台Thai 宗Tông 精Tinh 英Anh 集Tập
Quyển 0004
宋Tống 普Phổ 容Dung 集Tập

台Thai 宗Tông 精Tinh 英Anh 集Tập 卷quyển 第đệ 五ngũ

仙tiên 都đô 門môn 人nhân 。 普phổ 容dung 。 錄lục 。

-# 寂tịch 光quang 有hữu 相tương/tướng

-# 四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ

-# 教giáo 行hành 五ngũ 章chương

-# 廣quảng 略lược 五ngũ 章chương

-# 心tâm 佛Phật 辯biện 境cảnh

-# 觀Quán 經Kinh 五Ngũ 章Chương

-# 定định 散tán 二nhị 善thiện

-# 三tam 料liệu 揀giản 境cảnh

止Chỉ 觀Quán 一nhất 接tiếp

-# 立lập 陰ấm 正chánh 義nghĩa

-# 家gia 家gia 判phán 頌tụng

-# 車xa 體thể 正chánh 義nghĩa

寂tịch 光quang 有hữu 相tương/tướng

玅# 宗tông 曰viết 經kinh 論luận 中trung 言ngôn 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 乃nãi 是thị 已dĩ 盡tận 染nhiễm 礙ngại 之chi 相tướng 非phi 如như 太thái 虗hư 空không 無vô 一nhất 物vật 良lương 由do 三tam 惑hoặc 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 依y 正chánh 色sắc 心tâm 究cứu 竟cánh 明minh 顯hiển 故cố 大đại 經Kinh 云vân 因nhân 滅diệt 是thị 色sắc 獲hoạch 得đắc 常thường 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 仁nhân 王vương 稱xưng 為vi 法pháp 性tánh 五ngũ 陰ấm 亦diệc 是thị 法pháp 華hoa 世thế 間gian 相tương/tướng 常thường 大đại 品phẩm 色sắc 香hương 無vô 非phi 中trung 道đạo 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 究cứu 竟cánh 金kim 寶bảo 究cứu 竟cánh 瓊# 樹thụ 因nhân 此thử 之chi 故cố 異dị 論luận 紛phân 然nhiên 既ký 曰viết 寂tịch 光quang 理lý 土thổ/độ 安an 可khả 而nhi 言ngôn 有hữu 相tương/tướng 是thị 以dĩ 淨tịnh 覺giác 法Pháp 師sư 即tức 便tiện 破phá 云vân 且thả 常thường 寂tịch 光quang 者giả 實thật 三tam 德đức 之chi 妙diệu 性tánh 也dã 離ly 為vi 三tam 法pháp 合hợp 成thành 一nhất 性tánh 一nhất 尚thượng 無vô 一nhất 豈khởi 有hữu 苦khổ 樂lạc 華hoa 胎thai 之chi 相tướng 乎hồ 當đương 知tri 無vô 相tướng 之chi 言ngôn 其kỳ 語ngữ 由do 略lược 具cụ 足túc 須tu 云vân 無vô 相tướng 不bất 相tướng 。 所sở 謂vị 無vô 生sanh 死tử 相tướng 不bất 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 強cường/cưỡng 而nhi 名danh 之chi 稱xưng 曰viết 實thật 相tướng 乃nãi 至chí 云vân 今kim 問vấn 無vô 礙ngại 之chi 色sắc 豈khởi 是thị 胎thai 獄ngục 之chi 相tướng 耶da 若nhược 是thị 此thử 相tương/tướng 正chánh 存tồn 礙ngại 色sắc 應ưng 覆phú 之chi 以dĩ 屋ốc 著trước 之chi 以dĩ 衣y 一nhất 何hà 麤thô 弊tệ 乎hồ 又hựu 云vân 寂tịch 光quang 定định 無vô 相tướng 三tam 土thổ/độ 定định 有hữu 相tương/tướng 今kim 輙triếp 評bình 之chi 考khảo 詳tường 二nhị 說thuyết 須tu 依y 妙diệu 宗tông 一nhất 家gia 所sở 談đàm 圓viên 旨chỉ 妙diệu 在tại 於ư 斯tư 即tức 處xứ 常thường 離ly 離ly 處xứ 常thường 即tức 雖tuy 有hữu 即tức 離ly 二nhị 名danh 其kỳ 體thể 常thường 即tức 是thị 一nhất 故cố 不bất 二nhị 門môn 云vân 在tại 性tánh 則tắc 全toàn 修tu 成thành 性tánh 起khởi 修tu 則tắc 全toàn 性tánh 成thành 修tu 性tánh 無vô 所sở 移di 修tu 常thường 宛uyển 爾nhĩ 若nhược 其kỳ 然nhiên 者giả 。 修tu 性tánh 平bình 等đẳng 事sự 理lý 互hỗ 融dung 三tam 諦đế 互hỗ 即tức 妙diệu 覺giác 所sở 證chứng 不bất 出xuất 九cửu 界giới 寂tịch 光quang 所sở 顯hiển 不bất 逾du 三tam 土thổ/độ 是thị 則tắc 阿A 鼻Tỳ 依y 正chánh 全toàn 處xứ 極cực 聖thánh 之chi 自tự 心tâm 毗tỳ 盧lô 身thân 土thổ/độ 不bất 逾du 下hạ 凡phàm 之chi 一nhất 念niệm 豈khởi 離ly 伽già 耶da 別biệt 求cầu 常thường 寂tịch 不bất 達đạt 斯tư 旨chỉ 於ư 道đạo 何hà 為vi 所sở 言ngôn 寂tịch 光quang 究cứu 竟cánh 者giả 即tức 是thị 實thật 報báo 土thổ/độ 中trung 等Đẳng 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 其kỳ 圓viên 頓đốn 之chi 觀quán 破phá 其kỳ 最tối 後hậu 無vô 明minh 證chứng 其kỳ 寂tịch 理lý 雖tuy 以dĩ 修tu 性tánh 乍sạ 分phần/phân 人nhân 秖kỳ 是thị 一nhất 豈khởi 可khả 在tại 於ư 實thật 報báo 卻khước 是thị 有hữu 相tương/tướng 至chí 於ư 寂tịch 光quang 空không 無vô 一nhất 物vật 既ký 有hữu 能năng 修tu 之chi 人nhân 能năng 修tu 之chi 觀quán 即tức 有hữu 所sở 破phá 之chi 惑hoặc 所sở 證chứng 之chi 理lý 土thổ/độ 為vi 所sở 依y 人nhân 為vi 能năng 依y 如như 仁nhân 王vương 云vân 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 住trụ 果quả 報báo 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 。 居cư 淨tịnh 土độ 人nhân 之chi 與dữ 土thổ/độ 昭chiêu 顯hiển 若nhược 此thử 何hà 以dĩ 輙triếp 云vân 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 空không 無vô 一nhất 物vật 如như 茲tư 錯thác 說thuyết 誠thành 為vi 可khả 悲bi 夫phu 由do 所sở 言ngôn 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 者giả 但đãn 是thị 無vô 其kỳ 染nhiễm 礙ngại 之chi 相tướng 還hoàn 有hữu 清thanh 淨tịnh 相tương/tướng 耳nhĩ 妙diệu 覺giác 果quả 佛Phật 法Pháp 性tánh 五ngũ 陰ấm 其kỳ 佛Phật 住trụ 處xứ 。 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 。 能năng 所sở 顯hiển 然nhiên 安an 得đắc 無vô 相tướng 故cố 妙diệu 樂lạc 云vân 本bổn 有hữu 四tứ 德đức 為vi 所sở 依y 修tu 得đắc 四tứ 德đức 為vi 能năng 依y 能năng 所sở 並tịnh 有hữu 能năng 依y 之chi 身thân 依y 於ư 能năng 所sở 所sở 依y 之chi 土thổ/độ 二nhị 義nghĩa 齊tề 等đẳng 方phương 是thị 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 身thân 土thổ/độ 之chi 相tướng 既ký 言ngôn 二nhị 義nghĩa 齊tề 等đẳng 即tức 是thị 修tu 性tánh 體thể 同đồng 豈khởi 可khả 隔cách 越việt 頓đốn 同đồng 偏thiên 真chân 猶do 如như 太thái 虗hư 耶da 若nhược 爾nhĩ 既ký 不bất 許hứa 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 玅# 玄huyền 那na 云vân 寂tịch 光quang 理lý 通thông 如như 鏡kính 如như 器khí 諸chư 土thổ/độ 別biệt 異dị 如như 像tượng 如như 飯phạn 業nghiệp 力lực 所sở 隔cách 感cảm 見kiến 不bất 同đồng 又hựu 釋thích 籤# 云vân 諸chư 佛Phật 寂tịch 理lý 神thần 無vô 方phương 所sở 所sở 依y 寂tịch 境cảnh 號hiệu 常thường 寂tịch 光quang 是thị 故cố 砂sa 石thạch 七thất 珍trân 隨tùy 生sanh 所sở 感cảm 又hựu 輔phụ 行hành 云vân 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 無vô 所sở 莊trang 嚴nghiêm 。 無vô 能năng 莊trang 嚴nghiêm 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 而nhi 取thủ 三tam 土thổ/độ 據cứ 此thử 三tam 文văn 皆giai 云vân 寂tịch 光quang 無vô 相tướng 正chánh 合hợp 淨tịnh 覺giác 之chi 說thuyết 何hà 得đắc 固cố 違vi 當đương 知tri 不bất 然nhiên 良lương 以dĩ 常thường 寂tịch 光quang 土thổ/độ 若nhược 對đối 下hạ 之chi 三tam 土thổ/độ 體thể 用dụng 說thuyết 之chi 寂tịch 光quang 為vi 體thể 故cố 屬thuộc 於ư 理lý 三tam 土thổ/độ 為vi 用dụng 故cố 屬thuộc 於ư 事sự 若nhược 就tựu 寂tịch 光quang 自tự 說thuyết 是thị 則tắc 事sự 理lý 融dung 即tức 修tu 性tánh 體thể 同đồng 豈khởi 今kim 性tánh 顯hiển 頓đốn 去khứ 其kỳ 修tu 始thỉ 本bổn 一nhất 合hợp 究cứu 竟cánh 所sở 證chứng 雖tuy 以dĩ 三tam 惑hoặc 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 法pháp 性tánh 五ngũ 陰ấm 之chi 色sắc 宛uyển 然nhiên 況huống 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 顯hiển 將tương 寂tịch 光quang 為vi 佛Phật 依y 報báo 故cố 知tri 不bất 可khả 定định 執chấp 報báo 土thổ/độ 有hữu 金kim 寶bảo 等đẳng 寂tịch 光quang 定định 無vô 斯tư 乃nãi 迷mê 名danh 全toàn 不bất 依y 義nghĩa 今kim 具cụ 出xuất 之chi 使sử 無vô 迷mê 惑hoặc 儻thảng 不bất 然nhiên 者giả 更cánh 請thỉnh 自tự 裁tài 。

四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ

法Pháp 界Giới 平bình 等đẳng 。 凡phàm 聖thánh 源nguyên 同đồng 如như 云vân 阿A 鼻Tỳ 依y 正chánh 全toàn 處xứ 極cực 聖thánh 之chi 自tự 心tâm 毗tỳ 盧lô 身thân 土thổ/độ 不bất 逾du 下hạ 凡phàm 之chi 一nhất 念niệm 但đãn 以dĩ 眾chúng 生sanh 。 邪tà 倒đảo 迷mê 悟ngộ 亢kháng 分phần/phân 十thập 界giới 因nhân 果quả 既ký 殊thù 四tứ 土thổ/độ 昇thăng 沈trầm 各các 立lập 眾chúng 經kinh 委ủy 說thuyết 諸chư 論luận 具cụ 明minh 天thiên 台thai 制chế 疏sớ/sơ 廣quảng 伸thân 荊kinh 溪khê 記ký 中trung 備bị 釋thích 土thổ/độ 有hữu 橫hoạnh/hoành 豎thụ 教giáo 有hữu 減giảm 增tăng 古cổ 德đức 壅ủng 而nhi 莫mạc 通thông 後hậu 學học 迷mê 之chi 叵phả 曉hiểu 予# 因nhân 暇hạ 日nhật 考khảo 究cứu 諸chư 文văn 點điểm 出xuất 自tự 昔tích 之chi 疑nghi 故cố 使sử 煥hoán 然nhiên 冰băng 釋thích 科khoa 分phân 為vi 四tứ 初sơ 示thị 文văn 旨chỉ 二nhị 辯biện 橫hoạnh/hoành 豎thụ 三Tam 明Minh 用dụng 教giáo 四tứ 伸thân 疑nghi 妨phương 。

初sơ 示thị 文văn 旨chỉ 者giả

止Chỉ 觀Quán 云vân 若nhược 以dĩ 四Tứ 諦Đế 豎thụ 對đối 諸chư 土thổ/độ 有hữu 增tăng 有hữu 減giảm 。 同đồng 居cư 有hữu 四tứ 方phương 便tiện 則tắc 三tam 實thật 報báo 則tắc 二nhị 寂tịch 光quang 但đãn 一nhất 若nhược 橫hoạnh/hoành 敵địch 對đối 者giả 同đồng 居cư 生sanh 滅diệt 方phương 便tiện 無vô 生sanh 滅diệt 實thật 報báo 無vô 量lượng 寂tịch 光quang 無vô 作tác 淨tịnh 名danh 記ký 云vân 然nhiên 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 餘dư 三tam 漸tiệm 減giảm 例lệ 之chi 可khả 見kiến 玅# 樂nhạo/nhạc/lạc 云vân 一nhất 家gia 明minh 義nghĩa 以dĩ 土thổ/độ 對đối 教giáo 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 及cập 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 並tịnh 有hữu 用dụng 教giáo 橫hoạnh/hoành 豎thụ 二nhị 對đối 橫hoạnh/hoành 論luận 土thổ/độ 體thể 與dữ 教giáo 相tương 當đương 豎thụ 論luận 約ước 土thổ/độ 用dụng 教giáo 多đa 少thiểu (# 云vân 云vân )# 。

