成Thành 實Thật 論Luận
Quyển 13
訶Ha 梨Lê 跋Bạt 摩Ma 造Tạo 姚Diêu 秦Tần 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯Dịch

成Thành 實Thật 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 三tam

訶ha 梨lê 跋bạt 摩ma 造tạo

姚Diêu 秦Tần 三tam 藏tạng 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯dịch

二nhị 禪thiền 品phẩm 第đệ 一nhất 百bách 六lục 十thập 六lục 。

滅diệt 諸chư 覺giác 觀quán 。 內nội 淨tịnh 一nhất 心tâm 無vô 覺giác 無vô 觀quán 。 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 入nhập 第đệ 二nhị 禪thiền 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 第đệ 二nhị 禪thiền 說thuyết 滅diệt 覺giác 觀quán 。 當đương 知tri 初sơ 禪thiền 必tất 有hữu 覺giác 觀quán 。 如như 二nhị 禪thiền 中trung 有hữu 喜hỷ 故cố 。 三tam 禪thiền 說thuyết 滅diệt 喜hỷ 。

答đáp 曰viết 。

如như 初sơ 禪thiền 中trung 無vô 苦khổ 根căn 亦diệc 說thuyết 苦khổ 根căn 。 第đệ 二nhị 禪thiền 滅diệt 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 問vấn 曰viết 。 初sơ 禪thiền 中trung 雖tuy 無vô 苦khổ 根căn 而nhi 有hữu 諸chư 識thức 。 諸chư 識thức 是thị 苦khổ 根căn 所sở 依y 。 故cố 說thuyết 初sơ 禪thiền 苦khổ 根căn 不bất 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

初sơ 禪thiền 中trung 雖tuy 有hữu 諸chư 識thức 非phi 苦khổ 根căn 所sở 依y 。 問vấn 曰viết 。 五ngũ 識thức 性tánh 是thị 苦khổ 根căn 所sở 依y 。 以dĩ 性tánh 同đồng 故cố 說thuyết 初sơ 禪thiền 有hữu 苦khổ 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 憂ưu 根căn 從tùng 意ý 識thức 性tánh 生sanh 。 故cố 應ưng 一nhất 切thiết 處xứ 有hữu 。 問vấn 曰viết 。 今kim 何hà 故cố 說thuyết 二nhị 禪thiền 中trung 苦khổ 根căn 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

初sơ 禪thiền 近cận 不bất 定định 心tâm 。 不bất 定định 心tâm 者giả 能năng 生sanh 欲dục 界giới 繫hệ 諸chư 識thức 。 於ư 中trung 生sanh 苦khổ 根căn 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 初sơ 禪thiền 苦khổ 滅diệt 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 初sơ 禪thiền 亦diệc 近cận 憂ưu 根căn 。 是thị 憂ưu 根căn 亦diệc 應ưng 說thuyết 若nhược 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 禪thiền 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

依y 欲dục 憂ưu 根căn 從tùng 依y 欲dục 喜hỷ 生sanh 。 得đắc 淨tịnh 喜hỷ 則tắc 不bất 淨tịnh 喜hỷ 滅diệt 。 是thị 故cố 初sơ 禪thiền 中trung 無vô 憂ưu 根căn 。 依y 不bất 定định 生sanh 苦khổ 根căn 。 初sơ 禪thiền 近cận 散tán 心tâm 故cố 不bất 名danh 為vi 滅diệt 。 又hựu 如như 三tam 禪thiền 無vô 苦khổ 。 亦diệc 說thuyết 斷đoạn 苦khổ 樂lạc 故cố 。 入nhập 第đệ 四tứ 禪thiền 。 是thị 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 行hành 者giả 於ư 初sơ 禪thiền 中trung 。 定định 未vị 具cụ 足túc 。 常thường 為vi 覺giác 觀quán 所sở 亂loạn 。 故cố 說thuyết 二nhị 禪thiền 。 滅diệt 諸chư 覺giác 觀quán 。 內nội 淨tịnh 者giả 二nhị 禪thiền 攝nhiếp 心tâm 深thâm 。 故cố 散tán 亂loạn 常thường 不bất 得đắc 入nhập 內nội 無vô 亂loạn 心tâm 故cố 名danh 內nội 淨tịnh 。 是thị 二nhị 禪thiền 體thể 一nhất 心tâm 。 無vô 覺giác 無vô 觀quán 者giả 。 一nhất 心tâm 名danh 。 心tâm 行hành 一nhất 道đạo 亦diệc 名danh 為vi 禪thiền 。 即tức 是thị 內nội 淨tịnh 。 得đắc 此thử 深thâm 定định 故cố 覺giác 觀quán 不bất 生sanh 。 不bất 如như 初sơ 禪thiền 心tâm 數số 在tại 覺giác 觀quán 。 故cố 說thuyết 無vô 覺giác 無vô 觀quán 。 定định 生sanh 喜hỷ 樂lạc 者giả 。 初sơ 禪thiền 以dĩ 離ly 故cố 得đắc 喜hỷ 。 此thử 中trung 定định 成thành 就tựu 故cố 得đắc 喜hỷ 。 故cố 曰viết 定định 生sanh 。 問vấn 曰viết 。 初sơ 禪thiền 中trung 喜hỷ 二nhị 禪thiền 中trung 喜hỷ 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

答đáp 曰viết 。

初sơ 禪thiền 以dĩ 滅diệt 憂ưu 故cố 喜hỷ 。 二nhị 禪thiền 滅diệt 苦khổ 故cố 喜hỷ 。 又hựu 初sơ 禪thiền 中trung 喜hỷ 違vi 不bất 淨tịnh 喜hỷ 故cố 得đắc 。 二nhị 禪thiền 中trung 喜hỷ 違vi 淨tịnh 喜hỷ 故cố 得đắc 。 雖tuy 俱câu 以dĩ 愛ái 因nhân 緣duyên 故cố 喜hỷ 。 而nhi 初sơ 禪thiền 喜hỷ 弱nhược 。 問vấn 曰viết 。 如như 是thị 義nghĩa 為vi 有hữu 漏lậu 為vi 無vô 漏lậu 。

答đáp 曰viết 。

皆giai 是thị 有hữu 漏lậu 。 有hữu 我ngã 心tâm 則tắc 有hữu 喜hỷ 。 若nhược 無vô 漏lậu 心tâm 則tắc 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 故cố 無vô 喜hỷ 。 問vấn 曰viết 。 無vô 漏lậu 無vô 喜hỷ 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 佛Phật 七thất 覺giác 中trung 說thuyết 喜hỷ 覺giác 分phần/phân 。 覺giác 分phần/phân 但đãn 是thị 無vô 漏lậu 。 故cố 知tri 有hữu 無vô 漏lậu 喜hỷ 。 又hựu 經kinh 中trung 說thuyết 。 心tâm 喜hỷ 者giả 得đắc 身thân 猗ỷ 。 身thân 猗ỷ 則tắc 受thọ 樂lạc 。 若nhược 無vô 無vô 漏lậu 喜hỷ 亦diệc 應ưng 無vô 無vô 漏lậu 猗ỷ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 佛Phật 見kiến 眾chúng 僧Tăng 深thâm 行hành 善thiện 法Pháp 。 則tắc 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 故cố 知tri 有hữu 無vô 漏lậu 喜hỷ 。

答đáp 曰viết 。

汝nhữ 以dĩ 七thất 覺giác 證chứng 無vô 漏lậu 喜hỷ 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 覺giác 分phần/phân 二nhị 種chủng 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 行hành 者giả 聽thính 法Pháp 時thời 能năng 斷đoạn 五ngũ 蓋cái 。 修tu 七Thất 覺Giác 分Phần 。 又hựu 覺giác 名danh 無Vô 學Học 智trí 。 若nhược 為vi 覺giác 行hành 不bất 淨tịnh 等đẳng 法pháp 。 皆giai 名danh 覺giác 分phần/phân 。 汝nhữ 說thuyết 亦diệc 不bất 應ưng 有hữu 無vô 漏lậu 猗ỷ 者giả 。 先tiên 生sanh 喜hỷ 已dĩ 後hậu 得đắc 無vô 漏lậu 。 謂vị 如như 實thật 知tri 見kiến 。 又hựu 非phi 一nhất 切thiết 猗ỷ 皆giai 因nhân 喜hỷ 生sanh 。 如như 三tam 禪thiền 已dĩ 上thượng 無vô 喜hỷ 亦diệc 有hữu 猗ỷ 。 又hựu 我ngã 等đẳng 不bất 說thuyết 離ly 智trí 別biệt 有hữu 受thọ 法pháp 。 此thử 無vô 漏lậu 智trí 初sơ 來lai 在tại 心tâm 說thuyết 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 是thị 故cố 有hữu 無vô 漏lậu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 但đãn 不bất 因nhân 喜hỷ 生sanh 。 又hựu 經kinh 中trung 說thuyết 。 除trừ 身thân 心tâm 麁thô 重trọng 名danh 猗ỷ 。 得đắc 無vô 漏lậu 時thời 身thân 心tâm 調điều 適thích 。 是thị 故cố 有hữu 無vô 漏lậu 猗ỷ 。 又hựu 佛Phật 常thường 行hành 捨xả 心tâm 。 是thị 故cố 言ngôn 佛Phật 有hữu 喜hỷ 。 此thử 事sự 應ưng 明minh 。 又hựu 若nhược 人nhân 無vô 我ngã 我ngã 所sở 則tắc 無vô 喜hỷ 。 若nhược 羅La 漢Hán 有hữu 喜hỷ 。 亦diệc 應ưng 有hữu 憂ưu 。 而nhi 實thật 無vô 憂ưu 故cố 知tri 無vô 喜hỷ 。 問vấn 曰viết 。 如như 初sơ 二nhị 禪thiền 有hữu 喜hỷ 無vô 憂ưu 。 羅La 漢Hán 亦diệc 爾nhĩ 。 有hữu 喜hỷ 無vô 憂ưu 有hữu 何hà 咎cữu 耶da 。

答đáp 曰viết 。

諸chư 禪thiền 定định 中trung 有hữu 憂ưu 如như 根căn 義nghĩa 中trung 說thuyết 。 憂ưu 喜hỷ 乃nãi 至chí 有Hữu 頂Đảnh 。 苦khổ 樂lạc 隨tùy 身thân 乃nãi 至chí 四tứ 禪thiền 。 又hựu 趣thú 三tam 禪thiền 中trung 說thuyết 離ly 喜hỷ 行hành 捨xả 。 故cố 知tri 無vô 無vô 漏lậu 喜hỷ 若nhược 有hữu 云vân 何hà 言ngôn 離ly 。 又hựu 無vô 漏lậu 心tâm 不bất 應ưng 有hữu 喜hỷ 。 喜hỷ 皆giai 依y 假giả 名danh 想tưởng 分phân 別biệt 。 有hữu 問vấn 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 初sơ 二nhị 禪thiền 中trung 無vô 無vô 漏lậu 受thọ 。 經kinh 中trung 說thuyết 。 初sơ 禪thiền 二nhị 禪thiền 但đãn 有hữu 喜hỷ 未vị 有hữu 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 。 今kim 喜hỷ 亦diệc 無vô 復phục 何hà 所sở 有hữu 。

答đáp 曰viết 。

此thử 喜hỷ 離ly 喜hỷ 等đẳng 不bất 說thuyết 無vô 漏lậu 禪thiền 。 更cánh 有hữu 經kinh 說thuyết 無vô 漏lậu 禪thiền 。 所sở 謂vị 行hành 者giả 。 何hà 相tương/tướng 何hà 緣duyên 。 入nhập 初sơ 禪thiền 不bất 念niệm 是thị 相tương/tướng 是thị 緣duyên 。 但đãn 觀quán 初sơ 禪thiền 中trung 所sở 有hữu 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 如như 病bệnh 如như 癰ung 乃nãi 至chí 無vô 我ngã 。 問vấn 曰viết 。 如như 病bệnh 如như 癰ung 如như 箭tiễn 痛thống 惱não 。 此thử 四tứ 是thị 世thế 間gian 行hành 非phi 無vô 漏lậu 。 是thị 故cố 汝nhữ 以dĩ 此thử 經Kinh 為vi 證chứng 。 不bất 能năng 成thành 無vô 漏lậu 也dã 。

答đáp 曰viết 。

此thử 四tứ 行hành 皆giai 是thị 苦khổ 之chi 異dị 名danh 。 故cố 名danh 無vô 漏lậu 。 問vấn 曰viết 。 學học 人nhân 亦diệc 無vô 無vô 漏lậu 喜hỷ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 在tại 道Đạo 心tâm 爾nhĩ 時thời 無vô 喜hỷ 。 在tại 俗tục 則tắc 有hữu 。 無Vô 學Học 常thường 無vô 。 問vấn 曰viết 。 經kinh 中trung 說thuyết 。 以dĩ 喜hỷ 樂lạc 心tâm 能năng 得đắc 四Tứ 諦Đế 。 云vân 何hà 言ngôn 無vô 無vô 漏lậu 喜hỷ 。

答đáp 曰viết 。

無vô 我ngã 心tâm 即tức 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 行hành 者giả 得đắc 無vô 我ngã 心tâm 。 破phá 壞hoại 顛điên 倒đảo 知tri 真chân 實thật 故cố 。 心tâm 則tắc 快khoái 樂lạc 無vô 別biệt 有hữu 喜hỷ 。 又hựu 此thử 經Kinh 明minh 不bất 以dĩ 喜hỷ 能năng 得đắc 實thật 智trí 。 故cố 如như 是thị 說thuyết 。

三tam 禪thiền 品phẩm 第đệ 一nhất 百bách 六lục 十thập 七thất 。

離ly 喜hỷ 行hành 捨xả 憶ức 念niệm 。 安an 慧tuệ 受thọ 身thân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 是thị 樂lạc 聖thánh 人nhân 亦diệc 說thuyết 。 亦diệc 捨xả 憶ức 念niệm 行hành 樂nhạo/nhạc/lạc 。 入nhập 第đệ 三tam 禪thiền 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 離ly 喜hỷ 。

