我ngã 無vô 德đức 以dĩ 勞lao 人nhân 。 眾chúng 不bất 忍nhẫn 而nhi 藏tạng 其kỳ 作tác 具cụ 。 徧biến 索sách 不bất 得đắc 。 遂toại 不bất 食thực 。 故cố 有hữu 一nhất 日nhật 不bất 作tác 一nhất 日nhật 不bất 食thực 之chi 語ngữ 。 流lưu 播bá 寰# 宇vũ 。 先tiên 德đức 率suất 身thân 多đa 如như 此thử 矣hĩ 。

垂thùy

將tương 也dã 。

涉thiệp

歷lịch 也dã 。

○# 傳truyền 持trì

代đại 代đại 相tương 承thừa 曰viết 傳truyền 。 拳quyền 拳quyền 執chấp 守thủ 曰viết 持trì 。

操thao

守thủ 志chí 不bất 改cải 曰viết 操thao 。

履lý

踐tiễn 行hành 不bất 怠đãi 曰viết 履lý 。

住trụ 持trì

安an 住trụ 道Đạo 德đức 。 執chấp 持trì 教giáo 化hóa 。 令linh 法Pháp 久cửu 住trụ 故cố 也dã 。 又hựu 住trụ 於ư 真chân 理lý 。 持trì 而nhi 不bất 失thất 。

衒huyễn

彰chương 賣mại 也dã 。

渝du

變biến 也dã 。

夷di 險hiểm

上thượng 坦thản 而nhi 平bình 也dã 。 下hạ 峻tuấn 而nhi 不bất 平bình 也dã 。

致trí

理lý 也dã 。

○# 遠viễn 錄lục 公công

舒thư 州châu 浮phù 山sơn 法pháp 遠viễn 圓viên 鑑giám 禪thiền 師sư 。 鄭trịnh 州châu 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 葉diệp 縣huyện 省tỉnh 禪thiền 師sư 。 遠viễn 嘗thường 與dữ 達đạt 觀quán 頴dĩnh 。 薛tiết 大đại 頭đầu 。 七thất 八bát 輩bối 遊du 蜀thục 。 幾kỷ 次thứ 遭tao 迍# 。 師sư 以dĩ 智trí 脫thoát 之chi 。 眾chúng 以dĩ 曉hiểu 吏lại 事sự 。 故cố 稱xưng 遠viễn 公công 也dã 。

益ích 堅kiên

乃nãi 馬mã 援viện 之chi 言ngôn 也dã 。 不bất 墜trụy 青thanh 雲vân 之chi 志chí 。

益ích 壯tráng

寧ninh 識thức 白bạch 首thủ 之chi 心tâm 。

苟cẩu 竊thiết

不bất 正chánh 之chi 貌mạo 。 苟cẩu 容dung 取thủ 安an 也dã 。

志chí

心tâm 之chi 所sở 之chi 曰viết 志chí 。 謹cẩn 守thủ 而nhi 不bất 逐trục 物vật 也dã 。

質chất

本bổn 色sắc 也dã 。

表biểu

耐nại 也dã 。

節tiết 義nghĩa

有hữu 節tiết 操thao 而nhi 所sở 行hành 。 合hợp 乎hồ 義nghĩa 理lý 也dã 。

標tiêu 致trí

標tiêu 。 舉cử 也dã 。 言ngôn 其kỳ 超siêu 卓trác 傑kiệt 立lập 之chi 極cực 也dã 。

自tự 強cường

易dị 云vân 。 君quân 子tử 之chi 道đạo 。 終chung 日nhật 乾can/kiền/càn 乾can/kiền/càn 。 而nhi 自tự 強cường 不bất 息tức 也dã 。

逸dật 翮cách

上thượng 縱túng/tung 也dã 。 下hạ 羽vũ 勁# 也dã 。

○# 陸lục 沉trầm

言ngôn 無vô 水thủy 而nhi 沉trầm 也dã 。 當đương 顯hiển 而nhi 反phản 隱ẩn 。 陸lục 沉trầm 於ư 眾chúng 。 不bất 願nguyện 人nhân 知tri 也dã 。

葉diệp 縣huyện 省tỉnh

汝nhữ 州châu 葉diệp 縣huyện 廣quảng 教giáo 院viện 。 歸quy 省tỉnh 禪thiền 師sư 。 冀ký 州châu 賈cổ 氏thị 子tử 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 。 其kỳ 住trụ 持trì 枯khô 淡đạm 嚴nghiêm 密mật 。 衲nạp 子tử 畏úy 之chi 。 浮phù 山sơn 遠viễn 。 天thiên 衣y 懷hoài 。 聞văn 其kỳ 高cao 風phong 。 特đặc 往vãng 參tham 叩khấu 。 正chánh 值trị 雪tuyết 寒hàn 。 省tỉnh 喝hát 罵mạ 驅khu 逐trục 。 至chí 以dĩ 將tương 水thủy 潑bát 地địa 。 衣y 服phục 皆giai 濕thấp 。 他tha 僧Tăng 怒nộ 去khứ 。 唯duy 遠viễn 與dữ 懷hoài 。 整chỉnh 衣y 數số 具cụ 。 復phục 坐tọa 如như 故cố 。 師sư 到đáo 呵ha 曰viết 。 你nễ 更cánh 不bất 去khứ 。 待đãi 我ngã 打đả 你nễ 。 遠viễn 。 近cận 前tiền 云vân 。 某mỗ 二nhị 人nhân 數sổ 千thiên 里lý 。 特đặc 來lai 參tham 和hòa 尚thượng 禪thiền 。 豈khởi 以dĩ 一nhất 杓chước 水thủy 潑bát 之chi 便tiện 去khứ 。 師sư 笑tiếu 曰viết 。 你nễ 兩lưỡng 個cá 果quả 來lai 要yếu 參tham 禪thiền 。 卻khước 去khứ 掛quải 搭# 。 遠viễn 充sung 典điển 座tòa 。 眾chúng 苦khổ 其kỳ 枯khô 淡đạm 。 省tỉnh 偶ngẫu 出xuất 庄# 去khứ 。 遠viễn 竊thiết 取thủ 鑰thược 匙thi 取thủ 油du 麵miến 。 作tác 五ngũ 味vị 粥chúc 方phương 熟thục 。 師sư 忽hốt 歸quy 。 粥chúc 罷bãi 詣nghệ 典điển 作tác 。 遠viễn 至chí 。 師sư 云vân 。 汝nhữ 竊thiết 取thủ 油du 麵miến 。 係hệ 盜đạo 用dụng 常thường 住trụ 。 遠viễn 云vân 。 實thật 取thủ 油du 麵miến 。 願nguyện 乞khất 責trách 罰phạt 。 師sư 令linh 筭# 估cổ 衣y 鉢bát 還hoàn 訖ngật 。 更cánh 打đả 三tam 十thập 拄trụ 杖trượng 赶# 出xuất 院viện 。 道đạo 友hữu 勸khuyến 勉miễn 師sư 不bất 允duẫn 。 友hữu 曰viết 。 若nhược 不bất 容dung 歸quy 。 只chỉ 乞khất 隨tùy 眾chúng 聽thính 法Pháp 。 師sư 亦diệc 不bất 許hứa 。 師sư 一nhất 日nhật 出xuất 街nhai 。 見kiến 遠viễn 旅lữ 邸để 前tiền 立lập 。 師sư 曰viết 。 此thử 是thị 院viện 門môn 房phòng 廊lang 。 你nễ 在tại 此thử 許hứa 久cửu 。 曾tằng 還hoàn 店điếm 錢tiền 否phủ/bĩ 。 令linh 筭# 所sở 欠khiếm 追truy 取thủ 。 遠viễn 無vô 難nạn/nan 色sắc 。 持trì 鉢bát 於ư 市thị 化hóa 還hoàn 之chi 。 師sư 一nhất 日nhật 出xuất 街nhai 。 見kiến 遠viễn 持trì 鉢bát 。 歸quy 謂vị 眾chúng 曰viết 。 遠viễn 真chân 意ý 參tham 禪thiền 。 遂toại 令linh 歸quy 。 上thượng 堂đường 對đối 眾chúng 付phó 衣y 法pháp 嗣tự 。

依y 違vi

謀mưu 善thiện 者giả 從tùng 之chi 。 不bất 善thiện 者giả 違vi 之chi 。 亦diệc 何hà 有hữu 所sở 定định 平bình 。 出xuất 小tiểu 雅nhã 也dã 。

姑cô 息tức

苟cẩu 容dung 取thủ 安an 。 出xuất 禮lễ 記ký 。

○# 暴bạo

音âm 曝bộc 。 日nhật 晒# 也dã 。

○# 刻khắc 剝bác

削tước 害hại 於ư 人nhân 也dã 。

中trung 外ngoại

中trung 則tắc 徒đồ 屬thuộc 。 外ngoại 則tắc 四tứ 眾chúng 。

洽hiệp

恩ân 澤trạch 周chu 徧biến 曰viết 洽hiệp 。

哀ai

敢cảm 怒nộ 而nhi 不bất 敢cảm 言ngôn 。

○# 三tam 要yếu

宋tống 仁nhân 宗tông 。 司ty 馬mã 光quang 諫gián 曰viết 仁nhân 明minh 勇dũng 。 註chú 曰viết 。 仁nhân 者giả 。 純thuần 乎hồ 天thiên 理lý 。 斷đoạn 絕tuyệt 眾chúng 惡ác 。 無vô 一nhất 毫hào 私tư 欲dục 也dã 。 明minh 者giả 。 燭chúc 物vật 理lý 。 辯biện 是thị 非phi 。 無vô 一nhất 息tức 之chi 疑nghi 惑hoặc 也dã 。 勇dũng 者giả 。 見kiến 義nghĩa 必tất 為vi 。 聞văn 善thiện 必tất 遷thiên 。 無vô 一nhất 之chi 退thoái 怯khiếp 也dã 。

教giáo 化hóa

以dĩ 道đạo 誨hối 人nhân 曰viết 教giáo 。 躬cung 行hành 於ư 上thượng 。 風phong 動động 於ư 下hạ 曰viết 化hóa 。

侫#

才tài 辨biện 論luận 曲khúc 謂vị 也dã 。

耘vân

鋤# 也dã 。

刈ngải

割cát 也dã 。

○# 智trí 愚ngu 賢hiền 不bất 肖tiếu

稟bẩm 清thanh 和hòa 之chi 氣khí 。 才tài 識thức 明minh 敏mẫn 曰viết 智trí 。 稟bẩm 滓chỉ 濁trược 駁bác 雜tạp 之chi 氣khí 。 頑ngoan 蠢xuẩn 無vô 知tri 曰viết 愚ngu 。 稟bẩm 得đắc 天thiên 地địa 至chí 和hòa 之chi 氣khí 。 慈từ 儉kiệm 溫ôn 良lương 曰viết 賢hiền 。 稟bẩm 陰âm 陽dương 謬mậu 亂loạn 之chi 氣khí 。 凶hung 險hiểm 奸gian 邪tà 曰viết 不bất 肖tiếu 。 如như 明minh 暗ám 相tướng 傾khuynh 。 薰huân 蕕# 不bất 並tịnh 。 決quyết 然nhiên 之chi 理lý 矣hĩ 。

詐trá 侫#

詐trá 侫# 者giả 。 與dữ 君quân 子tử 不bất 似tự 也dã 。 謂vị 發phát 言ngôn 宛uyển 同đồng 聖thánh 賢hiền 。 行hành 事sự 不bất 如như 常thường 人nhân 。

素tố 分phần/phân

命mạng 稟bẩm 於ư 有hữu 生sanh 之chi 前tiền 。 而nhi 清thanh 濁trược 已dĩ 定định 。 故cố 有hữu 智trí 愚ngu 之chi 分phần 也dã 。

醇thuần 懿#

一nhất 色sắc 成thành 體thể 曰viết 醇thuần 。 溫ôn 柔nhu 克khắc 聖thánh 曰viết 懿# 。

嗜thị 慾dục

上thượng 貪tham 也dã 。 下hạ 情tình 之chi 所sở 好hiếu 慾dục 也dã 。

綱cương 紀kỷ

總tổng 繩thằng 曰viết 綱cương 。 眾chúng 目mục 曰viết 紀kỷ 。 網võng 賴lại 綱cương 紀kỷ 。 君quân 賴lại 股cổ 肱# 。 乃nãi 規quy 範phạm 之chi 大đại 者giả 也dã 。

優ưu 劣liệt

上thượng 勝thắng 也dã 。 下hạ 衰suy 弱nhược 也dã 。

烏ô

何hà 也dã 。

○# 從tùng 容dung

上thượng 七thất 恭cung 切thiết 。 含hàm 緩hoãn 而nhi 不bất 迫bách 也dã 。

雍ung 肅túc

和hòa 敬kính 也dã 。

○# 道đạo 悟ngộ 真chân

潭đàm 州châu 道đạo 悟ngộ 寺tự 可khả 真chân 禪thiền 師sư 。 嗣tự 石thạch 霜sương 圓viên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 十thập 世thế 。

馳trì 騁sính

自tự 誇khoa 也dã 。

丹đan 雘#

彩thải 色sắc 之chi 總tổng 名danh 。 山sơn 海hải 經Kinh 云vân 。 雞kê 足túc 山sơn 下hạ 多đa 丹đan 雘# 。 說thuyết 文văn 云vân 。 雘# 。 美mỹ 也dã 。

○# 五ngũ 祖tổ 演diễn

蘄kì 州châu 五ngũ 祖tổ 法pháp 演diễn 禪thiền 師sư 。 綿miên 州châu 鄧đặng 氏thị 子tử 。 嗣tự 白bạch 雲vân 端đoan 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。

心tâm 為vi 下hạ

心tâm 者giả 。 神thần 明minh 之chi 府phủ 。 虗hư 靈linh 洞đỗng 徹triệt 。 以dĩ 具cụ 眾chúng 理lý 而nhi 應ưng 萬vạn 事sự 者giả 也dã 。 謂vị 百bách 千thiên 三tam 昧muội 。 無vô 量lượng 法Pháp 門môn 。 莫mạc 不bất 皆giai 由do 一nhất 心tâm 而nhi 建kiến 立lập 也dã 。

敬kính

和hòa 悅duyệt 也dã 。

莊trang

端đoan 嚴nghiêm 也dã 。

神thần

靈linh 也dã 。 陰âm 陽dương 不bất 測trắc 之chi 謂vị 神thần 。 又hựu 陽dương 之chi 精tinh 也dã 。

○# 士sĩ

有hữu 德đức 之chi 稱xưng 。

諦đế 當đương

審thẩm 實thật 曰viết 諦đế 。 中trung 正chánh 曰viết 當đương 。

聞văn

去khứ 聲thanh 。 聲thanh 著trước 於ư 外ngoại 曰viết 聞văn 。

利lợi 養dưỡng

財tài 之chi 所sở 欲dục 曰viết 利lợi 。 利lợi 之chi 所sở 樂lạc 曰viết 養dưỡng 。

把bả 茅mao

出xuất 世thế 為vi 人nhân 而nhi 結kết 菴am 。 乃nãi 草thảo 菴am 也dã 。

勉miễn

加gia 力lực 行hành 之chi 也dã 。

○# 楊dương 岐kỳ

遠viễn 州châu 楊dương 岐kỳ 山sơn 方phương 會hội 禪thiền 師sư 。 宜nghi 春xuân 冷lãnh 氏thị 之chi 子tử 。 嗣tự 慈từ 明minh 圓viên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 十thập 世thế 。

僅cận

將tương 也dã 。

莫mạc

與dữ 暮mộ 同đồng 。 季quý 冬đông 也dã 。

霰tản

雨vũ 雪tuyết 雜tạp 下hạ 。

遑hoàng

不bất 急cấp 之chi 貌mạo 。 謂vị 雖tuy 有hữu 雪tuyết 霰tản 。 不bất 以dĩ 寒hàn 苦khổ 動động 其kỳ 心tâm 。

詎cự

豈khởi 也dã 。

事sự 豐phong 屋ốc

事sự 。 好hảo/hiếu 也dã 。 宋tống 李# 靖tĩnh 公công 名danh 沆# 。 為vi 丞thừa 相tương/tướng 。 自tự 奉phụng 甚thậm 薄bạc 。 所sở 居cư 陋lậu 巷hạng 。 廳thính 事sự 無vô 重trọng/trùng 門môn 。 家gia 人nhân 勸khuyến 修tu 之chi 。 沆# 曰viết 。 身thân 食thực 厚hậu 祿lộc 。 安an 榮vinh 如như 意ý 。 人nhân 生sanh 朝triêu 暮mộ 不bất 保bảo 。 奚hề 用dụng 功công 夫phu 。 事sự 豐phong 屋ốc 也dã 。

翌#

明minh 日nhật 也dã 。

樹thụ 下hạ 居cư

佛Phật 戒giới 弟đệ 子tử 。 日nhật 中trung 一nhất 食thực 。 樹thụ 下hạ 一nhất 宿túc 。 修tu 身thân 以dĩ 避tị 名danh 。 臨lâm 大đại 節tiết 而nhi 不bất 可khả 奪đoạt 。

○# 心tâm 城thành

謂vị 其kỳ 中trung 有hữu 正chánh 覺giác 法Pháp 王Vương 。 萬vạn 德đức 所sở 聚tụ 。 故cố 曰viết 心tâm 城thành 。 使sử 宼# 不bất 侵xâm 奪đoạt 。 境cảnh 緣duyên 不bất 搖dao 動động 。 方phương 可khả 進tiến 道đạo 。

越việt 思tư

越việt 。 過quá 也dã 。 學học 而nhi 不bất 思tư 則tắc 罔võng 。 思tư 而nhi 不bất 學học 則tắc 殆đãi 。

○# 陶đào 鑄chú

範phạm 土thổ/độ 曰viết 陶đào 。 鎔dong 金kim 曰viết 鑄chú 。

革cách

改cải 也dã 。

○# 病bệnh

憂ưu 也dã 。 聖thánh 人nhân 云vân 。 不bất 患hoạn 人nhân 之chi 不bất 己kỷ 知tri 。 患hoạn 不bất 知tri 人nhân 也dã 。

聽thính 言ngôn 觀quán 行hành

始thỉ 我ngã 觀quán 聽thính 於ư 人nhân 也dã 。 謂vị 聽thính 其kỳ 所sở 說thuyết 。 以dĩ 為vi 有hữu 德đức 。 但đãn 恐khủng 其kỳ 能năng 言ngôn 而nhi 不bất 能năng 行hành 。 必tất 欲dục 觀quán 其kỳ 所sở 行hành 之chi 行hạnh 也dã 。

南nam 嶽nhạc 讓nhượng

衡hành 州châu 南nam 嶽nhạc 。 懷Hoài 讓Nhượng 禪Thiền 師Sư 。 金kim 州châu 杜đỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 六lục 祖tổ 大đại 鑑giám 禪thiền 師sư 。

大đại 鑑giám

六lục 祖tổ 惠huệ 能năng 大đại 鑑giám 禪thiền 師sư 。 范phạm 陽dương 人nhân 。 即tức 涿# 州châu 也dã 。 盧lô 氏thị 子tử 。 先tiên 父phụ 遷thiên 於ư 嶺lĩnh 南nam 新tân 州châu 住trụ 。 後hậu 生sanh 能năng 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 弘Hoằng 忍Nhẫn 大Đại 師Sư 也dã 。

馬mã 祖tổ

江giang 西tây 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 漢hán 州châu 什thập 邡# 縣huyện 馬mã 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 禪thiền 師sư 。 依y 羅La 漢Hán 寺tự 出xuất 家gia 。 容dung 貌mạo 奇kỳ 異dị 。 牛ngưu 行hành 虎hổ 視thị 。 引dẫn 舌thiệt 過quá 鼻tị 。 足túc 下hạ 有hữu 二nhị 輪luân 。 乃nãi 唐đường 德đức 宗tông 時thời 人nhân 也dã 。

固cố 非phi 下hạ

道đạo 高cao 于vu 師sư 。 方phương 堪kham 傳truyền 授thọ 。 見kiến 于vu 師sư 齊tề 。 減giảm 師sư 半bán 德đức 也dã 。

洪hồng 規quy

大đại 法pháp 也dã 。 謂vị 權quyền 衡hành 佛Phật 祖tổ 。 模mô 範phạm 人nhân 天thiên 。 非phi 細tế 事sự 也dã 。

當đương 家gia 種chủng 草thảo

當đương 家gia 者giả 。 選tuyển 有hữu 德đức 之chi 子tử 。 克khắc 紹thiệu 家gia 業nghiệp 。 使sử 祖tổ 風phong 之chi 不bất 遺di 墜trụy 也dã 。 種chủng 草thảo 者giả 。 如như 農nông 家gia 種chúng 田điền 。 相tương/tướng 地địa 厚hậu 薄bạc 而nhi 投đầu 子tử 也dã 。

巧xảo 言ngôn 令linh 色sắc

令linh 。 猶do 善thiện 也dã 。 言ngôn 乃nãi 心tâm 之chi 聲thanh 。 出xuất 於ư 口khẩu 。 當đương 出xuất 而nhi 出xuất 。 色sắc 。 心tâm 之chi 發phát 。 見kiến 於ư 面diện 。 當đương 見kiến 而nhi 見kiến 。 則tắc 天thiên 理lý 存tồn 於ư 內nội 矣hĩ 。 或hoặc 出xuất 諸chư 於ư 外ngoại 。 巧xảo 言ngôn 如như 簧# 。 甘cam 言ngôn 若nhược 醴# 。 象tượng 恭cung 其kỳ 容dung 。 色sắc 莊trang 其kỳ 貌mạo 。 務vụ 以dĩ 悅duyệt 人nhân 之chi 聽thính 觀quán 。 而nhi 本bổn 心tâm 之chi 德đức 全toàn 忘vong 矣hĩ 。

便tiện 僻tích

外ngoại 習tập 威uy 儀nghi 。 舉cử 止chỉ 輕khinh 揚dương 。 而nhi 內nội 無vô 實thật 德đức 也dã 。

謟siểm

屈khuất 己kỷ 侫# 求cầu 。 曰viết 謟siểm 。

媚mị

親thân 順thuận 取thủ 悅duyệt 於ư 人nhân 也dã 。

○# 柄bính

權quyền 也dã 。

惠huệ

以dĩ 恩ân 及cập 人nhân 曰viết 惠huệ 。 愛ái 施thí 者giả 。 仁nhân 之chi 端đoan 。

德đức

以dĩ 敬kính 修tu 身thân 曰viết 德đức 。 修tu 身thân 者giả 。 智trí 之chi 府phủ 。

敷phu

施thí 也dã 。

適thích

當đương 也dã 。 用dụng 也dã 。

養dưỡng

保bảo 守thủ 也dã 。

宣tuyên

布bố 散tán 也dã 。

蓄súc

養dưỡng 也dã 。 積tích 也dã 。

孰thục

誰thùy 也dã 。

○# 省tỉnh 覲cận

省tỉnh 察sát 也dã 。 秋thu 後hậu 見kiến 曰viết 覲cận 。 如như 朝triều 廷đình 。 須tu 為vi 朝triêu 覲cận 。 乃nãi 會hội 合hợp 省tỉnh 察sát 一nhất 年niên 之chi 事sự 。

籌trù 慮lự

方phương 思tư 後hậu 對đối 。 而nhi 不bất 敢cảm 便tiện 答đáp 。

正chánh 色sắc

有hữu 威uy 而nhi 不bất 猛mãnh 。 嚴nghiêm 而nhi 厲lệ 恭cung 。 雖tuy 曰viết 怒nộ 。 而nhi 不bất 失thất 其kỳ 正chánh 也dã 。

細tế 務vụ

急cấp 先tiên 務vụ 心tâm 。 君quân 子tử 務vụ 本bổn 。

慈từ 明minh

潭đàm 州châu 石thạch 霜sương 慈từ 明minh 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。 金kim 州châu 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 汾# 陽dương 善thiện 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 也dã 。

機cơ 辯biện

機cơ 如như 掣xiết 電điện 。 辯biện 似tự 懸huyền 河hà 。

弟đệ 子tử

學học 於ư 師sư 後hậu 曰viết 弟đệ 。 智trí 從tùng 師sư 生sanh 曰viết 子tử 。

應ứng 對đối

有hữu 呼hô 則tắc 應ưng 。 有hữu 問vấn 則tắc 對đối 。

含hàm 緩hoãn

忍nhẫn 而nhi 不bất 敢cảm 言ngôn 曰viết 含hàm 。 從tùng 容dung 而nhi 不bất 急cấp 曰viết 緩hoãn 。

○# 猥ổi 屑tiết

不bất 可khả 言ngôn 其kỳ 所sở 為vi 謂vị 之chi 惡ác 也dã 。 猥ổi 。 鄙bỉ 也dã 。 屑tiết 。 苟cẩu 也dã 。

愈dũ 加gia 下hạ

施thí 不bất 測trắc 之chi 恩ân 也dã 。

○# 己kỷ 過quá

孟# 子tử 曰viết 。 子tử 路lộ 人nhân 告cáo 之chi 有hữu 過quá 則tắc 喜hỷ 。 喜hỷ 其kỳ 得đắc 聞văn 改cải 之chi 。 其kỳ 勇dũng 於ư 自tự 修tu 如như 此thử 。 程# 子tử 曰viết 。 子tử 路lộ 人nhân 告cáo 之chi 有hữu 過quá 則tắc 喜hỷ 。 可khả 謂vị 百bách 世thế 之chi 師sư 也dã 。

喜hỷ 善thiện

禹vũ 王vương 聞văn 善thiện 言ngôn 則tắc 拜bái 。 葢# 不bất 待đãi 有hữu 過quá 。 而nhi 屈khuất 己kỷ 以dĩ 受thọ 天thiên 下hạ 之chi 善thiện 也dã 。

包bao 荒hoang

易dị 經kinh 泰thái 卦# 。 君quân 子tử 處xứ 泰thái 之chi 道đạo 。 必tất 有hữu 包bao 荒hoang 之chi 量lượng 。 其kỳ 施thí 為vi 寬khoan 裕# 詳tường 密mật 也dã 。 又hựu 量lượng 寬khoan 容dung 眾chúng 。 德đức 廣quảng 安an 居cư 也dã 。

碩#

廣quảng 也dã 。 大đại 也dã 。

○# 啻#

止chỉ 也dã 。

○# 郭quách 功công 輔phụ

提đề 刑hình 郭quách 正chánh 祥tường 。 字tự 功công 輔phụ 。 號hiệu 淨tịnh 空không 居cư 士sĩ 。 問vấn 道đạo 於ư 白bạch 雲vân 端đoan 。

造tạo 物vật

儒nho 言ngôn 天thiên 命mạng 。 釋thích 言ngôn 定định 業nghiệp 也dã 。

○# 絕tuyệt 江giang

直trực 渡độ 也dã 。

訪phỏng 白bạch 雲vân

郭quách 功công 輔phụ 。 乃nãi 現hiện 宰tể 官quan 身thân 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 可khả 謂vị 在tại 欲dục 而nhi 無vô 欲dục 。 居cư 塵trần 不bất 染nhiễm 塵trần 。 亦diệc 是thị 他tha 宿túc 植thực 德đức 本bổn 。 有hữu 大đại 因nhân 緣duyên 。 故cố 致trí 根căn 塵trần 脫thoát 繫hệ 。 一nhất 念niệm 無vô 依y 。 到đáo 此thử 橋kiều 斷đoạn 路lộ 窮cùng 。 不bất 免miễn 求cầu 人nhân 指chỉ 示thị 。 故cố 訪phỏng 白bạch 雲vân 於ư 海hải 會hội 。 白bạch 具cụ 通thông 方phương 正chánh 眼nhãn 。 運vận 匠tượng 石thạch 之chi 功công 。 施thí 無vô 礙ngại 之chi 辯biện 。 便tiện 問vấn 公công 牛ngưu 淳thuần 乎hồ 。 以dĩ 公công 曾tằng 經kinh 大đại 冶dã 鎚chùy 鉗kiềm 。 已dĩ 到đáo 不bất 疑nghi 之chi 地địa 。 謂vị 全toàn 身thân 擔đảm 荷hà 。 脫thoát 體thể 承thừa 當đương 。 向hướng 他tha 道đạo 淳thuần 矣hĩ 。 白bạch 雲vân 居cư 養dưỡng 子tử 之chi 緣duyên 。 婆bà 心tâm 太thái 切thiết 。 只chỉ 恐khủng 他tha 見kiến 道đạo 未vị 穩ổn 。 故cố 以dĩ 雷lôi 轟oanh 電điện 掣xiết 之chi 機cơ 。 振chấn 地địa 威uy 雄hùng 之chi 勢thế 而nhi 叱sất 之chi 。 可khả 謂vị 把bả 關quan 須tu 用dụng 精tinh 嚴nghiêm 吏lại 。 不bất 驗nghiệm 分phân 明minh 不bất 放phóng 行hành 。 正chánh 如như 疾tật 風phong 知tri 勁# 草thảo 。 烈liệt 火hỏa 辯biện 真chân 金kim 。 公công 已dĩ 是thị 鼻tị 孔khổng 撩# 天thiên 。 脚cước 跟cân 點điểm 地địa 的đích 人nhân 。 縱túng/tung 是thị 八bát 面diện 風phong 吹xuy 他tha 不bất 動động 。 得đắc 處xứ 穩ổn 密mật 。 何hà 妨phương 八bát 面diện 風phong 吹xuy 。 見kiến 地địa 唯duy 深thâm 。 豈khởi 懼cụ 四tứ 山sơn 來lai 合hợp 。 遂toại 拱củng 而nhi 立lập 。 謂vị 得đắc 處xứ 自tự 然nhiên 忘vong 計kế 較giảo 。 拈niêm 來lai 全toàn 不bất 費phí 工công 夫phu 。 白bạch 雲vân 到đáo 此thử 。 雪tuyết 後hậu 始thỉ 知tri 松tùng 栢# 操thao 。 事sự 難nạn/nan 方phương 顯hiển 丈trượng 夫phu 兒nhi 。 車xa 不bất 橫hoạnh/hoành 推thôi 。 理lý 無vô 曲khúc 斷đoạn 。 滿mãn 口khẩu 許hứa 他tha 道đạo 。 淳thuần 乎hồ 。 淳thuần 乎hồ 。 南nam 泉tuyền 大đại 溈# 。 無vô 異dị 此thử 也dã 。 仍nhưng 贈tặng 一nhất 偈kệ 。 前tiền 二nhị 句cú 頌tụng 他tha 見kiến 地địa 明minh 白bạch 。 謂vị 饑cơ 飡xan 嫩# 草thảo 遙diêu 山sơn 去khứ 。 渴khát 飲ẩm 寒hàn 泉tuyền 遶nhiễu 澗giản 迴hồi 。 後hậu 二nhị 句cú 頌tụng 他tha 放phóng 曠khoáng 今kim 時thời 。 謂vị 放phóng 曠khoáng 不bất 耕canh 空không 劫kiếp 地địa 。 暮mộ 天thiên 何hà 用dụng 牧mục 歌ca 摧tồi 。 又hựu 曰viết 。 上thượng 大đại 人nhân 者giả 。 一nhất 是thị 歸quy 美mỹ 之chi 辭từ 。 二nhị 是thị 出xuất 身thân 活hoạt 句cú 。 可khả 謂vị 大đại 冶dã 精tinh 金kim 。 還hoàn 他tha 作tác 者giả 。

白bạch 雲vân 端đoan

舒thư 州châu 白bạch 雲vân 守thủ 端đoan 禪thiền 師sư 。 衡hành 陽dương 葛cát 氏thị 子tử 。 嗣tự 楊dương 岐kỳ 方phương 會hội 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。

南nam 泉tuyền

池trì 州châu 南nam 泉tuyền 普phổ 願nguyện 禪thiền 師sư 。 鄭trịnh 州châu 新tân 鄭trịnh 王vương 氏thị 子tử 。 嗣tự 馬mã 祖tổ 道đạo 一nhất 禪thiền 師sư 。 一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 示thị 眾chúng 云vân 。 王vương 老lão 師sư 牧mục 一nhất 頭đầu 水thủy 牯# 牛ngưu 。 擬nghĩ 向hướng 溪khê 東đông 牧mục 。 不bất 免miễn 犯phạm 官quan 家gia 苗miêu 稼giá 。 擬nghĩ 向hướng 溪khê 西tây 牧mục 。 亦diệc 不bất 免miễn 犯phạm 官quan 家gia 苗miêu 稼giá 。 不bất 如như 隨tùy 分phần/phân 納nạp 些# 些# 。 總tổng 不bất 見kiến 得đắc 也dã 。

大đại 溈#

潭đàm 州châu 溈# 山sơn 靈linh 祐hựu 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 長trường/trưởng 溪khê 趙triệu 氏thị 子tử 。 嗣tự 百bách 丈trượng 懷hoài 海hải 禪thiền 師sư 。 一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 云vân 。 老lão 僧Tăng 百bách 年niên 後hậu 。 向hướng 山sơn 下hạ 檀đàn 越việt 家gia 。 作tác 一nhất 水thủy 牯# 牛ngưu 。 右hữu 脇hiếp 書thư 五ngũ 字tự 。 溈# 山sơn 僧Tăng 某mỗ 甲giáp 。 當đương 時thời 喚hoán 作tác 溈# 山sơn 僧Tăng 。 卻khước 是thị 水thủy 牯# 牛ngưu 。 喚hoán 作tác 水thủy 牯# 牛ngưu 。 卻khước 是thị 溈# 山sơn 僧Tăng 。 畢tất 竟cánh 喚hoán 作tác 什thập 麼ma 即tức 得đắc 。 仰ngưỡng 山sơn 出xuất 眾chúng 。 禮lễ 拜bái 而nhi 退thoái 。

○# 翠thúy 巖nham 真chân

洪hồng 州châu 翠thúy 巖nham 可khả 真chân 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 人nhân 。 得đắc 法Pháp 於ư 石thạch 霜sương 楚sở 圓viên 禪thiền 師sư 。

點điểm 胸hung

因nhân 他tha 裝trang 點điểm 胸hung 襟khâm 。 欲dục 高cao 過quá 於ư 人nhân 。 故cố 點điểm 胷# 之chi 混hỗn 名danh 。 播bá 揚dương 於ư 叢tùng 林lâm 。

禪thiền 觀quán

秉bỉnh 一nhất 心tâm 而nhi 為vi 禪thiền 。 照chiếu 萬vạn 法pháp 而nhi 為vi 觀quán 。 又hựu 禪thiền 止chỉ 散tán 亂loạn 。 觀quán 照chiếu 心tâm 昏hôn 。

金kim 鑾# 善thiện

慈từ 明minh 之chi 高cao 弟đệ 也dã 。 道đạo 悟ngộ 真chân 。 楊dương 岐kỳ 方phương 會hội 。 皆giai 推thôi 伏phục 之chi 。 未vị 詳tường 法pháp 嗣tự 。

癡si 禪thiền

躭đam 味vị 禪thiền 而nhi 未vị 發phát 慧tuệ 。 曰viết 癡si 禪thiền 。 如như 守thủ 株chu 待đãi 兔thố 等đẳng 。 翠thúy 巖nham 真chân 。 嘗thường 謂vị 親thân 見kiến 慈từ 明minh 。 天thiên 下hạ 無vô 可khả 其kỳ 意ý 者giả 。 一nhất 日nhật 與dữ 金kim 鑾# 善thiện 論luận 道đạo 遊du 山sơn 次thứ 。 善thiện 拈niêm 一nhất 片phiến 瓦ngõa 置trí 於ư 石thạch 上thượng 曰viết 。 向hướng 這giá 裏lý 下hạ 得đắc 一nhất 轉chuyển 語ngữ 。 許hứa 你nễ 親thân 見kiến 慈từ 明minh 。 真chân 擬nghĩ 之chi 。 善thiện 叱sất 之chi 曰viết 。 佇trữ 思tư 停đình 機cơ 。 情tình 關quan 未vị 透thấu 。 何hà 曾tằng 夢mộng 見kiến 先tiên 師sư 在tại 。 師sư 兄huynh 參tham 禪thiền 雖tuy 多đa 。 而nhi 不bất 妙diệu 悟ngộ 。 可khả 謂vị 癡si 禪thiền 矣hĩ 。

○# 朝triêu 市thị

鄽# 闠hội 之chi 所sở 也dã 。 白bạch 樂nhạo/nhạc/lạc 天thiên 云vân 。 大đại 隱ẩn 居cư 朝triêu 市thị 。 小tiểu 隱ẩn 住trụ 丘khâu 樊phàn 。 丘khâu 樊phàn 甚thậm 冷lãnh 落lạc 。 朝triêu 市thị 太thái 囂hiêu 喧huyên 。 不bất 如như 作tác 中trung 隱ẩn 。 隱ẩn 作tác 留lưu 司ty 官quan 。

鼓cổ 惑hoặc

鼓cổ 動động 人nhân 心tâm 。 惑hoặc 亂loạn 人nhân 意ý 。

稽khể

考khảo 證chứng 之chi 謂vị 。

○# 無vô 為vi 子tử

姓tánh 楊dương 名danh 傑kiệt 。 字tự 次thứ 公công 。 號hiệu 無vô 為vi 居cư 士sĩ 。 任nhậm 至chí 禮lễ 部bộ 。 無vô 為vi 州châu 人nhân 。 得đắc 法Pháp 於ư 天thiên 衣y 懷hoài 禪thiền 師sư 。

可khả 言ngôn

馬mã 氏thị 曰viết 。 夫phu 可khả 言ngôn 不bất 可khả 行hành 。 君quân 子tử 不bất 言ngôn 也dã 。 則tắc 言ngôn 顧cố 行hành 。 而nhi 言ngôn 不bất 違vi 行hành 矣hĩ 。

可khả 行hành

可khả 行hành 不bất 可khả 言ngôn 。 君quân 子tử 弗phất 行hành 也dã 。 則tắc 行hành 顧cố 言ngôn 。 而nhi 行hành 不bất 違vi 言ngôn 矣hĩ 。

類loại

比tỉ 也dã 。 法pháp 也dã 。

樞xu 機cơ

門môn 轉chuyển 處xứ 曰viết 樞xu 。 機cơ 者giả 弩nỗ 牙nha 也dã 。 易dị 繫hệ 辭từ 曰viết 。 君quân 子tử 居cư 其kỳ 室thất 。 出xuất 其kỳ 言ngôn 。 善thiện 則tắc 千thiên 里lý 之chi 外ngoại 應ưng 之chi 。 況huống 其kỳ 邇nhĩ 者giả 乎hồ 。 言ngôn 行hạnh 君quân 子tử 之chi 樞xu 機cơ 。 樞xu 機cơ 之chi 發phát 。 榮vinh 辱nhục 之chi 主chủ 也dã 。 所sở 以dĩ 動động 天thiên 地địa 。 感cảm 鬼quỷ 神thần 。 可khả 不bất 慎thận 乎hồ 。 昔tích 成thành 湯thang 有hữu 七thất 年niên 之chi 旱hạn 。 太thái 史sử 占chiêm 之chi 曰viết 。 當đương 以dĩ 人nhân 禱đảo 之chi 。 湯thang 曰viết 。 吾ngô 所sở 為vi 請thỉnh 雨vũ 者giả 民dân 也dã 。 若nhược 以dĩ 人nhân 禱đảo 。 返phản 害hại 其kỳ 民dân 。 吾ngô 當đương 自tự 禱đảo 。 遂toại 齋trai 戒giới 剪tiễn 髮phát 斷đoạn 爪trảo 。 素tố 車xa 白bạch 馬mã 。 身thân 穿xuyên 白bạch 苧# 。 以dĩ 身thân 為vi 犧# 。 禱đảo 於ư 桑tang 林lâm 之chi 野dã 。 祝chúc 曰viết 。 無vô 以dĩ 余dư 一nhất 人nhân 不bất 敏mẫn 。 傷thương 民dân 之chi 命mạng 。 遂toại 以dĩ 六lục 事sự 自tự 責trách 曰viết 。 政chánh 不bất 節tiết 歟# 。 民dân 失thất 職chức 歟# 。 女nữ 謁yết 盛thịnh 歟# 。 宮cung 室thất 崇sùng 歟# 。 苞bao 苴# 行hành 歟# 。 讒sàm 夫phu 昌xương 歟# 。 言ngôn 訖ngật 。 忽hốt 大đại 雨vũ 數sổ 千thiên 里lý 。 湯thang 有hữu 此thử 德đức 。 故cố 言ngôn 行hạnh 遂toại 能năng 動động 天thiên 地địa 也dã 。

○# 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ

三tam 觀quán 之chi 總tổng 名danh 也dã 。 停đình 息tức 諸chư 念niệm 曰viết 止chỉ 。 如như 理lý 思tư 惟duy 曰viết 觀quán 。 內nội 心tâm 不bất 動động 曰viết 定định 。 隨tùy 緣duyên 照chiếu 了liễu 曰viết 慧tuệ 。 梵Phạn 語ngữ 奢xa 摩ma 他tha 。 此thử 云vân 止chỉ 。 止chỉ 久cửu 曰viết 定định 。 梵Phạn 語ngữ 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 此thử 云vân 觀quán 。 觀quán 久cửu 曰viết 慧tuệ 。 梵Phạn 語ngữ 禪thiền 那na 。 此thử 云vân 等đẳng 該cai 。 等đẳng 該cai 前tiền 二nhị 。 即tức 定định 慧tuệ 之chi 通thông 稱xưng 。 通thông 遮già 通thông 照chiếu 。 故cố 曰viết 等đẳng 該cai 。 在tại 因nhân 曰viết 止Chỉ 觀Quán 。 在tại 果quả 曰viết 定định 慧tuệ 。 若nhược 約ước 三tam 學học 互hỗ 論luận 。 即tức 一nhất 心tâm 不bất 動động 。 人nhân 境cảnh 雙song 忘vong 曰viết 戒giới 。 覺giác 心tâm 圓viên 明minh 。 內nội 外ngoại 湛trạm 然nhiên 曰viết 定định 。 隨tùy 緣duyên 應ưng 物vật 。 妙diệu 用dụng 無vô 窮cùng 曰viết 慧tuệ 。 名danh 雖tuy 有hữu 三tam 。 其kỳ 揆quỹ 一nhất 也dã 。

作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt

作tác 者giả 。 即tức 心tâm 造tạo 心tâm 作tác 之chi 謂vị 也dã 。 若nhược 有hữu 人nhân 言ngôn 。 我ngã 於ư 本bổn 心tâm 。 作tác 種chủng 種chủng 行hạnh 。 欲dục 求cầu 真chân 理lý 。 即tức 名danh 為vi 病bệnh 。 止chỉ 者giả 。 止chỉ 妄vọng 即tức 真chân 之chi 謂vị 也dã 。 若nhược 有hữu 人nhân 言ngôn 。 我ngã 今kim 永vĩnh 息tức 諸chư 念niệm 。 寂tịch 然nhiên 平bình 等đẳng 。 欲dục 求cầu 真chân 理lý 。 即tức 名danh 為vi 病bệnh 。 任nhậm 者giả 。 隨tùy 緣duyên 任nhậm 情tình 之chi 謂vị 也dã 。 若nhược 有hữu 人nhân 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 不bất 斷đoạn 生sanh 死tử 。 不bất 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 任nhậm 彼bỉ 一nhất 切thiết 。 欲dục 求cầu 真chân 理lý 。 是thị 名danh 為vi 病bệnh 。 滅diệt 者giả 。 寂tịch 滅diệt 之chi 謂vị 也dã 。 若nhược 有hữu 人nhân 言ngôn 。 我ngã 今kim 求cầu 永vĩnh 滅diệt 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 身thân 心tâm 。 根căn 塵trần 虗hư 妄vọng 境cảnh 界giới 。 欲dục 求cầu 真chân 理lý 。 是thị 名danh 為vi 病bệnh 。 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 為vi 本bổn 。 作tác 止chỉ 任nhậm 滅diệt 為vi 末mạt 。