二nhị 辯biện 橫hoạnh/hoành 豎thụ 者giả

若nhược 據cứ 止Chỉ 觀Quán 以dĩ 同đồng 居cư 有hữu 四tứ 方phương 便tiện 則tắc 三tam 實thật 報báo 則tắc 二nhị 寂tịch 光quang 但đãn 一nhất 故cố 名danh 為vi 豎thụ 以dĩ 四Tứ 諦Đế 敵địch 對đối 四tứ 土thổ/độ 無vô 復phục 優ưu 劣liệt 是thị 故cố 言ngôn 橫hoạnh/hoành 如như 玅# 樂nhạo/nhạc/lạc 云vân 橫hoạnh/hoành 論luận 土thổ/độ 體thể 與dữ 教giáo 相tương 當đương 豎thụ 論luận 約ước 土thổ/độ 用dụng 教giáo 多đa 少thiểu 何hà 以dĩ 淨tịnh 名danh 記ký 云vân 然nhiên 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 餘dư 三tam 漸tiệm 減giảm 例lệ 之chi 可khả 見kiến 且thả 此thử 二nhị 文văn 橫hoạnh/hoành 豎thụ 敵địch 體thể 相tướng 違vi 如như 何hà 甄chân 簡giản 舊cựu 說thuyết 紛phân 然nhiên 少thiểu 遇ngộ 達đạt 者giả 或hoặc 曰viết 止Chỉ 觀Quán 同đồng 居cư 有hữu 四tứ 至chí 寂tịch 光quang 但đãn 一nhất 謂vị 之chi 豎thụ 者giả 此thử 即tức 土thổ/độ 中trung 用dụng 教giáo 之chi 義nghĩa 如như 云vân 豎thụ 論luận 約ước 土thổ/độ 用dụng 教giáo 多đa 少thiểu 即tức 其kỳ 義nghĩa 也dã 淨tịnh 名danh 記ký 曰viết 然nhiên 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 者giả 此thử 即tức 以dĩ 教giáo 對đối 土thổ/độ 之chi 義nghĩa 同đồng 居cư 四tứ 教giáo 敵địch 對đối 四tứ 土thổ/độ 是thị 故cố 言ngôn 橫hoạnh/hoành 即tức 同đồng 止Chỉ 觀Quán 橫hoạnh/hoành 論luận 土thổ/độ 體thể 與dữ 教giáo 相tương 當đương 義nghĩa 也dã 或hoặc 曰viết 四tứ 土thổ/độ 各các 論luận 故cố 曰viết 橫hoạnh/hoành 上thượng 下hạ 相tương 望vọng 故cố 曰viết 豎thụ 以dĩ 消tiêu 兩lưỡng 處xứ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 之chi 文văn 或hoặc 約ước 四tứ 句cú 開khai 合hợp 而nhi 說thuyết 或hoặc 約ước 捨xả 報báo 未vị 捨xả 報báo 以dĩ 明minh 各các 有hữu 義nghĩa 章chương 茲tư 不bất 委ủy 敘tự 若nhược 見kiến 正chánh 義nghĩa 自tự 知tri 其kỳ 非phi 今kim 詳tường 祖tổ 詰cật 依y 附phụ 文văn 旨chỉ 究cứu 而nhi 伸thân 之chi 使sử 無vô 疑nghi 壅ủng 然nhiên 其kỳ 兩lưỡng 文văn 用dụng 與dữ 敻# 殊thù 若nhược 欲dục 會hội 同đồng 愈dũ 增tăng 凝ngưng 結kết 今kim 為vi 說thuyết 之chi 三tam 義nghĩa 永vĩnh 異dị 一nhất 者giả 四tứ 土thổ/độ 前tiền 後hậu 不bất 同đồng 止Chỉ 觀Quán 明minh 土thổ/độ 先tiên 說thuyết 同đồng 居cư 次thứ 第đệ 至chí 於ư 寂tịch 土thổ/độ 淨tịnh 名danh 所sở 說thuyết 先tiên 明minh 究cứu 竟cánh 次thứ 第đệ 始thỉ 至chí 同đồng 居cư 何hà 者giả 止Chỉ 觀Quán 正chánh 明minh 圓viên 人nhân 修tu 其kỳ 圓viên 觀quán 發phát 大đại 心tâm 中trung 諸chư 土thổ/độ 用dụng 教giáo 所sở 以dĩ 機cơ 既ký 增tăng 減giảm 不bất 同đồng 是thị 故cố 教giáo 亦diệc 多đa 少thiểu 有hữu 異dị 同đồng 居cư 既ký 有hữu 四tứ 機cơ 故cố 說thuyết 之chi 以dĩ 四tứ 教giáo 至chí 於ư 寂tịch 光quang 唯duy 一nhất 圓viên 機cơ 但đãn 用dụng 一nhất 教giáo 從tùng 寬khoan 至chí 狹hiệp 始thỉ 自tự 同đồng 居cư 終chung 於ư 寂tịch 土thổ/độ 淨tịnh 名danh 先tiên 明minh 寂tịch 光quang 至chí 於ư 同đồng 居cư 者giả 斯tư 乃nãi 正chánh 明minh 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 故cố 爾nhĩ 若nhược 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 今kim 言ngôn 說thuyết 者giả 乃nãi 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 若nhược 於ư 實thật 報báo 土thổ/độ 中trung 橫hoạnh/hoành 明minh 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 者giả 說thuyết 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 即tức 果quả 報báo 土thổ/độ 說thuyết 一nhất 實thật 諦đế 即tức 常thường 寂tịch 光quang 若nhược 方phương 便tiện 同đồng 居cư 中trung 說thuyết 一nhất 實thật 諦đế 即tức 方phương 便tiện 同đồng 居cư 土thổ/độ 中trung 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 是thị 以dĩ 先tiên 明minh 寂tịch 光quang 至chí 於ư 同đồng 居cư 其kỳ 既ký 兩lưỡng 文văn 明minh 土thổ/độ 前tiền 後hậu 不bất 同đồng 安an 可khả 會hội 齊tề 二nhị 者giả 四tứ 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 不bất 同đồng 者giả 止Chỉ 觀Quán 四tứ 教giáo 敵địch 對đối 四tứ 土thổ/độ 曰viết 橫hoạnh/hoành 四tứ 教giáo 增tăng 減giảm 對đối 土thổ/độ 曰viết 豎thụ 今kim 淨tịnh 名danh 記ký 自tự 就tựu 下hạ 三tam 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 故cố 云vân 然nhiên 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 蓋cái 由do 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 云vân 若nhược 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 而nhi 言ngôn 說thuyết 者giả 法Pháp 身thân 冥minh 資tư 一nhất 切thiết 無vô 說thuyết 而nhi 說thuyết 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 說thuyết 法Pháp 也dã 此thử 則tắc 明minh 其kỳ 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 無vô 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 次thứ 約ước 下hạ 之chi 三tam 土thổ/độ 說thuyết 者giả 乃nãi 云vân 若nhược 約ước 果quả 報báo 明minh 常thường 寂tịch 光quang 分phân 別biệt 二nhị 種chủng 說thuyết 法Pháp 不bất 同đồng 若nhược 說thuyết 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 即tức 果quả 報báo 土thổ/độ 說thuyết 一nhất 實thật 諦đế 即tức 常thường 寂tịch 光quang 記ký 即tức 釋thích 云vân 有hữu 果quả 報báo 邊biên 須tu 云vân 苦khổ 集tập 以dĩ 有hữu 苦khổ 集tập 須tu 具cụ 四Tứ 諦Đế 於ư 果quả 報báo 中trung 分phần/phân 論luận 寂tịch 光quang 須tu 從tùng 理lý 說thuyết 故cố 唯duy 實thật 諦đế 義nghĩa 亦diệc 當đương 於ư 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 此thử 則tắc 實thật 報báo 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 至chí 明minh 方phương 便tiện 同đồng 居cư 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 疏sớ/sơ 中trung 秪# 云vân 下hạ 兩lưỡng 土thổ/độ 類loại 此thử 可khả 知tri 文văn 旨chỉ 既ký 略lược 記ký 即tức 釋thích 云vân 有hữu 餘dư 同đồng 居cư 俱câu 得đắc 橫hoạnh/hoành 論luận 即tức 寂tịch 光quang 土thổ/độ 若nhược 有hữu 餘dư 中trung 亦diệc 說thuyết 無vô 量lượng 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 或hoặc 說thuyết 通thông 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 故cố 有hữu 餘dư 中trung 若nhược 說thuyết 一nhất 實thật 即tức 有hữu 餘dư 中trung 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 實thật 報báo 例lệ 之chi 亦diệc 應ưng 可khả 見kiến 明minh 其kỳ 實thật 報báo 方phương 便tiện 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 文văn 旨chỉ 既ký 廣quảng 於ư 義nghĩa 易dị 曉hiểu 至chí 明minh 同đồng 居cư 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 文văn 中trung 但đãn 云vân 然nhiên 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 以dĩ 由do 同đồng 居cư 或hoặc 說thuyết 藏tạng 教giáo 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 或hoặc 說thuyết 通thông 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 或hoặc 說thuyết 別biệt 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 或hoặc 說thuyết 圓viên 以dĩ 對đối 一nhất 實thật 此thử 即tức 事sự 理lý 對đối 明minh 故cố 同đồng 居cư 中trung 說thuyết 一nhất 實thật 諦đế 即tức 同đồng 居cư 中trung 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 故cố 曰viết 橫hoạnh/hoành 論luận 文văn 旨chỉ 泠# 然nhiên 古cổ 人nhân 不bất 曉hiểu 會hội 同đồng 止Chỉ 觀Quán 橫hoạnh/hoành 豎thụ 義nghĩa 者giả 謬mậu 之chi 甚thậm 矣hĩ 三tam 者giả 四tứ 土thổ/độ 對đối 教giáo 不bất 同đồng 者giả 止Chỉ 觀Quán 四tứ 教giáo 敵địch 對đối 四tứ 土thổ/độ 曰viết 橫hoạnh/hoành 同đồng 居cư 對đối 四tứ 寂tịch 光quang 對đối 圓viên 曰viết 豎thụ 及cập 乎hồ 淨tịnh 名danh 寂tịch 光quang 對đối 一nhất 實thật 諦đế 實thật 報báo 對đối 其kỳ 無vô 作tác 方phương 便tiện 對đối 通thông 別biệt 等đẳng 如như 此thử 不bất 同đồng 人nhân 何hà 不bất 見kiến 今kim 既ký 指chỉ 出xuất 照chiếu 了liễu 可khả 知tri 請thỉnh 尋tầm 疏sớ/sơ 記ký 點điểm 對đối 分phân 明minh 狐hồ 疑nghi 自tự 決quyết 余dư 患hoạn 斯tư 文văn 即tức 有hữu 歲tuế 月nguyệt 因nhân 得đắc 其kỳ 旨chỉ 足túc 之chi 蹈đạo 之chi 若nhược 爾nhĩ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 二nhị 文văn 以dĩ 如như 所sở 辯biện 且thả 妙diệu 樂lạc 云vân 一nhất 家gia 明minh 義nghĩa 以dĩ 土thổ/độ 對đối 教giáo 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 及cập 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 並tịnh 有hữu 用dụng 教giáo 橫hoạnh/hoành 豎thụ 二nhị 對đối 橫hoạnh/hoành 論luận 土thổ/độ 體thể 與dữ 教giáo 相tương 當đương 豎thụ 論luận 約ước 土thổ/độ 用dụng 教giáo 多đa 少thiểu 自tự 舊cựu 疑nghi 曰viết 止Chỉ 觀Quán 發phát 大đại 心tâm 科khoa 所sở 明minh 橫hoạnh/hoành 豎thụ 其kỳ 義nghĩa 可khả 知tri 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 中trung 修tu 因nhân 說thuyết 教giáo 兩lưỡng 科khoa 俱câu 明minh 四tứ 土thổ/độ 妙diệu 樂lạc 所sở 指chỉ 為vi 指chỉ 何hà 科khoa 以dĩ 明minh 橫hoạnh/hoành 豎thụ 此thử 義nghĩa 雖tuy 顯hiển 不bất 知tri 之chi 者giả 異dị 論luận 多đa 途đồ 皆giai 是thị 臆ức 談đàm 全toàn 無vô 所sở 以dĩ 荊kinh 溪khê 祖tổ 師sư 明minh 文văn 已dĩ 說thuyết 盲manh 者giả 不bất 見kiến 致trí 生sanh 異dị 端đoan 今kim 直trực 伸thân 之chi 以dĩ 決quyết 其kỳ 瞙# 須tu 知tri 玅# 樂nhạo/nhạc/lạc 所sở 指chỉ 正chánh 是thị 說thuyết 法Pháp 科khoa 明minh 其kỳ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 如như 上thượng 所sở 示thị 下hạ 之chi 三tam 土thổ/độ 橫hoạnh/hoành 論luận 寂tịch 光quang 說thuyết 法Pháp 之chi 文văn 是thị 也dã 故cố 輔phụ 行hành 云vân 若nhược 轉chuyển 法Pháp 輪luân 準chuẩn 第đệ 一nhất 卷quyển 橫hoạnh/hoành 豎thụ 對đối 諦đế 及cập 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 明minh 諸chư 土thổ/độ 說thuyết 法Pháp 用dụng 教giáo 增tăng 減giảm 比tỉ 說thuyết 可khả 知tri 非phi 荊kinh 溪khê 莫mạc 能năng 指chỉ 出xuất 非phi 積tích 學học 莫mạc 能năng 得đắc 知tri 善thiện 須tu 究cứu 詳tường 無vô 令linh 造tạo 易dị 。

三Tam 明Minh 用dụng 教giáo

二nhị 先tiên 明minh 方phương 便tiện 用dụng 通thông 次thứ 明minh 實thật 報báo 用dụng 別biệt 且thả 初sơ 義nghĩa 者giả 方phương 便tiện 土thổ/độ 中trung 為vi 用dụng 通thông 否phủ/bĩ 若nhược 云vân 用dụng 者giả 觀quán 音âm 義nghĩa 疏sớ/sơ 云vân 但đãn 說thuyết 次thứ 第đệ 不bất 次thứ 第đệ 兩lưỡng 種chủng 大Đại 乘Thừa 故cố 不bất 須tu 餘dư 力lực 餘dư 法pháp 化hóa 也dã 唯duy 用dụng 別biệt 圓viên 始thỉ 云vân 不bất 須tu 通thông 教giáo 輔phụ 行hành 云vân 大Đại 乘Thừa 初sơ 門môn 調điều 機cơ 入nhập 頓đốn 為vi 知tri 故cố 學học 於ư 此thử 二nhị 途đồ 如như 何hà 剖phẫu 判phán 或hoặc 曰viết 方phương 便tiện 須tu 用dụng 通thông 者giả 是thị 小tiểu 衍diễn 義nghĩa 不bất 用dụng 者giả 是thị 真chân 中trung 義nghĩa 作tác 此thử 說thuyết 之chi 全toàn 無vô 所sở 以dĩ 今kim 意ý 伸thân 釋thích 方phương 便tiện 用dụng 通thông 者giả 若nhược 約ước 方Phương 等Đẳng 三tam 藏tạng 之chi 機cơ 斷đoạn 見kiến 思tư 惑hoặc 遇ngộ 緣duyên 命mạng 終chung 生sanh 於ư 。 彼bỉ 土độ 故cố 不bất 須tu 通thông 以dĩ 由do 此thử 人nhân 於ư 方Phương 等Đẳng 會hội 橫hoạnh/hoành 豎thụ 兩lưỡng 機cơ 並tịnh 已dĩ 聞văn 通thông 法pháp 至chí 於ư 彼bỉ 土độ 不bất 須tu 用dụng 通thông 若nhược 輔phụ 行hành 云vân 須tu 用dụng 通thông 者giả 此thử 約ước 鹿Lộc 苑Uyển 之chi 中trung 。 三tam 藏tạng 小tiểu 機cơ 斷đoạn 惑hoặc 命mạng 終chung 生sanh 至chí 彼bỉ 土độ 須tu 當đương 用dụng 通thông 葢# 緣duyên 此thử 人nhân 在tại 於ư 鹿lộc 苑uyển 未vị 曾tằng 聞văn 通thông 今kim 生sanh 方phương 便tiện 須tu 以dĩ 通thông 教giáo 大Đại 乘Thừa 之chi 法Pháp 。 融dung 通thông 三tam 藏tạng 小Tiểu 乘Thừa 之chi 執chấp 調điều 停đình 機cơ 熟thục 堪kham 入nhập 圓viên 常thường 故cố 輔phụ 行hành 云vân 在tại 方phương 便tiện 土thổ/độ 須tu 通thông 教giáo 者giả 此thử 約ước 不bất 至chí 方Phương 等Đẳng 會hội 人nhân 此thử 文văn 照chiếu 之chi 驗nghiệm 知tri 用dụng 通thông 正chánh 被bị 鹿lộc 苑uyển 小tiểu 機cơ 明minh 矣hĩ 若nhược 方Phương 等Đẳng 藏tạng 機cơ 生sanh 彼bỉ 決quyết 不bất 用dụng 通thông 文văn 旨chỉ 顯hiển 然nhiên 何hà 為vi 不bất 信tín 次thứ 明minh 實thật 報báo 用dụng 別biệt 者giả 輔phụ 行hành 云vân 若nhược 爾nhĩ 實thật 報báo 何hà 須tu 用dụng 別biệt 耶da 答đáp 約ước 教giáo 道đạo 說thuyết 證chứng 道đạo 必tất 無vô 自tự 舊cựu 疑nghi 曰viết 輔phụ 行hành 云vân 約ước 教giáo 道đạo 說thuyết 還hoàn 被bị 機cơ 否phủ/bĩ 始thỉ 曰viết 被bị 機cơ 稱xưng 實thật 感cảm 報báo 方phương 曰viết 實thật 報báo 安an 有hữu 別biệt 人nhân 若nhược 不bất 被bị 機cơ 既ký 教giáo 道đạo 則tắc 有hữu 豈khởi 不bất 被bị 機cơ 或hoặc 曰viết 荊kinh 溪khê 既ký 云vân 約ước 教giáo 道đạo 說thuyết 還hoàn 須tu 被bị 機cơ 實thật 報báo 雖tuy 無vô 別biệt 人nhân 而nhi 為vi 圓viên 機cơ 說thuyết 其kỳ 別biệt 法pháp 例lệ 如như 香hương 積tích 純thuần 圓viên 菩Bồ 薩Tát 而nhi 來lai 此thử 土độ 。 學học 雙song 流lưu 行hành 此thử 等đẳng 並tịnh 是thị 為vi 他tha 故cố 學học 如như 此thử 說thuyết 之chi 宛uyển 如như 戲hí 劇kịch 閉bế 目mục 穿xuyên 鑿tạc 不bất 足túc 評bình 量lượng 今kim 謂vị 實thật 報báo 教giáo 道đạo 須tu 用dụng 別biệt 者giả 正chánh 被bị 同đồng 居cư 方phương 便tiện 別biệt 機cơ 若nhược 爾nhĩ 今kim 問vấn 實thật 報báo 用dụng 別biệt 何hà 以dĩ 將tương 同đồng 居cư 方phương 便tiện 答đáp 之chi 莫mạc 也dã 義nghĩa 不bất 相tương 當đương 須tu 知tri 道Đạo 理lý 合hợp 然nhiên 如như 同đồng 居cư 四tứ 教giáo 各các 立lập 教giáo 主chủ 各các 被bị 機cơ 緣duyên 別biệt 佛Phật 為vi 其kỳ 別biệt 機cơ 說thuyết 別biệt 行hành 位vị 一nhất 教giáo 始thỉ 終chung 令linh 其kỳ 行hành 人nhân 依y 教giáo 起khởi 行hành 破phá 一nhất 品phẩm 無vô 明minh 生sanh 實thật 報báo 土thổ/độ 而nhi 於ư 彼bỉ 土độ 。 破phá 十thập 二nhị 品phẩm 無vô 明minh 盡tận 成thành 妙diệu 覺giác 果quả 佛Phật 此thử 乃nãi 並tịnh 約ước 教giáo 道đạo 說thuyết 之chi 若nhược 證chứng 道đạo 說thuyết 者giả 行hành 人nhân 但đãn 恐khủng 不bất 入nhập 初Sơ 地Địa 破phá 其kỳ 一nhất 品phẩm 無vô 明minh 若nhược 入nhập 證chứng 道đạo 不bất 復phục 名danh 別biệt 何hà 嘗thường 有hữu 人nhân 在tại 別biệt 教giáo 破phá 十thập 二nhị 品phẩm 無vô 明minh 成thành 玅# 覺giác 佛Phật 由do 是thị 之chi 故cố 。 輔phụ 行hành 即tức 云vân 約ước 教giáo 道đạo 說thuyết 證chứng 道đạo 必tất 無vô 不bất 達đạt 之chi 者giả 。 於ư 實thật 報báo 土thổ/độ 求cầu 別biệt 機cơ 別biệt 教giáo 者giả 一nhất 何hà 昧muội 哉tai 此thử 義nghĩa 教giáo 門môn 最tối 為vi 難nạn/nan 事sự 今kim 之chi 學học 者giả 善thiện 須tu 究cứu 之chi 同đồng 居cư 既ký 爾nhĩ 方phương 便tiện 例lệ 然nhiên 。

四tứ 釋thích 疑nghi 妨phương

問vấn 五ngũ 濁trược 輕khinh 重trọng 同đồng 居cư 淨tịnh 穢uế 如như 常thường 所sở 論luận 未vị 審thẩm 體thể 析tích 巧xảo 拙chuyết 方phương 便tiện 淨tịnh 穢uế 若nhược 何hà 判phán 之chi 刊# 正chánh 。

云vân 通thông 人nhân 體thể 色sắc 即tức 空không 故cố 巧xảo 藏tạng 人nhân 析tích 色sắc 明minh 空không 故cố 拙chuyết 妙diệu 宗tông 云vân 體thể 觀quán 感cảm 淨tịnh 不bất 專chuyên 通thông 人nhân 衍diễn 門môn 三tam 教giáo 對đối 三tam 藏tạng 析tích 俱câu 明minh 體thể 法pháp 然nhiên 此thử 兩lưỡng 說thuyết 並tịnh 皆giai 可khả 用dụng 刊# 正chánh 雖tuy 約ước 藏tạng 通thông 兩lưỡng 教giáo 以dĩ 明minh 巧xảo 拙chuyết 此thử 亦diệc 一nhất 往vãng 說thuyết 之chi 通thông 既ký 是thị 巧xảo 別biệt 圓viên 可khả 知tri 義nghĩa 當đương 小tiểu 衍diễn 與dữ 妙diệu 宗tông 同đồng 不bất 可khả 人nhân 情tình 強cường/cưỡng 生sanh 分phân 別biệt 。

問vấn 次thứ 第đệ 頓đốn 入nhập 實thật 報báo 淨tịnh 穢uế 其kỳ 旨chỉ 如như 何hà 刊# 正chánh 。

云vân 別biệt 人nhân 漸tiệm 修tu 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 登đăng 地địa 入nhập 實thật 以dĩ 之chi 為vi 穢uế 圓viên 人nhân 頓đốn 修tu 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 登đăng 住trụ 入nhập 實thật 以dĩ 之chi 為vi 淨tịnh 妙diệu 宗tông 曰viết 若nhược 論luận 實thật 證chứng 此thử 土thổ/độ 唯duy 有hữu 圓viên 聖thánh 所sở 居cư 別biệt 人nhân 初Sơ 地Địa 證chứng 與dữ 圓viên 同đồng 稱xưng 實thật 感cảm 報báo 有hữu 何hà 優ưu 降giáng/hàng 今kim 就tựu 教giáo 道đạo 十Thập 地Địa 不bất 融dung 致trí 所sở 感cảm 土thổ/độ 異dị 於ư 圓viên 人nhân 故cố 約ước 漸tiệm 頓đốn 分phần/phân 於ư 淨tịnh 穢uế 然nhiên 此thử 二nhị 說thuyết 刊# 正chánh 為vi 當đương 以dĩ 由do 別biệt 人nhân 久cửu 習tập 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 雖tuy 入nhập 初Sơ 地Địa 證chứng 與dữ 圓viên 同đồng 涉thiệp 其kỳ 方phương 便tiện 是thị 故cố 言ngôn 穢uế 圓viên 人nhân 始thỉ 終chung 頓đốn 修tu 三tam 觀quán 故cố 名danh 為vi 淨tịnh 耳nhĩ 妙diệu 宗tông 以dĩ 別biệt 教giáo 十Thập 地Địa 不bất 融dung 為vi 穢uế 者giả 深thâm 不bất 可khả 也dã 今kim 明minh 實thật 報báo 淨tịnh 穢uế 安an 有hữu 十Thập 地Địa 教giáo 道đạo 不bất 融dung 亦diệc 則tắc 未vị 合hợp 次thứ 第đệ 頓đốn 入nhập 之chi 文văn 成thành 難nạn/nan 取thủ 信tín 矣hĩ 。

