十Thập 不Bất 二Nhị 門Môn 樞Xu 要Yếu
Quyển 0002
宋Tống 了Liễu 然Nhiên 述Thuật

十Thập 不Bất 二Nhị 門Môn 樞Xu 要Yếu 卷quyển 下hạ

虎hổ 溪khê 沙Sa 門Môn 。 了liễu 然nhiên 。 述thuật 。

△# 初sơ 標tiêu 。

五ngũ 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 空không 中trung 為vi 不bất 二nhị 體thể 先tiên 知tri 染nhiễm 淨tịnh 有hữu 體thể 有hữu 用dụng 一nhất 者giả 染nhiễm 淨tịnh 。 為vi 用dụng 體thể 非phi 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 者giả 淨tịnh 體thể 染nhiễm 用dụng 佛Phật 界giới 為vi 體thể 九cửu 界giới 為vi 用dụng 三tam 者giả 染nhiễm 淨tịnh 俱câu 體thể 俱câu 用dụng 性tánh 具cụ 染nhiễm 淨tịnh 為vi 體thể 變biến 造tạo 染nhiễm 淨tịnh 為vi 用dụng 今kim 文văn 自tự 行hành 惟duy 在tại 空không 中trung 是thị 則tắc 染nhiễm 淨tịnh 但đãn 在tại 於ư 用dụng 前tiền 之chi 四tứ 門môn 雖tuy 有hữu 體thể 用dụng 別biệt 在tại 於ư 體thể 由do 是thị 自tự 行hành 因nhân 果quả 故cố 也dã 今kim 之chi 一nhất 門môn 雖tuy 通thông 有hữu 體thể 別biệt 在tại 於ư 用dụng 由do 從tùng 化hóa 他tha 立lập 此thử 門môn 故cố 既ký 談đàm 果quả 上thượng 淨tịnh 用dụng 則tắc 對đối 眾chúng 生sanh 染nhiễm 用dụng 故cố 今kim 染nhiễm 淨tịnh 皆giai 在tại 用dụng 也dã 言ngôn 染nhiễm 淨tịnh 者giả 不bất 出xuất 十thập 界giới 若nhược 克khắc 論luận 法pháp 體thể 有hữu 迭điệt 有hữu 對đối 迭điệt 則tắc 地địa 獄ngục 為vi 染nhiễm 佛Phật 界giới 為vi 淨tịnh 八bát 通thông 染nhiễm 淨tịnh 對đối 則tắc 或hoặc 三tam 途đồ 為vi 穢uế 餘dư 七thất 為vi 淨tịnh 或hoặc 六lục 道đạo 為vi 穢uế 四tứ 聖thánh 為vi 淨tịnh 或hoặc 九cửu 界giới 為vi 穢uế 佛Phật 界giới 為vi 淨tịnh 此thử 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 約ước 所sở 具cụ 說thuyết 若nhược 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 約ước 能năng 具cụ 說thuyết 故cố 前tiền 來lai 染nhiễm 淨tịnh 在tại 能năng 具cụ 之chi 穢uế 則tắc 俱câu 屬thuộc 穢uế 在tại 能năng 具cụ 之chi 淨tịnh 則tắc 俱câu 屬thuộc 淨tịnh 此thử 能năng 具cụ 淨tịnh 穢uế 亦diệc 通thông 迭điệt 論luận 及cập 以dĩ 對đối 論luận 但đãn 今kim 文văn 中trung 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 是thị 四tứ 六lục 對đối 故cố 曰viết 六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 是thị 九cửu 一nhất 對đối 故cố 曰viết 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 染nhiễm 淨tịnh 之chi 二nhị 既ký 通thông 此thử 二nhị 不bất 二nhị 亦diệc 然nhiên 亡vong 淨tịnh 穢uế 故cố 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 此thử 就tựu 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 以dĩ 點điểm 不bất 二nhị 仍nhưng 由do 空không 中trung 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 此thử 就tựu 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 以dĩ 點điểm 不bất 二nhị 故cố 今kim 文văn 意ý 乃nãi 以dĩ 空không 中trung 為vi 不bất 二nhị 體thể 故cố 佛Phật 淨tịnh 用dụng 眾chúng 生sanh 染nhiễm 用dụng 染nhiễm 淨tịnh 雖tuy 殊thù 空không 中trung 無vô 別biệt 眾chúng 生sanh 心tâm 體thể 全toàn 是thị 空không 中trung 逐trục 日nhật 所sở 為vi 不bất 離ly 此thử 性tánh 故cố 佛Phật 淨tịnh 用dụng 全toàn 同đồng 生sanh 染nhiễm 是thị 以dĩ 乃nãi 可khả 了liễu 染nhiễm 即tức 淨tịnh 復phục 由do 染nhiễm 心tâm 空không 中trung 本bổn 具cụ 淨tịnh 用dụng 一nhất 者giả 互hỗ 具cụ 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 所sở 起khởi 淨tịnh 用dụng 即tức 在tại 今kim 日nhật 染nhiễm 心tâm 中trung 具cụ 故cố 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 即tức 見kiến 逐trục 日nhật 所sở 為vi 無vô 非phi 他tha 佛Phật 之chi 用dụng 二nhị 者giả 各các 具cụ 自tự 心tâm 中trung 佛Phật 當đương 起khởi 淨tịnh 用dụng 即tức 在tại 今kim 日nhật 染nhiễm 心tâm 中trung 具cụ 故cố 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 即tức 見kiến 逐trục 日nhật 所sở 為vi 無vô 非phi 自tự 佛Phật 起khởi 化hóa 他tha 用dụng 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 通thông 約ước 剎sát 那na 釋thích 三tam 初sơ 法pháp 二nhị 初sơ 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 本bổn 。

若nhược 識thức 無vô 始thỉ 即tức 法pháp 性tánh 為vi 無vô 明minh 故cố 可khả 了liễu 今kim 無vô 明minh 為vi 法pháp 性tánh 。

識thức 之chi 與dữ 了liễu 皆giai 提đề 剎sát 那na 以dĩ 達đạt 無vô 明minh 法pháp 性tánh 故cố 也dã 由do 今kim 十thập 門môn 皆giai 是thị 示thị 觀quán 或hoặc 隨tùy 義nghĩa 便tiện 即tức 於ư 初sơ 文văn 直trực 點điểm 剎sát 那na 以dĩ 成thành 觀quán 道đạo 今kim 文văn 雖tuy 隱ẩn 故cố 下hạ 文văn 云vân 不bất 離ly 剎sát 那na 。

△# 二nhị 染nhiễm 淨tịnh 立lập 法pháp 。

法pháp 性tánh 之chi 與dữ 無vô 明minh 遍biến 造tạo 諸chư 法pháp 名danh 之chi 為vi 染nhiễm 。

且thả 置trí 與dữ 字tự 更cánh 加gia 即tức 字tự 即tức 法pháp 性tánh 之chi 無vô 明minh 文văn 義nghĩa 乃nãi 顯hiển 如như 輔phụ 行hành 云vân 故cố 知tri 世thế 人nhân 非phi 但đãn 不bất 識thức 即tức 無vô 明minh 之chi 法pháp 性tánh 亦diệc 乃nãi 不bất 識thức 即tức 法pháp 性tánh 之chi 無vô 明minh 應ứng 用dụng 此thử 意ý 以dĩ 消tiêu 與dữ 字tự 遍biến 造tạo 諸chư 法pháp 者giả 如như 事sự 權quyền 中trung 眾chúng 生sanh 心tâm 意ý 。 識thức 起khởi 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 故cố 知tri 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 所sở 造tạo 之chi 法pháp 應ưng 通thông 染nhiễm 淨tịnh 若nhược 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 則tắc 俱câu 名danh 為vi 染nhiễm 以dĩ 從tùng 無vô 明minh 心tâm 所sở 造tạo 故cố 如như 妙diệu 記ký 云vân 前tiền 事sự 理lý 中trung 即tức 以dĩ 染nhiễm 緣duyên 為vi 一nhất 切thiết 法pháp 。

無vô 明minh 之chi 與dữ 法pháp 性tánh 遍biến 應ưng 眾chúng 緣duyên 號hiệu 之chi 為vi 淨tịnh 。

所sở 應ưng 之chi 緣duyên 必tất 應ưng 十thập 界giới 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 亦diệc 該cai 淨tịnh 穢uế 故cố 下hạ 文văn 云vân 隨tùy 感cảm 而nhi 施thí 淨tịnh 穢uế 斯tư 泯mẫn 施thí 處xứ 必tất 淨tịnh 穢uế 差sai 殊thù 泯mẫn 故cố 方phương 空không 中trung 一nhất 體thể 且thả 夫phu 施thí 時thời 既ký 亦diệc 有hữu 穢uế 今kim 云vân 淨tịnh 者giả 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 從tùng 法pháp 性tánh 心tâm 所sở 應ưng 淨tịnh 穢uế 咸hàm 名danh 為vi 淨tịnh 如như 妙diệu 記ký 云vân 此thử 中trung 即tức 是thị 淨tịnh 緣duyên 諸chư 法pháp 今kim 文văn 立lập 法pháp 該cai 記ký 三tam 句cú 遍biến 造tạo 諸chư 法pháp 即tức 三tam 道đạo 三tam 因nhân 遍biến 應ưng 眾chúng 緣duyên 即tức 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 問vấn 何hà 該cai 三tam 因nhân 答đáp 造tạo 通thông 淨tịnh 業nghiệp 。

△# 二nhị 喻dụ 三tam 初sơ 立lập 喻dụ 。

濁trược 水thủy 清thanh 水thủy 波ba 濕thấp 無vô 殊thù 。

水thủy 喻dụ 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 本bổn 波ba 喻dụ 染nhiễm 淨tịnh 立lập 法pháp 濕thấp 喻dụ 二nhị 本bổn 并tinh 立lập 法pháp 中trung 平bình 等đẳng 性tánh 體thể 故cố 約ước 法pháp 約ước 喻dụ 義nghĩa 皆giai 有hữu 三tam 法pháp 三tam 者giả 一nhất 平bình 等đẳng 性tánh 二nhị 無vô 明minh 法pháp 性tánh 三tam 立lập 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 若nhược 就tựu 法pháp 論luận 本bổn 則tắc 迷mê 中trung 無vô 明minh 悟ngộ 中trung 法pháp 性tánh 二nhị 各các 為vi 本bổn 若nhược 功công 歸quy 論luận 本bổn 則tắc 是thị 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 為vi 本bổn 由do 無vô 明minh 法pháp 性tánh 皆giai 即tức 此thử 性tánh 此thử 性tánh 者giả 體thể 非phi 染nhiễm 淨tịnh 而nhi 能năng 具cụ 染nhiễm 淨tịnh 故cố 有hữu 而nhi 染nhiễm 之chi 無vô 明minh 而nhi 悟ngộ 之chi 法pháp 性tánh 喻dụ 中trung 三tam 者giả 一nhất 濕thấp 喻dụ 平bình 等đẳng 性tánh 二nhị 水thủy 喻dụ 無vô 明minh 法pháp 性tánh 二nhị 本bổn 三tam 波ba 喻dụ 染nhiễm 淨tịnh 立lập 法pháp 問vấn 法pháp 三tam 文văn 中trung 有hữu 二nhị 水thủy 之chi 法pháp 無vô 明minh 法pháp 性tánh 二nhị 波ba 之chi 法pháp 遍biến 造tạo 遍biến 應ưng 未vị 審thẩm 何hà 文văn 是thị 濕thấp 性tánh 之chi 法pháp 答đáp 文văn 云vân 即tức 法pháp 性tánh 為vi 無vô 明minh 即tức 之chi 一nhất 字tự 平bình 等đẳng 體thể 也dã 若nhược 非phi 此thử 體thể 無vô 明minh 法pháp 性tánh 二nhị 何hà 相tương/tướng 即tức 又hựu 無vô 始thỉ 者giả 有hữu 事sự 有hữu 理lý 若nhược 約ước 事sự 消tiêu 以dĩ 無vô 始thỉ 時thời 對đối 於ư 今kim 日nhật 若nhược 約ước 理lý 釋thích 言ngôn 無vô 始thỉ 者giả 乃nãi 平bình 等đẳng 性tánh 約ước 二nhị 法pháp 相tướng 對đối 則tắc 無vô 明minh 法pháp 性tánh 互hỗ 論luận 始thỉ 終chung 約ước 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 則tắc 二nhị 法pháp 一nhất 體thể 故cố 無vô 始thỉ 也dã 。

△# 二nhị 釋thích 喻dụ 。

清thanh 濁trược 雖tuy 即tức 由do 緣duyên 而nhi 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 。

向hướng 所sở 立lập 喻dụ 一nhất 者giả 但đãn 云vân 波ba 水thủy 清thanh 濁trược 未vị 見kiến 波ba 水thủy 何hà 故cố 清thanh 濁trược 故cố 今kim 釋thích 云vân 清thanh 濁trược 由do 緣duyên 二nhị 者giả 但đãn 云vân 清thanh 濁trược 波ba 水thủy 同đồng 濕thấp 無vô 殊thù 未vị 見kiến 清thanh 濁trược 是thị 濕thấp 本bổn 具cụ 故cố 今kim 釋thích 云vân 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 言ngôn 由do 緣duyên 者giả 二nhị 水thủy 二nhị 波ba 皆giai 有hữu 其kỳ 緣duyên 二nhị 水thủy 乃nãi 以dĩ 珠châu 象tượng 為vi 緣duyên 由do 珠châu 入nhập 則tắc 清thanh 象tượng 入nhập 則tắc 濁trược 珠châu 象tượng 即tức 喻dụ 迷mê 悟ngộ 二nhị 心tâm 水thủy 之chi 濕thấp 性tánh 本bổn 非phi 清thanh 濁trược 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 非phi 染nhiễm 非phi 淨tịnh 。 由do 迷mê 解giải 二nhị 緣duyên 則tắc 有hữu 無vô 明minh 之chi 染nhiễm 水thủy 法pháp 性tánh 之chi 淨tịnh 水thủy 二nhị 波ba 以dĩ 風phong 為vi 緣duyên 風phong 動động 清thanh 水thủy 則tắc 波ba 清thanh 動động 濁trược 水thủy 則tắc 波ba 濁trược 風phong 通thông 喻dụ 二nhị 一nhất 者giả 起khởi 濁trược 波ba 之chi 風phong 喻dụ 於ư 他tha 境cảnh 如như 輔phụ 行hành 云vân 又hựu 自tự 行hành 染nhiễm 有hữu 內nội 有hữu 外ngoại 。 內nội 謂vị 無vô 明minh 外ngoại 謂vị 他tha 境cảnh 以dĩ 內nội 具cụ 故cố 他tha 境cảnh 能năng 熏huân 以dĩ 他tha 境cảnh 之chi 緣duyên 風phong 動động 無vô 明minh 之chi 水thủy 本bổn 立lập 濁trược 波ba 之chi 染nhiễm 法pháp 二nhị 者giả 起khởi 清thanh 波ba 之chi 風phong 喻dụ 於ư 機cơ 感cảm 以dĩ 機cơ 感cảm 之chi 緣duyên 風phong 動động 法pháp 性tánh 之chi 水thủy 本bổn 立lập 清thanh 波ba 之chi 淨tịnh 法pháp 然nhiên 此thử 清thanh 濁trược 若nhược 從tùng 文văn 意ý 正chánh 是thị 二nhị 波ba 由do 今kim 正chánh 談đàm 果quả 上thượng 起khởi 用dụng 從tùng 感cảm 應ứng 立lập 以dĩ 此thử 淨tịnh 用dụng 對đối 生sanh 染nhiễm 用dụng 是thị 就tựu 波ba 中trung 辯biện 清thanh 濁trược 耳nhĩ 以dĩ 波ba 之chi 清thanh 濁trược 必tất 該cai 於ư 水thủy 故cố 辯biện 緣duyên 者giả 須tu 曉hiểu 二nhị 別biệt 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 者giả 釋thích 上thượng 波ba 水thủy 皆giai 即tức 濕thấp 性tánh 性tánh 非phi 清thanh 濁trược 而nhi 具cụ 清thanh 濁trược 莫mạc 見kiến 由do 緣duyên 清thanh 濁trược 而nhi 亡vong 一nhất 濕thấp 本bổn 具cụ 然nhiên 此thử 一nhất 濕thấp 通thông 具cụ 清thanh 濁trược 何hà 故cố 只chỉ 云vân 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 良lương 由do 他tha 宗tông 亦diệc 知tri 心tâm 性tánh 本bổn 具cụ 於ư 淨tịnh 其kỳ 但đãn 不bất 知tri 性tánh 本bổn 具cụ 染nhiễm 今kim 但đãn 指chỉ 染nhiễm 其kỳ 清thanh 可khả 知tri 又hựu 下hạ 文văn 既ký 云vân 全toàn 體thể 是thị 清thanh 清thanh 亦diệc 本bổn 有hữu 綺ỷ 文văn 互hỗ 現hiện 也dã 又hựu 眾chúng 生sanh 既ký 在tại 迷mê 染nhiễm 故cố 且thả 從tùng 染nhiễm 示thị 染nhiễm 意ý 在tại 了liễu 染nhiễm 即tức 淨tịnh 所sở 以dĩ 先tiên 於ư 濁trược 談đàm 本bổn 有hữu 。

濁trược 雖tuy 本bổn 有hữu 而nhi 全toàn 體thể 是thị 清thanh 。

濁trược 既ký 濕thấp 性tánh 本bổn 有hữu 濕thấp 性tánh 奚hề 嘗thường 無vô 清thanh 清thanh 濁trược 之chi 濕thấp 體thể 既ký 同đồng 故cố 濁trược 體thể 全toàn 是thị 清thanh 體thể 二nhị 體thể 既ký 同đồng 以dĩ 體thể 即tức 相tương/tướng 二nhị 相tương/tướng 亦diệc 即tức 是thị 故cố 濁trược 波ba 即tức 是thị 清thanh 波ba 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 。

△# 三tam 結kết 。

以dĩ 二nhị 波ba 理lý 通thông 舉cử 體thể 是thị 用dụng 。

二nhị 波ba 結kết 上thượng 清thanh 濁trược 之chi 波ba 而nhi 不bất 言ngôn 水thủy 者giả 一nhất 者giả 順thuận 今kim 起khởi 用dụng 二nhị 者giả 波ba 必tất 該cai 水thủy 為vi 成thành 文văn 體thể 故cố 但đãn 言ngôn 波ba 例lệ 如như 上thượng 文văn 但đãn 云vân 清thanh 水thủy 濁trược 水thủy 波ba 濕thấp 無vô 殊thù 而nhi 於ư 其kỳ 波ba 不bất 云vân 清thanh 濁trược 者giả 為vi 成thành 文văn 體thể 自tự 可khả 以dĩ 水thủy 而nhi 顯hiển 於ư 波ba 諸chư 師sư 不bất 了liễu 即tức 便tiện 釋thích 云vân 波ba 亦diệc 無vô 殊thù 此thử 乃nãi 不bất 了liễu 為vi 成thành 文văn 體thể 若nhược 其kỳ 義nghĩa 理lý 合hợp 云vân 濁trược 水thủy 清thanh 水thủy 濁trược 波ba 清thanh 波ba 其kỳ 濕thấp 無vô 殊thù 言ngôn 理lý 通thông 者giả 結kết 上thượng 濕thấp 無vô 殊thù 也dã 二nhị 波ba 道Đạo 理lý 同đồng 是thị 一nhất 濕thấp 故cố 云vân 理lý 通thông 通thông 猶do 同đồng 也dã 同đồng 即tức 無vô 殊thù 舉cử 體thể 是thị 用dụng 者giả 水thủy 濕thấp 乃nãi 為vi 二nhị 波ba 之chi 體thể 此thử 濕thấp 體thể 中trung 本bổn 具cụ 清thanh 濁trược 二nhị 波ba 之chi 用dụng 故cố 云vân 舉cử 體thể 是thị 用dụng 向hướng 若nhược 不bất 釋thích 云vân 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 并tinh 全toàn 體thể 是thị 清thanh 則tắc 立lập 中trung 但đãn 云vân 清thanh 水thủy 濁trược 水thủy 波ba 濕thấp 無vô 殊thù 者giả 未vị 見kiến 舉cử 體thể 是thị 用dụng 之chi 妙diệu 旨chỉ 也dã 由do 向hướng 釋thích 故cố 故cố 今kim 結kết 之chi 於ư 理lý 方phương 顯hiển 然nhiên 此thử 一nhất 節tiết 文văn 自tự 古cổ 云vân 云vân 今kim 作tác 此thử 釋thích 恐khủng 得đắc 祖tổ 意ý 。

△# 二nhị 合hợp 四tứ 初sơ 合hợp 清thanh 濁trược 水thủy 波ba 。

故cố 三tam 千thiên 因nhân 果quả 俱câu 名danh 緣duyên 起khởi 。

由do 此thử 十thập 門môn 點điểm 示thị 觀quán 道đạo 故cố 以dĩ 三tam 千thiên 而nhi 為vi 指chỉ 南nam 染nhiễm 緣duyên 起khởi 者giả 即tức 九cửu 界giới 也dã 若nhược 但đãn 九cửu 界giới 豈khởi 是thị 圓viên 乘thừa 三tam 千thiên 趣thú 九cửu 同đồng 為vi 染nhiễm 緣duyên 即tức 見kiến 法Pháp 界Giới 之chi 全toàn 體thể 也dã 淨tịnh 緣duyên 起khởi 者giả 即tức 佛Phật 界giới 也dã 若nhược 但đãn 佛Phật 界giới 亦diệc 非phi 圓viên 乘thừa 三tam 千thiên 趣thú 佛Phật 同đồng 為vi 淨tịnh 緣duyên 即tức 見kiến 法Pháp 界Giới 之chi 全toàn 體thể 也dã 既ký 皆giai 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 則tắc 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 昭chiêu 然nhiên 可khả 知tri 今kim 此thử 三tam 千thiên 趣thú 於ư 染nhiễm 淨tịnh 染nhiễm 淨tịnh 屬thuộc 事sự 即tức 此thử 三tam 千thiên 同đồng 名danh 為vi 事sự 故cố 妙diệu 記ký 云vân 界giới 界giới 三tam 千thiên 事sự 緣duyên 起khởi 也dã 然nhiên 此thử 三tam 千thiên 豈khởi 定định 事sự 耶da 何hà 獨độc 非phi 事sự 亦diệc 乃nãi 非phi 理lý 亦diệc 非phi 非phi 事sự 理lý 不bất 容dung 擬nghĩ 議nghị 若nhược 曰viết 念niệm 盡tận 情tình 亡vong 還hoàn 是thị 不bất 會hội 此thử 道đạo 念niệm 盡tận 情tình 亡vong 猶do 不bất 許hứa 念niệm 情tình 全toàn 在tại 安an 可khả 論luận 云vân 因nhân 果quả 者giả 一nhất 者giả 三tam 千thiên 即tức 因nhân 果quả 法pháp 故cố 云vân 三tam 千thiên 因nhân 果quả 二nhị 者giả 三tam 千thiên 是thị 能năng 趣thú 因nhân 果quả 是thị 所sở 趣thú 所sở 趣thú 因nhân 果quả 有hữu 對đối 有hữu 各các 各các 論luận 迷mê 之chi 九cửu 界giới 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 悟ngộ 之chi 佛Phật 界giới 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 對đối 論luận 九cửu 界giới 皆giai 因nhân 佛Phật 界giới 是thị 果quả 俱câu 名danh 者giả 俱câu 之chi 一nhất 字tự 從tùng 文văn 似tự 指chỉ 因nhân 果quả 為vi 俱câu 從tùng 意ý 乃nãi 指chỉ 三tam 千thiên 為vi 俱câu 如như 上thượng 文văn 云vân 俱câu 體thể 俱câu 用dụng 俱câu 即tức 三tam 千thiên 言ngôn 緣duyên 起khởi 者giả 一nhất 者giả 平bình 等đẳng 濕thấp 性tánh 為vi 能năng 起khởi 染nhiễm 淨tịnh 水thủy 波ba 為vi 所sở 起khởi 二nhị 者giả 二nhị 水thủy 之chi 本bổn 為vi 能năng 起khởi 二nhị 波ba 立lập 法pháp 為vi 所sở 起khởi 如như 上thượng 兩lưỡng 重trọng/trùng 能năng 起khởi 所sở 起khởi 皆giai 所sở 起khởi 也dã 迷mê 解giải 之chi 緣duyên 并tinh 於ư 他tha 境cảnh 機cơ 感cảm 之chi 緣duyên 為vi 能năng 起khởi 也dã 若nhược 以dĩ 三tam 千thiên 會hội 於ư 能năng 所sở 理lý 具cụ 三tam 千thiên 為vi 能năng 起khởi 變biến 造tạo 三tam 千thiên 為vi 所sở 起khởi 濕thấp 性tánh 唯duy 喻dụ 理lý 具cụ 三tam 千thiên 二nhị 波ba 唯duy 喻dụ 變biến 造tạo 三tam 千thiên 二nhị 水thủy 通thông 喻dụ 兩lưỡng 種chủng 三tam 千thiên 水thủy 對đối 二nhị 波ba 則tắc 屬thuộc 能năng 起khởi 理lý 具cụ 三tam 千thiên 水thủy 對đối 濕thấp 性tánh 則tắc 屬thuộc 所sở 起khởi 事sự 造tạo 三tam 千thiên 問vấn 法pháp 性tánh 為vi 本bổn 斯tư 則tắc 可khả 爾nhĩ 無vô 明minh 云vân 何hà 亦diệc 得đắc 為vi 本bổn 答đáp 功công 歸quy 論luận 本bổn 唯duy 在tại 一nhất 性tánh 就tựu 法pháp 論luận 本bổn 通thông 指chỉ 無vô 明minh 問vấn 無vô 明minh 之chi 水thủy 可khả 對đối 濕thấp 性tánh 而nhi 為vi 變biến 造tạo 法pháp 性tánh 之chi 水thủy 云vân 何hà 亦diệc 得đắc 屬thuộc 變biến 造tạo 耶da 答đáp 談đàm 法pháp 性tánh 說thuyết 無vô 明minh 皆giai 由do 緣duyên 起khởi 平bình 等đẳng 理lý 體thể 名danh 字tự 不bất 存tồn 今kim 對đối 緣duyên 立lập 名danh 名danh 從tùng 事sự 得đắc 所sở 以dĩ 屬thuộc 事sự 問vấn 此thử 之chi 法pháp 性tánh 又hựu 與dữ 一nhất 性tánh 如như 何hà 辯biện 別biệt 答đáp 體thể 同đồng 名danh 異dị 良lương 由do 法pháp 性tánh 名danh 從tùng 對đối 得đắc 以dĩ 對đối 無vô 明minh 名danh 法pháp 性tánh 故cố 體thể 自tự 性tánh 彰chương 而nhi 此thử 法pháp 性tánh 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 一nhất 性tánh 之chi 體thể 但đãn 今kim 文văn 中trung 正chánh 談đàm 於ư 用dụng 且thả 以dĩ 水thủy 濕thấp 俱câu 為vi 能năng 起khởi 波ba 為vi 所sở 起khởi 即tức 界giới 界giới 三tam 千thiên 事sự 緣duyên 起khởi 也dã 。

△# 二nhị 合hợp 濕thấp 性tánh 無vô 殊thù 二nhị 初sơ 直trực 合hợp 。

迷mê 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

水thủy 波ba 也dã 。

不bất 離ly 剎sát 那na 。

水thủy 濕thấp 也dã 剎sát 那na 即tức 心tâm 心tâm 乃nãi 惟duy 一nhất 是thị 故cố 迷mê 悟ngộ 當đương 處xứ 無vô 殊thù 如như 清thanh 濁trược 波ba 濕thấp 性tánh 不bất 異dị 。

△# 二nhị 轉chuyển 釋thích 。

剎sát 那na 性tánh 常thường 緣duyên 起khởi 理lý 一nhất 。

上thượng 句cú 點điểm 剎sát 那na 之chi 妄vọng 即tức 是thị 真chân 常thường 下hạ 句cú 釋thích 迷mê 悟ngộ 緣duyên 起khởi 不bất 離ly 剎sát 那na 剎sát 那na 。 既ký 乃nãi 性tánh 常thường 迷mê 悟ngộ 所sở 以dĩ 理lý 一nhất 。

△# 三tam 合hợp 濁trược 成thành 有hữu 本bổn 。

一nhất 理lý 之chi 內nội 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 。

上thượng 云vân 清thanh 濁trược 雖tuy 即tức 由do 緣duyên 而nhi 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 點điểm 其kỳ 緣duyên 生sanh 即tức 是thị 本bổn 具cụ 故cố 今kim 合hợp 云vân 一nhất 理lý 之chi 內nội 理lý 即tức 能năng 具cụ 合hợp 上thượng 本bổn 有hữu 之chi 能năng 有hữu 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 合hợp 上thượng 清thanh 濁trược 由do 緣duyên 并tinh 濁trược 成thành 本bổn 有hữu 即tức 此thử 淨tịnh 穢uế 之chi 清thanh 濁trược 為vi 本bổn 理lý 之chi 所sở 有hữu 所sở 以dĩ 故cố 在tại 一nhất 理lý 之chi 內nội 。

別biệt 則tắc 六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 通thông 則tắc 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 。

六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 約ước 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 約ước 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 淨tịnh 穢uế 之chi 義nghĩa 不bất 出xuất 此thử 二nhị 故cố 今kim 文văn 中trung 約ước 四tứ 六lục 以dĩ 論luận 別biệt 約ước 九cửu 一nhất 以dĩ 論luận 通thông 言ngôn 九cửu 一nhất 論luận 通thông 者giả 以dĩ 四tứ 六lục 之chi 淨tịnh 穢uế 在tại 九cửu 界giới 無vô 明minh 迷mê 染nhiễm 心tâm 中trung 故cố 十thập 皆giai 穢uế 在tại 佛Phật 界giới 法pháp 性tánh 悟ngộ 淨tịnh 心tâm 中trung 故cố 十thập 皆giai 淨tịnh 故cố 云vân 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 。