自tự 欺khi

欺khi 昧muội 也dã 。 大đại 學học 曰viết 。 所sở 謂vị 誠thành 其kỳ 意ý 者giả 。 毋vô 自tự 欺khi 也dã 。 知tri 為vi 善thiện 以dĩ 去khứ 惡ác 。 而nhi 心tâm 之chi 所sở 發phát 由do 未vị 誠thành 。 是thị 為vi 自tự 欺khi 也dã 。

○# 上thượng 下hạ 偷thâu 安an

去khứ 聖thánh 時thời 遙diêu 。 邪tà 侫# 之chi 輩bối 。 寄ký 身thân 於ư 我ngã 教giáo 中trung 。 在tại 上thượng 者giả 。 不bất 教giáo 其kỳ 下hạ 。 其kỳ 下hạ 者giả 。 不bất 奉phụng 其kỳ 上thượng 。 各các 取thủ 一nhất 身thân 之chi 安an 也dã 。

歸quy 宗tông

寺tự 名danh 。 在tại 廬lư 山sơn 之chi 南nam 。 昔tích 年niên 羲# 之chi 隱ẩn 居cư 之chi 處xứ 。 洗tẩy 硯# 池trì 。 今kim 猶do 在tại 也dã 。

○# 晦hối 堂đường

隆long 興hưng 府phủ 黃hoàng 龍long 山sơn 。 祖tổ 心tâm 晦hối 堂đường 寶bảo 覺giác 禪thiền 師sư 。 南nam 雄hùng 鄔ổ 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 。 十thập 二nhị 世thế 也dã 。

寶bảo 峯phong

寺tự 名danh 。

月nguyệt 公công 晦hối

諱húy 曉hiểu 月nguyệt 。 字tự 公công 晦hối 。 得đắc 法Pháp 於ư 瑯# 琊gia 覺giác 禪thiền 師sư 。 於ư 宋tống 熈# 寧ninh 間gian 。 住trụ 洪hồng 州châu 泐# 潭đàm 寶bảo 峯phong 精tinh 舍xá 。 作tác 楞lăng 嚴nghiêm 標tiêu 旨chỉ 。

洞đỗng 徹triệt

洞đỗng 明minh 玄huyền 理lý 。 徹triệt 底để 無vô 依y 。

忝thiểm

辱nhục 也dã 。

功công 名danh 美mỹ 器khí

有hữu 功công 名danh 。 無vô 美mỹ 器khí 。 有hữu 美mỹ 器khí 。 無vô 功công 名danh 。 葢# 天thiên 命mạng 也dã 。 不bất 與dữ 人nhân 全toàn 。 昔tích 種chủng 放phóng 隱ẩn 終chung 南nam 。 聞văn 希hy 夷di 之chi 風phong 。 往vãng 見kiến 之chi 。 希hy 夷di 曰viết 。 當đương 有hữu 顯hiển 宦# 。 但đãn 名danh 者giả 古cổ 今kim 美mỹ 器khí 。 造tạo 物vật 所sở 忌kỵ 。 子tử 名danh 將tương 有hữu 敗bại 之chi 。 後hậu 果quả 如như 言ngôn 也dã 。

終chung

君quân 子tử 曰viết 終chung 。 小tiểu 人nhân 曰viết 死tử 。 謂vị 君quân 子tử 有hữu 益ích 於ư 時thời 。 死tử 聞văn 於ư 後hậu 。 平bình 生sanh 以dĩ 保bảo 身thân 為vi 事sự 。 故cố 沒một 可khả 言ngôn 終chung 也dã 。 死tử 者giả 。 澌tư 盡tận 泯mẫn 沒một 。 濫lạm 朽hủ 無vô 節tiết 。 故cố 小tiểu 人nhân 則tắc 言ngôn 死tử 也dã 。 文văn 見kiến 論luận 語ngữ 大đại 全toàn 。

幾kỷ 微vi

易dị 繫hệ 辭từ 曰viết 。 知tri 幾kỷ 其kỳ 神thần 乎hồ 。 君quân 子tử 上thượng 交giao 不bất 謟siểm 。 下hạ 交giao 不bất 瀆độc 。 其kỳ 知tri 幾kỷ 乎hồ 。 幾kỷ 者giả 。 動động 之chi 微vi 。 吉cát 凶hung 之chi 先tiên 見kiến 者giả 也dã 。

○# 獨độc 步bộ

湖hồ 海hải 孤cô 危nguy 也dã 。 袁viên 淑thục 謂vị 謝tạ 莊trang 曰viết 。 江giang 東đông 無vô 我ngã 。 卿khanh 當đương 獨độc 步bộ 。

扣khấu 礪#

上thượng 取thủ 也dã 。 下hạ 磨ma 礪# 也dã 。 謂vị 取thủ 他tha 有hữu 餘dư 。 補bổ 我ngã 不bất 足túc 。

慊khiểm/khiết

曾tằng 子tử 曰viết 。 晉tấn 楚sở 之chi 富phú 不bất 及cập 也dã 。 彼bỉ 以dĩ 其kỳ 富phú 。 我ngã 以dĩ 吾ngô 仁nhân 。 被bị 以dĩ 其kỳ 爵tước 。 我ngã 以dĩ 吾ngô 義nghĩa 。 吾ngô 何hà 慊khiểm/khiết 乎hồ 哉tai 。 慊khiểm/khiết 自tự 是thị 也dã 。

強cường/cưỡng

勝thắng 也dã 。 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。

自tự 廣quảng 而nhi 狹hiệp

自tự 廣quảng 而nhi 狹hiệp 小tiểu 於ư 人nhân 。 出xuất 書thư 經kinh 。

矜căng 式thức

規quy 法pháp 也dã 。 令linh 人nhân 依y 而nhi 行hành 之chi 。 使sử 諸chư 大đại 夫phu 國quốc 人nhân 。 皆giai 有hữu 所sở 矜căng 式thức 。 出xuất 孟# 子tử 。

○# 陳trần 瑩oánh 中trung

延diên 平bình 縣huyện 。 陳trần 了liễu 翁ông 。 名danh 。 壦# 字tự 瑩oánh 中trung 號hiệu 。 華hoa 嚴nghiêm 居cư 士sĩ 。

糅nhữu

米mễ 不bất 絕tuyệt 色sắc 。 謂vị 碎toái 米mễ 而nhi 雜tạp 其kỳ 好hảo/hiếu 飯phạn 。 言ngôn 君quân 子tử 小tiểu 人nhân 。 相tương/tướng 混hỗn 而nhi 不bất 可khả 辯biện 。

惻trắc 隱ẩn

孟# 子tử 曰viết 。 惻trắc 隱ẩn 之chi 心tâm 。 仁nhân 之chi 端đoan 也dã 。 惻trắc 者giả 傷thương 之chi 切thiết 。 隱ẩn 者giả 痛thống 之chi 深thâm 。 即tức 慈từ 悲bi 不bất 忍nhẫn 之chi 心tâm 也dã 。

障chướng 百bách 川xuyên

迴hồi 眾chúng 流lưu 而nhi 入nhập 海hải 也dã 。 韓# 文văn 公công 進tiến 學học 解giải 曰viết 。 障chướng 百bách 川xuyên 而nhi 東đông 之chi 。 迴hồi 狂cuồng 瀾lan 而nhi 既ký 倒đảo 。 謂vị 入nhập 鄽# 垂thùy 手thủ 。 接tiếp 物vật 利lợi 生sanh 也dã 。

謐mịch

靜tĩnh 也dã 。

○# 感cảm 副phó 寺tự

南nam 嶽nhạc 福phước 巖nham 慈từ 感cảm 禪thiền 師sư 。 潼# 州châu 杜đỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。

化hóa 侍thị 者giả

隆long 興hưng 府phủ 。 雙song 嶺lĩnh 伈# 化hóa 禪thiền 師sư 。 得đắc 法Pháp 於ư 黃hoàng 龍long 惠huệ 南nam 禪thiền 師sư 。

廉liêm

正chánh 直trực 無vô 私tư 曰viết 廉liêm 。

秀tú 莊trang 主chủ

潭đàm 州châu 大đại 溈# 懷hoài 秀tú 禪thiền 師sư 。 信tín 州châu 應ưng 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 禪thiền 師sư 。

量lượng

有hữu 量lượng 則tắc 容dung 納nạp 眾chúng 流lưu 也dã 。

忠trung

有hữu 忠trung 則tắc 盡tận 情tình 奉phụng 上thượng 也dã 。

靈linh 源nguyên

隆long 興hưng 府phủ 黃hoàng 龍long 靈linh 源nguyên 惟duy 清thanh 禪thiền 師sư 本bổn 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 。

○# 朱chu 給cấp 事sự

名danh 顯hiển 謨mô 。 字tự 世thế 英anh 。 任nhậm 至chí 給cấp 事sự 。 問vấn 道đạo 於ư 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。

自tự 恃thị

自tự 負phụ 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 輕khinh 視thị 佛Phật 祖tổ 之chi 道đạo 。

矛mâu 盾#

上thượng 鎗thương 也dã 。 下hạ 護hộ 身thân 牌bài 。 昔tích 人nhân 以dĩ 二nhị 事sự 雙song 賣mại 。 各các 歎thán 其kỳ 勝thắng 。 智trí 者giả 語ngữ 云vân 。 我ngã 買mãi 汝nhữ 矛mâu 。 還hoàn 刺thứ 汝nhữ 盾# 。 入nhập 於ư 不bất 入nhập 。 即tức 無vô 其kỳ 辭từ 。 以dĩ 況huống 自tự 相tương 違vi 也dã 。

祁kỳ

大đại 也dã 。

溽# 暑thử

勝thắng 熱nhiệt 也dã 。

○# 川xuyên 陵lăng

眾chúng 流lưu 入nhập 海hải 曰viết 川xuyên 。 大đại 阜phụ 曰viết 陵lăng 。

昆côn

諸chư 也dã 。

○# 雲vân 峯phong

南nam 嶽nhạc 雲vân 峯phong 文văn 悅duyệt 禪thiền 師sư 。 南nam 昌xương 徐từ 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 愚ngu 守thủ 芝chi 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

○# 蹙túc/xúc 頞át

攢toàn 眉mi 促xúc 鼻tị 也dã 。

閨# 物vật

胸hung 襟khâm 之chi 識thức 情tình 。 又hựu 私tư 溺nịch 之chi 物vật 。

夯#

音âm 享hưởng 。 荷hà 負phụ 之chi 勢thế 。

○#

乾can/kiền/càn 上thượng 坤# 下hạ 。

否phủ/bĩ 卦#

否phủ/bĩ 。 閉bế 塞tắc 也dã 。 大đại 往vãng 小tiểu 來lai 。 陽dương 往vãng 居cư 外ngoại 。 陰ấm 來lai 居cư 內nội 。 陰ấm 氣khí 不bất 上thượng 升thăng 。 陽dương 氣khí 不bất 下hạ 降giáng 。 二nhị 氣khí 不bất 交giao 。 萬vạn 物vật 不bất 生sanh 。 天thiên 地địa 否bĩ 塞tắc 也dã 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 君quân 不bất 下hạ 孚phu 於ư 臣thần 。 臣thần 不bất 上thượng 孚phu 於ư 君quân 。 上thượng 下hạ 不bất 交giao 。 人nhân 情tình 否bĩ 塞tắc 也dã 。 以dĩ 一nhất 人nhân 言ngôn 。 在tại 外ngoại 者giả 。 陽dương 氣khí 散tán 而nhi 不bất 順thuận 。 在tại 內nội 者giả 。 陰ấm 氣khí 附phụ 而nhi 不bất 調điều 。 陰âm 陽dương 不bất 合hợp 。 氣khí 血huyết 不bất 通thông 。 表biểu 裏lý 失thất 度độ 也dã 。 此thử 七thất 月nguyệt 之chi 卦# 。

坤# 上thượng 乾can/kiền/càn 下hạ 。

泰thái 卦#

泰thái 。 通thông 也dã 。 小tiểu 往vãng 大đại 來lai 。 小tiểu 。 陰ấm 也dã 。 往vãng 居cư 於ư 外ngoại 。 大đại 。 陽dương 也dã 。 來lai 居cư 於ư 內nội 。 陽dương 氣khí 下hạ 降giáng 。 陰ấm 氣khí 上thượng 升thăng 。 二nhị 氣khí 相tương 交giao 。 而nhi 萬vạn 物vật 化hóa 生sanh 。 天thiên 地địa 通thông 泰thái 也dã 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 大đại 為vi 君quân 。 小tiểu 為vi 臣thần 。 君quân 推thôi 誠thành 以dĩ 任nhậm 下hạ 。 臣thần 進tiến 忠trung 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 上thượng 下hạ 之chi 志chí 通thông 。 朝triều 廷đình 通thông 泰thái 也dã 。 陽dương 為vi 君quân 子tử 。 陰ấm 為vi 小tiểu 人nhân 。 君quân 子tử 來lai 在tại 于vu 內nội 。 小tiểu 人nhân 往vãng 在tại 于vu 外ngoại 。 人nhân 情tình 通thông 泰thái 也dã 。 此thử 正chánh 月nguyệt 之chi 卦# 。

艮# 上thượng 兌# 下hạ 。

損tổn 卦#

山sơn 澤trạch 損tổn 卦# 。 損tổn 。 減giảm 損tổn 也dã 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 在tại 上thượng 者giả 。 取thủ 民dân 以dĩ 自tự 厚hậu 。 在tại 下hạ 者giả 。 薄bạc 己kỷ 以dĩ 奉phụng 君quân 。 必tất 至chí 上thượng 下hạ 俱câu 損tổn 矣hĩ 。 故cố 本bổn 義nghĩa 云vân 。 損tổn 下hạ 卦# 上thượng 畫họa 之chi 陽dương 。 益ích 上thượng 卦# 上thượng 畫họa 之chi 陰ấm 。 損tổn 兌# 澤trạch 之chi 深thâm 。 益ích 良lương 山sơn 之chi 高cao 。 取thủ 內nội 益ích 外ngoại 。 剝bác 民dân 奉phụng 君quân 之chi 象tượng 。 曰viết 損tổn 。

巽# 上thượng 震chấn 下hạ 。

益ích 卦#

風phong 雷lôi 益ích 卦# 。 益ích 。 增tăng 益ích 也dã 。 巽# 為vi 風phong 。 震chấn 為vi 雷lôi 。 雷lôi 激kích 則tắc 風phong 怒nộ 。 二nhị 物vật 相tương 助trợ 。 所sở 以dĩ 為vi 益ích 。 以dĩ 人nhân 事sự 言ngôn 。 在tại 上thượng 者giả 。 施thí 其kỳ 澤trạch 以dĩ 及cập 下hạ 。 在tại 下hạ 者giả 。 進tiến 其kỳ 誠thành 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 是thị 兩lưỡng 相tương/tướng 增tăng 益ích 也dã 。 故cố 本bổn 義nghĩa 云vân 。 損tổn 上thượng 卦# 。 初sơ 畫họa 之chi 陽dương 。 益ích 下hạ 卦# 。 初sơ 畫họa 之chi 陰ấm 。 曰viết 益ích 。

庶thứ

眾chúng 也dã 。

叛bạn

返phản 也dã 。 背bối/bội 也dã 。

聖thánh 人nhân 嘗thường 喻dụ

孔khổng 子tử 答đáp 魯lỗ 哀ai 公công 也dã 。 家gia 語ngữ 。

貫quán 珠châu

貫quán 。 串xuyến 也dã 。 言ngôn 其kỳ 相tương 續tục 不bất 絕tuyệt 也dã 。 累lũy/lụy/luy 累lũy/lụy/luy 如như 貫quán 珠châu 然nhiên 。

觀quán 日nhật

謂vị 興hưng 廢phế 之chi 源nguyên 。 誠thành 在tại 損tổn 益ích 得đắc 失thất 。 故cố 曰viết 觀quán 日nhật 。

元nguyên 龜quy

壽thọ 千thiên 歲tuế 。 滿mãn 尺xích 二nhị 寸thốn 。 預dự 知tri 未vị 來lai 吉cát 凶hung 禍họa 福phước 也dã 。

○# 荊kinh 公công

姓tánh 王vương 。 名danh 安an 石thạch 。 字tự 介giới 甫phủ 。 臨lâm 川xuyên 人nhân 。 宋tống 朝triêu 六lục 帝đế 神thần 宗tông 。 熙hi 寧ninh 三tam 年niên 拜bái 為vi 相tương/tướng 。 封phong 荊kinh 國quốc 公công 。 七thất 年niên 夏hạ 四tứ 月nguyệt 不bất 雨vũ 。 安an 石thạch 罷bãi 相tương/tướng 。 八bát 年niên 二nhị 月nguyệt 再tái 拜bái 為vi 相tương/tướng 。 九cửu 年niên 十thập 二nhị 月nguyệt 致trí 仕sĩ 。 問vấn 道đạo 於ư 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。

○# 舉cử 措thố

上thượng 處xứ 置trí 勤cần 作tác 也dã 。 下hạ 安an 布bố 施thí 為vi 也dã 。

獨độc 居cư 隱ẩn 微vi

獨độc 者giả 。 人nhân 所sở 不bất 知tri 。 而nhi 己kỷ 所sở 獨độc 知tri 之chi 地địa 也dã 。 隱ẩn 者giả 。 暗ám 處xứ 也dã 。 微vi 者giả 。 細tế 事sự 也dã 。 言ngôn 幽u 暗ám 之chi 中trung 。 微vi 細tế 之chi 事sự 。 跡tích 雖tuy 未vị 形hình 。 而nhi 幾kỷ 則tắc 已dĩ 動động 。 人nhân 雖tuy 不bất 知tri 。 而nhi 己kỷ 獨độc 知tri 之chi 。 至chí 此thử 尤vưu 加gia 戒giới 謹cẩn 也dã 。

○# 隱ẩn 士sĩ

不bất 貴quý 為vi 官quan 。 以dĩ 道đạo 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 。

潘phan 延diên 之chi

名danh 興hưng 。 字tự 延diên 之chi 。 號hiệu 清thanh 逸dật 居cư 士sĩ 。 問vấn 道đạo 於ư 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。

造tạo 次thứ

急cấp 據cứ 苟cẩu 且thả 之chi 時thời 。

擴#

推thôi 廣quảng 之chi 義nghĩa 。 又hựu 引dẫn 張trương 也dã 。

克khắc

滿mãn 也dã 。

○# 父phụ 嚴nghiêm

乃nãi 馬mã 援viện 征chinh 於ư 交giao 趾chỉ 。 以dĩ 書thư 戒giới 於ư 子tử 姪điệt 曰viết 。 莫mạc 貪tham 嗜thị 好hảo/hiếu 。 勤cần 學học 事sự 業nghiệp 。 子tử 姪điệt 從tùng 而nhi 不bất 敢cảm 違vi 。 故cố 知tri 子tử 敬kính 由do 父phụ 嚴nghiêm 也dã 。

隆long 窪#

謂vị 天thiên 下hạ 之chi 道đạo 。 以dĩ 適thích 中trung 為vi 貴quý 。 過quá 與dữ 不bất 及cập 。 俱câu 不bất 可khả 也dã 。 下hạ 之chi 平bình 之chi 。 欲dục 其kỳ 損tổn 有hữu 餘dư 而nhi 益ích 不bất 足túc 。 務vụ 合hợp 中trung 道đạo 也dã 。

姁# 嫗#

上thượng 許hứa 御ngự 切thiết 。 下hạ 衣y 遇ngộ 切thiết 。 陰âm 陽dương 相tương/tướng 得đắc 。 覆phú 育dục 萬vạn 物vật 。 以dĩ 氣khí 曰viết 姁# 。 以dĩ 體thể 曰viết 嫗# 。 姁# 當đương 作tác 煦hú 。 出xuất 禮lễ 記ký 。

○# 三tam 關quan 語ngữ

黃hoàng 龍long 問vấn 龍long 慶khánh 閑nhàn 云vân 。 人nhân 人nhân 有hữu 箇cá 生sanh 緣duyên 。 上thượng 座tòa 生sanh 緣duyên 在tại 甚thậm 麼ma 處xứ 。 閑nhàn 云vân 。 早tảo 晨thần 吃cật 白bạch 粥chúc 。 至chí 晚vãn 又hựu 覺giác 饑cơ 。 又hựu 問vấn 云vân 。 我ngã 手thủ 何hà 如như 佛Phật 手thủ 。 閑nhàn 云vân 。 月nguyệt 下hạ 弄lộng 琵tỳ 琶bà 。 又hựu 問vấn 云vân 。 我ngã 脚cước 何hà 似tự 驢lư 脚cước 。 閑nhàn 云vân 。 鷺lộ 鷥# 立lập 雪tuyết 非phi 同đồng 色sắc 。 三tam 十thập 餘dư 年niên 未vị 有hữu 契khế 其kỳ 機cơ 者giả 。 脫thoát 有hữu 酬thù 對đối 。 唯duy 斂liểm 目mục 危nguy 坐tọa 。 由do 此thử 叢tùng 林lâm 。 目mục 為vi 三tam 關quan 語ngữ 。 師sư 自tự 頌tụng 云vân 。 生sanh 緣duyên 斷đoạn 處xứ 伸thân 驢lư 脚cước 。 驢lư 脚cước 伸thân 時thời 佛Phật 手thủ 開khai 。 為vi 報báo 五ngũ 湖hồ 參tham 禪thiền 客khách 。 三tam 關quan 一nhất 一nhất 透thấu 將tương 來lai 。

脫thoát 有hữu

或hoặc 然nhiên 之chi 辭từ 。

○# 孰thục 與dữ

下hạ 去khứ 聲thanh 。 及cập 也dã 。

○# 越việt

地địa 名danh 。 在tại 紹thiệu 興hưng 府phủ 。

之chi

往vãng 也dã 。

○# 英anh 邵# 武võ

隆long 興hưng 府phủ 泐# 潭đàm 洪hồng 英anh 禪thiền 師sư 。 邵# 武võ 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 惠huệ 南nam 禪thiền 師sư 。

○# 批# 判phán

批# 點điểm 分phần/phân 判phán 。 謂vị 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 如như 寶bảo 鑑giám 。 物vật 來lai 則tắc 現hiện 。 未vị 有hữu 心tâm 念niệm 也dã 。 豈khởi 堪kham 分phần/phân 章chương 析tích 句cú 。 批# 點điểm 拈niêm 提đề 。 此thử 則tắc 無vô 異dị 描# 虗hư 空không 。 而nhi 刻khắc 湛trạm 水thủy 。 亦diệc 乃nãi 向hướng 枝chi 蔓mạn 更cánh 添# 芒mang 索sách 。

公công 案án

乃nãi 喻dụ 公công 府phủ 之chi 案án 牘độc 也dã 。 法pháp 之chi 所sở 在tại 。 而nhi 王vương 道đạo 治trị 焉yên 。 公công 者giả 。 乃nãi 聖thánh 賢hiền 一nhất 期kỳ 之chi 轍triệt 。 天thiên 下hạ 通thông 途đồ 之chi 理lý 也dã 。 案án 者giả 。 聖thánh 賢hiền 之chi 正chánh 文văn 也dã 。 凡phàm 有hữu 天thiên 下hạ 者giả 。 未vị 嘗thường 無vô 公công 府phủ 也dã 。 有hữu 公công 府phủ 。 未vị 嘗thường 無vô 案án 牘độc 。 葢# 取thủ 為vi 法pháp 。 而nhi 治trị 天thiên 下hạ 之chi 不bất 正chánh 矣hĩ 。 夫phu 佛Phật 祖tổ 機cơ 緣duyên 。 目mục 之chi 曰viết 公công 案án 者giả 。 亦diệc 由do 是thị 而nhi 已dĩ 。 葢# 非phi 一nhất 人nhân 之chi 臆ức 見kiến 。 乃nãi 百bách 千thiên 開khai 示thị 同đồng 稟bẩm 。 至chí 理lý 也dã 。

培bồi

益ích 也dã 。

沃ốc

灌quán 也dã 。

益ích 之chi

增tăng 益ích 先tiên 覺giác 之chi 理lý 。

○# 旅lữ 泊bạc

旅lữ 如như 客khách 店điếm 暫tạm 住trụ 。 豈khởi 能năng 久cửu 居cư 。 泊bạc 如như 舟chu 夜dạ 止chỉ 歇hiết 。 天thiên 曉hiểu 復phục 行hành 。 言ngôn 其kỳ 不bất 常thường 住trụ 也dã 。

大đại 丈trượng 夫phu

富phú 貴quý 不bất 能năng 淫dâm 。 貧bần 賤tiện 不bất 能năng 移di 。 威uy 武võ 不bất 能năng 屈khuất 。 此thử 之chi 謂vị 大đại 丈trượng 夫phu 。 語ngữ 出xuất 孟# 子tử 。

恢khôi

大đại 也dã 。

誘dụ 掖dịch

前tiền 導đạo 曰viết 誘dụ 。 傍bàng 扶phù 曰viết 掖dịch 。

忌kỵ

畏úy 也dã 。

媒môi

招chiêu 也dã 。

○# 比Bỉ 丘Khâu

梵Phạn 語ngữ 比Bỉ 丘Khâu 。 此thử 云vân 乞khất 士sĩ 。 謂vị 上thượng 乞khất 諸chư 佛Phật 之chi 智trí 。 以dĩ 資tư 慧tuệ 命mạng 。 下hạ 乞khất 羣quần 生sanh 之chi 食thực 。 以dĩ 資tư 色sắc 身thân 。 比Bỉ 丘Khâu 具cụ 五ngũ 德đức 。 謂vị 乞khất 士sĩ 。 破phá 惡ác 。 怖bố 魔ma 。 淨tịnh 命mạng 。 殺sát 賊tặc 也dã 。

苞bao 苴#

包bao 褁# 奇kỳ 物vật 。 奉phụng 獻hiến 謟siểm 侫# 。 以dĩ 求cầu 托thác 囑chúc 也dã 。

骯# 髒#

體thể 盤bàn 旋toàn 貌mạo 。 漢hán 書thư 云vân 。 曲khúc 眉mi 骯# 髒# 。 倚ỷ 立lập 門môn 傍bàng 也dã 。

搖dao 尾vĩ 乞khất 憐lân

如như 犬khuyển 見kiến 人nhân 搖dao 尾vĩ 以dĩ 媚mị 之chi 。 求cầu 憐lân 憫mẫn 而nhi 已dĩ 。 小tiểu 人nhân 謟siểm 侫# 。 亦diệc 猶do 是thị 而nhi 已dĩ 矣hĩ 。

天thiên 人nhân

天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。

太thái 息tức

大đại 聲thanh 之chi 歎thán 也dã 。

頷hạm

點điểm 頭đầu 而nhi 納nạp 。 口khẩu 不bất 言ngôn 而nhi 心tâm 許hứa 也dã 。

○# 迹tích

有hữu 為vi 功công 用dụng 曰viết 迹tích 。

○# 真chân 淨tịnh 文văn

隆long 興hưng 府phủ 。 寶bảo 峯phong 真chân 淨tịnh 克khắc 文văn 禪thiền 師sư 。 陝# 府phủ 閔mẫn 鄉hương 鄭trịnh 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。

載tái

爾nhĩ 雅nhã 云vân 。 夏hạ 曰viết 歲tuế 。 取thủ 歲tuế 行hành 一nhất 次thứ 也dã 。 商thương 曰viết 祀tự 。 取thủ 四tứ 時thời 祭tế 祀tự 一nhất 終chung 也dã 。 周chu 曰viết 年niên 。 取thủ 禾hòa 熟thục 之chi 意ý 。 唐đường 虞ngu 曰viết 載tái 。 取thủ 物vật 終chung 更cánh 始thỉ 之chi 義nghĩa 。 已dĩ 上thượng 俱câu 年niên 也dã 。

再tái 閏nhuận

閏nhuận 月nguyệt 定định 四tứ 時thời 而nhi 成thành 歲tuế 也dã 。 張trương 純thuần 曰viết 。 三tam 年niên 一nhất 閏nhuận 。 天thiên 氣khí 小tiểu 備bị 。 五ngũ 年niên 一nhất 閏nhuận 。 天thiên 氣khí 大đại 備bị 。 葢# 閏nhuận 月nguyệt 之chi 不bất 足túc 。 日nhật 之chi 有hữu 餘dư 也dã 。 古cổ 者giả 一nhất 年niên 三tam 百bách 六lục 十thập 六lục 日nhật 。 分phân 為vi 十thập 二nhị 月nguyệt 。 每mỗi 月nguyệt 三tam 十thập 日nhật 。 一nhất 年niên 共cộng 三tam 百bách 六lục 十thập 日nhật 。 餘dư 剩thặng 六lục 日nhật 。 又hựu 六lục 箇cá 月nguyệt 小tiểu 。 除trừ 六lục 日nhật 為vi 一nhất 歲tuế 。 共cộng 餘dư 十thập 二nhị 日nhật 。 三tam 歲tuế 共cộng 三tam 十thập 六lục 日nhật 閏nhuận 一nhất 月nguyệt 。 還hoàn 餘dư 六lục 日nhật 在tại 後hậu 。 至chí 二nhị 年niên 餘dư 。 二nhị 十thập 四tứ 日nhật 。 連liên 前tiền 六lục 日nhật 。 共cộng 三tam 十thập 日nhật 。 又hựu 閏nhuận 一nhất 月nguyệt 。 是thị 為vi 三tam 載tái 。 故cố 易dị 云vân 。 五ngũ 歲tuế 再tái 閏nhuận 。

聖thánh 人nhân 云vân 下hạ

四tứ 句cú 。 出xuất 左tả 傳truyền 。 范phạm 文văn 子tử 答đáp 晉tấn 景cảnh 公công 之chi 文văn 也dã 。

敏mẫn

勤cần 也dã 。

喆# 侍thị 者giả

潭đàm 州châu 大đại 溈# 真Chân 如Như 慕mộ 喆# 禪thiền 師sư 。 撫phủ 州châu 臨lâm 川xuyên 聞văn 氏thị 子tử 。 嗣tự 翠thúy 巖nham 真chân 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

覺giác

音âm 教giáo 。 睡thụy 醒tỉnh 曰viết 覺giác 。

般Bát 若Nhã

此thử 云vân 智trí 慧tuệ 也dã 。

湘# 西tây

即tức 湖hồ 廣quảng 長trường 沙sa 府phủ 。 相tương/tướng 陰ấm 湘# 潭đàm 縣huyện 也dã 。

目mục 擊kích

溫ôn 伯bá 雪tuyết 子tử 適thích 齊tề 。 途đồ 中trung 相tương 遇ngộ 孔khổng 子tử 。 二nhị 人nhân 各các 辭từ 而nhi 去khứ 。 子tử 路lộ 曰viết 。 夫phu 子tử 久cửu 聞văn 雪tuyết 子tử 。 見kiến 無vô 所sở 言ngôn 者giả 何hà 也dã 。 子tử 曰viết 。 我ngã 與dữ 雪tuyết 子tử 目mục 擊kích 而nhi 道đạo 存tồn 。 豈khởi 用dụng 言ngôn 乎hồ 。 出xuất 莊trang 子tử 逍tiêu 遙diêu 篇thiên 。

○# 香hương 城thành 順thuận

西tây 山sơn 香hương 城thành 景cảnh 順thuận 禪thiền 師sư 。 蜀thục 州châu 人nhân 也dã 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 乃nãi 坐tọa 脫thoát 於ư 香hương 城thành 。

諸chư 葛cát

姓tánh 諸chư 葛cát 。 名danh 亮lượng 。 字tự 孔khổng 明minh 。 瑯# 琊gia 人nhân 。 躬cung 耕canh 於ư 南nam 陽dương 之chi 西tây 臥ngọa 龍long 崗# 。 與dữ 徐từ 庶thứ 為vi 友hữu 。

時thời 劉lưu 玄huyền 德đức 屯truân 兵binh 於ư 新tân 野dã 。 庶thứ 見kiến 之chi 告cáo 曰viết 。 諸chư 葛cát 孔khổng 明minh 臥ngọa 龍long 也dã 。 將tướng 軍quân 盍# 往vãng 見kiến 之chi 。 此thử 人nhân 可khả 以dĩ 就tựu 見kiến 。 不bất 可khả 以dĩ 屈khuất 。 由do 是thị 玄huyền 德đức 。 遂toại 詣nghệ 亮lượng 所sở 。 凡phàm 三tam 往vãng 而nhi 從tùng 之chi 。 遂toại 拜bái 為vi 軍quân 師sư 。 後hậu 為vi 蜀thục 漢hán 相tương/tướng 。 史sử 咏# 云vân 。 世thế 亂loạn 雄hùng 兵binh 百bách 戰chiến 餘dư 。 孔khổng 明minh 曾tằng 此thử 樂nhạo/nhạc/lạc 耘vân 鋤# 。 蜀thục 王vương 不bất 自tự 垂thùy 三tam 顧cố 。 爭tranh 得đắc 先tiên 生sanh 出xuất 故cố 廬lư 。

春xuân 力lực

時thời 運vận 該cai 興hưng 。 不bất 能năng 隱ẩn 藏tàng 。

○# 廣quảng 道đạo 者giả

瑞thụy 州châu 九cửu 峯phong 希hy 廣quảng 禪thiền 師sư 。 西tây 蜀thục 梓# 州châu 人nhân 。 師sư 慈từ 仁nhân 惠huệ 物vật 。 不bất 尋tầm 細tế 檢kiểm 。 故cố 叢tùng 林lâm 號hiệu 為vi 廣quảng 無vô 心tâm 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 克khắc 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 也dã 。

輿dư

眾chúng 也dã 。

分phần/phân 外ngoại 事sự

官quan 受thọ 爵tước 於ư 國quốc 。 牧mục 民dân 正chánh 國quốc 。 豈khởi 為vi 奇kỳ 特đặc 。 夫phu 為vi 善Thiện 知Tri 識Thức 者giả 。 主chủ 叢tùng 林lâm 。 興hưng 教giáo 化hóa 。 安an 眾chúng 克khắc 己kỷ 。 不bất 干can 常thường 住trụ 。 正chánh 宜nghi 如như 此thử 。 豈khởi 分phần/phân 外ngoại 事sự 耶da 。

○# 雲vân 委ủy

積tích 聚tụ 也dã 。

○# 委ủy 曲khúc

教giáo 之chi 之chi 法pháp 。 常thường 俯phủ 而nhi 就tựu 之chi 。 方phương 便tiện 以dĩ 成thành 其kỳ 德đức 故cố 也dã 。

褫sỉ

音âm 池trì 。 成thành 就tựu 也dã 。

體thể 栽tài

格cách 式thức 也dã 。

○# 舒thư 王vương

宋tống 徽# 宗tông 。 進tiến 荊kinh 公công 為vi 舒thư 王vương 也dã 。 荊kinh 公công 熈# 寧ninh 間gian 拜bái 為vi 相tương/tướng 。 作tác 務vụ 新tân 法pháp 病bệnh 民dân 。 其kỳ 子tử 王vương 雱# 。 為vi 崇sùng 正chánh 殿điện 大đại 學học 士sĩ 。 因nhân 父phụ 佐tá 務vụ 新tân 法pháp 必tất 行hành 。 雱# 卒thốt 。 父phụ 罷bãi 相tương/tướng 。 晏# 閑nhàn 間gian 如như 夢mộng 寐mị 。 見kiến 一nhất 鬼quỷ 使sứ 領lãnh 雱# 。 荷hà 鐵thiết 枷già 。 泣khấp 於ư 公công 前tiền 曰viết 。 因nhân 父phụ 務vụ 新tân 法pháp 所sở 致trí 。 公công 問vấn 使sử 乞khất 解giải 。 使sử 曰viết 。 建kiến 寺tự 飯phạn 僧Tăng 可khả 免miễn 。 公công 遂toại 於ư 金kim 陵lăng 田điền 地địa 。 捨xả 宅trạch 為vi 寺tự 。 賜tứ 額ngạch 保bảo 寧ninh 。 請thỉnh 真chân 淨tịnh 主chủ 之chi 。

縑kiêm

音âm 兼kiêm 。 絹quyên 也dã 。

袈ca 裟sa

具cụ 云vân 迦ca 羅la 沙sa 曳duệ 。 此thử 云vân 不bất 正chánh 色sắc 。 亦diệc 名danh 離ly 塵trần 服phục 。

衣y

去khứ 聲thanh 字tự 。 著trước 衣y 也dã 。

伽già 黎lê

名danh 雜tạp 碎toái 衣y 。 以dĩ 條điều 數số 多đa 故cố 。 大đại 衣y 分phần/phân 三tam 品phẩm 。 九cửu 條điều 。 十thập 一nhất 條điều 。 十thập 三tam 條điều 。 名danh 下hạ 品phẩm 。 十thập 五ngũ 條điều 。 十thập 七thất 條điều 。 十thập 九cửu 條điều 。 名danh 中trung 品phẩm 。 二nhị 十thập 一nhất 條điều 。 二nhị 十thập 三tam 條điều 。 二nhị 十thập 五ngũ 條điều 。 名danh 上thượng 品phẩm 。

估cổ

賣mại 也dã 。 價giá 也dã 。

事sự

好hảo/hiếu 也dã 。

○# 湛trạm 堂đường

隆long 興hưng 府phủ 泐# 潭đàm 湛trạm 堂đường 文văn 準chuẩn 禪thiền 師sư 。 興hưng 元nguyên 府phủ 。 梁lương 氏thị 子tử 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 也dã 。

兆triệu

形hình 顯hiển 之chi 義nghĩa 。

枯khô 死tử

枯khô 老lão 死tử 滅diệt 殘tàn 缺khuyết 蠹đố 損tổn 也dã 。

卜bốc

決quyết 疑nghi 也dã 。

○# 杜đỗ

斷đoạn 也dã 。 塞tắc 也dã 。

注chú

灌quán 注chú 也dã 。 如như 瓶bình 注chú 水thủy 。 使sử 心tâm 不bất 亂loạn 也dã 。

出xuất 師sư 表biểu

諸chư 葛cát 武võ 侯hầu 。 受thọ 顧cố 命mạng 輔phụ 後hậu 主chủ 。 七thất 擒cầm 孟# 獲hoạch 。 已dĩ 定định 南nam 方phương 。 乃nãi 出xuất 師sư 伐phạt 魏ngụy 。 臨lâm 行hành 遺di 表biểu 於ư 後hậu 主chủ 。 表biểu 曰viết 。 先tiên 帝đế 創sáng/sang 業nghiệp 未vị 半bán 。 而nhi 中trung 道đạo 崩băng 殂tồ 。 今kim 天thiên 下hạ 三tam 分phần/phân 。 益ích 州châu 罷bãi 敝tệ 。 此thử 誠thành 危nguy 急cấp 存tồn 亡vong 之chi 秋thu 也dã 。 然nhiên 侍thị 衛vệ 之chi 臣thần 。 不bất 懈giải 於ư 內nội 。 忠trung 志chí 之chi 士sĩ 。 亡vong 身thân 於ư 外ngoại 者giả 。 葢# 追truy 先tiên 帝đế 之chi 殊thù 遇ngộ 。 欲dục 報báo 之chi 於ư 陛bệ 下hạ 也dã 。 誠thành 宜nghi 開khai 張trương 聖thánh 聽thính 。 以dĩ 光quang 先tiên 帝đế 遺di 德đức 。 恢khôi 弘hoằng 志chí 士sĩ 之chi 氣khí 。 不bất 宜nghi 妄vọng 自tự 菲# 薄bạc 。 引dẫn 喻dụ 失thất 義nghĩa 。 以dĩ 塞tắc 忠trung 諫gián 之chi 路lộ 也dã 。 宮cung 中trung 府phủ 中trung 俱câu 為vi 一nhất 體thể 。 湛trạm 師sư 聞văn 末mạt 二nhị 句cú 。 豁hoát 然nhiên 開khai 悟ngộ 。 如như 訓huấn 文văn 中trung 云vân 。

○# 好hảo 惡ác

好hảo/hiếu 人nhân 之chi 所sở 惡ác 。 惡ác 人nhân 之chi 所sở 好hiếu 。 是thị 為vi 拂phất 人nhân 之chi 性tánh 。 災tai 必tất 逮đãi 夫phu 身thân 。

拂phất

逆nghịch 也dã 。

○# 殢#

係hệ 替thế 二nhị 音âm 。 極cực 困khốn 也dã 。 滯trệ 也dã 。

僧Tăng 問vấn

僧Tăng 問vấn 處xứ 。 名danh 偏thiên 辟tịch 問vấn 。 州châu 答đáp 處xứ 。 名danh 信tín 手thủ 拈niêm 來lai 無vô 意ý 路lộ 話thoại 。 又hựu 謂vị 放phóng 風phong 前tiền 箭tiễn 。 轉chuyển 格cách 外ngoại 機cơ 。 須tu 向hướng 言ngôn 前tiền 領lãnh 旨chỉ 。 句cú 外ngoại 明minh 宗tông 。 不bất 可khả 尋tầm 言ngôn 逐trục 句cú 。 妄vọng 生sanh 揆quỹ 度độ 。 趙triệu 州châu 已dĩ 至chí 不bất 立lập 玄huyền 危nguy 。 平bình 坦thản 之chi 地địa 。 了liễu 無vô 佛Phật 法Pháp 身thân 心tâm 。 凡phàm 酬thù 酢tạc 。 信tín 口khẩu 開khai 合hợp 。 皆giai 無vô 情tình 識thức 。 不bất 可khả 較giảo 量lượng 也dã 。 故cố 雪tuyết 竇đậu 頌tụng 曰viết 。 偏thiên 辟tịch 曾tằng 挨ai 老lão 古cổ 錐trùy 。 七thất 斤cân 衫sam 重trọng/trùng 少thiểu 人nhân 知tri 。 而nhi 今kim 擲trịch 向hướng 西tây 湖hồ 裏lý 。 下hạ 載tái 清thanh 風phong 付phó 與dữ 誰thùy 。

趙triệu 州châu

趙triệu 州châu 觀quán 音âm 院viện 從tùng 諗# 禪thiền 師sư 。 曹tào 州châu 郝# 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 泉tuyền 普phổ 願nguyện 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 三tam 世thế 。 後hậu 住trụ 觀quán 音âm 院viện 。 聲thanh 傳truyền 大đại 夏hạ 。 名danh 聞văn 九cửu 州châu 。 壽thọ 一nhất 百bách 二nhị 十thập 歲tuế 。 唐đường 昭chiêu 宗tông 乾can/kiền/càn 寧ninh 四tứ 年niên 。 十thập 一nhất 月nguyệt 初sơ 二nhị 日nhật 。 無vô 疾tật 。 右hữu 脇hiếp 而nhi 寂tịch 也dã 。