答đáp 曰viết 。

行hành 者giả 見kiến 喜hỷ 能năng 漂phiêu 故cố 離ly 。 又hựu 此thử 喜hỷ 從tùng 想tưởng 分phân 別biệt 生sanh 。 喜hỷ 動động 轉chuyển 相tương/tướng 。 從tùng 初sơ 已dĩ 來lai 。 苦khổ 常thường 隨tùy 逐trục 。 以dĩ 此thử 故cố 離ly 。 又hựu 行hành 者giả 得đắc 寂tịch 滅diệt 三tam 禪thiền 故cố 捨xả 二nhị 禪thiền 。 又hựu 從tùng 喜hỷ 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 淺thiển 。 離ly 喜hỷ 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 深thâm 。 如như 人nhân 於ư 妻thê 子tử 等đẳng 不bất 能năng 常thường 喜hỷ 。 以dĩ 喜hỷ 從tùng 想tưởng 。 分phân 別biệt 生sanh 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 從tùng 想tưởng 。 分phân 別biệt 生sanh 故cố 。 能năng 常thường 有hữu 。 行hành 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 喜hỷ 初sơ 來lai 則tắc 以dĩ 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 後hậu 則tắc 厭yếm 離ly 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 人nhân 為vi 熱nhiệt 所sở 惱não 則tắc 以dĩ 冷lãnh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 行hành 者giả 為vi 何hà 苦khổ 所sở 惱não 。 故cố 以dĩ 三tam 禪thiền 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。

答đáp 曰viết 。

二nhị 禪thiền 中trung 喜hỷ 是thị 發phát 動động 相tương/tướng 如như 刺thứ 棘cức 。 行hành 者giả 為vi 此thử 喜hỷ 所sở 惱não 。 故cố 於ư 無vô 喜hỷ 定định 中trung 而nhi 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 隨tùy 有hữu 熱nhiệt 苦khổ 則tắc 以dĩ 冷lãnh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 若nhược 得đắc 離ly 熱nhiệt 冷lãnh 則tắc 非phi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 行hành 者giả 若nhược 以dĩ 離ly 喜hỷ 。 何hà 故cố 於ư 三tam 禪thiền 中trung 猶do 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 二nhị 種chủng 。 或hoặc 由do 苦khổ 在tại 。 如như 有hữu 熱nhiệt 苦khổ 則tắc 以dĩ 冷lãnh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 或hoặc 由do 離ly 苦khổ 如như 離ly 怨oán 憎tăng 。 如như 佛Phật 離ly 拘câu 舍xá 彌di 比Bỉ 丘Khâu 言ngôn 我ngã 安an 樂lạc 。 是thị 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 得đắc 離ly 動động 相tương/tướng 故cố 於ư 二nhị 禪thiền 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 如như 離ly 五ngũ 欲dục 故cố 以dĩ 初sơ 禪thiền 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 行hành 捨xả 者giả 。 以dĩ 離ly 喜hỷ 故cố 。 心tâm 得đắc 寂tịch 滅diệt 。 行hành 者giả 先tiên 深thâm 著trước 喜hỷ 心tâm 多đa 散tán 亂loạn 。 今kim 得đắc 離ly 故cố 。 其kỳ 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 故cố 說thuyết 行hành 捨xả 。 憶ức 念niệm 安an 慧tuệ 者giả 。 於ư 喜hỷ 過quá 中trung 此thử 二nhị 常thường 備bị 。 不bất 令linh 喜hỷ 來lai 破phá 壞hoại 。 又hựu 憶ức 念niệm 者giả 。 憶ức 念niệm 喜hỷ 安an 慧tuệ 見kiến 喜hỷ 中trung 過quá 。 受thọ 身thân 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 離ly 喜hỷ 行hành 捨xả 捨xả 即tức 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 以dĩ 無vô 動động 求cầu 故cố 。 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 從tùng 想tưởng 分phân 別biệt 生sanh 。 故cố 名danh 身thân 受thọ 樂lạc 。 聖thánh 人nhân 亦diệc 說thuyết 。 亦diệc 捨xả 者giả 說thuyết 名danh 隨tùy 世thế 人nhân 。 故cố 說thuyết 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 如như 說thuyết 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 心tâm 。 不bất 貪tham 著trước 故cố 捨xả 。 憶ức 念niệm 行hành 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 是thị 人nhân 知tri 捨xả 。 謂vị 見kiến 喜hỷ 過quá 。 而nhi 生sanh 厭yếm 離ly 。 故cố 得đắc 妙diệu 捨xả 。 又hựu 憶ức 念niệm 亦diệc 妙diệu 。 謂vị 能năng 念niệm 喜hỷ 過quá 。 此thử 中trung 亦diệc 應ưng 說thuyết 安an 慧tuệ 。 與dữ 念niệm 同đồng 行hành 故cố 不bất 說thuyết 。 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 是thị 第đệ 一nhất 樂lạc 。 是thị 故cố 聖thánh 人nhân 。 亦diệc 說thuyết 亦diệc 捨xả 。 問vấn 曰viết 。 三tam 禪thiền 中trung 有hữu 受thọ 樂lạc 。 何hà 故cố 說thuyết 捨xả 樂nhạo/nhạc/lạc 。

答đáp 曰viết 。

我ngã 此thử 論luận 中trung 不bất 說thuyết 離ly 受thọ 別biệt 有hữu 捨xả 樂nhạo/nhạc/lạc 。 受thọ 樂lạc 即tức 是thị 捨xả 樂nhạo/nhạc/lạc 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 第đệ 四tứ 禪thiền 中trung 。 應ưng 說thuyết 受thọ 樂lạc 。 以dĩ 有hữu 捨xả 故cố 。

答đáp 曰viết 。

我ngã 說thuyết 四tứ 禪thiền 亦diệc 有hữu 受thọ 樂lạc 。 但đãn 為vi 滅diệt 第đệ 三tam 禪thiền 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 如như 是thị 說thuyết 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 俱câu 是thị 受thọ 樂lạc 。 何hà 故cố 初sơ 禪thiền 二nhị 禪thiền 名danh 喜hỷ 。 三tam 禪thiền 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 想tưởng 分phân 別biệt 故cố 名danh 喜hỷ 。 無vô 想tưởng 分phân 別biệt 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 者giả 於ư 第đệ 三tam 禪thiền 心tâm 轉chuyển 攝nhiếp 故cố 。 無vô 想tưởng 分phân 別biệt 故cố 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 得đắc 三tam 禪thiền 寂tịch 滅diệt 轉chuyển 深thâm 。 故cố 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 如như 說thuyết 動động 求cầu 心tâm 聖thánh 人nhân 名danh 苦khổ 。 動động 名danh 分phân 別biệt 言ngôn 此thử 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 。

四Tứ 禪Thiền 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 六lục 十thập 八bát

除trừ 斷đoạn 苦khổ 樂lạc 先tiên 滅diệt 憂ưu 喜hỷ 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 。 入nhập 第đệ 四tứ 禪thiền 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 先tiên 斷đoạn 苦khổ 何hà 故cố 於ư 此thử 中trung 說thuyết 。 若nhược 必tất 欲dục 說thuyết 應ưng 言ngôn 先tiên 斷đoạn 。 如như 先tiên 滅diệt 憂ưu 喜hỷ 。

答đáp 曰viết 。

四tứ 禪thiền 名danh 不bất 動động 欲dục 成thành 此thử 不bất 動động 相tương/tướng 故cố 。 說thuyết 無vô 四tứ 受thọ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 動động 名danh 發phát 動động 。 行hành 者giả 為vi 苦khổ 樂lạc 所sở 侵xâm 則tắc 心tâm 動động 。 心tâm 動động 則tắc 生sanh 貪tham 恚khuể 。 故cố 斷đoạn 苦khổ 樂lạc 。 令linh 心tâm 不bất 動động 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 第đệ 四tứ 禪thiền 受thọ 利lợi 益ích 最tối 大đại 。 何hà 故cố 不bất 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。

答đáp 曰viết 。

是thị 受thọ 寂tịch 滅diệt 故cố 說thuyết 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 隨tùy 心tâm 念niệm 知tri 此thử 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 則tắc 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 得đắc 第đệ 四tứ 禪thiền 。 離ly 三tam 禪thiền 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 不bất 以dĩ 為vi 樂lạc 。 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 者giả 。 此thử 中trung 捨xả 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 無vô 求cầu 故cố 。 三tam 禪thiền 有hữu 求cầu 謂vị 此thử 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 此thử 禪thiền 中trung 念niệm 亦diệc 清thanh 淨tịnh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 三tam 禪thiền 中trung 以dĩ 著trước 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 憶ức 念niệm 散tán 亂loạn 。 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 中trung 。 貪tham 樂nhạo/nhạc/lạc 斷đoạn 故cố 。 憶ức 念niệm 清thanh 淨tịnh 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 四tứ 禪thiền 不bất 說thuyết 安an 慧tuệ 答đáp 曰viết 。 若nhược 說thuyết 憶ức 念niệm 清thanh 淨tịnh 。 當đương 知tri 已dĩ 說thuyết 安an 慧tuệ 。 以dĩ 此thử 二nhị 法Pháp 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 又hựu 此thử 是thị 禪thiền 定định 道đạo 非phi 智trí 慧tuệ 道đạo 。 安an 慧tuệ 是thị 慧tuệ 故cố 不bất 說thuyết 。 第đệ 三tam 禪thiền 後hậu 分phần/phân 中trung 亦diệc 不bất 說thuyết 安an 慧tuệ 。 但đãn 說thuyết 行hành 捨xả 憶ức 念niệm 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 說thuyết 行hành 捨xả 念niệm 慧tuệ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 此thử 憶ức 念niệm 能năng 成thành 禪thiền 定định 。 若nhược 人nhân 定định 未vị 成thành 時thời 要yếu 以dĩ 取thủ 想tưởng 憶ức 念niệm 能năng 成thành 。 所sở 以dĩ 獨độc 說thuyết 。 又hựu 得đắc 上thượng 功công 德đức 捨xả 下hạ 功công 德đức 。 不bất 須tu 思tư 惟duy 故cố 不bất 說thuyết 慧tuệ 。 問vấn 曰viết 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 是thị 無vô 明minh 分phần/phân 。 四tứ 禪thiền 中trung 多đa 與dữ 慧tuệ 相tương 違vi 。 故cố 不bất 說thuyết 慧tuệ 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 不bất 應ưng 為vi 無vô 漏lậu 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 是thị 貪tham 分phần/phân 故cố 亦diệc 無vô 無vô 漏lậu 。 問vấn 曰viết 。 三tam 禪thiền 中trung 為vi 違vi 自tự 地địa 過quá 故cố 說thuyết 安an 慧tuệ 。 為vi 違vi 他tha 地địa 過quá 故cố 說thuyết 憶ức 念niệm 。 四tứ 禪thiền 自tự 地địa 無vô 如như 是thị 過quá 。 故cố 不bất 說thuyết 安an 慧tuệ 。

答đáp 曰viết 。

四tứ 禪thiền 亦diệc 有hữu 貪tham 等đẳng 過quá 故cố 應ưng 說thuyết 安an 慧tuệ 。 是thị 中trung 貪tham 過quá 細tế 微vi 難nạn/nan 覺giác 。 故cố 必tất 應ưng 當đương 說thuyết 。 餘dư 地địa 中trung 亦diệc 應ưng 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 。 故cố 知tri 應ưng 如như 我ngã 答đáp 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 四tứ 禪thiền 出xuất 入nhập 息tức 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

息tức 依y 身thân 心tâm 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 隨tùy 心tâm 細tế 時thời 喘suyễn 息tức 亦diệc 細tế 。 四tứ 禪thiền 心tâm 不bất 動động 。 故cố 出xuất 入nhập 息tức 滅diệt 。 又hựu 如như 人nhân 疲bì 極cực 。 若nhược 擔đảm 重trọng/trùng 上thượng 山sơn 則tắc 喘suyễn 息tức 麁thô 。 息tức 時thời 則tắc 細tế 。 四tứ 禪thiền 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 無vô 動động 相tương/tướng 心tâm 止chỉ 息tức 。 故cố 出xuất 入nhập 息tức 滅diệt 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 行hành 者giả 得đắc 四tứ 禪thiền 四tứ 大đại 故cố 。 身thân 諸chư 毛mao 孔khổng 閉bế 。 是thị 故cố 息tức 滅diệt 。 此thử 事sự 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 飲ẩm 食thực 汁trấp 流lưu 充sung 遍biến 身thân 中trung 。 若nhược 諸chư 毛mao 孔khổng 閉bế 則tắc 不bất 應ưng 行hành 。 而nhi 實thật 不bất 可khả 。 故cố 知tri 四tứ 禪thiền 心tâm 力lực 能năng 令linh 息tức 滅diệt 。 問vấn 曰viết 。 四tứ 禪thiền 中trung 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 是thị 中trung 云vân 何hà 有hữu 愛ái 使sử 。 經kinh 中trung 說thuyết 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 中trung 愛ái 使sử 。

答đáp 曰viết 。

是thị 中trung 有hữu 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 但đãn 斷đoạn 麁thô 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 說thuyết 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 如như 風phong 動động 燈đăng 。 若nhược 置trí 密mật 室thất 則tắc 名danh 不bất 動động 。 是thị 中trung 必tất 有hữu 微vi 風phong 。 然nhiên 但đãn 無vô 麁thô 風phong 。 故cố 名danh 不bất 動động 。 四tứ 禪thiền 亦diệc 爾nhĩ 。 必tất 有hữu 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 。 斷đoạn 麁thô 苦khổ 樂lạc 故cố 。 名danh 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。

無Vô 邊Biên 空Không 處Xứ 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 六lục 十thập 九cửu