問vấn 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 淨tịnh 穢uế 為vi 是thị 何hà 義nghĩa 刊# 正chánh 。

曰viết 由do 分phần/phân 證chứng 寂tịch 光quang 方phương 生sanh 實thật 報báo 今kim 約ước 分phần/phân 證chứng 猶do 帶đái 無vô 明minh 故cố 穢uế 究cứu 竟cánh 無vô 明minh 已dĩ 盡tận 故cố 淨tịnh 義nghĩa 編biên 曰viết 無vô 明minh 分phần/phân 破phá 證chứng 少thiểu 分phần 無vô 相tướng 故cố 穢uế 無vô 明minh 全toàn 盡tận 證chứng 究cứu 竟cánh 無vô 相tướng 。 故cố 淨tịnh 此thử 二nhị 說thuyết 者giả 須tu 依y 刊# 正chánh 疏sớ/sơ 中trung 顯hiển 云vân 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 淨tịnh 穢uế 此thử 則tắc 等đẳng 覺giác 已dĩ 還hoàn 無vô 明minh 未vị 盡tận 是thị 故cố 言ngôn 穢uế 妙diệu 覺giác 究cứu 竟cánh 無vô 明minh 永vĩnh 盡tận 故cố 名danh 為vi 淨tịnh 義nghĩa 編biên 有hữu 相tướng 無vô 相tướng 。 之chi 語ngữ 未vị 為vi 善thiện 矣hĩ 。

問vấn 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 與dữ 果quả 報báo 土thổ/độ 何hà 。

簡giản 答đáp 事sự 理lý 不bất 同đồng 過quá 德đức 有hữu 異dị 無vô 明minh 感cảm 報báo 受thọ 生sanh 從tùng 過quá 從tùng 事sự 而nhi 說thuyết 名danh 果quả 報báo 土thổ/độ 三tam 德đức 之chi 理lý 分phần/phân 顯hiển 從tùng 理lý 從tùng 德đức 為vi 言ngôn 故cố 曰viết 寂tịch 光quang 秪# 此thử 兩lưỡng 義nghĩa 伸thân 之chi 果quả 報báo 寂tịch 光quang 明minh 矣hĩ 。

問vấn 淨tịnh 名danh 記ký 云vân 藏tạng 通thông 對đối 於ư 同đồng 居cư 別biệt 對đối 有hữu 餘dư 以dĩ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 兩lưỡng 義nghĩa 如như 何hà 收thu 攝nhiếp 。

答đáp 此thử 約ước 界giới 內nội 外ngoại 說thuyết 非phi 橫hoạnh/hoành 豎thụ 義nghĩa 收thu 藏tạng 通thông 界giới 內nội 之chi 教giáo 對đối 於ư 同đồng 居cư 別biệt 圓viên 界giới 外ngoại 之chi 教giáo 對đối 於ư 二nhị 土thổ/độ 別biệt 對đối 方phương 便tiện 圓viên 對đối 實thật 報báo 寂tịch 光quang 既ký 極cực 故cố 不bất 對đối 之chi 若nhược 不bất 知tri 者giả 。 誠thành 為vi 難nạn/nan 矣hĩ 。

教giáo 行hành 五ngũ 章chương

節tiết 經kinh 三tam 分phần/phân 始thỉ 則tắc 道đạo 安an 法Pháp 師sư 釋thích 題đề 五ngũ 章chương 出xuất 自tự 天thiên 台thai 智trí 者giả 教giáo 行hành 各các 立lập 機cơ 應ưng 兩lưỡng 分phần/phân 超siêu 過quá 北bắc 七thất 南nam 三tam 永vĩnh 異dị 慈từ 恩ân 賢hiền 首thủ 今kim 宗tông 學học 者giả 猶do 未vị 達đạt 於ư 精tinh 微vi 滯trệ 教giáo 封phong 文văn 致trí 妄vọng 生sanh 於ư 穿xuyên 鑿tạc 今kim 陳trần 短đoản 見kiến 以dĩ 遣khiển 眾chúng 非phi 大đại 分phần/phân 四tứ 科khoa 揀giản 判phán 區khu 別biệt 初sơ 示thị 難nạn/nan 二nhị 評bình 非phi 三tam 正chánh 義nghĩa 四tứ 釋thích 疑nghi 。

初sơ 示thị 難nạn/nan 者giả

自tự 舊cựu 疑nghi 云vân 玅# 玄huyền 釋thích 經kinh 總tổng 題đề 乃nãi 用dụng 五ngũ 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 於ư 五ngũ 義nghĩa 中trung 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 曰viết 約ước 教giáo 謂vị 名danh 用dụng 體thể 宗tông 教giáo 相tương/tướng 二nhị 曰viết 約ước 行hành 謂vị 名danh 體thể 宗tông 用dụng 教giáo 相tương 及cập 乎hồ 釋thích 題đề 但đãn 用dụng 約ước 行hành 若nhược 據cứ 妙diệu 玄huyền 文văn 句cú 教giáo 正chánh 行hạnh 傍bàng 應ứng 用dụng 約ước 教giáo 何hà 以dĩ 棄khí 教giáo 而nhi 用dụng 約ước 行hành 釋thích 者giả 何hà 耶da 。

二nhị 評bình 非phi 者giả

或hoặc 曰viết 若nhược 據cứ 三tam 部bộ 分phần/phân 對đối 教giáo 行hành 傍bàng 正chánh 妙diệu 玄huyền 既ký 是thị 教giáo 正chánh 行hạnh 傍bàng 今kim 釋thích 總tổng 題đề 理lý 合hợp 用dụng 約ước 教giáo 五ngũ 章chương 大đại 師sư 妙diệu 玄huyền 特đặc 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 者giả 此thử 乃nãi 俯phủ 順thuận 滅diệt 後hậu 機cơ 緣duyên 自tự 行hành 造tạo 修tu 因nhân 果quả 義nghĩa 便tiện 故cố 用dụng 約ước 行hành 不bất 用dụng 約ước 教giáo 也dã 斥xích 曰viết 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 並tịnh 是thị 佛Phật 世thế 被bị 機cơ 大đại 師sư 妙diệu 玄huyền 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 釋thích 總tổng 題đề 者giả 乃nãi 釋thích 佛Phật 世thế 經kinh 題đề 那na 云vân 約ước 行hành 五ngũ 章chương 是thị 順thuận 滅diệt 後hậu 被bị 機cơ 耶da 作tác 此thử 之chi 說thuyết 莫mạc 也dã 佛Phật 世thế 但đãn 有hữu 約ước 教giáo 而nhi 無vô 約ước 行hành 至chí 乎hồ 滅diệt 後hậu 方phương 修tu 行hành 耶da 或hoặc 曰viết 玄huyền 文văn 其kỳ 實thật 教giáo 正chánh 行hạnh 傍bàng 及cập 乎hồ 釋thích 題đề 廣quảng 明minh 約ước 行hành 五ngũ 章chương 者giả 此thử 乃nãi 將tương 止Chỉ 觀Quán 中trung 觀quán 心tâm 五ngũ 章chương 寄ký 在tại 妙diệu 玄huyền 教giáo 解giải 中trung 辯biện 所sở 以dĩ 大đại 師sư 釋thích 題đề 乃nãi 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 也dã 故cố 妙diệu 樂lạc 云vân 凡phàm 釋thích 大đại 義nghĩa 並tịnh 指chỉ 玄huyền 文văn 名danh 體thể 宗tông 用dụng 三tam 一nhất 總tổng 別biệt 寄ký 行hành 約ước 教giáo 斥xích 曰viết 若nhược 云vân 將tương 止Chỉ 觀Quán 中trung 觀quán 心tâm 五ngũ 章chương 寄ký 於ư 玅# 玄huyền 教giáo 解giải 中trung 辯biện 者giả 且thả 止Chỉ 觀Quán 中trung 十thập 大đại 章chương 未vị 審thẩm 指chỉ 何hà 章chương 為vi 觀quán 心tâm 五ngũ 章chương 非phi 但đãn 妄vọng 指chỉ 文văn 旨chỉ 抑ức 亦diệc 不bất 知tri 妙diệu 樂lạc 文văn 旨chỉ 生sanh 起khởi 來lai 意ý 故cố 也dã 或hoặc 曰viết 妙diệu 玄huyền 釋thích 題đề 大đại 師sư 不bất 用dụng 約ước 教giáo 而nhi 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 者giả 然nhiên 此thử 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 雖tuy 云vân 約ước 教giáo 約ước 行hành 若nhược 望vọng 止Chỉ 觀Quán 正chánh 明minh 行hành 相tương/tướng 此thử 二nhị 種chủng 五ngũ 章chương 並tịnh 屬thuộc 於ư 解giải 今kim 云vân 約ước 行hành 者giả 附phụ 如Như 來Lai 當đương 初sơ 自tự 行hành 造tạo 修tu 一nhất 番phiên 行hàng 行hàng 從tùng 因nhân 至chí 果quả 名danh 為vi 約ước 行hành 非phi 同đồng 止Chỉ 觀Quán 之chi 行hành 。 亦diệc 引dẫn 妙diệu 樂lạc 寄ký 行hành 約ước 教giáo 之chi 文văn 以dĩ 為vi 誠thành 證chứng 斥xích 曰viết 約ước 行hành 五ngũ 章chương 既ký 釋thích 佛Phật 世thế 經kinh 題đề 如Như 來Lai 說thuyết 經Kinh 必tất 對đối 機cơ 說thuyết 法Pháp 機cơ 緣duyên 聞văn 法Pháp 起khởi 行hành 造tạo 修tu 正chánh 屬thuộc 佛Phật 世thế 機cơ 緣duyên 所sở 修tu 之chi 行hành 。 那na 云vân 約ước 行hành 五ngũ 章chương 附phụ 當đương 時thời 如Như 來Lai 一nhất 番phiên 行hàng 行hàng 次thứ 第đệ 而nhi 說thuyết 。 作tác 此thử 釋thích 義nghĩa 非phi 但đãn 機cơ 應ưng 不bất 分phân 亦diệc 乃nãi 不bất 善thiện 天thiên 台thai 約ước 行hành 五ngũ 章chương 釋thích 經kinh 之chi 義nghĩa 。

三tam 正chánh 義nghĩa 者giả

先tiên 究cứu 自tự 來lai 先tiên 達đạt 將tương 三tam 部bộ 教giáo 行hành 傍bàng 正chánh 之chi 義nghĩa 難nạn/nan 乎hồ 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 云vân 妙diệu 玄huyền 既ký 是thị 教giáo 正chánh 大đại 師sư 釋thích 題đề 何hà 不bất 用dụng 約ước 教giáo 五ngũ 章chương 釋thích 題đề 而nhi 用dụng 約ước 行hành 者giả 何hà 耶da 作tác 此thử 之chi 問vấn 非phi 但đãn 問vấn 意ý 不bất 成thành 亦diệc 乃nãi 望vọng 名danh 釋thích 義nghĩa 應ưng 返phản 質chất 云vân 妙diệu 玄huyền 文văn 句cú 教giáo 正chánh 行hạnh 傍bàng 與dữ 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 兩lưỡng 處xứ 教giáo 行hành 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 若nhược 云vân 是thị 異dị 何hà 作tác 此thử 問vấn 若nhược 云vân 是thị 同đồng 且thả 玅# 玄huyền 釋thích 題đề 判phán 教giáo 文văn 句cú 消tiêu 釋thích 經kinh 文văn 故cố 云vân 教giáo 正chánh 若nhược 玅# 玄huyền 七thất 番phiên 共cộng 解giải 中trung 觀quán 心tâm 一nhất 釋thích 文văn 句cú 四tứ 釋thích 中trung 觀quán 心tâm 一nhất 釋thích 故cố 曰viết 行hành 傍bàng 雖tuy 有hữu 教giáo 行hành 傍bàng 正chánh 並tịnh 是thị 大đại 師sư 就tựu 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 釋thích 經kinh 判phán 教giáo 自tự 論luận 若nhược 約ước 教giáo 五ngũ 章chương 乃nãi 是thị 如Như 來Lai 。 果quả 後hậu 起khởi 用dụng 設thiết 教giáo 而nhi 說thuyết 若nhược 約ước 行hành 五ngũ 章chương 自tự 是thị 佛Phật 世thế 法Pháp 輪luân 之chi 下hạ 機cơ 緣duyên 聞văn 法Pháp 起khởi 行hành 造tạo 修tu 得đắc 益ích 邊biên 論luận 若nhược 然nhiên 者giả 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 教giáo 行hành 兩lưỡng 字tự 與dữ 三tam 部bộ 分phần/phân 教giáo 行hành 兩lưỡng 字tự 豈khởi 同đồng 日nhật 而nhi 語ngữ 哉tai 望vọng 名danh 釋thích 義nghĩa 其kỳ 謬mậu 甚thậm 矣hĩ 今kim 正chánh 出xuất 意ý 者giả 當đương 知tri 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 乃nãi 約ước 機cơ 應ưng 而nhi 辯biện 約ước 教giáo 乃nãi 是thị 如Như 來Lai 。 果quả 後hậu 設thiết 教giáo 約ước 行hành 則tắc 是thị 機cơ 緣duyên 聞văn 法Pháp 得đắc 益ích 且thả 大đại 師sư 玅# 玄huyền 伸thân 釋thích 總tổng 題đề 須tu 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 者giả 蓋cái 此thử 五ngũ 章chương 乃nãi 是thị 佛Phật 世thế 法Pháp 輪luân 之chi 下hạ 機cơ 緣duyên 聞văn 妙diệu 法Pháp 名danh 識thức 妙diệu 法Pháp 體thể 依y 體thể 起khởi 宗tông 宗tông 成thành 有hữu 用dụng 然nhiên 後hậu 教giáo 相tương/tướng 所sở 以dĩ 大đại 師sư 既ký 釋thích 佛Phật 世thế 經kinh 題đề 附phụ 其kỳ 佛Phật 世thế 機cơ 緣duyên 聞văn 法Pháp 得đắc 益ích 而nhi 釋thích 欲dục 令linh 滅diệt 後hậu 今kim 日nhật 行hành 人nhân 効hiệu 佛Phật 世thế 機cơ 起khởi 行hành 造tạo 修tu 破phá 惑hoặc 顯hiển 理lý 是thị 故cố 天thiên 台thai 特đặc 用dụng 約ước 行hành 五ngũ 章chương 不bất 用dụng 約ước 教giáo 者giả 意ý 在tại 茲tư 矣hĩ 如như 此thử 之chi 說thuyết 有hữu 異dị 古cổ 今kim 請thỉnh 明minh 眼nhãn 人nhân 刊# 詳tường 此thử 意ý 。

四tứ 釋thích 疑nghi

問vấn 妙diệu 玄huyền 釋thích 題đề 既ký 唯duy 用dụng 約ước 行hành 不bất 用dụng 約ước 教giáo 五ngũ 章chương 者giả 妙diệu 樂lạc 那na 云vân 故cố 使sử 消tiêu 釋thích 凡phàm 至chí 大đại 義nghĩa 並tịnh 指chỉ 玄huyền 文văn 名danh 體thể 宗tông 用dụng 三tam 一nhất 總tổng 別biệt 寄ký 行hành 約ước 教giáo 若nhược 爾nhĩ 莫mạc 見kiến 釋thích 題đề 亦diệc 用dụng 約ước 教giáo 耶da 。

答đáp 此thử 乃nãi 玄huyền 文văn 將tương 佛Phật 世thế 機cơ 緣duyên 約ước 行hành 五ngũ 章chương 次thứ 第đệ 一nhất 番phiên 行hành 相tương/tướng 為vi 滅diệt 後hậu 今kim 日nhật 行hành 人nhân 作tác 教giáo 說thuyết 之chi 正chánh 是thị 將tương 行hành 作tác 教giáo 而nhi 說thuyết 故cố 云vân 寄ký 行hành 約ước 教giáo 人nhân 不bất 見kiến 之chi 。 自tự 生sanh 臆ức 說thuyết 。

問vấn 玅# 樂nhạo/nhạc/lạc 既ký 云vân 三tam 一nhất 總tổng 別biệt 且thả 一nhất 即tức 是thị 總tổng 三tam 即tức 是thị 別biệt 但đãn 云vân 三tam 一nhất 已dĩ 足túc 何hà 得đắc 復phục 云vân 總tổng 別biệt 者giả 何hà 。

答đáp 不bất 原nguyên 文văn 意ý 似tự 如như 煩phiền 重trọng/trùng 今kim 為vi 出xuất 之chi 略lược 無vô 少thiểu 妨phương 由do 上thượng 文văn 云vân 一nhất 部bộ 之chi 中trung 莫mạc 過quá 本bổn 迹tích 本bổn 地địa 總tổng 別biệt 超siêu 過quá 諸chư 說thuyết 迹tích 中trung 三tam 一nhất 功công 高cao 一nhất 期kỳ 是thị 即tức 結kết 云vân 三tam 一nhất 總tổng 別biệt 非phi 煩phiền 重trọng/trùng 也dã 。

問vấn 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 若nhược 約ước 機cơ 應ưng 分phần/phân 者giả 未vị 審thẩm 得đắc 何hà 佛Phật 祖tổ 文văn 意ý 耶da 。

答đáp 經kinh 疏sớ/sơ 顯hiển 然nhiên 人nhân 自tự 不bất 曉hiểu 大đại 師sư 釋thích 神thần 力lực 品phẩm 約ước 教giáo 五ngũ 章chương 經Kinh 云vân 如Như 來Lai 一nhất 切thiết 。 所sở 有hữu 之chi 法Pháp 。 乃nãi 至chí 云vân 如Như 來Lai 一nhất 切thiết 。 甚thậm 深thâm 之chi 事sự 。 且thả 名danh 用dụng 體thể 宗tông 皆giai 云vân 如Như 來Lai 豈khởi 非phi 屬thuộc 應ưng 大đại 師sư 點điểm 第đệ 二nhị 約ước 用dụng 一nhất 章chương 乃nãi 云vân 欲dục 說thuyết 此thử 法Pháp 。 先tiên 以dĩ 神thần 力lực 駭hãi 動động 且thả 欲dục 說thuyết 與dữ 神thần 力lực 屬thuộc 應ưng 顯hiển 矣hĩ 大đại 師sư 釋thích 序tự 品phẩm 約ước 行hành 五ngũ 章chương 云vân 初sơ 從tùng 經Kinh 卷quyển 若nhược 善Thiện 知Tri 識Thức 。 有hữu 所sở 聞văn 見kiến 。 即tức 聞văn 名danh 也dã 既ký 云vân 從tùng 經Kinh 卷quyển 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 聞văn 豈khởi 非phi 屬thuộc 機cơ 兩lưỡng 種chủng 五ngũ 章chương 就tựu 佛Phật 世thế 中trung 約ước 機cơ 應ưng 分phần/phân 對đối 明minh 如như 皎hiệu 日nhật 。