酬thù 酢tạc

下hạ 音âm 昨tạc 。 客khách 報báo 主chủ 曰viết 酢tạc 。 主chủ 答đáp 客khách 曰viết 酬thù 。

簴#

音âm 巨cự 。 謂vị 飛phi 簴# 天thiên 上thượng 神thần 獸thú 。 鹿lộc 頭đầu 龍long 身thân 。 說thuyết 文văn 云vân 。 鍾chung 皷cổ 之chi 柎# 也dã 。 飾sức 為vi 猛mãnh 獸thú 。 釋thích 名danh 曰viết 。 橫hoạnh/hoành 曰viết 栒# 。 縱túng/tung 曰viết 簴# 。

○# 差sai

楚sở 宜nghi 切thiết 。 略lược 也dã 。

○# 秋thu 晚vãn

末mạt 運vận 之chi 際tế 。 法pháp 道đạo 凋điêu 零linh 。

○# 訥nột

言ngôn 遲trì 也dã 。

尚thượng

加gia 也dã 。

冐mạo

蒙mông 昧muội 也dã 。

殆đãi

乃nãi 也dã 。 危nguy 也dã 。

○# 驥kí 尾vĩ

參tham 逐trục 人nhân 行hành 。 曰viết 附phụ 驥kí 尾vĩ 。 謂vị 蒼thương 蠅dăng 之chi 飛phi 不bất 可khả 數số 步bộ 。 托thác 於ư 驥kí 尾vĩ 。 乃nãi 能năng 千thiên 里lý 之chi 達đạt 也dã 。

居cư 必tất 下hạ

出xuất 荀# 子tử 勸khuyến 學học 篇thiên 。

福phước 嚴nghiêm 雅nhã

澤trạch 州châu 福phước 嚴nghiêm 良lương 雅nhã 禪thiền 師sư 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 守thủ 初sơ 。 青thanh 原nguyên 下hạ 八bát 世thế 也dã 。

大đại 寧ninh 寬khoan

洪hồng 州châu 大đại 寧ninh 道đạo 寬khoan 禪thiền 師sư 。 嗣tự 石thạch 霜sương 楚sở 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

蔣tưởng 山sơn 元nguyên

蔣tưởng 山sơn 贊tán 元nguyên 禪thiền 師sư 。 婺# 州châu 義nghĩa 烏ô 人nhân 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 之chi 裔duệ 。 嗣tự 石thạch 霜sương 禪thiền 師sư 。

楷#

同đồng 也dã 。 並tịnh 也dã 。

龍long 象tượng

水thủy 中trung 力lực 大đại 。 龍long 也dã 。 陸lục 中trung 有hữu 威uy 。 象tượng 也dã 。 巨cự 德đức 以dĩ 喻dụ 之chi 者giả 。 言ngôn 其kỳ 有hữu 力lực 而nhi 托thác 。 有hữu 威uy 而nhi 可khả 習tập 故cố 也dã 。

支chi

撑# 持trì 也dã 。

○# 上thượng 下hạ

時thời 民dân 以dĩ 名danh 利lợi 為vi 上thượng 。 師sư 今kim 不bất 愛ái 名danh 利lợi 。 故cố 不bất 為vi 時thời 上thượng 。

時thời 人nhân 以dĩ 庸dong 鄙bỉ 為vi 下hạ 。 師sư 今kim 操thao 道Đạo 德đức 故cố 。 不bất 為vi 時thời 下hạ 也dã 。

○# 死tử 心tâm

隆long 興hưng 府phủ 黃hoàng 龍long 死tử 心tâm 悟ngộ 新tân 禪thiền 師sư 。 韶thiều 州châu 黃hoàng 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 也dã 。

城thành 郭quách

郭quách 。 外ngoại 城thành 也dã 。 孟# 子tử 曰viết 。 三tam 里lý 之chi 城thành 。 七thất 里lý 之chi 郭quách 。

良lương 器khí

良lương 。 大đại 也dã 。 靈linh 源nguyên 知tri 過quá 必tất 改cải 。 死tử 心tâm 正chánh 而nhi 不bất 屈khuất 。

○# 憩khế

息tức 也dã 。

黃hoàng 太thái 史sử

諱húy 庭đình 堅kiên 。 字tự 魯lỗ 直trực 。 號hiệu 山sơn 谷cốc 居cư 士sĩ 。 得đắc 法Pháp 於ư 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。

特đặc 爾nhĩ

天thiên 性tánh 如như 此thử 。 不bất 可khả 強cường/cưỡng 為vi 。

○# 庶thứ 幾kỷ

方phương 可khả 也dã 。

○# 長trường/trưởng 靈linh 卓trác

東đông 京kinh 天thiên 寧ninh 長trường/trưởng 靈linh 守thủ 卓trác 禪thiền 師sư 。 泉tuyền 州châu 莊trang 氏thị 子tử 。 嗣tự 靈linh 源nguyên 清thanh 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 十thập 四tứ 世thế 。

連liên 城thành

趙triệu 有hữu 卞# 和hòa 璧bích 。 秦tần 昭chiêu 王vương 。 欲dục 以dĩ 十thập 二nhị 連liên 城thành 貿mậu 之chi 。 趙triệu 遣khiển 相tương/tướng 如như 送tống 之chi 入nhập 秦tần 。 相tương/tướng 如như 視thị 秦tần 王vương 。 惟duy 有hữu 愛ái 璧bích 之chi 心tâm 。 而nhi 無vô 割cát 城thành 之chi 意ý 。 乃nãi 詐trá 曰viết 。 璧bích 有hữu 瑕hà 。 請thỉnh 示thị 之chi 。 王vương 授thọ 璧bích 與dữ 相tương/tướng 如như 。 如như 將tương 璧bích 卻khước 倚ỷ 柱trụ 立lập 。 怒nộ 髮phát 衝xung 冠quan 。 謂vị 曰viết 。 臣thần 聞văn 布bố 衣y 之chi 交giao 。 尚thượng 不bất 忍nhẫn 相tương/tướng 欺khi 。 況huống 大đại 國quốc 乎hồ 。 王vương 若nhược 急cấp 臣thần 。 臣thần 頭đầu 璧bích 俱câu 碎toái 於ư 柱trụ 。 王vương 恐khủng 璧bích 碎toái 。 使sử 人nhân 扶phù 相tương/tướng 如như 起khởi 。 頌tụng 曰viết 。 卞# 璧bích 無vô 瑕hà 曜diệu 日nhật 輝huy 。 秦tần 王vương 雖tuy 愛ái 不bất 輸du 機cơ 。 可khả 憐lân 又hựu 入nhập 相tương/tướng 如như 手thủ 。 一nhất 陣trận 清thanh 風phong 滿mãn 路lộ 歸quy 。

礫lịch

小tiểu 石thạch 也dã 。

神thần 鼎đỉnh

潭đàm 州châu 神thần 鼎đỉnh 洪hồng 諲# 禪thiền 師sư 。 襄tương 水thủy 扈hỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 。 尋tầm 常thường 一nhất 衲nạp 。 以dĩ 度độ 寒hàn 暑thử 。 後hậu 隱ẩn 衡hành 嶽nhạc 。 有hữu 一nhất 豪hào 貴quý 來lai 山sơn 遊du 。 見kiến 師sư 氣khí 貌mạo 閑nhàn 靜tĩnh 。 一nhất 鉢bát 無vô 餘dư 。 遂toại 拜bái 請thỉnh 住trụ 神thần 鼎đỉnh 。 十thập 年niên 枯khô 淡đạm 。 室thất 無vô 升thăng 米mễ 。 一nhất 鉢bát 掛quải 壁bích 。 日nhật 收thu 盞trản 飯phạn 。 一nhất 枯khô 木mộc 床sàng 為vi 法Pháp 座tòa 。 殘tàn 僧Tăng 數số 輩bối 圍vi 之chi 。 始thỉ 終chung 如như 此thử 。 後hậu 宗tông 風phong 大đại 振chấn 。 門môn 弟đệ 子tử 氣khí 吞thôn 諸chư 方phương 。 由do 是thị 慈từ 明minh 。 髮phát 長trường/trưởng 不bất 剪tiễn 。 敝tệ 衣y 而nhi 特đặc 往vãng 見kiến 鼎đỉnh 。 鼎đỉnh 曰viết 。 汾# 陽dương 有hữu 西tây 河hà 師sư 子tử 是thị 否phủ/bĩ 。 慈từ 明minh 指chỉ 後hậu 厲lệ 聲thanh 曰viết 。 屋ốc 倒đảo 矣hĩ 。 鼎đỉnh 回hồi 顧cố 相tương 視thị 。 慈từ 明minh 坐tọa 脫thoát 隻chỉ 履lý 而nhi 視thị 之chi 。 鼎đỉnh 老lão 忘vong 問vấn 。 又hựu 失thất 公công 所sở 在tại 。 慈từ 明minh 遂toại 整chỉnh 衣y 且thả 行hành 且thả 曰viết 。 見kiến 面diện 不bất 如như 聞văn 名danh 。 遂toại 去khứ 。 鼎đỉnh 遣khiển 人nhân 追truy 之chi 不bất 返phản 。 鼎đỉnh 嘆thán 曰viết 。 汾# 陽dương 有hữu 此thử 兒nhi 也dã 。 慈từ 明minh 自tự 此thử 名danh 重trọng/trùng 四tứ 方phương 。

○# 古cổ 人nhân 云vân

前tiền 漢hán 書thư 文văn 帝đế 。 丁đinh 卯mão 六lục 年niên 。 淮hoài 南nam 厲lệ 王vương 長trường/trưởng 謀mưu 反phản 。 廢phế 處xứ 蜀thục 郡quận 。 嗔sân 恚khuể 不bất 食thực 死tử 。 梁lương 太thái 傅phó/phụ 賈cổ 誼# 上thượng 疏sớ/sơ 曰viết 。 臣thần 竊thiết 惟duy 事sự 執chấp 。 可khả 為vi 痛thống 哭khốc 者giả 一nhất 。 可khả 為vi 流lưu 涕thế 者giả 二nhị 。 可khả 為vi 長trường/trưởng 太thái 息tức 者giả 六lục 。 若nhược 其kỳ 他tha 背bối/bội 理lý 而nhi 傷thương 道đạo 者giả 。 難nạn/nan 徧biến 以dĩ 疏sớ/sơ 舉cử 。 進tiến 言ngôn 者giả 。 皆giai 言ngôn 天thiên 下hạ 已dĩ 安an 已dĩ 治trị 矣hĩ 。 臣thần 獨độc 以dĩ 為vi 未vị 也dã 。 曰viết 安an 且thả 治trị 者giả 。 非phi 愚ngu 則tắc 諛du 。 皆giai 非phi 事sự 實thật 知tri 治trị 亂loạn 之chi 體thể 者giả 也dã 。 夫phu 抱bão 火hỏa 厝thố 之chi 積tích 薪tân 之chi 下hạ 。 而nhi 寢tẩm 其kỳ 上thượng 。 火hỏa 未vị 及cập 燃nhiên 。 固cố 為vi 之chi 安an 。 方phương 今kim 之chi 執chấp 。 何hà 以dĩ 異dị 此thử 。 本bổn 末mạt 舛suyễn 逆nghịch 。 首thủ 尾vĩ 衡hành 決quyết 。 國quốc 制chế 搶# 攘nhương 。 非phi 甚thậm 有hữu 紀kỷ 。 陛bệ 下hạ 可khả 不bất 壹nhất 令linh 臣thần 。 得đắc 熟thục 數số 之chi 於ư 前tiền 。 因nhân 陳trần 治trị 安an 之chi 策sách 。 試thí 詳tường 擇trạch 焉yên 。

扼ách 腕oản

上thượng 持trì 也dã 。 下hạ 手thủ 腕oản 也dã 。 謂vị 跌trật 脚cước 捶chúy 胸hung 。 以dĩ 手thủ 持trì 腕oản 。 救cứu 之chi 晚vãn 矣hĩ 。

○# 磨ma 礲#

全toàn 篇thiên 出xuất 說thuyết 苑uyển 正chánh 諫gián 章chương 。

○# 古cổ 和hòa 尚thượng

惠huệ 古cổ 禪thiền 師sư 。 嗣tự 靈linh 源nguyên 清thanh 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。

相tương/tướng 倚ỷ

背bối/bội 向hướng 之chi 義nghĩa 。 謂vị 背bối/bội 之chi 則tắc 禍họa 生sanh 。 向hướng 之chi 則tắc 福phước 長trường/trưởng 也dã 。

同đồng 域vực

美mỹ 惡ác 之chi 義nghĩa 。 德đức 美mỹ 則tắc 吉cát 。 性tánh 暴bạo 則tắc 凶hung 。 謂vị 心tâm 者giả 眾chúng 妙diệu 之chi 門môn 。 羣quần 靈linh 之chi 府phủ 。 升thăng 降giáng/hàng 之chi 源nguyên 。 禍họa 福phước 之chi 本bổn 也dã 。

靡mĩ 費phí

奢xa 侈xỉ 也dã 。

悠du 漸tiệm

始thỉ 終chung 之chi 義nghĩa 。

○# 伊y 川xuyên

姓tánh 程# 名danh 頥# 。 字tự 正chánh 淑thục 。 號hiệu 伊y 川xuyên 。 河hà 南nam 人nhân 。 問vấn 道đạo 於ư 靈linh 源nguyên 禪thiền 師sư 。

祗chi

謹cẩn 也dã 。 恭cung 也dã 。

侮vũ

輕khinh 慢mạn 也dã 。

屢lũ

頻tần 煩phiền 也dã 。 數số 也dã 。

僥kiểu 倖hãnh

上thượng 不bất 當đương 求cầu 而nhi 求cầu 之chi 。 下hạ 不bất 當đương 得đắc 而nhi 得đắc 之chi 。

覬kí 覦#

上thượng 音âm 冀ký 。 下hạ 音âm 俞# 。 希hy 望vọng 欲dục 得đắc 也dã 。

○# 惡ác 跡tích 畏úy 影ảnh

此thử 篇thiên 言ngôn 和hòa 妄vọng 歸quy 真chân 。 不bất 起khởi 生sanh 滅diệt 心tâm 也dã 。 所sở 行hành 之chi 事sự 喻dụ 跡tích 。 起khởi 生sanh 滅diệt 心tâm 喻dụ 影ảnh 。 背bối/bội 走tẩu 喻dụ 捨xả 妄vọng 歸quy 真chân 。 就tựu 陰ấm 喻dụ 顯hiển 妄vọng 明minh 真chân 。 所sở 謂vị 揚dương 湯thang 止chỉ 沸phí 。 不bất 如như 釜phủ 底để 抽trừu 薪tân 。 夫phu 欲dục 人nhân 無vô 聞văn 。 莫mạc 若nhược 無vô 聲thanh 。 欲dục 人nhân 無vô 知tri 。 莫mạc 若nhược 無vô 為vi 。 是thị 知tri 跡tích 從tùng 念niệm 起khởi 。 影ảnh 逐trục 身thân 生sanh 。 絕tuyệt 異dị 念niệm 而nhi 妄vọng 跡tích 自tự 消tiêu 。 息tức 幻huyễn 體thể 而nhi 虗hư 影ảnh 當đương 滅diệt 。 學học 者giả 但đãn 解giải 回hồi 光quang 就tựu 己kỷ 。 返phản 境cảnh 觀quán 心tâm 。 則tắc 佛Phật 眼nhãn 明minh 而nhi 業nghiệp 影ảnh 自tự 消tiêu 。 法Pháp 身thân 現hiện 而nhi 塵trần 迹tích 自tự 絕tuyệt 。 若nhược 是thị 則tắc 不bất 滯trệ 化hóa 城thành 。 而nhi 徑kính 趣thú 寶bảo 所sở 矣hĩ 。 日nhật 用dụng 明minh 此thử 。 可khả 坐tọa 進tiến 斯tư 道đạo 。

○# 過quá 任nhậm

德đức 薄bạc 而nhi 位vị 尊tôn 。 任nhậm 重trọng/trùng 而nhi 福phước 淺thiển 。

自tự 廣quảng

自tự 廣quảng 自tự 大đại 。 下hạ 視thị 於ư 人nhân 也dã 。

○# 覺giác 範phạm

瑞thụy 州châu 清thanh 源nguyên 寺tự 。 惠huệ 洪hồng 覺giác 範phạm 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 彭# 氏thị 子tử 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。 博bác 覧# 羣quần 書thư 。 有hữu 大đại 辯biện 才tài 。 作tác 林lâm 間gian 錄lục 。 僧Tăng 寶bảo 傳truyền 也dã 。

彌di

遠viễn 也dã 。

浮phù 沉trầm

上thượng 現hiện 也dã 。 下hạ 隱ẩn 也dã 。

聖thánh 人nhân 言ngôn

史sử 記ký 孔khổng 子tử 適thích 周chu 見kiến 老lão 子tử 。 老lão 子tử 曰viết 。 吾ngô 聞văn 富phú 貴quý 者giả 。 送tống 人nhân 以dĩ 財tài 。 仁nhân 者giả 送tống 人nhân 以dĩ 言ngôn 。 吾ngô 雖tuy 不bất 能năng 富phú 貴quý 。 而nhi 竊thiết 仁nhân 者giả 之chi 號hiệu 。 今kim 送tống 子tử 以dĩ 言ngôn 也dã 。 當đương 今kim 之chi 士sĩ 。 聰thông 明minh 深thâm 察sát 。 而nhi 近cận 於ư 死tử 者giả 。 好hảo/hiếu 譏cơ 議nghị 人nhân 者giả 也dã 。 博bác 辯biện 宏hoành 遠viễn 。 而nhi 危nguy 其kỳ 身thân 者giả 。 好hảo/hiếu 發phát 人nhân 之chi 惡ác 也dã 。 為vi 人nhân 臣thần 子tử 。 可khả 不bất 慎thận 乎hồ 。 孔khổng 子tử 敬kính 奉phụng 其kỳ 教giáo 。 自tự 周chu 返phản 魯lỗ 。 道đạo 稱xưng 尊tôn 矣hĩ 。

○# 箋#

傳truyền 之chi 未vị 盡tận 曰viết 箋# 。

參tham 差sai

不bất 齊tề 之chi 貌mạo 。 乃nãi 言ngôn 行hạnh 相tương 違vi 也dã 。

○# 行hành

言ngôn 乃nãi 行hành 之chi 實thật 。 行hành 乃nãi 言ngôn 之chi 表biểu 。

鄙bỉ 樸phác

誠thành 實thật 也dã 。

辭từ 盡tận 下hạ

唐đường 德đức 宗tông 貞trinh 元nguyên 十thập 年niên 。 兵binh 部bộ 侍thị 郎lang 陸lục 贄# 諫gián 曰viết 。 明minh 王vương 不bất 可khả 以dĩ 。 辭từ 盡tận 人nhân 情tình 。 不bất 可khả 以dĩ 意ý 選tuyển 進tiến 士sĩ 。 進tiến 退thoái 隨tùy 憎tăng 愛ái 之chi 情tình 。 離ly 合hợp 繫hệ 異dị 同đồng 之chi 趣thú 。 是thị 由do 捨xả 繩thằng 墨mặc 而nhi 意ý 裁tài 曲khúc 直trực 。 弃khí 權quyền 衡hành 而nhi 手thủ 揣đoàn 重trọng/trùng 輕khinh 。 雖tuy 曰viết 精tinh 微vi 。 不bất 能năng 無vô 謬mậu 。

偶ngẫu

不bất 期kỳ 遇ngộ 也dã 。

耀diệu 乘thừa 珠châu

魏ngụy 惠huệ 王vương 曰viết 。 寡quả 人nhân 有hữu 徑kính 寸thốn 之chi 珠châu 。 照chiếu 車xa 前tiền 後hậu 。 各các 十thập 二Nhị 乘Thừa 者giả 數số 枚mai 。 齊tề 王vương 曰viết 。 吾ngô 有hữu 四tứ 臣thần 。 照chiếu 千thiên 里lý 之chi 外ngoại 。 豈khởi 特đặc 十thập 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 魏ngụy 王vương 有hữu 媿quý 色sắc 。

學học 易dị

聖thánh 人nhân 雖tuy 生sanh 知tri 。 未vị 嘗thường 自tự 言ngôn 無vô 大đại 過quá 。 似tự 有hữu 小tiểu 過quá 在tại 。 雖tuy 是thị 謙khiêm 辭từ 。 而nhi 道Đạo 理lý 實thật 無vô 窮cùng 盡tận 也dã 。 劉lưu 聘sính 君quân 見kiến 元nguyên 城thành 劉lưu 忠trung 定định 公công 。 自tự 言ngôn 。 嘗thường 讀đọc 他tha 論luận 加gia 作tác 假giả 。 五ngũ 十thập 作tác 卒thốt 。 葢# 加gia 假giả 聲thanh 相tương 近cận 。 而nhi 誤ngộ 讀đọc 。 卒thốt 於ư 五ngũ 十thập 字tự 。 相tương 似tự 而nhi 分phần/phân 也dã 。 愚ngu 按án 此thử 章chương 之chi 言ngôn 。 史sử 記ký 作tác 假giả 數số 年niên 。 我ngã 與dữ 易dị 道đạo 則tắc 彬# 彬# 矣hĩ 。 加gia 。 正chánh 作tác 假giả 。 而nhi 無vô 五ngũ 十thập 字tự 。 葢# 孔khổng 子tử 年niên 七thất 十thập 矣hĩ 。 學học 易dị 則tắc 明minh 乎hồ 吉cát 凶hung 消tiêu 長trường/trưởng 之chi 理lý 。 進tiến 退thoái 存tồn 亡vong 之chi 道đạo 。 故cố 可khả 以dĩ 無vô 大đại 過quá 為vi 言ngôn 爾nhĩ 。 故cố 聖thánh 人nhân 冀ký 永vĩnh 年niên 之chi 窮cùng 經kinh 。 庶thứ 所sở 行hành 之chi 無vô 咎cữu 。

契Khế 經Kinh

梵Phạm 言ngôn 修tu 多đa 羅la 。 此thử 云vân 契Khế 經Kinh 。 謂vị 契khế 理lý 契khế 機cơ 。 乃nãi 契khế 理lý 合hợp 機cơ 之chi 教giáo 。

品phẩm 物vật

言ngôn 高cao 低đê 大đại 小tiểu 利lợi 鈍độn 之chi 人nhân 。 不bất 可khả 遺di 棄khí 也dã 。

巧xảo 梓# 輪luân 桷# 之chi 用dụng

梓# 。 木mộc 匠tượng 也dã 。 輪luân 。 車xa 輪luân 也dã 。 桷# 。 榱# 桷# 也dã 。 葢# 巧xảo 梓# 用dụng 木mộc 之chi 際tế 。 隨tùy 其kỳ 木mộc 性tánh 而nhi 用dụng 之chi 。 枉uổng 者giả 可khả 以dĩ 為vi 輪luân 。 直trực 者giả 可khả 以dĩ 為vi 桷# 。 使sử 不bất 廢phế 其kỳ 材tài 也dã 。 昔tích 齊tề 桓hoàn 公công 讀đọc 書thư 於ư 堂đường 上thượng 。 輪luân 扁# 斵# 輪luân 於ư 堂đường 下hạ 。 釋thích 鑿tạc 而nhi 問vấn 曰viết 。 敢cảm 問vấn 君quân 之chi 所sở 讀đọc 者giả 何hà 書thư 。 公công 曰viết 。 聖thánh 人nhân 之chi 言ngôn 也dã 。 扁# 曰viết 。 聖thánh 人nhân 在tại 乎hồ 。 公công 曰viết 。 聖thánh 人nhân 死tử 矣hĩ 。 扁# 曰viết 。 然nhiên 君quân 所sở 讀đọc 者giả 糟tao 粕# 耳nhĩ 。 公công 怒nộ 曰viết 。 寡quả 人nhân 讀đọc 書thư 。 輪luân 人nhân 安an 得đắc 譏cơ 乎hồ 。 有hữu 說thuyết 則tắc 可khả 。 無vô 說thuyết 則tắc 死tử 。 扁# 曰viết 。 以dĩ 臣thần 事sự 觀quán 之chi 。 臣thần 當đương 斵# 輪luân 。 徐từ 則tắc 甘cam 而nhi 不bất 固cố 。 疾tật 則tắc 苦khổ 而nhi 不bất 入nhập 。 不bất 徐từ 不bất 疾tật 。 得đắc 之chi 於ư 心tâm 。 應ưng 之chi 於ư 手thủ 。 口khẩu 不bất 能năng 言ngôn 。 有hữu 數số 存tồn 焉yên 。 臣thần 不bất 能năng 諭dụ 臣thần 之chi 子tử 。 子tử 不bất 能năng 受thọ 之chi 於ư 臣thần 。 臣thần 年niên 七thất 十thập 而nhi 老lão 斵# 輪luân 。 古cổ 之chi 斵# 輪luân 者giả 。 與dữ 其kỳ 不bất 可khả 傳truyền 而nhi 死tử 者giả 多đa 矣hĩ 。 故cố 君quân 之chi 所sở 讀đọc 者giả 糟tao 粕# 耳nhĩ 。 桓hoàn 公công 大đại 喜hỷ 。 出xuất 莊trang 子tử 。

良lương 御ngự

使sử 馬mã 之chi 人nhân 也dã 。 善thiện 使sử 馬mã 者giả 。 稱xưng 而nhi 作tác 之chi 。

駑nô 驥kí

上thượng 即tức 鈍độn 馬mã 也dã 。 下hạ 即tức 良lương 馬mã 也dã 。

失thất 性tánh

各các 得đắc 遲trì 疾tật 之chi 宜nghi 。 使sử 不bất 失thất 其kỳ 所sở 賦phú 性tánh 也dã 。

繩thằng 墨mặc

梓# 人nhân 所sở 用dụng 者giả 也dã 。 木mộc 若nhược 得đắc 之chi 。 則tắc 曲khúc 直trực 分phân 明minh 而nhi 見kiến 矣hĩ 。

○# 庸dong 流lưu

心tâm 不bất 存tồn 慎thận 終chung 之chi 規quy 。 口khẩu 不bất 吐thổ 訓huấn 格cách 之chi 言ngôn 。 不bất 擇trạch 人nhân 以dĩ 托thác 身thân 。 不bất 立lập 行hành 以dĩ 自tự 定định 。 見kiến 小tiểu 措thố 大đại 。 而nhi 不bất 知tri 所sở 務vụ 。 從tùng 物vật 而nhi 流lưu 。 不bất 知tri 所sở 執chấp 。 故cố 曰viết 庸dong 流lưu 。

○# 勃bột

色sắc 變biến 也dã 。

誚tiếu

才tài 笑tiếu 切thiết 。 以dĩ 言ngôn 相tương/tướng 責trách 也dã 。

瑯# 琊gia

徐từ 州châu 瑯# 琊gia 。 廣quảng 照chiếu 慧tuệ 覺giác 禪thiền 師sư 。 洛lạc 陽dương 人nhân 。 嗣tự 汾# 陽dương 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 世thế 。

范phạm 希hy 文văn

姓tánh 范phạm 。 名danh 仲trọng 淹yêm 。 字tự 希hy 文văn 。 汝nhữ 南nam 人nhân 。 宋tống 仁nhân 宗tông 慶khánh 曆lịch 中trung 。 拜bái 為vi 參tham 知tri 政chánh 事sự 。 諡thụy 文văn 正chánh 。

緡#

音âm 民dân 。 錢tiền 串xuyến 也dã 。

○# 瑞thụy 光quang

寺tự 有hữu 四tứ 瑞thụy 。 謂vị 鍾chung 皷cổ 自tự 鳴minh 。 寶bảo 塔tháp 放phóng 光quang 。 瑞thụy 竹trúc 交giao 加gia 。 白bạch 龜quy 聽thính 法Pháp 。 故cố 稱xưng 曰viết 瑞thụy 光quang 。 即tức 今kim 之chi 臥ngọa 佛Phật 寺tự 也dã 。

蹈đạo

行hành 也dã 。

閫khổn

門môn 限hạn 也dã 。

上thượng 人nhân

內nội 有hữu 智trí 德đức 。 外ngoại 有hữu 勝thắng 行hành 。 在tại 人nhân 之chi 上thượng 。 故cố 稱xưng 上thượng 人nhân 。

秀tú

即tức 嘉gia 興hưng 府phủ 。

○# 以dĩ 卑ty 自tự 牧mục

象tượng 曰viết 。 謙khiêm 謙khiêm 。 君quân 子tử 以dĩ 卑ty 自tự 牧mục 也dã 。 卑ty 者giả 。 謙khiêm 之chi 至chí 也dã 。 謂vị 君quân 子tử 以dĩ 自tự 謙khiêm 自tự 卑ty 之chi 道đạo 。 自tự 牧mục 自tự 處xứ 也dã 。

自tự 樂nhạo/nhạc/lạc

養dưỡng 道đạo 自tự 樂lạc 處xứ 。 不bất 願nguyện 為vi 人nhân 。 以dĩ 道đạo 為vi 懷hoài 。

苐#

但đãn 也dã 。

乏phạp

少thiểu 也dã 。

色sắc 斯tư 舉cử 矣hĩ

鳥điểu 之chi 為vi 物vật 也dã 。 見kiến 人nhân 顏nhan 色sắc 不bất 善thiện 。 則tắc 飄phiêu 然nhiên 而nhi 逝thệ 。 回hồi 翔tường 審thẩm 視thị 。 至chí 彈đàn 射xạ 不bất 驚kinh 之chi 處xứ 而nhi 後hậu 下hạ 之chi 。 世thế 人nhân 見kiến 機cơ 而nhi 作tác 。 亦diệc 當đương 如như 此thử 。

○# 淫dâm

流lưu 蕩đãng 之chi 過quá 也dã 。

謙khiêm 光quang

位vị 愈dũ 高cao 而nhi 心tâm 愈dũ 下hạ 。 則tắc 尊tôn 而nhi 且thả 光quang 。

寧ninh 克khắc

豈khởi 能năng 也dã 。

○# 純thuần 誠thành

精tinh 一nhất 無vô 雜tạp 曰viết 純thuần 。 真chân 實thật 無vô 妄vọng 曰viết 誠thành 。

儻thảng

或hoặc 然nhiên 之chi 辭từ 。

孚phu

信tín 也dã 。

○# 圓viên 悟ngộ

成thành 都đô 府phủ 昭chiêu 覺giác 寺tự 。 佛Phật 果Quả 克khắc 勤cần 禪thiền 師sư 。 彭# 州châu 駱lạc 氏thị 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。

○# 保bảo

全toàn 守thủ 曰viết 保bảo 。

誠thành 信tín

心tâm 實thật 曰viết 誠thành 。 乃nãi 信tín 之chi 體thể 也dã 。 言ngôn 實thật 曰viết 信tín 。 乃nãi 誠thành 之chi 用dụng 也dã 。

惟duy 天thiên 下hạ 至chí 誠thành

能năng 盡tận 其kỳ 性tánh 。 則tắc 能năng 盡tận 人nhân 之chi 性tánh 。 能năng 盡tận 人nhân 之chi 性tánh 。 則tắc 能năng 盡tận 物vật 之chi 性tánh 。 能năng 盡tận 物vật 之chi 性tánh 。 則tắc 可khả 以dĩ 贊tán 天thiên 地địa 之chi 化hóa 育dục 。 可khả 以dĩ 贊tán 天thiên 地địa 化hóa 育dục 。 則tắc 可khả 以dĩ 與dữ 天thiên 地địa 同đồng 參tham 矣hĩ 。 註chú 曰viết 。 性tánh 者giả 德đức 無vô 不bất 實thật 。 理lý 無vô 不bất 具cụ 。 故cố 無vô 人nhân 欲dục 之chi 私tư 。 能năng 盡tận 者giả 。 知tri 之chi 無vô 不bất 明minh 。 處xử 之chi 無vô 不bất 當đương 。 天thiên 地địa 至chí 誠thành 者giả 。 言ngôn 聖thánh 人nhân 之chi 德đức 。 天thiên 下hạ 莫mạc 能năng 加gia 也dã 。 贊tán 。 猶do 助trợ 也dã 。 參tham 者giả 。 與dữ 天thiên 地địa 並tịnh 立lập 。

紿#

欺khi 慢mạn 也dã 。

斯tư 須tu

暫tạm 時thời 也dã 。

○# 過quá 惡ác

無vô 心tâm 失thất 理lý 曰viết 過quá 。 有hữu 心tâm 害hại 理lý 曰viết 惡ác 。

飭sức 非phi

人nhân 有hữu 過quá 非phi 。 恐khủng 人nhân 知tri 之chi 。 以dĩ 巧xảo 言ngôn 自tự 飭sức 。 欲dục 免miễn 過quá 而nhi 譽dự 其kỳ 善thiện 。

義nghĩa 能năng 徙tỉ

徙tỉ 者giả 。 移di 也dã 。 孔khổng 子tử 曰viết 。 德đức 之chi 不bất 修tu 。 學học 之chi 不bất 講giảng 。 聞văn 義nghĩa 不bất 能năng 徙tỉ 。 不bất 善thiện 不bất 能năng 改cải 。 是thị 吾ngô 憂ưu 也dã 。 尹# 氏thị 曰viết 。 德đức 必tất 修tu 而nhi 後hậu 成thành 。 學học 必tất 講giảng 而nhi 後hậu 明minh 。 見kiến 義nghĩa 能năng 徙tỉ 。 改cải 過quá 無vô 悋lận 。 此thử 四tứ 者giả 日nhật 新tân 之chi 要yếu 。 苟cẩu 未vị 能năng 之chi 。 聖thánh 人nhân 猶do 憂ưu 之chi 。 況huống 學học 者giả 乎hồ 。

○# 隆long 藏tạng 主chủ

平bình 江giang 府phủ 虎hổ 丘khâu 紹thiệu 隆long 禪thiền 師sư 。 和hòa 之chi 含hàm 山sơn 人nhân 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

○# 智trí

分phân 別biệt 是thị 非phi 曰viết 智trí 。 又hựu 知tri 也dã 。 妙diệu 眾chúng 理lý 而nhi 宰tể 萬vạn 物vật 也dã 。

孜tư 孜tư

切thiết 切thiết 也dã 。 汲cấp 汲cấp 也dã 。

遏át

止chỉ 也dã 。

炎diễm

小tiểu 火hỏa 之chi 貌mạo 。

原nguyên

廣quảng 平bình 曰viết 原nguyên 。

煽phiến

大đại 火hỏa 也dã 。

不bất 矜căng 細tế 行hành

書thư 云vân 。 烏ô 乎hồ 。 夙túc 夜dạ 罔võng 或hoặc 不bất 勤cần 。 不bất 矜căng 細tế 行hành 。 終chung 累lũy/lụy/luy 大đại 德đức 。 為vi 山sơn 九cửu 仞nhận 。 功công 虧khuy 一nhất 簣quỹ 。 註chú 曰viết 。 或hoặc 猶do 言ngôn 萬vạn 一nhất 也dã 。 呂lữ 氏thị 曰viết 。 此thử 是thị 勤cần 德đức 工công 夫phu 。 或hoặc 之chi 一nhất 字tự 。 最tối 有hữu 意ý 味vị 。 一nhất 暫tạm 止chỉ 息tức 。 則tắc 非phi 勤cần 德đức 也dã 。 矜căng 者giả 。 持trì 也dã 。 細tế 行hành 者giả 。 一nhất 簣quỹ 也dã 。

累lũy/lụy/luy

去khứ 聲thanh 。 事sự 相tướng 緣duyên 及cập 。

○# 元nguyên 布bố 袋đại

台thai 州châu 護hộ 國quốc 寺tự 。 此thử 菴am 景cảnh 元nguyên 禪thiền 師sư 。 永vĩnh 嘉gia 南nam 溪khê 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

○# 黃hoàng 蘗bách 勝thắng

瑞thụy 州châu 黃hoàng 蘗bách 山sơn 惟duy 勝thắng 禪thiền 師sư 。 潼# 州châu 羅la 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。

得đắc

豈khởi 也dã 。

○# 佛Phật 鑑giám

舒thư 州châu 太thái 平bình 寺tự 。 佛Phật 鑑giám 惠huệ 懃cần 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 江giang 氏thị 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。

前tiền 言ngôn 往vãng 行hành

艮# 上thượng 乾can/kiền/càn 下hạ 。

山sơn 天thiên 大đại 畜súc

象tượng 曰viết 。 天thiên 在tại 山sơn 下hạ 。 大đại 畜súc 。 君quân 子tử 多đa 識thức 前tiền 言ngôn 往vãng 行hành 以dĩ 畜súc 其kỳ 德đức 。 註chú 曰viết 。 前tiền 言ngôn 往vãng 行hành 。 是thị 古cổ 聖thánh 之chi 言ngôn 行hạnh 也dã 。 觀quán 其kỳ 言ngôn 。 察sát 其kỳ 行hành 。 以dĩ 成thành 德đức 。 乃nãi 大đại 畜súc 之chi 義nghĩa 。 畜súc 。 積tích 成thành 也dã 。

故cố 常thường

古cổ 人nhân 不bất 更cánh 之chi 常thường 道đạo 也dã 。

○# 昺# 首thủ 座tòa

韶thiều 州châu 南nam 華hoa 智trí 昺# 禪thiền 師sư 蜀thục 川xuyên 永vĩnh 康khang 人nhân 。 為vi 人nhân 嚴nghiêm 厲lệ 。

時thời 號hiệu 昺# 鐵thiết 面diện 。 嗣tự 佛Phật 鑑giám 懃cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

呈trình 身thân

先tiên 見kiến 其kỳ 身thân 。 後hậu 任nhậm 住trụ 持trì 也dã 。

長trưởng 老lão

耆kỳ 德đức 之chi 稱xưng 。 了liễu 達đạt 法pháp 性tánh 。 內nội 有hữu 智trí 德đức 。 使sử 學học 者giả 尊tôn 從tùng 。 故cố 曰viết 長trưởng 老lão 也dã 。

抑ức

發phát 語ngữ 之chi 辭từ 。

○# 詢tuân 佛Phật 燈đăng

江giang 西tây 吉cát 安an 府phủ 安an 吉cát 州châu 。 何hà 山sơn 佛Phật 燈đăng 守thủ 詢tuân 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 史sử 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 鑑giám 懃cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 也dã 。

挫tỏa

摧tồi 折chiết 也dã 。

効hiệu

獻hiến 也dã 。 盡tận 也dã 。

輸du 誠thành

盡tận 敬kính 之chi 貌mạo 。

○# 賊tặc

侵xâm 害hại 。

愛ái

心tâm 之chi 纏triền 綿miên 不bất 已dĩ 曰viết 愛ái 。

阿a 諛du

上thượng 卑ty 屈khuất 也dã 。 下hạ 謟siểm 詐trá 也dã 。

掊# 克khắc

聚tụ 斂liểm 也dã 。 謂vị 刻khắc 剝bác 民dân 財tài 也dã 。

旃chiên

之chi 也dã 。

○# 綴chuế

補bổ 衲nạp 也dã 。

褐hạt

褐hạt 。 毛mao 布bố 裰# 。 氷băng 火hỏa 二nhị 鼠thử 之chi 毛mao 。 所sở 織chức 之chi 布bố 也dã 。 火hỏa 鼠thử 入nhập 火hỏa 不bất 焚phần 。 毛mao 長trường/trưởng 尺xích 許hứa 。 所sở 謂vị 火hỏa 浣hoán 布bố 是thị 也dã 。 氷băng 鼠thử 者giả 。 北bắc 方phương 有hữu 氷băng 。 厚hậu 百bách 尺xích 。 有hữu 鼠thử 在tại 下hạ 。 但đãn 食thực 氷băng 。 毛mao 長trường/trưởng 數số 寸thốn 。 可khả 以dĩ 為vi 布bố 。 二nhị 事sự 合hợp 成thành 。 冬đông 暖noãn 夏hạ 凉# 。 出xuất 神thần 異dị 記ký 。

○# 根căn 柢#

下hạ 音âm 底để 。 謂vị 無vô 枝chi 末mạt 。 繁phồn 蔓mạn 之chi 事sự 也dã 。

惜tích

痛thống 也dã 。

○# 疏sớ/sơ 通thông

能năng 知tri 遠viễn 古cổ 書thư 籍tịch 也dã 。 又hựu 胸hung 次thứ 岸ngạn 谷cốc 。 海hải 納nạp 山sơn 容dung 。 無vô 彼bỉ 此thử 之chi 念niệm 也dã 。

城thành 府phủ

遮già 蔽tế 之chi 義nghĩa 。 謂vị 外ngoại 無vô 城thành 郭quách 。 內nội 無vô 府phủ 庫khố 。 不bất 積tích 財tài 寶bảo 。 無vô 外ngoại 內nội 之chi 隄đê 防phòng 也dã 。

踴dũng 躍dược

見kiến 義nghĩa 合hợp 理lý 。 踴dũng 躍dược 而nhi 前tiền 進tiến 也dã 。

附phụ 離ly 苟cẩu 合hợp

勝thắng 則tắc 依y 附phụ 。 貧bần 則tắc 離ly 去khứ 。 苟cẩu 且thả 取thủ 衣y 食thực 而nhi 迎nghênh 合hợp 之chi 。 二nhị 者giả 皆giai 不bất 當đương 。 故cố 不bất 喜hỷ 也dã 。

翛#

音âm 肖tiếu 。 鳥điểu 之chi 孤cô 飛phi 也dã 。 又hựu 自tự 如như 也dã 。

○# 銳duệ

利lợi 也dã 。

慮lự 深thâm

不bất 入nhập 虎hổ 穴huyệt 。 焉yên 得đắc 虎hổ 子tử 。 學học 者giả 不bất 可khả 以dĩ 世thế 事sự 關quan 其kỳ 心tâm 。 逍tiêu 遙diêu 乎hồ 微vi 妙diệu 之chi 境cảnh 。 優ưu 游du 乎hồ 何hà 有hữu 之chi 鄉hương 。 然nhiên 後hậu 必tất 蹈đạo 於ư 無vô 事sự 安an 樂lạc 之chi 境cảnh 。

所sở 偏thiên

其kỳ 識thức 不bất 逮đãi 。 則tắc 事sự 理lý 不bất 能năng 圓viên 融dung 也dã 。

闕khuyết

閉bế 而nhi 不bất 通thông 也dã 。

○# 龍long 牙nha 才tài

潭đàm 州châu 龍long 牙nha 寺tự 智trí 才tài 禪thiền 師sư 。 舒thư 州châu 施thí 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 鑑giám 懃cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

亟#

急cấp 也dã 。

○# 㛱# 媟tiết

上thượng 。 鄙bỉ 也dã 。 下hạ 。 苟cẩu 且thả 也dã 。 謂vị 不bất 可khả 言ngôn 其kỳ 所sở 為vi 之chi 惡ác 。

窺khuy 覰#

小tiểu 視thị 貌mạo 。

○# 佛Phật 眼nhãn

舒thư 州châu 龍long 門môn 佛Phật 眼nhãn 清thanh 遠viễn 禪thiền 師sư 。 臨lâm 卭# 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 也dã 。

勁# 挺đĩnh

至chí 公công 而nhi 無vô 私tư 也dã 。

儻thảng 援viện

上thượng 。 希hy 望vọng 也dã 。 倖hãnh 也dã 。 下hạ 。 引dẫn 援viện 也dã 。

○# 蒞# 眾chúng

上thượng 。 臨lâm 也dã 。 謂vị 立lập 身thân 之chi 道đạo 。 內nội 剛cang 而nhi 外ngoại 柔nhu 。 蒞# 眾chúng 之chi 容dung 。 上thượng 承thừa 而nhi 下hạ 順thuận 。 不bất 和hòa 則tắc 不bất 可khả 接tiếp 物vật 。 不bất 嚴nghiêm 則tắc 不bất 可khả 馭ngự 下hạ 也dã 。