過quá 一nhất 切thiết 色sắc 相tướng 。 滅diệt 有hữu 對đối 相tương/tướng 。 不bất 念niệm 一nhất 切thiết 。 異dị 相tướng 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 處xứ 。 色sắc 相tướng 名danh 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 相tương/tướng 。 行hành 者giả 以dĩ 何hà 故cố 過quá 。 謂vị 此thử 色sắc 中trung 有hữu 對đối 有hữu 礙ngại 。 及cập 諸chư 異dị 相tướng 。 謂vị 鍾chung 鼓cổ 等đẳng 。 此thử 諸chư 相tướng 是thị 種chủng 種chủng 煩phiền 惱não 。 種chủng 種chủng 業nghiệp 種chủng 種chủng 苦khổ 因nhân 。 以dĩ 此thử 故cố 過quá 。 若nhược 過quá 一nhất 切thiết 色sắc 相tướng 。 則tắc 有hữu 對đối 相tương/tướng 滅diệt 。 有hữu 對đối 相tương/tướng 滅diệt 則tắc 無vô 異dị 相tướng 。 是thị 中trung 略lược 故cố 。 不bất 說thuyết 過quá 此thử 故cố 此thử 滅diệt 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 。 一nhất 切thiết 色sắc 相tướng 者giả 。 即tức 是thị 眼nhãn 識thức 所sở 依y 止chỉ 相tương/tướng 。 有hữu 對đối 相tương/tướng 者giả 。 是thị 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 。 識thức 所sở 依y 止chỉ 相tương/tướng 。 異dị 相tướng 者giả 是thị 意ý 識thức 所sở 依y 止chỉ 相tương/tướng 。 此thử 事sự 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 言ngôn 滅diệt 有hữu 對đối 相tương/tướng 。 則tắc 已dĩ 攝nhiếp 色sắc 。 何hà 故cố 別biệt 說thuyết 。 又hựu 離ly 色sắc 相tướng 對đối 相tương/tướng 。 無vô 別biệt 有hữu 意ý 識thức 所sở 依y 止chỉ 色sắc 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 別biệt 說thuyết 異dị 相tướng 。 應ưng 如như 先tiên 說thuyết 。 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 處xứ 者giả 。 行hành 者giả 以dĩ 色sắc 相tướng 逼bức 閙náo 疲bì 惓# 故cố 觀quán 。 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 內nội 取thủ 眼nhãn 鼻tị 咽yết 喉hầu 。 等đẳng 虛hư 空không 相tướng 。 外ngoại 取thủ 井tỉnh 穴huyệt 門môn 向hướng 樹thụ 間gian 。 等đẳng 虛hư 空không 相tướng 。 又hựu 觀quán 身thân 死tử 棄khí 之chi 塚trủng 間gian 。 火hỏa 燒thiêu 滅diệt 盡tận 。 若nhược 鳥điểu 狩thú 食thực 噉đạm 。 虫trùng 從tùng 中trung 出xuất 。 故cố 知tri 此thử 身thân 先tiên 有hữu 虛hư 空không 。 問vấn 曰viết 。 是thị 虛hư 空không 定định 。 以dĩ 何hà 為vi 緣duyên 。

答đáp 曰viết 。

初sơ 緣duyên 虛hư 空không 成thành 已dĩ 自tự 緣duyên 諸chư 陰ấm 。 亦diệc 緣duyên 他tha 諸chư 陰ấm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 悲bi 為vi 首thủ 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 眾chúng 生sanh 可khả 愍mẫn 。 為vi 色sắc 相tướng 所sở 惱não 。 問vấn 曰viết 。 此thử 定định 何hà 眾chúng 生sanh 緣duyên 。

答đáp 曰viết 。

緣duyên 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 問vấn 曰viết 。 是thị 行hành 者giả 離ly 色sắc 相tướng 。 云vân 何hà 能năng 緣duyên 欲dục 色sắc 眾chúng 生sanh 。

答đáp 曰viết 。

是thị 行hành 者giả 能năng 緣duyên 色sắc 。 但đãn 於ư 色sắc 中trung 心tâm 不bất 通thông 暢sướng 。 不bất 樂nhạo 不bất 著trước 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 若nhược 聖thánh 人nhân 深thâm 見kiến 憶ức 念niệm 五ngũ 欲dục 。 於ư 中trung 不bất 樂nhạo 不bất 通thông 不bất 著trước 。 畏úy 沒một 退thoái 還hoàn 如như 燒thiêu 筋cân 羽vũ 。 若nhược 念niệm 泥Nê 洹Hoàn 心tâm 則tắc 通thông 暢sướng 。 此thử 人nhân 如như 是thị 亦diệc 能năng 緣duyên 色sắc 。 但đãn 不bất 貪tham 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 如như 行hành 者giả 雖tuy 離ly 色sắc 相tướng 以dĩ 虛hư 空không 邊biên 能năng 緣duyên 四tứ 禪thiền 。 如như 無vô 色sắc 定định 能năng 緣duyên 無vô 漏lậu 色sắc 。 是thị 中trung 無vô 過quá 非phi 煩phiền 惱não 處xứ 。 故cố 餘dư 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 問vấn 曰viết 。 虛hư 空không 是thị 色sắc 入nhập 性tánh 。 云vân 何hà 緣duyên 此thử 能năng 過quá 色sắc 相tướng 。

答đáp 曰viết 。

此thử 定định 緣duyên 無vô 為vi 虛hư 空không 。 故cố 能năng 過quá 色sắc 。 問vấn 曰viết 。 此thử 定định 不bất 緣duyên 無vô 為vi 虛hư 空không 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 此thử 定định 方phương 便tiện 中trung 說thuyết 緣duyên 眼nhãn 等đẳng 中trung 空không 。 故cố 知tri 緣duyên 有hữu 為vi 虛hư 空không 。 又hựu 經kinh 中trung 不bất 說thuyết 無vô 為vi 虛hư 空không 相tướng 。 但đãn 說thuyết 有hữu 為vi 虛hư 空không 相tướng 。 所sở 謂vị 無vô 色sắc 處xứ 名danh 虛hư 空không 。 是thị 故cố 無vô 無vô 為vi 虛hư 空không 。

答đáp 曰viết 。

色sắc 性tánh 不bất 名danh 虛hư 空không 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 經kinh 中trung 說thuyết 虛hư 空không 無vô 色sắc 不bất 可khả 見kiến 不bất 可khả 對đối 。 問vấn 曰viết 。 更cánh 有hữu 經kinh 說thuyết 。 因nhân 明minh 知tri 虛hư 空không 。 除trừ 色sắc 無vô 有hữu 餘dư 法pháp 因nhân 明minh 可khả 知tri 。

答đáp 曰viết 。

無vô 色sắc 名danh 虛hư 空không 。 諸chư 色sắc 以dĩ 明minh 可khả 知tri 。 是thị 故cố 因nhân 明minh 則tắc 知tri 色sắc 無vô 。 非phi 有hữu 虛hư 空không 。 又hựu 於ư 闇ám 中trung 亦diệc 知tri 虛hư 空không 。 盲manh 人nhân 以dĩ 手thủ 亦diệc 知tri 虛hư 空không 。 又hựu 以dĩ 杖trượng 亦diệc 知tri 此thử 是thị 虛hư 空không 。 故cố 知tri 虛hư 空không 非phi 是thị 色sắc 性tánh 。 色sắc 不bất 以dĩ 此thử 等đẳng 因nhân 緣duyên 可khả 知tri 。 又hựu 色sắc 是thị 有hữu 對đối 虛hư 空không 無vô 對đối 。 又hựu 以dĩ 火hỏa 等đẳng 能năng 盡tận 滅diệt 色sắc 。 而nhi 不bất 能năng 滅diệt 虛hư 空không 。 若nhược 虛hư 空không 滅diệt 更cánh 。 名danh 為vi 何hà 法Pháp 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 有hữu 色sắc 生sanh 則tắc 虛hư 空không 滅diệt 。 如như 起khởi 牆tường 壁bích 是thị 中trung 則tắc 無vô 復phục 有hữu 虛hư 空không 。

答đáp 曰viết 。

此thử 中trung 色sắc 生sanh 。 是thị 色sắc 竟cánh 無vô 所sở 滅diệt 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 色sắc 無vô 名danh 虛hư 空không 。 無vô 法pháp 不bất 可khả 更cánh 無vô 。 是thị 故cố 色sắc 不bất 滅diệt 空không 。 又hựu 汝nhữ 言ngôn 虛hư 空không 是thị 色sắc 。 此thử 中trung 無vô 有hữu 。 因nhân 緣duyên 可khả 令linh 是thị 色sắc 。 問vấn 曰viết 。 現hiện 見kiến 門môn 向hướng 等đẳng 中trung 虛hư 空không 。 現hiện 見kiến 事sự 中trung 不bất 須tu 因nhân 緣duyên 。

答đáp 曰viết 。

虛hư 空không 不bất 可khả 現hiện 見kiến 。 先tiên 已dĩ 破phá 故cố 。 所sở 謂vị 闇ám 中trung 亦diệc 可khả 知tri 等đẳng 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 虛hư 空không 非phi 色sắc 為vi 是thị 何hà 法pháp 。

答đáp 曰viết 。

虛hư 空không 名danh 無vô 法pháp 。 但đãn 無vô 色sắc 處xứ 。 名danh 為vi 虛Hư 空Không 。 問vấn 曰viết 。 經kinh 中trung 說thuyết 。 因nhân 六lục 種chủng 故cố 眾chúng 生sanh 受thọ 身thân 。 又hựu 說thuyết 。 虛hư 空không 名danh 不bất 可khả 見kiến 無vô 色sắc 無vô 對đối 。 若nhược 無vô 法pháp 。 不bất 得đắc 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 無vô 有hữu 說thuyết 兔thố 角giác 。 名danh 不bất 可khả 見kiến 無vô 色sắc 無vô 對đối 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 實thật 有hữu 法pháp 皆giai 有hữu 所sở 依y 。 如như 名danh 依y 色sắc 色sắc 亦diệc 依y 名danh 。 虛hư 空không 無vô 依y 故cố 知tri 無vô 法pháp 。 汝nhữ 言ngôn 空không 種chủng 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 色sắc 礙ngại 於ư 色sắc 是thị 色sắc 得đắc 異dị 色sắc 無vô 。 故cố 得đắc 增tăng 長trưởng 。 以dĩ 此thử 義nghĩa 故cố 。 佛Phật 說thuyết 因nhân 六lục 種chủng 眾chúng 生sanh 受thọ 身thân 。 汝nhữ 言ngôn 虛hư 空không 無vô 色sắc 無vô 形hình 無vô 對đối 。 亦diệc 以dĩ 破phá 諸chư 物vật 。 故cố 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 不bất 說thuyết 有hữu 虛hư 空không 相tướng 。 汝nhữ 言ngôn 無vô 有hữu 說thuyết 兔thố 角giác 。 為vi 不bất 可khả 見kiến 無vô 色sắc 無vô 對đối 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 皆giai 由do 虛hư 空không 得đắc 有hữu 所sở 作tác 去khứ 來lai 等đẳng 事sự 。 兔thố 角giác 等đẳng 中trung 無vô 如như 是thị 義nghĩa 。 問vấn 曰viết 。 心tâm 亦diệc 如như 是thị 。 無vô 色sắc 無vô 形hình 。 無vô 對đối 可khả 言ngôn 無vô 耶da 。

答đáp 曰viết 。

心tâm 有hữu 作tác 業nghiệp 謂vị 能năng 取thủ 緣duyên 。 虛hư 空không 無vô 業nghiệp 。 但đãn 以dĩ 無vô 故cố 得đắc 有hữu 所sở 作tác 。 故cố 知tri 無vô 法pháp 。 是thị 故cố 此thử 定định 初sơ 緣duyên 虛hư 空không 。 問vấn 曰viết 。 此thử 定định 能năng 緣duyên 何hà 地địa 。

答đáp 曰viết 。

緣duyên 一nhất 切thiết 地địa 及cập 緣duyên 滅diệt 道đạo 。 問vấn 曰viết 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 諸chư 無vô 色sắc 定định 雖tuy 能năng 緣duyên 滅diệt 。 但đãn 緣duyên 比tỉ 智trí 分phần/phân 滅diệt 不bất 緣duyên 現hiện 智trí 分phần/phân 滅diệt 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

緣duyên 一nhất 切thiết 滅diệt 。 以dĩ 現hiện 法pháp 智trí 緣duyên 現hiện 在tại 自tự 地địa 滅diệt 。 以dĩ 比tỉ 智trí 緣duyên 餘dư 滅diệt 。 道đạo 亦diệc 如như 是thị 。 能năng 緣duyên 一nhất 切thiết 法Pháp 故cố 。 問vấn 曰viết 。 生sanh 無vô 色sắc 界giới 眾chúng 生sanh 。 能năng 起khởi 餘dư 地địa 心tâm 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

能năng 起khởi 餘dư 地địa 心tâm 及cập 無vô 漏lậu 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 不bất 沒một 。

答đáp 曰viết 。

住trụ 業nghiệp 果quả 報báo 中trung 。 故cố 能năng 不bất 沒một 。 如như 欲dục 色sắc 界giới 中trung 。 神thần 通thông 力lực 故cố 。 住trụ 異dị 色sắc 異dị 心tâm 而nhi 能năng 不bất 沒một 。 彼bỉ 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 曰viết 。 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 定định 與dữ 虛hư 空không 處xứ 一nhất 切thiết 處xứ 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

答đáp 曰viết 。

欲dục 入nhập 虛hư 空không 定định 方phương 便tiện 道đạo 名danh 一nhất 切thiết 。 入nhập 定định 成thành 已dĩ 名danh 虛hư 空không 定định 。 是thị 中trung 定định 因nhân 果quả 。 是thị 地địa 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 若nhược 定định 非phi 定định 。 若nhược 垢cấu 若nhược 淨tịnh 。 皆giai 名danh 無vô 邊biên 虛hư 空không 處xứ 。