問vấn 約ước 教giáo 中trung 釋thích 名danh 一nhất 章chương 既ký 屬thuộc 其kỳ 應ưng 荊kinh 溪khê 何hà 故cố 判phán 為vi 在tại 纏triền 之chi 法pháp 耶da 。

答đáp 此thử 之chi 玅# 名danh 本bổn 皆giai 佛Phật 法Pháp 若nhược 於ư 如Như 來Lai 。 即tức 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 眾chúng 生sanh 顛điên 倒đảo 。 謂vị 非phi 佛Phật 法Pháp 今kim 明minh 示thị 之chi 故cố 言ngôn 一nhất 切thiết 。 法pháp 也dã 欲dục 說thuyết 此thử 法Pháp 。 先tiên 以dĩ 神thần 力lực 駭hãi 動động 今kim 言ngôn 在tại 纏triền 者giả 且thả 附phụ 眾chúng 生sanh 顛điên 倒đảo 。 不bất 知tri 邊biên 說thuyết 。

廣quảng 略lược 五ngũ 章chương

戒giới 疏sớ/sơ 涅Niết 槃Bàn 五ngũ 章chương 廣quảng 略lược 疑nghi 有hữu 異dị 於ư 群quần 典điển 妨phương 師sư 弟đệ 以dĩ 相tương 違vi 眾chúng 解giải 紛phân 紜vân 各các 陳trần 己kỷ 見kiến 究cứu 其kỳ 優ưu 劣liệt 未vị 敢cảm 遵tuân 承thừa 今kim 出xuất 斯tư 文văn 聊liêu 分phần/phân 三tam 義nghĩa 初sơ 判phán 涅Niết 槃Bàn 廣quảng 次thứ 會hội 戒giới 疏sớ/sơ 略lược 三tam 伸thân 通thông 餘dư 妨phương 。

初sơ 判phán 涅Niết 槃Bàn 廣quảng 者giả

天thiên 台thai 一nhất 家gia 凡phàm 釋thích 諸chư 經kinh 總tổng 題đề 但đãn 用dụng 五ngũ 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 其kỳ 義nghĩa 即tức 足túc 何hà 以dĩ 章chương 安an 尊tôn 者giả 釋thích 涅Niết 槃Bàn 題đề 而nhi 用dụng 二nhị 十thập 五ngũ 章chương 者giả 何hà 異dị 解giải 多đa 途đồ 未vị 見kiến 其kỳ 旨chỉ 今kim 謂vị 涅Niết 槃Bàn 題đề 作tác 二nhị 十thập 五ngũ 章chương 釋thích 者giả 約ước 此thử 一nhất 經Kinh 法Pháp 體thể 圓viên 融dung 以dĩ 說thuyết 五ngũ 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 章chương 章chương 具cụ 五ngũ 故cố 成thành 二nhị 十thập 五ngũ 其kỳ 實thật 秪# 一nhất 五ngũ 章chương 爾nhĩ 以dĩ 由do 此thử 經Kinh 總tổng 題đề 及cập 經kinh 別biệt 文văn 皆giai 譚đàm 三tam 德đức 故cố 作tác 此thử 釋thích 題đề 云vân 摩ma 訶ha 般Bát 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 即tức 梵Phạn 語ngữ 也dã 此thử 翻phiên 大đại 滅diệt 度độ 大đại 即tức 法Pháp 身thân 滅diệt 即tức 解giải 脫thoát 度độ 即tức 般Bát 若Nhã 然nhiên 此thử 三tam 法pháp 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 不bất 並tịnh 不bất 別biệt 舉cử 一nhất 即tức 三tam 三tam 即tức 具cụ 九cửu 九cửu 秪# 是thị 三tam 是thị 以dĩ 五ngũ 章chương 亦diệc 復phục 然nhiên 爾nhĩ 若nhược 經kinh 別biệt 文văn 始thỉ 終chung 無vô 非phi 皆giai 譚đàm 三tam 德đức 如như 云vân 直trực 法Pháp 身thân 非phi 法Pháp 身thân 法Pháp 身thân 必tất 具cụ 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 直trực 般Bát 若Nhã 非phi 般Bát 若Nhã 般Bát 若Nhã 必tất 具cụ 法Pháp 身thân 解giải 脫thoát 德đức 直trực 解giải 脫thoát 非phi 解giải 脫thoát 解giải 脫thoát 。 必tất 具cụ 法Pháp 身thân 般Bát 若Nhã 德đức 故cố 涅Niết 槃Bàn 玄huyền 釋thích 此thử 義nghĩa 云vân 今kim 作tác 三tam 番phiên 九cửu 義nghĩa 淺thiển 深thâm 別biệt 異dị 各các 各các 不bất 同đồng 。 者giả 雖tuy 復phục 多đa 含hàm 攝nhiếp 勝thắng 未vị 是thị 今kim 經kinh 正chánh 意ý 文văn 云vân 法Pháp 身thân 亦diệc 非phi 那na 可khả 單đơn 作tác 三Tam 身Thân 釋thích 大đại 文văn 云vân 解giải 脫thoát 亦diệc 非phi 那na 可khả 單đơn 作tác 三Tam 身Thân 釋thích 滅diệt 文văn 云vân 般Bát 若Nhã 亦diệc 非phi 那na 可khả 單đơn 作tác 三tam 智trí 釋thích 度độ 故cố 知tri 單đơn 釋thích 非phi 今kim 經kinh 意ý 三tam 德đức 中trung 各các 各các 求cầu 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 三tam 法pháp 合hợp 求cầu 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 如như 是thị 三tam 德đức 不bất 可khả 相tương 離ly 三tam 目mục 三tam 點điểm 名danh 大đại 涅Niết 槃Bàn 是thị 則tắc 三tam 九cửu 圓viên 融dung 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 九cửu 不bất 為vi 多đa 三tam 不bất 為vi 少thiểu 雖tuy 一nhất 而nhi 三tam 雖tuy 三tam 而nhi 一nhất 雖tuy 復phục 三tam 一nhất 而nhi 非phi 三tam 一nhất 雖tuy 非phi 三tam 一nhất 而nhi 三tam 而nhi 一nhất 名danh 祕bí 密mật 藏tạng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 秪# 一nhất 三tam 德đức 圓viên 融dung 無vô 缺khuyết 舉cử 一nhất 即tức 三tam 五ngũ 章chương 亦diệc 爾nhĩ 章chương 章chương 五ngũ 章chương 成thành 二nhị 十thập 五ngũ 章chương 三tam 法pháp 各các 三tam 寧ninh 是thị 定định 九cửu 但đãn 是thị 互hỗ 即tức 秪# 一nhất 三tam 法pháp 五ngũ 章chương 例lệ 之chi 亦diệc 復phục 如như 此thử 。 雖tuy 於ư 五ngũ 章chương 各các 具cụ 五ngũ 章chương 成thành 二nhị 十thập 五ngũ 但đãn 是thị 融dung 即tức 秪# 一nhất 五ngũ 章chương 若nhược 了liễu 斯tư 旨chỉ 則tắc 二nhị 十thập 五ngũ 非phi 多đa 五ngũ 義nghĩa 非phi 少thiểu 也dã 。

次thứ 會hội 戒giới 疏sớ/sơ 略lược 者giả

戒giới 疏sớ/sơ 云vân 釋thích 此thử 戒giới 經kinh 三tam 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 第đệ 一nhất 釋thích 名danh 第đệ 二nhị 出xuất 體thể 第đệ 三tam 料liệu 揀giản 且thả 天thiên 台thai 解giải 釋thích 諸chư 經kinh 並tịnh 用dụng 五ngũ 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 釋thích 此thử 戒giới 經kinh 但đãn 用dụng 三tam 重trọng/trùng 玄huyền 義nghĩa 與dữ 諸chư 經kinh 不bất 同đồng 者giả 何hà 或hoặc 云vân 梵Phạm 網võng 有hữu 一nhất 百bách 十thập 二nhị 卷quyển 今kim 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 心tâm 地địa 品phẩm 所sở 以dĩ 宗tông 用dụng 在tại 大đại 部bộ 中trung 明minh 今kim 則tắc 但đãn 說thuyết 三tam 章chương 而nhi 已dĩ 非phi 但đãn 五ngũ 章chương 不bất 足túc 亦diệc 則tắc 三tam 分phần/phân 不bất 周chu 如như 戒giới 疏sớ/sơ 云vân 從tùng 大đại 本bổn 出xuất 序tự 及cập 流lưu 通thông 皆giai 缺khuyết 即tức 別biệt 部bộ 稱xưng 菩Bồ 薩Tát 戒giới 經Kinh 戒giới 云vân 體thể 中trung 必tất 攝nhiếp 宗tông 用dụng 以dĩ 修tu 因nhân 戒giới 善thiện 能năng 得đắc 勝thắng 果quả 為vi 宗tông 止chỉ 惡ác 興hưng 善thiện 為vi 用dụng 自tự 有hữu 判phán 教giáo 之chi 文văn 五ngũ 章chương 義nghĩa 足túc 然nhiên 此thử 之chi 義nghĩa 說thuyết 者giả 甚thậm 眾chúng 但đãn 出xuất 正chánh 途đồ 自tự 見kiến 臧tang 否bĩ 略lược 引dẫn 二nhị 解giải 以dĩ 為vi 較giảo 量lượng 不bất 見kiến 他tha 非phi 曷hạt 顯hiển 今kim 是thị 應ưng 知tri 戒giới 體thể 經kinh 體thể 修tu 發phát 不bất 同đồng 事sự 理lý 有hữu 異dị 不bất 可khả 一nhất 混hỗn 然nhiên 戒giới 體thể 者giả 乃nãi 是thị 初sơ 心tâm 所sở 發phát 善thiện 體thể 故cố 經Kinh 云vân 但đãn 解giải 法Pháp 師sư 語ngữ 。 者giả 盡tận 應ưng 受thọ 戒giới 初sơ 心tâm 便tiện 可khả 得đắc 之chi 若nhược 經kinh 體thể 還hoàn 須tu 從tùng 因nhân 至chí 果quả 起khởi 行hành 造tạo 修tu 破phá 惑hoặc 顯hiển 理lý 方phương 得đắc 其kỳ 體thể 今kim 此thử 戒giới 體thể 但đãn 是thị 初sơ 心tâm 發phát 得đắc 既ký 未vị 從tùng 因nhân 至chí 果quả 故cố 不bất 可khả 論luận 宗tông 理lý 體thể 未vị 顯hiển 安an 能năng 有hữu 其kỳ 果quả 後hậu 化hóa 他tha 之chi 用dụng 是thị 故cố 但đãn 論luận 三tam 章chương 而nhi 缺khuyết 宗tông 用dụng 若nhược 經kinh 體thể 由do 因nhân 果quả 所sở 趣thú 顯hiển 出xuất 理lý 體thể 既ký 得đắc 體thể 已dĩ 任nhậm 運vận 真chân 化hóa 故cố 有hữu 其kỳ 用dụng 若nhược 其kỳ 然nhiên 者giả 。 戒giới 體thể 是thị 事sự 上thượng 發phát 得đắc 通thông 乎hồ 初sơ 心tâm 故cố 不bất 論luận 宗tông 論luận 用dụng 經kinh 體thể 是thị 顯hiển 出xuất 理lý 體thể 乃nãi 當đương 宗tông 成thành 體thể 顯hiển 果quả 後hậu 起khởi 用dụng 須tu 辯biện 自tự 他tha 因nhân 果quả 之chi 法pháp 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 事sự 理lý 不bất 同đồng 修tu 發phát 有hữu 異dị 莫mạc 以dĩ 戒giới 體thể 經kinh 體thể 不bất 分phân 混hỗn 而nhi 為vi 一nhất 也dã 。

三tam 伸thân 通thông 餘dư 妨phương

問vấn 若nhược 云vân 涅Niết 槃Bàn 總tổng 題đề 及cập 以dĩ 別biệt 文văn 皆giai 譚đàm 三tam 德đức 故cố 作tác 章chương 章chương 五ngũ 章chương 釋thích 者giả 且thả 光quang 明minh 總tổng 題đề 別biệt 文văn 亦diệc 譚đàm 三tam 德đức 如như 云vân 金kim 光quang 明minh 此thử 之chi 三tam 字tự 即tức 是thị 三tam 德đức 金kim 即tức 法Pháp 身thân 光quang 即tức 般Bát 若Nhã 明minh 即tức 解giải 脫thoát 別biệt 文văn 亦diệc 明minh 三tam 德đức 者giả 如như 天thiên 台thai 約ước 圓viên 空không 鳴minh 釋thích 其kỳ 金kim 鼓cổ 作tác 三tam 九cửu 圓viên 融dung 而nhi 釋thích 何hà 以dĩ 不bất 作tác 。 章chương 章chương 五ngũ 章chương 釋thích 題đề 者giả 何hà 。

答đáp 涅Niết 槃Bàn 總tổng 題đề 及cập 以dĩ 別biệt 文văn 始thỉ 終chung 無vô 非phi 皆giai 譚đàm 三tam 德đức 故cố 作tác 三tam 九cửu 圓viên 融dung 及cập 以dĩ 章chương 章chương 五ngũ 章chương 而nhi 釋thích 若nhược 光quang 明minh 總tổng 題đề 雖tuy 是thị 三tam 德đức 至chí 經kinh 別biệt 文văn 並tịnh 無vô 三tam 德đức 之chi 語ngữ 天thiên 台thai 雖tuy 約ước 圓viên 空không 鳴minh 三tam 九cửu 圓viên 融dung 解giải 釋thích 金kim 鼓cổ 但đãn 是thị 約ước 教giáo 釋thích 義nghĩa 經kinh 無vô 顯hiển 文văn 。 是thị 故cố 不bất 可khả 。

問vấn 光quang 明minh 玄huyền 云vân 廣quảng 則tắc 令linh 智trí 退thoái 略lược 則tắc 義nghĩa 不bất 周chu 何hà 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 作tác 二nhị 十thập 五ngũ 章chương 釋thích 之chi 莫mạc 也dã 廣quảng 則tắc 智trí 退thoái 。

答đáp 但đãn 順thuận 經kinh 文văn 三tam 一nhất 圓viên 融dung 故cố 作tác 此thử 解giải 雖tuy 作tác 章chương 章chương 五ngũ 章chương 而nhi 釋thích 但đãn 秪# 一nhất 五ngũ 章chương 耳nhĩ 非phi 有hữu 二nhị 十thập 五ngũ 之chi 別biệt 也dã 。

問vấn 若nhược 云vân 涅Niết 槃Bàn 三tam 一nhất 圓viên 融dung 須tu 作tác 章chương 章chương 五ngũ 章chương 釋thích 者giả 且thả 法pháp 華hoa 經kinh 純thuần 圓viên 獨độc 妙diệu 亦diệc 則tắc 圓viên 融dung 何hà 故cố 不bất 作tác 章chương 章chương 五ngũ 章chương 而nhi 釋thích 。

答đáp 部bộ 旨chỉ 化hóa 意ý 不bất 同đồng 豈khởi 可khả 一nhất 槩# 為vi 妨phương 法pháp 華hoa 雖tuy 則tắc 圓viên 融dung 始thỉ 終chung 不bất 譚đàm 三tam 德đức 若nhược 涅Niết 槃Bàn 經kinh 總tổng 題đề 別biệt 文văn 始thỉ 終chung 三tam 德đức 是thị 故cố 然nhiên 爾nhĩ 。