△# 四tứ 合hợp 濁trược 體thể 是thị 清thanh 。

故cố 知tri 剎sát 那na 染nhiễm 體thể 悉tất 淨tịnh 。

染nhiễm 合hợp 濁trược 也dã 淨tịnh 合hợp 清thanh 也dã 體thể 合hợp 前tiền 文văn 全toàn 體thể 是thị 清thanh 也dã 前tiền 喻dụ 指chỉ 濕thấp 為vi 體thể 今kim 合hợp 指chỉ 理lý 為vi 體thể 剎sát 那na 即tức 本bổn 有hữu 也dã 上thượng 云vân 本bổn 有hữu 即tức 濕thấp 性tánh 之chi 能năng 有hữu 也dã 今kim 從tùng 法pháp 說thuyết 此thử 之chi 能năng 有hữu 即tức 剎sát 那na 之chi 理lý 體thể 也dã 染nhiễm 淨tịnh 既ký 同đồng 一nhất 理lý 故cố 染nhiễm 體thể 即tức 淨tịnh 體thể 意ý 顯hiển 染nhiễm 相tướng 即tức 淨tịnh 相tương/tướng 也dã 問vấn 今kim 云vân 染nhiễm 淨tịnh 約ước 何hà 分phần/phân 耶da 答đáp 通thông 於ư 二nhị 義nghĩa 今kim 別biệt 九cửu 一nhất 以dĩ 染nhiễm 淨tịnh 門môn 正chánh 指chỉ 佛Phật 界giới 所sở 起khởi 淨tịnh 用dụng 以dĩ 對đối 生sanh 染nhiễm 論luận 不bất 二nhị 也dã 又hựu 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 既ký 是thị 一nhất 理lý 之chi 內nội 而nhi 分phần/phân 故cố 此thử 法pháp 體thể 可khả 以dĩ 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 乃nãi 見kiến 十thập 界giới 在tại 迷mê 在tại 悟ngộ 一nhất 心tâm 中trung 具cụ 今kim 於ư 剎sát 那na 心tâm 體thể 人nhân 界giới 染nhiễm 用dụng 所sở 具cụ 十thập 界giới 即tức 與dữ 佛Phật 界giới 淨tịnh 用dụng 所sở 具cụ 十thập 界giới 而nhi 無vô 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 得đắc 云vân 染nhiễm 體thể 悉tất 淨tịnh 問vấn 今kim 文văn 三tam 千thiên 理lý 耶da 事sự 耶da 若nhược 事sự 造tạo 者giả 何hà 云vân 一nhất 理lý 之chi 內nội 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 若nhược 理lý 具cụ 者giả 何hà 云vân 三tam 千thiên 因nhân 果quả 俱câu 名danh 緣duyên 起khởi 答đáp 今kim 所sở 立lập 義nghĩa 只chỉ 一nhất 三tam 千thiên 中trung 有hữu 具cụ 有hữu 造tạo 理lý 性tánh 為vi 能năng 具cụ 事sự 造tạo 為vi 所sở 具cụ 舉cử 能năng 具cụ 之chi 理lý 三tam 千thiên 趣thú 理lý 故cố 曰viết 理lý 具cụ 三tam 千thiên 舉cử 所sở 具cụ 之chi 造tạo 三tam 千thiên 趣thú 事sự 故cố 曰viết 事sự 造tạo 三tam 千thiên 今kim 文văn 舉cử 所sở 具cụ 之chi 造tạo 而nhi 云vân 三tam 千thiên 因nhân 果quả 俱câu 名danh 緣duyên 起khởi 舉cử 能năng 具cụ 之chi 理lý 故cố 曰viết 一nhất 理lý 之chi 內nội 而nhi 分phần/phân 淨tịnh 穢uế 雖tuy 通thông 二nhị 種chủng 只chỉ 一nhất 三tam 千thiên 問vấn 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 舊cựu 釋thích 何hà 如như 答đáp 他tha 釋thích 十thập 通thông 淨tịnh 穢uế 還hoàn 是thị 六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 何hà 者giả 且thả 地địa 獄ngục 具cụ 十thập 如như 何hà 地địa 獄ngục 通thông 淨tịnh 通thông 穢uế 必tất 須tu 指chỉ 云vân 具cụ 六lục 為vi 穢uế 具cụ 四tứ 為vi 淨tịnh 若nhược 爾nhĩ 還hoàn 是thị 六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 況huống 今kim 文văn 意ý 在tại 十thập 界giới 皆giai 淨tịnh 十thập 界giới 皆giai 穢uế 恐khủng 作tác 今kim 釋thích 方phương 順thuận 文văn 旨chỉ 問vấn 指chỉ 要yếu 以dĩ 清thanh 濁trược 二nhị 水thủy 喻dụ 迷mê 中trung 染nhiễm 心tâm 果quả 後hậu 淨tịnh 心tâm 以dĩ 波ba 喻dụ 三tam 千thiên 俱câu 用dụng 濕thấp 喻dụ 三tam 千thiên 俱câu 體thể 全toàn 體thể 為vi 用dụng 乃nãi 全toàn 濕thấp 為vi 波ba 其kỳ 義nghĩa 何hà 如như 今kim 曰viết 以dĩ 法pháp 對đối 喻dụ 義nghĩa 有hữu 未vị 善thiện 於ư 法pháp 必tất 以dĩ 無vô 明minh 為vi 本bổn 起khởi 於ư 染nhiễm 用dụng 法pháp 性tánh 為vi 本bổn 起khởi 於ư 淨tịnh 用dụng 應ưng 以dĩ 二nhị 水thủy 乃nãi 為vi 無vô 明minh 法pháp 性tánh 二nhị 本bổn 是thị 三tam 千thiên 俱câu 體thể 二nhị 波ba 乃nãi 為vi 染nhiễm 淨tịnh 立lập 法pháp 是thị 三tam 千thiên 俱câu 用dụng 乃nãi 見kiến 波ba 從tùng 水thủy 起khởi 全toàn 體thể 為vi 用dụng 如như 何hà 直trực 指chỉ 濕thấp 性tánh 為vi 體thể 若nhược 爾nhĩ 但đãn 見kiến 波ba 從tùng 濕thấp 起khởi 離ly 於ư 水thủy 耶da 若nhược 云vân 濕thấp 必tất 該cai 水thủy 應ưng 通thông 以dĩ 水thủy 濕thấp 喻dụ 三tam 千thiên 俱câu 體thể 如như 何hà 但đãn 指chỉ 濕thấp 為vi 俱câu 體thể 然nhiên 此thử 對đối 當đương 義nghĩa 未vị 善thiện 者giả 蓋cái 由do 不bất 合hợp 立lập 二nhị 染nhiễm 淨tịnh 一nhất 者giả 法Pháp 門môn 二nhị 者giả 情tình 理lý 若nhược 法Pháp 門môn 淨tịnh 穢uế 則tắc 無vô 增tăng 減giảm 故cố 。 說thuyết 為vi 三tam 千thiên 若nhược 情tình 理lý 染nhiễm 淨tịnh 則tắc 情tình 染nhiễm 須tu 破phá 以dĩ 縛phược 著trước 故cố 非phi 是thị 三tam 千thiên 由do 此thử 既ký 失thất 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 體thể 故cố 諸chư 義nghĩa 未vị 善thiện 源nguyên 從tùng 此thử 出xuất 後hậu 來lai 學học 者giả 又hựu 復phục 隨tùy 文văn 而nhi 生sanh 於ư 解giải 皆giai 謂vị 縛phược 著trước 情tình 染nhiễm 之chi 用dụng 不bất 是thị 三tam 千thiên 而nhi 據cứ 文văn 云vân 若nhược 非phi 三tam 千thiên 空không 假giả 中trung 安an 能năng 成thành 茲tư 自tự 在tại 用dụng 今kim 曰viết 法Pháp 門môn 三tam 千thiên 既ký 通thông 名danh 穢uế 何hà 故cố 法Pháp 門môn 三tam 千thiên 不bất 通thông 名danh 縛phược 若nhược 云vân 縛phược 是thị 縛phược 著trước 非phi 是thị 三tam 千thiên 今kim 曰viết 穢uế 是thị 穢uế 污ô 豈khởi 是thị 三tam 千thiên 若nhược 云vân 此thử 穢uế 乃nãi 非phi 情tình 穢uế 故cố 穢uế 即tức 淨tịnh 今kim 曰viết 此thử 縛phược 乃nãi 非phi 情tình 縛phược 故cố 縛phược 即tức 脫thoát 若nhược 云vân 縛phược 既ký 即tức 脫thoát 則tắc 不bất 名danh 縛phược 今kim 曰viết 穢uế 既ký 即tức 淨tịnh 則tắc 不bất 名danh 穢uế 何hà 故cố 法Pháp 門môn 而nhi 存tồn 穢uế 號hiệu 信tín 知tri 乃nãi 是thị 隨tùy 文văn 生sanh 解giải 而nhi 不bất 深thâm 思tư 法pháp 體thể 者giả 也dã 問vấn 今kim 立lập 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 體thể 在tại 生sanh 在tại 佛Phật 法Pháp 體thể 無vô 別biệt 者giả 且thả 佛Phật 用dụng 是thị 淨tịnh 何hà 以dĩ 云vân 染nhiễm 答đáp 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 故cố 佛Phật 用dụng 名danh 淨tịnh 若nhược 克khắc 法pháp 體thể 故cố 佛Phật 用dụng 有hữu 染nhiễm 亦diệc 名danh 染nhiễm 用dụng 故cố 南nam 嶽nhạc 云vân 以dĩ 佛Phật 望vọng 於ư 眾chúng 生sanh 。 故cố 此thử 德đức 為vi 淨tịnh 若nhược 佛Phật 德đức 中trung 論luận 染nhiễm 淨tịnh 者giả 此thử 德đức 實thật 是thị 亦diệc 違vi 染nhiễm 用dụng 即tức 今kim 文văn 中trung 六lục 穢uế 四tứ 淨tịnh 皆giai 是thị 果quả 用dụng 穢uế 非phi 染nhiễm 耶da 問vấn 若nhược 佛Phật 染nhiễm 用dụng 體thể 同đồng 生sanh 者giả 必tất 佛Phật 染nhiễm 用dụng 亦diệc 名danh 縛phược 耶da 答đáp 法pháp 體thể 實thật 然nhiên 但đãn 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 以dĩ 佛Phật 之chi 用dụng 名danh 為vi 自tự 在tại 生sanh 名danh 縛phược 著trước 若nhược 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 佛Phật 有hữu 染nhiễm 用dụng 亦diệc 名danh 縛phược 著trước 故cố 輔phụ 行hành 辯biện 普phổ 門môn 示thị 現hiện 。 云vân 若nhược 現hiện 六lục 界giới 為vi 縛phược 現hiện 二Nhị 乘Thừa 為vi 脫thoát 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 界giới 為vi 雙song 照chiếu 縛phược 脫thoát 自tự 非phi 證chứng 得đắc 法Pháp 華Hoa 三Tam 昧Muội 。 不bất 思tư 議nghị 身thân 。 自tự 在tại 之chi 業nghiệp 。 安an 能năng 現hiện 此thử 三tam 十thập 三Tam 身Thân 非phi 縛phược 非phi 脫thoát 而nhi 現hiện 縛phược 脫thoát 故cố 知tri 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 是thị 以dĩ 名danh 曰viết 不bất 思tư 議nghị 身thân 。 自tự 在tại 之chi 業nghiệp 。 若nhược 從tùng 法pháp 體thể 現hiện 六lục 道đạo 用dụng 亦diệc 名danh 縛phược 矣hĩ 問vấn 指chỉ 要yếu 云vân 波ba 之chi 與dữ 水thủy 濕thấp 皆giai 無vô 殊thù 又hựu 云vân 以dĩ 清thanh 濁trược 二nhị 波ba 只chỉ 一nhất 動động 性tánh 故cố 云vân 理lý 通thông 其kỳ 說thuyết 如như 何hà 答đáp 不bất 合hợp 於ư 波ba 自tự 說thuyết 無vô 殊thù 乃nãi 云vân 二nhị 波ba 只chỉ 一nhất 動động 性tánh 又hựu 云vân 以dĩ 水thủy 清thanh 後hậu 還hoàn 是thị 濁trược 時thời 動động 用dụng 若nhược 爾nhĩ 斯tư 亦diệc 可khả 云vân 以dĩ 清thanh 濁trược 二nhị 水thủy 只chỉ 一nhất 靜tĩnh 性tánh 以dĩ 水thủy 清thanh 後hậu 還hoàn 是thị 濁trược 時thời 靜tĩnh 體thể 是thị 故cố 二nhị 水thủy 亦diệc 無vô 殊thù 耶da 若nhược 云vân 於ư 二nhị 水thủy 取thủ 同đồng 一nhất 濕thấp 故cố 無vô 殊thù 何hà 以dĩ 不bất 於ư 二nhị 波ba 取thủ 同đồng 一nhất 濕thấp 為vi 無vô 殊thù 耶da 問vấn 指chỉ 要yếu 委ủy 釋thích 妙diệu 記ký 相tương/tướng 位vị 之chi 文văn 用dụng 誡giới 以dĩ 濕thấp 無vô 殊thù 其kỳ 釋thích 如như 何hà 答đáp 今kim 亦diệc 委ủy 釋thích 用dụng 誡giới 以dĩ 波ba 唯duy 動động 無vô 殊thù 先tiên 說thuyết 二nhị 義nghĩa 然nhiên 後hậu 釋thích 文văn 一nhất 者giả 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 波ba 有hữu 清thanh 濁trược 故cố 而nhi 殊thù 濕thấp 性tánh 是thị 一nhất 故cố 無vô 殊thù 二nhị 者giả 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 波ba 濕thấp 相tương 從tùng 以dĩ 波ba 中trung 有hữu 濕thấp 濕thấp 中trung 有hữu 波Ba 若Nhã 以dĩ 波ba 從tùng 濕thấp 故cố 清thanh 波ba 即tức 濁trược 波ba 濁trược 波ba 即tức 清thanh 波ba 波ba 亦diệc 無vô 殊thù 就tựu 法pháp 而nhi 論luận 是thị 波ba 無vô 殊thù 功công 歸quy 而nhi 論luận 由do 濕thấp 無vô 殊thù 若nhược 以dĩ 濕thấp 從tùng 波ba 故cố 清thanh 濕thấp 非phi 濁trược 濕thấp 濁trược 濕thấp 非phi 清thanh 濕thấp 濕thấp 亦diệc 有hữu 別biệt 就tựu 法pháp 而nhi 論luận 是thị 濕thấp 有hữu 別biệt 功công 歸quy 而nhi 論luận 由do 波ba 有hữu 別biệt 故cố 妙diệu 記ký 云vân 位vị 據cứ 理lý 性tánh 決quyết 不bất 可khả 改cải 相tương/tướng 約ước 隨tùy 緣duyên 緣duyên 有hữu 染nhiễm 淨tịnh 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 如như 波ba 異dị 濕thấp 同đồng 也dã 又hựu 云vân 緣duyên 雖tuy 染nhiễm 淨tịnh 同đồng 名danh 緣duyên 起khởi 如như 以dĩ 波ba 從tùng 濕thấp 波ba 亦diệc 無vô 殊thù 也dã 若nhược 從tùng 所sở 起khởi 染nhiễm 淨tịnh 乃nãi 殊thù 如như 波ba 清thanh 濁trược 所sở 起khởi 異dị 也dã 若nhược 從tùng 能năng 起khởi 染nhiễm 淨tịnh 乃nãi 一nhất 如như 清thanh 濁trược 波ba 皆giai 是thị 濕thấp 性tánh 為vi 能năng 起khởi 也dã 云vân 同đồng 名danh 緣duyên 起khởi 者giả 由do 取thủ 能năng 起khởi 同đồng 一nhất 理lý 性tánh 起khởi 此thử 所sở 起khởi 乃nãi 以dĩ 所sở 起khởi 從tùng 於ư 能năng 起khởi 是thị 故cố 得đắc 云vân 同đồng 名danh 緣duyên 起khởi 即tức 便tiện 喻dụ 云vân 如như 清thanh 濁trược 波ba 濕thấp 性tánh 不bất 異dị 指chỉ 要yếu 等đẳng 師sư 莫mạc 不bất 皆giai 云vân 二nhị 波ba 當đương 體thể 只chỉ 一nhất 動động 性tánh 者giả 由do 迷mê 此thử 文văn 同đồng 名danh 緣duyên 起khởi 同đồng 字tự 而nhi 得đắc 又hựu 云vân 如như 清thanh 濁trược 波ba 濕thấp 性tánh 不bất 異dị 同đồng 以dĩ 濕thấp 性tánh 為vi 波ba 故cố 皆giai 以dĩ 如như 為vi 相tương/tướng 此thử 喻dụ 緣duyên 雖tuy 染nhiễm 淨tịnh 同đồng 名danh 緣duyên 起khởi 相tương 從tùng 性tánh 起khởi 以dĩ 相tương 從tùng 性tánh 相tướng 亦diệc 一nhất 如như 如như 清thanh 濁trược 波ba 波ba 從tùng 濕thấp 起khởi 以dĩ 波ba 從tùng 濕thấp 故cố 波ba 無vô 殊thù 又hựu 云vân 同đồng 以dĩ 波ba 為vi 濕thấp 性tánh 故cố 皆giai 以dĩ 如như 為vi 位vị 此thử 喻dụ 了liễu 相tương/tướng 即tức 性tánh 還hoàn 從tùng 於ư 性tánh 以dĩ 說thuyết 一nhất 如như 不bất 例lệ 上thượng 文văn 波ba 濕thấp 相tương 從tùng 由do 上thượng 文văn 中trung 以dĩ 波ba 從tùng 濕thấp 故cố 波ba 無vô 殊thù 今kim 若nhược 例lệ 者giả 應ưng 云vân 同đồng 以dĩ 波ba 為vi 濕thấp 性tánh 故cố 皆giai 以dĩ 相tương/tướng 為vi 如như 以dĩ 濕thấp 從tùng 波ba 濕thấp 亦diệc 有hữu 別biệt 今kim 文văn 不bất 作tác 此thử 例lệ 者giả 且thả 取thủ 世thế 相tương/tướng 與dữ 位vị 皆giai 不bất 出xuất 如như 猶do 於ư 波ba 濕thấp 悉tất 皆giai 同đồng 濕thấp 且thả 相tương/tướng 是thị 隨tùy 緣duyên 緣duyên 即tức 差sai 別biệt 差sai 即tức 無vô 常thường 乃nãi 喻dụ 波ba 也dã 位vị 是thị 理lý 性tánh 性tánh 則tắc 一nhất 如như 如như 故cố 是thị 常thường 乃nãi 喻dụ 濕thấp 也dã 波ba 既ký 喻dụ 相tương/tướng 故cố 波ba 無vô 常thường 今kim 點điểm 波ba 即tức 濕thấp 濕thấp 既ký 喻dụ 位vị 是thị 故cố 乃nãi 云vân 以dĩ 如như 為vi 位vị 即tức 便tiện 結kết 云vân 所sở 以dĩ 相tương/tướng 與dữ 常thường 住trụ 其kỳ 名danh 雖tuy 同đồng 本bổn 當đương 位vị 濕thấp 是thị 常thường 今kim 點điểm 相tương/tướng 波ba 即tức 是thị 位vị 濕thấp 故cố 相tương/tướng 亦diệc 常thường 由do 是thị 相tương/tướng 之chi 與dữ 位vị 皆giai 常thường 住trụ 也dã 如như 波ba 與dữ 濕thấp 皆giai 不bất 殊thù 耳nhĩ 是thị 故cố 經kinh 曰viết 世thế 間gian 相tướng 常thường 住trụ 。 相tương/tướng 既ký 是thị 常thường 故cố 相tương/tướng 與dữ 常thường 住trụ 其kỳ 名danh 即tức 同đồng 不bất 云vân 即tức 同đồng 者giả 以dĩ 生sanh 下hạ 文văn 分phân 別biệt 之chi 義nghĩa 故cố 云vân 雖tuy 同đồng 又hựu 云vân 染nhiễm 淨tịnh 既ký 分phần/phân 如như 位vị 須tu 辯biện 此thử 乃nãi 方phương 是thị 以dĩ 濕thấp 從tùng 波ba 濕thấp 亦diệc 有hữu 別biệt 有hữu 濁trược 之chi 濕thấp 有hữu 清thanh 之chi 濕thấp 故cố 可khả 喻dụ 於ư 迷mê 中trung 真Chân 如Như 悟ngộ 中trung 真Chân 如Như 也dã 指chỉ 要yếu 等đẳng 釋thích 波ba 無vô 殊thù 者giả 功công 不bất 于vu 濕thấp 但đãn 由do 清thanh 濁trược 只chỉ 是thị 一nhất 動động 故cố 曰viết 無vô 殊thù 且thả 妙diệu 記ký 中trung 釋thích 相tương/tướng 等đẳng 者giả 由do 如như 理lý 之chi 濕thấp 故cố 知tri 不bất 可khả 以dĩ 波ba 之chi 動động 自tự 說thuyết 無vô 殊thù 須tu 當đương 約ước 濕thấp 為vi 波ba 波ba 乃nãi 同đồng 耳nhĩ 問vấn 昔tích 人nhân 亦diệc 以dĩ 波ba 中trung 之chi 濕thấp 為vi 常thường 與dữ 今kim 何hà 異dị 答đáp 意ý 不bất 同đồng 也dã 由do 昔tích 以dĩ 世thế 間gian 相tương/tướng 常thường 相tương/tướng 自tự 不bất 常thường 以dĩ 理lý 為vi 常thường 是thị 故cố 波ba 乃nãi 殊thù 濕thấp 為vi 不bất 異dị 今kim 乃nãi 相tương/tướng 既ký 即tức 理lý 故cố 相tương/tướng 是thị 常thường 波ba 既ký 即tức 濕thấp 故cố 波ba 不bất 異dị 故cố 知tri 昔tích 人nhân 但đãn 得đắc 離ly 義nghĩa 而nhi 失thất 即tức 義nghĩa 由do 失thất 即tức 義nghĩa 無vô 今kim 就tựu 法pháp (# 云vân 云vân )# 問vấn 若nhược 不bất 許hứa 指chỉ 要yếu 濕thấp 喻dụ 三tam 千thiên 俱câu 體thể 波ba 喻dụ 三tam 千thiên 俱câu 用dụng 而nhi 置trí 於ư 水thủy 者giả 何hà 故cố 妙diệu 記ký 云vân 如như 清thanh 濁trược 波ba 濕thấp 性tánh 不bất 異dị 不bất 言ngôn 水thủy 耶da 答đáp 妙diệu 記ký 不bất 言ngôn 水thủy 者giả 彼bỉ 以dĩ 理lý 性tánh 為vi 本bổn 但đãn 說thuyết 一nhất 法pháp 是thị 故cố 唯duy 辯biện 真Chân 如Như 理lý 濕thấp 今kim 文văn 既ký 有hữu 無vô 明minh 法pháp 性tánh 二nhị 法pháp 為vi 本bổn 故cố 說thuyết 二nhị 水thủy 其kỳ 妙diệu 記ký 中trung 水thủy 通thông 二nhị 向hướng 水thủy 相tương/tướng 在tại 波ba 收thu 水thủy 性tánh 在tại 濕thấp 收thu 故cố 金kim 錍bề 中trung 以dĩ 水thủy 同đồng 濕thấp 如như 云vân 無vô 有hữu 無vô 波ba 之chi 水thủy 未vị 有hữu 不bất 濕thấp 之chi 波ba 上thượng 句cú 言ngôn 水thủy 下hạ 句cú 言ngôn 濕thấp 以dĩ 濕thấp 替thế 水thủy 以dĩ 水thủy 即tức 濕thấp 及cập 下hạ 一nhất 向hướng 以dĩ 水thủy 為ví 喻dụ 而nhi 不bất 言ngôn 濕thấp 良lương 以dĩ 水thủy 性tánh 是thị 濕thấp 言ngôn 水thủy 則tắc 濕thấp 在tại 其kỳ 中trung 故cố 不bất 復phục 云vân 也dã 又hựu 以dĩ 波ba 必tất 有hữu 水thủy 是thị 故cố 妙diệu 記ký 之chi 文văn 不bất 分phân 波ba 水thủy 之chi 別biệt 乃nãi 將tương 水thủy 即tức 是thị 波ba 但đãn 取thủ 真Chân 如Như 之chi 理lý 。 如như 濕thấp 性tánh 染nhiễm 淨tịnh 緣duyên 起khởi 如như 水thủy 波ba 彼bỉ 文văn 只chỉ 約ước 功công 歸quy 論luận 本bổn 是thị 平bình 等đẳng 理lý 今kim 文văn 乃nãi 約ước 就tựu 法pháp 論luận 本bổn 是thị 故cố 乃nãi 有hữu 無vô 明minh 法pháp 性tánh 開khai 出xuất 水thủy 喻dụ 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 淨tịnh 用dụng 約ước 位vị 次thứ 釋thích 前tiền 但đãn 水thủy 波ba 清thanh 濁trược 通thông 名danh 緣duyên 起khởi 今kim 云vân 未vị 顯hiển 意ý 在tại 果quả 用dụng 又hựu 二nhị 初sơ 歷lịch 位vị 示thị 相tương/tướng 四tứ 初sơ 三tam 即tức 。

三tam 千thiên 未vị 顯hiển 。

果quả 中trung 淨tịnh 用dụng 之chi 三tam 千thiên 未vị 顯hiển 者giả 。

驗nghiệm 體thể 仍nhưng 迷mê 。

以dĩ 驗nghiệm 理lý 具cụ 三tam 千thiên 空không 中trung 之chi 體thể 仍nhưng 由do 在tại 迷mê 下hạ 文văn 云vân 是thị 則tắc 理lý 性tánh 名danh 字tự 觀quán 行hành 已dĩ 有hữu 不bất 二nhị 依y 正chánh 之chi 相tướng 偏thiên 舉cử 此thử 三tam 者giả 以dĩ 尚thượng 迷mê 故cố 雖tuy 迷mê 而nhi 具cụ 故cố 云vân 已dĩ 有hữu 以dĩ 顯hiển 今kim 文văn 迷mê 該cai 三tam 即tức 。

△# 二nhị 相tương 似tự 。

故cố 相tương 似tự 位vị 成thành 。

淨tịnh 用dụng 三tam 千thiên 似tự 顯hiển 。

六lục 根căn 徧biến 照chiếu 。

如như 法Pháp 師sư 功công 德đức 品phẩm 肉nhục 眼nhãn 具cụ 五ngũ 眼nhãn 乃nãi 至chí 意ý 根căn 互hỗ 用dụng 徧biến 照chiếu 。

照chiếu 分phần/phân 十thập 界giới 各các 具cụ 灼chước 然nhiên 。

六lục 根căn 即tức 人nhân 界giới 根căn 根căn 十thập 界giới 即tức 人nhân 界giới 中trung 具cụ 十thập 界giới 也dã 人nhân 界giới 既ký 爾nhĩ 例lệ 九cửu 咸hàm 然nhiên 故cố 云vân 各các 具cụ 。

豈khởi 六lục 根căn 淨tịnh 人nhân 謂vị 十thập 定định 十thập 。

結kết 釋thích 具cụ 意ý 十thập 若nhược 定định 十thập 云vân 何hà 各các 具cụ 。

△# 三tam 分phần/phân 證chứng 。

分phần/phân 真chân 垂thùy 迹tích 十thập 界giới 亦diệc 然nhiên 。

如như 前tiền 各các 具cụ 。

△# 四tứ 究cứu 竟cánh 。

乃nãi 至chí 果quả 成thành 等đẳng 彼bỉ 百bách 界giới 。

究cứu 竟cánh 之chi 果quả 等đẳng 於ư 分phần/phân 真chân 故cố 稱xưng 為vi 彼bỉ 由do 百bách 界giới 淨tịnh 用dụng 三tam 千thiên 是thị 同đồng 但đãn 迷mê 似tự 分phần/phân 極cực 約ước 位vị 有hữu 異dị 今kim 約ước 同đồng 邊biên 故cố 云vân 等đẳng 彼bỉ 已dĩ 上thượng 之chi 文văn 雖tuy 該cai 理lý 體thể 意ý 正chánh 在tại 用dụng 等đẳng 彼bỉ 之chi 言ngôn 雖tuy 指chỉ 分phần/phân 證chứng 究cứu 尋tầm 文văn 意ý 即tức 指chỉ 前tiền 文văn 未vị 顯hiển 三tam 千thiên 以dĩ 前tiền 未vị 顯hiển 故cố 迷mê 由do 今kim 已dĩ 顯hiển 故cố 成thành 。

△# 二nhị 攬lãm 入nhập 初sơ 心tâm 二nhị 初sơ 達đạt 果quả 上thượng 亡vong 照chiếu 三tam 初sơ 示thị 遮già 照chiếu 。

故cố 須tu 初sơ 心tâm 而nhi 遮già 而nhi 照chiếu 。

由do 前tiền 在tại 果quả 今kim 示thị 初sơ 心tâm 圓viên 通thông 見kiến 今kim 文văn 中trung 既ký 有hữu 初sơ 心tâm 之chi 言ngôn 至chí 此thử 方phương 為vi 示thị 觀quán 今kim 曰viết 不bất 然nhiên 一nhất 者giả 前tiền 文văn 既ký 云vân 故cố 知tri 剎sát 那na 染nhiễm 體thể 悉tất 淨tịnh 豈khởi 非phi 觀quán 耶da 若nhược 云vân 無vô 初sơ 心tâm 之chi 言ngôn 故cố 非phi 觀quán 者giả 色sắc 心tâm 門môn 中trung 亦diệc 何hà 嘗thường 有hữu 初sơ 心tâm 之chi 語ngữ 只chỉ 云vân 但đãn 識thức 一nhất 念niệm 遍biến 見kiến 己kỷ 他tha 生sanh 佛Phật 與dữ 今kim 若nhược 識thức 法pháp 性tánh 即tức 無vô 明minh 等đẳng 又hựu 何hà 別biệt 耶da 二nhị 者giả 縱túng/tung 以dĩ 前tiền 文văn 是thị 示thị 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 今kim 攬lãm 前tiền 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 為vi 觀quán 者giả 亦diệc 開khai 科khoa 未vị 善thiện 且thả 今kim 立lập 觀quán 良lương 由do 文văn 云vân 六lục 根căn 遍biến 照chiếu 照chiếu 必tất 有hữu 遮già 此thử 皆giai 是thị 果quả 是thị 故cố 攬lãm 入nhập 初sơ 心tâm 為vi 觀quán 豈khởi 于vu 前tiền 來lai 通thông 示thị 染nhiễm 淨tịnh 。

△# 二nhị 出xuất 法pháp 體thể 。

照chiếu 故cố 三tam 千thiên 恆hằng 具cụ 遮già 故cố 爾nhĩ 空không 中trung 。

向hướng 云vân 遮già 照chiếu 未vị 審thẩm 何hà 法pháp 故cố 釋thích 出xuất 之chi 以dĩ 三tam 千thiên 淨tịnh 用dụng 之chi 事sự 為vi 照chiếu 法pháp 體thể 以dĩ 三tam 千thiên 空không 中trung 之chi 性tánh 為vi 遮già 法pháp 體thể 。

△# 三Tam 明Minh 同đồng 時thời 二nhị 初sơ 示thị 。

終chung 日nhật 雙song 亡vong 終chung 日nhật 雙song 照chiếu 。

終chung 日nhật 之chi 言ngôn 意ý 顯hiển 同đồng 時thời 照chiếu 處xứ 即tức 亡vong 亡vong 處xứ 即tức 照chiếu 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 即tức 亡vong 而nhi 照chiếu 。

不bất 動động 此thử 念niệm 。

即tức 亡vong 也dã 以dĩ 不bất 動động 故cố 。 是thị 空không 中trung 體thể 。

遍biến 應ưng 無vô 方phương 。

即tức 照chiếu 也dã 不bất 動động 而nhi 應ưng 亡vong 處xứ 而nhi 照chiếu 。

△# 二nhị 即tức 照chiếu 而nhi 亡vong 。

隨tùy 感cảm 而nhi 施thí 。

即tức 照chiếu 也dã 。

淨tịnh 穢uế 斯tư 泯mẫn 。

即tức 亡vong 也dã 隨tùy 感cảm 而nhi 泯mẫn 照chiếu 處xứ 即tức 亡vong 以dĩ 顯hiển 前tiền 云vân 終chung 日nhật 雙song 亡vong 亡vong 淨tịnh 穢uế 也dã 終chung 日nhật 雙song 照chiếu 照chiếu 淨tịnh 穢uế 也dã 淨tịnh 穢uế 是thị 二nhị 是thị 故cố 云vân 雙song 諸chư 師sư 多đa 云vân 亡vong 前tiền 遮già 照chiếu 照chiếu 前tiền 遮già 照chiếu 今kim 曰viết 則tắc 妨phương 淨tịnh 穢uế 斯tư 泯mẫn 之chi 言ngôn 豈khởi 非phi 雙song 亡vong 。

△# 二nhị 示thị 因nhân 心tâm 轉chuyển 迷mê 三tam 初sơ 牒điệp 前tiền 。

亡vong 淨tịnh 穢uế 故cố 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 。

若nhược 隨tùy 文văn 而nhi 說thuyết 別biệt 揲# 向hướng 文văn 淨tịnh 穢uế 斯tư 泯mẫn 若nhược 約ước 意ý 而nhi 論luận 通thông 揲# 遮già 故cố 法pháp 爾nhĩ 空không 中trung 。