三Tam 無Vô 色Sắc 定Định 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập

過quá 一nhất 切thiết 無vô 邊biên 虛hư 空không 處xứ 。 入nhập 無Vô 邊Biên 識Thức 處Xứ 。 行hành 者giả 深thâm 厭yếm 色sắc 。 故cố 亦diệc 捨xả 色sắc 治trị 法pháp 如như 人nhân 渡độ 河hà 已dĩ 亦diệc 棄khí 船thuyền 去khứ 。 如như 得đắc 出xuất 賊tặc 欲dục 遠viễn 捨xả 去khứ 。 行hành 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 因nhân 空không 破phá 色sắc 亦diệc 欲dục 遠viễn 去khứ 。 無vô 邊biên 識thức 者giả 。 行hành 者giả 以dĩ 識thức 能năng 緣duyên 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 則tắc 識thức 無vô 邊biên 。 是thị 故cố 捨xả 空không 緣duyên 識thức 。 又hựu 如như 為vi 色sắc 疲bì 倦quyện 故cố 緣duyên 虛hư 空không 。 如như 是thị 為vi 虛hư 空không 疲bì 勞lao 欲dục 止chỉ 息tức 故cố 。 但đãn 緣duyên 於ư 識thức 。 又hựu 此thử 人nhân 以dĩ 識thức 能năng 緣duyên 空không 故cố 。 謂vị 識thức 為vi 勝thắng 。 故cố 但đãn 緣duyên 識thức 。 行hành 者giả 以dĩ 識thức 隨tùy 緣duyên 隨tùy 時thời 故cố 有hữu 無vô 邊biên 疲bì 惓# 。 厭yếm 離ly 欲dục 還hoàn 破phá 識thức 。 故cố 入nhập 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 隨tùy 有hữu 識thức 則tắc 苦khổ 。 我ngã 若nhược 有hữu 無vô 邊biên 識thức 。 必tất 當đương 有hữu 無vô 邊biên 苦khổ 。 是thị 故cố 攝nhiếp 緣duyên 識thức 心tâm 。 心tâm 微vi 細tế 故cố 謂vị 無vô 所sở 有hữu 。 復phục 作tác 是thị 念niệm 。 無vô 所sở 有hữu 即tức 是thị 想tưởng 。 想tưởng 為vi 苦khổ 惱não 如như 病bệnh 如như 癰ung 。 若nhược 無vô 想tưởng 復phục 是thị 愚ngu 癡si 。 我ngã 若nhược 見kiến 無vô 所sở 有hữu 即tức 為vi 是thị 有hữu 。 故cố 於ư 諸chư 想tưởng 。 未vị 得đắc 解giải 脫thoát 。 行hành 者giả 見kiến 想tưởng 為vi 衰suy 患hoạn 無vô 想tưởng 為vi 癡si 。 寂tịch 滅diệt 微vi 妙diệu 。 所sở 謂vị 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 凡phàm 夫phu 常thường 怖bố 畏úy 無vô 想tưởng 以dĩ 為vi 愚ngu 癡si 。 是thị 故cố 終chung 無vô 。 能năng 滅diệt 心tâm 者giả 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 無vô 想tưởng 眾chúng 生sanh 亦diệc 能năng 滅diệt 心tâm 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 色sắc 界giới 中trung 能năng 滅diệt 心tâm 者giả 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 何hà 故cố 不bất 能năng 。 問vấn 曰viết 。 色sắc 界giới 有hữu 色sắc 故cố 能năng 滅diệt 心tâm 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 先tiên 已dĩ 滅diệt 色sắc 。 今kim 復phục 滅diệt 心tâm 。 若nhược 見kiến 色sắc 心tâm 俱câu 滅diệt 則tắc 。 驚kinh 怖bố 迷mê 悶muộn 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 在tại 彼bỉ 中trung 不bất 能năng 滅diệt 者giả 。 於ư 此thử 間gian 生sanh 則tắc 應ưng 能năng 滅diệt 。 如như 滅diệt 盡tận 定định 。 問vấn 曰viết 。 是thị 滅diệt 心tâm 果quả 無vô 想tưởng 。 是thị 故cố 若nhược 滅diệt 色sắc 心tâm 。 則tắc 為vi 永vĩnh 失thất 。

答đáp 曰viết 。

滅diệt 盡tận 定định 亦diệc 有hữu 有hữu 心tâm 果quả 。 此thử 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 若nhược 果quả 不bất 斷đoạn 亦diệc 名danh 住trụ 於ư 果quả 。 如như 在tại 變biến 化hóa 色sắc 。 變biến 化hóa 心tâm 中trung 還hoàn 生sanh 果quả 。 故cố 不bất 名danh 永vĩnh 滅diệt 。 是thị 故cố 色sắc 界giới 中trung 不bất 應ưng 說thuyết 滅diệt 心tâm 。 若nhược 說thuyết 者giả 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 亦diệc 應ưng 當đương 說thuyết 。 又hựu 無vô 想tưởng 定định 中trung 心tâm 不bất 應ưng 滅diệt 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 行hành 者giả 要yếu 厭yếm 離ly 心tâm 故cố 能năng 滅diệt 心tâm 。 若nhược 厭yếm 心tâm 者giả 。 尚thượng 不bất 應ưng 生sanh 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 況huống 生sanh 色sắc 界giới 。 又hựu 凡phàm 夫phu 於ư 心tâm 深thâm 生sanh 我ngã 想tưởng 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 凡phàm 夫phu 長trường 夜dạ 貪tham 著trước 此thử 心tâm 。 謂vị 之chi 為vi 我ngã 。 是thị 故cố 不bất 能năng 。 無vô 餘dư 厭yếm 離ly 。 又hựu 經kinh 中trung 說thuyết 。 外ngoại 道đạo 能năng 說thuyết 斷đoạn 滅diệt 三tam 取thủ 。 而nhi 不bất 能năng 說thuyết 。 斷đoạn 我ngã 語ngữ 取thủ 。 是thị 故cố 不bất 能năng 滅diệt 心tâm 。 又hựu 若nhược 正chánh 知tri 因nhân 緣duyên 法pháp 者giả 。 能năng 得đắc 心tâm 空không 。 如như 猿viên 喻dụ 經kinh 說thuyết 。 凡phàm 夫phu 或hoặc 能năng 離ly 身thân 。 而nhi 不bất 能năng 離ly 心tâm 。 寧ninh 觀quán 身thân 常thường 勿vật 觀quán 心tâm 常thường 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 眼nhãn 見kiến 是thị 身thân 或hoặc 住trụ 十thập 歲tuế 乃nãi 至chí 百bách 年niên 。 所sở 謂vị 若nhược 心tâm 若nhược 意ý 若nhược 識thức 。 如như 事sự 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 變biến 異dị 。 如như 猿viên 猴hầu 緣duyên 樹thụ 捨xả 一nhất 枝chi 攀phàn 一nhất 枝chi 不bất 住trụ 一nhất 處xứ 。 若nhược 聖thánh 弟đệ 子tử 。 於ư 中trung 正chánh 觀quán 因nhân 緣duyên 法pháp 故cố 。 能năng 知tri 無vô 常thường 。 又hựu 知tri 因nhân 緣duyên 法pháp 者giả 。 以dĩ 受thọ 差sai 別biệt 故cố 。 能năng 分phân 別biệt 識thức 。 諸chư 外ngoại 道đạo 輩bối 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 因nhân 緣duyên 智trí 故cố 。 不bất 能năng 滅diệt 心tâm 。 又hựu 凡phàm 夫phu 離ly 色sắc 不bất 離ly 心tâm 。 故cố 不bất 得đắc 解giải 脫thoát 。 若nhược 俱câu 能năng 滅diệt 心tâm 。 復phục 以dĩ 何hà 故cố 。 不bất 得đắc 解giải 脫thoát 。 又hựu 凡phàm 夫phu 人nhân 怖bố 畏úy 滅diệt 故cố 。 於ư 泥Nê 洹Hoàn 中trung 終chung 不bất 能năng 生sanh 安an 隱ẩn 寂tịch 滅diệt 想tưởng 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 無vô 我ngã 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 凡phàm 夫phu 人nhân 。 深thâm 怖bố 畏úy 處xứ 。 又hựu 於ư 無vô 想tưởng 中trung 生sanh 愚ngu 癡si 心tâm 。 若nhược 於ư 泥Nê 洹Hoàn 不bất 生sanh 寂tịch 滅diệt 安an 隱ẩn 想tưởng 者giả 。 云vân 何hà 當đương 能năng 滅diệt 心tâm 。 又hựu 凡phàm 夫phu 法Pháp 要yếu 因nhân 上thượng 地địa 能năng 捨xả 下hạ 地địa 。 是thị 故cố 無vô 能năng 滅diệt 心tâm 因nhân 緣duyên 。 但đãn 以dĩ 定định 力lực 細tế 想tưởng 現hiện 前tiền 心tâm 不bất 覺giác 故cố 。 自tự 謂vị 無vô 想tưởng 。 若nhược 起khởi 麁thô 想tưởng 即tức 時thời 退thoái 墮đọa 。 如như 少thiểu 智trí 人nhân 名danh 曰viết 無vô 智trí 。 如như 食thực 少thiểu 醎hàm 名danh 為vi 無vô 醎hàm 。 如như 迷mê 悶muộn 失thất 念niệm 。 蟄chập 虫trùng 氷băng 魚ngư 。 如như 說thuyết 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 此thử 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 實thật 有hữu 想tưởng 隨tùy 世thế 俗tục 故cố 。 說thuyết 名danh 無vô 想tưởng 。

滅Diệt 盡Tận 定Định 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập 一nhất

過quá 一nhất 切thiết 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 身thân 證chứng 想tưởng 受thọ 滅diệt 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 諸chư 禪thiền 中trung 不bất 說thuyết 過quá 一nhất 切thiết 。 無vô 色sắc 定định 中trung 不bất 說thuyết 滅diệt 耶da 。

答đáp 曰viết 。

我ngã 說thuyết 諸chư 禪thiền 定định 中trung 皆giai 有hữu 覺giác 觀quán 喜hỷ 樂lạc 等đẳng 法pháp 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 過quá 一nhất 切thiết 也dã 。 問vấn 曰viết 。 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 處xử 有hữu 色sắc 心tâm 。 此thử 事sự 已dĩ 明minh 。 故cố 無vô 色sắc 中trung 亦diệc 不bất 應ưng 說thuyết 過quá 一nhất 切thiết 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 定định 中trung 。 得đắc 脫thoát 色sắc 心tâm 。 而nhi 不bất 得đắc 脫thoát 覺giác 觀quán 等đẳng 法pháp 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 。 若nhược 說thuyết 過quá 滅diệt 沒một 。 皆giai 義nghĩa 一nhất 而nhi 異dị 名danh 。 又hựu 無vô 色sắc 中trung 定định 心tâm 堅kiên 固cố 。 下hạ 地địa 中trung 心tâm 為vi 散tán 亂loạn 所sở 壞hoại 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 過quá 一nhất 切thiết 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 俱câu 說thuyết 有hữu 刺thứ 棘cức 謂vị 色sắc 相tướng 等đẳng 。 何hà 故cố 說thuyết 心tâm 堅kiên 固cố 耶da 。

答đáp 曰viết 。

雖tuy 俱câu 說thuyết 刺thứ 棘cức 亦diệc 名danh 第đệ 四tứ 禪thiền 為vi 無vô 動động 。 如như 是thị 無vô 色sắc 定định 中trung 定định 力lực 大đại 故cố 。 得đắc 名danh 堅kiên 固cố 。 問vấn 曰viết 。 學học 人nhân 不bất 應ưng 。 得đắc 滅diệt 盡tận 定định 。 以dĩ 未vị 過quá 一nhất 切thiết 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 故cố 。

答đáp 曰viết 。

學học 人nhân 能năng 見kiến 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 一nhất 切thiết 行hành 滅diệt 。 但đãn 未vị 能năng 令linh 其kỳ 不bất 生sanh 。 故cố 得đắc 說thuyết 過quá 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 此thử 中trung 意ý 以dĩ 泥Nê 洹Hoàn 為vi 滅diệt 者giả 。 汝nhữ 先tiên 言ngôn 九cửu 次thứ 第đệ 中trung 滅diệt 是thị 心tâm 心tâm 數số 滅diệt 。 是thị 則tắc 相tương 違vi 。

答đáp 曰viết 。

滅diệt 定định 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 諸chư 煩phiền 惱não 盡tận 。 二nhị 煩phiền 惱não 未vị 盡tận 。 煩phiền 惱não 盡tận 者giả 在tại 解giải 脫thoát 中trung 。 煩phiền 惱não 未vị 盡tận 者giả 在tại 次thứ 第đệ 中trung 。 一nhất 滅diệt 煩phiền 惱não 故cố 名danh 滅diệt 定định 。 二nhị 滅diệt 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 故cố 名danh 滅diệt 定định 。 滅diệt 煩phiền 惱não 是thị 第đệ 八bát 解giải 脫thoát 。 亦diệc 名danh 阿A 羅La 漢Hán 果quả 。 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 名danh 滅diệt 一nhất 切thiết 想tưởng 。 令linh 不bất 復phục 生sanh 。 此thử 中trung 雖tuy 滅diệt 諸chư 想tưởng 。 有hữu 餘dư 結kết 故cố 不bất 能năng 令linh 更cánh 不bất 生sanh 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 行hành 者giả 以dĩ 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 能năng 滅diệt 心tâm 者giả 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 等đẳng 云vân 何hà 能năng 證chứng 心tâm 滅diệt 法pháp 耶da 。