心tâm 佛Phật 辯biện 境cảnh

經Kinh 云vân 觀quán 佛Phật 疏sớ/sơ 曰viết 觀quán 心tâm 經kinh 疏sớ/sơ 頓đốn 爾nhĩ 相tương 違vi 內nội 外ngoại 所sở 觀quán 矛mâu 盾# 四tứ 明minh 神thần 智trí 角giác 立lập 於ư 先tiên 憲hiến 章chương 假giả 名danh 翼dực 張trương 於ư 後hậu 互hỗ 相tương 形hình 斥xích 孰thục 為vi 指chỉ 歸quy 使sử 學học 者giả 難nạn/nan 通thông 其kỳ 文văn 致trí 修tu 者giả 誠thành 難nạn/nan 用dụng 觀quán 今kim 憑bằng 祖tổ 詰cật 略lược 以dĩ 伸thân 之chi 會hội 合hợp 諸chư 家gia 咸hàm 成thành 一nhất 簣quỹ 然nhiên 此thử 之chi 義nghĩa 自tự 舊cựu 疑nghi 云vân 今kim 此thử 觀quán 經kinh 為vi 當đương 觀quán 佛Phật 為vi 是thị 觀quán 心tâm 若nhược 謂vị 觀quán 心tâm 題đề 云vân 觀quán 佛Phật 若nhược 言ngôn 觀quán 佛Phật 疏sớ/sơ 曰viết 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 於ư 此thử 二nhị 途đồ 心tâm 佛Phật 何hà 辯biện 四tứ 明minh 云vân 經kinh 以dĩ 觀quán 佛Phật 而nhi 為vi 題đề 目mục 疏sớ/sơ 今kim 乃nãi 以dĩ 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 此thử 二nhị 無vô 殊thù 方phương 是thị 今kim 觀quán 良lương 以dĩ 圓viên 解giải 全toàn 異dị 小Tiểu 乘Thừa 小tiểu 昧muội 唯duy 心tâm 佛Phật 從tùng 外ngoại 有hữu 是thị 故cố 心tâm 佛Phật 其kỳ 體thể 不bất 同đồng 大Đại 乘Thừa 行hành 人nhân 。 知tri 我ngã 一nhất 心tâm 具cụ 諸chư 佛Phật 性tánh 乃nãi 至chí 云vân 內nội 外ngoại 分phân 之chi 此thử 當đương 外ngoại 觀quán 以dĩ 由do 託thác 彼bỉ 依y 正chánh 觀quán 故cố 是thị 以dĩ 經kinh 題đề 稱xưng 為vi 觀quán 佛Phật 若nhược 論luận 難nan 易dị 今kim 須tu 從tùng 易dị 引dẫn 玄huyền 文văn 證chứng 憲hiến 章chương 曰viết 序tự 云vân 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 即tức 下hạ 正chánh 明minh 宗tông 中trung 云vân 故cố 以dĩ 修tu 心tâm 玅# 觀quán 能năng 感cảm 淨tịnh 土độ 為vi 經kinh 宗tông 也dã 原nguyên 乎hồ 敘tự 則tắc 敘tự 述thuật 作tác 之chi 所sở 以dĩ 故cố 簡giản 其kỳ 文văn 對đối 其kỳ 次thứ 但đãn 云vân 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 實thật 相tướng 為vi 體thể 信tín 知tri 序tự 正chánh 大đại 同đồng 而nhi 但đãn 廣quảng 略lược 少thiểu 異dị 人nhân 何hà 不bất 觀quán 大đại 途đồ 妄vọng 添# 二nhị 字tự 今kim 言ngôn 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 者giả 修tu 謂vị 修tu 治trị 心tâm 即tức 陰ấm 心tâm 妙diệu 觀quán 乃nãi 不bất 決quyết 定định 觀quán 也dã 其kỳ 猶do 世thế 曰viết 治trị 病bệnh 妙diệu 藥dược 則tắc 知tri 題đề 稱xưng 觀quán 佛Phật 是thị 所sở 託thác 之chi 境cảnh 疏sớ/sơ 云vân 心tâm 觀quán 是thị 所sở 破phá 之chi 心tâm 非phi 謂vị 觀quán 心tâm 乃nãi 名danh 心tâm 觀quán 故cố 託thác 佛Phật 境cảnh 而nhi 修tu 心tâm 也dã 神thần 智trí 曰viết 經kinh 題đề 既ký 云vân 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 故cố 知tri 觀quán 者giả 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 為vi 能năng 觀quán 也dã 無vô 量lượng 壽thọ 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 為vi 所sở 觀quán 題đề 中trung 既ký 具cụ 能năng 所sở 疏sớ/sơ 中trung 云vân 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 乃nãi 具cụ 能năng 觀quán 以dĩ 一nhất 心tâm 用dụng 三tam 觀quán 故cố 曰viết 心tâm 觀quán 爾nhĩ 假giả 名danh 云vân 言ngôn 心tâm 觀quán 者giả 具cụ 足túc 應ưng 如như 。 明minh 宗tông 中trung 云vân 修tu 心tâm 妙diệu 觀quán 而nhi 大đại 師sư 特đặc 曰viết 修tu 心tâm 又hựu 云vân 妙diệu 觀quán 此thử 乃nãi 義nghĩa 有hữu 所sở 屬thuộc 不bất 可khả 單đơn 作tác 用dụng 觀quán 而nhi 解giải 今kim 謂vị 修tu 心tâm 者giả 是thị 修tu 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 之chi 心tâm 玅# 觀quán 者giả 即tức 是thị 十thập 六lục 玅# 觀quán 別biệt 語ngữ 十thập 六Lục 通Thông 則tắc 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 觀quán 彼bỉ 彌di 陀đà 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 即tức 是thị 此thử 經Kinh 淨tịnh 業nghiệp 玅# 觀quán 俱câu 為vi 宗tông 也dã 然nhiên 此thử 四tứ 說thuyết 孰thục 是thị 孰thục 非phi 究cứu 而nhi 研nghiên 之chi 有hữu 非phi 有hữu 是thị 不bất 暇hạ 廣quảng 評bình 今kim 則tắc 探thám 取thủ 前tiền 來lai 諸chư 說thuyết 同đồng 成thành 一nhất 義nghĩa 今kim 謂vị 經Kinh 云vân 觀quán 佛Phật 疏sớ/sơ 曰viết 觀quán 心tâm 者giả 不bất 無vô 所sở 以dĩ 但đãn 昔tích 諸chư 師sư 認nhận 觀quán 為vi 境cảnh 是thị 故cố 難nạn/nan 明minh 應ưng 知tri 觀quán 經kinh 十thập 六lục 觀quán 境cảnh 內nội 外ngoại 言ngôn 之chi 首thủ 題đề 既ký 云vân 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 正chánh 當đương 觀quán 外ngoại 以dĩ 由do 此thử 經Kinh 明minh 觀quán 乃nãi 是thị 託thác 彼bỉ 彌di 陀đà 淨tịnh 土độ 依y 正chánh 而nhi 修tu 故cố 不bất 二nhị 門môn 云vân 凡phàm 所sở 觀quán 境cảnh 不bất 出xuất 內nội 外ngoại 外ngoại 謂vị 託thác 彼bỉ 依y 正chánh 色sắc 心tâm 即tức 空không 假giả 中trung 所sở 言ngôn 內nội 者giả 先tiên 了liễu 外ngoại 色sắc 心tâm 一nhất 念niệm 無vô 念niệm 唯duy 內nội 體thể 三tam 千thiên 即tức 空không 假giả 中trung 一nhất 家gia 所sở 明minh 內nội 外ngoại 二nhị 觀quán 並tịnh 以dĩ 此thử 文văn 而nhi 為vi 憑bằng 準chuẩn 況huống 復phục 疏sớ/sơ 中trung 顯hiển 云vân 佛Phật 是thị 所sở 觀quán 勝thắng 境cảnh 經kinh 疏sớ/sơ 並tịnh 云vân 觀quán 佛Phật 豈khởi 非phi 託thác 彼bỉ 依y 正chánh 而nhi 修tu 也dã 疏sớ/sơ 曰viết 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 者giả 即tức 是thị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 以dĩ 為vi 能năng 觀quán 故cố 曰viết 心tâm 觀quán 舊cựu 人nhân 不bất 曉hiểu 指chỉ 能năng 觀quán 心tâm 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 能năng 所sở 淆# 混hỗn 一nhất 何hà 罔võng 措thố 初sơ 心tâm 發phát 軫# 用dụng 觀quán 須tu 託thác 彌di 陀đà 勝thắng 境cảnh 而nhi 修tu 此thử 觀quán 成thành 時thời 此thử 佛Phật 即tức 是thị 我ngã 心tâm 所sở 具cụ 之chi 佛Phật 此thử 心tâm 即tức 佛Phật 此thử 佛Phật 即tức 心tâm 心tâm 佛Phật 一nhất 如như 觀quán 成thành 可khả 爾nhĩ 故cố 輔phụ 行hành 明minh 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 。 云vân 所sở 言ngôn 佛Phật 者giả 。 皆giai 具cụ 二nhị 意ý 一nhất 自tự 心tâm 三tam 昧muội 所sở 見kiến 佛Phật 二nhị 西tây 方phương 修tu 因nhân 感cảm 果quả 佛Phật 今kim 具cụ 含hàm 二nhị 義nghĩa 共cộng 為vi 一nhất 境cảnh 為vi 順thuận 理lý 故cố 從tùng 初sơ 義nghĩa 釋thích 三tam 昧muội 既ký 成thành 隨tùy 念niệm 即tức 見kiến 見kiến 是thị 心tâm 性tánh 名danh 心tâm 作tác 佛Phật 據cứ 此thử 文văn 意ý 觀quán 成thành 方phương 可khả 得đắc 云vân 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 四tứ 明minh 非phi 無vô 此thử 意ý 但đãn 不bất 分phân 其kỳ 初sơ 後hậu 故cố 爾nhĩ 若nhược 謂vị 觀quán 外ngoại 玄huyền 文văn 何hà 云vân 眾chúng 生sanh 法pháp 太thái 廣quảng 佛Phật 法Pháp 太thái 高cao 於ư 初sơ 學học 為vi 難nạn/nan 然nhiên 心tâm 佛Phật 及cập 眾chúng 生sanh 。 是thị 三tam 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 但đãn 自tự 觀quán 己kỷ 心tâm 則tắc 為vi 易dị 若nhược 謂vị 觀quán 佛Phật 莫mạc 是thị 觀quán 難nạn/nan 應ưng 知tri 隨tùy 文văn 用dụng 與dữ 不bất 可khả 一nhất 槩# 雷lôi 同đồng 觀quán 經kinh 正chánh 約ước 淨tịnh 穢uế 兩lưỡng 土thổ/độ 對đối 說thuyết 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 猒# 此thử 娑sa 婆bà 求cầu 生sanh 安an 養dưỡng 託thác 彼bỉ 勝thắng 境cảnh 以dĩ 為vi 所sở 觀quán 捨xả 穢uế 取thủ 淨tịnh 是thị 故cố 然nhiên 爾nhĩ 玅# 玄huyền 釋thích 經kinh 免miễn 其kỳ 行hành 者giả 數số 寶bảo 之chi 譏cơ 故cố 令linh 觀quán 心tâm 以dĩ 由do 欲dục 界giới 散tán 境cảnh 觀quán 外ngoại 則tắc 難nạn/nan 故cố 令linh 觀quán 內nội 各các 隨tùy 文văn 義nghĩa 義nghĩa 匪phỉ 一nhất 途đồ 學học 者giả 細tế 詳tường 深thâm 有hữu 其kỳ 旨chỉ 若nhược 得đắc 此thử 意ý 自tự 見kiến 前tiền 非phi 四tứ 明minh 不bất 分phân 初sơ 後hậu 便tiện 即tức 判phán 云vân 約ước 心tâm 觀quán 佛Phật 及cập 乎hồ 分phần/phân 其kỳ 內nội 外ngoại 乃nãi 云vân 觀quán 外ngoại 至chí 分phần/phân 難nan 易dị 又hựu 云vân 從tùng 易dị 如như 此thử 說thuyết 義nghĩa 前tiền 後hậu 似tự 違vi 憲hiến 章chương 將tương 能năng 觀quán 之chi 心tâm 為vi 所sở 治trị 陰ấm 心tâm 全toàn 迷mê 文văn 旨chỉ 假giả 名danh 以dĩ 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 為vi 修tu 心tâm 返phản 顯hiển 十thập 六lục 玅# 觀quán 全toàn 非phi 心tâm 之chi 所sở 修tu 此thử 之chi 一nhất 謬mậu 不bất 足túc 可khả 論luận 神thần 智trí 之chi 說thuyết 少thiểu 與dữ 今kim 同đồng 未vị 全toàn 其kỳ 義nghĩa 故cố 再tái 明minh 之chi 看khán 讀đọc 之chi 者giả 細tế 尋tầm 可khả 知tri 若nhược 得đắc 此thử 意ý 其kỳ 旨chỉ 昭chiêu 然nhiên 。

觀Quán 經Kinh 五Ngũ 章Chương

吾ngô 祖tổ 智trí 者giả 凡phàm 釋thích 諸chư 經kinh 先tiên 用dụng 五ngũ 義nghĩa 釋thích 題đề 次thứ 以dĩ 三tam 分phần/phân 科khoa 解giải 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 明minh 用dụng 少thiểu 殊thù 約ước 行hành 用dụng 居cư 第đệ 四tứ 約ước 教giáo 名danh 在tại 用dụng 前tiền 唯duy 此thử 觀quán 經kinh 宗tông 前tiền 體thể 後hậu 難nan 以dĩ 區khu 分phần/phân 非phi 但đãn 教giáo 行hành 莫mạc 收thu 抑ức 亦diệc 五ngũ 義nghĩa 殘tàn 缺khuyết 自tự 舊cựu 疑nghi 曰viết 疏sớ/sơ 云vân 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 實thật 相tướng 為vi 體thể 是thị 則tắc 宗tông 前tiền 體thể 後hậu 教giáo 行hành 兩lưỡng 種chủng 何hà 種chủng 所sở 收thu 妙diệu 宗tông 釋thích 云vân 特đặc 於ư 此thử 舉cử 宗tông 體thể 者giả 成thành 前tiền 敘tự 觀quán 顯hiển 後hậu 敘tự 題đề (# 云vân 云vân )# 次thứ 刊# 正chánh 云vân 問vấn 大đại 師sư 既ký 以dĩ 五ngũ 義nghĩa 釋thích 題đề 應ưng 次thứ 第đệ 備bị 序tự 何hà 以dĩ 但đãn 三tam 而nhi 不bất 次thứ 耶da 答đáp 序tự 文văn 舉cử 要yếu 豈khởi 必tất 具cụ 明minh 亦diệc 由do 向hướng 序tự 十thập 六lục 觀quán 法pháp 何hà 嘗thường 備bị 足túc 隨tùy 便tiện 而nhi 譚đàm 故cố 無vô 次thứ 第đệ 所sở 以dĩ 先tiên 序tự 宗tông 體thể 後hậu 序tự 釋thích 名danh 往vãng 生sanh 記ký 曰viết 大đại 師sư 非phi 秪# 敘tự 宗tông 體thể 亦diệc 敘tự 名danh 一nhất 章chương 也dã 故cố 云vân 佛Phật 說thuyết 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經kinh 等đẳng 者giả 即tức 敘tự 名danh 也dã 故cố 知tri 名danh 體thể 宗tông 等đẳng 非phi 謂vị 顛điên 倒đảo 但đãn 是thị 從tùng 後hậu 向hướng 前tiền 也dã 然nhiên 此thử 三tam 記ký 所sở 說thuyết 義nghĩa 皆giai 不bất 然nhiên 。 今kim 示thị 正chánh 途đồ 自tự 見kiến 臧tang 否bĩ 應ưng 知tri 大đại 師sư 特đặc 云vân 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 實thật 相tướng 為vi 體thể 者giả 正chánh 順thuận 釋thích 題đề 義nghĩa 便tiện 但đãn 舉cử 宗tông 體thể 題đề 云vân 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 經kinh 觀quán 即tức 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 是thị 能năng 觀quán 觀quán 故cố 云vân 此thử 經Kinh 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 是thị 所sở 觀quán 境cảnh 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 故cố 云vân 實thật 相tướng 為vi 體thể 順thuận 題đề 釋thích 義nghĩa 特đặc 舉cử 宗tông 體thể 至chí 於ư 下hạ 文văn 正chánh 釋thích 首thủ 題đề 方phương 具cụ 明minh 五ngũ 義nghĩa 如như 疏sớ/sơ 云vân 釋thích 經kinh 五ngũ 義nghĩa 名danh 體thể 宗tông 用dụng 教giáo 相tương/tướng 若nhược 得đắc 此thử 意ý 玅# 宗tông 成thành 前tiền 敘tự 觀quán 顯hiển 後hậu 敘tự 題đề 未vị 稱xưng 文văn 旨chỉ 刊# 正chánh 謂vị 隨tùy 便tiện 而nhi 譚đàm 故cố 無vô 次thứ 第đệ 是thị 則tắc 義nghĩa 無vô 所sở 歸quy 於ư 文văn 咸hàm 失thất 神thần 智trí 添# 足túc 釋thích 名danh 文văn 缺khuyết 用dụng 并tinh 教giáo 相tương/tướng 若nhược 謂vị 從tùng 後hậu 向hướng 前tiền 今kim 問vấn 何hà 不bất 順thuận 論luận 須tu 逆nghịch 說thuyết 者giả 何hà 耶da 不bất 原nguyên 其kỳ 意ý 致trí 茲tư 錯thác 說thuyết 若nhược 得đắc 今kim 意ý 照chiếu 之chi 非phi 但đãn 文văn 意ý 煥hoán 然nhiên 亦diệc 乃nãi 宗tông 體thể 彰chương 顯hiển 順thuận 題đề 之chi 要yếu 玅# 在tại 於ư 斯tư 若nhược 不bất 識thức 知tri 。 措thố 心tâm 無vô 地địa 予# 因nhân 考khảo 究cứu 特đặc 為vi 明minh 之chi 儻thảng 或hoặc 未vị 知tri 請thỉnh 尋tầm 本bổn 疏sớ/sơ 方phương 驗nghiệm 有hữu 歸quy 矣hĩ 。