△# 次thứ 正chánh 示thị 。

仍nhưng 由do 空không 中trung 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 。

非phi 獨độc 果quả 上thượng 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 而nhi 亡vong 淨tịnh 穢uế 因nhân 中trung 轉chuyển 染nhiễm 亦diệc 由do 空không 中trung 故cố 揲# 上thượng 文văn 為vi 成thành 今kim 義nghĩa 須tu 知tri 今kim 文văn 指chỉ 於ư 果quả 上thượng 以dĩ 空không 中trung 亡vong 淨tịnh 穢uế 者giả 從tùng 所sở 攬lãm 法pháp 說thuyết 若nhược 從tùng 能năng 攬lãm 即tức 此thử 果quả 法pháp 亦diệc 在tại 今kim 日nhật 因nhân 心tâm 之chi 中trung 觀quán 上thượng 一nhất 念niệm 即tức 具cụ 果quả 上thượng 乃nãi 以dĩ 空không 中trung 亡vong 淨tịnh 穢uế 法pháp 復phục 由do 空không 中trung 轉chuyển 於ư 因nhân 染nhiễm 而nhi 為vi 果quả 淨tịnh 前tiền 淨tịnh 穢uế 約ước 所sở 具cụ 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 義nghĩa 後hậu 染nhiễm 淨tịnh 約ước 能năng 具cụ 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 義nghĩa 若nhược 得đắc 今kim 意ý 欲dục 作tác 指chỉ 要yếu 情tình 理lý 法Pháp 門môn 說thuyết 何hà 不bất 可khả 前tiền 文văn 乃nãi 約ước 所sở 具cụ 法Pháp 門môn 以dĩ 論luận 淨tịnh 穢uế 今kim 文văn 乃nãi 約ước 能năng 具cụ 因nhân 緣duyên 以dĩ 論luận 染nhiễm 淨tịnh 因nhân 中trung 以dĩ 能năng 具cụ 之chi 情tình 為vi 染nhiễm 果quả 上thượng 以dĩ 能năng 具cụ 之chi 理lý 為vi 淨tịnh 則tắc 因nhân 果quả 各các 具cụ 淨tịnh 穢uế 法Pháp 門môn 今kim 轉chuyển 因nhân 中trung 情tình 染nhiễm 之chi 淨tịnh 穢uế 為vi 果quả 上thượng 理lý 淨tịnh 之chi 淨tịnh 穢uế 故cố 云vân 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 干can 何hà 不bất 可khả 但đãn 不bất 合hợp 認nhận 法Pháp 門môn 淨tịnh 穢uế 穢uế 之chi 法pháp 體thể 而nhi 與dữ 情tình 染nhiễm 染nhiễm 之chi 法pháp 體thể 為vi 不bất 同đồng 耳nhĩ 故cố 可khả 問vấn 之chi 法Pháp 門môn 之chi 淨tịnh 與dữ 情tình 理lý 之chi 淨tịnh 同đồng 耶da 異dị 耶da 若nhược 異dị 應ưng 有hữu 兩lưỡng 佛Phật 界giới 耶da 不bất 可khả 以dĩ 性tánh 德đức 修tu 德đức 而nhi 云vân 兩lưỡng 也dã 若nhược 云vân 同đồng 者giả 淨tịnh 既ký 是thị 同đồng 穢uế 何hà 獨độc 異dị 故cố 知tri 雖tuy 然nhiên 立lập 於ư 二nhị 義nghĩa 以dĩ 分phần/phân 染nhiễm 淨tịnh 但đãn 可khả 分phần/phân 染nhiễm 淨tịnh 何hà 可khả 分phần/phân 問vấn 今kim 之chi 所sở 說thuyết 。 果quả 上thượng 起khởi 用dụng 淨tịnh 穢uế 之chi 穢uế 與dữ 因nhân 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 之chi 染nhiễm 此thử 二nhị 染nhiễm 穢uế 異dị 耶da 同đồng 耶da 答đáp 法pháp 體thể 是thị 同đồng 隨tùy 具cụ 有hữu 異dị 法pháp 體thể 同đồng 者giả 起khởi 用dụng 之chi 穢uế 與dữ 因nhân 中trung 染nhiễm 或hoặc 皆giai 四tứ 趣thú 或hoặc 皆giai 九cửu 界giới 今kim 起khởi 用dụng 從tùng 文văn 且thả 別biệt 四tứ 趣thú 因nhân 中trung 從tùng 文văn 且thả 別biệt 九cửu 界giới 雖tuy 四tứ 九cửu 取thủ 舍xá 分phần/phân 對đối 不bất 同đồng 若nhược 其kỳ 染nhiễm 穢uế 法pháp 體thể 無vô 異dị 隨tùy 具cụ 異dị 者giả 一nhất 者giả 前tiền 穢uế 是thị 所sở 具cụ 今kim 染nhiễm 是thị 能năng 具cụ 二nhị 者giả 以dĩ 果quả 上thượng 悟ngộ 性tánh 即tức 性tánh 為vi 用dụng 故cố 穢uế 為vi 法Pháp 門môn 此thử 乃nãi 從tùng 穢uế 所sở 依y 體thể 說thuyết 故cố 名danh 為vi 理lý 由do 悟ngộ 所sở 依y 是thị 實thật 乃nãi 知tri 起khởi 用dụng 是thị 權quyền 故cố 或hoặc 名danh 權quyền 造tạo 以dĩ 因nhân 中trung 迷mê 性tánh 不bất 了liễu 即tức 性tánh 為vi 染nhiễm 於ư 是thị 但đãn 從tùng 染nhiễm 之chi 當đương 體thể 故cố 名danh 為vi 情tình 既ký 昧muội 實thật 理lý 不bất 識thức 是thị 權quyền 故cố 或hoặc 名danh 實thật 造tạo 是thị 以dĩ 果quả 穢uế 因nhân 染nhiễm 隨tùy 迷mê 悟ngộ 二nhị 心tâm 具cụ 辯biện 有hữu 異dị 也dã 問vấn 果quả 上thượng 起khởi 用dụng 之chi 穢uế 與dữ 因nhân 中trung 所sở 轉chuyển 之chi 染nhiễm 為vi 可khả 斷đoạn 耶da 不bất 可khả 斷đoạn 耶da 答đáp 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 斷đoạn 則tắc 俱câu 斷đoạn 存tồn 則tắc 俱câu 存tồn 由do 穢uế 染nhiễm 體thể 而nhi 不bất 別biệt 故cố 若nhược 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 果quả 上thượng 之chi 穢uế 既ký 乃nãi 即tức 性tánh 故cố 屬thuộc 法Pháp 門môn 則tắc 不bất 斷đoạn 也dã 因nhân 中trung 之chi 染nhiễm 既ký 不bất 即tức 性tánh 當đương 體thể 屬thuộc 情tình 故cố 須tu 斷đoạn 耳nhĩ 若nhược 因nhân 中trung 知tri 染nhiễm 即tức 是thị 於ư 性tánh 故cố 染nhiễm 亦diệc 不bất 斷đoạn 如như 云vân 闡xiển 提đề 若nhược 能năng 達đạt 修tu 惡ác 則tắc 與dữ 如Như 來Lai 無vô 差sai 別biệt 若nhược 果quả 上thượng 從tùng 穢uế 當đương 體thể 而nhi 說thuyết 是thị 亦diệc 須tu 斷đoạn 故cố 云vân 亡vong 淨tịnh 穢uế 故cố 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 亡vong 非phi 斷đoạn 耶da 良lương 由do 圓viên 中trung 說thuyết 不bất 斷đoạn 斷đoạn 斷đoạn 處xứ 即tức 不bất 斷đoạn 不bất 斷đoạn 處xứ 即tức 斷đoạn 從tùng 因nhân 至chí 果quả 無vô 不bất 然nhiên 也dã 而nhi 圓viên 通thông 中trung 未vị 曉hiểu 斯tư 旨chỉ 乃nãi 云vân 亡vong 淨tịnh 穢uế 者giả 是thị 則tắc 亡vong 於ư 妙diệu 假giả 自tự 約ước 秘bí 藏tạng 任nhậm 運vận 如như 是thị 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 自tự 約ước 治trị 惑hoặc 翻phiên 迷mê 向hướng 悟ngộ 故cố 知tri 空không 中trung 亡vong 於ư 淨tịnh 穢uế 與dữ 夫phu 空không 中trung 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 過quá 德đức 有hữu 異dị 不bất 可khả 參tham 濫lạm 今kim 問vấn 豈khởi 圓viên 因nhân 中trung 亡vong 惑hoặc 行hành 人nhân 不bất 依y 秘bí 藏tạng 任nhậm 運vận 而nhi 然nhiên 耶da 不bất 知tri 又hựu 將tương 何hà 法pháp 而nhi 斷đoạn 惑hoặc 耶da 應ưng 有hữu 兩lưỡng 種chủng 空không 中trung 者giả 耶da 應ưng 知tri 神thần 智trí 說thuyết 二nhị 種chủng 亡vong 一nhất 者giả 三tam 惑hoặc 說thuyết 亡vong 乃nãi 亡vong 過quá 患hoạn 之chi 情tình 不bất 亡vong 三tam 諦đế 之chi 法pháp 是thị 故cố 三tam 千thiên 俗tục 諦đế 不bất 亡vong 故cố 圓viên 通thông 曰viết 良lương 由do 不bất 知tri 。 所sở 破phá 所sở 轉chuyển 只chỉ 是thị 無vô 明minh 迷mê 情tình 之chi 病bệnh 耳nhĩ 三tam 千thiên 之chi 法pháp 何hà 所sở 破phá 哉tai 二nhị 者giả 三tam 千thiên 說thuyết 亡vong 乃nãi 約ước 祕bí 藏tạng 任nhậm 運vận 泯mẫn 亡vong 故cố 三tam 千thiên 之chi 法pháp 亦diệc 可khả 亡vong 也dã 故cố 圓viên 通thông 云vân 若nhược 謂vị 輔phụ 行hành 亡vong 泯mẫn 三tam 千thiên 只chỉ 是thị 亡vong 情tình 而nhi 不bất 泯mẫn 法pháp 者giả 此thử 則tắc 彰chương 灼chước 對đối 面diện 違vi 文văn 法pháp 若nhược 不bất 泯mẫn 情tình 何hà 能năng 亡vong 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。 今kim 謂vị 其kỳ 說thuyết 似tự 是thị 而nhi 非phi 以dĩ 三tam 惑hoặc 為vi 定định 斷đoạn 以dĩ 三tam 千thiên 為vi 虗hư 論luận 今kim 只chỉ 問vấn 於ư 祕bí 藏tạng 說thuyết 亡vong 亡vong 三tam 千thiên 法pháp 且thả 三tam 千thiên 俗tục 諦đế 性tánh 德đức 常thường 住trụ 耶da 事sự 相tướng 無vô 常thường 耶da 若nhược 謂vị 無vô 常thường 豈khởi 得đắc 名danh 為vi 三tam 千thiên 妙diệu 假giả 若nhược 謂vị 常thường 住trụ 如như 何hà 可khả 亡vong 今kim 復phục 問vấn 之chi 法Pháp 師sư 凡phàm 於ư 字tự 義nghĩa 最tối 欲dục 分phân 明minh 何hà 得đắc 於ư 今kim 亡vong 之chi 一nhất 字tự 而nhi 不bất 通thông 曉hiểu 亡vong 者giả 無vô 也dã 且thả 立lập 則tắc 而nhi 有hữu 亡vong 則tắc 而nhi 無vô 既ký 可khả 有hữu 可khả 無vô 豈khởi 是thị 真chân 常thường 天thiên 然nhiên 性tánh 德đức 又hựu 輔phụ 行hành 云vân 俱câu 破phá 俱câu 立lập 俱câu 是thị 法Pháp 界Giới 破phá 之chi 一nhất 字tự 亦diệc 如như 上thượng 難nạn/nan 破phá 者giả 壞hoại 也dã 且thả 請thỉnh 分phân 別biệt 破phá 三tam 惑hoặc 之chi 破phá 與dữ 破phá 三tam 千thiên 之chi 破phá 二nhị 破phá 如như 何hà 不bất 同đồng 莫mạc 不bất 破phá 三tam 惑hoặc 之chi 破phá 是thị 破phá 壞hoại 也dã 破phá 三tam 千thiên 之chi 破phá 非phi 破phá 壞hoại 耶da 若nhược 非phi 破phá 壞hoại 何hà 以dĩ 云vân 破phá 恐khủng 他tha 或hoặc 曰viết 祕bí 藏tạng 說thuyết 破phá 者giả 由do 空không 中trung 之chi 體thể 體thể 非phi 三tam 千thiên 妙diệu 用dụng 之chi 相tướng 故cố 云vân 亡vong 云vân 破phá 其kỳ 實thật 三tam 千thiên 妙diệu 用dụng 之chi 相tướng 相tương/tướng 自tự 不bất 亡vong 亦diệc 乃nãi 不bất 破phá 今kim 亦diệc 難nạn/nan 之chi 且thả 夫phu 三tam 千thiên 妙diệu 用dụng 亦diệc 非phi 立lập 中trung 之chi 體thể 是thị 則tắc 妙diệu 假giả 亦diệc 云vân 亡vong 云vân 破phá 者giả 耶da 由do 昔tích 不bất 知tri 說thuyết 三tam 千thiên 者giả 常thường 同đồng 常thường 異dị 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 在tại 一nhất 念niệm 故cố 故cố 攝nhiếp 無vô 不bất 遍biến 有hữu 。 事sự 有hữu 理lý 有hữu 破phá 有hữu 顯hiển 有hữu 麤thô 有hữu 妙diệu 皆giai 即tức 一nhất 念niệm 方phương 見kiến 事sự 理lý 俱câu 理lý 而nhi 非phi 事sự 理lý 破phá 顯hiển 俱câu 顯hiển 而nhi 非phi 破phá 顯hiển 麤thô 妙diệu 俱câu 妙diệu 而nhi 非phi 麤thô 妙diệu 何hà 者giả 且thả 舉cử 一nhất 隅ngung 如như 三tam 千thiên 中trung 攝nhiếp 無vô 不bất 遍biến 豈khởi 不bất 攝nhiếp 於ư 所sở 破phá 者giả 耶da 此thử 之chi 所sở 破phá 既ký 三tam 千thiên 法pháp 趣thú 此thử 所sở 破phá 是thị 則tắc 意ý 破phá 則tắc 非phi 破phá 若nhược 以dĩ 三tam 千thiên 俗tục 事sự 一nhất 向hướng 不bất 為vi 所sở 破phá 者giả 斯tư 則tắc 不bất 了liễu 三tam 千thiên 攝nhiếp 法pháp 而nhi 乃nãi 有hữu 破phá 若nhược 謂vị 三tam 千thiên 俗tục 事sự 一nhất 向hướng 為vi 所sở 破phá 者giả 斯tư 則tắc 不bất 了liễu 三tam 千thiên 宗tông 旨chỉ 是thị 則tắc 非phi 破phá 若nhược 識thức 此thử 意ý 方phương 可khả 解giải 會hội 以dĩ 三tam 千thiên 為vi 非phi 道đạo 則tắc 是thị 經Kinh 中trung 不bất 斷đoạn 癡si 愛ái 起khởi 於ư 明minh 脫thoát 。 也dã 故cố 淨tịnh 名danh 玄huyền 云vân 三tam 種chủng 非phi 道đạo 不bất 礙ngại 三tam 種chủng 解giải 脫thoát 之chi 佛Phật 道Đạo 三tam 種chủng 解giải 脫thoát 之chi 佛Phật 道Đạo 不bất 破phá 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 三tam 種chủng 之chi 非phi 道đạo 如như 須Tu 彌Di 入nhập 芥giới 無vô 相tướng 礙ngại 也dã 豈khởi 非phi 三tam 千thiên 非phi 道đạo 乃nãi 不bất 斷đoạn 耶da 如như 觀quán 心tâm 疏sớ/sơ 云vân 圓viên 觀quán 之chi 道đạo 體thể 生sanh 死tử 之chi 三tam 道đạo 即tức 是thị 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 是thị 即tức 三tam 道đạo 即tức 法Pháp 界Giới 法Pháp 界Giới 何hà 所sở 破phá 壞hoại 問vấn 且thả 佛Phật 在tại 因nhân 由do 斷đoạn 染nhiễm 竟cánh 然nhiên 後hậu 成thành 果quả 今kim 於ư 果quả 用dụng 有hữu 染nhiễm 法Pháp 門môn 若nhược 又hựu 云vân 亡vong 是thị 則tắc 如Như 來Lai 。 兩lưỡng 番phiên 亡vong 染nhiễm 答đáp 此thử 問vấn 還hoàn 迷mê 法pháp 體thể 者giả 也dã 今kim 更cánh 說thuyết 之chi 。 染nhiễm 法pháp 因nhân 果quả 通thông 於ư 九cửu 界giới 今kim 且thả 約ước 於ư 地địa 獄ngục 以dĩ 說thuyết 圓viên 人nhân 在tại 因nhân 了liễu 知tri 地địa 獄ngục 惑hoặc 業nghiệp 與dữ 果quả 皆giai 即tức 是thị 性tánh 無vô 一nhất 毫hào 髮phát 是thị 可khả 斷đoạn 者giả 但đãn 由do 與dữ 性tánh 而nhi 未vị 相tương 應ứng 惟duy 見kiến 惡ác 因nhân 若nhược 不bất 斷đoạn 因nhân 後hậu 報báo 何hà 免miễn 若nhược 斷đoạn 此thử 因nhân 其kỳ 果quả 亦diệc 泯mẫn 而nhi 此thử 之chi 斷đoạn 非phi 滅diệt 此thử 惡ác 名danh 之chi 為vi 斷đoạn 但đãn 了liễu 之chi 即tức 性tánh 性tánh 既ký 泯mẫn 亡vong 惡ác 不bất 可khả 得đắc 名danh 之chi 為vi 斷đoạn 是thị 故cố 於ư 惡ác 不bất 可khả 實thật 造tạo 所sở 謂vị 相tương 離ly 其kỳ 性tánh 常thường 即tức 以dĩ 性tánh 即tức 故cố 性tánh 能năng 具cụ 相tương/tướng 故cố 相tương/tướng 亦diệc 存tồn 空không 中trung 是thị 體thể 此thử 相tương/tướng 是thị 用dụng 自tự 行hành 入nhập 道đạo 了liễu 用dụng 即tức 體thể 乃nãi 以dĩ 空không 中trung 而nhi 亡vong 於ư 染nhiễm 是thị 故cố 號hiệu 為vi 斷đoạn 惑hoặc 成thành 佛Phật 及cập 成thành 佛Phật 已dĩ 為vi 生sanh 起khởi 用dụng 即tức 乃nãi 復phục 立lập 地địa 獄ngục 之chi 染nhiễm 其kỳ 了liễu 用dụng 即tức 體thể 還hoàn 以dĩ 空không 中trung 而nhi 亡vong 此thử 染nhiễm 若nhược 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 故cố 前tiền 一nhất 番phiên 是thị 自tự 行hành 入nhập 道đạo 從tùng 因nhân 至chí 果quả 以dĩ 空không 中trung 亡vong 染nhiễm 其kỳ 次thứ 一nhất 番phiên 是thị 化hóa 他tha 起khởi 用dụng 以dĩ 空không 中trung 亡vong 染nhiễm 故cố 前tiền 亡vong 實thật 染nhiễm 後hậu 亡vong 權quyền 染nhiễm 二nhị 番phiên 不bất 同đồng 若nhược 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 皆giai 是thị 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 而nhi 亡vong 於ư 染nhiễm 能năng 亡vong 空không 中trung 法pháp 體thể 不bất 別biệt 所sở 亡vong 之chi 染nhiễm 法pháp 體thể 亦diệc 同đồng 何hà 以dĩ 可khả 疑nghi 兩lưỡng 番phiên 亡vong 染nhiễm 問vấn 空không 中trung 法pháp 體thể 是thị 同đồng 不bất 疑nghi 且thả 染nhiễm 法pháp 體thể 權quyền 實thật 乃nãi 別biệt 如như 何hà 是thị 同đồng 若nhược 是thị 同đồng 者giả 必tất 須tu 以dĩ 因nhân 中trung 實thật 染nhiễm 乃nãi 為vi 果quả 上thượng 權quyền 用dụng 耶da 答đáp 正chánh 是thị 實thật 染nhiễm 為vi 果quả 權quyền 用dụng 若nhược 以dĩ 實thật 造tạo 與dữ 權quyền 造tạo 殊thù 者giả 但đãn 得đắc 隨tùy 具cụ 辯biện 異dị 之chi 義nghĩa 失thất 於ư 法pháp 體thể 是thị 同đồng 之chi 旨chỉ 今kim 引dẫn 一nhất 文văn 證chứng 其kỳ 實thật 染nhiễm 為vi 果quả 權quyền 用dụng 如như 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 釋thích 經kinh 設thiết 身thân 有hữu 疾tật 。 而nhi 不bất 永vĩnh 滅diệt 。 疾tật 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 者giả 實thật 疾tật 二nhị 者giả 權quyền 疾tật 皆giai 不bất 永vĩnh 滅diệt 故cố 疏sớ/sơ 明minh 云vân 而nhi 不bất 永vĩnh 滅diệt 。 者giả 亦diệc 有hữu 實thật 權quyền 實thật 者giả 雖tuy 有hữu 此thử 疾tật 體thể 疾tật 無vô 疾tật 不bất 斷đoạn 不bất 破phá 以dĩ 己kỷ 之chi 疾tật 。 慜mẫn 於ư 彼bỉ 疾tật 若nhược 觀quán 此thử 疾tật 入nhập 實thật 相tướng 者giả 得đắc 無vô 緣duyên 大đại 悲bi 還hoàn 用dụng 利lợi 生sanh 故cố 不bất 永vĩnh 滅diệt 權quyền 者giả 若nhược 一nhất 段đoạn 眾chúng 生sanh 疾tật 滅diệt 於ư 餘dư 眾chúng 生sanh 。 猶do 須tu 為vi 現hiện 故cố 不bất 永vĩnh 滅diệt 既ký 將tương 實thật 疾tật 至chí 於ư 果quả 上thượng 還hoàn 用dụng 利lợi 生sanh 豈khởi 非phi 實thật 疾tật 為vi 果quả 權quyền 用dụng 伏phục 請thỉnh 後hậu 賢hiền 細tế 究cứu 疏sớ/sơ 文văn 則tắc 於ư 十thập 界giới 法pháp 體thể 一nhất 家gia 教giáo 門môn 可khả 以dĩ 同đồng 入nhập 問vấn 但đãn 云vân 空không 中trung 何hà 不bất 言ngôn 假giả 答đáp 此thử 門môn 之chi 旨chỉ 只chỉ 於ư 染nhiễm 淨tịnh 以dĩ 見kiến 不bất 二nhị 染nhiễm 淨tịnh 假giả 也dã 不bất 二nhị 空không 中trung 也dã 何hà 於ư 不bất 二nhị 欲dục 說thuyết 假giả 耶da 故cố 約ước 果quả 橫hoạnh/hoành 論luận 果quả 上thượng 淨tịnh 穢uế 不bất 二nhị 由do 以dĩ 空không 以dĩ 中trung 若nhược 因nhân 果quả 竪thụ 論luận 轉chuyển 於ư 因nhân 染nhiễm 而nhi 為vi 果quả 淨tịnh 以dĩ 辯biện 不bất 二nhị 仍nhưng 由do 空không 中trung 故cố 因nhân 中trung 淨tịnh 穢uế 俱câu 染nhiễm 之chi 用dụng 與dữ 果quả 淨tịnh 穢uế 俱câu 淨tịnh 之chi 用dụng 約ước 此thử 二nhị 用dụng 之chi 假giả 以dĩ 見kiến 空không 中trung 故cố 不bất 二nhị 也dã 所sở 謂vị 空không 中trung 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 者giả 問vấn 前tiền 文văn 空không 中trung 亡vong 淨tịnh 與dữ 穢uế 今kim 文văn 何hà 但đãn 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 答đáp 前tiền 約ước 體thể 用dụng 對đối 論luận 故cố 十thập 界giới 皆giai 用dụng 以dĩ 體thể 亡vong 用dụng 故cố 亦diệc 亡vong 於ư 佛Phật 界giới 之chi 淨tịnh 今kim 於ư 用dụng 中trung 約ước 迷mê 悟ngộ 對đối 論luận 故cố 轉chuyển 九cửu 界giới 之chi 迷mê 染nhiễm 以dĩ 為vi 佛Phật 界giới 之chi 悟ngộ 淨tịnh 雙song 亡vong 淨tịnh 穢uế 亦diệc 由do 空không 中trung 轉chuyển 九cửu 為vi 佛Phật 亦diệc 由do 空không 中trung 是thị 故cố 二nhị 文văn 進tiến 否phủ/bĩ 不bất 等đẳng 問vấn 空không 中trung 亡vong 泯mẫn 何hà 不bất 泯mẫn 淨tịnh 答đáp 空không 中trung 既ký 妙diệu 能năng 亡vong 能năng 立lập 前tiền 則tắc 淨tịnh 穢uế 俱câu 亡vong 次thứ 乃nãi 亡vong 染nhiễm 立lập 淨tịnh 皆giai 空không 中trung 德đức 且thả 如như 中trung 道đạo 雙song 遮già 為vi 體thể 雙song 照chiếu 為vi 用dụng 今kim 亦diệc 然nhiên 也dã 以dĩ 空không 中trung 遮già 故cố 乃nãi 轉chuyển 於ư 染nhiễm 以dĩ 空không 中trung 照chiếu 故cố 何hà 妨phương 為vi 淨tịnh 既ký 約ước 即tức 亡vong 轉chuyển 故cố 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 而nhi 圓viên 通thông 中trung 亦diệc 所sở 未vị 曉hiểu 妄vọng 有hữu 破phá 斥xích 何hà 者giả 由do 指chỉ 要yếu 云vân 染nhiễm 中trung 淨tịnh 穢uế 更cánh 顯hiển 明minh 者giả 復phục 是thị 空không 中trung 之chi 力lực 故cố 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 圓viên 通thông 破phá 云vân 此thử 乃nãi 淨tịnh 穢uế 俱câu 立lập 爾nhĩ 何hà 名danh 亡vong 淨tịnh 穢uế 耶da 又hựu 云vân 當đương 知tri 染nhiễm 體thể 無vô 明minh 該cai 於ư 通thông 別biệt 二nhị 惑hoặc 淨tịnh 體thể 法pháp 性tánh 攝nhiếp 於ư 空không 中trung 二nhị 理lý 今kim 謂vị 圓viên 通thông 之chi 意ý 又hựu 以dĩ 淨tịnh 是thị 空không 中trung 乃nãi 轉chuyển 於ư 染nhiễm 也dã 雖tuy 皆giai 未vị 見kiến 文văn 意ý 而nhi 圓viên 通thông 之chi 釋thích 不bất 及cập 指chỉ 要yếu 遠viễn 矣hĩ 一nhất 者giả 今kim 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 應ưng 指chỉ 空không 中trung 為vi 淨tịnh 二nhị 惑hoặc 為vi 染nhiễm 耶da 若nhược 爾nhĩ 即tức 是thị 體thể 淨tịnh 用dụng 染nhiễm 如như 何hà 可khả 說thuyết 果quả 上thượng 淨tịnh 用dụng 二nhị 者giả 今kim 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 又hựu 必tất 從tùng 自tự 行hành 因nhân 染nhiễm 果quả 體thể 而nhi 立lập 耶da 非phi 但đãn 未vị 達đạt 空không 中trung 之chi 染nhiễm 亦diệc 乃nãi 不bất 識thức 今kim 文văn 之chi 淨tịnh 況huống 今kim 文văn 之chi 淨tịnh 亦diệc 是thị 佛Phật 界giới 應ứng 用dụng 之chi 淨tịnh 。

△# 三tam 結kết 成thành 不bất 二nhị 。

由do 了liễu 染nhiễm 淨tịnh 空không 中trung 自tự 亡vong 。

但đãn 云vân 空không 中trung 自tự 亡vong 不bất 云vân 淨tịnh 亡vong 者giả 且thả 取thủ 轉chuyển 染nhiễm 為vi 淨tịnh 由do 空không 中trung 力lực 空không 中trung 若nhược 亡vong 淨tịnh 用dụng 既ký 即tức 空không 中trung 淨tịnh 用dụng 豈khởi 得đắc 不bất 亡vong 亡vong 染nhiễm 淨tịnh 則tắc 以dĩ 空không 中trung 泯mẫn 空không 中trung 則tắc 由do 一nhất 性tánh 染nhiễm 淨tịnh 亡vong 者giả 亡vong 俗tục 也dã 空không 中trung 亡vong 者giả 亡vong 空không 中trung 也dã 故cố 云vân 三tam 諦đế 無vô 形hình 俱câu 不bất 可khả 見kiến 以dĩ 空không 中trung 體thể 全toàn 是thị 一nhất 性tánh 雖tuy 乍sạ 分phần/phân 二nhị 名danh 實thật 一nhất 體thể 無vô 別biệt 所sở 以dĩ 自tự 亡vong 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 因nhân 果quả 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

由do 因nhân 尅khắc 果quả 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 對đối 於ư 生sanh 迷mê 以dĩ 論luận 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 者giả 也dã 。

△# 初sơ 標tiêu 。

六lục 依y 正chánh 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 乃nãi 以dĩ 三tam 諦đế 一nhất 實thật 為vi 不bất 二nhị 體thể 四tứ 土thổ/độ 之chi 依y 三Tam 身Thân 之chi 正chánh 斯tư 皆giai 為vi 物vật 之chi 用dụng 二nhị 也dã 三tam 諦đế 一nhất 實thật 之chi 體thể 不bất 二nhị 也dã 即tức 體thể 以dĩ 論luận 用dụng 了liễu 用dụng 而nhi 為vi 體thể 故cố 。 依y 正chánh 之chi 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 矣hĩ 問vấn 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 本bổn 屬thuộc 體thể 一nhất 何hà 言ngôn 用dụng 二nhị 答đáp 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 云vân 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 非phi 身thân 非phi 土thổ/độ (# 只chỉ 一nhất 妙diệu 體thể 故cố 屬thuộc 不bất 二nhị )# 而nhi 說thuyết 身thân 土thổ/độ (# 附phụ 世thế 假giả 立lập 說thuyết 身thân 說thuyết 土thổ/độ 由do 為vi 物vật 故cố 即tức 屬thuộc 用dụng 二nhị )# 離ly 身thân 無vô 土thổ/độ 離ly 土thổ/độ 無vô 身thân 名danh 身thân 土thổ/độ 者giả 一nhất 法pháp 二nhị 義nghĩa (# 一nhất 法pháp 不bất 二nhị 。 也dã 二nhị 義nghĩa 而nhi 二nhị 也dã 二nhị 即tức 一nhất 法pháp 故cố 依y 正chánh 不bất 二nhị 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 異dị 而nhi 常thường 一nhất )# 寂tịch 光quang 身thân 土thổ/độ 既ký 然nhiên 三tam 土thổ/độ 既ký 即tức 寂tịch 光quang 應ưng 身thân 既ký 即tức 法Pháp 身thân 所sở 以dĩ 三tam 土thổ/độ 之chi 依y 應ưng 身thân 之chi 正chánh 方phương 稱xưng 不bất 二nhị 若nhược 知tri 此thử 意ý 方phương 見kiến 依y 正chánh 不bất 二nhị 之chi 根căn 源nguyên 出xuất 自tự 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 者giả 也dã 又hựu 若nhược 以dĩ 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 為vi 體thể 。 不bất 二nhị 則tắc 以dĩ 三tam 土thổ/độ 應ưng 身thân 為vi 用dụng 是thị 二nhị 三tam 土thổ/độ 即tức 寂tịch 光quang 應ứng 用dụng 即tức 法pháp 體thể 故cố 依y 正chánh 不bất 二nhị 。

△# 二nhị 釋thích 三tam 初sơ 示thị 。

已dĩ 證chứng 遮già 那na 一nhất 體thể 不bất 二nhị 。

已dĩ 證chứng 即tức 果quả 也dã 但đãn 舉cử 法Pháp 身thân 必tất 攝nhiếp 寂tịch 土thổ/độ 點điểm 此thử 身thân 土thổ/độ 之chi 二nhị 共cộng 一nhất 體thể 性tánh 故cố 云vân 不bất 二nhị 皆giai 謂vị 今kim 文văn 但đãn 明minh 不bất 二nhị 殊thù 不bất 知tri 在tại 身thân 土thổ/độ 之chi 二nhị 問vấn 常thường 寂tịch 法Pháp 身thân 既ký 然nhiên 無vô 相tướng 如như 何hà 可khả 說thuyết 不bất 正chánh 之chi 二nhị 答đáp 附phụ 世thế 假giả 立lập 二nhị 種chủng 名danh 字tự 亦diệc 得đắc 為vi 二nhị 問vấn 若nhược 爾nhĩ 寂tịch 光quang 實thật 無vô 相tướng 耶da 答đáp 寂tịch 光quang 妙diệu 土độ 何hà 曾tằng 是thị 相tương 及cập 與dữ 無vô 相tướng 如như 章chương 安an 辯biện 法Pháp 身thân 云vân 不bất 可khả 說thuyết 色sắc 。 及cập 以dĩ 非phi 色sắc 不bất 可khả 說thuyết 。 空không 及cập 與dữ 不bất 空không 為vi 兩lưỡng 緣duyên 故cố 言ngôn 色sắc 非phi 色sắc 非phi 色sắc 亦diệc 色sắc 色sắc 亦diệc 非phi 色sắc 色sắc 非phi 色sắc 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 以dĩ 文văn 照chiếu 之chi 是thị 故cố 寂tịch 光quang 不bất 可khả 以dĩ 相tương 及cập 與dữ 無vô 相tướng 而nhi 思tư 議nghị 矣hĩ 若nhược 也dã 為vi 緣duyên 假giả 說thuyết 亦diệc 可khả 云vân 相tương 及cập 與dữ 非phi 相tướng 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 然nhiên 此thử 寂tịch 理lý 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 而nhi 下hạ 三tam 土thổ/độ 皆giai 即tức 寂tịch 光quang 故cố 寂tịch 光quang 有hữu 相tương/tướng 即tức 義nghĩa 復phục 二nhị 一nhất 者giả 穢uế 離ly 淨tịnh 即tức 故cố 寂tịch 光quang 有hữu 金kim 寶bảo 淨tịnh 相tương/tướng 二nhị 者giả 淨tịnh 穢uế 俱câu 即tức 故cố 寂tịch 光quang 有hữu 地địa 獄ngục 蓮liên 池trì 乃nãi 至chí 三tam 土thổ/độ 淨tịnh 穢uế 之chi 相tướng 相tương/tướng 即tức 無vô 相tướng 無vô 相tướng 。 即tức 相tương/tướng 是thị 故cố 相tương/tướng 相tương/tướng 皆giai 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 且thả 附phụ 於ư 依y 報báo 論luận 即tức 其kỳ 實thật 正chánh 報báo 亦diệc 乃nãi 即tức 是thị 寂tịch 光quang 之chi 相tướng 問vấn 寂tịch 光quang 尅khắc 體thể 云vân 無vô 相tướng 者giả 解giải 脫thoát 一nhất 德đức 體thể 是thị 有hữu 相tương/tướng 如như 何hà 寂tịch 光quang 一nhất 向hướng 無vô 相tướng 。 答đáp 解giải 脫thoát 尅khắc 體thể 云vân 有hữu 相tương/tướng 者giả 屬thuộc 三tam 土thổ/độ 用dụng 非phi 寂tịch 光quang 體thể 問vấn 然nhiên 則tắc 寂tịch 光quang 但đãn 空không 中trung 耶da 答đáp 今kim 須tu 分phân 別biệt 一nhất 者giả 寂tịch 光quang 非phi 三tam 乃nãi 唯duy 一nhất 性tánh 云vân 三tam 德đức 者giả 乃nãi 為vi 三tam 土thổ/độ 立lập 三tam 德đức 名danh 如như 同đồng 飰phạn 色sắc 二nhị 者giả 寂tịch 光quang 是thị 空không 中trung 三tam 土thổ/độ 屬thuộc 解giải 脫thoát 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 解giải 脫thoát 乃nãi 從tùng 所sở 離ly 得đắc 名danh 三tam 者giả 寂tịch 光quang 是thị 中trung 道đạo 三tam 土thổ/độ 屬thuộc 空không 假giả 四tứ 者giả 寂tịch 光quang 是thị 三tam 德đức 三tam 土thổ/độ 屬thuộc 三tam 道đạo 於ư 第đệ 四tứ 義nghĩa 解giải 脫thoát 一nhất 德đức 復phục 有hữu 二nhị 向hướng 一nhất 者giả 所sở 具cụ 解giải 脫thoát 有hữu 相tương/tướng 屬thuộc 下hạ 三tam 土thổ/độ 今kim 取thủ 能năng 具cụ 解giải 脫thoát 之chi 性tánh 為vi 寂tịch 光quang 爾nhĩ 二nhị 者giả 即tức 就tựu 一nhất 性tánh 自tự 有hữu 三tam 名danh 以dĩ 一nhất 性tánh 雙song 非phi 故cố 名danh 法Pháp 身thân 。 以dĩ 一nhất 性tánh 能năng 空không 故cố 名danh 般Bát 若Nhã 以dĩ 一nhất 性tánh 自tự 在tại 故cố 名danh 解giải 脫thoát 非phi 三tam 土thổ/độ 俗tục 事sự 之chi 解giải 脫thoát 也dã 。 例lệ 如như 中trung 道đạo 亦diệc 名danh 為vi 空không 亦diệc 名danh 為vi 有hữu 故cố 妙diệu 玄huyền 云vân 又hựu 此thử 實thật 相tướng 諸chư 佛Phật 得đắc 法Pháp 故cố 稱xưng 妙diệu 有hữu 實thật 相tướng 非phi 二nhị 邊biên 有hữu 故cố 名danh 畢tất 竟cánh 空không 神thần 智trí 法Pháp 師sư 不bất 曉hiểu 此thử 意ý 乃nãi 云vân 寂tịch 光quang 不bất 一nhất 向hướng 無vô 相tướng 。 由do 有hữu 所sở 具cụ 解giải 脫thoát 者giả 也dã 若nhược 爾nhĩ 還hoàn 成thành 寂tịch 光quang 有hữu 三tam 土thổ/độ 相tương/tướng 豈khởi 自tự 有hữu 相tương 問vấn 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 與dữ 淨tịnh 覺giác 意ý 何hà 殊thù 耶da 今kim 克khắc 法pháp 體thể 云vân 無vô 相tướng 者giả 乃nãi 是thị 無vô 相tướng 即tức 相tương/tướng 之chi 無vô 相tướng 也dã 故cố 與dữ 彼bỉ 殊thù 問vấn 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 是thị 寂tịch 光quang 故cố 寂tịch 光quang 有hữu 相tương/tướng 者giả 與dữ 四tứ 明minh 意ý 何hà 異dị 耶da 答đáp 今kim 以dĩ 克khắc 體thể 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 下hạ 之chi 三tam 土thổ/độ 凡phàm 有hữu 相tương/tướng 者giả 皆giai 是thị 染nhiễm 礙ngại 只chỉ 如như 安an 養dưỡng 金kim 寶bảo 淨tịnh 相tương/tướng 且thả 就tựu 同đồng 居cư 對đối 穢uế 名danh 淨tịnh 乃nãi 至chí 寶bảo 報báo 對đối 於ư 方phương 便tiện 名danh 為vi 無vô 礙ngại 若nhược 望vọng 寂tịch 光quang 故cố 三tam 土thổ/độ 相tương/tướng 皆giai 為vi 染nhiễm 礙ngại 今kim 即tức 三tam 土thổ/độ 若nhược 淨tịnh 若nhược 穢uế 染nhiễm 礙ngại 之chi 相tướng 是thị 常thường 寂tịch 光quang 乃nãi 是thị 相tương/tướng 即tức 無vô 相tướng 之chi 有hữu 相tương/tướng 也dã 其kỳ 意ý 稍sảo 殊thù 。