答đáp 曰viết 。

九cửu 次thứ 第đệ 中trung 滅diệt 名danh 為vi 大đại 滅diệt 。 若nhược 人nhân 善thiện 修tu 諸chư 禪thiền 定định 。 道Đạo 心tâm 力lực 強cường/cưỡng 故cố 能năng 得đắc 此thử 滅diệt 。 若nhược 無vô 斯tư 力lực 則tắc 但đãn 有hữu 滅diệt 。 不bất 能năng 如như 是thị 。 為vi 大đại 力lực 故cố 。 說thuyết 次thứ 第đệ 定định 。 餘dư 處xứ 亦diệc 有hữu 心tâm 滅diệt 。 如như 第đệ 四tứ 禪thiền 。 中trung 能năng 滅diệt 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 入nhập 於ư 無vô 想tưởng 。 初sơ 禪thiền 等đẳng 中trung 何hà 故cố 無vô 滅diệt 。 又hựu 餘dư 處xứ 亦diệc 應ưng 有hữu 滅diệt 心tâm 義nghĩa 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 等đẳng 皆giai 能năng 證chứng 滅diệt 。 但đãn 心tâm 滅diệt 名danh 滅diệt 。 更cánh 無vô 餘dư 法Pháp 滅diệt 。 故cố 知tri 離ly 此thử 九cửu 地địa 亦diệc 有hữu 心tâm 滅diệt 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 滅diệt 盡tận 定định 能năng 滅diệt 一nhất 切thiết 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 想tưởng 受thọ 滅diệt 耶da 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 心tâm 皆giai 名danh 為vi 受thọ 。 是thị 受thọ 二nhị 種chủng 。 一nhất 想tưởng 受thọ 。 二nhị 慧tuệ 受thọ 。 想tưởng 受thọ 名danh 有hữu 為vi 緣duyên 心tâm 。 以dĩ 想tưởng 行hành 假giả 名danh 法pháp 中trung 故cố 。 假giả 名danh 二nhị 種chủng 。 一nhất 因nhân 和hòa 合hợp 假giả 名danh 。 二nhị 法pháp 假giả 名danh 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 。 有hữu 為vi 緣duyên 心tâm 皆giai 名danh 為vi 想tưởng 。 慧tuệ 受thọ 名danh 無vô 為vi 緣duyên 心tâm 。 是thị 故cố 若nhược 說thuyết 想tưởng 受thọ 滅diệt 者giả 。 則tắc 為vi 說thuyết 一nhất 切thiết 滅diệt 。 問vấn 曰viết 。 一nhất 切thiết 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 中trung 受thọ 想tưởng 最tối 勝thắng 。 是thị 故cố 獨độc 說thuyết 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 煩phiền 惱não 有hữu 二nhị 分phần 。 一nhất 愛ái 分phần/phân 。 二nhị 見kiến 分phần/phân 。 受thọ 生sanh 愛ái 分phần/phân 。 想tưởng 生sanh 見kiến 分phần/phân 。 又hựu 欲dục 色sắc 界giới 中trung 受thọ 勝thắng 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 想tưởng 勝thắng 。 是thị 故cố 但đãn 說thuyết 二nhị 種chủng 。 又hựu 諸chư 識thức 處xứ 中trung 但đãn 說thuyết 受thọ 想tưởng 。 識thức 處xứ 從tùng 心tâm 起khởi 故cố 即tức 名danh 為vi 行hành 。 又hựu 若nhược 說thuyết 受thọ 想tưởng 滅diệt 則tắc 說thuyết 一nhất 切thiết 心tâm 心tâm 數số 滅diệt 。 以dĩ 諸chư 心tâm 數số 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。

答đáp 曰viết 。

不bất 然nhiên 。 汝nhữ 言ngôn 勝thắng 故cố 獨độc 說thuyết 。 應ưng 當đương 說thuyết 心tâm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 處xứ 處xứ 經kinh 中trung 說thuyết 。 心tâm 為vi 王vương 。 亦diệc 是thị 二nhị 分phần 煩phiền 惱não 所sở 依y 。 亦diệc 以dĩ 心tâm 差sai 別biệt 故cố 名danh 為vi 受thọ 想tưởng 。 故cố 應ưng 說thuyết 心tâm 。 又hựu 說thuyết 心tâm 則tắc 易dị 。 是thị 故cố 汝nhữ 說thuyết 非phi 也dã 。 問vấn 曰viết 。 此thử 定định 何hà 故cố 說thuyết 身thân 證chứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

八bát 解giải 脫thoát 皆giai 應ưng 說thuyết 身thân 證chứng 。 又hựu 是thị 滅diệt 法pháp 非phi 言ngôn 所sở 了liễu 故cố 說thuyết 身thân 證chứng 。 如như 觸xúc 水thủy 者giả 則tắc 知tri 冷lãnh 相tương/tướng 。 非phi 聞văn 能năng 知tri 。 此thử 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 此thử 是thị 無vô 心tâm 法pháp 。 故cố 應ưng 以dĩ 身thân 證chứng 。 問vấn 曰viết 。 汝nhữ 說thuyết 滅diệt 定định 是thị 無vô 心tâm 法pháp 。 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 入nhập 此thử 定định 者giả 是thị 眾chúng 生sanh 。 世thế 間gian 無vô 有hữu 。 無vô 心tâm 眾chúng 生sanh 。 是thị 故cố 不bất 然nhiên 。 又hựu 經kinh 中trung 說thuyết 。 命mạng 熱nhiệt 識thức 此thử 三tam 法pháp 。 常thường 不bất 相tương 離ly 。 故cố 無vô 滅diệt 心tâm 。 又hựu 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 以dĩ 四tứ 食thực 得đắc 存tồn 。 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 則tắc 無vô 諸chư 食thực 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 人nhân 不bất 食thực 揣đoàn 食thực 。 觸xúc 等đẳng 亦diệc 滅diệt 。 故cố 無vô 食thực 也dã 。 又hựu 心tâm 從tùng 心tâm 生sanh 。 若nhược 此thử 心tâm 滅diệt 餘dư 心tâm 不bất 生sanh 。 無vô 次thứ 第đệ 緣duyên 故cố 。 後hậu 心tâm 云vân 何hà 更cánh 生sanh 。 又hựu 心tâm 但đãn 入nhập 無Vô 餘Dư 泥Nê 洹Hoàn 。 斷đoạn 相tương 續tục 時thời 滅diệt 。 非phi 餘dư 處xứ 滅diệt 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 以dĩ 色sắc 過quá 諸chư 欲dục 。 以dĩ 無vô 色sắc 過quá 色sắc 。 以dĩ 滅diệt 過quá 諸chư 作tác 念niệm 思tư 惟duy 。 心tâm 為vi 作tác 念niệm 思tư 惟duy 。 要yếu 以dĩ 滅diệt 能năng 過quá 。 得đắc 有hữu 餘dư 泥Nê 洹Hoàn 。 則tắc 垢cấu 心tâm 滅diệt 。 得đắc 無Vô 餘Dư 泥Nê 洹Hoàn 。 則tắc 無vô 垢cấu 心tâm 滅diệt 。 此thử 是thị 佛Phật 法Pháp 正chánh 義nghĩa 。 又hựu 入nhập 滅diệt 定định 者giả 。 不bất 名danh 為vi 死tử 。 心tâm 滅diệt 名danh 死tử 。 若nhược 滅diệt 心tâm 還hoàn 生sanh 。 死tử 者giả 亦diệc 應ưng 更cánh 生sanh 。 然nhiên 則tắc 終chung 無vô 有hữu 死tử 。 若nhược 滅diệt 心tâm 還hoàn 生sanh 。 入nhập 泥Nê 洹Hoàn 者giả 。 亦diệc 應ưng 還hoàn 生sanh 。 然nhiên 則tắc 終chung 無vô 解giải 脫thoát 。 而nhi 實thật 不bất 然nhiên 。 故cố 心tâm 不bất 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

汝nhữ 言ngôn 無vô 無vô 心tâm 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 同đồng 無vô 心tâm 而nhi 異dị 於ư 死tử 。 如như 經kinh 中trung 。 問vấn 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 與dữ 死tử 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

答đáp 曰viết 。

死tử 者giả 命mạng 熱nhiệt 識thức 三tam 事sự 都đô 滅diệt 。 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 者giả 但đãn 心tâm 滅diệt 而nhi 命mạng 熱nhiệt 。 不bất 離ly 於ư 身thân 。 故cố 知tri 應ưng 有hữu 無vô 心tâm 眾chúng 生sanh 。 又hựu 是thị 人nhân 心tâm 得đắc 常thường 在tại 。 以dĩ 得đắc 力lực 故cố 亦diệc 名danh 有hữu 心tâm 。 不bất 同đồng 木mộc 石thạch 。 汝nhữ 言ngôn 三tam 事sự 不bất 相tương 離ly 者giả 。 為vi 欲dục 色sắc 界giới 眾chúng 生sanh 故cố 。 說thuyết 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 有hữu 命mạng 有hữu 識thức 而nhi 無vô 熱nhiệt 。 又hựu 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 有hữu 命mạng 有hữu 熱nhiệt 而nhi 無vô 識thức 。 即tức 此thử 經Kinh 中trung 亦diệc 說thuyết 識thức 離ly 於ư 身thân 。 是thị 故cố 若nhược 言ngôn 三tam 事sự 不bất 相tương 離ly 者giả 。 隨tùy 有hữu 處xứ 說thuyết 。 汝nhữ 言ngôn 無vô 食thực 云vân 何hà 存tồn 者giả 。 此thử 身thân 已dĩ 先tiên 意ý 思tư 食thực 故cố 住trụ 現hiện 在tại 。 以dĩ 冷lãnh 等đẳng 觸xúc 故cố 能năng 持trì 身thân 。 汝nhữ 言ngôn 心tâm 因nhân 心tâm 生sanh 心tâm 與dữ 異dị 心tâm 作tác 因nhân 。 作tác 因nhân 已dĩ 滅diệt 。 是thị 故cố 能năng 生sanh 異dị 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 云vân 何hà 滅diệt 心tâm 能năng 生sanh 異dị 心tâm 。 如như 眼nhãn 已dĩ 滅diệt 則tắc 不bất 能năng 生sanh 識thức 。

答đáp 曰viết 。

如như 已dĩ 滅diệt 業nghiệp 能năng 生sanh 果quả 報báo 。 是thị 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 意ý 與dữ 意ý 識thức 二nhị 事sự 相tướng 礙ngại 。 眼nhãn 與dữ 眼nhãn 識thức 不bất 如như 是thị 。 是thị 故cố 非phi 因nhân 。 汝nhữ 言ngôn 斷đoạn 相tương 續tục 時thời 心tâm 滅diệt 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 滅diệt 有hữu 二nhị 種chủng 。 色sắc 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 或hoặc 色sắc 滅diệt 非phi 心tâm 。 如như 無vô 色sắc 中trung 。 或hoặc 心tâm 滅diệt 非phi 色sắc 。 如như 入nhập 滅diệt 定định 。 或hoặc 色sắc 心tâm 俱câu 滅diệt 。 如như 斷đoạn 相tương 續tục 時thời 。 汝nhữ 言ngôn 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 不bất 名danh 死tử 者giả 。 是thị 人nhân 命mạng 熱nhiệt 。 不bất 滅diệt 死tử 者giả 三tam 事sự 都đô 滅diệt 。 是thị 則tắc 為vi 異dị 。 又hựu 此thử 人nhân 因nhân 命mạng 熱nhiệt 故cố 心tâm 能năng 更cánh 生sanh 。 死tử 者giả 不bất 爾nhĩ 。 汝nhữ 言ngôn 若nhược 滅diệt 心tâm 還hoàn 生sanh 。 則tắc 無vô 解giải 脫thoát 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 入nhập 泥Nê 洹Hoàn 者giả 。 先tiên 業nghiệp 所sở 受thọ 命mạng 熱nhiệt 識thức 滅diệt 不bất 期kỳ 更cánh 生sanh 。 此thử 人nhân 命mạng 熱nhiệt 不bất 滅diệt 。 先tiên 期kỳ 心tâm 生sanh 。 如như 滅diệt 盡tận 定định 品phẩm 中trung 說thuyết 。 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 因nhân 是thị 六lục 入nhập 及cập 身thân 命mạng 故cố 還hoàn 能năng 起khởi 。 是thị 故cố 心tâm 能năng 更cánh 生sanh 。 入nhập 泥Nê 洹Hoàn 者giả 。 心tâm 更cánh 不bất 生sanh 。 故cố 知tri 此thử 定định 無vô 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 施thí 起khởi 此thử 定định 者giả 能năng 得đắc 現hiện 報báo 。

答đáp 曰viết 。

從tùng 此thử 定định 起khởi 心tâm 深thâm 寂tịch 滅diệt 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 起khởi 滅diệt 定định 者giả 心tâm 順thuận 泥Nê 洹Hoàn 。 又hựu 是thị 人nhân 禪thiền 定định 力lực 強cường/cưỡng 。 依y 此thử 定định 故cố 智trí 慧tuệ 亦diệc 大đại 。 智trí 慧tuệ 大đại 故cố 能năng 令linh 施thí 者giả 得đắc 勝thắng 果quả 報báo 。 如như 人nhân 供cúng 養dường 百bách 千thiên 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 如như 一nhất 佛Phật 。 是thị 中trung 皆giai 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 勝thắng 。 不bất 在tại 斷đoạn 結kết 。 是thị 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 入nhập 此thử 定định 者giả 。 以dĩ 多đa 善thiện 法Pháp 勳huân 修tu 其kỳ 心tâm 。 故cố 生sanh 大đại 果quả 。 如như 善thiện 治trị 田điền 所sở 收thu 必tất 多đa 。 又hựu 施thí 能năng 厭yếm 世thế 者giả 。 則tắc 得đắc 大đại 報báo 。 起khởi 滅diệt 定định 者giả 深thâm 惡ác 世thế 間gian 。 是thị 故cố 供cúng 養dường 為vi 勝thắng 。 又hựu 施thí 淨tịnh 心tâm 者giả 。 得đắc 大đại 果quả 報báo 。 非phi 垢cấu 心tâm 者giả 。 此thử 人nhân 不bất 以dĩ 假giả 名danh 垢cấu 心tâm 。 是thị 故cố 供cúng 養dường 。 得đắc 大đại 果quả 報báo 。 又hựu 是thị 人nhân 常thường 在tại 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 餘dư 人nhân 住trụ 於ư 世thế 諦đế 。 又hựu 此thử 人nhân 常thường 住trụ 無vô 諍tranh 法pháp 中trung 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 有hữu 為vi 緣duyên 心tâm 則tắc 有hữu 諍tranh 訟tụng 。 又hựu 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 稊đề 稗bại 害hại 禾hòa 。 貪tham 欲dục 害hại 心tâm 。 是thị 故cố 施thí 無vô 欲dục 人nhân 。 得đắc 大đại 果quả 報báo 。 貪tham 欲dục 因nhân 緣duyên 謂vị 假giả 名danh 相tướng 。 起khởi 此thử 定định 者giả 緣duyên 泥Nê 洹Hoàn 故cố 。 離ly 假giả 名danh 相tướng 。 又hựu 經kinh 中trung 說thuyết 。 若nhược 人nhân 受thọ 檀đàn 越việt 供cung 已dĩ 。 入nhập 無vô 量lượng 定định 。 是thị 檀đàn 越việt 以dĩ 此thử 因nhân 緣duyên 。 得đắc 無vô 量lượng 福phước 。 起khởi 滅diệt 定định 者giả 。 緣duyên 泥Nê 洹Hoàn 心tâm 是thị 名danh 無vô 量lượng 此thử 滅diệt 亦diệc 是thị 無vô 量lượng 。 得đắc 無vô 量lượng 福phước 。 故cố 能năng 得đắc 現hiện 報báo 。 又hựu 以dĩ 八bát 功công 德đức 嚴nghiêm 此thử 福phước 田điền 。 泥Nê 洹Hoàn 緣duyên 心tâm 是thị 真chân 正chánh 見kiến 。 餘dư 分phần/phân 隨tùy 從tùng 。 是thị 故cố 能năng 生sanh 現hiện 報báo 。 問vấn 曰viết 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 滅diệt 盡tận 定định 是thị 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 亦diệc 名danh 世thế 間gian 法pháp 。 此thử 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