昵ni

親thân 近cận 也dã 。

○# 泥nê

去khứ 聲thanh 滯trệ 也dã 。

達đạt 觀quán 頴dĩnh

潤nhuận 州châu 金kim 山sơn 曇đàm 頴dĩnh 禪thiền 師sư 。 嗣tự 石thạch 門môn 聰thông 禪thiền 師sư 。

○# 階giai 墀trì

上thượng 。 階giai 級cấp 也dã 。 下hạ 。 丹đan 墀trì 也dã 。 謂vị 淺thiển 而nhi 深thâm 也dã 。

蔑miệt

輕khinh 也dã 。

○# 高cao 庵am

南nam 康khang 軍quân 雲vân 居cư 高cao 庵am 善thiện 悟ngộ 禪thiền 師sư 。 泮phấn 州châu 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

秋thu 毫hào

莊trang 子tử 曰viết 。 秋thu 獸thú 生sanh 毛mao 至chí 微vi 。 孟# 子tử 曰viết 。 明minh 足túc 以dĩ 察sát 秋thu 毫hào 之chi 末mạt 。 而nhi 不bất 見kiến 輿dư 薪tân 。

睫tiệp

音âm 接tiếp 。 眉mi 毛mao 也dã 。

鈞quân

三tam 十thập 斤cân 也dã 。

○# 區khu 區khu

卑ty 小tiểu 之chi 稱xưng 。 猶do 碌# 碌# 也dã 。

○# 成thành 枯khô 木mộc

東đông 京kinh 淨tịnh 國quốc 枯khô 木mộc 法pháp 成thành 禪thiền 師sư 。 何hà 朔sóc 人nhân 。 嗣tự 芙phù 蓉dung 楷# 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 二nhị 世thế 也dã 。

侈xỉ 靡mĩ

奢xa 費phí 也dã 。

輕khinh 肥phì

乘thừa 肥phì 馬mã 。 衣y 輕khinh 裘cừu 也dã 。 肥phì 馬mã 衣y 輕khinh 裘cừu 。 佯dương 佯dương 過quá 閭lư 里lý 。 雖tuy 得đắc 市thị 廛triền 憐lân 。 還hoàn 為vi 識thức 者giả 鄙bỉ 。

○# 區khu

分phần/phân 也dã 。

係hệ

連liên 及cập 也dã 。

關quan

在tại 也dã 。 干can 也dã 。

弛thỉ

廢phế 也dã 。 弓cung 解giải 。

凌lăng 遲trì

凋điêu 敗bại 也dã 。

育dục 王vương 諶#

慶khánh 元nguyên 府phủ 育dục 王vương 寺tự 無vô 示thị 介giới 諶# 禪thiền 師sư 。 溫ôn 州châu 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 長trường/trưởng 靈linh 卓trác 禪thiền 師sư 。 其kỳ 性tánh 剛cang 毅nghị 。 臨lâm 眾chúng 合hợp 古cổ 法pháp 。 當đương 時thời 有hữu 諶# 鐵thiết 面diện 之chi 稱xưng 。

仰ngưỡng 山sơn 偉#

袁viên 州châu 仰ngưỡng 山sơn 行hành 偉# 禪thiền 師sư 。 何hà 朔sóc 人nhân 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 其kỳ 為vi 人nhân 性tánh 剛cang 。 蒞# 事sự 有hữu 法pháp 度độ 。 使sử 某mỗ 人nhân 。 幹cán 某mỗ 事sự 。 莫mạc 敢cảm 違vi 者giả 。 嘗thường 將tương 十thập 二nhị 輩bối 名danh 。 付phó 維duy 那na 。 使sử 明minh 日nhật 俱câu 到đáo 方phương 丈trượng 受thọ 曲khúc 折chiết 。 及cập 會hội 茶trà 時thời 。 即tức 失thất 一nhất 人nhân 。 偉# 問vấn 為vi 誰thùy 。 侍thị 曰viết 。 隨tùy 州châu 永vĩnh 泰thái 。 首thủ 座tòa 曰viết 。 泰thái 遊du 山sơn 未vị 回hồi 。 以dĩ 請thỉnh 他tha 僧Tăng 備bị 具cụ 。 偉# 然nhiên 之chi 。 俄nga 有hữu 告cáo 曰viết 。 泰thái 實thật 在tại 。 首thủ 座tòa 匿nặc 之chi 。 偉# 色sắc 莊trang 。 使sử 搜sưu 得đắc 。 泰thái 自tự 陳trần 拙chuyết 弱nhược 。 恐khủng 失thất 所sở 受thọ 之chi 事sự 。 首thủ 座tòa 實thật 不bất 知tri 也dã 。 偉# 令linh 擊kích 鍾chung 集tập 眾chúng 。 白bạch 曰viết 。 昧muội 心tâm 欺khi 眾chúng 。 他tha 人nhân 猶do 不bất 可khả 為vi 。 況huống 首thủ 座tòa 。 以dĩ 分phần/phân 座tòa 授thọ 道đạo 。 是thị 老lão 師sư 所sở 賞thưởng 之chi 職chức 。 而nhi 自tự 破phá 壞hoại 乎hồ 。 二nhị 人nhân 俱câu 受thọ 罸# 出xuất 院viện 。 由do 此thử 諸chư 服phục 其kỳ 公công 。 泰thái 後hậu 嗣tự 法pháp 住trụ 黃hoàng 蘗bách 山sơn 。 首thủ 座tòa 住trụ 溈# 山sơn 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 禪thiền 師sư 。 出xuất 僧Tăng 寶bảo 傳truyền 。

隳huy

毀hủy 也dã 。

夙túc 興hưng

早tảo 起khởi 也dã 。

參tham 會hội

夜dạ 晚vãn 小tiểu 參tham 省tỉnh 會hội 也dã 。

貪tham 饕thao

求cầu 之chi 不bất 足túc 曰viết 貪tham 。 嗜thị 之chi 不bất 足túc 曰viết 饕thao 。

○# 袂#

音âm 眉mi 。 衣y 袂# 也dã 。 袖tụ 也dã 。

征chinh 役dịch

軍quân 差sai 曰viết 征chinh 。 民dân 差sai 曰viết 役dịch 。

○# 延diên 壽thọ 堂đường

撫phủ 安an 老lão 病bệnh 之chi 所sở 也dã 。 古cổ 者giả 叢tùng 林lâm 老lão 僧Tăng 送tống 安an 樂lạc 堂đường 。 病bệnh 者giả 送tống 延diên 壽thọ 堂đường 也dã 。 又hựu 今kim 涅Niết 槃Bàn 堂đường 是thị 。

不bất 幸hạnh 不bất 救cứu

乃nãi 天thiên 命mạng 將tương 盡tận 。 而nhi 不bất 能năng 救cứu 也dã 。

○# 佛Phật 印ấn

南nam 康khang 軍quân 雲vân 居cư 佛Phật 印ấn 了liễu 元nguyên 禪thiền 師sư 。 嗣tự 開khai 元nguyên 善thiện 暹# 禪thiền 師sư 。

燕yên 休hưu

大đại 學học 曰viết 。 燕yên 居cư 獨độc 處xứ 也dã 。 論luận 語ngữ 云vân 。 子tử 之chi 燕yên 居cư 。

從tùng 心tâm

孔khổng 子tử 曰viết 。 吾ngô 十thập 有hữu 五ngũ 。 而nhi 志chí 於ư 學học 。 三tam 十thập 而nhi 立lập 。 四tứ 十thập 而nhi 不bất 惑hoặc 。 五ngũ 十thập 而nhi 知tri 天thiên 命mạng 。 六lục 十thập 而nhi 耳nhĩ 順thuận 。 七thất 十thập 而nhi 從tùng 心tâm 所sở 欲dục 不bất 踰du 矩củ 。 註chú 曰viết 。 從tùng 者giả 。 凡phàm 事sự 隨tùy 心tâm 所sở 欲dục 。 不bất 過quá 法pháp 度độ 也dã 。

長trường/trưởng 庚canh

星tinh 名danh 也dã 。 東đông 有hữu 啟khải 明minh 。 曰viết 金kim 星tinh 。 西tây 有hữu 長trường/trưởng 庚canh 。 曰viết 水thủy 星tinh 。 金kim 星tinh 在tại 西tây 。 日nhật 出xuất 則tắc 現hiện 。 水thủy 星tinh 在tại 東đông 。 日nhật 沒một 則tắc 現hiện 。 又hựu 先tiên 日nhật 而nhi 出xuất 曰viết 啟khải 明minh 。 後hậu 日nhật 而nhi 沒một 謂vị 之chi 長trường/trưởng 庚canh 也dã 。

曉hiểu 月nguyệt

言ngôn 其kỳ 二nhị 十thập 七thất 八bát 之chi 月nguyệt 。 纔tài 出xuất 則tắc 天thiên 曉hiểu 矣hĩ 。 所sở 謂vị 光quang 景cảnh 不bất 長trường/trưởng 。 若nhược 此thử 矣hĩ 。

○# 旌tinh 獎tưởng

上thượng 。 表biểu 顯hiển 也dã 。 下hạ 。 勸khuyến 獎tưởng 也dã 。

璞#

藏tạng 玉ngọc 之chi 石thạch 也dã 。

抵để 擲trịch

拋phao 棄khí 也dã 。

琢trác 磨ma

治trị 玉ngọc 石thạch 者giả 。 既ký 琢trác 而nhi 復phục 磨ma 之chi 。 言ngôn 其kỳ 已dĩ 精tinh 。 而nhi 益ích 求cầu 其kỳ 精tinh 也dã 。

圭# 璋#

瑞thụy 玉ngọc 也dã 。 上thượng 圓viên 下hạ 方phương 。 公công 執chấp 桓hoàn 圭# 九cửu 寸thốn 。 侯hầu 執chấp 信tín 圭# 。 伯bá 執chấp 躬cung 圭# 。 皆giai 七thất 寸thốn 也dã 。

閼át

音âm 遏át 。 塞tắc 也dã 。

濬#

音âm 峻tuấn 。 深thâm 也dã 。

殷ân

大đại 也dã 。

○# 恭cung 敬kính

恭cung 現hiện 於ư 外ngoại 。 敬kính 存tồn 於ư 內nội 。 恭cung 。 莊trang 敬kính 也dã 。

失thất 容dung

無vô 恭cung 敬kính 之chi 容dung 。 顯hiển 我ngã 慢mạn 之chi 相tướng 。

諭dụ

曉hiểu 也dã 。

唐đường 石thạch 頭đầu

南nam 嶽nhạc 石thạch 頭đầu 希hy 遷thiên 禪thiền 師sư 。 瑞thụy 州châu 高cao 安an 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 清thanh 源nguyên 行Hành 思Tư 禪Thiền 師Sư 。 後hậu 於ư 衡hành 嶽nhạc 寺tự 之chi 東đông 。 有hữu 石thạch 狀trạng 如như 臺đài 。 結kết 庵am 居cư 之chi 也dã 。

瞬thuấn

動động 目mục 也dã 。

○# 法Pháp 眼nhãn

金kim 陵lăng 清thanh 涼lương 院viện 文văn 益ích 禪thiền 師sư 。 餘dư 杭# 魯lỗ 氏thị 子tử 。 嘗thường 與dữ 悟ngộ 空không 修tu 山sơn 主chủ 行hành 脚cước 。 至chí 福phước 州châu 湖hồ 外ngoại 。 值trị 天thiên 雨vũ 忽hốt 作tác 溪khê 流lưu 瀑bộc 漲trương 。 暫tạm 寓# 城thành 西tây 地địa 藏tạng 院viện 。 阻trở 雪tuyết 少thiểu 憩khế 。 附phụ 爐lô 次thứ 。 琛# 曰viết 。 上thượng 座tòa 何hà 往vãng 。 師sư 曰viết 。 迤dĩ 邐lệ 行hành 脚cước 。 曰viết 行hành 脚cước 事sự 作tác 麼ma 生sanh 。 師sư 曰viết 。 不bất 知tri 。 曰viết 不bất 知tri 最tối 親thân 切thiết 。 師sư 豁hoát 然nhiên 大đại 悟ngộ 。 遂toại 嗣tự 其kỳ 法pháp 。 後hậu 剏# 法Pháp 眼nhãn 宗tông 是thị 也dã 。

地địa 藏tạng

漳# 州châu 羅La 漢Hán 院viện 。 珪# 琛# 禪thiền 師sư 。 常thường 山sơn 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 玄huyền 沙sa 師sư 備bị 禪thiền 師sư 。 後hậu 漳# 州châu 。 牧mục 主chủ 請thỉnh 住trụ 地địa 藏tạng 院viện 。 次thứ 遷thiên 羅La 漢Hán 院viện 。 破phá 屋ốc 壞hoại 垣viên 。 師sư 恬điềm 然nhiên 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。

明minh 教giáo 見kiến 神thần 鼎đỉnh

嵩tung 禪thiền 師sư 見kiến 神thần 鼎đỉnh 。 鼎đỉnh 坐tọa 其kỳ 堂đường 上thượng 。 嵩tung 展triển 具cụ 敬kính 禮lễ 。 鼎đỉnh 指chỉ 堂đường 上thượng 兩lưỡng 小tiểu 瓮úng 曰viết 。 子tử 來lai 是thị 其kỳ 時thời 。 寺tự 中trung 今kim 年niên 始thỉ 有hữu 醬tương 食thực 。 至chí 明minh 時thời 食thực 粥chúc 。 見kiến 一nhất 淨tịnh 人nhân 。 挾hiệp 筐khuông 取thủ 物vật 。 投đầu 僧Tăng 鉢bát 中trung 。 嵩tung 視thị 上thượng 下hạ 有hữu 咀trớ 嚼tước 者giả 。 有hữu 置trí 之chi 自tự 若nhược 者giả 。 嵩tung 袖tụ 之chi 下hạ 堂đường 看khán 。 乃nãi 碎toái 米mễ 餅bính 餌nhị 。 嵩tung 問vấn 於ư 耆kỳ 宿túc 。 宿túc 曰viết 。 此thử 寺tự 自tự 來lai 不bất 煑chử 粥chúc 。 有hữu 檀đàn 越việt 請thỉnh 齋trai 日nhật 。 次thứ 第đệ 撥bát 僧Tăng 赴phó 之chi 。 剩thặng 其kỳ 乾can/kiền/càn 殘tàn 者giả 。 歸quy 納nạp 庫khố 中trung 。 無vô 齋trai 之chi 日nhật 。 令linh 碎toái 焙# 均quân 而nhi 分phân 之chi 。 表biểu 同đồng 甘cam 苦khổ 也dã 。

○# 風phong 格cách

氣khí 象tượng 度độ 量lương 。

凜# 然nhiên

色sắc 莊trang 敬kính 畏úy 。

殊thù

絕tuyệt 也dã 。

介giới

在tại 也dã 。 動động 也dã 。

裁tài

制chế 也dã 。 謂vị 使sử 學học 者giả 。 至chí 於ư 無vô 過quá 不bất 及cập 之chi 地địa 。 而nhi 終chung 成thành 大đại 德đức 也dã 。

○# 甲giáp

首thủ 也dã 。 以dĩ 十thập 干can 言ngôn 之chi 。 而nhi 甲giáp 居cư 首thủ 。 乃nãi 雲vân 居cư 為vi 江giang 南nam 十thập 剎sát 之chi 首thủ 也dã 。

去khứ 就tựu

見kiến 處xứ 也dã 。 行hành 事sự 也dã 。

○# 招chiêu 提đề

梵Phạn 語ngữ 招chiêu 闘# 提đề 奢xa 。 略lược 云vân 招chiêu 提đề 。 唐đường 言ngôn 四tứ 方phương 僧Tăng 物vật 。 今kim 稱xưng 十thập 方phương 常thường 住trụ 也dã 。

削tước 弱nhược

上thượng 。 減giảm 損tổn 也dã 。 下hạ 。 衰suy 敗bại 也dã 。 謂vị 顛điên 沛# 祖tổ 風phong 。 有hữu 傷thương 法pháp 化hóa 也dã 。

精tinh 舍xá

精tinh 修tu 梵Phạm 行hạnh 之chi 所sở 。 乃nãi 行hành 人nhân 棲tê 心tâm 修tu 道Đạo 之chi 處xứ 也dã 。

調điều 御ngự 師sư

化hóa 物vật 不bất 暴bạo 曰viết 調điều 御ngự 。 三tam 界giới 模mô 範phạm 曰viết 師sư 。

滅diệt 裂liệt

輕khinh 薄bạc 也dã 。

○# 靈linh 源nguyên 門môn 榜bảng

其kỳ 略lược 曰viết 。 惟duy 清thanh 名danh 字tự 住trụ 持trì 。 實thật 同đồng 寄ký 客khách 。 但đãn 以dĩ 領lãnh 徒đồ 弘hoằng 法pháp 。 仰ngưỡng 助trợ 教giáo 風phong 為vi 職chức 事sự 爾nhĩ 。 若nhược 其kỳ 常Thường 住Trụ 財tài 物vật 。 既ký 非phi 己kỷ 有hữu 。 理lý 不bất 得đắc 專chuyên 。 悉tất 委ủy 職chức 事sự 僧Tăng 徒đồ 。 分phần/phân 局cục 主chủ 執chấp 。 照chiếu 依y 公công 私tư 。 合hợp 同đồng 支chi 破phá 。 惟duy 清thanh 止chỉ 同đồng 眾chúng 僧Tăng 齋trai 襯# 。 隨tùy 身thân 瓶bình 鉢bát 。 任nhậm 緣duyên 而nhi 住trụ 。 伏phục 望vọng 四tứ 方phương 君quân 子tử 。 來lai 有hữu 所sở 需# 。 惟duy 顧cố 寢tẩm 食thực 祇kỳ 接tiếp 之chi 餘dư 別biệt 難nạn/nan 應Ứng 供Cúng 。 若nhược 其kỳ 世thế 法pháp 。 則tắc 屬thuộc 官quan 物vật 。 若nhược 其kỳ 佛Phật 法Pháp 。 則tắc 為vi 眾chúng 財tài 。 偷thâu 眾chúng 財tài 。 盜đạo 官quan 物vật 。 買mãi 悅duyệt 人nhân 情tình 。 則tắc 實thật 非phi 素tố 分phần/phân 志chí 之chi 所sở 敢cảm 當đương 。 預dự 具cụ 白bạch 文văn 。 冀ký 垂thùy 鑑giám 察sát 也dã 。

張trương 無vô 盡tận

丞thừa 相tương/tướng 張trương 商thương 英anh 字tự 天thiên 覺giác 。 號hiệu 無vô 盡tận 。 十thập 九cửu 登đăng 第đệ 。 後hậu 深thâm 信tín 佛Phật 乘thừa 。 留lưu 心tâm 祖tổ 道đạo 。 宋tống 哲triết 宗tông 。 元nguyên 祐hựu 六lục 年niên 。 為vi 江giang 西tây 漕# 運vận 使sử 。 後hậu 得đắc 法Pháp 於ư 兜Đâu 率Suất 。 從tùng 悅duyệt 禪thiền 師sư 。

屢lũ 致trí

上thượng 頻tần 數sác 也dã 。 下hạ 請thỉnh 舉cử 也dã 。

可khả 。

許hứa 也dã 。 肯khẳng 也dã 。

飜phiên 然nhiên

變biến 動động 也dã 。 萬vạn 章chương 問vấn 曰viết 。 人nhân 有hữu 言ngôn 。 伊y 尹# 以dĩ 割cát 烹phanh 要yếu 湯thang 有hữu 諸chư 。 孟# 子tử 曰viết 否phủ/bĩ 。 伊y 尹# 耕canh 於ư 有hữu 莘# 之chi 野dã 。 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 堯# 舜thuấn 之chi 道đạo 焉yên 。 湯thang 使sử 三tam 往vãng 而nhi 聘sính 之chi 。 既ký 而nhi 飜phiên 然nhiên 改cải 曰viết 。 與dữ 我ngã 處xứ 畎# 畆# 之chi 中trung 。 由do 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 堯# 舜thuấn 之chi 道đạo 。 吾ngô 豈khởi 若nhược 使sử 君quân 為vi 堯# 舜thuấn 之chi 君quân 哉tai 。 吾ngô 豈khởi 若nhược 使sử 民dân 為vi 堯# 舜thuấn 之chi 民dân 哉tai 。 吾ngô 豈khởi 若nhược 身thân 親thân 見kiến 之chi 哉tai 。 故cố 天thiên 生sanh 斯tư 民dân 也dã 。 使sử 先tiên 知tri 覺giác 後hậu 知tri 也dã 。 予# 將tương 以dĩ 斯tư 道đạo 而nhi 覺giác 斯tư 民dân 。 非phi 予# 覺giác 之chi 而nhi 誰thùy 也dã 。

假giả 我ngã 偷thâu 安an

佛Phật 去khứ 世thế 逾du 遠viễn 。 教giáo 以dĩ 季quý 末mạt 。 何hà 得đắc 無vô 邪tà 佞nịnh 之chi 輩bối 。 寄ký 身thân 於ư 我ngã 教giáo 中trung 。 苟cẩu 且thả 偷thâu 安an 其kỳ 生sanh 也dã 。

跬#

丘khâu 癸quý 切thiết 。 半bán 步bộ 也dã 。

恙dạng

病bệnh 也dã 。

凜#

骨cốt 寒hàn 驚kinh 。 懼cụ 之chi 貌mạo 。

擘phách 窠khòa

上thượng 分phần/phân 也dã 。 下hạ 字tự 眼nhãn 之chi 方phương 楷# 也dã 。

人nhân 能năng 弘hoằng 道đạo

弘hoằng 。 廓khuếch 大đại 也dã 。 人nhân 外ngoại 無vô 道đạo 。 道đạo 外ngoại 無vô 人nhân 。 然nhiên 人nhân 心tâm 有hữu 覺giác 。 道đạo 體thể 無vô 為vi 。 故cố 人nhân 能năng 弘hoằng 道đạo 。 道đạo 不bất 能năng 弘hoằng 人nhân 。 子tử 張trương 曰viết 。 心tâm 能năng 盡tận 性tánh 。 人nhân 能năng 弘hoằng 道đạo 也dã 。 性tánh 不bất 能năng 檢kiểm 其kỳ 心tâm 。 道đạo 不bất 能năng 弘hoằng 其kỳ 人nhân 也dã 。

○# 歸quy 雲vân 本bổn

撫phủ 州châu 疎sơ 山sơn 歸quy 雲vân 如như 本bổn 禪thiền 師sư 。 本bổn 州châu 台thai 城thành 人nhân 。 嗣tự 靈linh 隱ẩn 惠huệ 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

富phú 鄭trịnh 公công

丞thừa 相tương/tướng 富phú 弼bật 。 字tự 彥ngạn 國quốc 。 河hà 南nam 府phủ 人nhân 。 宋tống 神thần 宗tông 。 拜bái 為vi 鄭trịnh 國quốc 公công 。 又hựu 封phong 韓# 國quốc 公công 。 諡thụy 文văn 忠trung 定định 公công 。 得đắc 法Pháp 於ư 投đầu 子tử 修tu 顒ngung 也dã 。 致trí 仕sĩ 洛lạc 陽dương 。 以dĩ 書thư 答đáp 蘇tô 州châu 圓viên 照chiếu 本bổn 禪thiền 師sư 云vân 。 曾tằng 見kiến 顒ngung 師sư 悟ngộ 入nhập 深thâm 。 因nhân 緣duyên 傳truyền 得đắc 老lão 師sư 心tâm 。 東đông 南nam 謾man 說thuyết 江giang 山sơn 遠viễn 。 目mục 覩đổ 靈linh 光quang 演diễn 妙diệu 音âm 。

投đầu 子tử 顒ngung

舒thư 州châu 投đầu 子tử 悟ngộ 證chứng 修tu 顒ngung 禪thiền 師sư 。 嗣tự 惠huệ 林lâm 宗tông 本bổn 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 二nhị 世thế 也dã 。

碑bi

豎thụ 石thạch 記ký 功công 曰viết 碑bi 。

灼chước

昭chiêu 然nhiên 也dã 。

篤đốc

誠thành 也dã 。 厚hậu 也dã 。

社xã 稷tắc

社xã 。 土thổ/độ 神thần 。 稷tắc 。 糓cốc 神thần 。 建kiến 國quốc 則tắc 立lập 壇đàn 壝# 以dĩ 祀tự 。 葢# 國quốc 以dĩ 安an 民dân 為vi 本bổn 。 社xã 稷tắc 亦diệc 為vi 民dân 而nhi 立lập 。 君quân 之chi 尊tôn 。 係hệ 於ư 二nhị 者giả 之chi 存tồn 亡vong 。 孟# 子tử 曰viết 。 民dân 為vi 貴quý 。 社xã 稷tắc 次thứ 之chi 。 君quân 為vi 輕khinh 。 又hựu 掃tảo 蕩đãng 烟yên 塵trần 曰viết 社xã 。 起khởi 取thủ 稅thuế 賦phú 曰viết 稷tắc 。

忘vong 齒xỉ

不bất 拘câu 年niên 齒xỉ 。

屈khuất 勢thế

不bất 拘câu 名danh 位vị 之chi 謂vị 也dã 。

楊dương 大đại 年niên

宋tống 楊dương 億ức 。 字tự 大đại 年niên 。 建kiến 州châu 蒲bồ 城thành 人nhân 。 諡thụy 文văn 正chánh 公công 。 官quan 至chí 翰hàn 林lâm 。 得đắc 法Pháp 於ư 廣quảng 慧tuệ 元nguyên 璉# 禪thiền 師sư 。 後hậu 於ư 四tứ 帝đế 仁nhân 宗tông 康khang 定định 間gian 。 與dữ 慈từ 明minh 為vi 友hữu 。

李# 和hòa 文văn

駙# 馬mã 都đô 尉úy 李# 遵tuân 勗úc 。 號hiệu 和hòa 文văn 居cư 士sĩ 。 得đắc 法Pháp 於ư 谷cốc 隱ẩn 蘊uẩn 聰thông 禪thiền 師sư 。 初sơ 參tham 聰thông 時thời 。 聰thông 以dĩ 崔thôi 趙triệu 公công 。 問vấn 徑kính 山sơn 公công 案án 答đáp 之chi 。 公công 於ư 言ngôn 下hạ 有hữu 省tỉnh 。 呈trình 頌tụng 曰viết 。 學học 道Đạo 須tu 是thị 鐵thiết 漢hán 。 著trước 手thủ 心tâm 頭đầu 便tiện 判phán 。 直trực 取thủ 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 切thiết 是thị 非phi 莫mạc 管quản 。 後hậu 與dữ 慈từ 明minh 。 為vi 方phương 外ngoại 友hữu 。

廣quảng 慧tuệ 璉#

汝nhữ 州châu 廣quảng 慧tuệ 院viện 元nguyên 璉# 禪thiền 師sư 。 泉tuyền 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 也dã 。

激kích 揚dương

激kích 。 發phát 也dã 。 揚dương 。 舉cử 也dã 。 激kích 濁trược 揚dương 清thanh 之chi 義nghĩa 也dã 。 謂vị 混hỗn 濁trược 者giả 激kích 發phát 之chi 使sử 自tự 勉miễn 。 清thanh 潔khiết 者giả 舉cử 揚dương 之chi 使sử 易dị 見kiến 。

班ban 班ban

明minh 也dã 。 件# 也dã 。

兜Đâu 率Suất 悅duyệt

隆long 興hưng 府phủ 。 兜Đâu 率Suất 寺tự 從tùng 悅duyệt 禪thiền 師sư 。 贛# 州châu 熊hùng 氏thị 子tử 。 嗣tự 真chân 淨tịnh 文văn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 也dã 。

扣khấu 關quan 擊kích 節tiết

扣khấu 關quan 。 緊khẩn 要yếu 處xứ 。 難nạn/nan 過quá 而nhi 能năng 過quá 。 擊kích 節tiết 。 阻trở 隔cách 處xứ 。 不bất 通thông 而nhi 能năng 通thông 也dã 。 謂vị 扣khấu 其kỳ 機cơ 關quan 。 擊kích 其kỳ 節tiết 要yếu 。 提đề 持trì 祖tổ 印ấn 。 顯hiển 露lộ 真chân 機cơ 。 於ư 節tiết 要yếu 處xứ 敲# 擊kích 。 使sử 其kỳ 慶khánh 快khoái 也dã 。

苟cẩu 然nhiên

豈khởi 徒đồ 然nhiên 也dã 。

張trương 無vô 垢cấu

侍thị 郎lang 張trương 九cửu 成thành 。 字tự 子tử 韶thiều 。 號hiệu 無vô 垢cấu 居cư 士sĩ 。 杭# 州châu 鹽diêm 官quan 人nhân 。 得đắc 法Pháp 於ư 妙diệu 喜hỷ 杲# 禪thiền 師sư 。

李# 漢hán 老lão

參tham 政chánh 李# 邴# 。 字tự 漢hán 老lão 。 得đắc 法Pháp 於ư 妙diệu 喜hỷ 禪thiền 師sư 。

呂lữ 居cư 仁nhân

姓tánh 呂lữ 。 名danh 本bổn 中trung 。 字tự 居cư 仁nhân 。 問vấn 道đạo 於ư 妙diệu 喜hỷ 杲# 禪thiền 師sư 。 官quan 至chí 翰hàn 林lâm 。

入nhập 室thất

學học 者giả 請thỉnh 益ích 問vấn 道đạo 。 咨tư 決quyết 心tâm 疑nghi 。 於ư 禪thiền 奧áo 之chi 室thất 也dã 。

方phương 外ngoại 友hữu

出xuất 塵trần 勞lao 方phương 隅ngung 之chi 外ngoại 。 脫thoát 凡phàm 情tình 拘câu 繫hệ 之chi 中trung 。 故cố 謂vị 方phương 外ngoại 友hữu 也dã 。

雷lôi 揮huy 電điện 掃tảo

雷lôi 揮huy 。 則tắc 激kích 散tán 長trường/trưởng 空không 。 電điện 掃tảo 。 則tắc 蕩đãng 除trừ 妖yêu 孽nghiệt 。 葢# 情tình 愛ái 順thuận 逆nghịch 逈huýnh 然nhiên 清thanh 淨tịnh 也dã 。

衽#

衣y 襟khâm 也dã 。

辟tịch 易dị

惶hoàng 悚tủng 失thất 守thủ 之chi 貌mạo 。

涯nhai 涘#

水thủy 之chi 邊biên 際tế 也dã 。 言ngôn 其kỳ 不bất 能năng 測trắc 度độ 也dã 。

擬nghĩ

度độ 也dã 。

書thư 刺thứ

下hạ 音âm 七thất 。 古cổ 來lai 未vị 有hữu 紙chỉ 。 削tước 竹trúc 木mộc 以dĩ 書thư 其kỳ 名danh 姓tánh 。

恬điềm

安an 靜tĩnh 也dã 。

餒nỗi

奴nô 罪tội 切thiết 。 饑cơ 也dã 。

折chiết 腰yêu

折chiết 腰yêu 之chi 勢thế 也dã 。 晉tấn 時thời 陶đào 潛tiềm 。 字tự 淵uyên 明minh 。 號hiệu 元nguyên 亮lượng 。 門môn 栽tài 五ngũ 柳liễu 。 自tự 號hiệu 五ngũ 柳liễu 先tiên 生sanh 。 為vi 彭# 澤trạch 令linh 。 性tánh 簡giản 貴quý 。 不bất 私tư 事sự 上thượng 官quan 。 一nhất 日nhật 遣khiển 督# 郵bưu 至chí 縣huyện 。 吏lại 謂vị 應ưng 束thúc 帶đái 見kiến 之chi 。 淵uyên 明minh 歎thán 曰viết 。 吾ngô 豈khởi 能năng 為vi 五ngũ 斗đẩu 米mễ 。 折chiết 腰yêu 向hướng 鄉hương 里lý 小tiểu 兒nhi 。 即tức 日nhật 解giải 綬thụ 去khứ 職chức 。 賦phú 歸quy 去khứ 來lai 辭từ 。 史sử 咏# 云vân 。 英anh 俊# 那na 堪kham 屈khuất 下hạ 僚liêu 。 門môn 栽tài 五ngũ 柳liễu 事sự 蕭tiêu 條điều 。 鳳phượng 凰hoàng 不bất 共cộng 鷄kê 爭tranh 食thực 。 莫mạc 恠# 先tiên 生sanh 懶lãn 折chiết 腰yêu 。

擁ủng 篲#

掃tảo 地địa 之chi 形hình 也dã 。 漢hán 高cao 祖tổ 即tức 位vị 。 五ngũ 日nhật 一nhất 朝triêu 太thái 公công 。 以dĩ 父phụ 子tử 禮lễ 待đãi 之chi 。 其kỳ 家gia 令linh 。 謂vị 太thái 公công 曰viết 。 高cao 祖tổ 雖tuy 子tử 。 人nhân 主chủ 也dã 。 太thái 公công 雖tuy 父phụ 。 人nhân 臣thần 也dã 。 柰nại 何hà 以dĩ 人nhân 主chủ 而nhi 拜bái 人nhân 臣thần 。 如như 此thử 則tắc 威uy 重trọng/trùng 不bất 行hành 矣hĩ 。 後hậu 高cao 祖tổ 朝triêu 太thái 公công 。 公công 擁ủng 篲# 迎nghênh 門môn 卻khước 行hành 。 高cao 祖tổ 大đại 驚kinh 。 下hạ 扶phù 太thái 公công 。 公công 曰viết 。 帝đế 。 人nhân 主chủ 也dã 。 柰nại 何hà 以dĩ 我ngã 亂loạn 天thiên 下hạ 之chi 法pháp 。 於ư 是thị 高cao 祖tổ 。 尊tôn 太thái 公công 為vi 太thái 上thượng 皇hoàng 帝đế 。 善thiện 家gia 令linh 之chi 言ngôn 。 賜tứ 金kim 五ngũ 百bách 斤cân 也dã 。

酸toan 寒hàn

言ngôn 怖bố 畏úy 之chi 勢thế 。 身thân 酸toan 心tâm 寒hàn 也dã 。

跼# 蹐#

上thượng 。 曲khúc 身thân 也dã 。 下hạ 。 累lũy/lụy/luy 足túc 小tiểu 步bộ 也dã 。 謂vị 人nhân 恐khủng 懼cụ 。 其kỳ 身thân 不bất 敢cảm 伸thân 。 足túc 不bất 敢cảm 放phóng 。 謟siểm 勢thế 如như 此thử 也dã 。

鍾chung

聚tụ 也dã 。

申thân

明minh 也dã 。 呈trình 也dã 。

膜mô 拜bái

長trường 跪quỵ 也dã 。

誅tru

明minh 其kỳ 罪tội 而nhi 殺sát 之chi 。 曰viết 誅tru 。

錄lục

收thu 錄lục 其kỳ 名danh 。 而nhi 考khảo 其kỳ 罪tội 。 曰viết 錄lục 。

贖thục

納nạp 金kim 免miễn 罪tội 曰viết 贖thục 。

僧Tăng 遠viễn

齊tề 高cao 祖tổ 建kiến 元nguyên 元nguyên 年niên 。 庚canh 辰thần 八bát 月nguyệt 。 有hữu 事sự 駕giá 臨lâm 鍾chung 山sơn 。 因nhân 幸hạnh 沙Sa 門Môn 僧Tăng 遠viễn 。 帝đế 訪phỏng 之chi 。 遠viễn 床sàng 坐tọa 辭từ 老lão 疾tật 不bất 迎nghênh 。 高cao 祖tổ 將tương 詣nghệ 床sàng 下hạ 見kiến 之chi 。 左tả 右hữu 曰viết 。 房phòng 榻tháp 窄# 狹hiệp 。 不bất 能năng 容dung 輿dư 葢# 。 遂toại 駐trú 輦liễn 。 慇ân 懃cần 致trí 問vấn 而nhi 去khứ 。 且thả 遠viễn 居cư 山sơn 。 五ngũ 十thập 餘dư 年niên 。 初sơ 時thời 飲ẩm 食thực 不bất 繼kế 。 澗giản 飲ẩm 木mộc 食thực 。 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 諸chư 方phương 仰ngưỡng 其kỳ 高cao 風phong 。 壽thọ 終chung 之chi 日nhật 。 以dĩ 表biểu 奏tấu 帝đế 。 帝đế 遂toại 以dĩ 為vi 師sư 。 御ngự 葬táng 鍾chung 山sơn 焉yên 。

慧tuệ 遠viễn

廬lư 山sơn 東đông 林lâm 虎hổ 溪khê 慧tuệ 遠viễn 禪thiền 師sư 。 雁nhạn 門môn 樓lâu 煩phiền 賈cổ 氏thị 子tử 。 晉tấn 孝hiếu 武võ 帝đế 太thái 元nguyên 五ngũ 年niên 。 先tiên 因nhân 秦tần 亂loạn 。 未vị 歸quy 於ư 晉tấn 。 少thiểu 為vi 儒nho 生sanh 。 博bác 通thông 六lục 經kinh 。 尤vưu 邃thúy 周chu 易dị 。 嘗thường 於ư 弟đệ 慧tuệ 持trì 。 造tạo 安an 法Pháp 師sư 席tịch 下hạ 。 聞văn 說thuyết 般Bát 若Nhã 經kinh 。 喜hỷ 歎thán 曰viết 。 儒nho 道đạo 九cửu 流lưu 。 特đặc 糠khang 粃# 耳nhĩ 。 遂toại 祝chúc 髮phát 出xuất 家gia 。 以dĩ 大đại 法pháp 為vì 己kỷ 任nhậm 。 安an 。 弟đệ 子tử 千thiên 餘dư 。 師sư 居cư 第đệ 一nhất 座tòa 。 及cập 關quan 中trung 擾nhiễu 亂loạn 。 安an 。 散tán 其kỳ 徒đồ 。 師sư 南nam 遊du 至chí 潯# 陽dương 。 見kiến 匡khuông 山sơn 愛ái 之chi 。 結kết 廬lư 山sơn 中trung 。 太thái 守thủ 桓hoàn 尹# 尊tôn 其kỳ 道Đạo 德đức 。 為vi 剏# 精tinh 舍xá 。 一nhất 夕tịch 。 雷lôi 風phong 拔bạt 樹thụ 鼓cổ 沙sa 。 蕩đãng 平bình 地địa 基cơ 。 致trí 木mộc 於ư 上thượng 。 以dĩ 為vi 神thần 運vận 焉yên 。 道đạo 價giá 彌di 高cao 。 晉tấn 室thất 衰suy 微vi 。 天thiên 下hạ 奇kỳ 才tài 隱ẩn 居cư 不bất 仕sĩ 。 師sư 結kết 蓮liên 社xã 。 會hội 諸chư 賢hiền 儒nho 。 并tinh 沙Sa 門Môn 千thiên 餘dư 人nhân 。 求cầu 生sanh 淨tịnh 土độ 。 東đông 晉tấn 安an 帝đế 。 駕giá 臨lâm 潯# 陽dương 。 詔chiếu 遠viễn 一nhất 出xuất 。 師sư 辭từ 以dĩ 老lão 疾tật 不bất 出xuất 。 帝đế 愈dũ 加gia 敬kính 勑# 九cửu 江giang 大đại 守thủ 。 歲tuế 時thời 送tống 資tư 道đạo 之chi 具cụ 。 卜bốc 居cư 三tam 十thập 年niên 。 影ảnh 不bất 出xuất 山sơn 。 凡phàm 送tống 客khách 。 以dĩ 虎hổ 溪khê 橋kiều 為vi 限hạn 。 臨lâm 終chung 數sổ 日nhật 。 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 來lai 迎nghênh 。 面diện 西tây 端đoan 坐tọa 而nhi 逝thệ 。 壽thọ 八bát 十thập 三tam 歲tuế 。 著trước 匡khuông 山sơn 集tập 三tam 十thập 卷quyển 。 盛thịnh 行hành 於ư 世thế 矣hĩ 。

○# 圓viên 極cực 岑sầm

太thái 平bình 州châu 。 隱ẩn 靜tĩnh 圓viên 極cực 彥ngạn 岑sầm 禪thiền 師sư 。 撫phủ 州châu 台thai 城thành 人nhân 。 嗣tự 雲vân 居cư 法pháp 如như 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

跋bạt

前tiền 曰viết 序tự 。 後hậu 曰viết 跋bạt 。

典điển 刑hình

孟# 子tử 曰viết 。 太thái 甲giáp 顛điên 覆phú 湯thang 之chi 典điển 刑hình 。 乃nãi 謂vị 聖thánh 人nhân 正chánh 暴bạo 除trừ 亂loạn 。 懲# 惡ác 除trừ 非phi 。 勸khuyến 善thiện 之chi 法pháp 度độ 也dã 。

幾kỷ

近cận 也dã 。 將tương 也dã 。

掃tảo 地địa

乃nãi 教giáo 之chi 倒đảo 敗bại 也dã 。

王vương 蠻# 子tử

乃nãi 方phương 語ngữ 。 是thị 法Pháp 門môn 中trung 奴nô 僕bộc 也dã 。

箴#

規quy 誠thành 也dã 。 亦diệc 作tác 藥dược 針châm 。 能năng 除trừ 毒độc 病bệnh 也dã 。

醉túy

昏hôn 迷mê 也dã 。

○# 東đông 山sơn 空không

福phước 州châu 雪tuyết 峯phong 東đông 山sơn 惠huệ 空không 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 泐# 潭đàm 善thiện 清thanh 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。 幼ấu 歲tuế 圓viên 頂đảnh 披phi 緇# 。 振chấn 錫tích 遊du 方phương 。 契khế 悟ngộ 於ư 草thảo 堂đường 。 開khai 法pháp 於ư 雪tuyết 峯phong 也dã 。

援viện

助trợ 也dã 。

忘vong 於ư 道đạo

莊trang 子tử 大đại 宗tông 師sư 篇thiên 。 孔khổng 子tử 云vân 。 魚ngư 相tương/tướng 忘vong 於ư 江giang 湖hồ 。 鳥điểu 相tương/tướng 忘vong 於ư 虗hư 空không 。 人nhân 相tương/tướng 忘vong 於ư 道đạo 術thuật 。 註chú 云vân 。 水thủy 深thâm 游du 泳# 。 魚ngư 得đắc 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 相tương/tướng 忘vong 。 道đạo 濶# 無vô 涯nhai 。 物vật 我ngã 俱câu 泯mẫn 。 人nhân 得đắc 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 相tương/tướng 忘vong 也dã 。

閩#

福phước 建kiến 之chi 地địa 名danh 也dã 。

償thường 負phụ

上thượng 。 還hoàn 也dã 。 受thọ 貸thải 不bất 償thường 曰viết 負phụ 。

○# 浙chiết 翁ông 琰diêm

金kim 陵lăng 鍾chung 山sơn 如như 琰diêm 禪thiền 師sư 。 號hiệu 浙chiết 翁ông 。 未vị 詳tường 法pháp 嗣tự 。