良lương 由do 無vô 始thỉ 一nhất 念niệm 三tam 千thiên 。

無vô 始thỉ 即tức 因nhân 也dã 一nhất 念niệm 即tức 因nhân 心tâm 為vi 不bất 二nhị 之chi 體thể 也dã 三tam 千thiên 即tức 依y 正chánh 之chi 二nhị 也dã 由do 三tam 千thiên 依y 正chánh 既ký 即tức 一nhất 念niệm 故cố 不bất 二nhị 也dã 良lương 由do 因nhân 有hữu 依y 正chánh 之chi 不bất 二nhị 故cố 使sử 果quả 證chứng 身thân 土thổ/độ 以dĩ 無vô 殊thù 問vấn 指chỉ 要yếu 云vân 示thị 現hiện 三tam 國quốc 土độ 名danh 為vi 依y 報báo 示thị 現hiện 前tiền 三tam 教giáo 主chủ 及cập 九cửu 界giới 身thân 名danh 正chánh 報báo 以dĩ 寂tịch 光quang 圓viên 佛Phật 本bổn 無vô 二nhị 故cố 。 即tức 是thị 能năng 開khai 之chi 妙diệu 法Pháp 此thử 淨tịnh 穢uế 土thổ/độ 及cập 勝thắng 劣liệt 身thân 同đồng 在tại 初sơ 心tâm 剎sát 那na 有hữu 何hà 二nhị 耶da 圓viên 通thông 云vân 為vi 實thật 施thí 權quyền 則tắc 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 則tắc 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 豈khởi 可khả 以dĩ 前tiền 三tam 教giáo 之chi 麤thô 釋thích 圓viên 依y 正chánh 之chi 妙diệu 耶da 須tu 知tri 圓viên 教giáo 即tức 體thể 之chi 用dụng 故cố 有hữu 三tam 千thiên 妙diệu 假giả 依y 正chánh 妙diệu 假giả 相tương/tướng 即tức 良lương 由do 圓viên 中trung 三tam 諦đế 一nhất 體thể 故cố 名danh 不bất 二nhị 二nhị 家gia 之chi 說thuyết 若nhược 為vi 可khả 否phủ/bĩ 答đáp 若nhược 以dĩ 今kim 義nghĩa 收thu 攝nhiếp 二nhị 家gia 指chỉ 要yếu 得đắc 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 故cố 依y 正chánh 之chi 二nhị 在tại 偏thiên 不bất 二nhị 在tại 圓viên 圓viên 通thông 得đắc 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 而nhi 二nhị 不bất 二nhị 皆giai 圓viên 良lương 由do 圓viên 教giáo 亦diệc 詮thuyên 偏thiên 故cố 如như 指chỉ 法pháp 華hoa 為vi 詮thuyên 迷mê 教giáo 若nhược 以dĩ 意ý 比tỉ 是thị 不bất 無vô 優ưu 降giáng/hàng 故cố 圓viên 通thông 之chi 失thất 失thất 在tại 尅khắc 體thể 由do 失thất 尅khắc 體thể 二nhị 義nghĩa 俱câu 非phi 何hà 者giả 且thả 如như 依y 正chánh 之chi 二nhị 雖tuy 在tại 圓viên 詮thuyên 克khắc 體thể 言ngôn 之chi 二nhị 須tu 屬thuộc 麤thô 如như 何hà 以dĩ 二nhị 亦diệc 名danh 為vi 妙diệu 而nhi 不bất 許hứa 四tứ 明minh 以dĩ 前tiền 三tam 教giáo 依y 正chánh 為vi 二nhị 耶da 并tinh 不bất 許hứa 淨tịnh 覺giác 以dĩ 下hạ 三tam 土thổ/độ 相tương/tướng 為vi 所sở 破phá 意ý 謂vị 三tam 土thổ/độ 是thị 三tam 千thiên 妙diệu 假giả 而nhi 諸chư 文văn 云vân 方phương 便tiện 實thật 報báo 患hoạn 累lũy/lụy/luy 及cập 所sở 破phá 者giả 但đãn 破phá 無vô 明minh 之chi 因nhân 生sanh 死tử 之chi 果quả 妙diệu 假giả 何hà 所sở 破phá 哉tai 今kim 問vấn 變biến 易dị 生sanh 死tử 果quả 累lũy/lụy/luy 盡tận 時thời 人nhân 居cư 何hà 土thổ/độ 既ký 居cư 寂tịch 光quang 豈khởi 非phi 實thật 報báo 依y 正chánh 之chi 相tướng 乃nãi 是thị 無vô 明minh 。 之chi 所sở 感cảm 耶da 但đãn 淨tịnh 覺giác 不bất 合hợp 一nhất 向hướng 為vi 破phá 今kim 曰viết 自tự 行hành 證chứng 體thể 故cố 破phá 化hóa 他tha 起khởi 用dụng 故cố 顯hiển 又hựu 當đương 體thể 須tu 破phá 即tức 性tánh 故cố 顯hiển 是thị 以dĩ 破phá 即tức 非phi 破phá 顯hiển 即tức 非phi 顯hiển 故cố 圓viên 詮thuyên 三tam 土thổ/độ 使sử 非phi 破phá 非phi 顯hiển 之chi 道đạo 昭chiêu 矣hĩ 況huống 復phục 神thần 智trí 不bất 曉hiểu 今kim 文văn 三tam 諦đế 即tức 一nhất 為vi 不bất 二nhị 體thể 文văn 云vân 無vô 始thỉ 一nhất 念niệm 三tam 千thiên 三tam 千thiên 即tức 舉cử 所sở 成thành 無vô 不bất 俗tục 也dã 故cố 有hữu 依y 有hữu 正chánh 一nhất 念niệm 即tức 舉cử 能năng 成thành 三tam 諦đế 之chi 妙diệu 理lý 也dã 為vi 不bất 二nhị 體thể 故cố 義nghĩa 例lệ 云vân 為vi 示thị 三tam 千thiên 在tại 一nhất 念niệm 故cố 故cố 知tri 一nhất 念niệm 為vi 不bất 二nhị 體thể 問vấn 何hà 知tri 今kim 文văn 乃nãi 以dĩ 三tam 諦đế 為vi 不bất 二nhị 體thể 答đáp 文văn 云vân 若nhược 非phi 三tam 千thiên 空không 假giả 中trung 安an 能năng 成thành 茲tư 自tự 在tại 用dụng 問vấn 復phục 何hà 一nhất 念niệm 為vi 不bất 二nhị 耶da 答đáp 文văn 云vân 依y 正chánh 既ký 居cư 一nhất 心tâm 一nhất 心tâm 豈khởi 分phần/phân 能năng 所sở 良lương 由do 就tựu 法pháp 指chỉ 一nhất 念niệm 功công 歸quy 是thị 三tam 諦đế 故cố 或hoặc 言ngôn 三tam 諦đế 或hoặc 語ngữ 一nhất 念niệm 。

△# 二nhị 釋thích 為vi 三tam 初sơ 單đơn 就tựu 因nhân 釋thích 二nhị 初sơ 約ước 法pháp 釋thích 。

以dĩ 三tam 千thiên 中trung 生sanh 陰ấm 二nhị 千thiên 屬thuộc 正chánh 國quốc 土độ 一nhất 千thiên 屬thuộc 依y 。

問vấn 依y 報báo 亦diệc 有hữu 假giả 名danh 云vân 何hà 一nhất 向hướng 在tại 正chánh 答đáp 並tịnh 由do 人nhân 能năng 詮thuyên 屬thuộc 依y 報báo 何hà 嘗thường 自tự 名danh 。

依y 正chánh 既ký 居cư 一nhất 心tâm 一nhất 心tâm 豈khởi 分phần/phân 能năng 所sở 雖tuy 無vô 能năng 所sở 依y 正chánh 宛uyển 然nhiên 。

三tam 諦đế 妙diệu 性tánh 能năng 融dung 能năng 亡vong 亡vong 則tắc 依y 正chánh 不bất 存tồn 融dung 則tắc 依y 正chánh 宛uyển 爾nhĩ 今kim 從tùng 融dung 故cố 所sở 以dĩ 依y 即tức 正chánh 正chánh 即tức 依y 依y 正chánh 宛uyển 然nhiên 互hỗ 融dung 互hỗ 入nhập 方phương 可khả 得đắc 云vân 依y 正chánh 不bất 二nhị 況huống 在tại 果quả 中trung 化hóa 用dụng 不bất 可khả 一nhất 向hướng 泯mẫn 亡vong 但đãn 依y 正chánh 相tương/tướng 即tức 之chi 處xứ 而nhi 見kiến 依y 正chánh 雙song 亡vong 然nhiên 茲tư 依y 正chánh 互hỗ 入nhập 所sở 見kiến 不bất 同đồng 。 神thần 悟ngộ 謂vị 其kỳ 依y 正chánh 之chi 相tướng 悉tất 屬thuộc 情tình 境cảnh 諸chư 佛Phật 不bất 斷đoạn 性tánh 惡ác 故cố 有hữu 普phổ 現hiện 色sắc 身thân 。 在tại 佛Phật 則tắc 唯duy 有hữu 性tánh 善thiện 性tánh 惡ác 而nhi 眾chúng 生sanh 自tự 於ư 性tánh 善thiện 惡ác 中trung 生sanh 於ư 形hình 相tướng 其kỳ 實thật 性tánh 之chi 善thiện 惡ác 所sở 有hữu 境cảnh 界giới 。 更cánh 互hỗ 相tương 收thu 復phục 何hà 形hình 貌mạo 神thần 智trí 云vân 依y 正chánh 互hỗ 收thu 乃nãi 是thị 三tam 千thiên 妙diệu 假giả 皆giai 佛Phật 所sở 證chứng 不bất 思tư 議nghị 事sự 。 今kim 曰viết 二nhị 說thuyết 皆giai 偏thiên 當đương 知tri 事sự 中trung 相tướng 狀trạng 即tức 性tánh 故cố 融dung 性tánh 之chi 互hỗ 融dung 在tại 相tương/tướng 而nhi 顯hiển 相tương/tướng 性tánh 一nhất 體thể 無vô 復phục 異dị 途đồ 悉tất 是thị 如Như 來Lai 。 妙diệu 證chứng 境cảnh 界giới 詎cự 可khả 見kiến 理lý 而nhi 非phi 相tướng 認nhận 事sự 而nhi 失thất 性tánh 耶da 。

△# 二nhị 約ước 位vị 釋thích 。

是thị 則tắc 理lý 性tánh 名danh 字tự 觀quán 行hành 已dĩ 有hữu 依y 正chánh 不bất 二nhị 之chi 相tướng 。

雖tuy 然nhiên 未vị 能năng 似tự 顯hiển 其kỳ 證chứng 而nhi 因nhân 心tâm 中trung 依y 正chánh 已dĩ 融dung 問vấn 相tương 似tự 亦diệc 果quả 耶da 答đáp 今kim 取thủ 似tự 證chứng 證chứng 非phi 果quả 乎hồ 如như 法Pháp 師sư 功công 德đức 品phẩm 身thân 現hiện 山sơn 海hải 等đẳng 是thị 相tương 似tự 位vị 正chánh 中trung 現hiện 依y 也dã 不bất 二nhị 之chi 相tướng 者giả 然nhiên 此thử 依y 正chánh 必tất 該cai 十thập 如như 今kim 但đãn 云vân 相tương/tướng 正chánh 從tùng 依y 正chánh 相tướng 貌mạo 以dĩ 說thuyết 文văn 心tâm 云vân 即tức 佛Phật 界giới 如như 是thị 相tương/tướng 也dã 今kim 謂vị 於ư 十thập 如như 中trung 指chỉ 相tương/tướng 頗phả 善thiện 而nhi 惟duy 佛Phật 界giới 則tắc 失thất 法pháp 體thể 佛Phật 既ký 能năng 起khởi 十thập 界giới 應ứng 用dụng 故cố 身thân 土thổ/độ 相tương/tướng 須tu 通thông 十thập 界giới 或hoặc 別biệt 九cửu 界giới 以dĩ 用dụng 法pháp 體thể 屬thuộc 九cửu 界giới 故cố 若nhược 該cai 佛Phật 界giới 須tu 約ước 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 權quyền 應ưng 分phần/phân 證chứng 亦diệc 名danh 佛Phật 界giới 二nhị 者giả 則tắc 指chỉ 假giả 名danh 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 為vi 佛Phật 界giới 也dã 圓viên 通thông 亦diệc 云vân 區khu 別biệt 身thân 土thổ/độ 依y 正chánh 能năng 所sở 故cố 名danh 相tướng 狀trạng 三Tam 身Thân 四tứ 土thổ/độ 依y 正chánh 可khả 知tri 今kim 問vấn 圓viên 通thông 前tiền 云vân 即tức 體thể 之chi 用dụng 故cố 有hữu 三tam 千thiên 妙diệu 假giả 依y 正chánh 是thị 果quả 後hậu 垂thùy 應ưng 即tức 用dụng 之chi 體thể 是thị 已dĩ 證chứng 遮già 那na 依y 正chánh 不bất 二nhị 莫mạc 不bất 指chỉ 此thử 為vi 區khu 別biệt 耶da 良lương 由do 不bất 曉hiểu 復phục 有hữu 附phụ 世thế 假giả 立lập 之chi 義nghĩa 是thị 故cố 唯duy 只chỉ 以dĩ 寂tịch 土thổ/độ 法Pháp 身thân 為vi 體thể 不bất 二nhị 。

△# 二nhị 因nhân 果quả 對đối 釋thích 為vi 四tứ 初sơ 總tổng 明minh 因nhân 果quả 對đối 攝nhiếp 。

故cố 使sử 自tự 他tha 因nhân 果quả 相tương/tướng 攝nhiếp 。

自tự 即tức 己kỷ 心tâm 他tha 即tức 生sanh 佛Phật 因nhân 果quả 通thông 二nhị 竪thụ 論luận 自tự 己kỷ 與dữ 生sanh 為vi 因nhân 佛Phật 則tắc 為vi 果quả 橫hoạnh/hoành 論luận 三tam 法pháp 各các 有hữu 因nhân 果quả 因nhân 中trung 依y 正chánh 不bất 二nhị 攝nhiếp 果quả 依y 正chánh 不bất 二nhị 果quả 中trung 亦diệc 然nhiên 故cố 云vân 相tương/tướng 攝nhiếp 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 因nhân 生sanh 攝nhiếp 果quả 。

但đãn 眾chúng 生sanh 在tại 理lý 果quả 雖tuy 未vị 辨biện 一nhất 切thiết 莫mạc 非phi 遮già 那na 妙diệu 境cảnh 。

前tiền 總tổng 三tam 法pháp 今kim 別biệt 在tại 生sanh 以dĩ 生sanh 該cai 自tự 又hựu 前tiền 總tổng 該cai 橫hoạnh/hoành 竪thụ 因nhân 果quả 今kim 或hoặc 別biệt 竪thụ 以dĩ 眾chúng 生sanh 因nhân 理lý 雖tuy 然nhiên 未vị 若nhược 他tha 佛Phật 已dĩ 辨biện 果quả 法pháp 而nhi 動động 止chỉ 覩đổ 對đối 莫mạc 非phi 在tại 於ư 他tha 佛Phật 遮già 那na 依y 正chánh 之chi 中trung 又hựu 或hoặc 別biệt 在tại 橫hoạnh/hoành 雖tuy 然nhiên 未vị 辨biện 自tự 己kỷ 佛Phật 果Quả 依y 正chánh 不bất 二nhị 而nhi 日nhật 用dụng 之chi 中trung 莫mạc 不bất 已dĩ 在tại 自tự 己kỷ 果quả 佛Phật 依y 正chánh 妙diệu 境cảnh 。

△# 三tam 出xuất 因nhân 局cục 果quả 遍biến 。

然nhiên 應ưng 復phục 了liễu 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 體thể 非phi 遍biến 而nhi 遍biến 眾chúng 生sanh 理lý 性tánh 非phi 局cục 而nhi 局cục 。

法pháp 體thể 理lý 性tánh 同đồng 出xuất 異dị 名danh 然nhiên 其kỳ 性tánh 體thể 非phi 遍biến 非phi 局cục 例lệ 四tứ 土thổ/độ 體thể 非phi 垢cấu 非phi 淨tịnh 佛Phật 悟ngộ 故cố 遍biến 生sanh 迷mê 故cố 局cục 例lệ 寂tịch 光quang 為vi 淨tịnh 諸chư 土thổ/độ 為vi 垢cấu 當đương 知tri 名danh 從tùng 對đối 得đắc 曰viết 遍biến 曰viết 局cục 體thể 自tự 性tánh 彰chương 非phi 遍biến 非phi 局cục 問vấn 正chánh 義nghĩa 云vân 非phi 遍biến 即tức 局cục 也dã 於ư 生sanh 局cục 處xứ 佛Phật 能năng 遍biến 融dung 非phi 局cục 即tức 遍biến 也dã 於ư 佛Phật 遍biến 處xứ 生sanh 自tự 局cục 限hạn 指chỉ 要yếu 釋thích 同đồng 文văn 心tâm 云vân 法pháp 體thể 非phi 遍biến 約ước 證chứng 故cố 遍biến 理lý 性tánh 非phi 局cục 隨tùy 情tình 曰viết 局cục 問vấn 局cục 義nghĩa 可khả 爾nhĩ 法pháp 何hà 不bất 遍biến 答đáp 理lý 絕tuyệt 百bách 非phi 何hà 遍biến 之chi 有hữu 圓viên 通thông 釋thích 同đồng 今kim 曰viết 正chánh 義nghĩa 不bất 合hợp 非phi 局cục 為vi 遍biến 非phi 遍biến 為vi 局cục 文văn 心tâm 圓viên 通thông 二nhị 皆giai 不bất 了liễu 本bổn 不bất 名danh 遍biến 由do 對đối 生sanh 局cục 所sở 以dĩ 名danh 遍biến 故cố 圓viên 通thông 以dĩ 由do 智trí 通thông 故cố 悟ngộ 體thể 而nhi 遍biến 不bất 云vân 此thử 悟ngộ 體thể 非phi 遍biến 局cục 文văn 心tâm 以dĩ 理lý 絕tuyệt 百bách 非phi 意ý 謂vị 法pháp 體thể 其kỳ 實thật 是thị 遍biến 云vân 非phi 遍biến 者giả 由do 遣khiển 執chấp 也dã 不bất 云vân 本bổn 不bất 名danh 遍biến 非phi 由do 遣khiển 執chấp 問vấn 若nhược 云vân 本bổn 不bất 名danh 遍biến 何hà 金kim 錍bề 云vân 心tâm 體thể 本bổn 遍biến 答đáp 由do 對đối 今kim 日nhật 情tình 局cục 故cố 云vân 本bổn 遍biến 性tánh 乃nãi 無vô 名danh 豈khởi 云vân 本bổn 遍biến 問vấn 對đối 局cục 名danh 遍biến 但đãn 得đắc 相tương 待đãi 若nhược 絕tuyệt 待đãi 遍biến 豈khởi 對đối 局cục 得đắc 答đáp 絕tuyệt 亦diệc 無vô 寄ký 絕tuyệt 遍biến 何hà 在tại 。

△# 四tứ 結kết 因nhân 果quả 齋trai 致trí 。

始thỉ 終chung 不bất 改cải 大đại 小tiểu 無vô 妨phương 因nhân 果quả 理lý 同đồng 依y 正chánh 何hà 別biệt 。

由do 前tiền 理lý 體thể 非phi 遍biến 非phi 局cục 性tánh 恆hằng 常thường 住trụ 故cố 云vân 始thỉ 終chung 不bất 改cải 言ngôn 始thỉ 終chung 者giả 眾chúng 生sanh 迷mê 真chân 起khởi 妄vọng 則tắc 真chân 終chung 妄vọng 始thỉ 佛Phật 返phản 妄vọng 歸quy 真chân 則tắc 妄vọng 終chung 真chân 始thỉ 如như 淨tịnh 名danh 記ký 云vân 若nhược 從tùng 事sự 說thuyết 若nhược 見kiến 法pháp 性tánh 始thỉ 則tắc 見kiến 無vô 明minh 終chung 從tùng 見kiến 法pháp 性tánh 終chung 名danh 見kiến 無vô 明minh 始thỉ 雖tuy 經kinh 如như 此thử 始thỉ 終chung 若nhược 其kỳ 理lý 體thể 非phi 遍biến 非phi 局cục 如như 如như 何hà 易dị 故cố 曰viết 始thỉ 終chung 不bất 改cải 理lý 既ký 非phi 遍biến 若nhược 云vân 遍biến 大đại 其kỳ 亦diệc 無vô 妨phương 理lý 之chi 非phi 遍biến 理lý 既ký 非phi 局cục 若nhược 云vân 局cục 小tiểu 其kỳ 亦diệc 無vô 妨phương 理lý 之chi 非phi 局cục 意ý 言ngôn 大đại 小tiểu 遍biến 局cục 皆giai 無vô 妨phương 此thử 非phi 遍biến 非phi 局cục 之chi 理lý 體thể 也dã 又hựu 局cục 小tiểu 之chi 理lý 與dữ 遍biến 大đại 之chi 理lý 既ký 是thị 一nhất 體thể 非phi 遍biến 非phi 局cục 遂toại 使sử 大đại 遍biến 不bất 妨phương 局cục 小tiểu 局cục 小tiểu 不bất 妨phương 遍biến 大đại 故cố 云vân 大đại 小tiểu 無vô 妨phương 已dĩ 上thượng 出xuất 於ư 能năng 融dung 不bất 二nhị 之chi 理lý 體thể 也dã 而nhi 此thử 理lý 體thể 在tại 生sanh 在tại 佛Phật 不bất 曾tằng 暫tạm 別biệt 故cố 曰viết 因nhân 果quả 理lý 同đồng 以dĩ 此thử 能năng 融dung 之chi 理lý 融dung 於ư 依y 正chánh 則tắc 不bất 間gian 因nhân 果quả 何hà 者giả 生sanh 因nhân 亦diệc 此thử 理lý 果quả 佛Phật 亦diệc 此thử 理lý 因nhân 果quả 之chi 理lý 既ký 同đồng 則tắc 因nhân 中trung 依y 正chánh 由do 此thử 理lý 故cố 故cố 依y 即tức 正chánh 正chánh 即tức 依y 而nhi 依y 正chánh 無vô 別biệt 其kỳ 果quả 上thượng 依y 正chánh 由do 此thử 理lý 故cố 亦diệc 依y 正chánh 無vô 別biệt 此thử 約ước 生sanh 佛Phật 各các 論luận 依y 正chánh 何hà 別biệt 又hựu 果quả 由do 此thử 理lý 依y 正chánh 不bất 二nhị 因nhân 既ký 同đồng 有hữu 果quả 上thượng 之chi 理lý 則tắc 因nhân 中trung 依y 正chánh 與dữ 果quả 依y 正chánh 故cố 乃nãi 無vô 別biệt 此thử 乃nãi 以dĩ 果quả 顯hiển 因nhân 若nhược 以dĩ 因nhân 顯hiển 果quả 因nhân 中trung 之chi 理lý 本bổn 具cụ 依y 正chánh 不bất 二nhị 其kỳ 果quả 上thượng 之chi 理lý 既ký 同đồng 因nhân 理lý 則tắc 果quả 上thượng 依y 正chánh 與dữ 因nhân 本bổn 具cụ 依y 正chánh 何hà 別biệt 此thử 約ước 生sanh 佛Phật 對đối 論luận 依y 正chánh 何hà 別biệt 。

△# 三tam 單đơn 就tựu 果quả 釋thích 三tam 初sơ 示thị 所sở 現hiện 依y 正chánh 。

故cố 淨tịnh 穢uế 之chi 土thổ/độ 勝thắng 劣liệt 之chi 身thân 。

別biệt 約ước 果quả 後hậu 所sở 現hiện 依y 正chánh 然nhiên 其kỳ 淨tịnh 穢uế 勝thắng 劣liệt 竪thụ 則tắc 三tam 土thổ/độ 迭điệt 論luận 橫hoạnh/hoành 則tắc 三tam 土thổ/độ 各các 有hữu 。

△# 二nhị 同đồng 法Pháp 身thân 寂tịch 光quang 。

塵trần 身thân 與dữ 法Pháp 身thân 量lượng 同đồng 塵trần 國quốc 與dữ 寂tịch 光quang 無vô 異dị 。

下hạ 三Tam 身Thân 土thổ/độ 皆giai 云vân 塵trần 者giả 言ngôn 其kỳ 多đa 也dã 妙diệu 記ký 云vân 諸chư 身thân 既ký 與dữ 法Pháp 身thân 量lượng 同đồng 諸chư 國quốc 亦diệc 與dữ 寂tịch 光quang 無vô 異dị 諸chư 即tức 多đa 也dã 寂tịch 光quang 依y 正chánh 之chi 二nhị 既ký 一nhất 法pháp 體thể 三tam 土thổ/độ 既ký 即tức 寂tịch 光quang 應ưng 身thân 既ký 即tức 法Pháp 身thân 是thị 則tắc 三tam 土thổ/độ 諸chư 身thân 亦diệc 依y 正chánh 不bất 二nhị 。

△# 三tam 顯hiển 互hỗ 融dung 不bất 二nhị 。

是thị 則tắc 一nhất 一nhất 塵trần 剎sát 一nhất 切thiết 剎sát 一nhất 一nhất 塵trần 身thân 一nhất 切thiết 身thân 。

一nhất 塵trần 之chi 剎sát 即tức 一nhất 切thiết 剎sát 而nhi 云vân 一nhất 一nhất 者giả 非phi 獨độc 此thử 一nhất 塵trần 剎sát 即tức 一nhất 切thiết 剎sát 亦diệc 乃nãi 彼bỉ 一nhất 塵trần 剎sát 即tức 一nhất 切thiết 剎sát 故cố 云vân 一nhất 一nhất 由do 上thượng 但đãn 示thị 依y 正chánh 相tương/tướng 即tức 而nhi 未vị 明minh 依y 報báo 即tức 依y 正chánh 報báo 即tức 正chánh 今kim 示thị 依y 正chánh 各các 自tự 互hỗ 融dung 文văn 心tâm 至chí 此thử 引dẫn 妙diệu 記ký 塵trần 剎sát 重trùng 重trùng 相tương 入nhập 。 為vi 未vị 了liễu 者giả 以dĩ 事sự 顯hiển 理lý 之chi 文văn 意ý 謂vị 理lý 即tức 無vô 相tướng 但đãn 以dĩ 無vô 明minh 未vị 盡tận 故cố 有hữu 重trọng 重trọng/trùng 相tương/tướng 入nhập 之chi 相tướng 乃nãi 以dĩ 此thử 事sự 。 而nhi 顯hiển 於ư 理lý 互hỗ 融dung 無vô 相tướng 今kim 曰viết 以dĩ 事sự 顯hiển 理lý 須tu 通thông 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 以dĩ 果quả 上thượng 依y 正chánh 互hỗ 融dung 之chi 事sự 而nhi 顯hiển 眾chúng 生sanh 因nhân 迷mê 之chi 理lý 具cụ 此thử 依y 正chánh 互hỗ 融dung 之chi 事sự 故cố 云vân 以dĩ 事sự 顯hiển 理lý 莫mạc 聞văn 理lý 言ngôn 便tiện 謂vị 無vô 相tướng 二nhị 者giả 以dĩ 所sở 融dung 依y 正chánh 之chi 事sự 而nhi 顯hiển 能năng 融dung 之chi 理lý 理lý 何hà 以dĩ 融dung 必tất 融dung 於ư 事sự 故cố 寄ký 所sở 融dung 之chi 事sự 即tức 顯hiển 能năng 融dung 之chi 理lý 非phi 謂vị 顯hiển 於ư 理lý 絕tuyệt 依y 正chánh 人nhân 不bất 見kiến 此thử 遂toại 成thành 異dị 說thuyết 。

廣quảng 狹hiệp 勝thắng 劣liệt 難nan 思tư 議nghị 。

釋thích 上thượng 一nhất 一nhất 塵trần 身thân 皆giai 難nan 思tư 議nghị 廣quảng 狹hiệp 約ước 所sở 被bị 之chi 境cảnh 籤# 云vân 被bị 多đa 世thế 界giới 為vi 廣quảng 被bị 少thiểu 世thế 界giới 為vi 狹hiệp 勝thắng 劣liệt 約ước 能năng 被bị 之chi 身thân 雖tuy 攝nhiếp 廣quảng 狹hiệp 意ý 在tại 能năng 被bị 。

淨tịnh 穢uế 方phương 所sở 無vô 窮cùng 盡tận 。

釋thích 上thượng 一nhất 一nhất 塵trần 剎sát 悉tất 無vô 窮cùng 盡tận 。

△# 三tam 結kết 。

若nhược 非phi 三tam 千thiên 。

結kết 上thượng 因nhân 中trung 依y 正chánh 之chi 二nhị 。

空không 假giả 中trung 。

結kết 上thượng 因nhân 中trung 一nhất 念niệm 不bất 二nhị 。

安an 能năng 成thành 茲tư 自tự 在tại 用dụng 。

結kết 上thượng 果quả 中trung 之chi 用dụng 。

如như 是thị 方phương 知tri 生sanh 佛Phật 等đẳng 。

因nhân 果quả 皆giai 有hữu 依y 正chánh 不bất 二nhị 。

彼bỉ 此thử 事sự 理lý 互hỗ 相tương 收thu 。

理lý 因nhân 果quả 事sự 各các 有hữu 依y 正chánh 不bất 二nhị 是thị 同đồng 故cố 云vân 相tương/tướng 收thu 又hựu 依y 正chánh 是thị 事sự 三tam 諦đế 是thị 理lý 以dĩ 理lý 收thu 事sự 即tức 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 以dĩ 事sự 收thu 理lý 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 此thử 因nhân 彼bỉ 果quả 皆giai 有hữu 事sự 理lý 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 染nhiễm 淨tịnh 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

不bất 別biệt 而nhi 別biệt 染nhiễm 淨tịnh 是thị 感cảm 應ứng 依y 正chánh 是thị 神thần 通thông 從tùng 感cảm 應ứng 成thành 神thần 通thông 故cố 依y 正chánh 由do 染nhiễm 淨tịnh 。

△# 初sơ 標tiêu 。

七thất 自tự 他tha 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 一nhất 性tánh 為vi 不bất 二nhị 體thể 言ngôn 自tự 他tha 者giả 一nhất 約ước 過quá 德đức 迷mê 為vi 性tánh 過quá 故cố 有hữu 自tự 他tha 如như 輔phụ 行hành 云vân 故cố 推thôi 此thử 具cụ 為vi 心tâm 為vi 緣duyên 心tâm 自tự 緣duyên 他tha 德đức 悟ngộ 三tam 諦đế 故cố 歸quy 不bất 二nhị 如như 輔phụ 行hành 云vân 不bất 得đắc 而nhi 得đắc 三tam 諦đế 宛uyển 然nhiên 由do 離ly 性tánh 執chấp 而nhi 悟ngộ 三tam 諦đế 二nhị 約ước 體thể 用dụng 俗tục 有hữu 事sự 理lý 故cố 分phần/phân 自tự 他tha 如như 輔phụ 行hành 云vân 俗tục 諦đế 理lý 者giả 緣duyên 於ư 俗tục 諦đế 恆Hằng 河Hà 三tam 昧muội 言ngôn 俗tục 事sự 者giả 緣duyên 眾chúng 生sanh 病bệnh 及cập 神thần 通thông 等đẳng 利lợi 生sanh 之chi 事sự 以dĩ 利lợi 生sanh 為vi 他tha 故cố 三tam 昧muội 為vi 自tự 了liễu 此thử 自tự 他tha 即tức 空không 中trung 一nhất 體thể 故cố 為vi 不bất 二nhị 三tam 約ước 中trung 邊biên 以dĩ 真chân 為vi 自tự 以dĩ 俗tục 為vi 他tha 如như 輔phụ 行hành 云vân 自tự 謂vị 內nội 照chiếu 他tha 謂vị 隨tùy 緣duyên 此thử 亦diệc 真chân 俗tục 異dị 名danh 而nhi 已dĩ 了liễu 此thử 自tự 他tha 即tức 是thị 中trung 道đạo 乃nãi 為vi 不bất 二nhị 四tứ 約ước 亡vong 照chiếu 以dĩ 照chiếu 三tam 故cố 乃nãi 有hữu 自tự 他tha 空không 中trung 為vi 自tự 俗tục 諦đế 為vi 他tha 了liễu 此thử 自tự 他tha 即tức 是thị 一nhất 性tánh 為vi 不bất 二nhị 也dã 第đệ 四tứ 一nhất 義nghĩa 正chánh 是thị 今kim 文văn 分phần/phân 自tự 他tha 矣hĩ 空không 中trung 為vi 自tự 所sở 化hóa 為vi 他tha 故cố 能năng 化hóa 應ứng 用dụng 通thông 自tự 通thông 他tha 從tùng 所sở 依y 之chi 體thể 是thị 自tự 從tùng 所sở 被bị 之chi 機cơ 是thị 他tha 以dĩ 喻dụ 顯hiển 之chi 鏡kính 明minh 是thị 自tự 物vật 形hình 是thị 他tha 中trung 間gian 之chi 像tượng 乃nãi 通thông 自tự 他tha 全toàn 鏡kính 明minh 以dĩ 為vi 像tượng 故cố 像tượng 為vi 自tự 由do 形hình 貌mạo 而nhi 為vi 像tượng 故cố 像tượng 為vi 他tha 像tượng 即tức 能năng 化hóa 應ưng 身thân 者giả 也dã 應ưng 身thân 相tướng 貌mạo 同đồng 機cơ 為vi 他tha 應ưng 身thân 之chi 體thể 空không 中trung 為vi 自tự 故cố 此thử 能năng 應ưng 通thông 自tự 通thông 他tha 其kỳ 下hạ 文văn 云vân 能năng 應ưng 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 十thập 界giới 若nhược 取thủ 能năng 應ưng 之chi 體thể 體thể 是thị 空không 中trung 故cố 乃nãi 為vi 自tự 能năng 應ưng 之chi 像tượng 從tùng 物vật 而nhi 有hữu 還hoàn 屬thuộc 於ư 他tha 是thị 故cố 機cơ 應ưng 皆giai 在tại 利lợi 他tha 三tam 千thiên 所sở 攝nhiếp 曉hiểu 此thử 法pháp 理lý 不bất 妨phương 以dĩ 應ưng 為vi 自tự 以dĩ 感cảm 為vi 他tha 問vấn 若nhược 約ước 法pháp 理lý 則tắc 成thành 體thể 用dụng 不bất 二nhị 者giả 耶da 前tiền 文văn 已dĩ 云vân 俱câu 體thể 俱câu 用dụng 今kim 何hà 復phục 說thuyết 答đáp 法pháp 理lý 雖tuy 同đồng 用dụng 與dữ 不bất 等đẳng 前tiền 辯biện 因nhân 果quả 不bất 二nhị 故cố 俱câu 體thể 為vi 果quả 俱câu 用dụng 為vi 因nhân 今kim 於ư 化hóa 他tha 中trung 辯biện 自tự 他tha 不bất 二nhị 故cố 能năng 應ưng 之chi 體thể 為vi 自tự 所sở 應ưng 之chi 用dụng 為vi 他tha 若nhược 謂vị 不bất 然nhiên 只chỉ 如như 以dĩ 應ưng 為vi 自tự 以dĩ 感cảm 為vi 他tha 上thượng 染nhiễm 在tại 機cơ 淨tịnh 用dụng 在tại 應ưng 亦diệc 可khả 難nạn/nan 云vân 何hà 故cố 再tái 辯biện 問vấn 可khả 以dĩ 像tượng 相tương/tướng 為vi 應ưng 自tự 否phủ/bĩ 答đáp 亦diệc 有hữu 此thử 義nghĩa 。 約ước 像tượng 與dữ 形hình 義nghĩa 異dị 而nhi 辯biện 但đãn 非phi 今kim 文văn 自tự 他tha 之chi 意ý 今kim 文văn 不bất 取thủ 應ứng 用dụng 用dụng 邊biên 名danh 之chi 為vi 自tự 乃nãi 取thủ 應ứng 用dụng 體thể 邊biên 為vi 自tự 。

△# 二nhị 釋thích 三tam 初sơ 示thị 本bổn 具cụ 自tự 即tức 益ích 他tha 二nhị 初sơ 單đơn 約ước 應ưng 釋thích 二nhị 初sơ 示thị 自tự 他tha 本bổn 末mạt 二nhị 初sơ 標tiêu 。