如như 上thượng 說thuyết 。 起khởi 此thử 定định 者giả 有hữu 深thâm 寂tịch 滅diệt 等đẳng 諸chư 功công 德đức 。 是thị 功công 德đức 世thế 間gian 所sở 不bất 應ưng 有hữu 。 問vấn 曰viết 。 滅diệt 盡tận 定định 名danh 為vi 遮già 法pháp 。 以dĩ 此thử 法Pháp 故cố 。 令linh 心tâm 不bất 生sanh 。 是thị 故cố 應ưng 名danh 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 如như 鐵thiết 得đắc 火hỏa 則tắc 無vô 黑hắc 相tương 離ly 火hỏa 還hoàn 生sanh 。 此thử 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 泥Nê 洹Hoàn 亦diệc 應ưng 是thị 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 因nhân 泥Nê 洹Hoàn 故cố 餘dư 陰ấm 不bất 生sanh 。 若nhược 泥Nê 洹Hoàn 非phi 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 者giả 。 此thử 定định 亦diệc 不bất 應ưng 名danh 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 但đãn 諸chư 行hành 者giả 。 法Pháp 應ưng 如như 是thị 。 入nhập 此thử 定định 中trung 隨tùy 所sở 願nguyện 故cố 心tâm 能năng 不bất 生sanh 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 說thuyết 名danh 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 問vấn 曰viết 。 此thử 定định 如như 是thị 次thứ 第đệ 入nhập 者giả 。 亦diệc 應ưng 次thứ 第đệ 起khởi 耶da 。

答đáp 曰viết 。

亦diệc 次thứ 第đệ 起khởi 漸tiệm 入nhập 麁thô 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 經kinh 中trung 說thuyết 初sơ 起khởi 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 觸xúc 三tam 種chủng 觸xúc 。 所sở 謂vị 無vô 動động 。 無vô 相tướng 無vô 所sở 有hữu 。 何hà 故cố 如như 是thị 。

答đáp 曰viết 。

無vô 為vi 緣duyên 心tâm 中trung 所sở 有hữu 觸xúc 名danh 無vô 動động 。 無vô 相tướng 無vô 所sở 有hữu 。 無vô 動động 即tức 是thị 空không 。 有hữu 為vi 緣duyên 心tâm 輕khinh 故cố 有hữu 動động 。 所sở 謂vị 取thủ 色sắc 受thọ 等đẳng 。 空không 中trung 無vô 相tướng 。 無vô 相tướng 中trung 無vô 貪tham 等đẳng 所sở 有hữu 。 此thử 無vô 心tâm 者giả 初sơ 緣duyên 泥Nê 洹Hoàn 。 後hậu 緣duyên 有hữu 為vi 。 故cố 說thuyết 起khởi 時thời 觸xúc 三tam 種chủng 觸xúc 。 問vấn 曰viết 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 心tâm 是thị 有hữu 漏lậu 。 起khởi 定định 心tâm 或hoặc 有hữu 漏lậu 或hoặc 無vô 漏lậu 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

非phi 有hữu 漏lậu 。 行hành 者giả 欲dục 入nhập 此thử 定định 。 先tiên 來lai 破phá 壞hoại 一nhất 切thiết 。 有hữu 為vi 破phá 已dĩ 故cố 入nhập 。 起khởi 時thời 泥Nê 洹Hoàn 緣duyên 心tâm 現hiện 前tiền 。 故cố 知tri 俱câu 是thị 無vô 漏lậu 問vấn 曰viết 。 經kinh 中trung 說thuyết 。 行hành 者giả 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 不bất 自tự 念niệm 入nhập 。 起khởi 時thời 亦diệc 不bất 自tự 念niệm 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 能năng 入nhập 。

答đáp 曰viết 。

常thường 修tu 習tập 故cố 定định 力lực 堅kiên 強cường 。 雖tuy 不bất 自tự 念niệm 而nhi 能năng 得đắc 入nhập 。 又hựu 此thử 行hành 者giả 從tùng 斷đoạn 有hữu 為vi 爾nhĩ 來lai 入nhập 滅diệt 。 若nhược 不bất 制chế 心tâm 令linh 緣duyên 有hữu 為vi 。 則tắc 不bất 名danh 入nhập 。 是thị 故cố 經kinh 說thuyết 。 入nhập 此thử 定định 者giả 。 先tiên 調điều 習tập 心tâm 。 故cố 能năng 得đắc 入nhập 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 無vô 異dị 空không 可khả 得đắc 修tu 無vô 為vi 緣duyên 心tâm 更cánh 得đắc 何hà 利lợi 。

答đáp 曰viết 。

久cửu 修tu 習tập 故cố 。 定định 則tắc 堅kiên 固cố 知tri 見kiến 明minh 了liễu 。 如như 有hữu 為vi 緣duyên 心tâm 見kiến 念niệm 念niệm 滅diệt 。 亦diệc 無vô 異dị 念niệm 念niệm 滅diệt 。 但đãn 久cửu 修tu 習tập 則tắc 心tâm 堅kiên 固cố 。 此thử 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。

十Thập 一Nhất 切Thiết 處Xứ 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập 二nhị

不bất 壞hoại 前tiền 緣duyên 心tâm 力lực 自tự 在tại 名danh 一nhất 切thiết 處xứ 。 行hành 者giả 取thủ 少thiểu 相tương/tướng 已dĩ 。 以dĩ 信tín 解giải 力lực 。 令linh 其kỳ 增tăng 廣quảng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 此thử 攝nhiếp 心tâm 力lực 。 若nhược 入nhập 實thật 中trung 。 則tắc 皆giai 能năng 令linh 空không 。 入nhập 信tín 解giải 中trung 皆giai 能năng 令linh 隨tùy 先tiên 所sở 取thủ 相tương/tướng 。 問vấn 曰viết 。 何hà 者giả 是thị 信tín 解giải 性tánh 。

答đáp 曰viết 。

青thanh 等đẳng 諸chư 色sắc 無vô 量lượng 。 略lược 說thuyết 其kỳ 本bổn 有hữu 四tứ 。 地địa 等đẳng 四tứ 大đại 是thị 。 四tứ 色sắc 本bổn 能năng 破phá 此thử 八bát 事sự 。 是thị 名danh 虛hư 空không 。 以dĩ 識thức 能năng 知tri 無vô 邊biên 空không 。 故cố 亦diệc 名danh 無vô 邊biên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 非phi 有hữu 邊biên 法pháp 能năng 取thủ 無vô 邊biên 。 是thị 名danh 為vi 十thập 。 問vấn 曰viết 。 地địa 中trung 實thật 有hữu 水thủy 等đẳng 。 行hành 者giả 云vân 何hà 能năng 觀quán 但đãn 是thị 地địa 耶da 。

答đáp 曰viết 。

久cửu 習tập 此thử 觀quán 常thường 取thủ 地địa 相tương/tướng 。 後hậu 但đãn 見kiến 地địa 不bất 見kiến 餘dư 物vật 。 問vấn 曰viết 。 行hành 者giả 所sở 見kiến 地địa 相tương/tướng 實thật 為vi 地địa 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 信tín 解giải 力lực 故cố 見kiến 為vi 地địa 。 非phi 實thật 為vi 地địa 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 變biến 化hóa 力lực 有hữu 所sở 變biến 化hóa 亦diệc 非phi 實thật 耶da 。

答đáp 曰viết 。

變biến 化hóa 以dĩ 定định 力lực 成thành 。 故cố 所sở 作tác 皆giai 實thật 。 所sở 謂vị 光quang 明minh 及cập 水thủy 火hỏa 等đẳng 。 問vấn 曰viết 。 有hữu 論luận 師sư 言ngôn 。 八bát 一nhất 切thiết 處xứ 但đãn 在tại 。 第đệ 四tứ 禪thiền 中trung 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 在tại 欲dục 界giới 。 及cập 三tam 禪thiền 中trung 。 有hữu 何hà 咎cữu 耶da 。 後hậu 二nhị 一nhất 切thiết 處xứ 各các 當đương 自tự 地địa 。 此thử 十thập 皆giai 是thị 有hữu 漏lậu 。 以dĩ 不bất 壞hoại 緣duyên 故cố 。 問vấn 曰viết 。 虛hư 空không 相tướng 非phi 破phá 色sắc 耶da 。

答đáp 曰viết 。

行hành 者giả 亦diệc 以dĩ 信tín 解giải 取thủ 眼nhãn 鼻tị 等đẳng 空không 相tướng 為vi 空không 。 不bất 能năng 直trực 破phá 實thật 色sắc 。 是thị 故cố 亦diệc 名danh 信tín 解giải 。 問vấn 曰viết 。 經kinh 中trung 說thuyết 。 入nhập 一nhất 切thiết 地địa 定định 者giả 。 念niệm 地địa 即tức 是thị 我ngã 。 我ngã 即tức 是thị 地địa 。 何hà 故cố 作tác 如như 是thị 念niệm 。

答đáp 曰viết 。

行hành 者giả 見kiến 心tâm 遍biến 滿mãn 故cố 生sanh 此thử 念niệm 。 一nhất 切thiết 是thị 我ngã 。 問vấn 曰viết 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 此thử 定định 但đãn 緣duyên 欲dục 界giới 繫hệ 地địa 等đẳng 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 緣duyên 一nhất 切thiết 欲dục 色sắc 界giới 繫hệ 地địa 等đẳng 有hữu 何hà 咎cữu 耶da 。 假giả 令linh 此thử 定định 更cánh 緣duyên 餘dư 法pháp 。

復phục 有hữu 何hà 咎cữu 。 又hựu 此thử 定định 是thị 信tín 解giải 觀quán 虛hư 妄vọng 緣duyên 無vô 有hữu 不bất 虛hư 地địa 等đẳng 。 問vấn 曰viết 。 佛Phật 弟đệ 子tử 亦diệc 觀quán 地địa 等đẳng 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

學học 人nhân 若nhược 觀quán 皆giai 為vi 破phá 壞hoại 。 問vấn 曰viết 。 實thật 非phi 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 地địa 等đẳng 。 云vân 何hà 此thử 定định 非phi 顛điên 倒đảo 耶da 。

答đáp 曰viết 。

此thử 觀quán 中trung 有hữu 癡si 分phần/phân 。 以dĩ 此thử 觀quán 中trung 起khởi 我ngã 見kiến 故cố 。 不bất 淨tịnh 等đẳng 觀quán 雖tuy 非phi 真chân 實thật 而nhi 隨tùy 順thuận 離ly 欲dục 。 此thử 觀quán 不bất 爾nhĩ 。 故cố 有hữu 癡si 分phần/phân 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 不bất 觀quán 受thọ 等đẳng 無vô 邊biên 。 但đãn 觀quán 識thức 耶da 。

答đáp 曰viết 。

可khả 取thủ 是thị 地địa 等đẳng 。 取thủ 者giả 是thị 識thức 。 是thị 故cố 見kiến 識thức 不bất 見kiến 受thọ 等đẳng 。 又hựu 先tiên 說thuyết 受thọ 等đẳng 皆giai 心tâm 之chi 差sai 別biệt 。 又hựu 行hành 者giả 不bất 見kiến 受thọ 等đẳng 遍biến 滿mãn 。 以dĩ 不bất 一nhất 切thiết 處xứ 。 受thọ 苦khổ 樂lạc 故cố 。 佛Phật 弟đệ 子tử 若nhược 行hành 此thử 定định 。 為vi 壞hoại 緣duyên 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 此thử 緣duyên 是thị 行hành 者giả 所sở 貪tham 著trước 處xứ 。 若nhược 不bất 破phá 壞hoại 。 則tắc 同đồng 凡phàm 夫phu 。

無Vô 常Thường 想Tưởng 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập 三tam

無vô 常thường 想tưởng 苦khổ 想tưởng 無vô 我ngã 想tưởng 食thực 厭yếm 想tưởng 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 不bất 可khả 樂lạc 想tưởng 。 不bất 淨tịnh 想tưởng 死tử 想tưởng 斷đoạn 想tưởng 離ly 想tưởng 滅diệt 想tưởng 。 無vô 常thường 想tưởng 者giả 。 謂vị 無vô 常thường 法pháp 中trung 。 定định 知tri 無vô 常thường 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 一nhất 切thiết 無vô 常thường 。

答đáp 曰viết 。

是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 從tùng 緣duyên 生sanh 。 因nhân 緣duyên 壞hoại 故cố 。 皆giai 歸quy 無vô 常thường 。 問vấn 曰viết 不bất 然nhiên 。 有hữu 法pháp 雖tuy 從tùng 緣duyên 生sanh 而nhi 非phi 無vô 常thường 。 如như 外ngoại 經kinh 說thuyết 。 為vi 三tam 祠từ 者giả 得đắc 生sanh 常thường 處xứ 。 又hựu 梵Phạm 世Thế 身thân 常thường 。