定định 散tán 二nhị 善thiện

觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 云vân 問vấn 大đại 本bổn 五ngũ 逆nghịch 謗báng 法pháp 不bất 得đắc 生sanh 此thử 經Kinh 逆nghịch 罪tội 得đắc 生sanh 釋thích 有hữu 兩lưỡng 義nghĩa 約ước 人nhân 造tạo 罪tội 有hữu 上thượng 有hữu 下hạ 上thượng 根căn 者giả 如như 世thế 王vương 造tạo 逆nghịch 必tất 有hữu 重trọng 悔hối 令linh 罪tội 消tiêu 薄bạc 容dung 使sử 得đắc 生sanh 下hạ 根căn 人nhân 造tạo 逆nghịch 多đa 無vô 重trọng/trùng 悔hối 故cố 不bất 得đắc 生sanh 二nhị 者giả 約ước 行hàng 行hàng 有hữu 定định 散tán 觀quán 佛Phật 三tam 昧muội 。 名danh 定định 修tu 餘dư 善thiện 業nghiệp 說thuyết 以dĩ 為vi 散tán 散tán 善thiện 力lực 微vi 不bất 能năng 滅diệt 除trừ 。 五ngũ 逆nghịch 不bất 得đắc 往vãng 生sanh 大đại 本bổn 就tựu 此thử 故cố 言ngôn 不bất 生sanh 此thử 經Kinh 明minh 觀quán 故cố 說thuyết 得đắc 生sanh 也dã 自tự 來lai 因nhân 此thử 料liệu 揀giản 之chi 文văn 故cố 有hữu 定định 散tán 二nhị 善thiện 之chi 說thuyết 疑nghi 曰viết 若nhược 據cứ 大đại 本bổn 經kinh 中trung 上thượng 中trung 二nhị 輩bối 居cư 內nội 外ngoại 凡phàm 須tu 習tập 定định 善thiện 并tinh 勸khuyến 菩Bồ 薩Tát 奉phụng 行hành 六Lục 度Độ 。 乃nãi 得đắc 往vãng 生sanh 亦diệc 明minh 定định 善thiện 今kim 經kinh 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 亦diệc 是thị 散tán 善thiện 疏sớ/sơ 中trung 何hà 謂vị 大đại 本bổn 散tán 善thiện 五ngũ 逆nghịch 不bất 生sanh 此thử 經Kinh 明minh 觀quán 故cố 說thuyết 得đắc 生sanh 且thả 下hạ 品phẩm 下hạ 生sanh 者giả 。 是thị 五ngũ 逆nghịch 之chi 人nhân 。 臨lâm 終chung 苦khổ 逼bức 不bất 遑hoàng 念niệm 佛Phật 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 教giáo 稱xưng 十thập 念niệm 令linh 聲thanh 不bất 絕tuyệt 。 具cụ 足túc 十thập 念niệm 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 何hà 嘗thường 修tu 觀quán 方phương 得đắc 生sanh 耶da 淨tịnh 覺giác 判phán 云vân 二nhị 經kinh 各các 有hữu 定định 散tán 疏sớ/sơ 中trung 釋thích 大đại 本bổn 逆nghịch 謗báng 之chi 文văn 以dĩ 為vi 散tán 善thiện 便tiện 謂vị 彼bỉ 經kinh 三tam 輩bối 全toàn 無vô 定định 行hành 而nhi 不bất 知tri 此thử 是thị 。 消tiêu 文văn 一nhất 往vãng 之chi 說thuyết 具cụ 如như 義nghĩa 編biên 廣quảng 智trí 云vân 大đại 本bổn 通thông 攝nhiếp 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 皆giai 可khả 往vãng 生sanh 始thỉ 自tự 欲dục 界giới 有hữu 漏lậu 十Thập 善Thiện 至chí 別biệt 教giáo 三tam 賢hiền 之chi 行hành 皆giai 明minh 散tán 善thiện 仍nhưng 寄ký 權quyền 教giáo 判phán 修tu 餘dư 善thiện 業nghiệp 皆giai 是thị 散tán 善thiện 若nhược 是thị 今kim 經kinh 十thập 六lục 玅# 觀quán 別biệt 為vi 當đương 機cơ 眾chúng 上thượng 根căn 之chi 人nhân 。 專chuyên 唯duy 圓viên 教giáo 則tắc 是thị 定định 善thiện 具cụ 如như 彼bỉ 章chương 精tinh 微vi 雖tuy 有hữu 十thập 義nghĩa 不bất 出xuất 亦diệc 以dĩ 偏thiên 圓viên 分phần/phân 其kỳ 定định 散tán 觀quán 經kinh 唯duy 圓viên 頓đốn 觀quán 純thuần 明minh 定định 善thiện 大đại 本bổn 通thông 定định 通thông 散tán 偏thiên 舉cử 一nhất 邊biên 散tán 善thiện 經kinh 文văn 對đối 彰chương 觀quán 經kinh 純thuần 明minh 定định 行hành 義nghĩa 苑uyển 云vân 觀quán 經kinh 能năng 詮thuyên 教giáo 上thượng 明minh 觀quán 故cố 云vân 定định 善thiện 彼bỉ 經kinh 能năng 詮thuyên 教giáo 上thượng 不bất 明minh 觀quán 故cố 云vân 散tán 善thiện 如như 此thử 等đẳng 說thuyết 。 義nghĩa 皆giai 未vị 善thiện 並tịnh 認nhận 料liệu 揀giản 逆nghịch 謗báng 之chi 文văn 混hỗn 同đồng 兩lưỡng 經kinh 定định 散tán 而nhi 說thuyết 今kim 直trực 伸thân 之chi 使sử 無vô 疑nghi 壅ủng 先tiên 出xuất 兩lưỡng 經kinh 定định 散tán 次thứ 伸thân 悔hối 重trọng/trùng 修tu 觀quán 先tiên 說thuyết 兩lưỡng 經kinh 定định 散tán 者giả 此thử 之chi 兩lưỡng 經kinh 並tịnh 通thông 定định 散tán 彼bỉ 經kinh 勸khuyến 修tu 六Lục 度Độ 禪thiền 智trí 二nhị 度độ 禪thiền 即tức 定định 善thiện 智trí 即tức 修tu 觀quán 今kim 經kinh 所sở 明minh 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 義nghĩa 當đương 散tán 善thiện 是thị 則tắc 二nhị 經kinh 各các 有hữu 定định 散tán 疏sớ/sơ 文văn 料liệu 揀giản 彼bỉ 經kinh 散tán 善thiện 五ngũ 逆nghịch 不bất 生sanh 此thử 經Kinh 明minh 觀quán 故cố 說thuyết 得đắc 生sanh 者giả 為vi 約ước 兩lưỡng 經kinh 五ngũ 逆nghịch 之chi 人nhân 。 明minh 觀quán 不bất 明minh 觀quán 相tương 對đối 以dĩ 說thuyết 而nhi 分phần/phân 定định 散tán 若nhược 大đại 本bổn 五ngũ 逆nghịch 不bất 得đắc 生sanh 者giả 附phụ 散tán 善thiện 說thuyết 故cố 不bất 得đắc 生sanh 觀quán 經kinh 逆nghịch 罪tội 而nhi 得đắc 生sanh 者giả 附phụ 其kỳ 修tu 觀quán 定định 善thiện 以dĩ 說thuyết 是thị 故cố 得đắc 生sanh 不bất 可khả 以dĩ 兩lưỡng 處xứ 五ngũ 逆nghịch 修tu 觀quán 不bất 修tu 觀quán 之chi 文văn 而nhi 通thông 妨phương 二nhị 經kinh 定định 散tán 自tự 來lai 不bất 曉hiểu 兩lưỡng 經kinh 各các 有hữu 定định 散tán 之chi 義nghĩa 秪# 將tương 兩lưỡng 經kinh 相tương 對đối 說thuyết 者giả 謬mậu 矣hĩ 次thứ 伸thân 悔hối 重trọng/trùng 修tu 觀quán 者giả 此thử 人nhân 雖tuy 有hữu 逆nghịch 罪tội 。 臨lâm 終chung 苦khổ 逼bức 根căn 利lợi 悔hối 重trọng/trùng 雖tuy 剎sát 那na 時thời 促xúc 心tâm 力lực 勇dũng 猛mãnh 則tắc 能năng 滅diệt 罪tội 所sở 言ngôn 修tu 觀quán 者giả 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 教giáo 令linh 念niệm 佛Phật 。 即tức 是thị 修tu 觀quán 此thử 人nhân 雖tuy 聞văn 善thiện 友hữu 示thị 其kỳ 境cảnh 觀quán 四tứ 大đại 苦khổ 逼bức 而nhi 不bất 遑hoàng 念niệm 佛Phật 。 善thiện 友hữu 告cáo 言ngôn 汝nhữ 若nhược 不bất 能năng 。 念niệm 佛Phật 應ưng 稱xưng 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 。 如như 是thị 志chí 心tâm 令linh 心tâm 不bất 絕tuyệt 具cụ 足túc 十thập 念niệm 。 能năng 排bài 散tán 亂loạn 其kỳ 心tâm 。 恬điềm 靜tĩnh 智trí 慧tuệ 發phát 生sanh 罪tội 滅diệt 冤oan 消tiêu 往vãng 生sanh 淨tịnh 土độ 。 若nhược 其kỳ 然nhiên 者giả 。 下hạ 品phẩm 下hạ 生sanh 五ngũ 逆nghịch 之chi 人nhân 。 生sanh 平bình 造tạo 極cực 重trọng 業nghiệp 有hữu 何hà 因nhân 緣duyên 。 臨lâm 終chung 之chi 時thời 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 勸khuyến 稱xưng 十thập 念niệm 而nhi 得đắc 往vãng 生sanh 。 應ưng 知tri 此thử 人nhân 雖tuy 造tạo 重trọng 業nghiệp 以dĩ 由do 過quá 去khứ 曾tằng 習tập 觀quán 行hành 有hữu 其kỳ 善thiện 種chủng 故cố 致trí 臨lâm 終chung 得đắc 遇ngộ 善thiện 友hữu 。 宿túc 習tập 開khai 發phát 如như 十thập 疑nghi 論luận 云vân 臨lâm 終chung 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 十thập 念niệm 成thành 就tựu 者giả 並tịnh 是thị 宿túc 業nghiệp 善thiện 強cường/cưỡng 始thỉ 遇ngộ 知tri 識thức 文văn 旨chỉ 泠# 然nhiên 何hà 為vi 不bất 信tín 輙triếp 依y 經kinh 疏sớ/sơ 判phán 釋thích 斯tư 文văn 同đồng 為vi 淨tịnh 土độ 之chi 緣duyên 共cộng 作tác 往vãng 生sanh 之chi 路lộ 。

三tam 料liệu 揀giản 境cảnh

夫phu 欲dục 修tu 觀quán 須tu 示thị 境cảnh 觀quán 分phân 明minh 若nhược 不bất 識thức 之chi 初sơ 心tâm 行hành 人nhân 造tạo 修tu 無vô 地địa 故cố 止Chỉ 觀Quán 十thập 境cảnh 中trung 先tiên 觀quán 陰ấm 入nhập 界giới 。 三tam 其kỳ 境cảnh 由do 寬khoan 故cố 去khứ 界giới 入nhập 如như 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 略lược 四tứ 從tùng 識thức 如như 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 者giả 如như 伐phạt 樹thụ 得đắc 根căn 若nhược 灸# 病bệnh 得đắc 穴huyệt 但đãn 文văn 旨chỉ 幽u 隱ẩn 異dị 論luận 多đa 途đồ 點điểm 出xuất 大đại 猷# 粗thô 分phân 為vi 四tứ 初sơ 示thị 文văn 二nhị 敘tự 難nạn/nan 三tam 解giải 釋thích 四tứ 料liệu 揀giản 。

初sơ 示thị 文văn 者giả

如như 止Chỉ 觀Quán 云vân 若nhược 欲dục 觀quán 察sát 須tu 伐phạt 其kỳ 根căn 如như 灸# 病bệnh 得đắc 穴huyệt 今kim 當đương 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 但đãn 觀quán 識thức 陰ấm 識thức 陰ấm 者giả 心tâm 是thị 也dã 輔phụ 行hành 云vân 今kim 當đương 下hạ 從tùng 廣quảng 之chi 狹hiệp 正chánh 示thị 境cảnh 體thể 陰ấm 入nhập 界giới 三tam 並tịnh 可khả 為vi 境cảnh 乃nãi 至chí 問vấn 云vân 五ngũ 識thức 五ngũ 意ý 識thức 及cập 第đệ 六lục 識thức 並tịnh 能năng 生sanh 於ư 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 何hà 等đẳng 識thức 心tâm 及cập 所sở 生sanh 三tam 心tâm 是thị 今kim 觀quán 境cảnh 答đáp 五ngũ 識thức 五ngũ 意ý 識thức 定định 是thị 今kim 境cảnh 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 在tại 無vô 記ký 故cố 於ư 第đệ 六lục 中trung 取thủ 能năng 招chiêu 報báo 者giả 仍nhưng 須tu 發phát 得đắc 乃nãi 屬thuộc 煩phiền 惱não 境cảnh 餘dư 之chi 分phần 別biệt 方phương 屬thuộc 今kim 境cảnh 又hựu 此thử 五ngũ 識thức 及cập 五ngũ 意ý 識thức 雖tuy 在tại 今kim 境cảnh 仍nhưng 在tại 下hạ 文văn 歷lịch 緣duyên 對đối 境cảnh 中trung 明minh 。

二nhị 敘tự 難nạn/nan 者giả

止Chỉ 觀Quán 之chi 中trung 三tam 料liệu 揀giản 境cảnh 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 但đãn 觀quán 識thức 陰ấm 且thả 識thức 心tâm 中trung 通thông 乎hồ 三tam 性tánh 為vi 是thị 通thông 觀quán 三tam 性tánh 別biệt 觀quán 無vô 記ký 性tánh 耶da 若nhược 言ngôn 別biệt 觀quán 無vô 記ký 既ký 陰ấm 通thông 三tam 性tánh 何hà 意ý 不bất 觀quán 善thiện 惡ác 若nhược 謂vị 通thông 觀quán 三tam 性tánh 輔phụ 行hành 那na 云vân 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 在tại 無vô 記ký 故cố 於ư 此thử 二nhị 途đồ 如như 何hà 判phán 決quyết 。

三tam 解giải 釋thích 者giả

或hoặc 云vân 止Chỉ 觀Quán 但đãn 言ngôn 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 唯duy 觀quán 識thức 陰ấm 既ký 不bất 揀giản 善thiện 惡ác 乃nãi 是thị 通thông 觀quán 三tam 性tánh 故cố 四tứ 明minh 云vân 以dĩ 此thử 第đệ 六Lục 通Thông 三tam 性tánh 故cố 謂vị 善thiện 性tánh 惡ác 性tánh 無vô 記ký 性tánh 也dã 或hoặc 云vân 陰ấm 境cảnh 雖tuy 通thông 三tam 性tánh 的đích 論luận 境cảnh 體thể 唯duy 觀quán 無vô 記ký 揀giản 去khứ 善thiện 惡ác 故cố 輔phụ 行hành 云vân 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 在tại 無vô 記ký 故cố 若nhược 止Chỉ 觀Quán 但đãn 云vân 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 唯duy 觀quán 識thức 陰ấm 不bất 揀giản 善thiện 惡ác 者giả 未vị 是thị 的đích 揀giản 秪# 云vân 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 不bất 云vân 去khứ 寸thốn 就tựu 分phần/phân 至chí 輔phụ 行hành 云vân 於ư 第đệ 六lục 中trung 取thủ 能năng 招chiêu 報báo 方phương 是thị 的đích 揀giản 故cố 於ư 識thức 陰ấm 揀giản 去khứ 善thiện 惡ác 乃nãi 當đương 去khứ 寸thốn 就tựu 分phần/phân 也dã 此thử 之chi 二nhị 說thuyết 其kỳ 謬mậu 甚thậm 矣hĩ 初sơ 師sư 若nhược 謂vị 通thông 觀quán 三tam 性tánh 輔phụ 行hành 那na 云vân 如như 陰ấm 入nhập 境cảnh 體thể 是thị 無vô 記ký 不bất 論luận 善thiện 惡ác 又hựu 云vân 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 在tại 無vô 記ký 故cố 文văn 旨chỉ 泠# 然nhiên 何hà 須tu 謬mậu 執chấp 況huống 根căn 穴huyệt 之chi 語ngữ 便tiện 成thành 徒đồ 施thí 又hựu 復phục 陰ấm 境cảnh 若nhược 通thông 善thiện 惡ác 與dữ 下hạ 煩phiền 惱não 境cảnh 如như 何hà 揀giản 之chi 無vô 稽khể 之chi 譚đàm 安an 足túc 評bình 論luận 乎hồ 次thứ 師sư 若nhược 言ngôn 天thiên 台thai 未vị 是thị 的đích 揀giản 荊kinh 溪khê 方phương 的đích 揀giản 者giả 此thử 亦diệc 謬mậu 矣hĩ 且thả 天thiên 台thai 文văn 中trung 還hoàn 有hữu 的đích 揀giản 去khứ 寸thốn 就tựu 分phân 之chi 意ý 否phủ/bĩ 若nhược 有hữu 而nhi 不bất 立lập 反phản 顯hiển 吾ngô 祖tổ 有hữu 未vị 盡tận 之chi 過quá 未vị 得đắc 根căn 穴huyệt 之chi 旨chỉ 若nhược 無vô 而nhi 不bất 立lập 乃nãi 成thành 荊kinh 溪khê 自tự 立lập 而nhi 有hữu 背bối/bội 祖tổ 妄vọng 加gia 之chi 失thất 又hựu 復phục 若nhược 謂vị 止Chỉ 觀Quán 未vị 是thị 的đích 揀giản 者giả 莫mạc 自tự 天thiên 台thai 已dĩ 還hoàn 諸chư 大đại 祖tổ 師sư 修tu 止Chỉ 觀Quán 者giả 應ưng 皆giai 通thông 觀quán 三tam 性tánh 至chí 荊kinh 溪khê 方phương 的đích 觀quán 無vô 記ký 者giả 返phản 顯hiển 荊kinh 溪khê 有hữu 超siêu 師sư 之chi 見kiến 不bất 原nguyên 文văn 意ý 致trí 茲tư 謬mậu 說thuyết 今kim 意ý 者giả 若nhược 見kiến 今kim 之chi 所sở 示thị 自tự 見kiến 前tiền 說thuyết 之chi 非phi 當đương 知tri 止Chỉ 觀Quán 正chánh 修tu 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 者giả 乃nãi 觀quán 一nhất 念niệm 報báo 得đắc 無vô 記ký 未vị 論luận 善thiện 惡ác 然nhiên 此thử 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 即tức 是thị 無vô 記ký 之chi 體thể 善thiện 惡ác 二nhị 心tâm 乃nãi 是thị 所sở 起khởi 之chi 相tướng 應ưng 知tri 善thiện 惡ác 二nhị 心tâm 先tiên 因nhân 受thọ 陰ấm 領lãnh 納nạp 前tiền 境cảnh 次thứ 則tắc 想tưởng 起khởi 違vi 從tùng 然nhiên 後hậu 行hành 蘊uẩn 遷thiên 流lưu 造tạo 作tác 乃nãi 是thị 作tác 善thiện 作tác 惡ác 。 故cố 知tri 所sở 作tác 善thiện 惡ác 。 之chi 心tâm 皆giai 從tùng 一nhất 念niệm 報báo 得đắc 無vô 記ký 而nhi 起khởi 今kim 止Chỉ 觀Quán 中trung 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 者giả 正chánh 觀quán 一nhất 念niệm 報báo 得đắc 之chi 心tâm 體thể 是thị 無vô 記ký 不bất 觀quán 所sở 起khởi 善thiện 惡ác 之chi 相tướng 。 若nhược 觀quán 無vô 記ký 灸# 病bệnh 得đắc 穴huyệt 伐phạt 樹thụ 得đắc 根căn 荊kinh 溪khê 乃nãi 云vân 如như 陰ấm 入nhập 境cảnh 體thể 是thị 無vô 記ký 不bất 論luận 善thiện 惡ác 又hựu 云vân 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 在tại 無vô 記ký 故cố 據cứ 此thử 文văn 旨chỉ 的đích 觀quán 無vô 記ký 不bất 觀quán 善thiện 惡ác 祖tổ 文văn 明minh 著trước 何hà 得đắc 固cố 違vi 葢# 緣duyên 先tiên 達đạt 不bất 曉hiểu 天thiên 台thai 根căn 穴huyệt 之chi 喻dụ 雖tuy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 不bất 分phân 陰ấm 境cảnh 體thể 是thị 無vô 記ký 及cập 明minh 善thiện 惡ác 是thị 所sở 起khởi 相tương/tướng 雖tuy 則tắc 直trực 云vân 觀quán 陰ấm 其kỳ 如như 三tam 性tánh 能năng 所sở 不bất 分phân 善thiện 惡ác 混hỗn 濫lạm 今kim 正chánh 修tu 中trung 三tam 科khoa 揀giản 境cảnh 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 唯duy 觀quán 識thức 陰ấm 既ký 云vân 置trí 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 唯duy 觀quán 識thức 陰ấm 且thả 前tiền 四tứ 陰ấm 既ký 為vi 所sở 揀giản 揀giản 其kỳ 想tưởng 行hành 即tức 是thị 揀giản 其kỳ 所sở 起khởi 善thiện 惡ác 之chi 心tâm 。 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 報báo 得đắc 無vô 記ký 況huống 於ư 二nhị 十thập 五ngũ 法pháp 。 方phương 便tiện 之chi 中trung 呵ha 去khứ 五ngũ 欲dục 弃khí 其kỳ 五ngũ 葢# 亦diệc 是thị 去khứ 其kỳ 所sở 起khởi 善thiện 惡ác 之chi 心tâm 。 至chí 正chánh 修tu 中trung 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 者giả 豈khởi 可khả 容dung 有hữu 善thiện 惡ác 心tâm 耶da 唯duy 觀quán 無vô 記ký 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 作tác 此thử 之chi 說thuyết 非phi 契khế 合hợp 天thiên 台thai 荊kinh 溪khê 文văn 旨chỉ 之chi 意ý 抑ức 亦diệc 使sử 其kỳ 修tu 止Chỉ 觀Quán 者giả 境cảnh 觀quán 分phân 明minh 造tạo 修tu 有hữu 地địa 看khán 詳tường 此thử 意ý 與dữ 舊cựu 不bất 同đồng 。

四tứ 料liệu 揀giản

問vấn 昔tích 人nhân 云vân 心tâm 王vương 是thị 善thiện 惡ác 之chi 通thông 體thể 此thử 義nghĩa 是thị 否phủ/bĩ 。

答đáp 未vị 然nhiên 荊kinh 溪khê 自tự 云vân 如như 陰ấm 入nhập 境cảnh 體thể 是thị 無vô 記ký 不bất 論luận 善thiện 惡ác 何hà 得đắc 故cố 違vi 謬mậu 自tự 判phán 云vân 心tâm 王vương 是thị 善thiện 惡ác 之chi 通thông 體thể 耶da 。