隨tùy 機cơ 利lợi 他tha 事sự 乃nãi 憑bằng 本bổn 。

能năng 隨tùy 之chi 自tự 所sở 化hóa 之chi 他tha 標tiêu 末mạt 也dã 今kim 日nhật 果quả 用dụng 即tức 自tự 益ích 他tha 事sự 皆giai 性tánh 具cụ 標tiêu 本bổn 也dã 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 釋thích 本bổn 。

本bổn 謂vị 一nhất 性tánh 具cụ 足túc 自tự 他tha 。

雖tuy 語ngữ 自tự 他tha 文văn 意ý 在tại 本bổn 一nhất 性tánh 平bình 等đẳng 為vi 能năng 具cụ 也dã 空không 中trung 之chi 自tự 俗tục 諦đế 之chi 他tha 皆giai 所sở 具cụ 也dã 又hựu 就tựu 三tam 諦đế 中trung 自tự 論luận 能năng 所sở 空không 中trung 之chi 自tự 是thị 能năng 具cụ 也dã 俗tục 諦đế 之chi 他tha 為vi 所sở 具cụ 也dã 所sở 以dĩ 空không 中trung 通thông 能năng 所sở 者giả 名danh 從tùng 對đối 得đắc 則tắc 為vi 所sở 具cụ 體thể 自tự 性tánh 彰chương 則tắc 為vi 能năng 具cụ 若nhược 曉hiểu 此thử 意ý 下hạ 文văn 或hoặc 以dĩ 空không 中trung 喻dụ 鏡kính 無vô 所sở 妨phương 也dã 圓viên 通thông 云vân 一nhất 性tánh 即tức 空không 中trung 也dã 自tự 他tha 即tức 妙diệu 假giả 感cảm 應ứng 也dã 今kim 謂vị 此thử 說thuyết 對đối 面diện 違vi 文văn 既ký 云vân 自tự 行hành 唯duy 在tại 空không 中trung 豈khởi 非phi 今kim 文văn 自tự 字tự 者giả 耶da 然nhiên 今kim 亦diệc 可khả 云vân 一nhất 性tánh 即tức 空không 中trung 故cố 一nhất 性tánh 是thị 自tự 也dã 以dĩ 一nhất 性tánh 空không 中trung 之chi 自tự 能năng 具cụ 俗tục 諦đế 之chi 他tha 故cố 云vân 一nhất 性tánh 具cụ 足túc 自tự 他tha 。

△# 二nhị 釋thích 末mạt 。

方phương 至chí 果quả 位vị 自tự 即tức 益ích 他tha 。

至chí 果quả 以dĩ 空không 中trung 而nhi 益ích 物vật 也dã 須tu 了liễu 本bổn 謂vị 一nhất 性tánh 具cụ 足túc 自tự 他tha 者giả 斯tư 舉cử 天thiên 然nhiên 性tánh 體thể 在tại 迷mê 在tại 悟ngộ 不bất 曾tằng 增tăng 減giảm 無vô 見kiến 方phương 至chí 之chi 言ngôn 以dĩ 性tánh 在tại 迷mê 而nhi 解giải 。

△# 二nhị 示thị 自tự 他tha 法pháp 理lý 雖tuy 云vân 一nhất 性tánh 本bổn 具cụ 自tự 他tha 未vị 知tri 自tự 他tha 是thị 何hà 法pháp 理lý 故cố 今kim 示thị 之chi 又hựu 二nhị 初sơ 通thông 舉cử 。

如như 理lý 性tánh 。

同đồng 前tiền 一nhất 性tánh 。

三tam 德đức 三tam 諦đế 三tam 千thiên 。

同đồng 前tiền 自tự 他tha 舉cử 三tam 德đức 者giả 他tha 宗tông 以dĩ 謂vị 惟duy 果quả 顯hiển 證chứng 故cố 今kim 特đặc 語ngữ 果quả 德đức 本bổn 有hữu 舉cử 三tam 諦đế 者giả 理lý 本bổn 天thiên 然nhiên 舉cử 三tam 千thiên 者giả 乃nãi 是thị 今kim 文văn 指chỉ 南nam 之chi 道đạo 若nhược 以dĩ 下hạ 文văn 顯hiển 之chi 則tắc 今kim 三tam 千thiên 但đãn 在tại 俗tục 諦đế 若nhược 以dĩ 當đương 文văn 類loại 之chi 而nhi 此thử 三tam 千thiên 即tức 是thị 三tam 諦đế 以dĩ 對đối 一nhất 性tánh 是thị 亡vong 皆giai 在tại 而nhi 照chiếu 中trung 辯biện 是thị 則tắc 三tam 諦đế 而nhi 自tự 而nhi 他tha 圓viên 通thông 以dĩ 理lý 同đồng 前tiền 一nhất 性tánh 其kỳ 說thuyết 甚thậm 善thiện 而nhi 三tam 諦đế 等đẳng 不bất 同đồng 自tự 他tha 此thử 為vi 失thất 旨chỉ 。

△# 二nhị 別biệt 判phán 。

自tự 行hành 唯duy 在tại 空không 中trung 化hóa 他tha 三tam 千thiên 赴phó 物vật 。

三tam 德đức 三tam 諦đế 通thông 該cai 自tự 他tha 於ư 三tam 千thiên 中trung 別biệt 指chỉ 於ư 俗tục 又hựu 三tam 德đức 俱câu 中trung 三tam 諦đế 俱câu 空không 三tam 千thiên 俱câu 俗tục 然nhiên 約ước 三tam 諦đế 三tam 觀quán 以dĩ 辯biện 自tự 他tha 者giả 一nhất 者giả 尅khắc 體thể 空không 中trung 屬thuộc 自tự 由do 見kiến 思tư 無vô 明minh 牽khiên 生sanh 迷mê 理lý 障chướng 自tự 己kỷ 故cố 假giả 即tức 屬thuộc 他tha 塵trần 沙sa 不bất 能năng 牽khiên 自tự 己kỷ 報báo 障chướng 化hóa 他tha 故cố 二nhị 者giả 隨tùy 具cụ 在tại 乎hồ 己kỷ 者giả 皆giai 自tự 也dã 成thành 佛Phật 豈khởi 無vô 慈từ 悲bi 果quả 證chứng 須tu 了liễu 萬vạn 法pháp 出xuất 乎hồ 物vật 者giả 皆giai 他tha 也dã 為vi 他tha 必tất 說thuyết 空không 中trung 益ích 物vật 乃nãi 令linh 斷đoạn 惑hoặc 是thị 以dĩ 三tam 俱câu 自tự 行hành 三tam 俱câu 化hóa 他tha 識thức 向hướng 二nhị 義nghĩa 方phương 可khả 解giải 會hội 隨tùy 智trí 隨tùy 情tình 隨tùy 情tình 智trí 耳nhĩ 。

△# 二nhị 機cơ 應ưng 共cộng 釋thích 二nhị 初sơ 明minh 機cơ 應ưng 不bất 出xuất 三tam 千thiên 。

物vật 機cơ 無vô 量lượng 不bất 出xuất 三tam 千thiên 能năng 應ưng 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 十thập 界giới 。

感cảm 應ứng 三tam 千thiên 必tất 該cai 自tự 土thổ/độ 須tu 知tri 二nhị 意ý 一nhất 者giả 自tự 行hành 因nhân 果quả 之chi 俗tục 該cai 攝nhiếp 三Tam 身Thân 及cập 以dĩ 四tứ 土thổ/độ 皆giai 名danh 為vi 俗tục 乃nãi 以dĩ 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 為vi 真Chân 如Như 輔phụ 行hành 引dẫn 十thập 義nghĩa 辯biện 土thổ/độ 前tiền 九cửu 三tam 千thiên 成thành 差sai 別biệt 義nghĩa 後hậu 一nhất 乃nãi 是thị 諸chư 土thổ/độ 之chi 體thể 平bình 等đẳng 理lý 也dã 二nhị 者giả 化hóa 他tha 能năng 所sở 之chi 俗tục 機cơ 在tại 三tam 土thổ/độ 應ứng 用dụng 隨tùy 機cơ 亦diệc 在tại 三tam 土thổ/độ 此thử 尅khắc 體thể 也dã 若nhược 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 法Pháp 身thân 寂tịch 光quang 為vi 生sanh 立lập 名danh 亦diệc 在tại 用dụng 收thu 則tắc 該cai 四tứ 土thổ/độ 又hựu 實thật 報báo 中trung 有hữu 分phần/phân 證chứng 寂tịch 光quang 亦diệc 可khả 通thông 四tứ 但đãn 尅khắc 體thể 收thu 皆giai 三tam 土thổ/độ 耳nhĩ 土thổ/độ 既ký 如như 此thử 身thân 亦diệc 例lệ 然nhiên 又hựu 從tùng 教giáo 旨chỉ 以dĩ 圓viên 教giáo 機cơ 皆giai 名danh 寂tịch 光quang 此thử 則tắc 約ước 於ư 所sở 為vi 以dĩ 說thuyết 故cố 妙diệu 玄huyền 云vân 圓viên 佛Phật 一nhất 時thời 照chiếu 於ư 十thập 界giới 寂tịch 光quang 土thổ/độ 機cơ 良lương 由do 化hóa 機cơ 為vi 令linh 契khế 於ư 寂tịch 光quang 故cố 也dã 。

△# 二nhị 明minh 身thân 土thổ/độ 不bất 出xuất 寂tịch 光quang 。

界giới 界giới 轉chuyển 現hiện 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 土thổ/độ 土thổ/độ 互hỗ 生sanh 不bất 出xuất 寂tịch 光quang 。

此thử 就tựu 物vật 機cơ 三tam 千thiên 能năng 應ưng 十thập 界giới 點điểm 示thị 一nhất 性tánh 為vi 不bất 二nhị 體thể 一nhất 身thân 轉chuyển 現hiện 諸chư 界giới 身thân 者giả 並tịnh 由do 一nhất 性tánh 本bổn 具cụ 於ư 他tha 他tha 即tức 三tam 千thiên 轉chuyển 現hiện 無vô 窮cùng 不bất 出xuất 一nhất 性tánh 現hiện 土thổ/độ 亦diệc 然nhiên 而nhi 云vân 一nhất 念niệm 者giả 就tựu 法pháp 言ngôn 之chi 也dã 下hạ 云vân 寂tịch 光quang 者giả 功công 歸quy 言ngôn 之chi 也dã 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 非phi 垢cấu 非phi 淨tịnh 之chi 寂tịch 光quang 矣hĩ 問vấn 今kim 文văn 身thân 土thổ/độ 互hỗ 現hiện 互hỗ 生sanh 機cơ 耶da 應ưng 耶da 答đáp 通thông 機cơ 通thông 應ưng 通thông 機cơ 者giả 如như 於ư 同đồng 居cư 得đắc 四tứ 教giáo 益ích 即tức 是thị 同đồng 居cư 見kiến 于vu 方phương 便tiện 及cập 以dĩ 實thật 報báo 見kiến 身thân 亦diệc 然nhiên 若nhược 作tác 應ưng 願nguyện 通thông 生sanh 三tam 種chủng 眷quyến 屬thuộc 則tắc 於ư 實thật 報báo 方phương 便tiện 見kiến 同đồng 居cư 也dã 見kiến 身thân 亦diệc 然nhiên 若nhược 以dĩ 今kim 文văn 會hội 前tiền 一nhất 性tánh 本bổn 具cụ 自tự 他tha 者giả 乃nãi 通thông 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 前tiền 文văn 通thông 語ngữ 具cụ 自tự 具cụ 他tha 今kim 文văn 別biệt 舉cử 一nhất 性tánh 具cụ 他tha 故cố 一nhất 念niệm 寂tịch 光quang 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 一nhất 性tánh 者giả 也dã 二nhị 者giả 於ư 前tiền 兩lưỡng 重trọng/trùng 能năng 具cụ 之chi 中trung 乃nãi 約ước 空không 中trung 而nhi 為vi 能năng 具cụ 即tức 是thị 今kim 文văn 一nhất 念niệm 寂tịch 光quang 界giới 土thổ/độ 化hóa 用dụng 既ký 是thị 所sở 具cụ 不bất 離ly 空không 中trung 故cố 云vân 不bất 出xuất 其kỳ 體thể 用dụng 既ký 同đồng 故cố 自tự 他tha 不bất 二nhị 即tức 以dĩ 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 體thể 是thị 空không 中trung 乃nãi 會hội 亡vong 照chiếu 成thành 體thể 用dụng 義nghĩa 約ước 此thử 體thể 之chi 自tự 對đối 化hóa 用dụng 之chi 他tha 為vi 自tự 他tha 門môn 下hạ 去khứ 鏡kính 明minh 皆giai 同đồng 此thử 意ý 。

△# 二nhị 示thị 由do 具cụ 三tam 千thiên 機cơ 應ưng 道đạo 合hợp 二nhị 初sơ 法pháp 二nhị 初sơ 示thị 機cơ 應ưng 元nguyên 由do 。

眾chúng 生sanh 由do 理lý 具cụ 三tam 千thiên 故cố 能năng 感cảm 諸chư 佛Phật 由do 三tam 千thiên 理lý 滿mãn 故cố 能năng 應ưng 。

理lý 即tức 前tiền 文văn 一nhất 念niệm 寂tịch 光quang 或hoặc 指chỉ 空không 中trung 或hoặc 指chỉ 平bình 等đẳng 在tại 果quả 故cố 滿mãn 在tại 迷mê 故cố 具cụ 具cụ 之chi 與dữ 滿mãn 同đồng 一nhất 三tam 千thiên 由do 佛Phật 有hữu 生sanh 乃nãi 可khả 應ưng 由do 生sanh 有hữu 佛Phật 乃nãi 可khả 感cảm 今kim 辯biện 自tự 他tha 不bất 二nhị 非phi 以dĩ 只chỉ 一nhất 三tam 千thiên 而nhi 論luận 不bất 二nhị 但đãn 取thủ 三tam 千thiên 他tha 用dụng 即tức 自tự 行hành 空không 中trung 故cố 不bất 二nhị 也dã 若nhược 直trực 以dĩ 三tam 千thiên 作tác 感cảm 應ứng 不bất 二nhị 則tắc 未vị 見kiến 於ư 自tự 他tha 不bất 二nhị 由do 眾chúng 生sanh 雖tuy 具cụ 理lý 既ký 未vị 顯hiển 則tắc 無vô 自tự 行hành 所sở 證chứng 之chi 德đức 佛Phật 既ký 理lý 滿mãn 自tự 行hành 己kỷ 證chứng 故cố 即tức 自tự 行hành 而nhi 益ích 於ư 他tha 是thị 全toàn 理lý 滿mãn 為vi 能năng 應ưng 也dã 是thị 故cố 文văn 中trung 於ư 機cơ 以dĩ 三tam 千thiên 在tại 理lý 具cụ 之chi 下hạ 於ư 應ưng 以dĩ 理lý 滿mãn 在tại 三tam 千thiên 之chi 下hạ 深thâm 有hữu 意ý 哉tai 故cố 於ư 佛Phật 邊biên 雖tuy 語ngữ 三tam 千thiên 乃nãi 取thủ 三tam 千thiên 空không 中trung 理lý 滿mãn 為vi 能năng 應ưng 也dã 其kỳ 於ư 生sanh 邊biên 雖tuy 語ngữ 理lý 具cụ 乃nãi 取thủ 理lý 具cụ 三tam 千thiên 善thiện 惡ác 為vi 能năng 感cảm 也dã 能năng 應ưng 三tam 千thiên 空không 中trung 是thị 自tự 能năng 感cảm 三tam 千thiên 是thị 他tha 乃nãi 是thị 今kim 文văn 不bất 二nhị 之chi 旨chỉ 若nhược 不bất 如như 此thử 何hà 以dĩ 貫quán 通thông 上thượng 下hạ 之chi 文văn 且thả 上thượng 文văn 云vân 自tự 即tức 益ích 他tha 而nhi 下hạ 文văn 云vân 不bất 起khởi 自tự 性tánh 應ưng 無vô 方phương 所sở 。

△# 二nhị 示thị 感cảm 應ứng 道đạo 合hợp 。

應ưng 徧biến 機cơ 徧biến 欣hân 赴phó 不bất 差sai 。

應ưng 徧biến 於ư 機cơ 機cơ 徧biến 於ư 應ưng 欣hân 故cố 即tức 赴phó 感cảm 應ứng 無vô 差sai 問vấn 機cơ 應ưng 無vô 差sai 皆giai 由do 三tam 千thiên 如như 何hà 以dĩ 應ưng 為vi 空không 中trung 耶da 答đáp 今kim 文văn 無vô 差sai 須tu 該cai 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 單đơn 就tựu 他tha 字tự 而nhi 論luận 應ưng 亦diệc 三tam 千thiên 感cảm 亦diệc 三tam 千thiên 斯tư 亦diệc 可khả 云vân 感cảm 應ứng 無vô 差sai 但đãn 於ư 應ưng 中trung 乃nãi 取thủ 應ưng 同đồng 眾chúng 生sanh 之chi 用dụng 為vi 無vô 差sai 爾nhĩ 故cố 曰viết 化hóa 他tha 三tam 千thiên 赴phó 物vật 能năng 赴phó 能năng 化hóa 是thị 應ưng 所sở 赴phó 所sở 化hóa 是thị 機cơ 故cố 此thử 能năng 所sở 無vô 差sai 皆giai 在tại 他tha 字tự 收thu 也dã 二nhị 者giả 自tự 他tha 共cộng 論luận 自tự 之chi 一nhất 字tự 亦diệc 是thị 能năng 應ưng 於ư 能năng 應ưng 邊biên 取thủ 能năng 應ưng 之chi 體thể 空không 中trung 為vi 自tự 對đối 於ư 化hóa 他tha 是thị 故cố 乃nãi 曰viết 自tự 他tha 不bất 二nhị 良lương 由do 三tam 千thiên 空không 中trung 之chi 理lý 已dĩ 顯hiển 滿mãn 故cố 故cố 應ưng 為vi 自tự 赴phó 而nhi 不bất 差sai 。

△# 二nhị 喻dụ 三tam 初sơ 立lập 。

不bất 然nhiên 豈khởi 能năng 如như 鏡kính 現hiện 像tượng 。

若nhược 不bất 許hứa 於ư 由do 理lý 具cụ 滿mãn 三tam 千thiên 故cố 機cơ 應ưng 不bất 差sai 者giả 豈khởi 得đắc 如như 鏡kính 現hiện 像tượng 者giả 耶da 今kim 不bất 言ngôn 形hình 語ngữ 像tượng 必tất 有hữu 下hạ 不bất 言ngôn 鏡kính 但đãn 云vân 形hình 對đối 理lý 必tất 是thị 鏡kính 然nhiên 鏡kính 喻dụ 對đối 法pháp 若nhược 不bất 分phân 明minh 則tắc 法pháp 理lý 有hữu 礙ngại 今kim 略lược 辯biện 之chi 涅Niết 槃Bàn 疏sớ/sơ 云vân 照chiếu 中trung 故cố 是thị 鏡kính 照chiếu 真chân 故cố 是thị 淨tịnh 照chiếu 俗tục 故cố 是thị 明minh 明minh 故cố 則tắc 像tượng 亮lượng 假giả 顯hiển 淨tịnh 故cố 瑕hà 盡tận 真chân 顯hiển 鏡kính 故cố 體thể 圓viên 中trung 顯hiển 章chương 安an 取thủ 明minh 能năng 現hiện 像tượng 邊biên 故cố 以dĩ 明minh 為vi 假giả 若nhược 止Chỉ 觀Quán 中trung 明minh 喻dụ 即tức 空không 像tượng 喻dụ 即tức 假giả 鏡kính 喻dụ 即tức 中trung 若nhược 妙diệu 記ký 中trung 鏡kính 明minh 性tánh 十thập 像tượng 生sanh 修tu 十thập 亦diệc 以dĩ 明minh 喻dụ 空không 以dĩ 像tượng 喻dụ 假giả 團đoàn 圓viên 喻dụ 中trung 或hoặc 可khả 以dĩ 明minh 而nhi 喻dụ 空không 中trung 像tượng 喻dụ 於ư 假giả 鏡kính 圓viên 以dĩ 喻dụ 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 其kỳ 性tánh 十thập 界giới 者giả 十thập 界giới 二nhị 字tự 是thị 所sở 具cụ 故cố 同đồng 像tượng 性tánh 之chi 一nhất 字tự 是thị 能năng 具cụ 故cố 同đồng 明minh 今kim 文văn 亦diệc 通thông 此thử 之chi 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 鏡kính 喻dụ 平bình 等đẳng 即tức 本bổn 謂vị 一nhất 性tánh 明minh 喻dụ 空không 中trung 之chi 自tự 像tượng 喻dụ 赴phó 物vật 之chi 他tha 鏡kính 必tất 有hữu 明minh 下hạ 云vân 由do 塵trần 所sở 遮già 義nghĩa 含hàm 明minh 也dã 二nhị 者giả 以dĩ 鏡kính 同đồng 明minh 皆giai 喻dụ 空không 中trung 像tượng 即tức 喻dụ 假giả 知tri 此thử 意ý 已dĩ 可khả 以dĩ 語ngữ 法pháp 。

△# 二nhị 釋thích 三tam 初sơ 順thuận 釋thích 。

鏡kính 有hữu 現hiện 像tượng 之chi 理lý 形hình 有hữu 生sanh 像tượng 之chi 性tánh 。

理lý 即tức 道Đạo 理lý 性tánh 即tức 性tánh 分phần/phân 問vấn 理lý 之chi 與dữ 性tánh 何hà 所sở 喻dụ 耶da 答đáp 先tiên 明minh 感cảm 應ứng 法pháp 理lý 然nhiên 後hậu 方phương 可khả 。 說thuyết 喻dụ 一nhất 者giả 通thông 論luận 二nhị 者giả 別biệt 論luận 於ư 此thử 各các 有hữu 二nhị 義nghĩa 通thông 二nhị 義nghĩa 者giả 一nhất 者giả 通thông 明minh 機cơ 應ưng 二nhị 者giả 機cơ 應ưng 通thông 有hữu 空không 中trung 之chi 理lý 及cập 三tam 千thiên 事sự 文văn 云vân 理lý (# 機cơ 空không 中trung 也dã )# 具cụ 三tam 千thiên 故cố 能năng 感cảm 三tam 千thiên 理lý (# 應ưng 空không 中trung 也dã )# 滿mãn 故cố 能năng 應ưng 若nhược 別biệt 論luận 者giả 一nhất 者giả 別biệt 在tại 能năng 應ưng 如như 前tiền 文văn 云vân 隨tùy 機cơ 利lợi 他tha 後hậu 云vân 方phương 能năng 稱xưng 性tánh 施thi 設thiết 萬vạn 端đoan 及cập 應ưng 無vô 方phương 所sở 等đẳng 二nhị 者giả 應ưng 別biệt 空không 中trung 機cơ 別biệt 三tam 千thiên 且thả 此thử 應ứng 用dụng 如như 何hà 得đắc 起khởi 豈khởi 不bất 由do 佛Phật 自tự 行hành 己kỷ 證chứng 空không 中trung 者giả 耶da 於ư 機cơ 雖tuy 有hữu 空không 中trung 之chi 理lý 與dữ 三tam 千thiên 之chi 事sự 而nhi 不bất 取thủ 空không 中trung 為vi 能năng 感cảm 但đãn 取thủ 三tam 千thiên 之chi 事sự 者giả 以dĩ 空không 中trung 理lý 體thể 一nhất 切thiết 咸hàm 有hữu 何hà 故cố 復phục 有hữu 。 不bất 感cảm 佛Phật 者giả 由do 未vị 有hữu 於ư 能năng 感cảm 之chi 事sự 由do 眾chúng 生sanh 在tại 事sự 發phát 善thiện 惡ác 穢uế 故cố 於ư 能năng 感cảm 別biệt 在tại 修tu 事sự 問vấn 由do 理lý 具cụ 三tam 千thiên 故cố 能năng 感cảm 且thả 理lý 具cụ 三tam 千thiên 豈khởi 修tu 事sự 耶da 答đáp 空không 中trung 之chi 理lý 是thị 能năng 具cụ 三tam 千thiên 俗tục 事sự 是thị 所sở 具cụ 然nhiên 此thử 所sở 具cụ 若nhược 即tức 具cụ 而nhi 造tạo 造tạo 即tức 是thị 事sự 故cố 論luận 感cảm 佛Phật 之chi 機cơ 造tạo 善thiện 造tạo 惡ác 乃nãi 是thị 修tu 事sự 以dĩ 此thử 修tu 事sự 全toàn 是thị 三tam 千thiên 與dữ 佛Phật 果Quả 用dụng 其kỳ 實thật 無vô 別biệt 但đãn 為vi 空không 中trung 之chi 體thể 性tánh 迷mê 未vị 顯hiển 故cố 三tam 千thiên 妙diệu 用dụng 亦diệc 乃nãi 未vị 彰chương 於ư 是thị 指chỉ 之chi 為vi 理lý 具cụ 爾nhĩ 能năng 應ưng 非phi 無vô 修tu 事sự 別biệt 取thủ 空không 中trung 者giả 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 不bất 能năng 應ưng 由do 未vị 顯hiển 此thử 空không 中trung 之chi 體thể 若nhược 體thể 未vị 顯hiển 無vô 由do 應ưng 物vật 如như 云vân 三tam 千thiên 未vị 顯hiển 驗nghiệm 體thể 仍nhưng 迷mê 由do 體thể 顯hiển 故cố 三tam 千thiên 用dụng 顯hiển 今kim 文văn 自tự 他tha 正chánh 取thủ 能năng 應ưng 之chi 自tự 能năng 感cảm 之chi 他tha 咸hàm 是thị 天thiên 然nhiên 本bổn 性tánh 所sở 具cụ 如Như 來Lai 證chứng 此thử 自tự 即tức 益ích 他tha 自tự 他tha 不bất 二nhị 從tùng 此thử 而nhi 立lập 若nhược 從tùng 喻dụ 說thuyết 亦diệc 別biệt 在tại 應ứng 其kỳ 鏡kính 喻dụ 者giả 欲dục 喻dụ 此thử 應ưng 如như 何hà 得đắc 起khởi 故cố 以dĩ 鏡kính 喻dụ 空không 中trung 之chi 體thể 形hình 喻dụ 能năng 感cảm 之chi 機cơ 雖tuy 然nhiên 以dĩ 像tượng 而nhi 喻dụ 應ứng 用dụng 但đãn 欲dục 顯hiển 於ư 因nhân 鏡kính 能năng 像tượng 推thôi 功công 在tại 鏡kính 故cố 以dĩ 鏡kính 有hữu 現hiện 像tượng 之chi 理lý 喻dụ 於ư 能năng 應ưng 空không 中trung 之chi 體thể 若nhược 但đãn 有hữu 鏡kính 體thể 而nhi 無vô 形hình 事sự 像tượng 何hà 所sở 起khởi 能năng 起khởi 之chi 形hình 雖tuy 然nhiên 以dĩ 空không 而nhi 為vi 其kỳ 體thể 空không 喻dụ 理lý 具cụ 形hình 喻dụ 三tam 千thiên 感cảm 像tượng 在tại 形hình 而nhi 不bất 在tại 空không 是thị 故cố 形hình 有hữu 生sanh 像tượng 之chi 性tánh 下hạ 云vân 形hình 事sự 即tức 性tánh 分phân 是thị 事sự 不bất 見kiến 此thử 意ý 徒đồ 或hoặc 云vân 事sự 及cập 云vân 理lý 耳nhĩ 問vấn 何hà 云vân 形hình 以dĩ 空không 為vi 體thể 耶da 答đáp 今kim 從tùng 事sự 說thuyết 像tượng 依y 鏡kính 明minh 而nhi 現hiện 故cố 攬lãm 鏡kính 明minh 而nhi 為vi 像tượng 體thể 形hình 從tùng 虗hư 空không 而nhi 立lập 故cố 攬lãm 虗hư 空không 而nhi 為vi 形hình 體thể 故cố 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 迷mê 妄vọng 有hữu 虗hư 空không 依y 空không 立lập 世thế 界giới 。 通thông 立lập 依y 正chánh 皆giai 名danh 世thế 界giới 。

△# 二nhị 返phản 釋thích 。

若nhược 一nhất 形hình 對đối 不bất 能năng 現hiện 像tượng 。

以dĩ 不bất 能năng 現hiện 反phản 顯hiển 能năng 現hiện 。

則tắc 鏡kính 理lý 有hữu 窮cùng 。

鏡kính 若nhược 不bất 能năng 現hiện 像tượng 則tắc 為vi 鏡kính 之chi 理lý 而nhi 有hữu 盡tận 爾nhĩ 以dĩ 喻dụ 空không 中trung 之chi 軆# 若nhược 不bất 能năng 起khởi 應ưng 則tắc 空không 中trung 體thể 而nhi 有hữu 窮cùng 盡tận 意ý 謂vị 若nhược 空không 中trung 但đãn 能năng 對đối 此thử 機cơ 而nhi 起khởi 應ưng 不bất 能năng 對đối 彼bỉ 機cơ 而nhi 起khởi 應ưng 者giả 則tắc 空không 中trung 之chi 體thể 有hữu 窮cùng 盡tận 爾nhĩ 能năng 喻dụ 亦diệc 然nhiên 故cố 云vân 一nhất 形hình 。

形hình 事sự 不bất 通thông 。

形hình 之chi 與dữ 事sự 對đối 鏡kính 必tất 像tượng 若nhược 形hình 對đối 鏡kính 不bất 能năng 有hữu 於ư 現hiện 像tượng 事sự 者giả 無vô 此thử 道Đạo 理lý 通thông 猶do 道đạo 也dã 喻dụ 機cơ 必tất 須tu 能năng 感cảm 於ư 應ưng 若nhược 機cơ 不bất 感cảm 應ứng 則tắc 機cơ 關quan 事sự 壅ủng 前tiền 以dĩ 鏡kính 之chi 道Đạo 理lý 喻dụ 空không 中trung 之chi 理lý 體thể 今kim 以dĩ 形hình 之chi 世thế 事sự 喻dụ 關quan 感cảm 之chi 事sự 。

△# 三tam 返phản 順thuận 共cộng 釋thích 二nhị 初sơ 形hình 二nhị 初sơ 返phản 釋thích 。

若nhược 形hình 與dữ 鏡kính 隔cách 容dung 有hữu 是thị 理lý 。

喻dụ 機cơ 與dữ 應ưng 隔cách 容dung 有hữu 是thị 理lý 以dĩ 此thử 文văn 顯hiển 今kim 說thuyết 為vi 正chánh 形hình 不bất 現hiện 像tượng 喻dụ 機cơ 應ưng 相tương/tướng 隔cách 其kỳ 能năng 應ưng 者giả 像tượng 耶da 鏡kính 耶da 若nhược 云vân 是thị 鏡kính 鏡kính 喻dụ 空không 中trung 以dĩ 顯hiển 今kim 義nghĩa 符phù 此thử 文văn 旨chỉ 若nhược 云vân 是thị 像tượng 今kim 文văn 應ưng 云vân 形hình 與dữ 像tượng 隔cách 而nhi 但đãn 云vân 鏡kính 豈khởi 非phi 意ý 在tại 別biệt 取thủ 空không 中trung 為vi 能năng 應ưng 耳nhĩ 。

△# 二nhị 順thuận 釋thích 。

無vô 有hữu 形hình 對đối 而nhi 不bất 像tượng 者giả 。

略lược 去khứ 鏡kính 字tự 以dĩ 上thượng 文văn 顯hiển 之chi 。

△# 二nhị 鏡kính 二nhị 初sơ 返phản 。

若nhược 鏡kính 未vị 現hiện 像tượng 由do 塵trần 所sở 遮già 。

體thể 未vị 起khởi 應ưng 由do 惑hoặc 所sở 覆phú 此thử 語ngữ 應ưng 元nguyên 在tại 凡phàm 莫mạc 云vân 機cơ 塵trần 覆phú 應ưng 問vấn 既ký 以dĩ 體thể 未vị 起khởi 應ưng 釋thích 鏡kính 未vị 現hiện 像tượng 豈khởi 非phi 應ưng 屬thuộc 於ư 像tượng 向hướng 何hà 以dĩ 鏡kính 而nhi 為vi 應ưng 耶da 答đáp 欲dục 了liễu 此thử 義nghĩa 。 今kim 約ước 二nhị 重trọng/trùng 能năng 所sở 以dĩ 說thuyết 一nhất 者giả 鏡kính 是thị 能năng 起khởi 像tượng 是thị 所sở 起khởi 二nhị 者giả 鏡kính 之chi 與dữ 像tượng 若nhược 望vọng 於ư 機cơ 乃nãi 是thị 能năng 應ứng 機cơ 是thị 所sở 應ưng 於ư 能năng 應ưng 中trung 空không 中trung 是thị 能năng 應ưng 之chi 體thể 俗tục 事sự 是thị 能năng 應ưng 之chi 用dụng 若nhược 辯biện 自tự 他tha 當đương 取thủ 能năng 應ưng 之chi 體thể 為vi 自tự 是thị 故cố 不bất 取thủ 能năng 應ưng 之chi 用dụng 而nhi 為vi 自tự 也dã 上thượng 文văn 形hình 與dữ 鏡kính 隔cách 者giả 正chánh 取thủ 能năng 應ưng 之chi 體thể 故cố 以dĩ 鏡kính 為vi 應ưng 今kim 文văn 鏡kính 未vị 現hiện 像tượng 者giả 乃nãi 取thủ 能năng 應ưng 之chi 用dụng 故cố 以dĩ 像tượng 為vi 應ưng 信tín 知tri 法pháp 理lý 若nhược 正chánh 於ư 諸chư 說thuyết 中trung 。 略lược 無vô 疑nghi 礙ngại 。

△# 二nhị 順thuận 。

去khứ 塵trần 由do 人nhân 磨ma 現hiện 像tượng 非phi 關quan 磨ma 者giả 。

塵trần 喻dụ 於ư 惑hoặc 人nhân 喻dụ 因Nhân 地Địa 修tu 觀quán 之chi 人nhân 磨ma 喻dụ 行hành 人nhân 修tu 觀quán 破phá 惑hoặc 顯hiển 發phát 空không 中trung 何hà 所sở 不bất 應ưng 然nhiên 此thử 空không 中trung 能năng 起khởi 應ứng 用dụng 全toàn 是thị 本bổn 有hữu 非phi 由do 修tu 得đắc 。