答đáp 曰viết 。

汝nhữ 法pháp 中trung 亦diệc 說thuyết 。 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 能năng 作tác 百bách 祠từ 亦diệc 復phục 退thoái 墮đọa 。 又hựu 偈kệ 中trung 說thuyết 。 多đa 諸chư 帝Đế 釋Thích 等đẳng 造tạo 過quá 百bách 千thiên 祠từ 。 皆giai 悉tất 無vô 常thường 盡tận 。 百bách 千thiên 祠từ 者giả 猶do 不bất 在tại 。 故cố 知tri 三tam 祠từ 非phi 常thường 。 又hựu 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 及cập 天thiên 王vương 等đẳng 身thân 分phần/phân 亦diệc 盡tận 。 是thị 故cố 從tùng 緣duyên 生sanh 法pháp 。 無vô 有hữu 常thường 者giả 。 又hựu 汝nhữ 法pháp 中trung 以dĩ 韋vi 陀đà 為vi 貴quý 。 韋vi 陀đà 中trung 說thuyết 由do 智trí 慧tuệ 。 故cố 得đắc 不bất 死tử 法pháp 。 如như 說thuyết 見kiến 日nhật 色sắc 大đại 人nhân 過quá 於ư 世thế 性tánh 。 先tiên 隨tùy 順thuận 此thử 人nhân 意ý 。 能năng 得đắc 不bất 死tử 道đạo 。 更cánh 無vô 餘dư 道đạo 。 小tiểu 人nhân 神thần 小tiểu 大đại 人nhân 神thần 大đại 。 常thường 在tại 身thân 中trung 。 若nhược 人nhân 不bất 知tri 。 此thử 神thần 相tương/tướng 者giả 。 雖tuy 復phục 讀đọc 誦tụng 。 韋vi 陀đà 等đẳng 經kinh 無vô 所sở 益ích 也dã 。 又hựu 梵Phạm 世Thế 身thân 皆giai 是thị 無vô 常thường 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 汝nhữ 法pháp 中trung 說thuyết 。 梵Phạm 王Vương 亦diệc 常thường 祀tự 祠từ 持trì 戒giới 。 為vi 諸chư 功công 德đức 。 若nhược 知tri 身thân 常thường 何hà 故cố 為vi 福phước 。 又hựu 聞văn 汝nhữ 經kinh 中trung 說thuyết 。 諸chư 梵Phạm 王Vương 有hữu 惡ác 婬dâm 欲dục 。 若nhược 有hữu 婬dâm 欲dục 必tất 有hữu 瞋sân 等đẳng 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 若nhược 有hữu 煩phiền 惱não 必tất 有hữu 罪tội 業nghiệp 。 如như 是thị 罪tội 人nhân 。 云vân 何hà 當đương 能năng 。 得đắc 常thường 解giải 脫thoát 。 又hựu 非phi 一nhất 切thiết 神thần 仙tiên 。 皆giai 為vi 天thiên 祠từ 。 亦diệc 不bất 一nhất 切thiết 行hành 梵Phạm 天Thiên 道đạo 。 若nhược 此thử 是thị 常thường 則tắc 盡tận 應ưng 為vi 之chi 。 又hựu 一nhất 切thiết 萬vạn 物vật 。 皆giai 悉tất 無vô 常thường 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 大đại 劫kiếp 盡tận 時thời 。 更cánh 無vô 有hữu 餘dư 。 又hựu 時thời 轉chuyển 如như 輪luân 。 故cố 知tri 無vô 常thường 。 又hựu 成thành 就tựu 戒giới 定định 慧tuệ 等đẳng 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 諸chư 大đại 聖thánh 人nhân 定định 光quang 佛Phật 等đẳng 及cập 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 摩ma 訶ha 三tam 摩ma 等đẳng 劫kiếp 初sơ 諸chư 王vương 。 皆giai 悉tất 無vô 常thường 。 當đương 有hữu 何hà 物vật 常thường 耶da 。 又hựu 佛Phật 自tự 說thuyết 。 一nhất 切thiết 生sanh 法pháp 。 皆giai 無vô 常thường 定định 相tương/tướng 。 如như 牛ngưu 糞phẩn 經kinh 中trung 說thuyết 。 佛Phật 以dĩ 少thiểu 牛ngưu 糞phẩn 。 示thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 無vô 爾nhĩ 所sở 色sắc 常thường 定định 不bất 變biến 。 是thị 經Kinh 中trung 廣quảng 說thuyết 釋Thích 梵Phạm 轉chuyển 輪luân 諸chư 王vương 果quả 報báo 亦diệc 盡tận 。 故cố 知tri 一nhất 切thiết 無vô 常thường 。 又hựu 三tam 界giới 一nhất 切thiết 。 皆giai 有hữu 壽thọ 量lượng 。 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 極cực 壽thọ 一nhất 劫kiếp 。 僧Tăng 伽già 陀đà 地địa 獄ngục 壽thọ 命mạng 半bán 劫kiếp 。 餘dư 則tắc 或hoặc 多đa 或hoặc 少thiểu 。 龍long 等đẳng 極cực 多đa 亦diệc 壽thọ 一nhất 劫kiếp 。 餓ngạ 鬼quỷ 極cực 多đa 。 壽thọ 七thất 萬vạn 歲tuế 。 弗phất 于vu 逮đãi 壽thọ 。 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 歲tuế 。 拘câu 耶da 尼ni 壽thọ 五ngũ 百bách 歲tuế 。 欝Uất 單Đơn 越Việt 定định 壽thọ 千thiên 歲tuế 。 閻Diêm 浮Phù 提đề 壽thọ 或hoặc 無vô 量lượng 劫kiếp 或hoặc 十thập 歲tuế 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 天Thiên 。 壽thọ 五ngũ 百bách 歲tuế 。 乃nãi 至chí 有Hữu 頂Đảnh 。 壽thọ 八bát 萬vạn 劫kiếp 。 故cố 知tri 三tam 界giới 一nhất 切thiết 無vô 常thường 。 又hựu 以dĩ 三tam 種chủng 信tín 信tín 知tri 無vô 常thường 。 現hiện 見kiến 中trung 無vô 有hữu 法pháp 常thường 。 聖thánh 人nhân 所sở 說thuyết 中trung 亦diệc 無vô 法pháp 常thường 。 比tỉ 知tri 中trung 亦diệc 無vô 有hữu 常thường 。 要yếu 先tiên 現hiện 見kiến 後hậu 比tỉ 知tri 故cố 。 又hựu 若nhược 有hữu 處xứ 常thường 。 何hà 有hữu 智trí 者giả 。 滅diệt 一nhất 切thiết 法pháp 。 而nhi 求cầu 解giải 脫thoát 。 誰thùy 不bất 欲dục 與dữ 所sở 愛ái 常thường 共cộng 同đồng 止chỉ 受thọ 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 而nhi 實thật 智trí 者giả 皆giai 求cầu 解giải 脫thoát 。 故cố 知tri 生sanh 法pháp 無vô 得đắc 常thường 者giả 。 又hựu 復phục 當đương 說thuyết 一nhất 切thiết 生sanh 法pháp 。 皆giai 念niệm 念niệm 滅diệt 。 尚thượng 無vô 暫tạm 住trụ 況huống 有hữu 常thường 耶da 。 問vấn 曰viết 。 修tu 無vô 常thường 想tưởng 。 能năng 辦biện 何hà 事sự 。

答đáp 曰viết 。

能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 善thiện 修tu 無vô 常thường 想tưởng 。 能năng 壞hoại 一nhất 切thiết 欲dục 染nhiễm 色sắc 染nhiễm 及cập 無vô 色sắc 染nhiễm 掉trạo 慢mạn 無vô 明minh 。 問vấn 曰viết 不bất 然nhiên 。 此thử 無vô 常thường 想tưởng 亦diệc 增tăng 貪tham 欲dục 。 如như 人nhân 覺giác 知tri 盛thịnh 年niên 不bất 久cửu 。 則tắc 深thâm 著trước 婬dâm 欲dục 。 知tri 華hoa 不bất 久cửu 鮮tiên 則tắc 速tốc 用dụng 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 知tri 他tha 妙diệu 色sắc 非phi 已dĩ 常thường 有hữu 。 則tắc 駛sử 增tăng 婬dâm 欲dục 。 如như 是thị 隨tùy 知tri 無vô 常thường 則tắc 生sanh 貪tham 著trước 。 故cố 無vô 常thường 想tưởng 不bất 壞hoại 貪tham 欲dục 。 亦diệc 有hữu 人nhân 知tri 無vô 常thường 故cố 而nhi 為vi 殺sát 等đẳng 。 又hựu 乃nãi 至chí 畜súc 生sanh 。 皆giai 知tri 無vô 常thường 。 而nhi 亦diệc 不bất 能năng 。 破phá 諸chư 煩phiền 惱não 。 是thị 故cố 修tu 無vô 常thường 想tưởng 。 無vô 所sở 利lợi 益ích 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 無vô 常thường 故cố 。 生sanh 別biệt 離ly 苦khổ 。 失thất 盛thịnh 年niên 安an 樂lạc 壽thọ 命mạng 富phú 貴quý 。 智trí 者giả 以dĩ 此thử 則tắc 。 不bất 生sanh 喜hỷ 心tâm 。 無vô 喜hỷ 心tâm 故cố 。 不bất 生sanh 貪tham 心tâm 。 因nhân 受thọ 故cố 愛ái 。 受thọ 滅diệt 則tắc 愛ái 滅diệt 。 故cố 無vô 常thường 想tưởng 。 能năng 斷đoạn 貪tham 欲dục 。 又hựu 若nhược 法pháp 無vô 常thường 即tức 為vi 無vô 我ngã 。 行hành 者giả 能năng 觀quán 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 則tắc 不bất 生sanh 我ngã 心tâm 。 無vô 我ngã 心tâm 故cố 。 無vô 我ngã 所sở 心tâm 。 我ngã 我ngã 所sở 無vô 故cố 何hà 所sở 貪tham 欲dục 。 又hựu 能năng 修tu 習tập 。 無vô 常thường 想tưởng 者giả 。 於ư 自tự 他tha 身thân 。 見kiến 念niệm 念niệm 死tử 。 云vân 何hà 生sanh 貪tham 。 又hựu 行hành 者giả 隨tùy 所sở 求cầu 事sự 皆giai 。 無vô 常thường 壞hoại 敗bại 。 則tắc 為vi 所sở 誑cuống 。 以dĩ 虛hư 誑cuống 故cố 。 不bất 生sanh 貪tham 著trước 。 如như 小tiểu 兒nhi 尚thượng 知tri 空không 捲quyển 誑cuống 故cố 。 不bất 生sanh 貪tham 著trước 。 又hựu 眾chúng 生sanh 不bất 喜hỷ 不bất 牢lao 固cố 事sự 。 如như 人nhân 不bất 憙hí 朽hủ 故cố 器khí 物vật 。 亦diệc 如như 女nữ 人nhân 聞văn 某mỗ 男nam 子tử 命mạng 。 不bất 過quá 七thất 日nhật 。 雖tuy 復phục 盛thịnh 年niên 端đoan 正chánh 尊tôn 貴quý 勢thế 力lực 。 誰thùy 當đương 喜hỷ 者giả 。 是thị 人nhân 正chánh 以dĩ 無vô 常thường 想tưởng 故cố 。 不bất 生sanh 貪tham 著trước 。 又hựu 智trí 者giả 常thường 習tập 別biệt 離ly 想tưởng 。 故cố 不bất 樂nhạo 和hòa 合hợp 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 智trí 者giả 憶ức 念niệm 。 退thoái 墮đọa 等đẳng 苦khổ 。 乃nãi 至chí 天thiên 欲dục 尚thượng 不bất 生sanh 貪tham 。 但đãn 求cầu 解giải 脫thoát 。 汝nhữ 言ngôn 無vô 常thường 增tăng 貪tham 欲dục 者giả 。 是thị 事sự 不bất 然nhiên 。 若nhược 人nhân 未vị 斷đoạn 我ngã 慢mạn 。 見kiến 外ngoại 物vật 無vô 常thường 故cố 生sanh 憂ưu 悲bi 。 失thất 所sở 愛ái 惜tích 故cố 生sanh 貪tham 求cầu 。 是thị 凡phàm 夫phu 人nhân 。 除trừ 捨xả 欲dục 樂lạc 。 更cánh 不bất 知tri 離ly 苦khổ 。 猶do 如như 嬰anh 兒nhi 。 為vi 母mẫu 所sở 打đả 還hoàn 來lai 趣thú 母mẫu 。 智trí 者giả 知tri 苦khổ 因nhân 猶do 在tại 苦khổ 不bất 可khả 滅diệt 。 即tức 捨xả 苦khổ 因nhân 。 所sở 謂vị 五ngũ 陰ấm 。 又hựu 此thử 行hành 者giả 壞hoại 裂liệt 內nội 陰ấm 得đắc 無vô 我ngã 心tâm 。 雖tuy 失thất 外ngoại 物vật 不bất 生sanh 憂ưu 惱não 。 得đắc 無vô 我ngã 者giả 。 更cánh 何hà 所sở 求cầu 。 無vô 常thường 想tưởng 者giả 。 亦diệc 無vô 所sở 求cầu 。 又hựu 此thử 無vô 常thường 想tưởng 若nhược 未vị 能năng 生sanh 苦khổ 無vô 我ngã 想tưởng 。 則tắc 不bất 名danh 具cụ 足túc 。 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 故cố 經kinh 中trung 說thuyết 。 應ưng 一nhất 心tâm 正chánh 觀quán 。 五ngũ 陰ấm 無vô 常thường 。 若nhược 不bất 壞hoại 內nội 陰ấm 見kiến 外ngoại 物vật 無vô 常thường 。 以dĩ 有hữu 我ngã 心tâm 故cố 生sanh 憂ưu 悲bi 。 此thử 則tắc 不bất 名danh 正chánh 觀quán 。 又hựu 人nhân 雖tuy 見kiến 無vô 常thường 亦diệc 不bất 生sanh 厭yếm 離ly 。 如như 屠đồ 獵liệp 等đẳng 。 是thị 人nhân 雖tuy 知tri 無vô 常thường 不bất 名danh 善thiện 習tập 。 又hựu 人nhân 雖tuy 能năng 正chánh 觀quán 而nhi 不bất 能năng 常thường 勤cần 修tu 習tập 。 則tắc 貪tham 心tâm 間gian 錯thác 。 故cố 說thuyết 一nhất 心tâm 。 又hựu 人nhân 少thiểu 修tu 無vô 常thường 而nhi 多đa 煩phiền 惱não 。 則tắc 不bất 能năng 壞hoại 。 如như 藥dược 少thiểu 病bệnh 多đa 。 此thử 事sự 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 說thuyết 一nhất 心tâm 正chánh 觀quán 無vô 常thường 。 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 又hựu 知tri 法pháp 無vô 常thường 。 是thị 名danh 真chân 智trí 慧tuệ 。 真chân 智trí 慧tuệ 中trung 無vô 有hữu 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 無vô 明minh 因nhân 緣duyên 。 故cố 有hữu 貪tham 等đẳng 。 當đương 知tri 無vô 常thường 。 非phi 增tăng 貪tham 欲dục 。 又hựu 無vô 常thường 想tưởng 。 能năng 滅diệt 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 行hành 者giả 若nhược 知tri 此thử 物vật 無vô 常thường 。 則tắc 無vô 有hữu 貪tham 。 又hựu 知tri 此thử 人nhân 必tất 自tự 當đương 死tử 何hà 為vi 生sanh 瞋sân 。 何hà 有hữu 智trí 人nhân 瞋sân 將tương 死tử 者giả 。 又hựu 若nhược 法pháp 無vô 常thường 。 云vân 何hà 以dĩ 此thử 。 而nhi 生sanh 高cao 心tâm 。 又hựu 知tri 諸chư 法pháp 。 無vô 常thường 性tánh 故cố 。 則tắc 不bất 生sanh 癡si 。 以dĩ 無vô 癡si 故cố 亦diệc 無vô 疑nghi 等đẳng 。 故cố 知tri 無vô 常thường 相tương 違vi 諸chư 煩phiền 惱não 。