問vấn 止Chỉ 觀Quán 三tam 科khoa 揀giản 境cảnh 既ký 揀giản 去khứ 界giới 入nhập 及cập 色sắc 等đẳng 四tứ 陰ấm 五ngũ 識thức 。 五ngũ 意ý 識thức 已dĩ 在tại 十thập 八bát 界giới 中trung 。 揀giản 去khứ 輔phụ 行hành 那na 云vân 五ngũ 識thức 五ngũ 意ý 識thức 定định 是thị 今kim 境cảnh 。

答đáp 雖tuy 為vi 所sở 揀giản 非phi 謂vị 去khứ 除trừ 且thả 五ngũ 識thức 等đẳng 皆giai 是thị 陰ấm 境cảnh 未vị 屬thuộc 煩phiền 惱não 無vô 記ký 所sở 攝nhiếp 故cố 云vân 定định 屬thuộc 今kim 境cảnh 雖tuy 是thị 今kim 境cảnh 境cảnh 既ký 寬khoan 漫mạn 初sơ 心tâm 難nạn/nan 造tạo 須tu 當đương 揀giản 之chi 從tùng 寬khoan 至chí 狹hiệp 克khắc 示thị 境cảnh 體thể 是thị 則tắc 五ngũ 識thức 等đẳng 故cố 為vi 所sở 揀giản 唯duy 觀quán 無vô 記ký 得đắc 根căn 得đắc 穴huyệt 即tức 其kỳ 意ý 也dã 。

問vấn 既ký 揀giản 善thiện 惡ác 唯duy 觀quán 無vô 記ký 何hà 故cố 輔phụ 行hành 乃nãi 云vân 於ư 第đệ 六lục 中trung 取thủ 能năng 招chiêu 報báo 且thả 能năng 招chiêu 報báo 正chánh 是thị 善thiện 惡ác 莫mạc 也dã 不bất 揀giản 善thiện 惡ác 。

答đáp 一nhất 言ngôn 取thủ 者giả 有hữu 取thủ 用dụng 之chi 取thủ 有hữu 揀giản 取thủ 之chi 取thủ 今kim 輔phụ 行hành 云vân 取thủ 能năng 招chiêu 報báo 正chánh 是thị 揀giản 取thủ 之chi 取thủ 乃nãi 是thị 揀giản 去khứ 能năng 招chiêu 報báo 心tâm 仍nhưng 須tu 發phát 得đắc 屬thuộc 下hạ 煩phiền 惱não 境cảnh 非phi 謂vị 是thị 其kỳ 取thủ 用dụng 之chi 取thủ 也dã 。

問vấn 五ngũ 識thức 五ngũ 意ý 識thức 及cập 第đệ 六lục 識thức 並tịnh 能năng 生sanh 於ư 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 且thả 第đệ 六lục 識thức 可khả 云vân 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 五ngũ 識thức 五ngũ 意ý 識thức 如như 何hà 有hữu 能năng 生sanh 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 之chi 相tướng 。

答đáp 但đãn 麤thô 細tế 不bất 同đồng 輕khinh 重trọng 有hữu 異dị 並tịnh 能năng 生sanh 於ư 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 若nhược 五ngũ 識thức 中trung 三tam 且thả 初sơ 起khởi 則tắc 輕khinh 則tắc 細tế 五ngũ 意ý 識thức 中trung 所sở 起khởi 三tam 心tâm 則tắc 麤thô 則tắc 重trọng/trùng 第đệ 六lục 識thức 中trung 三tam 心tâm 起khởi 者giả 善thiện 惡ác 現hiện 前tiền 則tắc 又hựu 麤thô 重trọng/trùng 於ư 其kỳ 前tiền 二nhị 當đương 知tri 五ngũ 識thức 中trung 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 即tức 是thị 初sơ 一nhất 剎sát 那na 五ngũ 意ý 識thức 中trung 受thọ 等đẳng 三tam 心tâm 即tức 是thị 第đệ 二nhị 剎sát 那na 。

止Chỉ 觀Quán 一nhất 接tiếp

諸chư 文văn 被bị 接tiếp 義nghĩa 意ý 該cai 羅la 玅# 玄huyền 止Chỉ 觀Quán 對đối 明minh 理lý 教giáo 三tam 一nhất 互hỗ 揀giản 佛Phật 世thế 論luận 接tiếp 此thử 則tắc 易dị 知tri 滅diệt 後hậu 被bị 機cơ 誠thành 為vi 難nan 曉hiểu 今kim 伸thân 厥quyết 旨chỉ 聊liêu 分phần/phân 四tứ 章chương 初sơ 引dẫn 文văn 二nhị 示thị 難nạn/nan 三tam 解giải 釋thích 四tứ 科khoa 揀giản 。

初sơ 引dẫn 文văn 者giả

止Chỉ 觀Quán 體thể 相tướng 章chương 明minh 一nhất 接tiếp 是thị 別biệt 接tiếp 通thông 文văn 即tức 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 答đáp 初sơ 空không 假giả 二nhị 觀quán 破phá 真chân 俗tục 上thượng 惑hoặc 盡tận 方phương 聞văn 中trung 道đạo 仍nhưng 修tu 中trung 觀quán 破phá 無vô 明minh 八bát 相tương/tướng 作tác 佛Phật 此thử 佛Phật 是thị 果quả 仍nhưng 前tiền 二nhị 觀quán 為vi 因nhân 故cố 言ngôn 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 爾nhĩ 。

二nhị 示thị 難nạn/nan 者giả

佛Phật 世thế 法Pháp 輪luân 之chi 下hạ 當đương 機cơ 辯biện 道đạo 明minh 四tứ 證chứng 三tam 接tiếp 此thử 則tắc 可khả 見kiến 今kim 摩ma 訶ha 止Chỉ 觀Quán 宗tông 承thừa 法pháp 華hoa 妙diệu 部bộ 以dĩ 立lập 妙diệu 行hạnh 正chánh 為vi 末mạt 代đại 圓viên 頓đốn 行hành 人nhân 立lập 此thử 觀quán 法pháp 何hà 以dĩ 復phục 明minh 四tứ 證chứng 一nhất 接tiếp 者giả 何hà 。

三tam 解giải 釋thích 者giả

或hoặc 云vân 機cơ 有hữu 橫hoạnh/hoành 豎thụ 是thị 故cố 明minh 接tiếp 不bất 同đồng 若nhược 豎thụ 來lai 機cơ 已dĩ 聞văn 玅# 玄huyền 文văn 句cú 開khai 解giải 今kim 於ư 止Chỉ 觀Quán 不bất 須tu 更cánh 明minh 其kỳ 有hữu 橫hoạnh/hoành 來lai 之chi 機cơ 未vị 聞văn 玄huyền 句cú 開khai 解giải 於ư 教giáo 門môn 中trung 未vị 曉hiểu 通thông 塞tắc 之chi 相tướng 。 故cố 止Chỉ 觀Quán 中trung 復phục 明minh 一nhất 接tiếp 爾nhĩ 或hoặc 曰viết 止Chỉ 觀Quán 一nhất 接tiếp 意ý 者giả 但đãn 以dĩ 實thật 理lý 接tiếp 於ư 權quyền 理lý 能năng 合hợp 行hành 人nhân 識thức 權quyền 實thật 法pháp 通thông 塞tắc 之chi 相tướng 。 策sách 進tiến 理lý 觀quán 期kỳ 破phá 無vô 明minh 證chứng 乎hồ 法pháp 性tánh 或hoặc 真chân 空không 先tiên 現hiện 使sử 不bất 滯trệ 真chân 空không 之chi 塞tắc 須tu 歸quy 實thật 理lý 之chi 通thông 方phương 成thành 理lý 觀quán 須tu 明minh 一nhất 接tiếp 爾nhĩ 評bình 此thử 兩lưỡng 說thuyết 義nghĩa 恐khủng 不bất 然nhiên 初sơ 師sư 自tự 任nhậm 胸hung 臆ức 謬mậu 分phần/phân 橫hoạnh/hoành 豎thụ 全toàn 無vô 憑bằng 據cứ 次thứ 師sư 謂vị 其kỳ 真chân 空không 先tiên 現hiện 須tu 明minh 一nhất 接tiếp 是thị 則tắc 抑ức 圓viên 成thành 別biệt 並tịnh 非phi 圓viên 理lý 今kim 示thị 正chánh 意ý 應ưng 知tri 止Chỉ 觀Quán 須tu 明minh 一nhất 接tiếp 者giả 由do 止Chỉ 觀Quán 中trung 明minh 十thập 大đại 章chương 前tiền 之chi 六lục 章chương 正chánh 明minh 開khai 解giải 至chí 乎hồ 第đệ 七thất 正chánh 修tu 章chương 中trung 廣quảng 明minh 十thập 境cảnh 十thập 乘thừa 修tu 相tương/tướng 吾ngô 祖tổ 智trí 者giả 慮lự 恐khủng 末mạt 代đại 修tu 止Chỉ 觀Quán 者giả 於ư 正chánh 修tu 中trung 不bất 了liễu 法pháp 華hoa 已dĩ 前tiền 施thí 權quyền 當đương 分phần/phân 經kinh 部bộ 化hóa 用dụng 於ư 通thông 起khởi 塞tắc 有hữu 妨phương 觀quán 道đạo 所sở 以dĩ 大đại 師sư 於ư 體thể 相tướng 章chương 諦đế 智trí 合hợp 辯biện 中trung 明minh 四tứ 證chứng 後hậu 復phục 明minh 一nhất 接tiếp 便tiện 即tức 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 答đáp 初sơ 空không 假giả 二nhị 觀quán 破phá 真chân 俗tục 上thượng 惑hoặc 盡tận 方phương 聞văn 中trung 道đạo 仍nhưng 須tu 修tu 觀quán 破phá 無vô 明minh 能năng 八bát 相tương/tướng 作tác 佛Phật 此thử 佛Phật 是thị 果quả 仍nhưng 前tiền 二nhị 觀quán 為vi 因nhân 故cố 言ngôn 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 耳nhĩ 由do 是thị 天thiên 台thai 恐khủng 修tu 行hành 者giả 於ư 理lý 觀quán 中trung 迷mê 其kỳ 在tại 昔tích 施thí 權quyền 經kinh 論luận 於ư 通thông 起khởi 塞tắc 遂toại 恐khủng 疑nghi 曰viết 法pháp 華hoa 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 之chi 後hậu 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 是thị 佛Phật 法Pháp 。 三tam 權quyền 即tức 是thị 真chân 實thật 。 空không 假giả 即tức 是thị 中trung 道đạo 何hà 故cố 大đại 品phẩm 經kinh 中trung 八bát 地địa 聞văn 中trung 九cửu 地địa 修tu 中trung 十Thập 地Địa 證chứng 中trung 破phá 真chân 俗tục 惑hoặc 方phương 聞văn 中trung 道đạo 莫mạc 也dã 空không 假giả 之chi 外ngoại 別biệt 有hữu 中trung 道đạo 耶da 是thị 故cố 吾ngô 祖tổ 慮lự 其kỳ 行hành 者giả 不bất 了liễu 施thí 權quyền 此thử 等đẳng 經kinh 論luận 於ư 通thông 起khởi 塞tắc 今kim 則tắc 為vi 成thành 理lý 觀quán 故cố 於ư 體thể 相tướng 章chương 中trung 重trọng/trùng 述thuật 法pháp 華hoa 前tiền 教giáo 預dự 開khai 妙diệu 解giải 莫mạc 令linh 起khởi 塞tắc 須tu 明minh 一nhất 接tiếp 是thị 故cố 荊kinh 溪khê 於ư 料liệu 揀giản 中trung 遂toại 即tức 問vấn 云vân 法pháp 華hoa 玄huyền 云vân 接tiếp 非phi 會hội 義nghĩa 今kim 約ước 法pháp 華hoa 秪# 應ưng 論luận 會hội 何hà 故cố 論luận 接tiếp 答đáp 今kim 論luận 修tu 觀quán 亦diệc 可khả 重trọng/trùng 述thuật 法pháp 華hoa 前tiền 教giáo 以dĩ 例lệ 行hành 人nhân 論luận 其kỳ 教giáo 門môn 通thông 塞tắc 之chi 相tướng 。 是thị 故cố 明minh 之chi 未vị 妨phương 於ư 會hội 又hựu 前tiền 後hậu 文văn 處xứ 處xứ 皆giai 明minh 可khả 思tư 議nghị 等đẳng 但đãn 為vi 顯hiển 於ư 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 前tiền 待đãi 後hậu 絕tuyệt 次thứ 第đệ 應ưng 然nhiên 何hà 須tu 問vấn 言ngôn 不bất 應ưng 論luận 接tiếp 得đắc 此thử 之chi 意ý 於ư 體thể 相tướng 中trung 述thuật 法pháp 華hoa 前tiền 預dự 開khai 玅# 解giải 是thị 故cố 論luận 接tiếp 如như 此thử 釋thích 義nghĩa 與dữ 舊cựu 不bất 同đồng 。

四tứ 料liệu 揀giản

問vấn 止Chỉ 觀Quán 明minh 接tiếp 恐khủng 修tu 觀quán 者giả 不bất 曉hiểu 施thí 權quyền 經kinh 部bộ 化hóa 用dụng 是thị 故cố 明minh 接tiếp 若nhược 爾nhĩ 先tiên 聞văn 玅# 玄huyền 文văn 句cú 開khai 解giải 已dĩ 畢tất 至chí 止Chỉ 觀Quán 中trung 何hà 須tu 論luận 接tiếp 耶da 。

答đáp 雖tuy 聞văn 玄huyền 句cú 開khai 解giải 已dĩ 畢tất 修tu 止Chỉ 觀Quán 者giả 還hoàn 須tu 復phục 用dụng 前tiền 之chi 六lục 章chương 若nhược 不bất 開khai 解giải 至chí 正chánh 修tu 中trung 不bất 了liễu 經kinh 論luận 於ư 通thông 起khởi 塞tắc 有hữu 妨phương 觀quán 道đạo 為vi 成thành 理lý 觀quán 須tu 明minh 一nhất 接tiếp 。

問vấn 止Chỉ 觀Quán 明minh 接tiếp 荊kinh 溪khê 既ký 云vân 重trọng/trùng 述thuật 法pháp 華hoa 前tiền 教giáo 若nhược 爾nhĩ 何hà 不bất 具cụ 述thuật 三tam 接tiếp 但đãn 明minh 別biệt 接tiếp 通thông 者giả 何hà 耶da 。

答đáp 若nhược 法pháp 華hoa 已dĩ 前tiền 逗đậu 彼bỉ 權quyền 機cơ 具cụ 明minh 圓viên 接tiếp 通thông 別biệt 今kim 修tu 止Chỉ 觀Quán 純thuần 被bị 圓viên 機cơ 恐khủng 正chánh 修tu 中trung 於ư 通thông 起khởi 塞tắc 預dự 開khai 妙diệu 解giải 故cố 明minh 一nhất 接tiếp 何hà 須tu 問vấn 言ngôn 具cụ 述thuật 三tam 接tiếp 。

問vấn 玅# 玄huyền 止Chỉ 觀Quán 明minh 別biệt 接tiếp 通thông 皆giai 依y 大đại 品phẩm 至chí 八bát 地địa 中trung 方phương 聞văn 中trung 道đạo 何hà 故cố 玅# 玄huyền 卻khước 以dĩ 妙diệu 覺giác 果quả 佛Phật 而nhi 為vi 能năng 接tiếp 止Chỉ 觀Quán 卻khước 以dĩ 一nhất 品phẩm 之chi 果quả 為vi 能năng 接tiếp 者giả 何hà 耶da 。

答đáp 玅# 玄huyền 正chánh 明minh 佛Phật 世thế 被bị 機cơ 雖tuy 有hữu 三tam 接tiếp 大đại 小tiểu 不bất 同đồng 須tu 論luận 點điểm 示thị 並tịnh 是thị 妙diệu 覺giác 果quả 佛Phật 而nhi 為vi 能năng 接tiếp 若nhược 止Chỉ 觀Quán 中trung 為vi 成thành 理lý 觀quán 恐khủng 正chánh 修tu 中trung 迷mê 於ư 經kinh 論luận 權quyền 實thật 二nhị 理lý 預dự 開khai 玅# 解giải 但đãn 以dĩ 別biệt 理lý 接tiếp 於ư 通thông 理lý 其kỳ 義nghĩa 即tức 足túc 是thị 故cố 但đãn 明minh 一nhất 品phẩm 之chi 果quả 而nhi 為vi 能năng 接tiếp 。