△# 三tam 合hợp 。

以dĩ 喻dụ 觀quán (# 平bình 聲thanh )# 法pháp 大đại 旨chỉ 可khả 知tri 。

△# 三Tam 明Minh 本bổn 具cụ 由do 修tu 顯hiển 發phát 二nhị 初sơ 牒điệp 前tiền 。

應ưng 知tri 理lý 雖tuy 自tự 他tha 具cụ 足túc 。

雖tuy 然nhiên 一nhất 性tánh 具cụ 足túc 自tự 他tha 。

△# 二nhị 示thị 修tu 二nhị 初sơ 由do 因nhân 尅khắc 果quả 二nhị 初sơ 修tu 發phát 化hóa 他tha 。

必tất 籍tịch 緣duyên 了liễu 。

由do 因nhân 也dã 。

為vi 利lợi 他tha 功công 。

尅khắc 果quả 也dã 理lý 具cụ 自tự 他tha 即tức 三tam 諦đế 也dã 今kim 對đối 緣duyên 了liễu 二nhị 修tu 性tánh 三tam 合hợp 為vi 中trung 道đạo 乃nãi 以dĩ 緣duyên 了liễu 為vi 利lợi 他tha 功công 又hựu 理lý 具cụ 自tự 他tha 先tiên 明minh 修tu 發phát 理lý 中trung 之chi 他tha 云vân 緣duyên 了liễu 者giả 智trí 行hành 正chánh 助trợ 二nhị 種chủng 緣duyên 了liễu 此thử 即tức 俗tục 諦đế 亦diệc 論luận 正chánh 智trí 之chi 了liễu 緣duyên 助trợ 之chi 行hành 斷đoạn 塵trần 沙sa 惑hoặc 顯hiển 俗tục 諦đế 理lý 。

△# 二nhị 修tu 發phát 自tự 行hành 。

復phục 由do 緣duyên 了liễu 。

由do 因nhân 也dã 。

與dữ 性tánh 一nhất 合hợp 。

尅khắc 果quả 也dã 此thử 以dĩ 中trung 道đạo 正chánh 智trí 之chi 了liễu 斷đoạn 無vô 明minh 惑hoặc 福phước 德đức 之chi 緣duyên 助trợ 顯hiển 中trung 道đạo 真chân 空không 例lệ 說thuyết 言ngôn 一nhất 合hợp 者giả 緣duyên 了liễu 之chi 修tu 與dữ 真chân 中trung 性tánh 泯mẫn 而nhi 一nhất 合hợp 此thử 約ước 住trụ 前tiền 并tinh 等đẳng 覺giác 因nhân 對đối 分phần/phân 極cực 果quả 論luận 利lợi 他tha 功công 并tinh 性tánh 一nhất 合hợp 。

△# 二nhị 示thị 果quả 證chứng 相tương/tướng 二nhị 初sơ 示thị 。

方phương 能năng 稱xưng 性tánh 施thi 設thiết 萬vạn 端đoan 。

以dĩ 稱xưng 空không 中trung 之chi 體thể 而nhi 起khởi 三tam 千thiên 化hóa 用dụng 。

△# 二nhị 釋thích 。

則tắc 不bất 起khởi 自tự 性tánh 應ưng 無vô 方phương 所sở 。

稱xưng 性tánh 而nhi 動động 故cố 不bất 起khởi 施thi 設thiết 普phổ 遍biến 故cố 無vô 方phương 始thỉ 示thị 本bổn 具cụ 自tự 他tha 并tinh 自tự 即tức 益ích 他tha 今kim 乃nãi 發phát 現hiện 同đồng 上thượng 至chí 果quả 自tự 即tức 益ích 他tha 豈khởi 非phi 自tự 他tha 不bất 二nhị 是thị 自tự 行hành 空không 中trung 與dữ 化hóa 他tha 耶da 圓viên 通thông 謂vị 前tiền 文văn 本bổn 具cụ 自tự 他tha 并tinh 自tự 即tức 益ích 他tha 皆giai 在tại 用dụng 中trung 至chí 釋thích 今kim 文văn 卻khước 云vân 不bất 起khởi 自tự 行hành 空không 中trung 之chi 性tánh 本bổn 具cụ 三tam 千thiên 不bất 思tư 議nghị 假giả 乃nãi 能năng 遍biến 應ưng 不bất 定định 方phương 所sở 今kim 曰viết 此thử 說thuyết 迷mê 文văn 今kim 云vân 不bất 起khởi 自tự 性tánh 應ưng 無vô 方phương 所sở 與dữ 前tiền 自tự 即tức 益ích 他tha 有hữu 何hà 異dị 耶da 又hựu 若nhược 以dĩ 自tự 他tha 一nhất 門môn 正chánh 從tùng 化hóa 他tha 能năng 所sở 而nhi 立lập 不bất 望vọng 空không 中trung 名danh 為vi 他tha 者giả 未vị 審thẩm 何hà 處xứ 見kiến 其kỳ 自tự 行hành 化hóa 他tha 之chi 不bất 二nhị 耶da 當đương 知tri 於ư 後hậu 五ngũ 妙diệu 凡phàm 立lập 六lục 門môn 其kỳ 染nhiễm 淨tịnh 依y 正chánh 三tam 業nghiệp 權quyền 實thật 皆giai 從tùng 應ưng 立lập 受thọ 潤nhuận 屬thuộc 機cơ 而nhi 皆giai 未vị 明minh 自tự 行hành 化hóa 他tha 對đối 辯biện 不bất 二nhị 故cố 以dĩ 自tự 他tha 一nhất 門môn 居cư 六lục 門môn 之chi 中trung 貫quán 上thượng 貫quán 下hạ 則tắc 見kiến 自tự 他tha 一nhất 體thể 不bất 二nhị 若nhược 無vô 此thử 門môn 但đãn 見kiến 十thập 門môn 自tự 行hành 化hóa 他tha 各các 辯biện 不bất 二nhị 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 依y 正chánh 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

果quả 上thượng 所sở 現hiện 依y 正chánh 乃nãi 是thị 全toàn 體thể 而nhi 為vi 前tiền 但đãn 於ư 依y 正chánh 之chi 用dụng 以dĩ 辯biện 無vô 差sai 未vị 曾tằng 對đối 能năng 應ưng 之chi 體thể 以dĩ 論luận 不bất 二nhị 故cố 約ước 依y 正chánh 成thành 自tự 他tha 門môn 。

△# 初sơ 標tiêu 。

八bát 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 不bất 二nhị 之chi 體thể 或hoặc 以dĩ 空không 中trung 或hoặc 指chỉ 一nhất 性tánh 文văn 心tâm 云vân 身thân 輪luân 本bổn 屬thuộc 前tiền 門môn 此thử 門môn 正chánh 在tại 口khẩu 密mật 文văn 舉cử 三tam 者giả 相tương/tướng 帶đái 而nhi 明minh 圓viên 通thông 取thủ 用dụng 文văn 心tâm 之chi 意ý 而nhi 云vân 說thuyết 雖tuy 屬thuộc 口khẩu 豈khởi 無vô 身thân 意ý 身thân 輪luân 雖tuy 屬thuộc 前tiền 神thần 通thông 妙diệu 相tướng 成thành 何hà 妨phương 兼kiêm 而nhi 明minh 之chi 今kim 曰viết 不bất 然nhiên 若nhược 別biệt 口khẩu 密mật 如như 何hà 口khẩu 密mật 獨độc 不bất 二nhị 所sở 云vân 此thử 門môn 從tùng 說thuyết 法Pháp 立lập 者giả 其kỳ 染nhiễm 淨tịnh 門môn 淨tịnh 用dụng 雖tuy 通thông 三tam 業nghiệp 別biệt 在tại 於ư 心tâm 良lương 由do 法pháp 性tánh 為vi 淨tịnh 用dụng 故cố 其kỳ 依y 正chánh 門môn 正chánh 報báo 雖tuy 通thông 三tam 業nghiệp 別biệt 在tại 於ư 身thân 是thị 故cố 文văn 曰viết 勝thắng 劣liệt 之chi 身thân 今kim 三tam 業nghiệp 門môn 實thật 通thông 三tam 業nghiệp 以dĩ 對đối 前tiền 別biệt 是thị 故cố 一nhất 往vãng 別biệt 在tại 於ư 口khẩu 所sở 以dĩ 但đãn 云vân 從tùng 說thuyết 法Pháp 立lập 若nhược 辨biện 不bất 二nhị 合hợp 明minh 三tam 業nghiệp 非phi 謂vị 相tương/tướng 帶đái 相tương/tướng 成thành 而nhi 來lai 何hà 者giả 由do 前tiền 依y 正chánh 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 門môn 但đãn 以dĩ 依y 對đối 正chánh 以dĩ 染nhiễm 對đối 淨tịnh 而nhi 辯biện 不bất 二nhị 未vị 曾tằng 辯biện 於ư 正chánh 報báo 之chi 中trung 及cập 淨tịnh 用dụng 中trung 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 是thị 故cố 今kim 文văn 當đương 三Tam 明Minh 耳nhĩ 故cố 不bất 二nhị 體thể 乃nãi 該cai 二nhị 向hướng 一nhất 者giả 空không 中trung 由do 即tức 空không 中trung 為vi 應ưng 三tam 業nghiệp 是thị 故cố 不bất 二nhị 二nhị 者giả 一nhất 性tánh 良lương 以dĩ 真chân 身thân 亦diệc 辯biện 三tam 業nghiệp 真chân 身thân 說thuyết 實thật 說thuyết 即tức 是thị 口khẩu 必tất 有hữu 意ý 輪luân 故cố 是thị 一nhất 性tánh 融dung 於ư 真chân 應ưng 兩lưỡng 種chủng 三tam 業nghiệp 皆giai 不bất 二nhị 也dã 問vấn 真chân 身thân 無vô 相tướng 云vân 何hà 三tam 業nghiệp 答đáp 克khắc 從tùng 法pháp 體thể 則tắc 無vô 三tam 業nghiệp 今kim 隨tùy 應ứng 用dụng 辨biện 此thử 真chân 身thân 亦diệc 云vân 三tam 業nghiệp 又hựu 雖tuy 無vô 別biệt 體thể 附phụ 世thế 有hữu 名danh 是thị 故cố 卻khước 以dĩ 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 無vô 名danh 之chi 體thể 融dung 此thử 真chân 身thân 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 問vấn 其kỳ 不bất 二nhị 者giả 必tất 對đối 於ư 二nhị 三tam 業nghiệp 為vi 二nhị 其kỳ 義nghĩa 若nhược 何hà 答đáp 一nhất 者giả 凡phàm 諸chư 差sai 別biệt 皆giai 名danh 為vi 二nhị 三tam 業nghiệp 差sai 別biệt 亦diệc 屬thuộc 二nhị 也dã 如như 下hạ 受thọ 閏nhuận 十thập 番phiên 利lợi 益ích 以dĩ 差sai 別biệt 故cố 。 亦diệc 名danh 為vi 二nhị 未vị 必tất 指chỉ 二nhị 方phương 為vi 二nhị 者giả 也dã 二nhị 者giả 牒điệp 前tiền 諸chư 異dị 皆giai 成thành 二nhị 法pháp 故cố 但đãn 以dĩ 二nhị 而nhi 為vi 差sai 別biệt 受thọ 閏nhuận 雖tuy 十thập 但đãn 成thành 權quyền 實thật 二nhị 種chủng 之chi 益ích 今kim 之chi 三tam 業nghiệp 即tức 色sắc 心tâm 二nhị 故cố 下hạ 文văn 云vân 色sắc 心tâm 一nhất 如như 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 示thị 果quả 佛Phật 三tam 密mật 二nhị 明minh 心tâm 佛Phật 無vô 差sai 然nhiên 十thập 門môn 皆giai 為vi 觀quán 設thiết 是thị 以dĩ 攬lãm 其kỳ 自tự 行hành 因nhân 果quả 化hóa 他tha 能năng 所sở 而nhi 為vi 於ư 觀quán 故cố 須tu 各các 就tựu 本bổn 法pháp 而nhi 名danh 無vô 妨phương 談đàm 他tha 佛Phật 之chi 果quả 證chứng 是thị 我ngã 凡phàm 心tâm 之chi 法Pháp 門môn 今kim 文văn 所sở 說thuyết 心tâm 佛Phật 無vô 差sai 文văn 雖tuy 現hiện 後hậu 旨chỉ 實thật 在tại 初sơ 又hựu 自tự 他tha 門môn 中trung 雖tuy 說thuyết 由do 修tu 顯hiển 發phát 乃nãi 是thị 談đàm 於ư 果quả 人nhân 故cố 曰viết 方phương 能năng 并tinh 不bất 起khởi 等đẳng 若nhược 依y 文văn 而nhi 辯biện 卻khước 似tự 一nhất 門môn 首thủ 尾vĩ 未vị 見kiến 今kim 曰viết 觀quán 心tâm 當đương 知tri 文văn 意ý 既ký 為vi 觀quán 心tâm 是thị 則tắc 自tự 他tha 豈khởi 離ly 當đương 念niệm 不bất 須tu 辯biện 別biệt 其kỳ 旨chỉ 已dĩ 明minh 初sơ 復phục 為vi 二nhị 初sơ 直trực 明minh 果quả 用dụng 二nhị 初sơ 示thị 三tam 密mật 二nhị 初sơ 通thông 明minh 三tam 密mật 二nhị 初sơ 示thị 三tam 密mật 名danh 體thể 所sở 從tùng 二nhị 初sơ 體thể 。

於ư 化hóa 他tha 門môn 事sự 分phần/phân 三tam 密mật 。

三tam 密mật 當đương 體thể 從tùng 應ưng 身thân 得đắc 望vọng 於ư 理lý 體thể 所sở 以dĩ 名danh 事sự 如như 妙diệu 記ký 云vân 凡phàm 云vân 三tam 密mật 必tất 約ước 應ứng 化hóa 自tự 受thọ 用dụng 報báo 平bình 等đẳng 法Pháp 身thân 。 何hà 所sở 論luận 密mật 。

△# 二nhị 名danh 。

隨tùy 順thuận 物vật 理lý 得đắc 名danh 不bất 同đồng 。

一nhất 者giả 法Pháp 身thân 非phi 三tam 應ưng 隨tùy 物vật 機cơ 三tam 名danh 不bất 同đồng 二nhị 者giả 如Như 來Lai 。 所sở 證chứng 三tam 業nghiệp 互hỗ 融dung 分phân 身thân 口khẩu 意ý 名danh 不bất 同đồng 者giả 乃nãi 為vi 順thuận 物vật 三tam 者giả 只chỉ 身thân 口khẩu 意ý 或hoặc 名danh 三tam 業nghiệp 三tam 密mật 三tam 輪luân 三tam 不bất 護hộ 三tam 無vô 失thất 等đẳng 者giả 皆giai 順thuận 物vật 耳nhĩ 四tứ 悉tất 赴phó 機cơ 名danh 隨tùy 物vật 理lý 或hoặc 順thuận 物vật 機cơ 道Đạo 理lý 可khả 以dĩ 名danh 與dữ 凡phàm 夫phu 異dị 者giả 乃nãi 曰viết 密mật 曰viết 輪luân 曰viết 不bất 護hộ 曰viết 無vô 失thất 或hoặc 順thuận 物vật 機cơ 道Đạo 理lý 可khả 以dĩ 名danh 同đồng 者giả 故cố 身thân 口khẩu 意ý 亦diệc 名danh 為vi 業nghiệp 予# 嘗thường 以dĩ 佛Phật 起khởi 應ưng 同đồng 眾chúng 生sanh 所sở 作tác 。 事sự 業nghiệp 他tha 有hữu 難nạn/nan 云vân 佛Phật 曰viết 三tam 密mật 豈khởi 得đắc 名danh 業nghiệp 蓋cái 他tha 失thất 記ký 今kim 不bất 二nhị 門môn 號hiệu 為vi 三tam 業nghiệp 得đắc 名danh 業nghiệp 者giả 所sở 以dĩ 作tác 事sự 號hiệu 之chi 為vi 業nghiệp 且thả 今kim 文văn 中trung 佛Phật 所sở 作tác 者giả 身thân 以dĩ 現hiện 通thông 口khẩu 以dĩ 說thuyết 法Pháp 意ý 以dĩ 鑒giám 機cơ 為vi 事sự 業nghiệp 也dã 若nhược 以dĩ 遍biến 應ưng 六lục 道đạo 起khởi 同đồng 事sự 攝nhiếp 亦diệc 同đồng 眾chúng 生sanh 所sở 作tác 。 事sự 業nghiệp 然nhiên 在tại 佛Phật 妙diệu 證chứng 應ưng 全toàn 是thị 體thể 既ký 無vô 所sở 作tác 何hà 業nghiệp 之chi 有hữu 但đãn 順thuận 物vật 機cơ 權quyền 名danh 業nghiệp 耳nhĩ 又hựu 三tam 業nghiệp 之chi 名danh 一nhất 往vãng 通thông 因nhân 果quả 二nhị 往vãng 局cục 在tại 因nhân 故cố 妙diệu 句cú 中trung 釋thích 安an 樂lạc 行hành 三tam 業nghiệp 在tại 因nhân 若nhược 三tam 密mật 三tam 輪luân 一nhất 向hướng 在tại 果quả 言ngôn 三tam 密mật 者giả 淨tịnh 名danh 記ký 云vân 一nhất 一nhất 界giới 中trung 。 各các 具cụ 十thập 故cố 不bất 可khả 以dĩ 一nhất 界giới 測trắc 不bất 可khả 以dĩ 多đa 界giới 測trắc 故cố 名danh 為vi 密mật 大đại 論luận 云vân 佛Phật 有hữu 三tam 密mật 一nhất 切thiết 人nhân 天thiên 。 不bất 解giải 不bất 知tri 問vấn 所sở 言ngôn 密mật 者giả 真chân 耶da 隱ẩn 耶da 答đáp 從tùng 意ý 則tắc 真chân 應ứng 用dụng 即tức 體thể 界giới 界giới 具cụ 十thập 全toàn 體thể 為vi 用dụng 故cố 用dụng 莫mạc 測trắc 從tùng 事sự 該cai 隱ẩn 是thị 故cố 玄huyền 文văn 秘bí 密mật 教giáo 中trung 特đặc 云vân 三tam 密mật 四tứ 門môn 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 令linh 他tha 不bất 知tri 即tức 隱ẩn 密mật 也dã 問vấn 若nhược 通thông 真chân 密mật 即tức 屬thuộc 法Pháp 身thân 奈nại 妙diệu 記ký 云vân 平bình 等đẳng 法Pháp 身thân 。 何hà 所sở 論luận 密mật 答đáp 帶đái 三tam 說thuyết 密mật 故cố 在tại 應ưng 身thân 良lương 由do 法Pháp 身thân 不bất 論luận 三tam 故cố 今kim 以dĩ 真chân 密mật 在tại 應ứng 用dụng 中trung 故cố 云vân 三tam 密mật 。

△# 二nhị 示thị 三tam 輪luân 對đối 機cơ 不bất 忒thất 。

心tâm 輪luân 鑒giám 機cơ 二nhị 輪luân 設thiết 化hóa 現hiện 身thân 說thuyết 法Pháp 。 未vị 曾tằng 毫hào 差sai 。

佛Phật 身thân 口khẩu 意ý 。 一nhất 體thể 無vô 殊thù 且thả 從tùng 事sự 分phần/phân 由do 心tâm 鑒giám 機cơ 故cố 使sử 二nhị 輪luân 設thiết 化hóa 無vô 忒thất 二nhị 能năng 碾niễn 眾chúng 生sanh 惡ác 塵trần 故cố 名danh 為vi 輪luân 問vấn 佛Phật 心tâm 必tất 是thị 中trung 道Đạo 法Pháp 性tánh 復phục 何hà 以dĩ 云vân 法Pháp 身thân 非phi 密mật 答đáp 若nhược 全toàn 體thể 為vi 用dụng 心tâm 即tức 中trung 道đạo 但đãn 在tại 體thể 性tánh 則tắc 不bất 名danh 心tâm 對đối 用dụng 身thân 口khẩu 以dĩ 立lập 心tâm 目mục 若nhược 直trực 就tựu 用dụng 說thuyết 佛Phật 諸chư 心tâm 盡tận 唯duy 慈từ 悲bi 存tồn 此thử 心tâm 全toàn 以dĩ 生sanh 心tâm 為vi 心tâm 問vấn 心tâm 輪luân 鑒giám 機cơ 為vi 作tác 意ý 耶da 不bất 作tác 意ý 耶da 答đáp 從tùng 用dụng 當đương 體thể 故cố 屬thuộc 作tác 意ý 良lương 由do 如Như 來Lai 權quyền 現hiện 心tâm 法pháp 是thị 故cố 三tam 七thất 思tư 惟duy 是thị 事sự 。 若nhược 不bất 作tác 意ý 何hà 曰viết 思tư 惟duy 亦diệc 如như 普phổ 門môn 品phẩm 中trung 云vân 應ưng 以dĩ 也dã 從tùng 用dụng 所sở 依y 即tức 平bình 等đẳng 性tánh 何hà 思tư 何hà 作tác 如như 鑑giám 現hiện 像tượng 鑑giám 豈khởi 有hữu 心tâm 故cố 輔phụ 行hành 中trung 謂vị 佛Phật 作tác 意ý 者giả 斥xích 同đồng 外ngoại 道đạo 也dã 現hiện 通thông 有hữu 二nhị 一nhất 者giả 如Như 來Lai 示thị 身thân 之chi 處xứ 即tức 是thị 神thần 通thông 二nhị 者giả 有hữu 現hiện 常thường 身thân 有hữu 現hiện 通thông 身thân 法pháp 華hoa 放phóng 光quang 是thị 現hiện 通thông 身thân 未vị 放phóng 此thử 光quang 是thị 現hiện 常thường 身thân 只chỉ 說thuyết 法Pháp 者giả 或hoặc 默mặc 得đắc 度độ 默mặc 亦diệc 說thuyết 収thâu 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 身thân 口khẩu 二nhị 初sơ 立lập 。

在tại 身thân 分phần/phân 於ư 真chân 應ưng 在tại 法pháp 分phần/phân 權quyền 實thật 。

約ước 身thân 分phần/phân 真chân 應ưng 約ước 口khẩu 分phần/phân 權quyền 實thật 偏thiên 圓viên 對đối 論luận 故cố 分phần/phân 此thử 二nhị 由do 圓viên 教giáo 中trung 了liễu 應ưng 即tức 法pháp 故cố 號hiệu 真chân 身thân 名danh 雖tuy 曰viết 真chân 身thân 即tức 是thị 應ưng 例lệ 如như 觀quán 經kinh 真chân 法Pháp 身thân 觀quán 即tức 是thị 應ưng 身thân 名danh 真chân 法pháp 耳nhĩ 總tổng 攬lãm 諸chư 文văn 法Pháp 身thân 之chi 名danh 法pháp 字tự 有hữu 二nhị 一nhất 者giả 理lý 法pháp 智trí 法pháp 用dụng 法pháp 是thị 故cố 三Tam 身Thân 皆giai 名danh 法Pháp 身thân 如như 淨tịnh 名danh 玄huyền 云vân 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 佛Phật 真chân 淨tịnh 法Pháp 身thân 盧Lô 舍Xá 那Na 佛Phật 。 淨tịnh 滿mãn 法Pháp 身thân 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 。 應ứng 化hóa 法Pháp 身thân 二nhị 者giả 法pháp 即tức 理lý 法pháp 隨tùy 處xứ 受thọ 名danh 不bất 出xuất 三tam 種chủng 一nhất 者giả 理lý 法Pháp 身thân 二nhị 者giả 用dụng 中trung 法Pháp 身thân 如như 大đại 論luận 中trung 法pháp 性tánh 身thân 佛Phật 三tam 者giả 得đắc 法Pháp 之chi 身thân 其kỳ 四tứ 教giáo 主chủ 未vị 得đắc 道Đạo 時thời 。 名danh 為vi 生sanh 身thân 已dĩ 得đắc 道Đạo 故cố 。 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 昔tích 人nhân 有hữu 云vân 用dụng 中trung 法Pháp 身thân 不bất 同đồng 理lý 體thể 神thần 智trí 復phục 云vân 得đắc 法Pháp 之chi 身thân 亦diệc 不bất 同đồng 體thể 今kim 曰viết 尅khắc 從tùng 法pháp 體thể 法pháp 字tự 一nhất 同đồng 隨tùy 具cụ 詮thuyên 辯biện 故cố 乃nãi 有hữu 異dị 法pháp 性tánh 身thân 佛Phật 得đắc 中trung 法pháp 性tánh 故cố 立lập 此thử 名danh 得đắc 法Pháp 之chi 身thân 亦diệc 由do 證chứng 得đắc 法Pháp 性tánh 故cố 也dã 不bất 可khả 隨tùy 名danh 而nhi 失thất 一nhất 體thể 以dĩ 隨tùy 在tại 用dụng 曰viết 用dụng 中trung 法Pháp 身thân 隨tùy 在tại 證chứng 得đắc 曰viết 得đắc 法Pháp 之chi 身thân 法pháp 之chi 一nhất 字tự 皆giai 理lý 體thể 也dã 問vấn 真chân 與dữ 法pháp 性tánh 既ký 皆giai 在tại 用dụng 二nhị 身thân 同đồng 耶da 答đáp 大đại 論luận 法pháp 性tánh 通thông 於ư 實thật 報báo 方phương 便tiện 二nhị 土thổ/độ 并tinh 以dĩ 偏thiên 教giáo 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 二nhị 身thân 二nhị 說thuyết 不bất 可khả 異dị 。

二nhị 身thân 若nhược 異dị 何hà 故cố 乃nãi 云vân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 二nhị 說thuyết 若nhược 乖quai 何hà 故cố 乃nãi 云vân 。 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo 。

指chỉ 應ưng 即tức 法pháp 順thuận 土thổ/độ 而nhi 指chỉ 即tức 三tam 藏tạng 佛Phật 為vi 圓viên 真chân 身thân 順thuận 教giáo 而nhi 指chỉ 即tức 圓viên 勝thắng 應ưng 而nhi 是thị 真chân 身thân 或hoặc 指chỉ 三tam 教giáo 應ưng 身thân 即tức 真chân 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo 。 指chỉ 權quyền 即tức 實thật 以dĩ 所sở 說thuyết 法Pháp 顯hiển 能năng 說thuyết 口khẩu 說thuyết 權quyền 之chi 口khẩu 即tức 是thị 實thật 口khẩu 。

△# 二nhị 二nhị 身thân 二nhị 說thuyết 不bất 可khả 一nhất 。

若nhược 唯duy 法Pháp 身thân 應ưng 無vô 垂thùy 世thế 。

若nhược 唯duy 圓viên 教giáo 之chi 法Pháp 身thân 應ưng 無vô 三tam 教giáo 應ưng 身thân 之chi 垂thùy 世thế 。

若nhược 唯duy 佛Phật 道Đạo 誰thùy 施thí 三tam 乘thừa 。

云vân 三tam 乘thừa 佛Phật 道Đạo 亦diệc 以dĩ 所sở 顯hiển 能năng 若nhược 但đãn 有hữu 說thuyết 佛Phật 道Đạo 之chi 口khẩu 誰thùy 當đương 為vi 施thí 權quyền 法pháp 之chi 談đàm 前tiền 不bất 可khả 異dị 約ước 開khai 權quyền 也dã 今kim 不bất 可khả 一nhất 約ước 施thí 權quyền 也dã 但đãn 欲dục 辯biện 佛Phật 身thân 口khẩu 一nhất 異dị 不bất 可khả 難nạn/nan 云vân 前tiền 開khai 後hậu 施thí 亦diệc 可khả 開khai 後hậu 逗đậu 機cơ 復phục 施thí 。

△# 二nhị 明minh 不bất 二nhị 三tam 初sơ 點điểm 三tam 業nghiệp 以dĩ 成thành 不bất 二nhị 。

身thân 尚thượng 無vô 身thân 說thuyết 亦diệc 非phi 說thuyết 身thân 口khẩu 平bình 等đẳng 等đẳng 彼bỉ 意ý 輪luân 。

文văn 心tâm 云vân 上thượng 云vân 應ưng 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 已dĩ 融dung 矣hĩ 權quyền 皆giai 成thành 實thật 但đãn 是thị 所sở 說thuyết 已dĩ 融dung 未vị 顯hiển 能năng 說thuyết 無vô 異dị 今kim 曰viết 不bất 然nhiên 當đương 知tri 上thượng 文văn 應ưng 即tức 是thị 法pháp 由do 存tồn 法Pháp 身thân 權quyền 即tức 是thị 實thật 由do 存tồn 實thật 說thuyết 未vị 見kiến 身thân 口khẩu 泯mẫn 亡vong 還hoàn 成thành 三tam 業nghiệp 之chi 二nhị 今kim 通thông 指chỉ 真chân 應ưng 身thân 即tức 無vô 身thân 通thông 指chỉ 二nhị 說thuyết 說thuyết 即tức 無vô 說thuyết 身thân 口khẩu 既ký 泯mẫn 即tức 等đẳng 意ý 輪luân 是thị 故cố 三tam 業nghiệp 方phương 成thành 不bất 二nhị 無vô 見kiến 前tiền 文văn 指chỉ 應ưng 即tức 法pháp 便tiện 謂vị 已dĩ 該cai 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 說thuyết 之chi 一nhất 字tự 皆giai 是thị 以dĩ 所sở 顯hiển 能năng 非phi 謂vị 前tiền 說thuyết 為vi 所sở 今kim 說thuyết 為vi 能năng 問vấn 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 既ký 指chỉ 應ưng 即tức 法pháp 豈khởi 非phi 不bất 二nhị 耶da 答đáp 雖tuy 是thị 不bất 二nhị 乃nãi 非phi 今kim 文văn 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 但đãn 就tựu 身thân 口khẩu 各các 說thuyết 不bất 二nhị 指chỉ 應ưng 即tức 法Pháp 身thân 不bất 二nhị 也dã 指chỉ 權quyền 即tức 實thật 口khẩu 不bất 二nhị 也dã 豈khởi 是thị 身thân 即tức 是thị 口khẩu 口khẩu 即tức 是thị 身thân 身thân 口khẩu 即tức 心tâm 之chi 不bất 二nhị 耶da 。

△# 二nhị 約ước 不bất 二nhị 以dĩ 成thành 化hóa 用dụng 二nhị 初sơ 示thị 。

色sắc 心tâm 一nhất 如như 。

不bất 二nhị 也dã 。

不bất 謀mưu 而nhi 化hóa 。

即tức 亡vong 而nhi 照chiếu 為vi 化hóa 用dụng 也dã 乃nãi 即tức 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 之chi 理lý 為vi 身thân 口khẩu 意ý 。 各các 二nhị 之chi 化hóa 。

△# 二nhị 釋thích 。

常thường 冥minh 至chí 極cực 稱xưng 物vật 施thí 為vi 。

化hóa 何hà 謂vị 不bất 謀mưu 由do 常thường 冥minh 至chí 極cực 。

△# 三tam 以dĩ 三tam 千thiên 總tổng 結kết 不bất 二nhị 初sơ 結kết 百bách 界giới 同đồng 一nhất 心tâm 而nhi 不bất 二nhị 二nhị 以dĩ 界giới 例lệ 業nghiệp 皆giai 一nhất 念niệm 以dĩ 何hà 殊thù 。

豈khởi 非phi 百bách 界giới 一nhất 心tâm 界giới 界giới 無vô 非phi 三tam 業nghiệp 。

不bất 二nhị 之chi 旨chỉ 旨chỉ 在tại 三tam 千thiên 即tức 一nhất 念niệm 故cố 百bách 界giới 居cư 一nhất 心tâm 而nhi 不bất 二nhị 三tam 業nghiệp 亦diệc 互hỗ 即tức 而nhi 無vô 殊thù 何hà 以dĩ 故cố 以dĩ 界giới 界giới 中trung 是thị 三tam 業nghiệp 故cố 故cố 復phục 以dĩ 界giới 例lệ 釋thích 業nghiệp 云vân 。

界giới 尚thượng 一nhất 念niệm 三tam 業nghiệp 豈khởi 殊thù 。

業nghiệp 不bất 出xuất 界giới 界giới 尚thượng 即tức 心tâm 業nghiệp 豈khởi 殊thù 性tánh 。

△# 二nhị 示thị 果quả 由do 因nhân 二nhị 初sơ 總tổng 明minh 因nhân 果quả 。

果quả 用dụng 無vô 虧khuy 。

一nhất 者giả 百bách 界giới 界giới 界giới 皆giai 有hữu 三tam 業nghiệp 故cố 無vô 虧khuy 二nhị 者giả 百bách 界giới 界giới 界giới 三tam 業nghiệp 應ứng 機cơ 故cố 無vô 虧khuy 。

因nhân 必tất 稱xưng 果quả 。

果quả 所sở 證chứng 者giả 因nhân 必tất 稱xưng 果quả 良lương 由do 因nhân 心tâm 本bổn 具cụ 百bách 界giới 三tam 業nghiệp 妙diệu 用dụng 。

若nhược 信tín 方phương 知tri 三tam 密mật 有hữu 本bổn 。

若nhược 信tín 因nhân 具cụ 方phương 知tri 果quả 用dụng 三tam 密mật 有hữu 本bổn 文văn 心tâm 云vân 若nhược 信tín 下hạ 或hoặc 無vô 因nhân 果quả 二nhị 字tự 義nghĩa 雖tuy 無vô 損tổn 語ngữ 似tự 不bất 全toàn 今kim 曰viết 四tứ 字tự 為vi 句cú 語ngữ 何hà 不bất 全toàn 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 果quả 德đức 二nhị 初sơ 示thị 果quả 德đức 法pháp 理lý 。

百bách 界giới 三tam 業nghiệp 俱câu 空không 假giả 中trung 。

空không 假giả 中trung 者giả 果quả 德đức 之chi 法pháp 理lý 也dã 。

△# 二nhị 示thị 果quả 德đức 化hóa 用dụng 。

故cố 使sử 稱xưng 宜nghi 遍biến 赴phó 為vi 果quả 一nhất 一nhất 應ưng 色sắc 一nhất 一nhất 言ngôn 音âm 無vô 不bất 百bách 界giới 三tam 業nghiệp 具cụ 足túc 。 化hóa 復phục 作tác 化hóa 斯tư 之chi 謂vị 歟# 。

三tam 德đức 既ký 顯hiển 化hóa 用dụng 難nan 思tư 稱xưng 宜nghi 即tức 意ý 輪luân 遍biến 赴phó 即tức 身thân 口khẩu 一nhất 一nhất 應ưng 色sắc 別biệt 示thị 遍biến 赴phó 之chi 身thân 一nhất 一nhất 言ngôn 音âm 別biệt 示thị 遍biến 赴phó 之chi 口khẩu 問vấn 何hà 知tri 遍biến 赴phó 乃nãi 是thị 身thân 口khẩu 而nhi 非phi 意ý 輪luân 答đáp 下hạ 文văn 有hữu 云vân 如như 前tiền 心tâm 輪luân 自tự 在tại 致trí 令linh 身thân 口khẩu 赴phó 權quyền 實thật 機cơ 以dĩ 一nhất 界giới 身thân 為vi 能năng 具cụ 百bách 界giới 身thân 為vi 所sở 具cụ 口khẩu 意ý 例lệ 爾nhĩ 又hựu 一nhất 界giới 身thân 為vi 能năng 具cụ 百bách 界giới 身thân 口khẩu 意ý 為vi 所sở 具cụ 口khẩu 意ý 例lệ 爾nhĩ 又hựu 一nhất 界giới 身thân 中trung 一nhất 色sắc 為vi 能năng 具cụ 百bách 界giới 三tam 業nghiệp 為vi 所sở 具cụ 一nhất 界giới 口khẩu 中trung 一nhất 音âm 為vi 能năng 具cụ 百bách 界giới 三tam 業nghiệp 為vi 所sở 具cụ 心tâm 亦diệc 例lệ 耳nhĩ 一nhất 界giới 身thân 上thượng 現hiện 一nhất 色sắc 相tướng 此thử 是thị 化hóa 也dã 於ư 此thử 色sắc 上thượng 又hựu 現hiện 百bách 界giới 化hóa 復phục 作tác 化hóa 也dã 口khẩu 意ý 亦diệc 然nhiên 化hóa 復phục 作tác 化hóa 語ngữ 出xuất 地địa 持trì 故cố 曰viết 謂vị 歟# 。