赦xá

有hữu 罪tội 全toàn 放phóng 曰viết 赦xá 。

璨xán 隱ẩn 山sơn

未vị 詳tường 。

古cổ 人nhân

瑞thụy 州châu 洞đỗng 山sơn 自tự 寶bảo 禪thiền 師sư 。 盧lô 州châu 人nhân 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 戒giới 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 九cửu 世thế 。 為vi 人nhân 嚴nghiêm 謹cẩn 。 嘗thường 在tại 五ngũ 祖tổ 為vi 庫khố 司ty 。 戒giới 病bệnh 。 令linh 侍thị 者giả 。 往vãng 庫khố 中trung 取thủ 生sanh 薑khương 前tiền 藥dược 。 寶bảo 叱sất 之chi 。 侍thị 者giả 白bạch 戒giới 。 戒giới 令linh 取thủ 錢tiền 回hồi 買mãi 。 寶bảo 方phương 取thủ 薑khương 與dữ 之chi 。 後hậu 筠# 州châu 洞đỗng 山sơn 缺khuyết 住trụ 持trì 。 郡quận 守thủ 以dĩ 書thư 托thác 戒giới 。 所sở 舉cử 智trí 者giả 主chủ 之chi 。 戒giới 曰viết 。 賣mại 生sanh 薑khương 漢hán 住trụ 得đắc 。 遂toại 出xuất 世thế 住trụ 洞đỗng 山sơn 。 後hậu 移di 歸quy 宗tông 寺tự 。 一nhất 日nhật 出xuất 門môn 見kiến 喝hát 道đạo 者giả 來lai 。 師sư 問vấn 甚thậm 麼ma 官quan 。 從tùng 曰viết 。 縣huyện 尉úy 。 令linh 避tị 路lộ 。 寶bảo 側trắc 立lập 道đạo 左tả 避tị 之chi 。 馬mã 忽hốt 見kiến 跪quỵ 而nhi 不bất 行hành 。 寶bảo 曰viết 。 畜súc 生sanh 卻khước 識thức 人nhân 。 尉úy 知tri 是thị 寶bảo 。 再tái 拜bái 而nhi 去khứ 。 後hậu 遷thiên 雲vân 居cư 。 一nhất 夜dạ 山sơn 神thần 肩kiên 輿dư 遶nhiễu 寺tự 行hành 。 寶bảo 曰viết 。 擡# 你nễ 爺# 娘nương 。 擡# 上thượng 方phương 丈trượng 去khứ 。 寶bảo 初sơ 行hành 脚cước 時thời 。 嘗thường 宿túc 旅lữ 邸để 。 為vi 娼# 女nữ 所sở 窘# 。 遂toại 讓nhượng 榻tháp 與dữ 之chi 睡thụy 。 寶bảo 夜dạ 危nguy 坐tọa 至chí 旦đán 。 娼# 女nữ 索sách 宿túc 錢tiền 。 寶bảo 與dữ 之chi 。 出xuất 門môn 將tương 火hỏa 。 自tự 燒thiêu 其kỳ 褥nhục 而nhi 去khứ 。 娼# 女nữ 以dĩ 實thật 告cáo 母mẫu 。 遂toại 請thỉnh 師sư 置trí 齋trai 求cầu 懺sám 。 謂vị 真chân 佛Phật 子tử 也dã 。 嘗thường 作tác 達đạt 磨ma 讚tán 。 最tối 播bá 叢tùng 林lâm 。 瑯# 琊gia 覺giác 和hòa 尚thượng 知tri 之chi 。 今kim 載tái 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 中trung 。

踞cứ

大đại 座tòa 居cư 也dã 。

泛phiếm

多đa 也dã 。 浮phù 也dã 。

剎sát

梵Phạn 語ngữ 剎sát 瑟sắt 。 此thử 云vân 竿can/cán 。 即tức 旛phan 柱trụ 也dã 。 凡phàm 沙Sa 門Môn 得đắc 道Đạo 者giả 。 建kiến 旛phan 以dĩ 告cáo 四tứ 方phương 。 出xuất 要yếu 覧# 。

●# 卷quyển 下hạ

義nghĩa 見kiến 上thượng 卷quyển 下hạ 。

雪tuyết 堂đường 行hành

衢cù 州châu 烏ô 巨cự 山sơn 。 雪tuyết 堂đường 道Đạo 行hạnh 禪thiền 師sư 。 迅tấn 州châu 葉diệp 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

沿duyên

從tùng 流lưu 而nhi 下hạ 也dã 。 今kim 謂vị 從tùng 一nhất 路lộ 也dã 。

博bác 山sơn 本bổn

饒nhiêu 州châu 薦tiến 福phước 悟ngộ 本bổn 禪thiền 師sư 。 江giang 州châu 人nhân 。 前tiền 住trụ 博bác 山sơn 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

入nhập 寺tự 下hạ 六lục 條điều

路lộ 徑kính 開khai 濶# 。 居cư 處xứ 好hảo/hiếu 。 廊lang 廡vũ 修tu 整chỉnh 。 建kiến 立lập 好hảo/hiếu 。 香hương 燈đăng 不bất 絕tuyệt 。 報báo 恩ân 好hảo/hiếu 。 鍾chung 皷cổ 分phân 明minh 。 法pháp 令linh 好hảo/hiếu 。 粥chúc 飯phạn 精tinh 潔khiết 。 恩ân 眾chúng 好hảo/hiếu 。 僧Tăng 行hành 有hữu 禮lễ 。 規quy 矩củ 好hảo/hiếu 。

張trương 希hy 顏nhan 事sự

宋tống 時thời 張trương 希hy 顏nhan 。 為vi 萍bình 鄉hương 邑ấp 宰tể 。 范phạm 延diên 齡linh 為vi 殿điện 直trực 。 押áp 兵binh 過quá 金kim 陵lăng 。 張trương 詠vịnh 上thượng 命mạng 知tri 金kim 陵lăng 事sự 。 問vấn 曰viết 。 天thiên 使sử 沿duyên 路lộ 見kiến 好hảo/hiếu 官quan 員# 麼ma 。 曰viết 。 昨tạc 過quá 萍bình 鄉hương 邑ấp 宰tể 。 張trương 希hy 顏nhan 好hảo/hiếu 官quan 員# 也dã 。 詠vịnh 曰viết 。 焉yên 得đắc 知tri 其kỳ 為vi 好hảo/hiếu 。

答đáp 曰viết 。

自tự 入nhập 其kỳ 境cảnh 。 橋kiều 路lộ 完hoàn 美mỹ 。 田điền 園viên 闊khoát 闢tịch 。 野dã 無vô 墮đọa 農nông 。 市thị 無vô 賭# 博bác 。 夜dạ 聞văn 更cánh 皷cổ 分phân 明minh 。 必tất 知tri 有hữu 美mỹ 政chánh 者giả 。 詠vịnh 曰viết 。 希hy 顏nhan 固cố 賢hiền 矣hĩ 。 天thiên 使sử 亦diệc 好hảo/hiếu 官quan 員# 。 即tức 日nhật 同đồng 薦tiến 於ư 朝triêu 。 希hy 顏nhan 為vi 發phát 運vận 使sử 。 延diên 齡linh 為vi 閣các 門môn 侯hầu 也dã 。 張trương 詠vịnh 字tự 復phục 之chi 。 後hậu 封phong 定định 國quốc 公công 者giả 。 此thử 之chi 致trí 也dã 。

閣các 下hạ

稱xưng 呼hô 之chi 辭từ 。 又hựu 語ngữ 錄lục 云vân 。 宰tể 相tướng 三tam 公công 郡quận 守thủ 。 俱câu 稱xưng 閣các 下hạ 。

○# 金kim 隄đê

上thượng 取thủ 堅kiên 固cố 之chi 義nghĩa 。 下hạ 乃nãi 池trì 塘đường 之chi 岸ngạn 。

潰hội

散tán 也dã 。

非phi 特đặc

不bất 比tỉ 也dã 。

○# 煨ổi 燼tẫn

下hạ 音âm 儘# 。 即tức 火hỏa 之chi 餘dư 也dã 。

○# 晦hối 庵am 光quang

信tín 州châu 龜quy 峯phong 。 晦hối 庵am 惠huệ 光quang 禪thiền 師sư 。 建kiến 寧ninh 人nhân 。 嗣tự 雪tuyết 堂đường 行hành 機cơ 禪thiền 師sư 。

弱nhược 冠quan

古cổ 者giả 二nhị 十thập 歲tuế 方phương 冠quan 。 此thử 十thập 五ngũ 六lục 。 未vị 冠quan 之chi 稱xưng 也dã 。

佩bội

大đại 帶đái 也dã 。 又hựu 凡phàm 帶đái 必tất 有hữu 佩bội 。 古cổ 人nhân 凡phàm 遇ngộ 善thiện 行hành 嘉gia 言ngôn 。 即tức 書thư 於ư 佩bội 。 示thị 其kỳ 不bất 忘vong 也dã 。

準chuẩn

法pháp 則tắc 也dã 。 又hựu 準chuẩn 者giả 。 所sở 以dĩ 揆quỹ 平bình 馭ngự 正chánh 。 註chú 曰viết 。 立lập 水thủy 以dĩ 望vọng 繩thằng 。 以dĩ 水thủy 為vi 平bình 。 即tức 是thị 為vi 平bình 之chi 器khí 。

○# 謾man

空không 也dã 。 欺khi 也dã 。

挺đĩnh 持trì

超siêu 越việt 而nhi 獨độc 立lập 也dã 。

○# 且thả 庵am

真chân 州châu 長trường/trưởng 蘆lô 且thả 庵am 。 守thủ 仁nhân 禪thiền 師sư 。 越việt 之chi 上thượng 虞ngu 人nhân 。 嗣tự 雪tuyết 堂đường 行hành 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

頗phả

不bất 正chánh 之chi 貌mạo 。

就tựu

縱túng/tung 也dã 。

啟khải 廸#

開khai 導đạo 也dã 。

○# 應ưng 庵am 華hoa

明minh 州châu 天thiên 童đồng 應ưng 庵am 曇đàm 華hoa 禪thiền 師sư 。 蘄kì 州châu 汪uông 氏thị 子tử 。 嗣tự 虎hổ 丘khâu 隆long 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

○# 志chí 氣khí

上thượng 心tâm 志chí 也dã 。 下hạ 血huyết 氣khí 也dã 。 以dĩ 理lý 養dưỡng 心tâm 。 志chí 不bất 昏hôn 。 以dĩ 志chí 帥súy 氣khí 。 氣khí 不bất 墮đọa 。 論luận 云vân 。 氣khí 聽thính 命mạng 於ư 心tâm 者giả 。 是thị 賢hiền 也dã 。 心tâm 聽thính 命mạng 於ư 氣khí 者giả 。 為vi 小tiểu 人nhân 也dã 。 夫phu 氣khí 者giả 。 志chí 之chi 卒thốt 也dã 。 志chí 者giả 。 氣khí 之chi 帥súy 也dã 。 苟cẩu 心tâm 隨tùy 氣khí 變biến 。 則tắc 氣khí 反phản 為vi 志chí 之chi 帥súy 也dã 。 氣khí 為vi 帥súy 。 則tắc 吾ngô 心tâm 之chi 志chí 衰suy 。 斯tư 乃nãi 心tâm 為vi 氣khí 役dịch 也dã 。 聖thánh 賢hiền 君quân 子tử 。 以dĩ 心tâm 御ngự 氣khí 。 而nhi 不bất 為vi 氣khí 所sở 御ngự 。 以dĩ 心tâm 移di 氣khí 。 而nhi 不bất 為vi 氣khí 所sở 移di 也dã 。

○# 普phổ 雲vân 圓viên

南nam 康khang 軍quân 普phổ 雲vân 自tự 圓viên 禪thiền 師sư 。 綿miên 州châu 雍ung 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 庵am 悟ngộ 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

首thủ 座tòa

表biểu 率suất 叢tùng 林lâm 。 人nhân 天thiên 眼nhãn 目mục 。 分phần/phân 座tòa 說thuyết 法Pháp 。 開khai 鑿tạc 後hậu 昆côn 。 故cố 曰viết 首thủ 座tòa 也dã 。

一nhất 材tài 僧Tăng

未vị 詳tường 。 或hoặc 指chỉ 水thủy 庵am 。

書thư 記ký

執chấp 掌chưởng 文văn 翰hàn 。 凡phàm 山sơn 門môn 榜bảng 疏sớ/sơ 。 書thư 簡giản 祈kỳ 禱đảo 語ngữ 祠từ 。 悉tất 皆giai 屬thuộc 之chi 。

白bạch 楊dương 順thuận

撫phủ 州châu 白bạch 楊dương 法pháp 順thuận 禪thiền 師sư 。 綿miên 州châu 文văn 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 也dã 。 師sư 一nhất 日nhật 上thượng 堂đường 曰viết 。 好hảo/hiếu 事sự 堆đôi 堆đôi 疊điệp 疊điệp 來lai 。 不bất 須tu 造tạo 作tác 與dữ 安an 排bài 。 落lạc 林lâm 黃hoàng 葉diệp 水thủy 摧tồi 去khứ 。 橫hoạnh/hoành 谷cốc 白bạch 雲vân 風phong 捲quyển 回hồi 。 寒hàn 雁nhạn 一nhất 聲thanh 情tình 念niệm 斷đoạn 。 霜sương 鐘chung 纔tài 動động 我ngã 山sơn 摧tồi 。 白bạch 楊dương 更cánh 有hữu 過quá 人nhân 處xứ 。 盡tận 夜dạ 寒hàn 爐lô 撥bát 死tử 灰hôi 。

藏tạng 主chủ

執chấp 掌chưởng 經kinh 藏tạng 。 兼kiêm 通thông 義nghĩa 理lý 。 函hàm 帙# 目mục 錄lục 。 常thường 加gia 典điển 對đối 。 缺khuyết 者giả 補bổ 完hoàn 。 斷đoạn 者giả 粘niêm 綴chuế 也dã 。

通thông 烏ô 頭đầu

真chân 州châu 北bắc 山sơn 法pháp 通thông 禪thiền 師sư 。 嗣tự 長trường/trưởng 蘆lô 了liễu 清thanh 禪thiền 師sư 。

知tri 客khách

知tri 典điển 賓tân 客khách 。 緇# 白bạch 相tương 遇ngộ 。 應ứng 對đối 香hương 茶trà 。 迎nghênh 請thỉnh 務vụ 令linh 整chỉnh 齊tề 。

賢hiền 真chân 牧mục

南nam 康khang 軍quân 歸quy 宗tông 真chân 牧mục 正chánh 賢hiền 禪thiền 師sư 。 潼# 州châu 陳trần 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 眼nhãn 遠viễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

維duy 那na

綱cương 維duy 僧Tăng 眾chúng 。 曲khúc 盡tận 調điều 攝nhiếp 。 僧Tăng 事sự 內nội 外ngoại 。 無vô 不bất 掌chưởng 之chi 。 維duy 那na 。 華hoa 梵Phạm 兼kiêm 舉cử 。 即tức 今kim 之chi 悅duyệt 眾chúng 也dã 。

副phó 事sự

掌chưởng 常thường 住trụ 金kim 糓cốc 錢tiền 帛bạch 。 米mễ 麥mạch 出xuất 入nhập 。 隨tùy 時thời 上thượng 曆lịch 也dã 。

用dụng 姪điệt

婺# 州châu 雙song 林lâm 德đức 用dụng 禪thiền 師sư 。 本bổn 郡quận 戴đái 氏thị 子tử 。 嗣tự 高cao 庵am 善thiện 悟ngộ 禪thiền 師sư 。

監giám 寺tự

梵Phạn 語ngữ 摩ma 監giám 帝đế 。 此thử 云vân 寺tự 主chủ 。 即tức 今kim 監giám 寺tự 。 此thử 職chức 早tảo 暮mộ 勤cần 事sự 香hương 火hỏa 。 應ưng 接tiếp 官quan 員# 。 歷lịch 事sự 廉liêm 能năng 公công 謹cẩn 。 上thượng 下hạ 無vô 怨oán 者giả 。 充sung 之chi 矣hĩ 。

海hải 納nạp 山sơn 容dung

量lượng 如như 大đại 海hải 。 無vô 水thủy 不bất 納nạp 。 心tâm 似tự 山sơn 谷cốc 。 無vô 物vật 不bất 容dung 也dã 。

○# 贊tán 祐hựu

佐tá 助trợ 也dã 。

社xã

席tịch 也dã 。 會hội 也dã 。

嘯khiếu

吹xuy 氣khí 之chi 聲thanh 。

冽liệt

寒hàn 氣khí 也dã 。

驤#

騰đằng 躍dược 遠viễn 舉cử 之chi 貌mạo 。

虎hổ 嘯khiếu 龍long 驤#

易dị 乾can/kiền/càn 卦# 九cửu 五ngũ 。 飛phi 龍long 在tại 天thiên 。 利lợi 見kiến 大đại 人nhân 。 何hà 謂vị 也dã 。 子tử 曰viết 。 同đồng 聲thanh 相tương 應ứng 。 同đồng 氣khí 相tương 求cầu 。 水thủy 流lưu 濕thấp 。 火hỏa 就tựu 燥táo 。 雲vân 從tùng 龍long 。 風phong 從tùng 虎hổ 。 聖thánh 人nhân 作tác 而nhi 萬vạn 物vật 覩đổ 。 本bổn 乎hồ 天thiên 者giả 親thân 乎hồ 上thượng 。 本bổn 乎hồ 地địa 者giả 親thân 乎hồ 下hạ 。 則tắc 各các 從tùng 其kỳ 類loại 也dã 。 又hựu 詩thi 云vân 。 上thượng 下hạ 皆giai 同đồng 德đức 。 風phong 雲vân 際tế 會hội 時thời 。 如như 天thiên 施thí 雨vũ 露lộ 。 萬vạn 物vật 生sanh 光quang 輝huy 。

藥dược 山sơn

澧# 州châu 藥dược 山sơn 惟duy 儼nghiễm 禪thiền 師sư 。 絳giáng 州châu 韓# 氏thị 子tử 。 嗣tự 石thạch 頭đầu 遷thiên 禪thiền 師sư 。

天thiên 皇hoàng

荊kinh 州châu 天thiên 皇hoàng 道đạo 悟ngộ 禪thiền 師sư 。 婺# 州châu 東đông 陽dương 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 石thạch 頭đầu 禪thiền 師sư 。

翼dực

飛phi 舉cử 之chi 貌mạo 。

鴻hồng

大đại 雁nhạn 也dã 。

沛#

水thủy 流lưu 下hạ 急cấp 之chi 貌mạo 。

潸#

音âm 山sơn 。 淚lệ 下hạ 之chi 貌mạo 。

○# 直trực 枉uổng 行hành 道Đạo

直trực 道đạo 而nhi 事sự 人nhân 。 焉yên 往vãng 而nhi 不bất 三tam 黜truất 。 枉uổng 道đạo 而nhi 事sự 人nhân 。 何hà 必tất 去khứ 父phụ 母mẫu 之chi 邦bang 。 此thử 魯lỗ 論luận 中trung 柳liễu 下hạ 惠huệ 語ngữ 也dã 。

芻sô 粟túc

草thảo 子tử 之chi 飯phạn 也dã 。

惓# 惓#

憂ưu 悶muộn 也dã 。

旬tuần 浹#

下hạ 音âm 節tiết 。 十thập 日nhật 為vi 旬tuần 。 十thập 二nhị 日nhật 為vi 浹# 也dã 。

○# 偶ngẫu

象tượng 人nhân 之chi 形hình 曰viết 偶ngẫu 。

○# 萬vạn 庵am

江giang 州châu 東đông 林lâm 萬vạn 庵am 。 道đạo 顏nhan 禪thiền 師sư 。 潼# 州châu 解giải 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 杲# 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

貫quán 首thủ 座tòa

未vị 詳tường 。

使sử 符phù

漢hán 制chế 以dĩ 竹trúc 長trường/trưởng 六lục 寸thốn 分phần/phân 而nhi 相tương/tướng 合hợp 。 為vi 符phù 信tín 也dã 。

狼lang

多đa 貪tham 害hại 物vật 曰viết 狼lang 。

間gian 氣khí

不bất 世thế 而nhi 出xuất 曰viết 間gian 氣khí 。 如như 伊y 尹# 周chu 公công 之chi 類loại 也dã 。 又hựu 謂vị 出xuất 格cách 之chi 人nhân 。 與dữ 世thế 無vô 干can 也dã 。

○# 富phú 貴quý

有hữu 財tài 曰viết 富phú 。 有hữu 祿lộc 曰viết 貴quý 。

泚#

千thiên 里lý 切thiết 。 水thủy 清thanh 也dã 。

鑑giám

古cổ 鏡kính 照chiếu 像tượng 。 妍nghiên 醜xú 難nạn/nan 逃đào 。 溪khê 潭đàm 乃nãi 暎ánh 中trung 天thiên 。 寶bảo 鑑giám 毛mao 髮phát 難nạn/nan 逃đào 。 不bất 假giả 造tạo 作tác 。

○# 忠trung 恕thứ

盡tận 己kỷ 之chi 謂vị 忠trung 。 讓nhượng 人nhân 之chi 謂vị 恕thứ 。

俚#

鄙bỉ 俗tục 之chi 言ngôn 。

介giới

所sở 守thủ 之chi 節tiết 。 堅kiên 正chánh 不bất 移di 。

伎kỹ 倆lưỡng

能năng 巧xảo 多đa 藝nghệ 也dã 。

匹thất 似tự 間gian

方phương 語ngữ 。 不bất 要yếu 緊khẩn 也dã 。

○# 方phương 侍thị 者giả

吉cát 州châu 禾hòa 山sơn 超siêu 宗tông 惠huệ 方phương 禪thiền 師sư 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 南nam 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 二nhị 世thế 。

○# 慘thảm 怛đát

慈từ 悲bi 之chi 容dung 。 惻trắc 隱ẩn 之chi 貌mạo 。

撫phủ 循tuần

上thượng 。 安an 也dã 。 下hạ 。 順thuận 也dã 。 乃nãi 屈khuất 尊tôn 就tựu 卑ty 之chi 義nghĩa 也dã 。

中trung 和hòa

理lý 無vô 偏thiên 頗phả 。 事sự 無vô 緩hoãn 急cấp 。 又hựu 喜hỷ 怒nộ 哀ai 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 未vị 發phát 。 謂vị 之chi 中trung 。 發phát 而nhi 皆giai 中trung 節tiết 。 謂vị 之chi 和hòa 。

讎thù

懷hoài 冤oan 相tương/tướng 報báo 之chi 意ý 。 不bất 容dung 寬khoan 恕thứ 之chi 心tâm 。

詬#

音âm 后hậu 。 怒nộ 也dã 。

趂#

逐trục 也dã 。

權quyền 豪hào

當đương 位vị 有hữu 勢thế 曰viết 權quyền 。 財tài 力lực 俱câu 勝thắng 曰viết 豪hào 。

罔võng

無vô 也dã 。

激kích 之chi

感cảm 發phát 其kỳ 忠trung 。

○# 秀tú 圓viên 通thông

汴# 梁lương 法pháp 雲vân 寺tự 圓viên 通thông 法pháp 秀tú 禪thiền 師sư 。 秦tần 州châu 隴# 城thành 辛tân 氏thị 子tử 。 嗣tự 天thiên 衣y 懷hoài 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 一nhất 世thế 。

○# 忿phẫn 啑#

下hạ 本bổn 作tác 懥# 字tự 。 上thượng 怒nộ 之chi 甚thậm 也dã 。 下hạ 怒nộ 之chi 滯trệ 也dã 。

○# 憤phẫn 憤phẫn

心tâm 欲dục 通thông 而nhi 未vị 能năng 也dã 。

悱# 排bài

口khẩu 欲dục 言ngôn 而nhi 未vị 能năng 言ngôn 也dã 。

○# 鄉hương 黨đảng

一nhất 萬vạn 二nhị 千thiên 家gia 為vi 鄉hương 。 五ngũ 百bách 家gia 為vi 黨đảng 。

商thương 賈cổ

下hạ 音âm 古cổ 。 行hành 商thương 坐tọa 賈cổ 。

屠đồ 沽cô

宰tể 殺sát 曰viết 屠đồ 。 賣mại 酒tửu 曰viết 沽cô 。

閭lư 閻diêm

里lý 巷hạng 之chi 門môn 。

負phụ 販phán

上thượng 。 擔đảm 荷hà 也dã 。 下hạ 。 賤tiện 買mãi 貴quý 賣mại 也dã 。

漏lậu 巵chi

注chú 酒tửu 之chi 器khí 也dã 。 古cổ 云vân 江giang 河hà 不bất 能năng 滿mãn 漏lậu 巵chi 。

焦tiêu 釜phủ

秦tần 伐phạt 趙triệu 。 趙triệu 取thủ 救cứu 於ư 齊tề 。 齊tề 不bất 明minh 。 周chu 子tử 曰viết 。 今kim 日nhật 亡vong 趙triệu 。 明minh 日nhật 患hoạn 及cập 齊tề 。 救cứu 趙triệu 之chi 急cấp 務vụ 。 宜nghi 若nhược 捧phủng 漏lậu 巵chi 而nhi 沃ốc 焦tiêu 釜phủ 。

○# 圓viên 照chiếu

東đông 京kinh 惠huệ 林lâm 寺tự 圓viên 照chiếu 宗tông 本bổn 禪thiền 師sư 。 常thường 州châu 無vô 錫tích 管quản 氏thị 子tử 。 嗣tự 天thiên 衣y 義nghĩa 懷hoài 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

○# 鄉hương

與dữ 向hướng 同đồng 。 先tiên 也dã 。

○# 草thảo 堂đường 清thanh

隆long 興hưng 府phủ 草thảo 堂đường 善thiện 清thanh 禪thiền 師sư 。 南nam 雍ung 州châu 何hà 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 龍long 祖tổ 心tâm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 三tam 世thế 。

燎liệu

燒thiêu 也dã 。

熒# 熒#

小tiểu 火hỏa 星tinh 也dã 。

都đô 邑ấp

天thiên 子tử 所sở 居cư 曰viết 都đô 。 周chu 禮lễ 云vân 。 四tứ 縣huyện 曰viết 都đô 。 邑ấp 。 國quốc 也dã 。 四tứ 井tỉnh 為vi 邑ấp 。

燔phần

音âm 煩phiền 。 燒thiêu 也dã 。

○# 僉thiêm

眾chúng 也dã 。 皆giai 也dã 。

卻khước 行hành 求cầu 前tiền

時thời 孔khổng 子tử 在tại 衛vệ 。 冉nhiễm 求cầu 言ngôn 與dữ 季quý 孫tôn 曰viết 。 國quốc 有hữu 聖thánh 人nhân 。 而nhi 不bất 能năng 用dụng 。 欲dục 求cầu 其kỳ 治trị 。 是thị 猶do 卻khước 行hành 而nhi 求cầu 前tiền 。 豈khởi 可khả 及cập 乎hồ 。

○# 平bình 侍thị 者giả

太thái 陽dương 平bình 侍thị 者giả 。 預dự 明minh 安an 之chi 室thất 。 有hữu 年niên 矣hĩ 。 雖tuy 盡tận 得đắc 其kỳ 旨chỉ 。 惟duy 以dĩ 生sanh 滅diệt 為vì 己kỷ 任nhậm 。 擠# 陷hãm 同đồng 列liệt 。 忌kỵ 出xuất 其kỳ 右hữu 。

時thời 瑯# 琊gia 廣quảng 照chiếu 。 公công 安an 圓viên 鑑giám 居cư 眾chúng 時thời 。 汾# 陽dương 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 令linh 其kỳ 探thám 明minh 安an 宗tông 旨chỉ 。 太thái 陽dương 明minh 安an 云vân 。 興hưng 洞đỗng 山sơn 一nhất 宗tông 。 非phi 遠viễn 即tức 覺giác 也dã 。 二nhị 師sư 云vân 。 有hữu 平bình 侍thị 者giả 在tại 。 安an 以dĩ 手thủ 指chỉ 胸hung 云vân 。 此thử 處xứ 不bất 佳giai 。 又hựu 揑niết 拇mẫu 指chỉ 。 叉xoa 中trung 示thị 云vân 。 平bình 向hướng 去khứ 當đương 死tử 於ư 此thử 爾nhĩ 。 既ký 明minh 安an 遷thiên 化hóa 。 遺di 囑chúc 云vân 。 瘞ế 身thân 十thập 年niên 無vô 難nạn/nan 。 當đương 為vi 太thái 陽dương 山sơn 打đả 供cung 。 入nhập 塔tháp 時thời 。 門môn 人nhân 恐khủng 平bình 將tương 不bất 利lợi 於ư 師sư 。 遂toại 作tác 李# 和hòa 文văn 都đô 尉úy 。 所sở 施thí 黃hoàng 白bạch 器khí 物vật 。 書thư 於ư 塔tháp 銘minh 。 實thật 無vô 也dã 。 後hậu 平bình 住trụ 太thái 陽dương 。 忽hốt 云vân 。 先tiên 師sư 靈linh 骨cốt 。 風phong 水thủy 不bất 利lợi 。 取thủ 而nhi 焚phần 之chi 。 山sơn 門môn 耆kỳ 宿túc 切thiết 諫gián 。 平bình 云vân 。 與dữ 我ngã 有hữu 妨phương 。 遂toại 發phát 塔tháp 。 見kiến 師sư 顏nhan 貌mạo 如như 生sanh 。 薪tân 盡tận 儼nghiễm 然nhiên 。 眾chúng 皆giai 驚kinh 異dị 。 平bình 以dĩ 钁quắc 破phá 其kỳ 腦não 。 益ích 油du 薪tân 。 俄nga 成thành 灰hôi 燼tẫn 。 眾chúng 以dĩ 其kỳ 事sự 聞văn 於ư 官quan 。 坐tọa 平bình 謀mưu 塔tháp 中trung 物vật 。 不bất 孝hiếu 還hoàn 俗tục 。 平bình 後hậu 自tự 稱xưng 為vi 黃hoàng 秀tú 才tài 。 謁yết 瑯# 琊gia 。 瑯# 琊gia 曰viết 。 昔tích 年niên 平bình 侍thị 者giả 。 今kim 朝triêu 黃hoàng 秀tú 才tài 。 我ngã 在tại 太thái 陽dương 時thời 。 見kiến 你nễ 做tố 出xuất 來lai 。 遂toại 不bất 納nạp 。 又hựu 謁yết 公công 安an 。 安an 亦diệc 然nhiên 。 平bình 流lưu 浪lãng 無vô 依y 。 後hậu 於ư 三tam 叉xoa 路lộ 口khẩu 。 遭tao 大đại 虫trùng 食thực 之chi 。 竟cánh 不bất 免miễn 太thái 陽dương 手thủ 叉xoa 之chi 記ký 。 悲bi 哉tai 。

坎khảm 坷#

不bất 平bình 之chi 貌mạo 。

○# 親thân 疎sơ

愛ái 而nhi 近cận 之chi 曰viết 親thân 。 惡ác 而nhi 遠viễn 之chi 曰viết 疎sơ 。

緘giam 默mặc

上thượng 。 封phong 也dã 。 下hạ 。 不bất 言ngôn 也dã 。

時thời 孔khổng 子tử 觀quán 周chu 。 入nhập 后hậu 稷tắc 之chi 廟miếu 。 有hữu 金kim 人nhân 焉yên 。 三tam 緘giam 其kỳ 口khẩu 。 而nhi 銘minh 其kỳ 背bối/bội 曰viết 。 天thiên 機cơ 不bất 密mật 。 四tứ 時thời 何hà 行hành 。 地địa 機cơ 不bất 密mật 。 萬vạn 物vật 何hà 生sanh 。 人nhân 機cơ 不bất 密mật 。 萬vạn 事sự 何hà 成thành 。 此thử 古cổ 慎thận 言ngôn 之chi 人nhân 也dã 。 又hựu 誡giới 人nhân 之chi 避tị 讒sàm 。

○# 雪tuyết 峯phong

福phước 州châu 雪tuyết 峯phong 義nghĩa 存tồn 禪thiền 師sư 。 南nam 安an 魯lỗ 氏thị 子tử 。 嗣tự 德đức 山sơn 宣tuyên 鑑giám 禪thiền 師sư 。

雲vân 門môn

廣quảng 東đông 韶thiều 州châu 雲vân 門môn 山sơn 光quang 峯phong 院viện 。 文văn 偃yển 禪thiền 師sư 。 嘉gia 興hưng 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 雪tuyết 峯phong 存tồn 禪thiền 師sư 。

俊#

智trí 過quá 千thiên 人nhân 曰viết 俊# 。

駕giá 駿tuấn 駟tứ

四tứ 馬mã 在tại 軛ách 曰viết 駕giá 。 俊# 馬mã 曰viết 駿tuấn 。 一Nhất 乘Thừa 四tứ 馬mã 曰viết 駟tứ 。

六lục 轡bí

下hạ 普phổ 具cụ 切thiết 。 車xa 有hữu 四tứ 馬mã 。 各các 兩lưỡng 轡bí 。 共cộng 八bát 轡bí 。 以dĩ 驂# 馬mã 內nội 兩lưỡng 轡bí 繫hệ 於ư 軾thức 。 驂# 馬mã 外ngoại 兩lưỡng 轡bí 。 及cập 夾giáp 轅viên 兩lưỡng 服phục 。 馬mã 四tứ 轡bí 。 分phần/phân 置trí 兩lưỡng 手thủ 。 以dĩ 為vi 六lục 轡bí 。

策sách

馬mã 箠# 也dã 。 以dĩ 鞭tiên 擊kích 馬mã 也dã 。

顧cố 盻#

回hồi 視thị 也dã 。

○# 山sơn 堂đường

隆long 興hưng 府phủ 。 黃hoàng 龍long 山sơn 堂đường 道đạo 震chấn 禪thiền 師sư 。 金kim 陵lăng 趙triệu 氏thị 子tử 。 嗣tự 泐# 潭đàm 善thiện 禪thiền 師sư 。

梁lương

美mỹ 糓cốc 也dã 。

囓khiết 肥phì

上thượng 。 噬phệ 也dã 。 下hạ 。 肥phì 膩nị 也dã 。 言ngôn 所sở 食thực 者giả 。 皆giai 佳giai 糓cốc 美mỹ 味vị 之chi 物vật 也dã 。

○# 鴟si

充sung 尸thi 切thiết 。 亦diệc 名danh 鳶diên 。 似tự 雁nhạn 而nhi 白bạch 也dã 。

鸜#

音âm 劬cù 。 鸜# 鵒# 也dã 。 即tức 八bát 哥ca 是thị 也dã 。

馭ngự

乘thừa 也dã 。

罔võng 然nhiên

言ngôn 不bất 知tri 其kỳ 理lý 也dã 。

躡niếp

踐tiễn 也dã 。

伍#

聚tụ 也dã 。 五ngũ 人nhân 相tương/tướng 參tham 曰viết 伍# 。 又hựu 伴bạn 也dã 。

老lão 龐#

襄tương 州châu 龐# 蘊uẩn 。 字tự 道đạo 玄huyền 。 衡hành 陽dương 縣huyện 人nhân 。 得đắc 法Pháp 於ư 馬mã 祖tổ 。 嘗thường 作tác 偈kệ 曰viết 。 但đãn 自tự 無vô 心tâm 於ư 萬vạn 物vật 。 何hà 妨phương 萬vạn 物vật 常thường 圍vi 遶nhiễu 。 鐵thiết 牛ngưu 不bất 怕phạ 獅sư 子tử 吼hống 。 恰kháp 似tự 木mộc 人nhân 見kiến 花hoa 鳥điểu 。 木mộc 人nhân 本bổn 體thể 自tự 無vô 情tình 。 花hoa 鳥điểu 逢phùng 人nhân 亦diệc 不bất 驚kinh 。 心tâm 境cảnh 如như 如như 只chỉ 這giá 是thị 。 何hà 慮lự 菩Bồ 提Đề 道Đạo 不bất 成thành 。

○# 御ngự

治trị 也dã 。 使sử 也dã 。

驕kiêu

矜căng 肆tứ 。

辜cô

罪tội 犯phạm 應ưng 死tử 。 曰viết 辜cô 。

○# 韓# 子tử 倉thương

名danh 駒câu 。 字tự 子tử 倉thương 。 問vấn 道đạo 於ư 山sơn 堂đường 道đạo 震chấn 禪thiền 師sư 。 任nhậm 至chí 尚thượng 書thư 。

李# 成thành 兵binh

南nam 宋tống 高cao 宗tông 。 紹thiệu 興hưng 元nguyên 年niên 。 李# 成thành 作tác 亂loạn 。 聚tụ 集tập 浙chiết 江giang 各các 處xứ 。 賊tặc 宼# 十thập 餘dư 萬vạn 。 戰chiến 據cứ 江giang 淮hoài 十thập 餘dư 州châu 。 自tự 號hiệu 李# 天thiên 王vương 。 劫kiếp 掠lược 襄tương 陽dương 。 遇ngộ 岳nhạc 飛phi 殺sát 敗bại 。 投đầu 入nhập 江giang 者giả 。 不bất 知tri 其kỳ 數số 。 李# 成thành 敗bại 走tẩu 投đầu 金kim 。 自tự 此thử 襄tương 漢hán 悉tất 平bình 。 川xuyên 陝# 道đạo 路lộ 方phương 通thông 。 徵trưng 稅thuế 無vô 阻trở 矣hĩ 。

詰cật

問vấn 也dã 。

○# 三tam 請thỉnh 一nhất 辭từ

古cổ 語ngữ 云vân 。 三tam 讓nhượng 而nhi 進tiến 。 一nhất 辭từ 而nhi 退thoái 。 言ngôn 士sĩ 之chi 自tự 重trọng/trùng 也dã 。

○# 野dã 庵am

隆long 興hưng 府phủ 。 石thạch 亭đình 野dã 庵am 祖tổ 璇# 禪thiền 師sư 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 宗tông 杲# 禪thiền 師sư 。

○# 李# 商thương 老lão

廬lư 山sơn 李# 商thương 老lão 。 因nhân 修tu 造tạo 動động 土thổ/độ 。 觸xúc 犯phạm 土thổ/độ 神thần 。 致trí 舉cử 家gia 病bệnh 腫thũng 。 求cầu 醫y 不bất 効hiệu 。 乃nãi 焚phần 香hương 齋trai 戒giới 。 誦tụng 念niệm 熾sí 盛thịnh 光quang 王vương 神thần 咒chú 。 未vị 及cập 七thất 日nhật 。 夜dạ 夢mộng 老lão 人nhân 。 著trước 白bạch 衣y 騎kỵ 牛ngưu 。 陷hãm 地địa 旋toàn 沒một 而nhi 去khứ 。 翌# 日nhật 全toàn 家gia 病bệnh 痊thuyên 矣hĩ 。

元nguyên 首thủ 座tòa

成thành 都đô 府phủ 。 昭chiêu 覺giác 寺tự 微vi 庵am 道đạo 元nguyên 禪thiền 師sư 。 嗣tự 佛Phật 果Quả 懃cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 。

唯duy 唯duy

上thượng 聲thanh 應ưng 之chi 速tốc 。 而nhi 無vô 疑nghi 也dã 。 加gia 唯duy 唯duy 兩lưỡng 字tự 者giả 。 順thuận 從tùng 之chi 至chí 也dã 。

蠒# 足túc

足túc 重trọng/trùng 皮bì 也dã 。 楚sở 欲dục 伐phạt 宋tống 。 墨mặc 子tử 。 自tự 魯lỗ 趣thú 楚sở 。 十thập 日nhật 十thập 夜dạ 。 足túc 腫thũng 如như 重trọng/trùng 蠒# 。 而nhi 不bất 休hưu 息tức 。 謂vị 足túc 傷thương 起khởi 皮bì 。 如như 重trọng/trùng 蠒# 也dã 。

渚chử 宮cung

上thượng 音âm 主chủ 。 地địa 名danh 。 即tức 荊kinh 州châu 府phủ 是thị 也dã 。

塔tháp 銘minh

妙diệu 喜hỷ 禪thiền 師sư 。 因nhân 湛trạm 堂đường 示thị 寂tịch 。 請thỉnh 覺giác 範phạm 狀trạng 其kỳ 行hành 實thật 。 又hựu 得đắc 龍long 安an 照chiếu 然nhiên 禪thiền 師sư 書thư 為vi 紹thiệu 介giới 。 特đặc 往vãng 荊kinh 州châu 。 謁yết 無vô 盡tận 居cư 士sĩ 。 求cầu 塔tháp 銘minh 。 初sơ 見kiến 無vô 盡tận 。 問vấn 。 公công 祇kỳ 任nhậm 麼ma 著trước 草thảo 鞋hài 遠viễn 來lai 。 師sư 曰viết 。 某mỗ 數số 百bách 里lý 。 特đặc 來lai 見kiến 相tương/tướng 公công 。 公công 曰viết 。 年niên 多đa 少thiểu 。 師sư 曰viết 。 二nhị 十thập 四tứ 歲tuế 。