苦Khổ 想Tưởng 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập 四tứ

若nhược 法pháp 侵xâm 惱não 是thị 名danh 為vi 苦khổ 。 是thị 苦khổ 三tam 種chủng 。 苦khổ 苦khổ 壞hoại 苦khổ 行hạnh 苦khổ 。 現hiện 在tại 實thật 苦khổ 。 謂vị 刀đao 杖trượng 等đẳng 。 是thị 名danh 苦khổ 苦khổ 。 若nhược 愛ái 別biệt 離ly 。 時thời 所sở 有hữu 苦khổ 生sanh 。 謂vị 妻thê 子tử 等đẳng 。 是thị 名danh 壞hoại 苦khổ 。 若nhược 得đắc 空không 無vô 我ngã 心tâm 。 知tri 有hữu 為vi 法pháp 。 皆giai 能năng 侵xâm 惱não 。 是thị 名danh 行hành 苦khổ 。 隨tùy 此thử 苦khổ 心tâm 名danh 為vi 苦khổ 想tưởng 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 修tu 苦khổ 想tưởng 。 得đắc 何hà 等đẳng 利lợi 。

答đáp 曰viết 。

是thị 苦khổ 想tưởng 有hữu 厭yếm 離ly 果quả 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 修tu 苦khổ 想tưởng 者giả 無vô 依y 貪tham 憙hí 。 無vô 此thử 喜hỷ 故cố 則tắc 無vô 有hữu 愛ái 。 又hựu 行hành 者giả 若nhược 能năng 。 知tri 法pháp 是thị 苦khổ 則tắc 不bất 受thọ 諸chư 行hành 。 若nhược 法pháp 雖tuy 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 不bất 能năng 生sanh 苦khổ 。 則tắc 終chung 不bất 捨xả 。 以dĩ 苦khổ 故cố 捨xả 。 以dĩ 捨xả 苦khổ 故cố 於ư 苦khổ 得đắc 脫thoát 。 又hựu 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 最tối 所sở 怖bố 畏úy 。 所sở 謂vị 是thị 苦khổ 。 若nhược 少thiếu 壯tráng 老lão 。 年niên 賢hiền 愚ngu 貴quý 賤tiện 。 知tri 此thử 苦khổ 相tương/tướng 。 皆giai 生sanh 厭yếm 離ly 。 一nhất 切thiết 行hành 人nhân 。 於ư 泥Nê 洹Hoàn 中trung 能năng 生sanh 安an 隱ẩn 寂tịch 滅diệt 心tâm 者giả 。 皆giai 於ư 生sanh 死tử 生sanh 苦khổ 想tưởng 故cố 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 若nhược 眾chúng 生sanh 為vi 欲dục 界giới 繫hệ 苦khổ 所sở 惱não 。 則tắc 於ư 初sơ 禪thiền 生sanh 寂tịch 滅diệt 想tưởng 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 有Hữu 頂Đảnh 。 苦khổ 之chi 所sở 惱não 。 則tắc 於ư 泥Nê 洹Hoàn 生sanh 寂tịch 滅diệt 想tưởng 。 又hựu 生sanh 死tử 中trung 所sở 有hữu 過quá 咎cữu 。 謂vị 苦khổ 是thị 也dã 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 色sắc 中trung 過quá 者giả 。 謂vị 色sắc 無vô 常thường 壞hoại 敗bại 苦khổ 相tương/tướng 。 又hựu 以dĩ 無vô 明minh 故cố 貪tham 著trước 此thử 苦khổ 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 眾chúng 生sanh 於ư 真chân 苦khổ 中trung 。 生sanh 樂lạc 想tưởng 故cố 。 深thâm 生sanh 苦khổ 想tưởng 。 則tắc 得đắc 厭yếm 離ly 。 是thị 故cố 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 為vi 能năng 覺giác 苦khổ 者giả 說thuyết 苦Khổ 諦Đế 。 此thử 中trung 佛Phật 因nhân 世thế 諦đế 示thị 如như 是thị 義nghĩa 。 隨tùy 一nhất 切thiết 天thiên 人nhân 。 世thế 間gian 生sanh 樂lạc 想tưởng 處xứ 。 我ngã 諸chư 弟đệ 子tử 。 於ư 中trung 生sanh 苦khổ 想tưởng 。 生sanh 苦khổ 想tưởng 已dĩ 則tắc 能năng 厭yếm 離ly 。 又hựu 極cực 愚ngu 癡si 處xứ 。 謂vị 於ư 苦khổ 中trung 而nhi 生sanh 樂lạc 想tưởng 。 以dĩ 此thử 想tưởng 故cố 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 往vãng 來lai 生sanh 死tử 。 心tâm 識thức 惱não 亂loạn 。 若nhược 得đắc 苦khổ 想tưởng 。 則tắc 得đắc 解giải 脫thoát 。 又hựu 以dĩ 四tứ 食thực 能năng 致trí 後hậu 身thân 。 以dĩ 此thử 苦khổ 想tưởng 能năng 斷đoạn 諸chư 食thực 。 如như 子tử 肉nhục 食thực 。 如như 無vô 皮bì 牛ngưu 食thực 。 如như 火hỏa 聚tụ 食thực 。 如như 百bách 矟sáo 刺thứ 食thực 。 如như 是thị 說thuyết 四tứ 食thực 中trung 皆giai 是thị 苦khổ 義nghĩa 。 以dĩ 此thử 苦khổ 想tưởng 能năng 斷đoạn 諸chư 食thực 。 又hựu 修tu 苦khổ 想tưởng 者giả 意ý 不bất 樂nhạo 住trụ 四tứ 識thức 處xứ 中trung 皆giai 見kiến 苦khổ 故cố 。 如như 癡si 蛾nga 投đầu 火hỏa 以dĩ 樂lạc 想tưởng 故cố 。 智trí 者giả 知tri 火hỏa 能năng 燒thiêu 則tắc 能năng 遠viễn 離ly 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 明minh 癡si 故cố 。 投đầu 後hậu 身thân 火hỏa 。 智trí 者giả 以dĩ 苦khổ 想tưởng 故cố 。 能năng 得đắc 解giải 脫thoát 。 又hựu 一nhất 切thiết 三tam 界giới 。 皆giai 是thị 苦khổ 苦khổ 因nhân 緣duyên 。 於ư 中trung 苦khổ 受thọ 是thị 苦khổ 能năng 生sanh 苦khổ 受thọ 。 是thị 苦khổ 因nhân 緣duyên 。 雖tuy 不bất 即tức 苦khổ 久cửu 必tất 能năng 生sanh 。 是thị 故cố 當đương 觀quán 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 皆giai 苦khổ 。 生sanh 厭yếm 離ly 心tâm 。 不bất 受thọ 諸chư 法pháp 。 則tắc 得đắc 解giải 脫thoát 。

無Vô 我Ngã 想Tưởng 品Phẩm 第đệ 一nhất 百bách 七thất 十thập 五ngũ

行hành 者giả 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 破phá 壞hoại 相tương/tướng 。 若nhược 著trước 色sắc 為vi 我ngã 。 是thị 色sắc 敗bại 壞hoại 知tri 是thị 敗bại 壞hoại 相tương/tướng 故cố 。 則tắc 離ly 我ngã 心tâm 。 受thọ 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 人nhân 為vi 山sơn 水thủy 所sở 漂phiêu 有hữu 所sở 攬lãm 捉tróc 皆giai 斷đoạn 脫thoát 失thất 。 行hành 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 所sở 計kế 為vi 我ngã 見kiến 此thử 物vật 壞hoại 則tắc 知tri 無vô 我ngã 。 是thị 故cố 於ư 無vô 我ngã 中trung 。 修tu 無vô 我ngã 想tưởng 。 問vấn 曰viết 。 修tu 無vô 我ngã 想tưởng 。 得đắc 何hà 等đẳng 利lợi 。

答đáp 曰viết 。

修tu 無vô 我ngã 想tưởng 者giả 。 能năng 具cụ 苦khổ 想tưởng 。 凡phàm 夫phu 以dĩ 我ngã 想tưởng 故cố 。 於ư 實thật 苦khổ 中trung 。 不bất 能năng 見kiến 苦khổ 。 以dĩ 無vô 我ngã 想tưởng 故cố 。 於ư 少thiểu 苦khổ 中trung 尚thượng 覺giác 其kỳ 惱não 。 又hựu 於ư 無vô 我ngã 想tưởng 故cố 。 能năng 行hành 捨xả 心tâm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 我ngã 想tưởng 故cố 畏úy 我ngã 永vĩnh 失thất 。 若nhược 能năng 實thật 知tri 但đãn 失thất 於ư 苦khổ 。 無vô 我ngã 可khả 失thất 則tắc 能năng 行hành 捨xả 。 又hựu 以dĩ 無vô 我ngã 想tưởng 能năng 得đắc 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 一nhất 切thiết 無vô 常thường 。 是thị 中trung 若nhược 生sanh 我ngã 我ngã 所sở 心tâm 。 則tắc 謂vị 我ngã 當đương 無vô 。 我ngã 所sở 亦diệc 無vô 。 則tắc 常thường 有hữu 苦khổ 。 若nhược 作tác 是thị 念niệm 。 無vô 我ngã 我ngã 所sở 。 諸chư 法pháp 壞hoại 時thời 則tắc 不bất 生sanh 苦khổ 。 又hựu 行hành 者giả 以dĩ 無vô 我ngã 想tưởng 故cố 。 心tâm 得đắc 清thanh 淨tịnh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 皆giai 從tùng 我ngã 見kiến 生sanh 。 以dĩ 此thử 事sự 益ích 我ngã 故cố 生sanh 貪tham 欲dục 。 此thử 事sự 損tổn 我ngã 故cố 生sanh 瞋sân 恚khuể 。 以dĩ 此thử 是thị 我ngã 即tức 生sanh 憍kiêu 慢mạn 。 我ngã 命mạng 終chung 後hậu 當đương 作tác 不bất 作tác 即tức 生sanh 見kiến 疑nghi 。 如như 是thị 皆giai 以dĩ 。 我ngã 故cố 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 。 以dĩ 無vô 我ngã 想tưởng 故cố 。 諸chư 煩phiền 惱não 斷đoạn 。 煩phiền 惱não 斷đoạn 故cố 。 心tâm 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 能năng 等đẳng 金kim 石thạch 栴chiên 檀đàn 刀đao 斧phủ 稱xưng 讚tán 毀hủy 罵mạ 。 心tâm 離ly 憎tăng 愛ái 。 安an 隱ẩn 寂tịch 滅diệt 。 故cố 知tri 無vô 我ngã 想tưởng 者giả 。 心tâm 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 又hựu 除trừ 無vô 我ngã 想tưởng 更cánh 無vô 餘dư 道đạo 。 能năng 得đắc 解giải 脫thoát 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 說thuyết 有hữu 我ngã 者giả 若nhược 知tri 無vô 我ngã 無vô 我ngã 所sở 有hữu 。 能năng 生sanh 如như 是thị 。 決quyết 定định 心tâm 時thời 。 即tức 得đắc 解giải 脫thoát 。 問vấn 曰viết 不bất 然nhiên 。 或hoặc 以dĩ 無vô 我ngã 想tưởng 更cánh 生sanh 貪tham 心tâm 。 如như 貪tham 女nữ 色sắc 皆giai 以dĩ 非phi 我ngã 親thân 故cố 隨tùy 以dĩ 非phi 我ngã 能năng 集tập 罪tội 福phước 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 自tự 損tổn 益ích 身thân 則tắc 無vô 罪tội 福phước 。

答đáp 曰viết 。

有hữu 我ngã 心tâm 者giả 能năng 生sanh 貪tham 欲dục 。 於ư 自tự 身thân 中trung 。 生sanh 男nam 子tử 相tương/tướng 。 於ư 他tha 身thân 中trung 生sanh 女nữ 人nhân 相tương/tướng 。 然nhiên 後hậu 貪tham 著trước 。 又hựu 貪tham 著trước 之chi 起khởi 。 皆giai 由do 假giả 名danh 。 彼bỉ 相tương/tướng 即tức 是thị 假giả 名danh 。 故cố 非phi 無vô 我ngã 而nhi 生sanh 貪tham 心tâm 。 又hựu 無vô 我ngã 心tâm 者giả 不bất 集tập 諸chư 業nghiệp 。 如như 阿A 羅La 漢Hán 。 斷đoạn 我ngã 想tưởng 故cố 諸chư 業nghiệp 不bất 集tập 。 此thử 無vô 我ngã 想tưởng 能năng 斷đoạn 一nhất 切thiết 。 煩phiền 惱não 及cập 業nghiệp 。 故cố 應ưng 修tu 習tập 。

成Thành 實Thật 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 三tam

Print Friendly, PDF & Email