△# 二nhị 明minh 心tâm 佛Phật 無vô 差sai 二nhị 初sơ 正chánh 明minh 二nhị 初sơ 生sanh 具cụ 佛Phật 。

故cố 一nhất 念niệm 凡phàm 心tâm 已dĩ 有hữu 理lý 性tánh 。

就tựu 法pháp 是thị 凡phàm 心tâm 功công 歸quy 是thị 理lý 性tánh 此thử 能năng 具cụ 也dã 。

三tam 密mật 相tương/tướng 海hải 。

此thử 所sở 具cụ 也dã 乃nãi 明minh 生sanh 具cụ 佛Phật 之chi 三tam 密mật 。

△# 二nhị 佛Phật 具cụ 生sanh 。

一nhất 塵trần 報báo 色sắc 。

即tức 凡phàm 夫phu 自tự 己kỷ 身thân 口khẩu 之chi 色sắc 乃nãi 所sở 具cụ 也dã 。

同đồng 在tại 本bổn 理lý 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 。

毗tỳ 盧lô 遮già 那na 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 所sở 契khế 之chi 本bổn 故cố 名danh 本bổn 理lý 乃nãi 能năng 具cụ 也dã 此thử 理lý 具cụ 已dĩ 故cố 云vân 同đồng 在tại 當đương 知tri 上thượng 文văn 自tự 己kỷ 為vi 能năng 具cụ 但đãn 舉cử 於ư 心tâm 次thứ 文văn 自tự 己kỷ 為vi 所sở 具cụ 但đãn 舉cử 身thân 口khẩu 能năng 所sở 相tương/tướng 顯hiển 則tắc 自tự 己kỷ 三tam 業nghiệp 俱câu 為vi 能năng 具cụ 俱câu 為vi 所sở 具cụ 諸chư 佛Phật 為vi 能năng 具cụ 但đãn 舉cử 理lý 體thể 諸chư 佛Phật 為vi 所sở 具cụ 但đãn 舉cử 三tam 密mật 能năng 所sở 相tương/tướng 顯hiển 故cố 理lý 體thể 三tam 密mật 俱câu 為vi 能năng 具cụ 俱câu 為vi 所sở 具cụ 問vấn 理lý 體thể 何hà 得đắc 為vi 所sở 具cụ 耶da 答đáp 體thể 為vi 相tương/tướng 隱ẩn 存tồn 有hữu 曰viết 具cụ 問vấn 文văn 心tâm 云vân 三tam 密mật 是thị 遮già 那na 之chi 用dụng 若nhược 爾nhĩ 前tiền 文văn 但đãn 有hữu 所sở 具cụ 今kim 何hà 不bất 同đồng 答đáp 蓋cái 由do 不bất 知tri 理lý 性tánh 二nhị 字tự 即tức 是thị 於ư 體thể 乃nãi 屬thuộc 能năng 具cụ 而nhi 認nhận 理lý 性tánh 同đồng 三tam 密mật 用dụng 皆giai 為vi 所sở 具cụ 問vấn 何hà 云vân 同đồng 在tại 答đáp 言ngôn 一nhất 塵trần 者giả 舉cử 其kỳ 極cực 微vi 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 。 同đồng 在tại 如Như 來Lai 毗tỳ 盧lô 體thể 中trung 意ý 云vân 此thử 體thể 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 亦diệc 不bất 漏lậu 落lạc 一nhất 塵trần 之chi 法pháp 故cố 云vân 同đồng 在tại 又hựu 不bất 獨độc 凡phàm 心tâm 在tại 此thử 體thể 中trung 只chỉ 此thử 一nhất 塵trần 同đồng 在tại 其kỳ 內nội 又hựu 不bất 獨độc 如Như 來Lai 三tam 密mật 之chi 用dụng 在tại 此thử 體thể 內nội 只chỉ 如như 凡phàm 塵trần 同đồng 在tại 其kỳ 中trung 問vấn 何hà 云vân 相tương/tướng 海hải 答đáp 海hải 之chi 一nhất 字tự 功công 歸quy 在tại 理lý 就tựu 法pháp 在tại 事sự 故cố 相tương/tướng 相tương/tướng 無vô 邊biên 問vấn 凡phàm 心tâm 具cụ 此thử 相tương/tướng 耶da 答đáp 宗tông 淨tịnh 覺giác 者giả 以dĩ 俗tục 用dụng 之chi 性tánh 為vi 所sở 具cụ 空không 中trung 為vi 能năng 具cụ 故cố 云vân 具cụ 性tánh 今kim 曰viết 卻khước 見kiến 空không 中trung 不bất 是thị 俗tục 性tánh 宗tông 四tứ 明minh 者giả 所sở 具cụ 三tam 密mật 有hữu 性tánh 有hữu 相tương/tướng 故cố 通thông 具cụ 性tánh 相tướng 今kim 問vấn 三tam 密mật 是thị 性tánh 為vi 是thị 俗tục 耶da 為vi 空không 中trung 耶da 若nhược 云vân 俗tục 者giả 亦diệc 見kiến 空không 中trung 不bất 是thị 俗tục 性tánh 若nhược 云vân 空không 中trung 即tức 非phi 三tam 密mật 故cố 今kim 正chánh 說thuyết 性tánh 之chi 一nhất 字tự 體thể 是thị 空không 中trung 屬thuộc 能năng 具cụ 耳nhĩ 乃nãi 是thị 能năng 具cụ 三tam 密mật 之chi 性tánh 方phương 見kiến 空không 中trung 即tức 俗tục 明minh 矣hĩ 若nhược 有hữu 問vấn 云vân 為vi 具cụ 性tánh 耶da 為vi 具cụ 相tương/tướng 耶da 應ưng 答đáp 云vân 從tùng 能năng 具cụ 說thuyết 即tức 曰viết 具cụ 性tánh 從tùng 所sở 具cụ 說thuyết 即tức 曰viết 具cụ 相tương/tướng 委ủy 如như 宗tông 圓viên 問vấn 三tam 密mật 相tương/tướng 海hải 意ý 何hà 稱xưng 相tương/tướng 答đáp 別biệt 在tại 身thân 口khẩu 通thông 三tam 皆giai 相tương/tướng 由do 此thử 意ý 密mật 可khả 以dĩ 身thân 口khẩu 比tỉ 並tịnh 分phân 別biệt 。

△# 二nhị 結kết 示thị 。

方phương 乃nãi 名danh 為vi 三tam 無vô 差sai 別biệt 。

心tâm 生sanh 佛Phật 三tam 雖tuy 迷mê 悟ngộ 高cao 下hạ 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 則tắc 一nhất 體thể 無vô 殊thù 不bất 惟duy 佛Phật 妙diệu 心tâm 生sanh 亦diệc 乃nãi 心tâm 生sanh 妙diệu 佛Phật 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 自tự 他tha 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

自tự 即tức 益ích 他tha 故cố 現hiện 三tam 業nghiệp 。

△# 初sơ 標tiêu 。

九cửu 權quyền 實thật 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 即tức 以dĩ 一nhất 性tánh 中trung 道đạo 為vi 不bất 二nhị 體thể 言ngôn 權quyền 實thật 者giả 妙diệu 記ký 云vân 當đương 知tri 四tứ 教giáo 或hoặc 八bát 十thập 或hoặc 百bách 二nhị 十thập 或hoặc 百bách 六lục 十thập 攬lãm 茲tư 共cộng 成thành 一nhất 不bất 思tư 議nghị 權quyền 實thật 謂vị 體thể 內nội 權quyền 以dĩ 對đối 於ư 實thật 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 非phi 法pháp 華hoa 也dã 然nhiên 此thử 權quyền 實thật 生sanh 不bất 知tri 即tức 乃nãi 成thành 體thể 外ngoại 佛Phật 能năng 知tri 即tức 乃nãi 為vi 體thể 內nội 若nhược 其kỳ 法pháp 體thể 不bất 出xuất 偏thiên 圓viên 九cửu 一nhất 者giả 也dã 故cố 今kim 權quyền 實thật 說thuyết 圓viên 實thật 法pháp 備bị 佛Phật 界giới 機cơ 說thuyết 偏thiên 權quyền 法pháp 備bị 九cửu 界giới 機cơ 如như 下hạ 文văn 云vân 九cửu 權quyền 一nhất 實thật 今kim 文văn 正chánh 就tựu 所sở 說thuyết 法Pháp 立lập 非phi 約ước 所sở 被bị 其kỳ 所sở 被bị 機cơ 即tức 當đương 眷quyến 屬thuộc 利lợi 益ích 二nhị 妙diệu 在tại 受thọ 潤nhuận 門môn 然nhiên 權quyền 實thật 之chi 道đạo 名danh 義nghĩa 法pháp 體thể 亦diệc 難nạn/nan 區khu 別biệt 今kim 略lược 示thị 之chi 且thả 約ước 十thập 界giới 十thập 如như 明minh 權quyền 實thật 者giả 若nhược 以dĩ 如như 是thị 。 空không 中trung 為vi 實thật 十thập 界giới 相tương/tướng 報báo 因nhân 果quả 即tức 俗tục 皆giai 名danh 為vi 權quyền (# 體thể 用dụng 義nghĩa )# 若nhược 以dĩ 如như 是thị 。 為vi 中trung 為vi 實thật 十thập 界giới 相tương/tướng 報báo 空không 假giả 皆giai 權quyền (# 中trung 邊biên 義nghĩa )# 若nhược 以dĩ 如như 是thị 。 惟duy 屬thuộc 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 之chi 實thật 十thập 界giới 相tương/tướng 報báo 空không 假giả 中trung 三tam 皆giai 名danh 為vi 權quyền (# 亡vong 照chiếu 義nghĩa )# 若nhược 以dĩ 如như 是thị 。 為vi 三tam 諦đế 實thật 十thập 界giới 相tương/tướng 報báo 皆giai 是thị 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 。 之chi 法pháp 三tam 道đạo 所sở 収thâu 悉tất 名danh 為vi 權quyền (# 過quá 德đức 義nghĩa )# 以dĩ 如như 是thị 屬thuộc 三tam 諦đế 者giả 據cứ 妙diệu 記ký 云vân 四tứ 聖thánh 是thị 事sự 從tùng 因nhân 至chí 果quả 六lục 道đạo 亦diệc 事sự 亦diệc 應ưng 例lệ 然nhiên 因nhân 果quả 既ký 同đồng 十thập 義nghĩa 寧ninh 缺khuyết 文văn 以dĩ 因nhân 果quả 之chi 十thập 為vi 事sự 故cố 十thập 界giới 中trung 各các 有hữu 因nhân 果quả 故cố 輔phụ 行hành 云vân 不bất 語ngữ 十thập 界giới 攝nhiếp 事sự 不bất 遍biến 者giả 正chánh 指chỉ 十thập 界giới 相tương/tướng 性tánh 報báo 等đẳng 因nhân 果quả 為vi 事sự 既ký 指chỉ 相tương/tướng 性tánh 報báo 等đẳng 為vi 事sự 其kỳ 云vân 不bất 語ngữ 三tam 諦đế 攝nhiếp 理lý 不bất 周chu 者giả 合hợp 以dĩ 如như 是thị 為vi 三tam 諦đế 也dã 然nhiên 佛Phật 界giới 得đắc 為vi 緣duyên 生sanh 三tam 道đạo 者giả 例lệ 如như 事sự 權quyền 雖tuy 起khởi 淨tịnh 業nghiệp 亦diệc 在tại 染nhiễm 收thu 教giáo 行hành 為vi 緣duyên 雖tuy 起khởi 佛Phật 界giới 奈nại 何hà 此thử 淨tịnh 返phản 妄vọng 為vi 真chân 從tùng 妄vọng 而nhi 辯biện 皆giai 三tam 道đạo 攝nhiếp 若nhược 其kỳ 三tam 諦đế 天thiên 然nhiên 性tánh 德đức 不bất 論luận 反phản 妄vọng 緣duyên 起khởi 之chi 事sự 是thị 故cố 三tam 諦đế 屬thuộc 理lý 實thật 也dã 已dĩ 上thượng 諸chư 義nghĩa 唯duy 約ước 權quyền 實thật 二nhị 名danh 相tướng 對đối 若nhược 立lập 非phi 權quyền 非phi 實thật 對đối 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 為vi 名danh 者giả 則tắc 前tiền 體thể 中trung 亡vong 德đức 四tứ 義nghĩa 之chi 權quyền 是thị 以dĩ 皆giai 號hiệu 非phi 權quyền 非phi 實thật 十thập 界giới 十thập 如như 之chi 權quyền 皆giai 名danh 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 當đương 以dĩ 佛Phật 界giới 十thập 如như 為vi 實thật 九cửu 界giới 十thập 如như 為vi 權quyền 其kỳ 過quá 德đức 之chi 緣duyên 生sanh 與dữ 體thể 用dụng 之chi 俗tục 事sự 既ký 然nhiên 皆giai 有hữu 十thập 界giới 故cố 該cai 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 若nhược 中trung 邊biên 之chi 二nhị 邊biên 約ước 界giới 如như 而nhi 辯biện 者giả 則tắc 六lục 道đạo 是thị 假giả 二Nhị 乘Thừa 與dữ 佛Phật 是thị 空không 菩Bồ 薩Tát 通thông 空không 假giả 又hựu 以dĩ 佛Phật 為vi 空không 九cửu 界giới 為vi 假giả 故cố 空không 實thật 而nhi 假giả 權quyền 若nhược 亡vong 照chiếu 之chi 俱câu 照chiếu 約ước 界giới 如như 而nhi 辯biện 者giả 或hoặc 以dĩ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 通thông 三tam 諦đế 餘dư 八bát 在tại 空không 假giả 或hoặc 別biệt 以dĩ 佛Phật 是thị 中trung 為vi 實thật 九cửu 界giới 空không 假giả 為vi 權quyền 若nhược 今kim 文văn 正chánh 在tại 雙song 亦diệc 兩lưỡng 非phi 之chi 句cú 乃nãi 通thông 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 中trung 邊biên 二nhị 者giả 亡vong 照chiếu 非phi 權quyền 非phi 實thật 為vi 亡vong 為vi 中trung 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 為vi 邊biên 為vi 照chiếu 故cố 玄huyền 収thâu 五ngũ 差sai 為vi 權quyền 實thật 云vân 前tiền 四tứ 是thị 權quyền 法pháp 後hậu 一nhất 是thị 實thật 法pháp 細tế 論luận 各các 具cụ 權quyền 實thật 且thả 依y 兩lưỡng 義nghĩa 然nhiên 此thử 權quyền 實thật 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 乃nãi 是thị 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 二nhị 智trí 之chi 境cảnh 且thả 佛Phật 二nhị 智trí 以dĩ 俗tục 為vi 權quyền 以dĩ 中trung 為vi 實thật 故cố 文văn 句cú 云vân 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 名danh 實thật 道đạo 種chủng 智trí 名danh 權quyền 不bất 言ngôn 空không 者giả 或hoặc 合hợp 歸quy 中trung 或hoặc 合hợp 歸quy 俗tục 既ký 此thử 權quyền 實thật 所sở 照chiếu 已dĩ 該cai 三tam 諦đế 之chi 境cảnh 故cố 非phi 權quyền 非phi 實thật 即tức 是thị 一nhất 性tánh 若nhược 藥dược 草thảo 中trung 句cú 以dĩ 十thập 界giới 論luận 差sai 無vô 差sai 記ký 云vân 即tức 空không 故cố 差sai 即tức 無vô 差sai 即tức 假giả 故cố 無vô 差sai 即tức 差sai 即tức 中trung 故cố 非phi 差sai 非phi 無vô 差sai 既ký 以dĩ 佛Phật 界giới 為vi 無vô 差sai 之chi 實thật 屬thuộc 空không 九cửu 界giới 為vi 而nhi 差sai 之chi 權quyền 屬thuộc 假giả 故cố 知tri 中trung 道đạo 為vi 䨥song 非phi 也dã 所sở 以dĩ 今kim 文văn 須tu 通thông 中trung 邊biên 亡vong 照chiếu 二nhị 義nghĩa 問vấn 諸chư 師sư 皆giai 於ư 俗tục 諦đế 之chi 上thượng 乃nãi 以dĩ 九cửu 一nhất 而nhi 分phần/phân 權quyền 實thật 今kim 何hà 不bất 用dụng 答đáp 於ư 俗tục 諦đế 中trung 以dĩ 佛Phật 為vi 實thật 者giả 乃nãi 通thông 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 例lệ 如như 俗tục 諦đế 若nhược 望vọng 空không 中trung 號hiệu 之chi 為vi 事sự 若nhược 俗tục 自tự 論luận 亦diệc 通thông 事sự 理lý 故cố 輔phụ 行hành 以dĩ 恆Hằng 沙sa 三tam 昧muội 為vi 理lý 神thần 通thông 化hóa 物vật 為vi 事sự 今kim 之chi 十thập 界giới 望vọng 空không 中trung 之chi 理lý 是thị 實thật 故cố 十thập 界giới 是thị 事sự 為vi 權quyền 若nhược 就tựu 事sự 權quyền 自tự 論luận 故cố 九cửu 界giới 為vi 權quyền 佛Phật 界giới 為vi 實thật 二nhị 者giả 於ư 十thập 界giới 中trung 取thủ 佛Phật 緣duyên 生sanh 能năng 顯hiển 中trung 道đạo 故cố 名danh 為vi 實thật 到đáo 底để 實thật 字tự 還hoàn 歸quy 中trung 理lý 或hoặc 歸quy 空không 中trung 或hoặc 歸quy 三tam 諦đế 其kỳ 如như 單đơn 俗tục 但đãn 可khả 說thuyết 十thập 差sai 別biệt 之chi 權quyền 耳nhĩ 今kim 只chỉ 問vấn 云vân 俗tục 諦đế 之chi 事sự 為vi 差sai 無vô 差sai 若nhược 云vân 無vô 差sai 妙diệu 記ký 乃nãi 以dĩ 即tức 假giả 是thị 差sai 若nhược 云vân 差sai 別biệt 差sai 即tức 是thị 權quyền 實thật 方phương 無vô 差sai 故cố 妙diệu 句cú 云vân 以dĩ 智trí 方phương 便tiện 。 權quyền 有hữu 差sai 別biệt 悉tất 到đáo 智trí 地địa 則tắc 無vô 差sai 別biệt 是thị 故cố 此thử 門môn 不bất 二nhị 之chi 體thể 或hoặc 是thị 一nhất 性tánh 或hoặc 是thị 中trung 道đạo 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 明minh 權quyền 實thật 二nhị 初sơ 全toàn 體thể 照chiếu 用dụng 。

平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 常thường 鑒giám 法Pháp 界Giới 。

全toàn 平bình 等đẳng 體thể 照chiếu 法Pháp 界Giới 用dụng 平bình 等đẳng 大đại 三tam 應ưng 通thông 二nhị 釋thích 一nhất 者giả 平bình 等đẳng 即tức 中trung 道Đạo 理lý 大đại 召triệu 空không 假giả 權quyền 實thật 之chi 用dụng 故cố 句cú 釋thích 經kinh 寶bảo 中trung 云vân 平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 者giả 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 智trí 慧tuệ 如như 前tiền 行hành 步bộ 平bình 正chánh 。 義nghĩa 也dã 平bình 等đẳng 有hữu 二nhị 一nhất 法pháp 等đẳng 即tức 中trung 道Đạo 理lý 二nhị 眾chúng 生sanh 等đẳng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 同đồng 得đắc 佛Phật 慧tuệ 大đại 者giả 如như 前tiền 高cao 廣quảng 義nghĩa 也dã 約ước 觀quán 心tâm 者giả 空không 觀quán 竪thụ 等đẳng 假giả 觀quán 橫hoạnh/hoành 等đẳng 中trung 觀quán 橫hoạnh/hoành 竪thụ 平bình 等đẳng 平bình 等đẳng 。 雙song 照chiếu 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 大đại 慧tuệ 也dã 文văn 記ký 云vân 平bình 等đẳng 有hữu 二nhị 者giả 法pháp 等đẳng 者giả 大đại 慧tuệ 所sở 觀quán 理lý 也dã 同đồng 得đắc 者giả 皆giai 用dụng 因nhân 理lý 以dĩ 至chí 果quả 也dã 若nhược 所sở 觀quán 理lý 與dữ 眾chúng 生sanh 異dị 不bất 名danh 大đại 慧tuệ 句cú 云vân 法pháp 等đẳng 即tức 中trung 道Đạo 理lý 故cố 知tri 平bình 等đẳng 即tức 中trung 道đạo 也dã 既ký 云vân 大đại 者giả 如như 前tiền 高cao 廣quảng 當đương 知tri 高cao 廣quảng 須tu 通thông 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 只chỉ 以dĩ 中trung 道đạo 有hữu 高cao 廣quảng 德đức 此thử 高cao 廣quảng 德đức 體thể 是thị 於ư 中trung 二nhị 者giả 以dĩ 空không 為vi 高cao 以dĩ 假giả 為vi 廣quảng 今kim 取thủ 次thứ 義nghĩa 故cố 屬thuộc 空không 假giả 又hựu 云vân 平bình 等đẳng 雙song 照chiếu 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 大đại 慧tuệ 者giả 此thử 全toàn 中trung 體thể 起khởi 雙song 照chiếu 用dụng 是thị 故cố 乃nãi 云vân 平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 自tự 行hành 照chiếu 體thể 化hóa 他tha 照chiếu 機cơ 又hựu 云vân 常thường 鑒giám 取thủ 照chiếu 機cơ 義nghĩa 即tức 體thể 為vi 用dụng 乃nãi 以dĩ 空không 假giả 照chiếu 十thập 法Pháp 界Giới 權quyền 實thật 之chi 機cơ 二nhị 者giả 平bình 等đẳng 當đương 通thông 三tam 諦đế 如như 句cú 觀quán 心tâm 以dĩ 此thử 三tam 諦đế 乃nãi 為vi 所sở 照chiếu 平bình 等đẳng 之chi 理lý 慧tuệ 為vi 能năng 照chiếu 故cố 慧tuệ 稱xưng 大đại 大đại 復phục 該cai 三tam 乃nãi 以dĩ 三tam 慧tuệ 照chiếu 於ư 自tự 行hành 三tam 諦đế 之chi 體thể 全toàn 體thể 為vi 用dụng 照chiếu 於ư 十thập 界giới 空không 假giả 中trung 三tam 權quyền 實thật 之chi 機cơ 若nhược 依y 此thử 義nghĩa 體thể 中trung 之chi 三tam 當đương 處xứ 即tức 一nhất 為vi 非phi 權quyền 實thật 照chiếu 於ư 十thập 界giới 為vi 而nhi 權quyền 實thật 佛Phật 界giới 中trung 實thật 九cửu 界giới 俗tục 權quyền 空không 通thông 二nhị 向hướng 成thành 亡vong 照chiếu 也dã 又hựu 觀quán 心tâm 之chi 文văn 亦diệc 中trung 邊biên 也dã 空không 但đãn 竪thụ 等đẳng 假giả 但đãn 橫hoạnh/hoành 等đẳng 是thị 故cố 二nhị 邊biên 不bất 名danh 平bình 等đẳng 問vấn 正chánh 義nghĩa 云vân 出xuất 纓anh 絡lạc 經kinh 今kim 何hà 取thủ 以dĩ 妙diệu 句cú 而nhi 釋thích 答đáp 觀quán 荊kinh 溪khê 意ý 取thủ 用dụng 妙diệu 句cú 記ký 釋thích 句cú 云vân 大đại 慧tuệ 所sở 觀quán 理lý 也dã 又hựu 云vân 皆giai 用dụng 因nhân 理lý 以dĩ 至chí 果quả 等đẳng 與dữ 今kim 文văn 云vân 亦diệc 由do 理lý 性tánh 九cửu 權quyền 一nhất 實thật 至chí 果quả 乃nãi 由do 契khế 本bổn 一nhất 理lý 文văn 義nghĩa 相tương/tướng 類loại 可khả 用dụng 釋thích 此thử 言ngôn 常thường 鑒giám 者giả 體thể 不bất 離ly 用dụng 故cố 云vân 常thường 鑒giám 法Pháp 界Giới 乃nãi 通thông 三tam 諦đế 法Pháp 界Giới 空không 假giả 法Pháp 界Giới 問vấn 常thường 鑒giám 法Pháp 界Giới 何hà 唯duy 在tại 於ư 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 答đáp 今kim 取thủ 照chiếu 於ư 權quyền 實thật 之chi 機cơ 故cố 下hạ 只chỉ 云vân 九cửu 權quyền 一nhất 實thật 而nhi 此thử 權quyền 實thật 體thể 常thường 平bình 等đẳng 即tức 非phi 權quyền 實thật 故cố 下hạ 有hữu 言ngôn 相tương/tướng 冥minh 一nhất 念niệm 。 不bất 可khả 分phân 別biệt 。

△# 二nhị 理lý 具cụ 果quả 契khế 為vi 二nhị 初sơ 理lý 具cụ 。

亦diệc 由do 理lý 性tánh 。

能năng 具cụ 也dã 或hoặc 指chỉ 中trung 道đạo 或hoặc 指chỉ 一nhất 性tánh 。

九cửu 權quyền 一nhất 實thật 。

所sở 具cụ 十thập 界giới 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 。

實thật 復phục 九cửu 界giới 。

圓viên 通thông 云vân 復phục 由do 歸quy 也dã 返phản 也dã 還hoàn 也dã 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 復phục 由do 重trọng/trùng 也dã 良lương 以dĩ 佛Phật 界giới 重trọng/trùng 有hữu 九cửu 界giới 如như 云vân 重trùng 重trùng 互hỗ 現hiện 。

權quyền 亦diệc 復phục 然nhiên 。

此thử 一nhất 復phục 字tự 應ưng 通thông 二nhị 釋thích 一nhất 者giả 同đồng 上thượng 訓huấn 重trọng/trùng 九cửu 界giới 之chi 權quyền 亦diệc 重trọng/trùng 有hữu 佛Phật 二nhị 者giả 以dĩ 九cửu 例lệ 佛Phật 故cố 云vân 亦diệc 復phục 意ý 謂vị 九cửu 權quyền 重trọng/trùng 有hữu 佛Phật 界giới 亦diệc 復phục 如như 佛Phật 重trọng/trùng 有hữu 九cửu 界giới 。

權quyền 實thật 相tướng 冥minh 百bách 界giới 一nhất 念niệm 。

相tương/tướng 冥minh 一nhất 念niệm 即tức 是thị 非phi 權quyền 非phi 實thật 之chi 性tánh 權quyền 實thật 既ký 一nhất 性tánh 相tướng 冥minh 百bách 界giới 故cố 泯mẫn 歸quy 一nhất 念niệm 。

不bất 可khả 分phân 別biệt 。 任nhậm 運vận 常thường 然nhiên 。

若nhược 以dĩ 初sơ 句cú 連liên 上thượng 讀đọc 之chi 良lương 由do 百bách 界giới 在tại 一nhất 念niệm 故cố 不bất 可khả 分phân 別biệt 。 次thứ 句cú 單đơn 讀đọc 通thông 結kết 上thượng 意ý 百bách 界giới 權quyền 實thật 雙song 亦diệc 雙song 非phi 咸hàm 在tại 理lý 性tánh 任nhậm 運vận 常thường 然nhiên 亦diệc 可khả 如như 於ư 諸chư 師sư 之chi 釋thích 問vấn 理lý 百bách 界giới 為vi 相tương/tướng 無vô 相tướng 答đáp 不bất 許hứa 定định 作tác 相tương/tướng 無vô 相tướng 會hội 常thường 相tương/tướng 常thường 無vô 相tướng 如như 此thử 了liễu 者giả 依y 稀# 識thức 具cụ 。

△# 二nhị 果quả 契khế 。

至chí 果quả 乃nãi 由do 契khế 本bổn 一nhất 理lý 非phi 權quyền 非phi 實thật 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 。

理lý 性tánh 之chi 體thể 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 而nhi 因nhân 而nhi 果quả 今kim 證chứng 而nhi 果quả 故cố 云vân 至chí 果quả 即tức 知tri 前tiền 理lý 在tại 而nhi 因nhân 也dã 一nhất 理lý 者giả 即tức 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 也dã 如như 此thử 一nhất 性tánh 乃nãi 非phi 佛Phật 界giới 中trung 道đạo 之chi 實thật 亦diệc 非phi 九cửu 界giới 空không 假giả 之chi 權quyền 故cố 此thử 一nhất 性tánh 曰viết 非phi 權quyền 實thật 而nhi 復phục 能năng 照chiếu 佛Phật 界giới 中trung 道đạo 之chi 實thật 九cửu 界giới 空không 假giả 之chi 權quyền 故cố 此thử 一nhất 性tánh 而nhi 能năng 權quyền 實thật 約ước 亡vong 照chiếu 義nghĩa 作tác 如như 此thử 釋thích 又hựu 一nhất 理lý 者giả 即tức 中trung 道đạo 也dã 如như 此thử 中trung 道đạo 乃nãi 非phi 佛Phật 界giới 真chân 空không 之chi 實thật 亦diệc 非phi 九cửu 界giới 俗tục 假giả 之chi 權quyền 而nhi 復phục 能năng 照chiếu 佛Phật 界giới 真chân 空không 之chi 實thật 九cửu 界giới 俗tục 假giả 之chi 權quyền 故cố 此thử 中trung 道đạo 而nhi 能năng 權quyền 實thật 約ước 中trung 邊biên 義nghĩa 作tác 如như 此thử 釋thích 然nhiên 中trung 邊biên 亦diệc 可khả 得đắc 名danh 亡vong 照chiếu 良lương 以dĩ 中trung 道đạo 能năng 亡vong 能năng 照chiếu 今kim 為vi 立lập 名danh 詮thuyên 揀giản 法pháp 相tướng 且thả 以dĩ 三tam 一nhất 對đối 論luận 為vi 亡vong 照chiếu 二nhị 一nhất 對đối 論luận 為vi 中trung 邊biên 應ưng 知tri 今kim 文văn 通thông 此thử 二nhị 義nghĩa 問vấn 今kim 云vân 契khế 本bổn 一nhất 理lý 與dữ 前tiền 本bổn 謂vị 一nhất 性tánh 何hà 殊thù 答đáp 若nhược 約ước 亡vong 照chiếu 其kỳ 義nghĩa 一nhất 同đồng 若nhược 約ước 中trung 邊biên 二nhị 處xứ 有hữu 異dị 前tiền 以dĩ 空không 中trung 為vi 一nhất 性tánh 今kim 以dĩ 中trung 道đạo 為vi 一nhất 性tánh 前tiền 文văn 若nhược 以dĩ 空không 中trung 為vi 一nhất 性tánh 則tắc 不bất 可khả 云vân 非phi 自tự 非phi 他tha 。 法Pháp 門môn 義nghĩa 理lý 各các 有hữu 所sở 從tùng 其kỳ 意ý 幽u 微vi 不bất 可khả 率suất 爾nhĩ 。

△# 二nhị 會hội 三tam 業nghiệp 二nhị 初sơ 示thị 三tam 業nghiệp 皆giai 通thông 權quyền 實thật 然nhiên 今kim 文văn 中trung 會hội 三tam 業nghiệp 者giả 一nhất 由do 所sở 說thuyết 權quyền 實thật 之chi 法pháp 既ký 屬thuộc 口khẩu 輪luân 口khẩu 必tất 附phụ 身thân 現hiện 此thử 身thân 口khẩu 必tất 先tiên 心tâm 鑒giám 故cố 乃nãi 會hội 之chi 二nhị 由do 權quyền 實thật 通thông 於ư 三tam 業nghiệp 前tiền 明minh 權quyền 實thật 別biệt 在tại 口khẩu 輪luân 故cố 須tu 會hội 釋thích 又hựu 二nhị 初sơ 示thị 。

此thử 即tức 如như 前tiền 心tâm 輪luân 自tự 在tại 致trí 令linh 身thân 口khẩu 赴phó 權quyền 實thật 機cơ 。

若nhược 非phi 心tâm 輪luân 鑒giám 權quyền 實thật 之chi 機cơ 何hà 能năng 身thân 口khẩu 起khởi 權quyền 實thật 之chi 赴phó 應ưng 身thân 赴phó 權quyền 機cơ 真chân 身thân 赴phó 實thật 機cơ 口khẩu 赴phó 亦diệc 爾nhĩ 故cố 知tri 三tam 業nghiệp 皆giai 通thông 權quyền 實thật 。

△# 二nhị 結kết 二nhị 初sơ 結kết 三tam 業nghiệp 皆giai 通thông 權quyền 實thật 。

三tam 業nghiệp 一nhất 念niệm 無vô 乖quai 權quyền 實thật 。

三tam 業nghiệp 既ký 然nhiên 體thể 同đồng 一nhất 念niệm 故cố 其kỳ 權quyền 實thật 通thông 於ư 三tam 業nghiệp 通thông 具cụ 無vô 乘thừa 。

△# 二nhị 約ước 三tam 業nghiệp 結kết 顯hiển 權quyền 實thật 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。

不bất 動động 而nhi 施thí 豈khởi 應ưng 隔cách 異dị 。

一nhất 句cú 對đối 上thượng 三tam 業nghiệp 一nhất 句cú 對đối 上thượng 權quyền 實thật 乃nãi 以dĩ 三tam 業nghiệp 結kết 顯hiển 權quyền 實thật 初sơ 句cú 則tắc 不bất 動động 一nhất 性tánh 而nhi 施thí 三tam 業nghiệp 即tức 理lý 為vi 事sự 也dã 意ý 例lệ 結kết 顯hiển 當đương 知tri 權quyền 實thật 即tức 非phi 權quyền 實thật 為vi 此thử 權quyền 實thật 故cố 此thử 權quyền 實thật 豈khởi 應ưng 隔cách 異dị 不bất 隔cách 異dị 者giả 良lương 由do 事sự 理lý 不bất 相tương 隔cách 異dị 是thị 故cố 乃nãi 可khả 即tức 理lý 為vi 事sự 若nhược 隔cách 異dị 者giả 不bất 可khả 即tức 於ư 非phi 權quyền 實thật 為vi 而nhi 權quyền 實thật 故cố 此thử 文văn 意ý 且thả 明minh 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 未vị 點điểm 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 大đại 率suất 云vân 三tam 業nghiệp 既ký 然nhiên 即tức 性tánh 而nhi 施thí 權quyền 實thật 豈khởi 應ưng 異dị 性tánh 而nhi 有hữu 又hựu 不bất 動động 三tam 業nghiệp 而nhi 施thí 權quyền 實thật 以dĩ 此thử 對đối 機cơ 豈khởi 應ưng 隔cách 異dị 此thử 由do 上thượng 又hựu 赴phó 權quyền 實thật 機cơ 而nhi 來lai 也dã 非phi 謂vị 不bất 動động 前tiền 門môn 三tam 業nghiệp 而nhi 施thí 此thử 門môn 權quyền 實thật 為vi 無vô 隔cách 異dị 。