又hựu 問vấn 。

水thủy 牯# 牛ngưu 多đa 少thiểu 。 師sư 曰viết 兩lưỡng 個cá 。 公công 曰viết 。 甚thậm 麼ma 處xứ 學học 得đắc 虗hư 頭đầu 言ngôn 來lai 。 師sư 曰viết 。 今kim 日nhật 親thân 見kiến 相tương/tướng 公công 。 無vô 盡tận 笑tiếu 曰viết 。 且thả 坐tọa 吃cật 茶trà 。 纔tài 坐tọa 又hựu 問vấn 。 遠viễn 來lai 有hữu 何hà 事sự 緣duyên 。 師sư 趣thú 前tiền 曰viết 。 湛trạm 堂đường 和hòa 尚thượng 示thị 寂tịch 茶trà 毗tỳ 。 眼nhãn 睛tình 牙nha 齒xỉ 。 數sổ 珠châu 不bất 壞hoại 。 得đắc 舍xá 利lợi 無vô 數số 。 山sơn 門môn 耆kỳ 宿túc 。 皆giai 欲dục 得đắc 相tương/tướng 公công 大đại 手thủ 筆bút 作tác 塔tháp 銘minh 。 激kích 厲lệ 後hậu 學học 。 特đặc 地địa 遠viễn 來lai 。 冐mạo 凟# 鈞quân 聽thính 。 無vô 盡tận 曰viết 。 被bị 罪tội 在tại 此thử 。 不bất 曾tằng 為vi 人nhân 作tác 文văn 字tự 。 今kim 有hữu 一nhất 問vấn 。 若nhược 道đạo 得đắc 。 即tức 作tác 塔tháp 銘minh 。 道đạo 不bất 得đắc 。 即tức 與dữ 錢tiền 五ngũ 貫quán 。 褁# 足túc 卻khước 歸quy 兜Đâu 率Suất 參tham 禪thiền 去khứ 。 師sư 云vân 。 請thỉnh 相tương/tướng 公công 問vấn 。 公công 曰viết 。 聞văn 準chuẩn 老lão 眼nhãn 睛tình 不bất 壞hoại 是thị 否phủ/bĩ 。 答đáp 曰viết 是thị 。 公công 曰viết 。 我ngã 不bất 問vấn 你nễ 這giá 箇cá 眼nhãn 睛tình 。 師sư 曰viết 。 問vấn 甚thậm 麼ma 眼nhãn 睛tình 。 公công 曰viết 。 金kim 剛cang 正chánh 眼nhãn 睛tình 。 師sư 曰viết 。 若nhược 是thị 金kim 剛cang 正chánh 眼nhãn 睛tình 。 在tại 相tương/tướng 公công 筆bút 頭đầu 上thượng 。 公công 曰viết 。 如như 此thử 則tắc 老lão 夫phu 為vi 他tha 點điểm 出xuất 光quang 明minh 。 令linh 他tha 照chiếu 天thiên 照chiếu 地địa 去khứ 也dã 。 師sư 乃nãi 趣thú 前tiền 云vân 。 先tiên 師sư 多đa 幸hạnh 。 謝tạ 相tương/tướng 公công 塔tháp 銘minh 。 無vô 盡tận 唯duy 唯duy 而nhi 笑tiếu 。 其kỳ 略lược 曰viết 。 舍xá 利lợi 。 孔khổng 老lão 之chi 書thư 無vô 聞văn 也dã 。 先tiên 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 滅diệt 度độ 之chi 後hậu 。 弟đệ 子tử 收thu 取thủ 舍xá 利lợi 。 起khởi 塔tháp 供cúng 養dường 。 趙triệu 州châu 從tùng 諗# 禪thiền 師sư 。 舍xá 利lợi 多đa 至chí 萬vạn 粒lạp 。 近cận 世thế 龍long 慶khánh 閑nhàn 百bách 丈trượng 肅túc 。 烟yên 氣khí 所sở 及cập 皆giai 成thành 舍xá 利lợi 。 大đại 體thể 出xuất 家gia 人nhân 。 本bổn 為vi 生sanh 死tử 事sự 大đại 。 若nhược 生sanh 死tử 到đáo 來lai 。 不bất 知tri 下hạ 落lạc 。 則tắc 不bất 如như 三tam 家gia 村thôn 裏lý 省tỉnh 事sự 漢hán 。 臨lâm 終chung 囑chúc 付phó 。 一nhất 一nhất 分phân 明minh 。 四tứ 大đại 色sắc 身thân 。 諸chư 緣duyên 假giả 合hợp 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 舍xá 利lợi 豈khởi 有hữu 體thể 性tánh 。 若nhược 梵Phạm 行hạnh 清thanh 潔khiết 白bạch 業nghiệp 堅kiên 固cố 。 靈linh 明minh 廓khuếch 徹triệt 。 預dự 知tri 報báo 謝tạ 。 不bất 驚kinh 不bất 怖bố 。 則tắc 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 毫hào 釐li 不bất 失thất 。 若nhược 世thế 間gian 麤thô 心tâm 。 於ư 本bổn 分phần/phân 事sự 上thượng 。 十thập 二nhị 時thời 中trung 。 不bất 曾tằng 照chiếu 管quản 。 微vi 細tế 流lưu 注chú 。 生sanh 大đại 我ngã 慢mạn 。 此thử 是thị 業nghiệp 主chủ 鬼quỷ 來lai 借tá 宅trạch 。 如như 此thử 而nhi 欲dục 舍xá 利lợi 流lưu 珠châu 。 諸chư 根căn 不bất 壞hoại 。 豈khởi 可khả 得đắc 乎hồ 。

○# 十thập 金kim

即tức 十thập 兩lưỡng 也dã 。

墨mặc 蹟#

下hạ 與dữ 跡tích 同đồng 。 即tức 書thư 籍tịch 字tự 帖# 也dã 。

茶trà 毗tỳ

梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 火hỏa 化hóa 。

○# 佛Phật 性tánh

潭đàm 州châu 大đại 溈# 佛Phật 性tánh 法pháp 泰thái 禪thiền 師sư 。 漢hán 州châu 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 五ngũ 世thế 也dã 。

地địa 客khách

即tức 佃# 戶hộ 也dã 。

祖tổ 超siêu 然nhiên

臨lâm 安an 府phủ 。 超siêu 然nhiên 文văn 祖tổ 禪thiền 師sư 。 嗣tự 天thiên 衣y 懷hoài 禪thiền 師sư 。 清thanh 源nguyên 下hạ 十thập 一nhất 世thế 也dã 。

弒#

以dĩ 下hạ 殺sát 上thượng 。 曰viết 弒# 。

○# 抑ức

逼bức 也dã 。

狡# 猾#

奸gian 頑ngoan 多đa 詐trá 也dã 。

○# 大Đại 士Sĩ

有hữu 德đức 之chi 稱xưng 。 謂vị 當đương 代đại 英anh 賢hiền 。 思tư 拔bạt 羣quần 類loại 。 智trí 出xuất 眾chúng 情tình 。 弘hoằng 道đạo 利lợi 生sanh 。 故cố 曰viết 大Đại 士Sĩ 也dã 。

亮lượng 座tòa 主chủ

西tây 蜀thục 人nhân 。 頗phả 講giảng 經kinh 論luận 。 因nhân 參tham 馬mã 祖tổ 。 發phát 明minh 大đại 事sự 。 隱ẩn 於ư 洪hồng 州châu 西tây 山sơn 。 更cánh 無vô 消tiêu 息tức 。 政chánh 和hòa 間gian 。 有hữu 熊hùng 秀tú 才tài 。 遊du 西tây 山sơn 。 過quá 翠thúy 巖nham 。 長trưởng 老lão 思tư 文văn 。 與dữ 秀tú 才tài 。 俱câu 是thị 鄱# 陽dương 人nhân 。 故cố 遣khiển 二nhị 力lực 士sĩ 。 擡# 籃# 輿dư 送tống 至chí 。 所sở 經kinh 林lâm 壑hác 。 草thảo 木mộc 蔭ấm 翳ế 。 偶ngẫu 見kiến 一nhất 僧Tăng 。 貌mạo 古cổ 神thần 清thanh 。 龐# 眉mi 雪tuyết 頂đảnh 。 編biên 葉diệp 為vi 衣y 。 坐tọa 於ư 盤bàn 石thạch 。 如như 壁bích 間gian 畫họa 佛Phật 圖đồ 澄trừng 之chi 狀trạng 。 熊hùng 自tự 謂vị 曰viết 。 今kim 時thời 無vô 這giá 般bát 僧Tăng 。 嘗thường 聞văn 亮lượng 座tòa 主chủ 。 隱ẩn 於ư 西tây 山sơn 。 疑nghi 其kỳ 猶do 在tại 。 出xuất 輿dư 踧địch 踖# 而nhi 前tiền 曰viết 。 莫mạc 是thị 亮lượng 座tòa 主chủ 麼ma 。 僧Tăng 以dĩ 手thủ 向hướng 東đông 指chỉ 。 熊hùng 方phương 與dữ 二nhị 力lực 。 隨tùy 手thủ 回hồi 視thị 。 失thất 僧Tăng 所sở 在tại 。

時thời 小tiểu 雨vũ 初sơ 歇hiết 。 熊hùng 登đăng 石thạch 視thị 。 其kỳ 座tòa 處xứ 猶do 乾can/kiền/càn 。 躊trù 躇trừ 回hồi 顧cố 。 太thái 息tức 曰viết 。 宿túc 緣duyên 不bất 厚hậu 。 雖tuy 遇ngộ 而nhi 不bất 遇ngộ 也dã 。

隱ẩn 山sơn

潭đàm 州châu 龍long 山sơn 禪thiền 師sư 。 因nhân 參tham 馬mã 祖tổ 。 發phát 明minh 心tâm 要yếu 。 後hậu 隱ẩn 潭đàm 州châu 龍long 山sơn 。 一nhất 日nhật 洞đỗng 山sơn 悟ngộ 本bổn 。 於ư 密mật 師sư 伯bá 遊du 山sơn 。 前tiền 見kiến 溪khê 流lưu 菜thái 葉diệp 。 莫mạc 有hữu 道Đạo 人Nhân 居cư 否phủ/bĩ 。 遂toại 撥bát 草thảo 循tuần 溪khê 。 行hành 六lục 七thất 里lý 。 忽hốt 見kiến 隱ẩn 山sơn 在tại 庵am 前tiền 便tiện 問vấn 。 此thử 山sơn 無vô 路lộ 。 闍xà 黎lê 從tùng 何hà 處xứ 來lai 。 洞đỗng 曰viết 。 無vô 路lộ 且thả 置trí 。 和hòa 尚thượng 從tùng 何hà 而nhi 入nhập 。 師sư 曰viết 。 我ngã 不bất 從tùng 雲vân 水thủy 來lai 。 洞đỗng 曰viết 。 和hòa 尚thượng 住trụ 此thử 山sơn 多đa 少thiểu 時thời 節tiết 。 曰viết 。 春xuân 秋thu 不bất 涉thiệp 。 洞đỗng 曰viết 。 此thử 山sơn 先tiên 住trụ 。 和hòa 尚thượng 先tiên 住trụ 。 師sư 曰viết 。 不bất 知tri 。 洞đỗng 曰viết 。 為vi 甚thậm 麼ma 不bất 知tri 。 師sư 曰viết 。 我ngã 不bất 從tùng 人nhân 天thiên 來lai 。 洞đỗng 曰viết 。 和hòa 尚thượng 得đắc 何hà 道Đạo 理lý 便tiện 住trụ 此thử 山sơn 。 師sư 曰viết 。 我ngã 見kiến 兩lưỡng 箇cá 泥nê 牛ngưu 鬪đấu 入nhập 海hải 。 直trực 至chí 如như 今kim 絕tuyệt 消tiêu 息tức 。 洞đỗng 山sơn 良lương 久cửu 。 具cụ 威uy 儀nghi 禮lễ 拜bái 。 便tiện 問vấn 。 如như 何hà 是thị 主chủ 中trung 主chủ 。 師sư 曰viết 。 長trường/trưởng 年niên 不bất 出xuất 戶hộ 。 洞đỗng 曰viết 。 如như 何hà 主chủ 中trung 賓tân 。 師sư 云vân 。 青thanh 山sơn 覆phú 白bạch 雲vân 。 洞đỗng 曰viết 。 賓tân 主chủ 相tương/tướng 去khứ 幾kỷ 何hà 。 師sư 曰viết 。 長trường/trưởng 江giang 水thủy 上thượng 波ba 。 洞đỗng 曰viết 。 賓tân 主chủ 相tương 見kiến 。 有hữu 何hà 言ngôn 句cú 。 師sư 曰viết 。 清thanh 風phong 拂phất 白bạch 雲vân 。 洞đỗng 山sơn 辭từ 退thoái 。 乃nãi 述thuật 偈kệ 曰viết 。 三tam 間gian 茅mao 屋ốc 從tùng 來lai 住trụ 。 一nhất 道đạo 神thần 光quang 萬vạn 境cảnh 閑nhàn 。 莫mạc 將tương 是thị 非phi 來lai 辯biện 我ngã 。 浮phù 生sanh 穿xuyên 鑿tạc 不bất 相tương 關quan 。 自tự 此thử 焚phần 菴am 。 遁độn 入nhập 深thâm 山sơn 幽u 寂tịch 之chi 處xứ 。 不bất 知tri 所sở 在tại 。 因nhân 號hiệu 隱ẩn 山sơn 。

○# 率suất

尊tôn 也dã 。 修tu 也dã 。

○# 恬điềm 退thoái

樂nhạo/nhạc/lạc 然nhiên 而nhi 退thoái 。 不bất 願nguyện 為vi 人nhân 。

○# 超siêu 然nhiên 居cư 士sĩ

郡quận 王vương 趙triệu 令linh 矜căng 。 字tự 表biểu 之chi 。 號hiệu 超siêu 然nhiên 居cư 士sĩ 。 都đô 郡quận 南nam 康khang 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。

抑ức

止chỉ 也dã 。

慽thích

憂ưu 也dã 。

○# 蒙mông

欺khi 昧muội 遮già 掩yểm 。 曰viết 蒙mông 。

○#

震chấn 上thượng 離ly 下hạ 。

豐phong 亨#

雷lôi 火hỏa 豐phong 卦# 。 豐phong 者giả 。 大đại 也dã 。 以dĩ 明minh 而nhi 動động 。 盛thịnh 大đại 之chi 勢thế 也dã 。 故cố 其kỳ 占chiêm 有hữu 亨# 道đạo 焉yên 。 然nhiên 盛thịnh 極cực 將tương 衰suy 。 又hựu 有hữu 憂ưu 道đạo 焉yên 。 聖thánh 人nhân 以dĩ 為vi 徒đồ 憂ưu 無vô 益ích 。 但đãn 守thủ 常thường 不bất 至chí 過quá 盛thịnh 。 彖# 辭từ 云vân 。 日nhật 中trung 則tắc [日/亥]# 。 月nguyệt 盈doanh 則tắc 食thực 。 天thiên 地địa 盈doanh 虗hư 。 與dữ 時thời 消tiêu 息tức 。 而nhi 況huống 人nhân 乎hồ 。 況huống 于vu 鬼quỷ 神thần 乎hồ 。 葢# 言ngôn 豐phong 盛thịnh 難nạn/nan 常thường 。 以dĩ 此thử 為vi 戒giới 也dã 。 日nhật 中trung 盛thịnh 極cực 。 則tắc 當đương [日/亥]# 昧muội 。 月nguyệt 盈doanh 極cực 則tắc 有hữu 虧khuy 缺khuyết 。 天thiên 地địa 之chi 盈doanh 虧khuy 。 尚thượng 隨tùy 時thời 消tiêu 息tức 。 況huống 人nhân 生sanh 于vu 。 天thiên 地địa 之chi 間gian 。 鬼quỷ 神thần 為vi 天thiên 地địa 之chi 氣khí 機cơ 。 豐phong 盛thịnh 之chi 時thời 。 以dĩ 此thử 為vi 戒giới 。 欲dục 人nhân 守thủ 中trung 。 不bất 至chí 於ư 過quá 盛thịnh 也dã 。 處xử 豐phong 之chi 道đạo 。 豈khởi 容dung 易dị 哉tai 。

消tiêu 息tức

陰ấm 死tử 為vi 消tiêu 。 陽dương 死tử 為vi 息tức 。

令linh 聞văn

上thượng 。 善thiện 也dã 。 下hạ 去khứ 聲thanh 。 名danh 遠viễn 達đạt 也dã 。

時thời 乎hồ 難nan 得đắc

夫phu 功công 難nạn/nan 成thành 而nhi 易dị 敗bại 。

時thời 難nan 得đắc 而nhi 易dị 失thất 。 謂vị 時thời 乎hồ 時thời 乎hồ 不bất 再tái 來lai 。 李# 左tả 車xa 。 謂vị 韓# 信tín 之chi 言ngôn 也dã 。

○# 砥chỉ 礪#

琢trác 磨ma 也dã 。

涉thiệp 獵liệp

謂vị 之chi 泛phiếm 覽lãm 流lưu 觀quán 。 譬thí 如như 涉thiệp 水thủy 獵liệp 獸thú 。 意ý 不bất 精tinh 專chuyên 。 終chung 不bất 克khắc 見kiến 深thâm 奧áo 之chi 旨chỉ 也dã 。

面diện 墻tường

論luận 語ngữ 云vân 。 子tử 謂vị 伯bá 魚ngư 曰viết 。 女nữ 為vi 周chu 南nam 召triệu 南nam 矣hĩ 乎hồ 。 曰viết 。 人nhân 而nhi 不bất 為vi 周chu 南nam 召triệu 南nam 。 猶do 面diện 墻tường 而nhi 立lập 也dã 歟# 。 言ngôn 其kỳ 一nhất 物vật 無vô 所sở 見kiến 。 一nhất 步bộ 不bất 可khả 行hành 也dã 。

○# 籍tịch 名danh

但đãn 身thân 離ly 塵trần 世thế 。 跡tích 寄ký 烟yên 霞hà 。 故cố 有hữu 司ty 。 文văn 籍tịch 不bất 得đắc 著trước 其kỳ 名danh 也dã 。

剏#

楚sở 浪lãng 切thiết 。 初sơ 造tạo 也dã 。

汲cấp 汲cấp

小tiểu 人nhân 為vi 利lợi 。 而nhi 無vô 少thiểu 暇hạ 。

○# 津tân 途đồ

渡độ 水thủy 處xứ 曰viết 津tân 。 陸lục 行hành 處xứ 曰viết 途đồ 。

○# 輔phụ 弼bật

扶phù 助trợ 也dã 。 如như 朝triều 廷đình 有hữu 股cổ 肱# 之chi 臣thần 。 則tắc 天thiên 下hạ 治trị 。 叢tùng 林lâm 有hữu 賢hiền 智trí 衲nạp 僧Tăng 。 則tắc 法Pháp 門môn 興hưng 也dã 。

衝xung 寒hàn 下hạ

謂vị 隆long 冬đông 盛thịnh 暑thử 之chi 時thời 。 或hoặc 執chấp 勞lao 。 則tắc 踴dũng 躍dược 以dĩ 身thân 先tiên 之chi 。 未vị 嘗thường 有hữu 懶lãn 惰nọa 之chi 容dung 。 現hiện 於ư 顏nhan 面diện 也dã 。

始thỉ 自tự 南nam 源nguyên

楊dương 大đại 年niên 。 以dĩ 書thư 抵để 宜nghi 春xuân 太thái 守thủ 黃hoàng 守thủ 旦đán 。 使sử 請thỉnh 師sư 出xuất 世thế 說thuyết 法Pháp 。 守thủ 以dĩ 南nam 源nguyên 致trí 請thỉnh 。 後hậu 謁yết 神thần 鼎đỉnh 。 鼎đỉnh 嘆thán 曰viết 。 汾# 陽dương 有hữu 此thử 兒nhi 耶da 。 師sư 自tự 此thử 名danh 重trọng/trùng 四tứ 方phương 。 定định 林lâm 沙Sa 門Môn 本bổn 延diên 。 有hữu 道Đạo 行hạnh 。 雅nhã 為vi 士sĩ 大đại 夫phu 敬kính 信tín 。 見kiến 鼎đỉnh 稱xưng 讚tán 慈từ 明minh 知tri 見kiến 。 可khả 興hưng 臨lâm 濟tế 之chi 道đạo 。

時thời 道đạo 吾ngô 虗hư 席tịch 。 延diên 白bạch 郡quận 守thủ 請thỉnh 以dĩ 主chủ 之chi 。 法pháp 令linh 整chỉnh 肅túc 。 忘vong 軀khu 為vi 眾chúng 。 後hậu 遷thiên 石thạch 霜sương 。 又hựu 居cư 福phước 巖nham 。 又hựu 住trụ 興hưng 化hóa 。

總tổng 柄bính 綱cương 律luật

統thống 束thúc 也dã 。 謂vị 統thống 束thúc 叢tùng 林lâm 。 權quyền 衡hành 僧Tăng 任nhậm 。 立lập 綱cương 陳trần 紀kỷ 。 整chỉnh 頓đốn 規quy 繩thằng 。 救cứu 時thời 之chi 獘# 也dã 。

為vi 法pháp 下hạ

惟duy 知tri 有hữu 佛Phật 法Pháp 。 而nhi 不bất 知tri 有hữu 其kỳ 身thân 也dã 。

造tạo 次thứ

急cấp 遽cự 苟cẩu 且thả 之chi 時thời 。

顛điên 沛#

傾khuynh 覆phú 流lưu 難nạn/nan 之chi 際tế 。

遽cự

勃bột 然nhiên 而nhi 變biến 其kỳ 色sắc 也dã 。 疾tật 也dã 。

抝#

剛cang 硬ngạnh 孤cô 高cao 。 不bất 近cận 人nhân 情tình 。

孚phu 鐵thiết 脚cước

長trường/trưởng 蘆lô 應ưng 天thiên 永vĩnh 孚phu 禪thiền 師sư 。 嗣tự 泐# 潭đàm 懷hoài 澄trừng 。 其kỳ 遊du 方phương 至chí 一nhất 旅lữ 邸để 。 有hữu 娼# 女nữ 所sở 逼bức 不bất 惑hoặc 。 女nữ 告cáo 母mẫu 。 母mẫu 嘆thán 曰viết 。 真chân 佛Phật 子tử 也dã 。 故cố 叢tùng 林lâm 云vân 。 平bình 生sanh 孚phu 鐵thiết 脚cước 。 道đạo 價giá 喧huyên 宇vũ 宙trụ 。

偃yển

仆phó 也dã 。 倒đảo 也dã 。 論luận 語ngữ 孔khổng 子tử 曰viết 。 君quân 子tử 之chi 德đức 風phong 。 小tiểu 人nhân 之chi 德đức 草thảo 。 草thảo 上thượng 之chi 風phong 必tất 偃yển 。

龜quy 鑑giám

龜quy 知tri 未vị 來lai 之chi 禍họa 福phước 。 鑑giám 照chiếu 現hiện 在tại 之chi 妍nghiên 媸# 。

○# 本bổn 首thủ 座tòa

即tức 博bác 山sơn 悟ngộ 本bổn 也dã 。

當đương

去khứ 聲thanh 。 發phát 言ngôn 之chi 中trung 節tiết 也dã 。

○# 撙# 節tiết

量lượng 其kỳ 所sở 入nhập 。 度độ 其kỳ 所sở 出xuất 。 節tiết 儉kiệm 廉liêm 約ước 。 無vô 使sử 奢xa 侈xỉ 。

儲trữ

積tích 聚tụ 也dã 。 嗣tự 也dã 。 如như 太thái 子tử 嗣tự 君quân 。 故cố 謂vị 之chi 儲trữ 。

○# 曹tào 洞đỗng 宗tông

曹tào 。 乃nãi 撫phủ 州châu 曹tào 山sơn 本bổn 寂tịch 禪thiền 師sư 。 嗣tự 洞đỗng 山sơn 良lương 介giới 禪thiền 師sư 。 初sơ 離ly 洞đỗng 山sơn 。 入nhập 曹tào 溪khê 禮lễ 祖tổ 塔tháp 。 回hồi 吉cát 州châu 之chi 吉cát 水thủy 眾chúng 響hưởng 山sơn 名danh 。 遂toại 請thỉnh 開khai 法pháp 。 師sư 擬nghĩ 曹tào 溪khê 。 凡phàm 隨tùy 所sở 居cư 處xứ 。 立lập 曹tào 為vi 號hiệu 。 洞đỗng 山sơn 之chi 宗tông 。 至chí 師sư 最tối 隆long 。 故cố 稱xưng 曹tào 洞đỗng 宗tông 也dã 。

率suất 然nhiên

輕khinh 忽hốt 也dã 。

○# 衡hành 陽dương

湖hồ 南nam 道đạo 。 衡hành 州châu 府phủ 。 衡hành 陽dương 縣huyện 也dã 。

揭yết

高cao 舉cử 也dã 。 張trương 示thị 也dã 。

涕thế 泗#

目mục 出xuất 汁trấp 曰viết 涕thế 。 鼻tị 出xuất 汁trấp 曰viết 泗# 。

遑hoàng 處xứ

居cư 處xứ 不bất 安an 之chi 貌mạo 。 又hựu 急cấp 也dã 。

婦phụ 女nữ

但đãn 有hữu 閨# 門môn 之chi 志chí 。 而nhi 無vô 境cảnh 外ngoại 之chi 心tâm 。

下hạ 板bản

官quan 謂vị 下hạ 僚liêu 。 下hạ 板bản 。 言ngôn 居cư 於ư 下hạ 位vị 也dã 。

谷cốc 泉tuyền

南nam 嶽nhạc 芭ba 蕉tiêu 庵am 大Đại 道Đạo 谷cốc 泉tuyền 禪thiền 師sư 。 泉tuyền 州châu 人nhân 。 嗣tự 汾# 陽dương 善thiện 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 世thế 也dã 。

大đại 愚ngu

瑞thụy 州châu 太thái 愚ngu 山sơn 。 守thủ 芝chi 禪thiền 師sư 。 嗣tự 汾# 陽dương 。

汾# 陽dương

汾# 州châu 太thái 子tử 院viện 。 善thiện 昭chiêu 禪thiền 師sư 。 太thái 原nguyên 俞# 氏thị 子tử 。 嗣tự 首thủ 山sơn 念niệm 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 九cửu 世thế 也dã 。

混hỗn 火hỏa 隊đội 中trung

汾# 陽dương 道đạo 望vọng 天thiên 下hạ 。 慈từ 明minh 等đẳng 決quyết 志chí 親thân 謁yết 。 當đương 時thời 河hà 東đông 澤trạch 潞# 。 皆giai 屯truân 兵binh 。 眾chúng 皆giai 無vô 行hành 。 惟duy 公công 等đẳng 。 不bất 顧cố 危nguy 阻trở 。 渡độ 河hà 登đăng 太thái 行hành 山sơn 。 易dị 衣y 混hỗn 軍quân 隊đội 中trung 。 露lộ 眠miên 草thảo 宿túc 。 不bất 辭từ 勞lao 苦khổ 。 遂toại 造tạo 汾# 陽dương 。 參tham 見kiến 。 詳tường 在tại 僧Tăng 寶bảo 傳truyền 。

○# 移di 梅mai 陽dương

即tức 廣quảng 東đông 潮triều 州châu 府phủ 。 梅mai 陽dương 縣huyện 也dã 。 侍thị 郎lang 張trương 九cửu 成thành 。 未vị 第đệ 時thời 。 因nhân 談đàm 楊dương 文văn 公công 呂lữ 微vi 仲trọng 。 諸chư 儒nho 所sở 造tạo 精tinh 妙diệu 。 皆giai 由do 學học 禪thiền 而nhi 至chí 。 於ư 是thị 慕mộ 禪thiền 學học 。 聞văn 寶bảo 印ấn 楚sở 明minh 禪thiền 師sư 道đạo 風phong 。 敬kính 往vãng 參tham 請thỉnh 。 師sư 舉cử 栢# 樹thụ 子tử 話thoại 。 令linh 時thời 時thời 提đề 撕# 一nhất 日nhật 聞văn 蛙# 鳴minh 釋thích 然nhiên 契khế 入nhập 。 有hữu 偈kệ 曰viết 。 春xuân 天thiên 月nguyệt 下hạ 一nhất 聲thanh 蛙# 。 撞chàng 破phá 乾can/kiền/càn 坤# 共cộng 一nhất 家gia 。 正chánh 恁nhẫm 麼ma 時thời 誰thùy 會hội 得đắc 。 嶺lĩnh 頭đầu 脚cước 痛thống 有hữu 玄huyền 沙sa 。 宋tống 高cao 宗tông 紹thiệu 興hưng 七thất 年niên 。 七thất 月nguyệt 十thập 一nhất 日nhật 。 詔chiếu 妙diệu 喜hỷ 住trụ 徑kính 山sơn 能năng 仁nhân 寺tự 。 至chí 紹thiệu 興hưng 十thập 一nhất 年niên 。 張trương 九cửu 成thành 。 與dữ 諸chư 大đại 夫phu 輩bối 往vãng 謁yết 。 評bình 議nghị 格cách 物vật 話thoại 。 妙diệu 喜hỷ 曰viết 。 公công 祇kỳ 知tri 有hữu 格cách 物vật 。 不bất 知tri 有hữu 物vật 格cách 。 諸chư 公công 茫mang 然nhiên 。 妙diệu 喜hỷ 大đại 笑tiếu 。 公công 曰viết 。 師sư 能năng 開khai 諭dụ 乎hồ 。 喜hỷ 曰viết 。 不bất 見kiến 小tiểu 說thuyết 載tái 。 唐đường 人nhân 與dữ 安an 祿lộc 山sơn 叛bạn 者giả 。 其kỳ 人nhân 先tiên 為vi 閬# 州châu 守thủ 。 有hữu 畫họa 像tượng 在tại 焉yên 。

時thời 唐đường 明minh 皇hoàng 。 幸hạnh 蜀thục 見kiến 之chi 怒nộ 。 令linh 使sử 臣thần 以dĩ 劒kiếm 擊kích 之chi 。 像tượng 首thủ 落lạc 。

時thời 閬# 州châu 守thủ 。 隱ẩn 居cư 陝# 西tây 。 首thủ 忽hốt 然nhiên 墮đọa 地địa 。 公công 聞văn 頓đốn 領lãnh 深thâm 旨chỉ 。 呈trình 偈kệ 題đề 於ư 軒hiên 壁bích 。 曰viết 。 子tử 韶thiều 格cách 物vật 。 妙diệu 喜hỷ 物vật 格cách 。 欲dục 識thức 一nhất 貫quán 。 兩lưỡng 箇cá 五ngũ 百bách 。 妙diệu 喜hỷ 重trọng/trùng 其kỳ 悟ngộ 入nhập 。

時thời 為vi 上thượng 堂đường 。 引dẫn 神thần 臂tý 弓cung 一nhất 發phát 。 透thấu 過quá 千thiên 層tằng 甲giáp 。 老lão 僧Tăng 拈niêm 來lai 看khán 。 直trực 甚thậm 臭xú 皮bì 襪vạt 之chi 句cú 。 是thị 時thời 軍quân 國quốc 邊biên 事sự 。 方phương 議nghị 神thần 臂tý 弓cung 之chi 用dụng 。 右hữu 相tương/tướng 秦tần 檜# 。 以dĩ 為vi 譏cơ 議nghị 朝triêu 政chánh 。 五ngũ 月nguyệt 民dân 佛Phật 日nhật 。 竄thoán 衡hành 陽dương 。 貶biếm 九cửu 成thành 為vi 南nam 康khang 軍quân 。 妙diệu 喜hỷ 紹thiệu 興hưng 七thất 年niên 。 住trụ 徑kính 山sơn 。 十thập 一nhất 年niên 五ngũ 月nguyệt 內nội 貶biếm 衡hành 陽dương 。 著trước 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 三tam 帙# 。 被bị 人nhân 重trọng/trùng 譖trấm 。 復phục 貶biếm 梅mai 陽dương 。 未vị 幾kỷ 。 詔chiếu 復phục 形hình 服phục 。

時thời 四tứ 方phương 虗hư 席tịch 以dĩ 邀yêu 。 不bất 就tựu 。 紹thiệu 興hưng 二nhị 十thập 年niên 。 十thập 一nhất 月nguyệt 詔chiếu 住trụ 明minh 州châu 。 阿a 育dục 王vương 寺tự 。 二nhị 十thập 八bát 年niên 。 再tái 詔chiếu 住trụ 徑kính 山sơn 。 孝hiếu 宗tông 隆long 興hưng 元nguyên 年niên 八bát 月nguyệt 初sơ 一nhất 日nhật 。 示thị 寂tịch 。 宋tống 時thời 自tự 秦tần 檜# 專chuyên 國quốc 。 士sĩ 大đại 夫phu 名danh 望vọng 者giả 。 悉tất 屏bính 之chi 遠viễn 方phương 。 齷# 齪# 委ủy 靡mĩ 。 不bất 振chấn 之chi 徒đồ 。 一nhất 言ngôn 契khế 合hợp 。 即tức 登đăng 正chánh 府phủ 。 仍nhưng 止chỉ 除trừ 一nhất 廳thính 。 謂vị 之chi 伴bạn 拜bái 。 稍sảo 出xuất 一nhất 言ngôn 。 斥xích 而nhi 去khứ 之chi 。 不bất 異dị 奴nô 隸lệ 也dã 。

○# 侔mâu

齊tề 也dã 。

臨lâm 濟tế

鎮trấn 州châu 臨lâm 濟tế 院viện 義nghĩa 玄huyền 禪thiền 師sư 。 曹tào 州châu 南nam 華hoa 邢# 氏thị 子tử 。 嗣tự 黃hoàng 蘗bách 希hy 運vận 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 四tứ 世thế 。

德đức 山sơn

鼎đỉnh 州châu 德đức 山sơn 宣tuyên 鑑giám 禪thiền 師sư 。 簡giản 州châu 周chu 氏thị 子tử 。 嗣tự 龍long 潭đàm 崇sùng 信tín 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 四tứ 世thế 也dã 。

○# 古cổ 之chi 聖thánh 人nhân

司ty 馬mã 光quang 曰viết 。 楚sở 莊trang 以dĩ 無vô 災tai 為vi 懼cụ 。 曰viết 。 天thiên 豈khởi 棄khí 不bất 糓cốc 乎hồ 。

不bất 糓cốc

不bất 善thiện 人nhân 也dã 。 亦diệc 是thị 謙khiêm 辭từ 。 又hựu 罪tội 也dã 。 謂vị 我ngã 有hữu 罪tội 。 天thiên 豈khởi 棄khí 而nhi 不bất 誅tru 也dã 。

謗báng 辱nhục

堯# 有hữu 不bất 慈từ 之chi 心tâm 。 舜thuấn 有hữu 不bất 孝hiếu 之chi 過quá 。

堯# 舜thuấn

翊dực 善thiện 傳truyền 聖thánh 。 曰viết 堯# 。 仁nhân 盛thịnh 聖thánh 明minh 。 曰viết 舜thuấn 。

○# 不bất 涉thiệp 典điển 章chương

孟# 浪lãng 之chi 談đàm 。 取thủ 笑tiếu 傍bàng 觀quan 也dã 。 作tác 事sự 輕khinh 率suất 。 曰viết 孟# 浪lãng 。

妄vọng 號hiệu 帝đế 王vương

楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 妄vọng 號hiệu 帝đế 王vương 。 自tự 取thủ 誅tru 滅diệt 。 況huống 復phục 法Pháp 王Vương 。 如như 何hà 妄vọng 竊thiết 也dã 。 今kim 謂vị 未vị 得đắc 謂vị 得đắc 。 未vị 證chứng 謂vị 證chứng 。 妄vọng 稱xưng 有hữu 道đạo 。 欺khi 罔võng 聾lung 俗tục 。 切thiết 取thủ 聲thanh 利lợi 。 以dĩ 自tự 斷đoạn 送tống 。 詎cự 可khả 救cứu 乎hồ 。 葢# 聖thánh 賢hiền 貴quý 真chân 正chánh 難nan 聞văn 。 豈khởi 凡phàm 夫phu 而nhi 可khả 妄vọng 稱xưng 哉tai 。

水thủy 潦lạo 鶴hạc

阿A 難Nan 至chí 竹trúc 林lâm 中trung 。 聞văn 有hữu 比Bỉ 丘Khâu 。 誦tụng 法pháp 偈kệ 曰viết 。 若nhược 人nhân 生sanh 百bách 歲tuế 。 不bất 見kiến 水thủy 潦lạo 鶴hạc 。 不bất 如như 生sanh 一nhất 日nhật 。 而nhi 得đắc 覩đổ 見kiến 之chi 。 阿A 難Nan 聞văn 已dĩ 。 慘thảm 然nhiên 歎thán 曰viết 。 世thế 間gian 眼nhãn 滅diệt 。 何hà 其kỳ 速tốc 乎hồ 。 煩phiền 惱não 諸chư 惡ác 。 如như 何hà 便tiện 起khởi 。 違vi 返phản 聖thánh 教giáo 。 自tự 生sanh 妄vọng 滅diệt 。 無vô 有hữu 慧tuệ 明minh 。 常thường 處xứ 癡si 暗ám 。 永vĩnh 當đương 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 便tiện 語ngữ 比Bỉ 丘Khâu 。 此thử 非phi 佛Phật 語ngữ 。 不bất 可khả 修tu 行hành 。 汝nhữ 今kim 當đương 知tri 。 二nhị 人nhân 謗báng 佛Phật 。 一nhất 雖tuy 多đa 聞văn 。 而nhi 生sanh 邪tà 見kiến 。 二nhị 解giải 深thâm 義nghĩa 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 說thuyết 。 有hữu 此thử 二nhị 法pháp 。 為vi 自tự 毀hủy 傷thương 。 不bất 能năng 令linh 人nhân 。 離ly 三tam 惡ác 道đạo 。 汝nhữ 今kim 當đương 聽thính 。 我ngã 演diễn 佛Phật 偈kệ 。 若nhược 人nhân 生sanh 百bách 歲tuế 。 不bất 解giải 生sanh 滅diệt 法pháp 。 不bất 如như 生sanh 一nhất 日nhật 。 而nhi 得đắc 解giải 了liễu 知tri 。

爾nhĩ 時thời 比Bỉ 丘Khâu 。 即tức 向hướng 其kỳ 師sư 而nhi 告cáo 之chi 。 師sư 曰viết 。 阿A 難Nan 老lão 朽hủ 。 言ngôn 多đa 錯thác 謬mậu 。 不bất 可khả 信tín 矣hĩ 。 汝nhữ 今kim 當đương 依y 前tiền 偈kệ 而nhi 誦tụng 。 阿A 難Nan 後hậu 聞văn 。 比Bỉ 丘Khâu 復phục 誦tụng 前tiền 偈kệ 。 問vấn 其kỳ 故cố 。

答đáp 言ngôn 。

吾ngô 師sư 告cáo 我ngã 。 阿A 難Nan 老lão 朽hủ 。 言ngôn 多đa 虗hư 妄vọng 。 汝nhữ 可khả 依y 前tiền 而nhi 誦tụng 。 阿A 難Nan 思tư 惟duy 。 彼bỉ 輕khinh 我ngã 言ngôn 。 或hoặc 受thọ 餘dư 教giáo 。 即tức 入nhập 三tam 昧muội 。 推thôi 求cầu 勝thắng 德đức 。 不bất 見kiến 有hữu 能năng 。 回hồi 挽vãn 彼bỉ 意ý 。 作tác 是thị 念niệm 言ngôn 。 異dị 哉tai 異dị 哉tai 。 不bất 復phục 正chánh 也dã 。 當đương 墮đọa 三tam 途đồ 。 文văn 出xuất 阿a 育dục 王vương 傳truyền 。

屬thuộc 庵am

上thượng 音âm 祝chúc 。 值trị 遇ngộ 也dã 。

條điều 陳trần

上thượng 。 目mục 也dã 。 下hạ 。 設thiết 也dã 。 謂vị 布bố 列liệt 條điều 章chương 。 陳trần 設thiết 法pháp 度độ 。 以dĩ 救cứu 末Mạt 法Pháp 之chi 弊tệ 也dã 。

兢căng 業nghiệp

兢căng 兢căng 。 戒giới 謹cẩn 也dã 。 履lý 薄bạc 氷băng 而nhi 懼cụ 陷hãm 。 業nghiệp 業nghiệp 。 恐khủng 懼cụ 也dã 。 蹈đạo 劒kiếm 刃nhận 而nhi 恐khủng 傷thương 。

知tri 我ngã

孔khổng 子tử 作tác 春xuân 秋thu 。 以dĩ 寓# 王vương 法pháp 。 其kỳ 大đại 要yếu 皆giai 天thiên 子tử 之chi 事sự 。 知tri 孔khổng 子tử 者giả 。 謂vị 此thử 書thư 之chi 作tác 遏át 人nhân 欲dục 於ư 橫hoạnh/hoành 流lưu 。 存tồn 天thiên 理lý 於ư 既ký 滅diệt 。 為vi 後hậu 世thế 慮lự 至chí 深thâm 遠viễn 也dã 。

罪tội 我ngã

罪tội 孔khổng 子tử 者giả 。 以dĩ 謂vị 無vô 其kỳ 位vị 。 而nhi 托thác 二nhị 百bách 四tứ 十thập 二nhị 年niên 南nam 面diện 之chi 權quyền 。 使sử 亂loạn 臣thần 賊tặc 子tử 禁cấm 其kỳ 欲dục 。 而nhi 不bất 敢cảm 肆tứ 。 則tắc 慽thích 矣hĩ 。

○# 杜đỗ 撰soạn

上thượng 。 塞tắc 也dã 。 下hạ 。 造tạo 也dã 。 述thuật 也dã 。 言ngôn 不bất 通thông 古cổ 法pháp 。 而nhi 自tự 造tạo 也dã 。 如như 杜đỗ 光quang 庭đình 。 假giả 佛Phật 經Kinh 。 而nhi 作tác 道đạo 經kinh 也dã 。

○# 方phương 冊sách

以dĩ 竹trúc 為vi 紙chỉ 。 書thư 載tái 典điển 章chương 。 合hợp 而nhi 成thành 帙# 。 曰viết 方phương 冊sách 。

東đông 坡# 見kiến 佛Phật 印ấn

佛Phật 印ấn 了liễu 元nguyên 禪thiền 師sư 。 一nhất 日nhật 與dữ 學học 徒đồ 坐tọa 次thứ 。 東đông 坡# 詣nghệ 金kim 山sơn 。 值trị 佛Phật 印ấn 入nhập 室thất 。 師sư 云vân 。 此thử 間gian 無vô 坐tọa 處xứ 。 坡# 云vân 。 借tá 師sư 四tứ 大đại 作tác 禪thiền 床sàng 。 師sư 云vân 。 老lão 僧Tăng 有hữu 一nhất 問vấn 。 道đạo 得đắc 即tức 坐tọa 。 道đạo 不bất 得đắc 。 即tức 輸du 腰yêu 間gian 玉ngọc 帶đái 。 坡# 即tức 解giải 帶đái 置trí 案án 云vân 。 請thỉnh 師sư 問vấn 。 師sư 云vân 。 老lão 僧Tăng 四tứ 大đại 本bổn 空không 。 五ngũ 陰ấm 非phi 有hữu 。 汝nhữ 向hướng 甚thậm 麼ma 處xứ 坐tọa 。 坡# 無vô 語ngữ 。 印ấn 召triệu 侍thị 者giả 。 留lưu 下hạ 玉ngọc 帶đái 。 永vĩnh 鎮trấn 山sơn 門môn 。 以dĩ 衲nạp 衣y 酬thù 之chi 。 坡# 作tác 賦phú 云vân 。 病bệnh 骨cốt 難nan 堪kham 玉ngọc 帶đái 圍vi 。 鈍độn 根căn 仍nhưng 落lạc 箭tiễn 鋒phong 機cơ 。 會hội 當đương 乞khất 食thực 歌ca 姬# 院viện 。 換hoán 得đắc 雲vân 山sơn 舊cựu 衲nạp 衣y 。

特đặc 地địa

無vô 故cố 換hoán 也dã 。

○# 決quyết 擇trạch

決quyết 擇trạch 深thâm 奧áo 。 啟khải 悟ngộ 真chân 源nguyên 。

降giáng/hàng 欵khoản

輸du 誠thành 盡tận 敬kính 之chi 貌mạo 。

○# 懸huyền 讖sấm

上thượng 。 遠viễn 也dã 。 下hạ 。 將tương 來lai 之chi 事sự 也dã 。 達đạt 磨ma 大đại 師sư 。 得đắc 法Pháp 後hậu 。 問vấn 般Bát 若Nhã 多đa 羅la 云vân 。 當đương 往vãng 何hà 國quốc 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 雖tuy 得đắc 法Pháp 。 未vị 可khả 遠viễn 行hành 。 且thả 止chỉ 南nam 天thiên 。 待đãi 吾ngô 滅diệt 後hậu 。 六lục 十thập 七thất 歲tuế 。 當đương 往vãng 震chấn 旦đán 說thuyết 大đại 法pháp 藥dược 。 直trực 接tiếp 上thượng 根căn 。 慎thận 勿vật 遠viễn 行hành 。 衰suy 於ư 日nhật 下hạ 。

又hựu 問vấn 。

彼bỉ 有hữu 大Đại 士Sĩ 。 堪kham 為vi 法Pháp 器khí 否phủ/bĩ 。 千thiên 載tái 之chi 下hạ 。 有hữu 留lưu 難nạn 否phủ/bĩ 。 師sư 曰viết 。 汝nhữ 之chi 所sở 化hóa 。 獲hoạch 菩Bồ 提Đề 者giả 。 不bất 可khả 勝thắng 數số 。 吾ngô 滅diệt 度độ 後hậu 。 六lục 十thập 七thất 載tái 。 彼bỉ 國quốc 有hữu 難nạn/nan 。 水thủy 中trung 文văn 布bố 。 善thiện 自tự 降giáng/hàng 之chi 。 汝nhữ 至chí 時thời 勿vật 住trụ 。 彼bỉ 國quốc 唯duy 好hảo/hiếu 有hữu 為vi 功công 德đức 。 不bất 見kiến 佛Phật 理lý 。 聽thính 吾ngô 偈kệ 曰viết 。 路lộ 行hành 跨khóa 水thủy 復phục 逢phùng 羊dương 。 獨độc 自tự 悽thê 悽thê 暗ám 渡độ 江giang 。 日nhật 下hạ 可khả 憐lân 雙song 像tượng 馬mã 。 二nhị 株chu 嫩# 桂quế 久cửu 昌xương 昌xương 。 又hựu 云vân 。 一nhất 百bách 五ngũ 十thập 年niên 。 有hữu 小tiểu 難nạn/nan 。 聽thính 吾ngô 偈kệ 曰viết 。 心tâm 中trung 雖tuy 吉cát 外ngoại 頭đầu 凶hung 。 川xuyên 下hạ 僧Tăng 房phòng 名danh 不bất 中trung 。 若nhược 有hữu 毒độc 龍long 生sanh 武võ 子tử 。 忽hốt 逢phùng 小tiểu 鼠thử 寂tịch 無vô 窮cùng 。 又hựu 曰viết 。 卻khước 後hậu 林lâm 下hạ 見kiến 一nhất 人nhân 。 當đương 得đắc 道Đạo 果quả 。 聽thính 吾ngô 偈kệ 曰viết 。 震chấn 旦đán 雖tuy 濶# 無vô 別biệt 路lộ 。 要yếu 假giả 兒nhi 孫tôn 脚cước 下hạ 行hành 。 金kim 雞kê 解giải 銜hàm 一nhất 粒lạp 粟túc 。 供cúng 養dường 十thập 方phương 羅La 漢Hán 僧Tăng 。 謂vị 首thủ 句cú 。 即tức 道đạo 一nhất 也dã 。 次thứ 句cú 。 乃nãi 石thạch 頭đầu 也dã 。 第đệ 三tam 句cú 。 即tức 南nam 嶽nhạc 讓nhượng 。 讓nhượng 乃nãi 金kim 雞kê 縣huyện 人nhân 。 第đệ 四tứ 句cú 。 頌tụng 馬mã 祖tổ 。 祖tổ 是thị 四tứ 川xuyên 什thập 邡# 縣huyện 。 羅La 漢Hán 寺tự 僧Tăng 。 嗣tự 南nam 嶽nhạc 之chi 法pháp 故cố 爾nhĩ 。 謂vị 達đạt 磨ma 。 懸huyền 讖sấm 石thạch 頭đầu 南nam 嶽nhạc 。 為vi 曹tào 洞đỗng 臨lâm 濟tế 之chi 宗tông 祖tổ 也dã 。

密mật 證chứng

明minh 教giáo 曰viết 。 密mật 也dã 者giả 。 非phi 不bất 言ngôn 而nhi 暗ám 證chứng 也dã 。 真chân 密mật 也dã 。 註chú 。 外ngoại 傳truyền 信tín 衣y 。 內nội 授thọ 密mật 證chứng 。 乃nãi 吾ngô 佛Phật 祖tổ 真chân 實thật 秘bí 密mật 之chi 法pháp 也dã 。

比tỉ

每mỗi 也dã 。 往vãng 也dã 。

顯hiển 微vi 下hạ

謂vị 妙diệu 音âm 幽u 微vi 。 玄huyền 宗tông 淵uyên 奧áo 。 語ngữ 言ngôn 文văn 字tự 。 有hữu 所sở 不bất 能năng 形hình 容dung 矣hĩ 。 故cố 至chí 理lý 絕tuyệt 言ngôn 。 非phi 言ngôn 可khả 及cập 。 雖tuy 云vân 道đạo 本bổn 無vô 言ngôn 。 非phi 言ngôn 不bất 顯hiển 。 謂vị 真chân 心tâm 離ly 相tương/tướng 。 即tức 諸chư 相tướng 而nhi 顯hiển 真chân 心tâm 。 至chí 理lý 絕tuyệt 言ngôn 。 假giả 微vi 言ngôn 而nhi 昭chiêu 彰chương 至chí 道đạo 也dã 。

抑ức 揚dương

縱túng/tung 奪đoạt 之chi 義nghĩa 。

炊xuy

音âm 吹xuy 。 爨thoán 也dã 。

雪tuyết 竇đậu

明minh 州châu 雪tuyết 竇đậu 重trọng/trùng 顯hiển 禪thiền 師sư 。 遂toại 州châu 李# 氏thị 子tử 。 嗣tự 智trí 門môn 光quang 祚tộ 禪thiền 師sư 。 一nhất 日nhật 示thị 眾chúng 云vân 。 三tam 分phần/phân 光quang 陰ấm 二nhị 早tảo 過quá 。 靈linh 臺đài 一nhất 點điểm 不bất 揩khai 磨ma 。 貪tham 生sanh 逐trục 日nhật 區khu 區khu 走tẩu 。 喚hoán 不bất 回hồi 頭đầu 怎chẩm 柰nại 何hà 。

汪uông 洋dương

廣quảng 有hữu 之chi 貌mạo 。

渾hồn 淳thuần

清thanh 濁trược 未vị 分phần/phân 也dã 。

○# 維duy 摩ma

經Kinh 云vân 。 大Đại 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 諸chư 婬dâm 舍xá 。 示thị 欲dục 之chi 過quá 。 雖tuy 有hữu 妻thê 子tử 。 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 。

圓viên 覺giác

經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 障chướng 礙ngại 。 即tức 究cứu 竟cánh 覺giác 。 乃nãi 至chí 諸chư 戒giới 定định 慧tuệ 。 及cập 婬dâm 怒nộ 癡si 。 俱câu 為vi 梵Phạm 行hạnh 。 此thử 大đại 權quyền 聖thánh 人nhân 示thị 跡tích 利lợi 生sanh 。 而nhi 外ngoại 道đạo 邪tà 人nhân 。 以dĩ 此thử 誑cuống 人nhân 。 濫lạm 膺ưng 恭cung 敬kính 。

貪tham 瞋sân 癡si

引dẫn 取thủ 無vô 厭yếm 。 曰viết 貪tham 。 又hựu 愛ái 欲dục 也dã 。 由do 愛ái 心tâm 計kế 著trước 而nhi 發phát 也dã 。 怒nộ 心tâm 之chi 盛thịnh 曰viết 瞋sân 。 又hựu 剛cang 烈liệt 也dã 。 由do 心tâm 氣khí 相tương/tướng 作tác 而nhi 發phát 也dã 。 然nhiên 心tâm 屬thuộc 火hỏa 。 氣khí 屬thuộc 金kim 。 心tâm 火hỏa 轉chuyển 氣khí 。 金kim 轉chuyển 剛cang 故cố 也dã 。 迷mê 惑hoặc 無vô 知tri 曰viết 癡si 。 又hựu 愚ngu 昧muội 也dã 。 由do 輕khinh 慢mạn 恃thị 己kỷ 而nhi 發phát 也dã 。

離ly 上thượng 乾can/kiền/càn 下hạ 。

火hỏa 天thiên 大đại 有hữu 卦#

所sở 有hữu 之chi 大đại 也dã 。 火hỏa 在tại 天thiên 上thượng 。 無vô 物vật 不bất 照chiếu 。 故cố 聖thánh 人nhân 有hữu 大đại 作tác 為vi 。 非phi 凡phàm 可khả 比tỉ 也dã 。 特đặc 為vi 凡phàm 夫phu 。 興hưng 大đại 慈từ 心tâm 。 作tác 大đại 利lợi 益ích 。 遂toại 設thiết 戒giới 定định 慧tuệ 三tam 學học 。

戒giới 定định 慧tuệ

防phòng 非phi 止chỉ 惡ác 曰viết 戒giới 。 止chỉ 息tức 諸chư 緣duyên 曰viết 定định 。 破phá 惑hoặc 證chứng 真chân 曰viết 慧tuệ 。 此thử 三tam 者giả 。 入nhập 道đạo 之chi 門môn 。 泥Nê 洹Hoàn 之chi 要yếu 。 凡phàm 為vi 僧Tăng 者giả 。 於ư 此thử 宜nghi 盡tận 心tâm 焉yên 。

○# 曲khúc 折chiết

聽thính 分phân 付phó 發phát 放phóng 也dã 。

拾thập 遺di 牌bài

古cổ 者giả 叢tùng 林lâm 。 凡phàm 興hưng 佛Phật 事sự 。 必tất 須tu 掛quải 牌bài 。 曉hiểu 諭dụ 大đại 眾chúng 。 今kim 掛quải 拾thập 遺di 者giả 。 類loại 餘dư 也dã 。

○# 小tiểu 參tham

禪thiền 門môn 話thoại 。 早tảo 旦đán 陞thăng 堂đường 曰viết 早tảo 參tham 。 日nhật 晡bô 時thời 念niệm 誦tụng 曰viết 晚vãn 參tham 。 隨tùy 時thời 說thuyết 法Pháp 曰viết 小tiểu 參tham 。 普phổ 參tham 者giả 。 凡phàm 聖thánh 皆giai 集tập 。 緇# 素tố 咸hàm 臻trăn 。 主chủ 法pháp 者giả 。 以dĩ 等đẳng 心tâm 應ưng 物vật 。 垂thùy 示thị 萬vạn 機cơ 。 令linh 法Pháp 久cửu 住trụ 矣hĩ 。 或hoặc 小tiểu 參tham 乃nãi 家gia 訓huấn 也dã 。 訓huấn 誨hối 學học 者giả 之chi 規quy 範phạm 也dã 。

糲#

米mễ 不bất 精tinh 也dã 。

○# 辯biện 首thủ 座tòa

都đô 府phủ 昭chiêu 覺giác 寺tự 辯biện 禪thiền 師sư 。 嗣tự 大đại 溈# 法pháp 泰thái 禪thiền 師sư 。

儻thảng

或hoặc 然nhiên 之chi 辭từ 。

蟲trùng 豸#

有hữu 足túc 曰viết 蟲trùng 。 無vô 足túc 曰viết 豸# 。

繩thằng 墨mặc

規quy 矩củ 也dã 。 木mộc 隨tùy 繩thằng 墨mặc 而nhi 正chánh 直trực 。 心tâm 隨tùy 教giáo 化hóa 而nhi 離ly 邪tà 。 凡phàm 行hành 道Đạo 德đức 。 興hưng 教giáo 化hóa 。 不bất 可khả 須tu 臾du 忘vong 也dã 。

○# 筇#

竹trúc 杖trượng 也dã 。

屨lũ

音âm 巨cự 。 草thảo 履lý 也dã 。

適thích

稱xưng 也dã 。

獰#

惡ác 也dã 。

栗lật 棘cức 蓬bồng

楊dương 岐kỳ 示thị 眾chúng 云vân 。 透thấu 得đắc 金kim 剛cang 圈quyển 。 吞thôn 得đắc 栗lật 棘cức 蓬bồng 。 便tiện 與dữ 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 把bả 手thủ 共cộng 行hành 。 歷lịch 代đại 祖tổ 師sư 。 共cộng 一nhất 鼻tị 孔khổng 。 其kỳ 或hoặc 未vị 然nhiên 。 參tham 須tu 實thật 參tham 。 悟ngộ 須tu 實thật 悟ngộ 者giả 也dã 。

○# 佛Phật 智trí

慶khánh 元nguyên 府phủ 。 育dục 王vương 寺tự 。 佛Phật 智trí 端đoan 裕# 禪thiền 師sư 。 吳ngô 越việt 王vương 之chi 裔duệ 也dã 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。

水thủy 庵am

臨lâm 安an 府phủ 淨tịnh 慈từ 。 水thủy 庵am 端đoan 一nhất 禪thiền 師sư 。 婺# 州châu 馬mã 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 智trí 裕# 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

冲# 澹đạm

上thượng 。 和hòa 也dã 。 下hạ 。 恬điềm 靜tĩnh 也dã 。

昂ngang

孤cô 高cao 自tự 如như 之chi 貌mạo 。

屑tiết

輕khinh 苟cẩu 也dã 。 又hựu 顧cố 也dã 。

䖃# 苴#

上thượng 。 郎lang 假giả 切thiết 。 下hạ 。 音âm 鮓# 。 中trung 州châu 人nhân 。 謂vị 蜀thục 人nhân 不bất 遵tuân 軌quỹ 轍triệt 。 曰viết 䖃# 苴# 。 又hựu 苴# 不bất 熟thục 之chi 貌mạo 也dã 。

社xã 火hỏa

俗tục 呼hô 會hội 伴bạn 也dã 。

○# 禦ngữ

制chế 也dã 。

○# 迂#

遠viễn 也dã 。

陵lăng 夷di

上thượng 。 小tiểu 山sơn 也dã 。 下hạ 。 平bình 也dã 。 言ngôn 丘khâu 陵lăng 潰hội 墮đọa 。 漸tiệm 至chí 於ư 地địa 。 教giáo 化hóa 漸tiệm 廢phế 。 以dĩ 類loại 此thử 也dã 。

○# 徑kính 挺đĩnh

當đương 機cơ 直trực 指chỉ 。 絕tuyệt 無vô 迴hồi 避tị 。 擬nghĩ 議nghị 之chi 間gian 。 白bạch 雲vân 千thiên 里lý 。

○# 月nguyệt 堂đường

臨lâm 安an 府phủ 。 淨tịnh 慈từ 月nguyệt 堂đường 道đạo 昌xương 禪thiền 師sư 。 潮triều 州châu 寶bảo 谿khê 吳ngô 氏thị 子tử 。 嗣tự 妙diệu 湛trạm 惠huệ 禪thiền 師sư 。

巽# 上thượng 艮# 下hạ 。

風phong 山sơn 漸tiệm 卦#

漸tiệm 。 漸tiệm 進tiến 之chi 義nghĩa 。 象tượng 曰viết 。 山sơn 上thượng 有hữu 木mộc 漸tiệm 。 君quân 子tử 以dĩ 居cư 賢hiền 德đức 善thiện 裕# 。 註chú 云vân 。 二nhị 者giả 皆giai 當đương 以dĩ 漸tiệm 而nhi 進tiến 。 賢hiền 字tự 衍diễn 。 唐đường 丘khâu 志chí 曰viết 。 居cư 安an 慮lự 危nguy 。 防phòng 微vi 杜đỗ 漸tiệm 。 此thử 古cổ 人nhân 憂ưu 之chi 深thâm 。 慮lự 之chi 遠viễn 。 而nhi 防phòng 其kỳ 未vị 然nhiên 也dã 。

鬻dục

賣mại 也dã 。

○# 尤vưu 延diên 之chi

姓tánh 尤vưu 。 名danh 袤# 。 字tự 延diên 之chi 。 號hiệu 遂toại 初sơ 居cư 士sĩ 。 問vấn 道đạo 於ư 水thủy 庵am 一nhất 禪thiền 師sư 。

荒hoang 逸dật

恣tứ 情tình 放phóng 意ý 。 怠đãi 惰nọa 荒hoang 淫dâm 。 流lưu 蕩đãng 無vô 返phản 也dã 。

○# 苟cẩu 簡giản

苟cẩu 求cầu 聲thanh 利lợi 。 簡giản 去khứ 仁nhân 義nghĩa 。

六lục 人nhân

慈từ 明minh 圓viên 。 大đại 愚ngu 芝chi 。 瑯# 琊gia 覺giác 。 谷cốc 泉tuyền 道đạo 。 法pháp 華hoa 峯phong 。 天thiên 勝thắng 泰thái 。

○# 投đầu 子tử

舒thư 州châu 投đầu 子tử 山sơn 。 義nghĩa 清thanh 禪thiền 師sư 。 嗣tự 水thủy 庵am 一nhất 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 七thất 世thế 也dã 。

九cửu 重trọng/trùng

天thiên 子tử 之chi 門môn 有hữu 九cửu 重trọng/trùng 也dã 。

選tuyển 德đức

乃nãi 內nội 宮cung 殿điện 名danh 也dã 。

上thượng

仁nhân 君quân 即tức 位vị 後hậu 。 皆giai 稱xưng 上thượng 。 乃nãi 宋tống 孝hiếu 宗tông 也dã 。

青thanh 出xuất 於ư 藍lam

出xuất 荀# 子tử 勸khuyến 學học 篇thiên 。 青thanh 色sắc 。 乃nãi 由do 藍lam 中trung 之chi 靛# 。 而nhi 染nhiễm 之chi 。 其kỳ 色sắc 返phản 深thâm 於ư 藍lam 。 弟đệ 子tử 學học 不bất 止chỉ 。 而nhi 勝thắng 於ư 師sư 。 乃nãi 末mạt 勝thắng 本bổn 也dã 。

如như 魚ngư 有hữu 水thủy

劉lưu 玄huyền 德đức 。 得đắc 武võ 侯hầu 。 雲vân 長trường/trưởng 。 翼dực 德đức 。 皆giai 不bất 悅duyệt 。 玄huyền 德đức 乃nãi 云vân 。 孤cô 之chi 有hữu 孔khổng 明minh 。 猶do 魚ngư 之chi 有hữu 水thủy 也dã 。 願nguyện 君quân 請thỉnh 無vô 復phục 言ngôn 。 重trọng/trùng 孔khổng 明minh 。 以dĩ 曉hiểu 二nhị 人nhân 也dã 。

紫tử 巖nham 居cư 士sĩ

張trương 浚tuấn 。 字tự 德đức 遠viễn 。 號hiệu 紫tử 巖nham 居cư 士sĩ 。 紹thiệu 興hưng 初sơ 。 拜bái 封phong 為vi 和hòa 國quốc 公công 。 問vấn 道đạo 於ư 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。

師sư 資tư

師sư 者giả 。 人nhân 之chi 模mô 範phạm 。 為vi 人nhân 之chi 長trường/trưởng 。 訓huấn 物vật 之chi 規quy 。 資tư 者giả 。 助trợ 也dã 。 助trợ 發phát 己kỷ 身thân 之chi 行hành 業nghiệp 。 又hựu 師sư 以dĩ 道đạo 傳truyền 於ư 弟đệ 子tử 。 弟đệ 子tử 資tư 學học 於ư 師sư 也dã 。

○# 累lũy/lụy/luy 卵noãn

晉tấn 靈linh 公công 。 建kiến 九cửu 層tằng 之chi 臺đài 。 三tam 年niên 不bất 起khởi 。 有hữu 臣thần 荀# 息tức 。 諫gián 曰viết 。 臣thần 能năng 累lũy/lụy/luy 十thập 二nhị 棊kì 子tử 。 又hựu 加gia 九cửu 卵noãn 在tại 其kỳ 上thượng 。 公công 曰viết 。 危nguy 哉tai 。 息tức 曰viết 。 不bất 危nguy 。 公công 造tạo 九cửu 層tằng 之chi 臺đài 。 三tam 年niên 不bất 成thành 。 男nam 不bất 耕canh 。 女nữ 不bất 織chức 。 其kỳ 危nguy 甚thậm 矣hĩ 。 公công 聞văn 之chi 。 遂toại 止chỉ 也dã 。

毋vô

音âm 無vô 。 禁cấm 止chỉ 之chi 辭từ 。

宸# 庭đình

即tức 選tuyển 德đức 殿điện 。 乃nãi 天thiên 子tử 北bắc 辰thần 之chi 宮cung 也dã 。

伐phạt

誇khoa 也dã 。

○# 倜# 儻thảng

上thượng 音âm 剔dịch 。 窮cùng 而nhi 不bất 變biến 也dã 。 下hạ 音âm 倘thảng 。 卓trác 異dị 貌mạo 。 謂vị 雅nhã 致trí 慷khảng 慨khái 。 瀟tiêu 灑sái 無vô 覊# 也dã 。

岸ngạn 谷cốc

岸ngạn 。 露lộ 額ngạch 也dã 。 谷cốc 。 兩lưỡng 山sơn 間gian 流lưu 道đạo 。 葢# 胷# 次thứ 冲# 虗hư 。 如như 高cao 岸ngạn 空không 谷cốc 。 有hữu 容dung 川xuyên 之chi 量lượng 。

徇#

以dĩ 身thân 逐trục 物vật 。 曰viết 徇# 。

殞vẫn 穫hoạch

儒nho 行hành 篇thiên 云vân 。 不bất 殞vẫn 穫hoạch 於ư 貧bần 賤tiện 。 註chú 云vân 。 如như 蘀# 殞vẫn 而nhi 飄phiêu 零linh 。 似tự 禾hòa 穫hoạch 而nhi 枯khô 槁cảo 也dã 。 又hựu 殞vẫn 者giả 。 如như 有hữu 所sở 墜trụy 。 穫hoạch 者giả 。 如như 有hữu 所sở 割cát 刈ngải 也dã 。 乃nãi 困khốn 迫bách 失thất 志chí 之chi 貌mạo 。

秀tú 之chi 天thiên 寧ninh

嘉gia 興hưng 府phủ 。 秀tú 水thủy 縣huyện 。 天thiên 寧ninh 寺tự 也dã 。

○# 攸du 司ty

所sở 主chủ 掌chưởng 也dã 。

十thập 局cục 頭đầu

今kim 十thập 局cục 。 即tức 百bách 丈trượng 清thanh 規quy 中trung 。 兩lưỡng 序tự 要yếu 也dã 。 餘dư 不bất 預dự 焉yên 。 謂vị 兩lưỡng 堂đường 首thủ 座tòa 。 書thư 記ký 。 藏tạng 主chủ 。 知tri 客khách 。 都đô 管quản 。 監giám 寺tự 。 副phó 寺tự 。 維duy 那na 。 典điển 座tòa 也dã 。

翼dực 戴đái

上thượng 。 恭cung 敬kính 也dã 。 下hạ 。 頂đảnh 戴đái 也dã 。

拳quyền 拳quyền

勤cần 而nhi 奉phụng 持trì 。

惴# 惴#

之chi 端đoan 切thiết 。 憂ưu 也dã 。

睽#

音âm 奎# 。 斜tà 視thị 也dã 。

屠đồ 獪#

宰tể 殺sát 曰viết 屠đồ 。 殺sát 戮lục 曰viết 獪# 。 又hựu 害hại 也dã 。

襲tập

合hợp 也dã 。

○# 妙diệu 湛trạm

福phước 州châu 雪tuyết 峯phong 。 妙diệu 湛trạm 思tư 慧tuệ 禪thiền 師sư 。 錢tiền 塘đường 俞# 氏thị 子tử 。 嗣tự 法pháp 雲vân 善thiện 本bổn 禪thiền 師sư 。

適thích

的đích 從tùng 也dã 。 相tương 稱xứng 也dã 。

○# 懇khẩn

至chí 誠thành 求cầu 也dã 。

○# 建kiến 炎diễm

宋tống 高cao 宗tông 年niên 號hiệu 。

上thượng 巳tị 日nhật

即tức 三tam 月nguyệt 三tam 日nhật 也dã 。

鍾chung 相tương/tướng

紹thiệu 興hưng 五ngũ 年niên 。 洞đỗng 庭đình 湖hồ 賊tặc 。 鍾chung 相tương/tướng 作tác 亂loạn 。 傷thương 殘tàn 人nhân 民dân 。 得đắc 張trương 俊# 官quan 兵binh 。 鍾chung 相tương/tướng 敗bại 死tử 。 不bất 數sổ 日nhật 客khách 商thương 來lai 往vãng 。 居cư 民dân 耕canh 植thực 。 鍾chung 相tương/tướng 。 號hào 天thiên 皇hoàng 大đại 王vương 。

澧# 陽dương

湖hồ 廣quảng 常thường 德đức 府phủ 。 澧# 陽dương 州châu 是thị 也dã 。

文Văn 殊Thù 導đạo

常thường 德đức 府phủ 。 文Văn 殊Thù 正chánh 導đạo 禪thiền 師sư 。 眉mi 州châu 徐từ 氏thị 子tử 。 嗣tự 佛Phật 鑑giám 勤cần 禪thiền 師sư 。 十thập 三tam 得đắc 度độ 。 詣nghệ 都đô 習tập 唯duy 識thức 論luận 。 自tự 以dĩ 為vi 至chí 得đắc 。 同đồng 學học 詰cật 曰viết 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 今kim 目mục 前tiền 萬vạn 象tượng 凝ngưng 然nhiên 。 心tâm 識thức 安an 在tại 。 師sư 無vô 對đối 。 由do 是thị 周chu 遊du 江giang 淮hoài 。 得đắc 法Pháp 後hậu 應ưng 世thế 。 住trụ 文Văn 殊Thù 寺tự 。 宋tống 高cao 宗tông 建kiến 炎diễm 三tam 年niên 春xuân 。 示thị 眾chúng 。 舉cử 臨lâm 濟tế 臨lâm 滅diệt 。 囑chúc 三tam 聖thánh 因nhân 緣duyên 。 曰viết 。 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 瞎hạt 驢lư 滅diệt 。 臨lâm 濟tế 何hà 曾tằng 有hữu 此thử 說thuyết 。 古cổ 今kim 時thời 人nhân 皆giai 妄vọng 傳truyền 。 不bất 信tín 但đãn 看khán 後hậu 三tam 月nguyệt 。 果quả 至chí 後hậu 三tam 月nguyệt 。 鍾chung 相tương/tướng 叛bạn 於ư 澧# 陽dương 。 其kỳ 徒đồ 欲dục 與dữ 師sư 南nam 奔bôn 。 師sư 曰viết 。 學học 道Đạo 所sở 以dĩ 了liễu 生sanh 死tử 。 何hà 得đắc 避tị 之chi 。 俄nga 然nhiên 賊tặc 至chí 。 師sư 曰viết 。 速tốc 然nhiên 見kiến 殺sát 。 快khoái 汝nhữ 心tâm 意ý 。 賊tặc 舉cử 槊sóc 殘tàn 之chi 。 血huyết 皆giai 白bạch 乳nhũ 。 賊tặc 驚kinh 駭hãi 。 引dẫn 蓆# 覆phú 而nhi 去khứ 。

毅nghị

音âm 義nghĩa 。 果quả 敢cảm 也dã 。 端đoan 也dã 。

至chí 人nhân

行hành 到đáo 之chi 人nhân 。 又hựu 聖thánh 人nhân 也dã 。

丹đan 稜lăng

即tức 四tứ 川xuyên 眉mi 州châu 。 丹đan 稜lăng 縣huyện 。

○# 心tâm 聞văn

台thai 州châu 萬vạn 年niên 寺tự 。 心tâm 聞văn 雲vân 賁# 禪thiền 師sư 。 永vĩnh 嘉gia 人nhân 。 嗣tự 育dục 王vương 介giới 諶# 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

瞠#

撑# 直trực 視thị 也dã 。

劃hoạch

音âm 獲hoạch 。 以dĩ 刀đao 破phá 物vật 也dã 。

劄#

竹trúc 洽hiệp 切thiết 。 刺thứ 也dã 。

搭# 滯trệ

凝ngưng 止chỉ 不bất 脫thoát 也dã 。 言ngôn 未vị 得đắc 徹triệt 證chứng 。 猶do 有hữu 疑nghi 礙ngại 。 今kim 用dụng 一nhất 錐trùy 一nhất 劄# 。 使sử 其kỳ 超siêu 然nhiên 。 默mặc 契khế 本bổn 心tâm 。 不bất 存tồn 凡phàm 聖thánh 。 廓khuếch 落lạc 無vô 依y 。 縱tung 橫hoành 自tự 在tại 而nhi 已dĩ 。

○# 風phong 穴huyệt

汝nhữ 州châu 風phong 穴huyệt 延diên 沼chiểu 禪thiền 師sư 。 錢tiền 塘đường 餘dư 杭# 劉lưu 氏thị 子tử 。 嗣tự 南nam 院viện 惠huệ 顒ngung 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 七thất 世thế 也dã 。

白bạch 丁đinh

地địa 名danh 。 地địa 多đa 小tiểu 人nhân 。 風phong 穴huyệt 隱ẩn 匿nặc 數số 年niên 。 未vị 知tri 孰thục 是thị 。

大đại 梅mai

明minh 州châu 。 大đại 梅mai 山sơn 法pháp 常thường 禪thiền 師sư 。 襄tương 陽dương 鄭trịnh 氏thị 子tử 。 嗣tự 馬mã 祖tổ 。 後hậu 隱ẩn 居cư 於ư 大đại 梅mai 。

悠du 悠du

優ưu 也dã 。 尋tầm 常thường 遊du 行hành 之chi 人nhân 。

詒#

音âm 移di 。 慢mạn 也dã 欺khi 也dã 。

叔thúc

季quý 也dã 。 末Mạt 法Pháp 之chi 時thời 也dã 。

靡mĩ

偃yển 也dã 。 歸quy 也dã 。

矧#

音âm 審thẩm 。 況huống 也dã 。

瓌khôi 偉#

上thượng 。 公công 回hồi 切thiết 。 玉ngọc 美mỹ 也dã 。 下hạ 。 音âm 葦vi 。 乃nãi 奇kỳ 大đại 也dã 。

○# 天thiên 禧#

宋tống 三tam 帝đế 。 真chân 宗tông 年niên 號hiệu 也dã 。

籠lung 絡lạc

如như 鳥điểu 之chi 在tại 籠lung 。 馬mã 著trước 覊# 絡lạc 。 不bất 能năng 脫thoát 去khứ 。 學học 者giả 溺nịch 之chi 。 亦diệc 猶do 是thị 也dã 。

宣tuyên 政chánh

宋tống 八bát 帝đế 徽# 宗tông 年niên 號hiệu 也dã 。

碧bích 巖nham 集tập

山sơn 名danh 。 圓viên 悟ngộ 禪thiền 師sư 。 在tại 此thử 作tác 評bình 唱xướng 。 釋thích 雪tuyết 竇đậu 頌tụng 古cổ 。 為vi 碧bích 巖nham 集tập 也dã 。

寧ninh 道đạo 者giả

潭đàm 州châu 開khai 福phước 道đạo 寧ninh 禪thiền 師sư 。 歙# 溪khê 汪uông 氏thị 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 四tứ 世thế 。

紹thiệu 興hưng

宋tống 十thập 帝đế 。 高cao 宗tông 年niên 號hiệu 也dã 。

佛Phật 日nhật

即tức 妙diệu 喜hỷ 也dã 。

騖#

音âm 務vụ 。 奔bôn 也dã 。

漬tí

音âm 自tự 。 浸tẩm 潤nhuận 也dã 。

祛khư

除trừ 卻khước 也dã 。

劇kịch

增tăng 也dã 。 尤vưu 甚thậm 也dã 。

○# 拙chuyết 庵am

慶khánh 元nguyên 府phủ 。 育dục 王vương 山sơn 佛Phật 照chiếu 德đức 光quang 禪thiền 師sư 。 臨lâm 江giang 軍quân 彭# 氏thị 子tử 。 嗣tự 大đại 慧tuệ 杲# 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 。

顱#

頂đảnh 骨cốt 。

顙tảng

額ngạch 也dã 。

頥#

頷hạm 也dã 。

七thất 處xứ

兩lưỡng 手thủ 兩lưỡng 足túc 。 兩lưỡng 眉mi 及cập 頂đảnh 。

○# 虞ngu 尹# 文văn

姓tánh 虞ngu 。 名danh 尹# 。 字tự 彬# 文văn 。 幼ấu 十thập 歲tuế 時thời 。 善thiện 賦phú 詩thi 詞từ 。 有hữu 驚kinh 人nhân 之chi 語ngữ 。 後hậu 孝hiếu 宗tông 為vi 相tương/tướng 。 置trí 翹kiều 村thôn 舘# 舍xá 。 以dĩ 筵diên 四tứ 方phương 賢hiền 士sĩ 。

伊y 尹#

性tánh 伊y 。 名danh 尹# 。 傷thương 中trung 國quốc 無vô 賢hiền 君quân 。 歎thán 斯tư 道đạo 不bất 行hành 。 隱ẩn 耕canh 於ư 有hữu 莘# 之chi 野dã 。 湯thang 三tam 往vãng 聘sính 之chi 。 拜bái 為vi 相tương/tướng 。

呂lữ 望vọng

東đông 海hải 人nhân 。 姓tánh 姜# 。 名danh 尚thượng 。 字tự 子tử 牙nha 。 釣điếu 魚ngư 磻# 溪khê 之chi 寶bảo 雞kê 縣huyện 。 西tây 伯bá 將tương 出xuất 獵liệp 。 卜bốc 之chi 曰viết 。 所sở 獲hoạch 者giả 非phi 熊hùng 非phi 羆bi 。 非phi 虎hổ 非phi 彪# 。 霸# 王vương 之chi 輔phụ 。 果quả 獲hoạch 姜# 尚thượng 於ư 渭# 水thủy 之chi 陽dương 。 與dữ 語ngữ 大đại 悅duyệt 曰viết 。 自tự 吾ngô 先tiên 君quân 太thái 公công 。 嘗thường 云vân 。 當đương 有hữu 聖thánh 人nhân 適thích 周chu 。 太thái 公công 望vọng 子tử 久cửu 矣hĩ 。 故cố 號hiệu 太thái 公công 望vọng 。 立lập 為vi 師sư 。 封phong 為vi 呂lữ 。 後hậu 佐tá 武võ 王vương 伐phạt 紂# 也dã 。 詠vịnh 曰viết 。 岸ngạn 草thảo 青thanh 青thanh 渭# 水thủy 流lưu 。 子tử 牙nha 曾tằng 此thử 獨độc 垂thùy 鈎câu 。 當đương 時thời 未vị 入nhập 飛phi 熊hùng 兆triệu 。 幾kỷ 向hướng 斜tà 陽dương 嘆thán 白bạch 頭đầu 。

階giai 級cấp

上thượng 。 階giai 梯thê 也dã 。 下hạ 。 次thứ 第đệ 也dã 。

箕ki 踞cứ

長trường/trưởng 伸thân 兩lưỡng 足túc 。 以dĩ 兩lưỡng 手thủ 按án 兩lưỡng 膝tất 上thượng 。 其kỳ 形hình 似tự 箕ki 。 唐đường 詩thi 云vân 。 綠lục 樹thụ 陰ấm 濃nồng 足túc 四tứ 隣lân 。 青thanh 苔# 日nhật 厚hậu 自tự 無vô 塵trần 。 科khoa 頭đầu 箕ki 踞cứ 長trường/trưởng 松tùng 下hạ 。 白bạch 眼nhãn 看khán 他tha 世thế 上thượng 人nhân 。

○# 揵kiền

所sở 擊kích 之chi 物vật 也dã 。 鍾chung 磬khánh 板bản 木mộc 魚ngư 等đẳng 物vật 。 凡phàm 擊kích 之chi 有hữu 聲thanh 者giả 。 皆giai 名danh 為vi 揵kiền 。

柱trụ 石thạch

漢hán 。 田điền 延diên 年niên 。 謂vị 霍hoắc 光quang 曰viết 。 將tướng 軍quân 為vi 國quốc 柱trụ 石thạch 。 今kim 謂vị 柱trụ 石thạch 者giả 。 欲dục 撑# 柱trụ 宗tông 門môn 。 令linh 法Pháp 久cửu 住trụ 也dã 。

芥giới 蔕#

上thượng 。 音âm 介giới 。 下hạ 。 音âm 瘥sái 。 望vọng 人nhân 豁hoát 略lược 曰viết 。 幸hạnh 勿vật 芥giới 蔕# 。 又hựu 刺thứ 鯁# 也dã 。 鯁# 者giả 。 骨cốt 不bất 下hạ 咽yến/ế/yết 也dã 。 古cổ 謂vị 蹇kiển 諤# 直trực 言ngôn 。 為vi 骨cốt 鯁# 也dã 直trực 言ngôn 難nan 受thọ 。 如như 鯁# 骨cốt 留lưu 咽yến/ế/yết 也dã 。

○# 剗sản

削tước 也dã 。 謂vị 去khứ 其kỳ 疑nghi 執chấp 。 斷đoạn 其kỳ 情tình 思tư 也dã 。

○# 可khả 親thân 下hạ

三tam 句cú 出xuất 孔khổng 子tử 家gia 語ngữ 。 儒nho 行hành 篇thiên 也dã 。

淫dâm 溽#

禮lễ 記ký 云vân 。 居cư 家gia 不bất 淫dâm 。 飲ẩm 食thực 不bất 溽# 。 註chú 。 淫dâm 。 流lưu 蕩đãng 也dã 。 恣tứ 縱túng/tung 貪tham 味vị 。 曰viết 溽# 也dã 。

干can 將tương 鏌# 鎁#

孝hiếu 子tử 傳truyền 云vân 。 楚sở 王vương 夫phu 人nhân 。 夏hạ 乘thừa 凉# 抱bão 鐵thiết 柱trụ 感cảm 孕dựng 。 產sản 生sanh 一nhất 鐵thiết 塊khối 。 楚sở 王vương 。 令linh 干can 將tương 造tạo 劒kiếm 。 三tam 年niên 乃nãi 成thành 雙song 劒kiếm 。 一nhất 雌thư 一nhất 雄hùng 。 干can 將tương 密mật 將tương 雄hùng 劒kiếm 以dĩ 匿nặc 。 進tiến 雌thư 劒kiếm 。 王vương 秘bí 匣hạp 中trung 。 嘗thường 聞văn 悲bi 鳴minh 。 王vương 問vấn 羣quần 臣thần 。 臣thần 曰viết 。 劒kiếm 有hữu 雌thư 雄hùng 。 鳴minh 者giả 憶ức 雄hùng 耳nhĩ 。 王vương 大đại 怒nộ 。 干can 將tương 知tri 罪tội 必tất 死tử 。 將tương 劒kiếm 藏tạng 於ư 屋ốc 柱trụ 中trung 。 囑chúc 妻thê 鏌# 鎁# 曰viết 。 日nhật 出xuất 北bắc 戶hộ 。 南nam 山sơn 有hữu 松tùng 。 松tùng 生sanh 於ư 石thạch 。 劍kiếm 在tại 其kỳ 中trung 。 妻thê 後hậu 生sanh 男nam 。 名danh 眉mi 間gian 赤xích 。 年niên 十thập 五ngũ 歲tuế 。 問vấn 母mẫu 曰viết 。 吾ngô 父phụ 何hà 在tại 。 母mẫu 述thuật 前tiền 事sự 。 思tư 惟duy 剖phẫu 柱trụ 。 果quả 得đắc 其kỳ 劍kiếm 。 欲dục 為vi 父phụ 報báo 讐thù 。 楚sở 王vương 知tri 之chi 。 勑# 令linh 覔# 得đắc 其kỳ 人nhân 。 當đương 厚hậu 賞thưởng 之chi 。 眉mi 間gian 赤xích 。 遂toại 逃đào 。 俄nga 有hữu 客khách 曰viết 。 子tử 莫mạc 非phi 眉mi 間gian 赤xích 否phủ/bĩ 。 曰viết 然nhiên 。 客khách 曰viết 。 吾ngô 甑# 山sơn 人nhân 。 能năng 為vi 子tử 報báo 父phụ 讐thù 。 赤xích 曰viết 。 父phụ 昔tích 無vô 辜cô 。 枉uổng 被bị 荼đồ 毒độc 。 君quân 今kim 見kiến 惠huệ 。 當đương 何hà 所sở 須tu 。 客khách 曰viết 。 當đương 得đắc 子tử 頭đầu 。 并tinh 劍kiếm 。 赤xích 乃nãi 自tự 刎# 其kỳ 頭đầu 。 客khách 得đắc 其kỳ 頭đầu 并tinh 劍kiếm 。 進tiến 與dữ 楚sở 王vương 。 王vương 曰viết 大đại 幸hạnh 。 客khách 曰viết 。 願nguyện 將tương 此thử 頭đầu 。 以dĩ 油du 烹phanh 之chi 。 王vương 遂toại 與dữ 頭đầu 投đầu 鼎đỉnh 。 烹phanh 至chí 三tam 日nhật 不bất 爛lạn 。 客khách 請thỉnh 王vương 視thị 。 客khách 以dĩ 劍kiếm 揮huy 王vương 頭đầu 。 落lạc 於ư 鼎đỉnh 中trung 。 二nhị 頭đầu 相tương/tướng 囓khiết 。 客khách 恐khủng 眉mi 間gian 赤xích 頭đầu 不bất 勝thắng 。 乃nãi 自tự 刎# 頭đầu 助trợ 之chi 。 三tam 頭đầu 相tương/tướng 囓khiết 。 俄nga 頃khoảnh 俱câu 爛lạn 。

虞ngu

憂ưu 慮lự 也dã 。

闕khuyết

損tổn 失thất 也dã 。

○# 末mạt 學học 膚phu 受thọ

東đông 京kinh 賦phú 云vân 。 末mạt 學học 膚phu 受thọ 。 貴quý 耳nhĩ 賤tiện 目mục 。 註chú 。 膚phu 。 皮bì 膚phu 也dã 。 皮bì 膚phu 之chi 受thọ 。 故cố 云vân 膚phu 受thọ 也dã 。 此thử 外ngoại 受thọ 淺thiển 薄bạc 。 非phi 內nội 實thật 所sở 受thọ 。 貴quý 於ư 耳nhĩ 。 賤tiện 於ư 目mục 也dã 。

溟minh 淵uyên

上thượng 。 水thủy 之chi 黑hắc 色sắc 也dã 。 以dĩ 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 海hải 為vi 四tứ 溟minh 。 下hạ 。 深thâm 也dã 。 海hải 有hữu 九cửu 轉chuyển 。 回hồi 水thủy 漩tuyền 澓phục 。 其kỳ 水thủy 至chí 深thâm 。 故cố 為vi 九cửu 淵uyên 。

○# 庶thứ 幾kỷ

從tùng 容dung 審thẩm 察sát 也dã 。

亘tuyên

通thông 也dã 。

○# 蓬bồng 蓽tất

織chức 荊kinh 為vi 門môn 也dã 。 禮lễ 記ký 二nhị 十thập 九cửu 卷quyển 。 儒nho 行hành 篇thiên 四tứ 十thập 一nhất 。 儒nho 有hữu 一nhất 畝mẫu 之chi 宮cung 。 環hoàn 堵đổ 之chi 室thất 。 蓽tất 門môn 圭# 竇đậu 。 蓬bồng 戶hộ 甕úng 牖dũ 。

憔tiều 悴tụy

枯khô 療liệu 也dã 。 憂ưu 勞lao 也dã 。

磊lỗi 落lạc

如như 眾chúng 石thạch 之chi 崩băng 落lạc 。 而nhi 無vô 阻trở 滯trệ 。 皆giai 大đại 人nhân 之chi 相tướng 。 無vô 物vật 滯trệ 於ư 胸hung 中trung 。 如như 干can 戈qua 叢tùng 裏lý 。 橫hoạnh/hoành 身thân 直trực 過quá 。 荊kinh 棘cức 林lâm 中trung 。 擺bãi 手thủ 便tiện 行hành 。 脚cước 跟cân 下hạ 無vô 五ngũ 色sắc 線tuyến 。 舌thiệt 頭đầu 上thượng 無vô 十thập 字tự 關quan 。 鼻tị 端đoan 無vô 泥nê 痕ngân 。 眼nhãn 中trung 無vô 金kim 屑tiết 故cố 也dã 。