△# 二nhị 示thị 權quyền 實thật 別biệt 在tại 口khẩu 輪luân 為vi 二nhị 初sơ 示thị 別biệt 相tướng 。

對đối 說thuyết 即tức 以dĩ 權quyền 實thật 立lập 稱xưng 在tại 身thân 即tức 以dĩ 真chân 應ưng 為vi 名danh 。

若nhược 謂vị 三tam 業nghiệp 各các 通thông 權quyền 實thật 何hà 故cố 前tiền 文văn 別biệt 以dĩ 權quyền 實thật 而nhi 為vi 口khẩu 輪luân 故cố 今kim 示thị 云vân 。

△# 二nhị 結kết 不bất 二nhị 。

三tam 業nghiệp 理lý 同đồng 權quyền 實thật 冥minh 合hợp 。

此thử 舉cử 通thông 顯hiển 別biệt 亦diệc 舉cử 能năng 顯hiển 所sở 以dĩ 能năng 為vi 之chi 三tam 業nghiệp 既ký 同đồng 一nhất 性tánh 而nhi 不bất 二nhị 故cố 所sở 說thuyết 之chi 權quyền 實thật 亦diệc 冥minh 合hợp 以dĩ 無vô 差sai 若nhược 得đắc 今kim 釋thích 文văn 不bất 繁phồn 重trùng 以dĩ 由do 前tiền 文văn 尚thượng 是thị 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 今kim 文văn 方phương 點điểm 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 三tam 業nghiệp 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

三tam 業nghiệp 是thị 能năng 以dĩ 能năng 成thành 所sở 故cố 有hữu 此thử 門môn 。

△# 初sơ 標tiêu 。

十thập 受thọ 潤nhuận 不bất 二nhị 門môn 者giả 。

此thử 門môn 乃nãi 以dĩ 一nhất 性tánh 中trung 道đạo 為vi 不bất 二nhị 體thể 云vân 受thọ 潤nhuận 者giả 以dĩ 四tứ 眷quyến 屬thuộc 得đắc 十thập 利lợi 益ích 故cố 名danh 受thọ 潤nhuận 依y 文văn 句cú 科khoa 差sai 別biệt 有hữu 六lục 第đệ 五ngũ 受thọ 潤nhuận 以dĩ 立lập 今kim 目mục 當đương 知tri 受thọ 潤nhuận 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 別biệt 論luận 唯duy 在tại 三tam 艸thảo 二nhị 木mộc 閏nhuận 而nhi 增tăng 長trưởng 通thông 論luận 其kỳ 地địa 亦diệc 可khả 受thọ 潤nhuận 今kim 從tùng 法pháp 華hoa 一nhất 雨vũ 潤nhuận 於ư 三tam 艸thảo 二nhị 木mộc 之chi 權quyền 及cập 以dĩ 一nhất 地địa 之chi 實thật 故cố 名danh 受thọ 潤nhuận 若nhược 論luận 受thọ 一nhất 雨vũ 之chi 閏nhuận 則tắc 受thọ 潤nhuận 二nhị 字tự 已dĩ 是thị 不bất 二nhị 今kim 取thủ 所sở 潤nhuận 草thảo 木mộc 與dữ 地địa 權quyền 實thật 不bất 同đồng 故cố 乃nãi 屬thuộc 二nhị 同đồng 是thị 一nhất 雨vũ 方phương 名danh 不bất 二nhị 此thử 則tắc 能năng 潤nhuận 不bất 二nhị 所sở 潤nhuận 是thị 二nhị 又hựu 以dĩ 所sở 顯hiển 能năng 故cố 雨vũ 亦diệc 二nhị 如như 妙diệu 記ký 云vân 今kim 從tùng 所sở 雨vũ 得đắc 差sai 別biệt 名danh 若nhược 爾nhĩ 與dữ 草thảo 木mộc 何hà 別biệt 答đáp 艸thảo 木mộc 唯duy 從tùng 艸thảo 木mộc 立lập 名danh 雲vân 雨vũ 乃nãi 從tùng 所sở 顯hiển 為vi 能năng 是thị 故cố 不bất 同đồng 。 若nhược 約ước 所sở 閏nhuận 之chi 地địa 以dĩ 辯biện 不bất 二nhị 三tam 草thảo 二nhị 木mộc 皆giai 一nhất 地địa 生sanh 地địa 是thị 無vô 差sai 之chi 實thật 草thảo 木mộc 而nhi 差sai 之chi 權quyền 以dĩ 權quyền 異dị 實thật 故cố 為vi 二nhị 以dĩ 實thật 會hội 權quyền 故cố 不bất 二nhị 此thử 不bất 二nhị 體thể 或hoặc 空không 或hoặc 中trung 今kim 不bất 約ước 此thử 以dĩ 辯biện 不bất 二nhị 文văn 中trung 自tự 約ước 地địa 與dữ 草thảo 木mộc 皆giai 同đồng 四tứ 微vi 故cố 為vi 不bất 二nhị 是thị 故cố 四tứ 微vi 通thông 喻dụ 一nhất 性tánh 及cập 以dĩ 中trung 道đạo 乃nãi 同đồng 向hướng 門môn 非phi 權quyền 非phi 實thật 為vi 不bất 二nhị 體thể 故cố 釋thích 權quyền 實thật 與dữ 受thọ 閏nhuận 者giả 須tu 知tri 此thử 意ý 正chánh 取thủ 玄huyền 文văn 悟ngộ 理lý 論luận 開khai 結kết 諸chư 權quyền 實thật 即tức 一nhất 權quyền 實thật 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 為vi 不bất 二nhị 矣hĩ 復phục 知tri 圓viên 教giáo 就tựu 位vị 論luận 開khai 以dĩ 位vị 格cách 量lượng 亦diệc 有hữu 三tam 草thảo 二nhị 木mộc 之chi 益ích 究cứu 其kỳ 所sở 歸quy 圓viên 只chỉ 一nhất 地địa 若nhược 以dĩ 今kim 門môn 對đối 前tiền 而nhi 揀giản 前tiền 自tự 他tha 門môn 雖tuy 亦diệc 該cai 機cơ 乃nãi 以dĩ 機cơ 應ứng 對đối 辯biện 不bất 二nhị 未vị 曾tằng 就tựu 機cơ 自tự 論luận 不bất 二nhị 權quyền 實thật 三tam 業nghiệp 並tịnh 就tựu 能năng 應ưng 而nhi 辯biện 不bất 二nhị 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 受thọ 閏nhuận 法pháp 理lý 二nhị 初sơ 示thị 。

物vật 理lý 本bổn 來lai 性tánh 具cụ 權quyền 實thật 。

物vật 機cơ 之chi 物vật 道Đạo 理lý 之chi 理lý 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 有hữu 雙song 非phi 之chi 性tánh 為vi 能năng 具cụ 而nhi 權quyền 而nhi 實thật 為vi 所sở 具cụ 。

無vô 始thỉ 熏huân 習tập 或hoặc 實thật 或hoặc 權quyền 。

然nhiên 熏huân 習tập 之chi 義nghĩa 起khởi 信tín 廣quảng 明minh 輔phụ 行hành 亦diệc 說thuyết 今kim 約ước 二nhị 處xứ 文văn 意ý 而nhi 試thí 辯biện 之chi 夫phu 熏huân 習tập 者giả 有hữu 能năng 有hữu 所sở 性tánh 具cụ 善thiện 惡ác 為vi 所sở 熏huân 也dã 其kỳ 能năng 熏huân 內nội 外ngoại 有hữu 事sự 有hữu 理lý 一nhất 者giả 事sự 理lý 對đối 論luận 以dĩ 平bình 等đẳng 一nhất 性tánh 為vi 能năng 熏huân 即tức 內nội 熏huân 也dã 修tu 中trung 善thiện 惡ác 為vi 能năng 熏huân 即tức 外ngoại 熏huân 也dã 二nhị 者giả 就tựu 事sự 自tự 論luận 內nội 外ngoại 若nhược 約ước 善thiện 法Pháp 論luận 內nội 外ngoại 者giả 凡phàm 有hữu 其kỳ 四tứ 一nhất 約ước 智trí 行hành 以dĩ 智trí 為vi 內nội 以dĩ 行hành 為vi 外ngoại 二nhị 約ước 正chánh 助trợ 正chánh 之chi 智trí 行hành 為vi 內nội 助trợ 之chi 智trí 行hành 為vi 外ngoại 二nhị 約ước 依y 正chánh 正chánh 報báo 六lục 根căn 而nhi 起khởi 修tu 善thiện 為vi 內nội 熏huân 歷lịch 外ngoại 六lục 塵trần 而nhi 起khởi 修tu 善thiện 為vi 外ngoại 熏huân 四tứ 約ước 己kỷ 他tha 自tự 己kỷ 能năng 於ư 依y 正chánh 修tu 善thiện 為vi 內nội 熏huân 假giả 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 力lực 修tu 善thiện 為vi 外ngoại 熏huân 以dĩ 善thiện 例lệ 惡ác 亦diệc 通thông 此thử 四tứ 凡phàm 作tác 惡ác 者giả 乃nãi 非phi 無vô 情tình 必tất 有hữu 識thức 知tri 但đãn 此thử 之chi 知tri 是thị 無vô 明minh 心tâm 為vi 能năng 熏huân 者giả 乃nãi 名danh 為vi 內nội (# 例lệ 同đồng 善thiện 中trung 之chi 智trí )# 因nhân 無vô 明minh 心tâm 起khởi 而nhi 為vi 行hàng 行hàng 行hành 其kỳ 惡ác 惡ác 為vi 能năng 熏huân 乃nãi 名danh 為vi 外ngoại (# 例lệ 同đồng 善thiện 中trung 之chi 行hành )# 餘dư 之chi 三tam 種chủng 皆giai 可khả 例lệ 說thuyết 內nội 外ngoại 者giả 也dã 當đương 知tri 起khởi 善thiện 起khởi 惡ác 必tất 由do 此thử 四tứ 而nhi 為vi 能năng 熏huân 若nhược 事sự 理lý 相tương 對đối 事sự 中trung 四tứ 義nghĩa 皆giai 為vi 外ngoại 熏huân 乃nãi 以dĩ 真Chân 如Như 能năng 具cụ 之chi 理lý 而nhi 為vi 內nội 熏huân 良lương 由do 體thể 性tánh 常thường 熏huân 所sở 具cụ 故cố 在tại 性tánh 時thời 已dĩ 有hữu 熏huân 義nghĩa 外ngoại 熏huân 遇ngộ 時thời 即tức 得đắc 生sanh 修tu 中trung 之chi 性tánh 不bất 見kiến 此thử 意ý 徒đồ 釋thích 今kim 文văn 然nhiên 須tu 復phục 了liễu 前tiền 念niệm 為vi 所sở 熏huân 後hậu 念niệm 為vi 能năng 熏huân 若nhược 內nội 若nhược 外ngoại 。 即tức 一nhất 實thật 性tánh 以dĩ 實thật 性tánh 心tâm 熏huân 實thật 性tánh 境cảnh 而nhi 顯hiển 實thật 性tánh 斯tư 亦diệc 可khả 云vân 實thật 心tâm 熏huân 實thật 境cảnh 實thật 熏huân 次thứ 第đệ 生sanh 實thật 實thật 迭điệt 相tương/tướng 熏huân 自tự 然nhiên 入nhập 實thật 理lý 今kim 文văn 所sở 云vân 無vô 始thỉ 熏huân 習tập 者giả 正chánh 約ước 事sự 中trung 內nội 外ngoại 二nhị 熏huân 而nhi 為vi 能năng 熏huân 性tánh 具cụ 權quyền 實thật 而nhi 為vi 所sở 熏huân 由do 彼bỉ 熏huân 故cố 全toàn 性tánh 成thành 修tu 乃nãi 得đắc 權quyền 實thật 二nhị 益ích 不bất 同đồng 。

權quyền 實thật 由do 熏huân 理lý 恆hằng 平bình 等đẳng 。

二nhị 益ích 殊thù 者giả 由do 修tu 熏huân 發phát 其kỳ 能năng 具cụ 性tánh 權quyền 實thật 本bổn 一nhất 故cố 云vân 平bình 等đẳng 又hựu 所sở 具cụ 權quyền 實thật 人nhân 人nhân 有hữu 之chi 由do 熏huân 自tự 異dị 或hoặc 一nhất 人nhân 成thành 權quyền 或hoặc 一nhất 人nhân 成thành 實thật 其kỳ 實thật 人nhân 人nhân 皆giai 具cụ 權quyền 實thật 故cố 云vân 平bình 等đẳng 。

△# 二nhị 釋thích 。

遇ngộ 時thời 成thành 習tập 行hạnh 願nguyện 所sở 資tư 。

釋thích 於ư 前tiền 文văn 無vô 始thỉ 熏huân 習tập 無vô 始thỉ 而nhi 來lai 若nhược 遇ngộ 機cơ 應ưng 相tương/tướng 感cảm 之chi 時thời 則tắc 乃nãi 成thành 習tập 成thành 習tập 者giả 內nội 熏huân 也dã 行hạnh 願nguyện 者giả 外ngoại 熏huân 也dã 此thử 通thông 智trí 行hành 內nội 外ngoại 并tinh 正chánh 助trợ 內nội 外ngoại 亦diệc 傍bàng 通thông 依y 正chánh 內nội 外ngoại 由do 歷lịch 外ngoại 塵trần 發phát 行hạnh 願nguyện 故cố 乃nãi 知tri 普phổ 賢hiền 觀quán 對đối 皆giai 起khởi 行hạnh 願nguyện 。

若nhược 無vô 本bổn 因nhân 熏huân 亦diệc 徒đồ 設thiết 。

釋thích 前tiền 本bổn 來lai 性tánh 具cụ 權quyền 實thật 亦diệc 可khả 得đắc 云vân 若nhược 無vô 熏huân 習tập 具cụ 亦diệc 徒đồ 設thiết 。

遇ngộ 熏huân 自tự 異dị 非phi 由do 性tánh 殊thù 。

釋thích 上thượng 權quyền 實thật 由do 熏huân 理lý 恆hằng 平bình 等đẳng 科khoa 此thử 一nhất 段đoạn 而nhi 為vi 釋thích 者giả 釋thích 上thượng 示thị 也dã 得đắc 茲tư 科khoa 意ý 義nghĩa 已dĩ 顯hiển 然nhiên 豈khởi 同đồng 諸chư 師sư 恐khủng 成thành 煩phiền 沓đạp 文văn 心tâm 已dĩ 上thượng 所sở 示thị 之chi 文văn 但đãn 為vi 內nội 熏huân 遇ngộ 時thời 習tập 行hành 但đãn 為vi 外ngoại 熏huân 今kim 謂vị 未vị 然nhiên 上thượng 文văn 只chỉ 云vân 無vô 始thỉ 熏huân 習tập 焉yên 知tri 但đãn 是thị 內nội 熏huân 者giả 耶da 圓viên 通thông 以dĩ 無vô 始thỉ 對đối 下hạ 遇ngộ 時thời 乃nãi 為vi 今kim 曰viết 其kỳ 亦diệc 未vị 然nhiên 只chỉ 云vân 遇ngộ 時thời 何hà 定định 今kim 曰viết 正chánh 義nghĩa 以dĩ 無vô 始thỉ 熏huân 習tập 為vi 遇ngộ 權quyền 實thật 教giáo 也dã 以dĩ 遇ngộ 時thời 成thành 習tập 等đẳng 為vi 遇ngộ 教giáo 即tức 有hữu 解giải 行hành 也dã 成thành 習tập 是thị 解giải 行hạnh 願nguyện 是thị 行hành 此thử 皆giai 外ngoại 熏huân 以dĩ 性tánh 具cụ 權quyền 實thật 號hiệu 為vi 內nội 熏huân 今kim 問vấn 指chỉ 性tánh 具cụ 者giả 為vi 能năng 熏huân 耶da 為vi 所sở 熏huân 耶da 若nhược 據cứ 正chánh 義nghĩa 云vân 故cố 知tri 不bất 明minh 性tánh 善thiện 性tánh 惡ác 則tắc 內nội 熏huân 尚thượng 昧muội 故cố 輔phụ 行hành 云vân 以dĩ 內nội 具cụ 故cố 他tha 境cảnh 龍long 熏huân 此thử 則tắc 孤cô 山sơn 乃nãi 以dĩ 性tánh 具cụ 為vi 所sở 熏huân 也dã 若nhược 爾nhĩ 但đãn 有hữu 外ngoại 熏huân 熏huân 於ư 內nội 具cụ 則tắc 內nội 具cụ 自tự 無vô 能năng 熏huân 者giả 耶da 若nhược 謂vị 性tánh 具cụ 善thiện 惡ác 為vi 能năng 熏huân 者giả 未vị 審thẩm 指chỉ 何hà 為vi 所sở 熏huân 耶da 故cố 知tri 未vị 善thiện 真Chân 如Như 常thường 熏huân 內nội 具cụ 之chi 文văn 返phản 成thành 內nội 具cụ 常thường 熏huân 故cố 今kim 不bất 取thủ 。

△# 二nhị 明minh 受thọ 閏nhuận 感cảm 應ứng 有hữu 二nhị 初sơ 示thị 感cảm 應ứng 二nhị 初sơ 總tổng 立lập 。

性tánh 雖tuy 無vô 殊thù 。

牒điệp 上thượng 生sanh 下hạ 。

必tất 籍tịch 幻huyễn 發phát 。

能năng 發phát 屬thuộc 應ưng 所sở 發phát 屬thuộc 機cơ 玄huyền 云vân 弩nỗ 有hữu 可khả 發phát 之chi 機cơ 故cố 射xạ 者giả 發phát 之chi 籤# 云vân 眾chúng 生sanh 如như 弩nỗ 宿túc 因nhân 如như 機cơ 佛Phật 如như 射xạ 之chi 應ưng 如như 發phát 之chi 益ích 如như 箭tiễn 中trung 文văn 雖tuy 舉cử 應ưng 必tất 有hữu 所sở 發phát 。

△# 二nhị 釋thích 相tương/tướng 二nhị 初sơ 釋thích 幻huyễn 發phát 。

幻huyễn 機cơ 幻huyễn 感cảm 幻huyễn 應ưng 幻huyễn 赴phó 。

以dĩ 性tánh 奪đoạt 修tu 故cố 皆giai 如như 幻huyễn 意ý 在tại 即tức 幻huyễn 而nhi 為vi 感cảm 應ứng 指chỉ 理lý 即tức 事sự 故cố 機cơ 感cảm 應ứng 赴phó 無vô 不bất 宛uyển 然nhiên 。

△# 二nhị 釋thích 無vô 殊thù 。

能năng 應ưng 所sở 化hóa 並tịnh 非phi 權quyền 實thật 。

機cơ 應ưng 如như 幻huyễn 並tịnh 非phi 權quyền 實thật 點điểm 事sự 即tức 理lý 故cố 性tánh 無vô 殊thù 。

△# 二nhị 明minh 性tánh 具cụ 三tam 初sơ 示thị 。

然nhiên 由do 生sanh 具cụ 非phi 權quyền 非phi 實thật 成thành 權quyền 實thật 機cơ 佛Phật 亦diệc 果quả 具cụ 非phi 權quyền 非phi 實thật 成thành 權quyền 實thật 應ưng 。

生sanh 之chi 與dữ 佛Phật 同đồng 一nhất 妙diệu 性tánh 故cố 皆giai 具cụ 權quyền 實thật 以dĩ 成thành 機cơ 應ưng 。

△# 二nhị 釋thích 二nhị 初sơ 釋thích 權quyền 實thật 。

物vật 機cơ 應ưng 契khế 。

物vật 以dĩ 權quyền 實thật 為vi 機cơ 應ưng 以dĩ 權quyền 實thật 而nhi 契khế 。

身thân 土thổ/độ 無vô 偏thiên 。

生sanh 之chi 與dữ 佛Phật 各các 具cụ 權quyền 實thật 各các 有hữu 身thân 土thổ/độ 今kim 文văn 通thông 二nhị 一nhất 者giả 尅khắc 體thể 在tại 下hạ 三tam 土thổ/độ 由do 應ứng 機cơ 故cố 二nhị 者giả 隨tùy 具cụ 亦diệc 乃nãi 該cai 攝nhiếp 寂tịch 光quang 法Pháp 身thân 此thử 有hữu 三tam 義nghĩa 一nhất 者giả 以dĩ 實thật 報báo 中trung 有hữu 分phần/phân 證chứng 故cố 二nhị 者giả 極cực 品phẩm 寂tịch 光quang 以dĩ 被bị 機cơ 故cố 機cơ 雖tuy 在tại 下hạ 法pháp 乃nãi 究cứu 竟cánh 三tam 者giả 由do 機cơ 通thông 得đắc 妙diệu 覺giác 益ích 故cố 例lệ 如như 約ước 觀quán 約ước [仁-二+亡]# 論luận 斷đoạn 約ước 位vị 而nhi 論luận 在tại 妙diệu 覺giác 位vị 得đắc 妙diệu 覺giác 益ích 機cơ 成thành 益ích 相tương/tướng 能năng 成thành 在tại 機cơ 在tại 因nhân 所sở 成thành 在tại 佛Phật 在tại 果quả 以dĩ 生sanh 與dữ 佛Phật 權quyền 實thật 一nhất 同đồng 故cố 云vân 無vô 偏thiên 非phi 謂vị 權quyền 實thật 自tự 相tương/tướng 即tức 故cố 云vân 無vô 偏thiên 也dã 。

△# 二nhị 釋thích 雙song 非phi 。

同đồng 常thường 寂tịch 光quang 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。

皆giai 歸quy 一nhất 性tánh 故cố 云vân 同đồng 也dã 土thổ/độ 同đồng 寂tịch 光quang 身thân 同đồng 法Pháp 身thân 無vô 非phi 即tức 同đồng 義nghĩa 法Pháp 界Giới 即tức 法Pháp 身thân 。

△# 三tam 結kết 二nhị 初sơ 結kết 感cảm 應ứng 。

故cố 知tri 三tam 千thiên 同đồng 在tại 心tâm 地địa 與dữ 佛Phật 心tâm 地địa 三tam 千thiên 不bất 殊thù 。

兩lưỡng 處xứ 心tâm 地địa 結kết 上thượng 生sanh 佛Phật 具cụ 非phi 權quyền 實thật 兩lưỡng 處xứ 三tam 千thiên 結kết 上thượng 成thành 於ư 權quyền 實thật 機cơ 應ưng 。

△# 二nhị 結kết 機cơ 感cảm 受thọ 閏nhuận 不bất 二nhị 。

四tứ 微vi 體thể 同đồng 權quyền 實thật 益ích 等đẳng 。

實thật 之chi 一nhất 地địa 權quyền 之chi 草thảo 木mộc 皆giai 具cụ 四tứ 微vi 其kỳ 四tứ 微vi 者giả 正chánh 喻dụ 不bất 二nhị 之chi 理lý 性tánh 也dã 以dĩ 中trung 道đạo 一nhất 性tánh 而nhi 有hữu 四tứ 德đức 故cố 喻dụ 四tứ 微vi 權quyền 實thật 益ích 等đẳng 者giả 合hợp 法pháp 也dã 得đắc 權quyền 益ích 者giả 亦diệc 一nhất 性tánh 四tứ 德đức 得đắc 實thật 益ích 者giả 亦diệc 一nhất 性tánh 四tứ 德đức 是thị 故cố 受thọ 閏nhuận 則tắc 不bất 二nhị 矣hĩ 若nhược 以dĩ 今kim 文văn 約ước 於ư 三tam 千thiên 喻dụ 四tứ 微vi 者giả 幾kỷ 許hứa 悞ngộ 哉tai 。

△# 三tam 結kết 。

此thử 以dĩ 權quyền 實thật 不bất 二nhị 門môn 成thành 。

由do 說thuyết 權quyền 實thật 之chi 法pháp 故cố 有hữu 受thọ 閏nhuận 之chi 機cơ 。

△# 三tam 結kết 二nhị 初sơ 結kết 能năng 申thân 。

是thị 故cố 十thập 門môn 門môn 門môn 通thông 入nhập 色sắc 心tâm 乃nãi 至chí 受thọ 潤nhuận 咸hàm 然nhiên 。

十thập 門môn 為vi 能năng 申thân 十thập 妙diệu 并tinh 經kinh 乃nãi 是thị 所sở 申thân 故cố 能năng 申thân 之chi 門môn 門môn 門môn 通thông 入nhập 以dĩ 不bất 二nhị 觀quán 照chiếu 不bất 二nhị 心tâm 入nhập 不bất 二nhị 理lý 三tam 千thiên 一nhất 念niệm 咸hàm 空không 假giả 中trung 即tức 三tam 是thị 一nhất 以dĩ 為vi 不bất 二nhị 故cố 此thử 不bất 二nhị 即tức 為vi 能năng 觀quán 即tức 為vi 所sở 觀quán 能năng 所sở 一nhất 如như 全toàn 體thể 是thị 入nhập 非phi 謂vị 入nhập 他tha 。

△# 二nhị 結kết 所sở 申thân 又hựu 二nhị 初sơ 所sở 申thân 十thập 妙diệu 從tùng 文văn 分phần/phân 說thuyết 玄huyền 文văn 十thập 妙diệu 為vi 能năng 申thân 經kinh 之chi 妙diệu 名danh 為vi 所sở 申thân 今kim 牒điệp 此thử 能năng 所sở 皆giai 為vi 所sở 申thân 即tức 以dĩ 十thập 門môn 為vi 能năng 申thân 也dã 從tùng 意ý 而nhi 說thuyết 玄huyền 文văn 十thập 妙diệu 即tức 經kinh 妙diệu 名danh 今kim 總tổng 言ngôn 之chi 皆giai 所sở 申thân 名danh 故cố 次thứ 科khoa 中trung 方phương 是thị 所sở 申thân 經kinh 之chi 別biệt 文văn 。 初sơ 又hựu 二nhị 初sơ 所sở 申thân 十thập 妙diệu 理lý 一nhất 又hựu 二nhị 初sơ 標tiêu 。

故cố 使sử 十thập 妙diệu 始thỉ 終chung 理lý 一nhất 。

由do 能năng 申thân 不bất 二nhị 故cố 所sở 申thân 理lý 一nhất 如như 色sắc 心tâm 申thân 境cảnh 乃nãi 至chí 受thọ 閏nhuận 申thân 眷quyến 屬thuộc 利lợi 益ích 色sắc 心tâm 中trung 云vân 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 。 非phi 心tâm 性tánh 內nội 外ngoại 中trung 云vân 唯duy 一nhất 實thật 性tánh 無vô 空không 假giả 中trung 修tu 性tánh 中trung 云vân 達đạt 無vô 修tu 性tánh 唯duy 一nhất 妙diệu 乘thừa 因nhân 果quả 中trung 云vân 因nhân 果quả 無vô 殊thù 始thỉ 終chung 理lý 一nhất 染nhiễm 淨tịnh 中trung 云vân 由do 了liễu 染nhiễm 淨tịnh 空không 中trung 自tự 亡vong 依y 正chánh 中trung 云vân 依y 正chánh 既ký 居cư 一nhất 心tâm 自tự 他tha 中trung 云vân 本bổn 謂vị 一nhất 性tánh 三tam 業nghiệp 中trung 云vân 界giới 尚thượng 一nhất 念niệm 三tam 業nghiệp 豈khởi 殊thù 權quyền 實thật 中trung 云vân 權quyền 實thật 相tướng 冥minh 百bách 界giới 一nhất 念niệm 受thọ 閏nhuận 中trung 云vân 權quyền 實thật 由do 熏huân 理lý 恆hằng 平bình 等đẳng 以dĩ 能năng 顯hiển 所sở 十thập 妙diệu 咸hàm 一nhất 。

△# 二nhị 釋thích 。

如như 境cảnh 本bổn 來lai 具cụ 三tam 。

境cảnh 妙diệu 。

依y 理lý 生sanh 解giải 故cố 名danh 為vi 智trí 。

智trí 妙diệu 。

智trí 解giải 導đạo 行hành 。

行hành 妙diệu 。

行hành 解giải 契khế 理lý 三tam 法pháp 相tướng 符phù 不bất 異dị 而nhi 異dị 假giả 立lập 淺thiển 深thâm 設thiết 位vị 簡giản 濫lạm 。

位vị 妙diệu 。

境cảnh 智trí 行hành 等đẳng 所sở 論luận 三tam 者giả 由do 今kim 釋thích 法pháp 故cố 名danh 三tam 軌quỹ 然nhiên 此thử 三tam 軌quỹ 即tức 一nhất 實thật 性tánh 是thị 故cố 三tam 軌quỹ 通thông 於ư 始thỉ 終chung 不bất 須tu 於ư 此thử 以dĩ 辯biện 離ly 合hợp 法pháp 體thể 既ký 圓viên 離ly 合hợp 之chi 旨chỉ 蘊uẩn 乎hồ 其kỳ 中trung 當đương 順thuận 文văn 意ý 且thả 辯biện 始thỉ 終chung 理lý 一nhất 者giả 也dã 而nhi 云vân 行hành 解giải 契khế 理lý 者giả 行hành 三tam 解giải 三tam 各các 皆giai 契khế 理lý 由do 契khế 理lý 故cố 理lý 同đồng 故cố 即tức 不bất 可khả 分phân 別biệt 。 位vị 之chi 高cao 下hạ 不bất 異dị 而nhi 異dị 辯biện 位vị 高cao 下hạ 故cố 云vân 假giả 立lập 。

三tam 法pháp 祇kỳ 是thị 證chứng 彼bỉ 理lý 三tam 。

三tam 法pháp 妙diệu 也dã 證chứng 無vô 別biệt 法pháp 即tức 是thị 證chứng 於ư 境cảnh 妙diệu 理lý 三tam 此thử 約ước 三tam 為vi 自tự 行hành 因nhân 果quả 。

下hạ 之chi 五ngũ 章chương 三tam 法pháp 起khởi 用dụng 。

感cảm 應ứng 等đẳng 五ngũ 起khởi 三tam 法pháp 用dụng 三tam 法pháp 在tại 己kỷ 為vi 自tự 行hành 因nhân 果quả 三tam 法pháp 為vi 物vật 為vi 化hóa 他tha 能năng 所sở 。

△# 二nhị 攬lãm 妙diệu 成thành 觀quán 又hựu 二nhị 初sơ 示thị 三tam 法pháp 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 。

三tam 法pháp 既ký 是thị 一nhất 念niệm 三tam 千thiên 即tức 空không 假giả 中trung 成thành 故cố 有hữu 用dụng 。

成thành 即tức 自tự 行hành 五ngũ 妙diệu 故cố 玄huyền 文văn 云vân 前tiền 五ngũ 自tự 行hành 成thành 也dã 用dụng 即tức 化hóa 他tha 五ngũ 妙diệu 故cố 自tự 之chi 與dữ 他tha 皆giai 即tức 一nhất 念niệm 。

△# 二nhị 示thị 一nhất 念niệm 即tức 攝nhiếp 本bổn 迹tích 。

若nhược 了liễu 一nhất 念niệm 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 之chi 法pháp 本bổn 迹tích 非phi 遙diêu 。

能năng 了liễu 一nhất 念niệm 即tức 開khai 顯hiển 之chi 道đạo 備bị 矣hĩ 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 本bổn 迹tích 三tam 千thiên 不bất 離ly 當đương 念niệm 故cố 曰viết 非phi 遙diêu 。

△# 三tam 示thị 十thập 門môn 所sở 申thân 歸quy 趣thú 。

故cố 重trọng/trùng 述thuật 十thập 門môn 令linh 觀quán 行hành 可khả 識thức 。

玄huyền 文văn 已dĩ 釋thích 十thập 妙diệu 今kim 復phục 述thuật 此thử 十thập 門môn 故cố 云vân 重trọng/trùng 述thuật 又hựu 籤# 文văn 依y 玄huyền 釋thích 十thập 妙diệu 竟cánh 今kim 復phục 十thập 門môn 以dĩ 述thuật 妙diệu 旨chỉ 故cố 云vân 重trọng/trùng 述thuật 所sở 述thuật 一nhất 念niệm 三tam 千thiên 意ý 在tại 觀quán 行hành 明minh 了liễu 。

△# 二nhị 結kết 所sở 申thân 經kinh 文văn 。

首thủ 題đề 既ký 爾nhĩ 攬lãm 別biệt 為vi 總tổng 符phù 文văn 可khả 知tri 。

十thập 妙diệu 妙diệu 字tự 即tức 首thủ 題đề 之chi 名danh 以dĩ 總tổng 類loại 別biệt 別biệt 文văn 符phù 合hợp 旨chỉ 在tại 觀quán 行hành 故cố 云vân 可khả 知tri 。

十thập 不bất 二nhị 門môn 樞xu 要yếu 卷quyển 之chi 下hạ (# 終chung )#

No.930-B# 跋bạt

本bổn 講giảng 智trí 涌dũng 和hòa 尚thượng 嘗thường 為vi 門môn 學học 敷phu 演diễn 此thử 文văn 窮cùng 深thâm 極cực 微vi 符phù 軌quỹ 合hợp 轍triệt 覈# 諸chư 章chương 藻tảo 雖tuy 則tắc 建kiến 大đại 義nghĩa 立lập 宗tông 旨chỉ 各các 據cứ 其kỳ 所sở 得đắc 至chí 於ư 決quyết 擇trạch 考khảo 較giảo 不bất 能năng 無vô 同đồng 異dị 短đoản 長trường/trưởng 之chi 論luận 諸chư 生sanh 請thỉnh 為vi 註chú 解giải 遂toại 成thành 一nhất 家gia 之chi 書thư 示thị 寂tịch 日nhật 付phó 之chi 小tiểu 子tử 嗚ô 呼hô 古cổ 人nhân 所sở 謂vị 百bách 年niên 影ảnh 殂tồ 千thiên 載tái 心tâm 在tại 故cố 不bất 可khả 不bất 傳truyền 於ư 將tương 來lai 謹cẩn 命mạng 工công 鏤lũ 板bản 庶thứ 與dữ 諸chư 家gia 鈔sao 記ký 爭tranh 輝huy 並tịnh 耀diệu 君quân 子tử 不bất 黨đảng 四tứ 方phương 明minh 達đạt 之chi 士sĩ 必tất 將tương 有hữu 鑒giám 於ư 斯tư 。

紹thiệu 興hưng 壬nhâm 戌tuất 七thất 月nguyệt 晦hối 日nhật 門môn 生sanh 與dữ 咸hàm 謹cẩn 記ký