頥# 指chỉ

但đãn 動động 頥# 而nhi 指chỉ 麾huy 。 不bất 勞lao 用dụng 力lực 。 皆giai 如như 意ý 也dã 。

洋dương 洋dương

流lưu 蕩đãng 之chi 貌mạo 。

趦# 趄#

上thượng 。 音âm 咨tư 。 下hạ 。 音âm 菹# 。 欲dục 趣thú 而nhi 不bất 行hành 也dã 。

攫quặc 金kim

上thượng 。 爪trảo 持trì 也dã 。 列liệt 子tử 云vân 。 昔tích 齊tề 人nhân 有hữu 欲dục 金kim 者giả 。 青thanh 旦đán 衣y 冠quan 之chi 市thị 。 適thích 鬻dục 金kim 之chi 所sở 。 竊thiết 金kim 而nhi 去khứ 。 金kim 主chủ 捕bộ 之chi 曰viết 。 人nhân 皆giai 在tại 焉yên 。 子tử 何hà 攫quặc 人nhân 之chi 金kim 。

答đáp 曰viết 。

取thủ 金kim 之chi 時thời 不bất 見kiến 其kỳ 人nhân 。 而nhi 獨độc 見kiến 其kỳ 金kim 。 言ngôn 人nhân 貪tham 其kỳ 利lợi 而nhi 忘vong 其kỳ 耻sỉ 。 見kiến 其kỳ 利lợi 而nhi 忘vong 其kỳ 害hại 也dã 。

上thượng 池trì 之chi 水thủy

古cổ 史sử 云vân 。 蘆lô 越việt 之chi 東đông 有hữu 扁# 鵲thước 。 姓tánh 秦tần 名danh 緩hoãn 。 渤bột 海hải 郡quận 人nhân 。 少thiểu 時thời 為vi 舍xá 長trường/trưởng 。 客khách 長trường/trưởng 桑tang 君quân 。 見kiến 扁# 鵲thước 獨độc 奇kỳ 。 常thường 勤cần 遇ngộ 之chi 。 出xuất 入nhập 十thập 餘dư 年niên 。 一nhất 日nhật 呼hô 扁# 鵲thước 私tư 坐tọa 。 間gian 語ngữ 之chi 曰viết 。 我ngã 有hữu 藥dược 方phương 。 年niên 將tương 老lão 矣hĩ 。 欲dục 傳truyền 與dữ 公công 。 公công 無vô 泄tiết 漏lậu 。 鵲thước 敬kính 諾nặc 。 遂toại 出xuất 懷hoài 中trung 藥dược 方phương 與dữ 之chi 。 示thị 以dĩ 上thượng 池trì 水thủy 服phục 之chi 。 三tam 七thất 日nhật 當đương 見kiến 物vật 矣hĩ 。 盡tận 取thủ 方phương 以dĩ 授thọ 之chi 。 忽hốt 不bất 見kiến 其kỳ 人nhân 也dã 。 鵲thước 如như 其kỳ 言ngôn 。 以dĩ 藥dược 水thủy 服phục 之chi 。 三tam 七thất 日nhật 視thị 垣viên 外ngoại 一nhất 方phương 人nhân 。 後hậu 視thị 病bệnh 。 盡tận 見kiến 五ngũ 臟tạng 癥# 結kết 。 持trì 以dĩ 胗chẩn 脈mạch 名danh 耳nhĩ 。 註chú 。 水thủy 未vị 至chí 於ư 地địa 。 承thừa 取thủ 竹trúc 木mộc 上thượng 露lộ 水thủy 。 故cố 名danh 上thượng 池trì 之chi 水thủy 。

○# 中trung 興hưng

廢phế 而nhi 復phục 興hưng 曰viết 。 中trung 興hưng 也dã 。 如như 漢hán 光quang 武võ 中trung 。 興hưng 漢hán 業nghiệp 也dã 。

佚# 豫dự

縱túng/tung 意ý 悅duyệt 情tình 而nhi 為vi 。

態thái

美mỹ 意ý 也dã 。

便tiện

利lợi 也dã 。

圖đồ

謀mưu 也dã 。

○# 密mật 庵am

慶khánh 元nguyên 府phủ 。 天thiên 童đồng 密mật 庵am 咸hàm 傑kiệt 禪thiền 師sư 。 福phước 州châu 鄭trịnh 氏thị 子tử 。 嗣tự 應ưng 庵am 華hoa 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 七thất 世thế 。

○# 懦#

弱nhược 也dã 。

韜# 晦hối

韜# 藏tạng 虗hư 名danh 而nhi 棄khí 華hoa 務vụ 實thật 。 晦hối 隱ẩn 其kỳ 跡tích 。 而nhi 和hòa 光quang 同đồng 塵trần 也dã 。

毀hủy 方phương 瓦ngõa 合hợp

禮lễ 記ký 二nhị 十thập 九cửu 卷quyển 。 儒nho 行hành 第đệ 四tứ 十thập 一nhất 。 儒nho 有hữu 博bác 學học 而nhi 不bất 窮cùng 。 篤đốc 行hành 而nhi 不bất 惓# 。 乃nãi 慕mộ 賢hiền 而nhi 容dung 眾chúng 。 毀hủy 方phương 而nhi 瓦ngõa 合hợp 。 寬khoan 裕# 有hữu 如như 此thử 者giả 。 略lược 註chú 云vân 。 毀hủy 方phương 瓦ngõa 合hợp 者giả 。 陶đào 瓦ngõa 之chi 事sự 。 其kỳ 初sơ 則tắc 圓viên 。 剖phẫu 而nhi 為vi 四tứ 。 其kỳ 形hình 則tắc 方phương 。 毀hủy 其kỳ 圓viên 以dĩ 為vi 方phương 。 合hợp 其kỳ 方phương 而nhi 復phục 圓viên 。 葢# 於ư 涵# 容dung 之chi 中trung 。 未vị 嘗thường 無vô 分phần/phân 辨biện 。 故cố 曰viết 寬khoan 裕# 有hữu 如như 此thử 者giả 也dã 。

○# 嫉tật 妬đố

殉# 自tự 名danh 利lợi 。 不bất 耐nại 他tha 榮vinh 。 曰viết 嫉tật 妬đố 。 又hựu 害hại 賢hiền 曰viết 嫉tật 。 忌kỵ 色sắc 曰viết 妬đố 。

○# 管quản 見kiến

小tiểu 見kiến 也dã 。 如như 管quản 窺khuy 天thiên 。 能năng 見kiến 多đa 許hứa 。 此thử 言ngôn 識thức 見kiến 暗ám 短đoản 。 而nhi 無vô 高cao 明minh 遠viễn 大đại 之chi 見kiến 者giả 。

險hiểm 詖#

不bất 平bình 謟siểm 詐trá 之chi 言ngôn 。

猜# 忌kỵ

心tâm 多đa 疑nghi 曰viết 猜# 。 意ý 多đa 憎tăng 曰viết 忌kỵ 。 謂vị 忘vong 人nhân 大đại 恩ân 。 記ký 人nhân 小tiểu 過quá 。 是thị 己kỷ 非phi 人nhân 也dã 。

沮trở

壞hoại 也dã 。 止chỉ 遏át 也dã 。

訐kiết

攻công 發phát 人nhân 之chi 私tư 。 曰viết 訐kiết 。

○# 自tự 得đắc 輝huy

杭# 州châu 淨tịnh 慈từ 自tự 得đắc 慧tuệ 輝huy 禪thiền 師sư 。 會hội 稽khể 張trương 氏thị 子tử 。 嗣tự 天thiên 童đồng 正chánh 覺giác 禪thiền 師sư 。

○# 條điều 理lý

上thượng 整chỉnh 。 下hạ 治trị 也dã 。 始thỉ 條điều 理lý 。 終chung 條điều 理lý 。 見kiến 孟# 子tử 。

弛thỉ

音âm 豸# 。 壞hoại 也dã 。

隳huy

毀hủy 壞hoại 也dã 。

賊tặc

私tư 取thủ 也dã 。

○# 駑nô 駘#

鈍độn 馬mã 也dã 。

瑩oánh

玉ngọc 之chi 光quang 也dã 。

○# 或hoặc 庵am

鎮trấn 江giang 府phủ 。 焦tiêu 山sơn 或hoặc 庵am 禪thiền 師sư 。 台thai 州châu 羅la 氏thị 子tử 。 嗣tự 護hộ 國quốc 景cảnh 元nguyên 禪thiền 師sư 。 南nam 嶽nhạc 下hạ 十thập 六lục 世thế 也dã 。

選tuyển 佛Phật 頌tụng

龐# 居cư 士sĩ 。 問vấn 馬mã 祖tổ 。 不bất 與dữ 萬vạn 法pháp 為vi 侶lữ 者giả 是thị 甚thậm 麼ma 人nhân 。 祖tổ 云vân 。 待đãi 汝nhữ 一nhất 口khẩu 吸hấp 盡tận 西tây 江giang 水thủy 。 即tức 向hướng 汝nhữ 道đạo 。 居cư 士sĩ 豁hoát 然nhiên 大đại 悟ngộ 。 呈trình 偈kệ 曰viết 。 十thập 方phương 同đồng 聚tụ 會hội 。 个# 个# 學học 無vô 為vi 。 此thử 是thị 選tuyển 佛Phật 場tràng 。 心tâm 空không 及cập 第đệ 歸quy 。

錢tiền 公công

宋tống 丞thừa 相tương/tướng 。 姓tánh 錢tiền 。 名danh 相tướng 祖tổ 。 字tự 象tượng 先tiên 。 問vấn 道đạo 於ư 或hoặc 庵am 體thể 禪thiền 師sư 。

解giải

會hội 也dã 。

遁độn

隱ẩn 藏tàng 也dã 。

乾can/kiền/càn 道đạo

宋tống 孝hiếu 宗tông 年niên 號hiệu 。

瞎hạt 堂đường

臨lâm 安an 府phủ 。 靈linh 隱ẩn 寺tự 瞎hạt 堂đường 慧tuệ 遠viễn 禪thiền 師sư 。 眉mi 山sơn 彭# 氏thị 子tử 。 嗣tự 圓viên 悟ngộ 勤cần 禪thiền 師sư 。

○# 翩#

孤cô 鳥điểu 疾tật 飛phi 之chi 貌mạo 。 又hựu 自tự 如như 也dã 。

○# 凌lăng 然nhiên

超siêu 越việt 也dã 。

○# 翕#

如như 鳥điểu 之chi 聚tụ 也dã 。

杜đỗ 抝#

不bất 依y 軌quỹ 轍triệt 曰viết 杜đỗ 。 不bất 順thuận 人nhân 情tình 曰viết 抝# 。

拍phách

拊phụ 也dã 。 自tự 不bất 能năng 行hành 。 拍phách 人nhân 肩kiên 而nhi 行hành 之chi 。

隊đội

羣quần 也dã 。

匡khuông

止chỉ 也dã 。

○# 一nhất 賢hiền 衲nạp 子tử

如như 國quốc 得đắc 一nhất 賢hiền 臣thần 。 則tắc 興hưng 國quốc 治trị 邦bang 。 法Pháp 門môn 得đắc 一nhất 賢hiền 衲nạp 子tử 。 則tắc 叢tùng 林lâm 永vĩnh 賴lại 。

○# 悼điệu

挽vãn 也dã 。 哀ai 而nhi 至chí 痛thống 。

陶đào 泓hoằng

泓hoằng 。 寶bảo 泓hoằng 。 石thạch 泓hoằng 。 涵# 星tinh 泓hoằng 。 皆giai 硯# 之chi 別biệt 名danh 也dã 。

底để

何hà 也dã 。

無vô 筆bút

老lão 師sư 一nhất 段đoạn 光quang 明minh 。 猶do 若nhược 虗hư 空không 。 無vô 筆bút 可khả 判phán 也dã 。

○# 楮#

楮# 皮bì 。 蔡thái 倫luân 將tương 此thử 而nhi 作tác 紙chỉ 也dã 。

綆#

音âm 梗# 。 取thủ 水thủy 之chi 繩thằng 。 訓huấn 言ngôn 。 楮# 小tiểu 不bất 可khả 懷hoài 大đại 。 綆# 短đoản 不bất 可khả 汲cấp 深thâm 。 此thử 二nhị 句cú 出xuất 莊trang 子tử 至chí 樂nhạo/nhạc/lạc 篇thiên 。 言ngôn 其kỳ 才tài 小tiểu 。 不bất 堪kham 大đại 用dụng 也dã 。

鴟si 鵂hưu

亦diệc 名danh 鵂hưu 鶹lưu 。 恠# 鳥điểu 也dã 。 鳴minh 之chi 則tắc 雨vũ 。 晝trú 則tắc 無vô 所sở 見kiến 。 夜dạ 則tắc 目mục 明minh 也dã 。 此thử 出xuất 莊trang 子tử 秋thu 水thủy 篇thiên 。 言ngôn 人nhân 見kiến 小tiểu 。 而nhi 不bất 能năng 見kiến 大đại 也dã 。

靜tĩnh 南nam 堂đường

彭# 州châu 大đại 隨tùy 南nam 堂đường 元nguyên 靜tĩnh 禪thiền 師sư 。 閬# 州châu 玉ngọc 山sơn 。 大đại 儒nho 趙triệu 約ước 仲trọng 之chi 子tử 。 嗣tự 五ngũ 祖tổ 演diễn 禪thiền 師sư 。

頴dĩnh

鋒phong 利lợi 也dã 。

○# 番phiên

音âm 婆bà 。 即tức 饒nhiêu 州châu 鄱# 陽dương 縣huyện 也dã 。 番phiên 。 與dữ 鄱# 同đồng 。

筦#

音âm 管quản 。 樂nhạc 器khí 。

藜#

藜# 藿hoắc 似tự 蒿hao 而nhi 可khả 食thực 。

斂liểm 具cụ

即tức 棺quan 槨# 也dã 。

貸thải

音âm 代đại 。 賖# 借tá 也dã 。

樞xu 密mật

即tức 今kim 都đô 察sát 院viện 官quan 之chi 稱xưng 。

宣tuyên 撫phủ

即tức 巡tuần 按án 也dã 。

路lộ

昔tích 謂vị 之chi 路lộ 。 今kim 名danh 之chi 府phủ 。

死tử 貓miêu 頭đầu

明minh 向hướng 上thượng 事sự 也dã 。 此thử 物vật 本bổn 是thị 腥tinh 臭xú 之chi 物vật 。 若nhược 有hữu 具cụ 眼nhãn 衲nạp 僧Tăng 。 直trực 下hạ 承thừa 當đương 。 一nhất 口khẩu 吞thôn 之chi 。 則tắc 佛Phật 祖tổ 之chi 病bệnh 悉tất 除trừ 。 通thông 身thân 輕khinh 快khoái 。 舉cử 僧Tăng 問vấn 曹tào 山sơn 。 世thế 間gian 何hà 物vật 最tối 貴quý 。 山sơn 云vân 。 死tử 貓miêu 頭đầu 為vi 貴quý 。 丹đan 霞hà 頌tụng 云vân 。 腥tinh 臊tao 紅hồng 爛lạn 不bất 堪kham 聞văn 。 動động 處xứ 輕khinh 輕khinh 血huyết 污ô 身thân 。 何hà 事sự 杳# 無vô 人nhân 著trước 價giá 。 為vi 伊y 不bất 是thị 世thế 間gian 珍trân 。 喻dụ 向hướng 上thượng 事sự 。

○# 榱# 桷#

即tức 椽chuyên 也dã 。

楹doanh 枋#

上thượng 柱trụ 。 下hạ 丕# 木mộc 也dã 。

梁lương 棟đống

脊tích 木mộc 曰viết 棟đống 。 負phụ 棟đống 曰viết 梁lương 。

齟# 齬#

上thượng 咀trớ 。 下hạ 語ngữ 。 不bất 相tương 當đương 也dã 。 又hựu 坎khảm 坷# 也dã 。

溥phổ

音âm 普phổ 。 廣quảng 也dã 。

○# 芾#

音âm 肺phế 。

膏cao

潤nhuận 也dã 。 以dĩ 膏cao 脂chi 膏cao 運vận 車xa 也dã 。

孱#

音âm 巉# 。 重trọng/trùng 巖nham 孤cô 峻tuấn 之chi 貌mạo 。

培bồi 塿#

土thổ/độ 阜phụ 之chi 山sơn 。

木mộc 末mạt

日nhật 在tại 木mộc 之chi 稍sảo 。 不bất 久cửu 而nhi 沒một 。 如như 人nhân 老lão 年niên 。 不bất 久cửu 而nhi 亡vong 也dã 。

蒼thương 黃hoàng

驚kinh 見kiến 失thất 措thố 之chi 貌mạo 。 蜀thục 南nam 常thường 雨vũ 。 日nhật 出xuất 則tắc 犬khuyển 吠phệ 。 南nam 越việt 數số 州châu 。 犬khuyển 皆giai 蒼thương 黃hoàng 。 下hạ 雪tuyết 則tắc 犬khuyển 噬phệ 狂cuồng 走tẩu 。 至chí 無vô 雪tuyết 方phương 至chí 。

空không 谷cốc

師sư 以dĩ 無vô 心tâm 而nhi 應ưng 物vật 也dã 。

央ương

盡tận 也dã 。

負phụ

恃thị 也dã 。

大đại 機cơ

杭# 州châu 天thiên 寧ninh 寺tự 。 重trọng/trùng 機cơ 明minh 真chân 禪thiền 師sư 。 台thai 州châu 人nhân 。 嗣tự 玄huyền 沙sa 師sư 備bị 禪thiền 師sư 。

小tiểu 機cơ

即tức 簡giản 堂đường 行hành 機cơ 禪thiền 師sư 。

一nhất 岑sầm

即tức 圓viên 極cực 岑sầm 禪thiền 師sư 。

庸dong 僧Tăng

戚thích 戚thích 於ư 衣y 食thực 。 念niệm 念niệm 於ư 名danh 利lợi 。 生sanh 不bất 知tri 來lai 。 死tử 不bất 知tri 去khứ 。 尋tầm 常thường 粥chúc 飯phạn 之chi 流lưu 也dã 。

西tây 歸quy 履lý

達đạt 磨ma 御ngự 葬táng 熊hùng 耳nhĩ 。 魏ngụy 武võ 帝đế 。 使sử 宋tống 雲vân 使sử 西tây 域vực 而nhi 回hồi 。 至chí 葱thông 嶺lĩnh 遇ngộ 師sư 。 手thủ 携huề 隻chỉ 履lý 。 雲vân 乃nãi 問vấn 何hà 往vãng 。 師sư 曰viết 。 西tây 天thiên 去khứ 也dã 。 雲vân 歸quy 告cáo 帝đế 。 帝đế 令linh 起khởi 壙khoáng 。 唯duy 空không 龕khám 隻chỉ 履lý 在tại 耳nhĩ 。

買mãi 帖#

將tương 書thư 買mãi 院viện 。 作tác 住trụ 持trì 之chi 說thuyết 也dã 。 又hựu 買mãi 求cầu 權quyền 貴quý 。 討thảo 帖# 坐tọa 禪thiền 也dã 。

恃thị

賴lại 也dã 。 言ngôn 既ký 無vô 好hảo/hiếu 僧Tăng 。 佛Phật 法Pháp 恃thị 賴lại 何hà 人nhân 而nhi 興hưng 也dã 。

高cao 僧Tăng

行hành 解giải 雙song 運vận 。 不bất 入nhập 世thế 流lưu 。

○# 紫tử 泥nê

天thiên 子tử 六lục 璽# 。 皆giai 以dĩ 武võ 都đô 紫tử 泥nê 。 以dĩ 封phong 函hàm 匣hạp 。 使sử 鬼quỷ 神thần 不bất 敢cảm 視thị 也dã 。 武võ 都đô 。 即tức 今kim 階giai 州châu 。 其kỳ 山sơn 水thủy 皆giai 赤xích 泥nê 。 為vi 印ấn 色sắc 至chí 赤xích 也dã 。

卒thốt

終chung 亡vong 也dã 。

○# 信tín 疑nghi 輕khinh 愛ái

遮già 敝tệ 不bất 明minh 。 在tại 所sở 信tín 之chi 偏thiên 。 阻trở 隔cách 不bất 通thông 。 在tại 所sở 疑nghi 之chi 甚thậm 。 忽hốt 亡vong 其kỳ 事sự 。 在tại 所sở 輕khinh 之chi 過quá 。 溺nịch 在tại 其kỳ 人nhân 。 在tại 所sở 愛ái 其kỳ 事sự 也dã 。

博bác 採thải

詩thi 云vân 。 勞lao 心tâm 博bác 採thải 用dụng 。 又hựu 廣quảng 覧# 之chi 謂vị 也dã 。

高cao 異dị

捨xả 近cận 趣thú 遠viễn 。 曰viết 慕mộ 高cao 。 厭yếm 常thường 悅duyệt 恠# 。 曰viết 好hảo/hiếu 異dị 也dã 。

○# 清thanh 明minh

廉liêm 而nhi 不bất 淈# 曰viết 清thanh 。 善thiện 知tri 賢hiền 否phủ/bĩ 曰viết 明minh 。

詿#

恠# 卦# 二nhị 音âm 。 過quá 差sai 。

適thích 值trị

上thượng 的đích 。 下hạ 當đương 。

饘#

音âm 占chiêm 。 厚hậu 曰viết 饘# 。 薄bạc 曰viết 粥chúc 。

榾# 柮#

樹thụ 無vô 枝chi 葉diệp 。 又hựu 短đoản 木mộc 也dã 。

自tự 適thích

下hạ 音âm 失thất 。 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。

○# 楓phong 橋kiều

蘇tô 州châu 寒hàn 山sơn 寺tự 前tiền 楓phong 橋kiều 也dã 。

紛phân 紛phân

多đa 亂loạn 而nhi 無vô 取thủ 之chi 貌mạo 。 皆giai 商thương 賈cổ 之chi 事sự 。

啐# 啄trác

如như 雞kê 抱bão 卵noãn 。 小tiểu 雞kê 欲dục 出xuất 。 以dĩ 嘴chủy 吮duyện 聲thanh 曰viết 啐# 。 母mẫu 雞kê 憶ức 出xuất 。 以dĩ 嘴chủy 嚙giảo 之chi 曰viết 啄trác 。 作tác 家gia 機cơ 緣duyên 相tương/tướng 投đầu 。 見kiến 機cơ 而nhi 解giải 。 亦diệc 猶do 是thị 矣hĩ 。

稗bại 販phán

上thượng 音âm 敗bại 。 草thảo 也dã 。 似tự 稻đạo 而nhi 非phi 稻đạo 。 俗tục 謂vị 良lương 田điền 中trung # 稗bại 。 松tùng 林lâm 中trung 荊kinh 棘cức 也dã 。 販phán 者giả 。 賤tiện 買mãi 。 貴quý 賣mại 也dã 。 稗bại 。 或hoặc 作tác 裨bì 。 附phụ 也dã 。 楞lăng 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 裨bì 販phán 如Như 來Lai 也dã 。 雖tuy 裨bì 附phụ 我ngã 教giáo 之chi 中trung 。 以dĩ 佛Phật 法Pháp 貪tham 販phán 利lợi 養dưỡng 也dã 。

○# 慈từ 受thọ 深thâm

東đông 京kinh 慧tuệ 林lâm 慈từ 受thọ 懷hoài 深thâm 禪thiền 師sư 。 夏hạ 氏thị 子tử 。 嗣tự 長trường/trưởng 蘆lô 崇sùng 信tín 禪thiền 師sư 。

徑kính 山sơn 訥nột

臨lâm 安an 府phủ 。 徑kính 山sơn 妙diệu 空không 智trí 訥nột 禪thiền 師sư 。 嗣tự 長trường/trưởng 蘆lô 信tín 禪thiền 師sư 。

殆đãi

甚thậm 也dã 。

碌# 碌#

庸dong 常thường 多đa 石thạch 之chi 貌mạo 。

行hành 解giải

泯mẫn 解giải 而nhi 修tu 曰viết 行hành 。 心tâm 明minh 朗lãng 徹triệt 曰viết 解giải 。

涸hạc

水thủy 乾can/kiền/càn 也dã 。

區khu 區khu

卑ty 屈khuất 也dã 。 自tự 謙khiêm 也dã 。

○# 靈linh 芝chi 照chiếu

杭# 州châu 靈linh 芝chi 寺tự 圓viên 照chiếu 禪thiền 師sư 。 字tự 湛trạm 然nhiên 。 餘dư 姚diêu 唐đường 氏thị 子tử 。 嗣tự 未vị 詳tường 。

讒sàm 謗báng

佞nịnh 言ngôn 深thâm 切thiết 。 譖trấm 言ngôn 賢hiền 良lương 。 曰viết 讒sàm 。 未vị 至chí 深thâm 切thiết 。 但đãn 言ngôn 人nhân 惡ác 。 曰viết 謗báng 。

反phản 目mục

怒nộ 目mục 相tương 視thị 也dã 。 易dị 云vân 。 夫phu 妻thê 反phản 目mục 。

攘nhương 臂tý

宣tuyên 袂# 出xuất 臂tý 也dã 。 孟# 子tử 云vân 。 馮bằng 婦phụ 攘nhương 臂tý 下hạ 車xa 。

宼# 讐thù

上thượng 。 敵địch 暴bạo 也dã 。 下hạ 。 冤oan 仇cừu 也dã 。 孟# 子tử 云vân 。 君quân 之chi 視thị 臣thần 如như 草thảo 芥giới 。 則tắc 臣thần 視thị 君quân 如như 宼# 讐thù 。

子tử 游du 下hạ

子tử 游du 。 孔khổng 子tử 弟đệ 子tử 。 姓tánh 言ngôn 。 名danh 偃yển 。 字tự 子tử 游du 。 註chú 云vân 。 數số 。 頻tần 凟# 也dã 。 事sự 君quân 苟cẩu 諫gián 之chi 不bất 行hành 。 則tắc 去khứ 之chi 可khả 也dã 。 若nhược 諫gián 之chi 頻tần 凟# 。 則tắc 聽thính 者giả 厭yếm 。 輕khinh 者giả 去khứ 其kỳ 爵tước 。 重trọng/trùng 則tắc 傷thương 其kỳ 身thân 。 是thị 求cầu 榮vinh 於ư 君quân 。 而nhi 反phản 取thủ 其kỳ 辱nhục 也dã 。 導đạo 友hữu 不bất 納nạp 。 則tắc 止chỉ 之chi 可khả 也dã 。 若nhược 導đạo 之chi 頻tần 凟# 。 令linh 聽thính 者giả 厭yếm 。 乃nãi 至chí 口khẩu 然nhiên 而nhi 心tâm 不bất 然nhiên 。 言ngôn 和hòa 而nhi 意ý 不bất 和hòa 。 一nhất 言ngôn 不bất 和hòa 。 怒nộ 氣khí 相tương/tướng 加gia 。 是thị 則tắc 求cầu 親thân 而nhi 反phản 疎sơ 也dã 。

噎ế 鬱uất

上thượng 。 氣khí 不bất 通thông 也dã 。 下hạ 。 氣khí 變biến 色sắc 也dã 。

鬬đấu 搆câu

權quyền 巧xảo 方phương 便tiện 。 令linh 人nhân 暗ám 結kết 冤oan 讐thù 。 如như 兩lưỡng 將tương 相tương 敵địch 。 兵binh 仗trượng 在tại 後hậu 。 相tương/tướng 鬪đấu 之chi 形hình 。 故cố 曰viết 鬪đấu 搆câu 也dã 。

孔khổng 子tử

姓tánh 孔khổng 。 名danh 丘khâu 。 字tự 仲trọng 尼ni 。 周chu 靈linh 王vương 。 庚canh 戌tuất 二nhị 十thập 一nhất 年niên 。 十thập 一nhất 月nguyệt 初sơ 四tứ 日nhật 。 生sanh 於ư 魯lỗ 國quốc 兖# 州châu 鄒# 邑ấp 。 平bình 鄉hương 晉tấn 昌xương 里lý 。 父phụ 叔thúc 梁lương 紇hột 。 母mẫu 顏nhan 氏thị 。 至chí 唐đường 七thất 帝đế 玄huyền 宗tông 。 諡thụy 號hiệu 曰viết 文văn 宣tuyên 。

譖trấm 愬#

子tử 張trương 問vấn 明minh 。 子tử 曰viết 。 浸tẩm 潤nhuận 之chi 譖trấm 。 膚phu 受thọ 之chi 愬# 。 不bất 行hành 焉yên 。 可khả 謂vị 明minh 矣hĩ 。 註chú 曰viết 。 浸tẩm 潤nhuận 者giả 。 如như 水thủy 浸tẩm 灌quán 。 滋tư 潤nhuận 漸tiệm 漬tí 。 而nhi 不bất 驟sậu 也dã 。 譖trấm 者giả 。 毀hủy 人nhân 之chi 行hành 也dã 。 言ngôn 毀hủy 人nhân 之chi 行hành 。 漸tiệm 漬tí 而nhi 不bất 驟sậu 。 則tắc 聽thính 者giả 。 不bất 覺giác 其kỳ 入nhập 。 而nhi 信tín 之chi 深thâm 矣hĩ 。 膚phu 受thọ 。 謂vị 肌cơ 膚phu 所sở 受thọ 。 利lợi 害hại 切thiết 身thân 。 愬# 。 與dữ 訴tố 同đồng 。 愬# 者giả 。 愬# 己kỷ 之chi 冤oan 也dã 。 言ngôn 愬# 冤oan 急cấp 迫bách 而nhi 切thiết 。 則tắc 聽thính 者giả 。 不bất 及cập 致trí 詳tường 而nhi 發phát 之chi 暴bạo 矣hĩ 。 二nhị 者giả 難nạn/nan 察sát 能năng 察sát 之chi 。 則tắc 可khả 見kiến 其kỳ 心tâm 之chi 明minh 。 照chiếu 之chi 遠viễn 。 不bất 蔽tế 於ư 近cận 也dã 。

曾tằng 參tham

姓tánh 曾tằng 。 名danh 參tham 。 字tự 子tử 輿dư 。 孔khổng 子tử 弟đệ 子tử 。 武võ 城thành 人nhân 。 至chí 孝hiếu 。 孔khổng 子tử 因nhân 之chi 作tác 孝hiếu 經kinh 。 秦tần 之chi 甘cam 茂mậu 曰viết 。 魯lỗ 人nhân 與dữ 曾tằng 參tham 同đồng 名danh 者giả 殺sát 人nhân 。 人nhân 告cáo 其kỳ 母mẫu 。 母mẫu 曰viết 。 吾ngô 子tử 不bất 殺sát 人nhân 。 織chức 機cơ 自tự 若nhược 。 少thiểu 傾khuynh 人nhân 又hựu 告cáo 曾tằng 參tham 殺sát 人nhân 。 母mẫu 又hựu 自tự 若nhược 。 又hựu 一nhất 人nhân 告cáo 之chi 。 其kỳ 母mẫu 投đầu 機cơ 杼trữ 。 下hạ 機cơ 踰du 墻tường 而nhi 走tẩu 。 臣thần 賢hiền 不bất 及cập 曾tằng 參tham 。 王vương 信tín 臣thần 又hựu 不bất 及cập 其kỳ 母mẫu 。 疑nghi 臣thần 者giả 。 非phi 特đặc 三tam 人nhân 。 臣thần 恐khủng 大đại 王vương 投đầu 抒trữ 矣hĩ 。 秦tần 武võ 王vương 。 任nhậm 使sử 甘cam 茂mậu 伐phạt 韓# 。 韓# 侵xâm 宜nghi 陽dương 之chi 言ngôn 。

市thị 有hữu 虎hổ

韓# 子tử 曰viết 。 龐# 共cộng 太thái 子tử 。 質chất 於ư 邯# 鄲# 。 謂vị 魏ngụy 王vương 曰viết 。 今kim 有hữu 一nhất 人nhân 。 言ngôn 市thị 中trung 有hữu 虎hổ 。 大đại 王vương 曰viết 否phủ/bĩ 。 又hựu 一nhất 人nhân 言ngôn 信tín 乎hồ 。 王vương 曰viết 否phủ/bĩ 。 三tam 人nhân 言ngôn 有hữu 虎hổ 。 王vương 信tín 乎hồ 。 王vương 曰viết 。 寡quả 人nhân 信tín 之chi 矣hĩ 。 龐# 共cộng 曰viết 。 市thị 無vô 虎hổ 明minh 矣hĩ 。 三tam 人nhân 言ngôn 城thành 市thị 有hữu 虎hổ 。 王vương 既ký 信tín 矣hĩ 。 而nhi 說thuyết 佞nịnh 之chi 言ngôn 。 慎thận 勿vật 輕khinh 信tín 。 願nguyện 王vương 察sát 之chi 。 王vương 大đại 悅duyệt 。

凂#

音âm 每mỗi 。 染nhiễm 污ô 也dã 。

申thân

呈trình 也dã 。 明minh 也dã 。

文văn 中trung 子tử

姓tánh 王vương 。 名danh 通thông 。 字tự 仲trọng 淹yêm 。 洛lạc 陽dương 龍long 門môn 人nhân 。 沒một 後hậu 。 門môn 人nhân 諡thụy 為vi 文văn 中trung 子tử 。 隋tùy 煬# 帝đế 時thời 人nhân 。 西tây 遊du 長trường/trưởng 安an 。 見kiến 帝đế 於ư 太thái 極cực 殿điện 。 奏tấu 太thái 平bình 十thập 二nhị 策sách 。 遵tuân 王vương 道đạo 。 推thôi 覇phách 略lược 。 稽khể 古cổ 驗nghiệm 今kim 。 帝đế 大đại 悅duyệt 曰viết 。 得đắc 生sanh 幾kỷ 晚vãn 。 下hạ 其kỳ 議nghị 於ư 公công 卿khanh 不bất 允duẫn 。 文văn 中trung 子tử 。 知tri 謀mưu 之chi 不bất 用dụng 。 作tác 東đông 征chinh 歌ca 而nhi 歸quy 。 讀đọc 詩thi 書thư 。 正chánh 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 六lục 經kinh 。 贊tán 易dị 道đạo 。 九cửu 年niên 六lục 經kinh 大đại 備bị 。 門môn 人nhân 自tự 遠viễn 而nhi 至chí 者giả 。 河hà 南nam 董# 常thường 。 太thái 山sơn 姚diêu 義nghĩa 。 京kinh 兆triệu 杜đỗ 如như 晦hối 。 趙triệu 郡quận 李# 靖tĩnh 。 南nam 陽dương 陳trần 元nguyên 。 河hà 東đông 薜bệ 守thủ 。 中trung 山sơn 賈cổ 瓊# 。 太thái 原nguyên 王vương 珪# 。 清thanh 河hà 房phòng 玄huyền 齡linh 。 鉅# 鹿lộc 魏ngụy 徵trưng 。 頴dĩnh 川xuyên 陳trần 叔thúc 達đạt 。 咸hàm 稱xưng 為vi 師sư 。 面diện 南nam 而nhi 受thọ 王vương 佐tá 之chi 道đạo 。 及cập 餘dư 往vãng 來lai 。 受thọ 道đạo 千thiên 餘dư 人nhân 。 賈cổ 瓊# 問vấn 曰viết 。 何hà 以dĩ 息tức 謗báng 。 文văn 中trung 子tử 曰viết 。 無vô 辯biện 。 問vấn 如như 何hà 止chỉ 怨oán 。 曰viết 無vô 爭tranh 。 乃nãi 云vân 。 聞văn 謗báng 而nhi 怒nộ 者giả 。 讒sàm 之chi 囮# 。 見kiến 譽dự 而nhi 喜hỷ 者giả 。 佞nịnh 之chi 媒môi 。 絕tuyệt 囮# 去khứ 媒môi 。 讒sàm 佞nịnh 遠viễn 矣hĩ 。 囮# 。 音âm 由do 。 鳥điểu 之chi 媒môi 也dã 。

事sự

承thừa 也dã 。 習tập 也dã 。

○# 懶lãn 庵am 樞xu

臨lâm 安an 府phủ 靈linh 隱ẩn 寺tự 。 懶lãn 庵am 道đạo 樞xu 禪thiền 師sư 。 嗣tự 道Đạo 場Tràng 居cư 惠huệ 禪thiền 師sư 。

渠cừ

他tha 也dã 。

○# 四tứ 種chủng 常thường 住trụ

鈔sao 云vân 。 僧Tăng 物vật 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 者giả 。 常thường 住trụ 常thường 住trụ 。 謂vị 眾chúng 僧Tăng 舍xá 宅trạch 什thập 物vật 。 樹thụ 木mộc 田điền 園viên 僕bộc 畜súc 。 米mễ 麥mạch 等đẳng 物vật 。 以dĩ 體thể 局cục 當đương 處xứ 。 不bất 通thông 餘dư 界giới 。 但đãn 得đắc 受thọ 用dụng 。 不bất 許hứa 分phần/phân 賣mại 。 故cố 重trọng/trùng 云vân 常thường 住trụ 常thường 住trụ 。 二nhị 者giả 。 十thập 方phương 常thường 住trụ 。 謂vị 寺tự 中trung 供cung 僧Tăng 成thành 熟thục 之chi 。 飲ẩm 食thực 等đẳng 物vật 。 體thể 具cụ 十thập 方phương 。 非phi 局cục 本bổn 處xứ 。 善thiện 現hiện 律luật 云vân 。 不bất 打đả 鐘chung 食thực 。 犯phạm 偷thâu 盜đạo 罪tội 。 今kim 諸chư 寺tự 居cư 同đồng 食thực 。 食thực 既ký 成thành 熟thục 。 乃nãi 打đả 鐘chung 皷cổ 。 葢# 明minh 十thập 方phương 僧Tăng 。 俱câu 有hữu 分phần/phân 故cố 也dã 。 三tam 者giả 。 現hiện 前tiền 常thường 住trụ 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 一nhất 物vật 現hiện 前tiền 。 二nhị 僧Tăng 眾chúng 現hiện 前tiền 。 但đãn 此thử 物vật 。 惟duy 施thí 此thử 處xứ 現hiện 前tiền 僧Tăng 眾chúng 故cố 也dã 。 四tứ 者giả 。 十thập 方phương 現hiện 前tiền 常thường 住trụ 。 謂vị 亡vong 僧Tăng 之chi 物vật 。 施thí 輕khinh 體thể 同đồng 十thập 方phương 。 唯duy 本bổn 處xứ 現hiện 在tại 僧Tăng 得đắc 分phần/phân 故cố 。 毗tỳ 婆bà 沙sa 論luận 云vân 。 盜đạo 亡vong 僧Tăng 物vật 。 則tắc 於ư 誰thùy 處xứ 得đắc 根căn 本bổn 罪tội 。 答đáp 。 已dĩ 作tác 羯yết 磨ma 者giả 。 於ư 羯yết 磨ma 眾chúng 處xứ 得đắc 。 若nhược 未vị 作tác 羯yết 磨ma 者giả 。 普phổ 於ư 一nhất 切thiết 。 善thiện 諸chư 說thuyết 法Pháp 眾chúng 得đắc 。 今kim 詳tường 分phần/phân 亡vong 僧Tăng 物vật 。 十thập 方phương 來lai 僧Tăng 。 在tại 羯yết 磨ma 數số 前tiền 即tức 得đắc 。 羯yết 磨ma 後hậu 來lai 不bất 得đắc 也dã 。

○# 涅Niết 槃Bàn

梵Phạn 語ngữ 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 云vân 滅diệt 度độ 。 謂vị 除trừ 煩phiền 惱não 。 度độ 過quá 生sanh 死tử 故cố 也dã 。 又hựu 涅niết 而nhi 不bất 生sanh 。 槃bàn 而nhi 不bất 滅diệt 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 故cố 名danh 涅Niết 槃Bàn 。

不bất 作tác 下hạ

字tự 相tương/tướng 。 文văn 字tự 空không 也dã 。 句cú 相tương/tướng 。 語ngữ 言ngôn 性tánh 空không 也dã 。 聞văn 相tương/tướng 。 能năng 聞văn 性tánh 空không 也dã 。 佛Phật 相tương/tướng 。 能năng 說thuyết 法Pháp 人nhân 空không 也dã 。 說thuyết 相tương/tướng 。 所sở 說thuyết 之chi 法Pháp 空không 也dã 。

航#

渡độ 人nhân 之chi 舟chu 也dã 。

譊#

音âm 嬈nhiễu 。 喧huyên 爭tranh 也dã 。

噫#

恨hận 嘆thán 之chi 辭từ 。

謂vị 此thử 書thư 。 有hữu 三tam 百bách 篇thiên 。 所sở 載tái 者giả 。 皆giai 諸chư 老lão 嘉gia 言ngôn 善thiện 行hành 。 使sử 後hậu 學học 者giả 。 則tắc 依y 而nhi 行hành 之chi 。 泯mẫn 利lợi 慾dục 之chi 心tâm 。 去khứ 人nhân 我ngã 之chi 見kiến 。 而nhi 造tạo 乎hồ 道Đạo 德đức 之chi 域vực 矣hĩ 。 猶do 恐khủng 溺nịch 跡tích 名danh 言ngôn 。 故cố 取thủ 涅Niết 槃Bàn 。 置trí 於ư 卷quyển 終chung 。 故cố 使sử 拂phất 名danh 言ngôn 。 而nhi 明minh 無vô 相tướng 之chi 旨chỉ 也dã 。

●# 後hậu 序tự

後hậu 。 前tiền 後hậu 也dã 。 序tự 。 緒tự 也dã 。 如như 繭kiển 得đắc 緒tự 。 緒tự 盡tận 一nhất 繭kiển 之chi 絲ti 。 此thử 書thư 得đắc 序tự 。 序tự 盡tận 一nhất 書thư 之chi 義nghĩa 。

幻huyễn 居cư

南nam 京kinh 鍾chung 山sơn 靈linh 谷cốc 寺tự 。 定định 巖nham 禪thiền 師sư 之chi 庵am 名danh 。

墳phần 典điển

三tam 皇hoàng 之chi 書thư 。 曰viết 墳phần 。 五ngũ 帝đế 之chi 書thư 。 曰viết 典điển 。

易dị

更cánh 改cải 。 謂vị 經kinh 歷lịch 改cải 易dị 。 四tứ 十thập 餘dư 年niên 也dã 。

繕thiện

編biên 錄lục 文văn 字tự 也dã 。

鋟# 梓#

以dĩ 刀đao 鏤lũ 板bản 也dã 。

音âm 義nghĩa 卷quyển 終chung 謹cẩn 跋bạt 以dĩ 賦phú 云vân 。 (# 較giảo 妙diệu 雲vân 師sư 寫tả 本bổn )# 。

禪thiền 林lâm 音âm 義nghĩa 咸hàm 抄sao 本bổn 。 烏ô 焉yên 成thành 馬mã 豈khởi 堪kham 模mô 。

于vu 今kim 讐thù 較giảo 鋟# 梨lê 棗táo 。 免miễn 使sử 人nhân 傳truyền 遞đệ 寫tả 訛ngoa 。

崇sùng 禎# 乙ất 亥hợi 孟# 春xuân 上thượng 元nguyên 日nhật 大đại 建kiến 書thư 于vu 雲vân 棲tê 之chi 淨tịnh 業nghiệp 山sơn 房phòng

禪thiền 林lâm 寶bảo 訓huấn 音âm 義nghĩa 卷quyển 終chung

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.