立lập 陰ấm 正chánh 義nghĩa

師sư 者giả 人nhân 之chi 模mô 範phạm 教giáo 者giả 法pháp 之chi 筌thuyên 罤# 不bất 達đạt 陰ấm 幻huyễn 即tức 空không 安an 能năng 堪kham 為vi 師sư 軌quỹ 如như 在tại 岐kỳ 路lộ 不bất 知tri 所sở 從tùng 要yếu 令linh 煩phiền 惱não 不bất 生sanh 直trực 須tu 先tiên 觀quán 陰ấm 境cảnh 誰thùy 無vô 陰ấm 入nhập 得đắc 受thọ 其kỳ 身thân 重trọng 擔đảm 現hiện 前tiền 故cố 為vi 初sơ 觀quán 止Chỉ 觀Quán 十thập 境cảnh 先tiên 觀quán 陰ấm 者giả 良lương 由do 此thử 也dã 其kỳ 有hữu 未vị 達đạt 復phục 生sanh 異dị 端đoan 便tiện 即tức 問vấn 云vân 圓viên 頓đốn 行hành 人nhân 修tu 止Chỉ 觀Quán 者giả 還hoàn 立lập 陰ấm 否phủ/bĩ 若nhược 云vân 立lập 陰ấm 釋thích 籤# 乃nãi 云vân 陰ấm 等đẳng 十thập 境cảnh 唯duy 在tại 三tam 教giáo 若nhược 謂vị 不bất 立lập 止Chỉ 觀Quán 正chánh 修tu 章chương 中trung 具cụ 明minh 十thập 境cảnh 首thủ 觀quán 陰ấm 入nhập 五ngũ 陰ấm 重trọng 擔đảm 常thường 自tự 現hiện 前tiền 豈khởi 非phi 立lập 陰ấm 其kỳ 有hữu 答đáp 者giả 或hoặc 云vân 圓viên 以dĩ 不bất 偏thiên 為vi 義nghĩa 絕tuyệt 待đãi 為vi 功công 初sơ 後hậu 無vô 二nhị 九cửu 界giới 即tức 是thị 佛Phật 界giới 。 不bất 須tu 立lập 其kỳ 陰ấm 境cảnh 如như 籤# 云vân 陰ấm 等đẳng 十thập 境cảnh 唯duy 在tại 三tam 教giáo 評bình 曰viết 若nhược 不bất 立lập 陰ấm 止Chỉ 觀Quán 陰ấm 境cảnh 返phản 成thành 徒đồ 施thí 況huống 陰ấm 入nhập 等đẳng 境cảnh 為vi 被bị 何hà 教giáo 若nhược 被bị 圓viên 人nhân 何hà 不bất 立lập 陰ấm 若nhược 被bị 偏thiên 機cơ 非phi 止Chỉ 觀Quán 意ý 謬mậu 妄vọng 可khả 知tri 矣hĩ 或hoặc 曰viết 示thị 境cảnh 觀quán 邊biên 則tắc 有hữu 陰ấm 若nhược 修tu 入nhập 邊biên 則tắc 無vô 陰ấm 以dĩ 由do 止Chỉ 觀Quán 十thập 境cảnh 但đãn 示thị 行hành 人nhân 境cảnh 觀quán 之chi 相tướng 若nhược 起khởi 修tu 時thời 達đạt 陰ấm 無vô 非phi 是thị 玅# 如như 輔phụ 行hành 云vân 無vô 始thỉ 色sắc 心tâm 本bổn 是thị 妙diệu 境cảnh 玅# 智trí 隨tùy 其kỳ 妄vọng 轉chuyển 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 今kim 既ký 聞văn 名danh 知tri 陰ấm 即tức 是thị 指chỉ 四tứ 陰ấm 心tâm 即tức 是thị 常thường 住trụ 。 妙diệu 理lý 評bình 曰viết 既ký 示thị 境cảnh 觀quán 即tức 有hữu 能năng 觀quán 所sở 觀quán 豈khởi 可khả 但đãn 示thị 其kỳ 境cảnh 無vô 人nhân 修tu 觀quán 耶da 反phản 所sở 示thị 境cảnh 乃nãi 成thành 虗hư 立lập 不bất 曉hiểu 境cảnh 觀quán 自tự 任nhậm 臆ức 譚đàm 耳nhĩ 異dị 解giải 多đa 途đồ 非phi 要yếu 不bất 錄lục 今kim 所sở 示thị 者giả 頓đốn 與dữ 前tiền 別biệt 應ưng 知tri 圓viên 頓đốn 教giáo 中trung 若nhược 不bất 立lập 陰ấm 等đẳng 為vi 境cảnh 妙diệu 觀quán 就tựu 何hà 處xứ 用dụng 玅# 境cảnh 於ư 何hà 處xứ 顯hiển 若nhược 離ly 三tam 道đạo 即tức 無vô 三tam 德đức 如như 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 。 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 止Chỉ 觀Quán 十thập 乘thừa 三tam 觀quán 首thủ 初sơ 先tiên 觀quán 陰ấm 等đẳng 如như 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 唯duy 觀quán 一nhất 念niệm 識thức 心tâm 豈khởi 非phi 立lập 陰ấm 若nhược 不bất 立lập 陰ấm 將tương 何hà 為vi 所sở 觀quán 以dĩ 何hà 為vi 所sở 達đạt 以dĩ 何hà 為vi 所sở 顯hiển 圓viên 頓đốn 行hành 者giả 以dĩ 其kỳ 妙diệu 觀quán 觀quán 其kỳ 玅# 境cảnh 達đạt 陰ấm 成thành 不bất 思tư 議nghị 當đương 體thể 即tức 是thị 一nhất 念niệm 三tam 千thiên 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 如như 云vân 障chướng 體thể 即tức 德đức 不bất 待đãi 轉chuyển 除trừ 若nhược 無vô 陰ấm 者giả 何hà 為vi 所sở 轉chuyển 與dữ 其kỳ 別biệt 教giáo 旁bàng 遮già 偏thiên 指chỉ 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 。 有hữu 何hà 揀giản 異dị 若nhược 爾nhĩ 既ký 立lập 陰ấm 境cảnh 釋thích 籤# 那na 云vân 陰ấm 等đẳng 十thập 境cảnh 唯duy 在tại 三tam 教giáo 良lương 由do 陰ấm 境cảnh 之chi 體thể 乃nãi 是thị 三tam 教giáo 九cửu 界giới 三tam 道đạo 三tam 障chướng 四tứ 魔ma 四tứ 眼nhãn 二nhị 智trí 圓viên 人nhân 指chỉ 此thử 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 籤# 不bất 應ưng 云vân 陰ấm 等đẳng 十thập 境cảnh 唯duy 在tại 三tam 教giáo 今kim 是thị 圓viên 人nhân 所sở 觀quán 境cảnh 界giới 文văn 云vân 唯duy 三tam 教giáo 者giả 且thả 約ước 十thập 境cảnh 尅khắc 體thể 以dĩ 說thuyết 故cố 在tại 三tam 教giáo 既ký 云vân 圓viên 人nhân 所sở 觀quán 境cảnh 界giới 立lập 陰ấm 之chi 義nghĩa 是thị 則tắc 已dĩ 顯hiển 若nhược 爾nhĩ 十thập 境cảnh 之chi 中trung 不bất 立lập 佛Phật 境cảnh 其kỳ 意ý 云vân 何hà 然nhiên 下hạ 之chi 九cửu 境cảnh 附phụ 宿túc 習tập 說thuyết 過quá 去khứ 曾tằng 習tập 今kim 觀quán 陰ấm 境cảnh 待đãi 發phát 方phương 觀quán 前tiền 三tam 教giáo 佛Phật 因nhân 中trung 有hữu 教giáo 果quả 上thượng 無vô 人nhân 過quá 去khứ 無vô 修tu 今kim 故cố 不bất 立lập 。

家gia 家gia 判phán 頌tụng

小Tiểu 乘Thừa 三tam 藏tạng 初sơ 果quả 之chi 後hậu 進tiến 斷đoạn 欲dục 惑hoặc 不bất 同đồng 遂toại 有hữu 家gia 家gia 根căn 性tánh 究cứu 其kỳ 難nạn 判phán 之chi 者giả 唯duy 有hữu 俱câu 舍xá 頌tụng 文văn 古cổ 今kim 講giảng 解giải 之chi 人nhân 章chương 藻tảo 盈doanh 流lưu 于vu 世thế 研nghiên 詳tường 眾chúng 說thuyết 輔phụ 讚tán 為vi 優ưu 今kim 更cánh 助trợ 成thành 庶thứ 貽# 後hậu 裔duệ 略lược 評bình 其kỳ 要yếu 大đại 分phần/phân 四tứ 章chương 初sơ 示thị 疑nghi 二nhị 評bình 舊cựu 三tam 助trợ 正chánh 四tứ 餘dư 妨phương 。

初sơ 示thị 疑nghi 者giả

俱câu 舍xá 頌tụng 云vân 斷đoạn 欲dục 三tam 四tứ 品phẩm 三tam 二nhị 生sanh 家gia 家gia 斷đoạn 五ngũ 至chí 二nhị 向hướng 斷đoạn 六lục 一nhất 來lai 果quả 此thử 之chi 頌tụng 文văn 為vi 頌tụng 次thứ 斷đoạn 為vi 頌tụng 超siêu 斷đoạn 若nhược 言ngôn 頌tụng 次thứ 且thả 次thứ 斷đoạn 人nhân 斷đoạn 二nhị 必tất 三tam 斷đoạn 五ngũ 必tất 六lục 今kim 此thử 頌tụng 文văn 斷đoạn 至chí 三tam 四tứ 若nhược 謂vị 頌tụng 超siêu 止Chỉ 觀Quán 何hà 云vân 若nhược 超siêu 斷đoạn 至chí 第đệ 五ngũ 品phẩm 名danh 家gia 家gia 亦diệc 不bất 云vân 三tam 四tứ 超siêu 次thứ 二nhị 途đồ 如như 何hà 判phán 攝nhiếp 。

二nhị 評bình 舊cựu 者giả

交giao 師sư 云vân 斷đoạn 欲dục 惑hoặc 九cửu 品phẩm 凡phàm 有hữu 三tam 種chủng 一nhất 任nhậm 斷đoạn 二nhị 次thứ 斷đoạn 三tam 超siêu 斷đoạn 俱câu 舍xá 頌tụng 中trung 非phi 頌tụng 任nhậm 斷đoạn 及cập 次thứ 第đệ 斷đoạn 正chánh 頌tụng 小tiểu 超siêu 輔phụ 行hành 云vân 起khởi 大đại 加gia 行hành 者giả 由do 小tiểu 超siêu 人nhân 先tiên 在tại 凡phàm 地địa 得đắc 欲dục 界giới 定định 至chí 十thập 六lục 心tâm 於ư 欲dục 定định 上thượng 加gia 無vô 漏lậu 智trí 起khởi 精tinh 進tấn 行hành 即tức 能năng 斷đoạn 惑hoặc 故cố 云vân 加gia 行hành 非phi 見kiến 諦Đế 後hậu 更cánh 修tu 無vô 漏lậu 名danh 為vi 加gia 行hành 評bình 曰viết 俱câu 舍xá 論luận 云vân 即tức 預dự 流lưu 者giả 進tiến 斷đoạn 修tu 惑hoặc 又hựu 云vân 預dự 流lưu 果quả 後hậu 說thuyết 進tiến 斷đoạn 惑hoặc 若nhược 是thị 超siêu 斷đoạn 應ưng 初sơ 果quả 前tiền 用dụng 十thập 六lục 心tâm 斷đoạn 見kiến 惑hoặc 時thời 超siêu 斷đoạn 思tư 惑hoặc 方phương 名danh 超siêu 斷đoạn 若nhược 爾nhĩ 且thả 輔phụ 行hành 那na 云vân 謂vị 由do 聖thánh 者giả 起khởi 大đại 加gia 行hành 既ký 云vân 聖thánh 者giả 正chánh 是thị 初sơ 果quả 之chi 後hậu 那na 云vân 十thập 六lục 心tâm 上thượng 加gia 無vô 漏lậu 行hành 又hựu 復phục 止Chỉ 觀Quán 自tự 云vân 若nhược 超siêu 斷đoạn 至chí 五ngũ 品phẩm 名danh 家gia 家gia 頌tụng 文văn 自tự 斷đoạn 惑hoặc 三tam 四tứ 品phẩm 豈khởi 是thị 超siêu 斷đoạn 耶da 更cánh 有hữu 多đa 失thất 略lược 而nhi 示thị 之chi 稠trù 師sư 判phán 云vân 俱câu 舍xá 頌tụng 文văn 正chánh 頌tụng 次thứ 斷đoạn 作tác 此thử 定định 後hậu 復phục 自tự 疑nghi 云vân 若nhược 頌tụng 次thứ 斷đoạn 荊kinh 溪khê 那na 云vân 若nhược 超siêu 若nhược 次thứ 進tiến 斷đoạn 三tam 四tứ 既ký 云vân 若nhược 超siêu 應ưng 須tu 亦diệc 頌tụng 超siêu 斷đoạn 耶da 他tha 自tự 釋thích 云vân 此thử 文văn 正chánh 是thị 次thứ 中trung 論luận 超siêu 行hành 人nhân 期kỳ 心tâm 秪# 斷đoạn 三tam 品phẩm 觀quán 力lực 侵xâm 斷đoạn 中trung 上thượng 一nhất 品phẩm 喻dụ 如như 劈phách 竹trúc 期kỳ 破phá 三tam 節tiết 刀đao 鋒phong 快khoái 利lợi 侵xâm 至chí 四tứ 節tiết 今kim 此thử 亦diệc 爾nhĩ 評bình 曰viết 此thử 師sư 若nhược 謂vị 頌tụng 文văn 乃nãi 是thị 次thứ 中trung 論luận 超siêu 便tiện 引dẫn 輔phụ 行hành 若nhược 超siêu 若nhược 次thứ 文văn 誠thành 證chứng 者giả 此thử 則tắc 謬mậu 判phán 記ký 文văn 荊kinh 溪khê 此thử 文văn 自tự 因nhân 大đại 師sư 止Chỉ 觀Quán 將tương 超siêu 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 名danh 家gia 家gia 荊kinh 溪khê 遂toại 將tương 頌tụng 文văn 次thứ 斷đoạn 會hội 同đồng 止Chỉ 觀Quán 小tiểu 超siêu 俱câu 論luận 家gia 家gia 然nhiên 後hậu 結kết 云vân 若nhược 超siêu 若nhược 次thứ 進tiến 斷đoạn 三tam 四tứ 正chánh 是thị 總tổng 結kết 俱câu 舍xá 及cập 以dĩ 小tiểu 超siêu 何hà 嘗thường 此thử 文văn 一nhất 向hướng 是thị 明minh 俱câu 舍xá 頌tụng 文văn 耶da 有hữu 此thử 之chi 失thất 不bất 當đương 取thủ 之chi 。

三tam 助trợ 正chánh 者giả

在tại 理lý 或hoặc 當đương 何hà 必tất 求cầu 人nhân 輔phụ 讚tán 所sở 明minh 深thâm 符phù 文văn 旨chỉ 其kỳ 既ký 合hợp 轍triệt 豈khởi 不bất 遵tuân 行hành 如như 輔phụ 讚tán 云vân 論luận 文văn 既ký 云vân 即tức 預dự 流lưu 者giả 進tiến 斷đoạn 修tu 惑hoặc 若nhược 三tam 緣duyên 具cụ 轉chuyển 名danh 家gia 家gia 又hựu 云vân 預dự 流lưu 果quả 後hậu 說thuyết 進tiến 斷đoạn 惑hoặc 若nhược 非phi 次thứ 斷đoạn 安an 曰viết 預dự 流lưu 果quả 後hậu 說thuyết 進tiến 斷đoạn 惑hoặc 耶da 故cố 知tri 俱câu 舍xá 頌tụng 次thứ 斷đoạn 人nhân 無vô 致trí 疑nghi 矣hĩ 又hựu 止Chỉ 觀Quán 云vân 斷đoạn 一nhất 品phẩm 欲dục 惑hoặc 次thứ 第đệ 至chí 第đệ 五ngũ 品phẩm 盡tận 皆giai 名danh 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 向hướng 若nhược 超siêu 斷đoạn 至chí 第đệ 五ngũ 品phẩm 名danh 家gia 家gia 然nhiên 後hậu 輔phụ 行hành 遂toại 將tương 俱câu 舍xá 次thứ 斷đoạn 會hội 同đồng 止Chỉ 觀Quán 小tiểu 超siêu 之chi 人nhân 便tiện 即tức 會hội 云vân 此thử 次thứ 斷đoạn 義nghĩa 與dữ 今kim 文văn 同đồng 故cố 知tri 次thứ 斷đoạn 及cập 與dữ 小tiểu 超siêu 皆giai 可khả 得đắc 論luận 家gia 家gia 之chi 義nghĩa 遂toại 總tổng 結kết 云vân 若nhược 超siêu 若nhược 次thứ 進tiến 斷đoạn 三tam 四tứ 若nhược 爾nhĩ 且thả 次thứ 斷đoạn 人nhân 自tự 斷đoạn 三tam 四tứ 小tiểu 超siêu 之chi 人nhân 自tự 超siêu 五ngũ 品phẩm 如như 何hà 會hội 同đồng 當đương 知tri 小tiểu 超siêu 雖tuy 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 緣duyên 第đệ 五ngũ 品phẩm 與dữ 第đệ 六lục 品phẩm 共cộng 潤nhuận 一nhất 生sanh 荊kinh 溪khê 得đắc 此thử 之chi 意ý 遂toại 乃nãi 判phán 云vân 此thử 之chi 五ngũ 品phẩm 同đồng 四tứ 品phẩm 故cố 方phương 可khả 會hội 同đồng 此thử 次thứ 斷đoạn 義nghĩa 與dữ 今kim 文văn 同đồng 故cố 知tri 俱câu 舍xá 正chánh 頌tụng 次thứ 斷đoạn 荊kinh 溪khê 既ký 云vân 謂vị 由do 聖thánh 者giả 起khởi 大đại 加gia 行hành 豈khởi 非phi 明minh 斷đoạn 俱câu 舍xá 頌tụng 文văn 預dự 流lưu 果quả 後hậu 重trọng/trùng 慮lự 緣duyên 真chân 加gia 無vô 漏lậu 行hành 次thứ 斷đoạn 惑hoặc 乎hồ 然nhiên 此thử 之chi 說thuyết 其kỳ 得đắc 有hữu 三tam 一nhất 者giả 善thiện 判phán 俱câu 舍xá 頌tụng 文văn 是thị 頌tụng 次thứ 斷đoạn 之chi 人nhân 二nhị 者giả 雅nhã 合hợp 輔phụ 行hành 會hội 同đồng 俱câu 舍xá 止Chỉ 觀Quán 之chi 意ý 三tam 者giả 深thâm 究cứu 超siêu 次thứ 兩lưỡng 種chủng 根căn 性tánh 皆giai 論luận 家gia 家gia 有hữu 此thử 三tam 得đắc 須tu 當đương 取thủ 之chi 。

四tứ 餘dư 妨phương

問vấn 止Chỉ 觀Quán 準chuẩn 舊cựu 婆bà 沙sa 小tiểu 超siêu 之chi 人nhân 得đắc 論luận 家gia 家gia 本bổn 斷đoạn 超siêu 人nhân 不bất 論luận 家gia 家gia 若nhược 爾nhĩ 此thử 兩lưỡng 種chủng 人nhân 並tịnh 先tiên 凡phàm 地địa 所sở 伏phục 思tư 惑hoặc 品phẩm 之chi 多đa 少thiểu 至chí 十thập 六lục 心tâm 皆giai 超siêu 思tư 惑hoặc 何hà 故cố 小tiểu 超siêu 卻khước 論luận 家gia 家gia 本bổn 斷đoạn 超siêu 人nhân 不bất 得đắc 論luận 者giả 何hà 耶da 。

答đáp 本bổn 斷đoạn 超siêu 人nhân 在tại 凡phàm 地địa 時thời 雖tuy 伏phục 思tư 惑hoặc 葢# 緣duyên 有hữu 漏lậu 智trí 力lực 弱nhược 故cố 不bất 論luận 家gia 家gia 如như 輔phụ 行hành 云vân 雖tuy 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 但đãn 名danh 初sơ 果quả 斷đoạn 六lục 品phẩm 盡tận 但đãn 云vân 二nhị 果quả 向hướng 準chuẩn 此thử 之chi 意ý 不bất 論luận 家gia 家gia 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。

問vấn 若nhược 無vô 不bất 斷đoạn 大đại 品phẩm 惑hoặc 盡tận 而nhi 命mạng 終chung 者giả 。 何hà 故cố 斷đoạn 八bát 不bất 至chí 於ư 九cửu 耶da 。

荊kinh 溪khê 自tự 答đáp 云vân 一nhất 者giả 障chướng 果quả 二nhị 者giả 越việt 界giới 今kim 卻khước 問vấn 云vân 還hoàn 有hữu 斷đoạn 八bát 至chí 九cửu 者giả 否phủ/bĩ 若nhược 云vân 有hữu 者giả 荊kinh 溪khê 不bất 應ưng 作tác 此thử 之chi 。

問vấn 若nhược 云vân 無vô 者giả 且thả 次thứ 斷đoạn 中trung 豈khởi 無vô 斷đoạn 八bát 至chí 九cửu 者giả 耶da 。

答đáp 是thị 何hà 言ngôn 歟# 法pháp 華hoa 三tam 周chu 皆giai 是thị 次thứ 斷đoạn 根căn 性tánh 尚thượng 乃nãi 直trực 至chí 初sơ 住trụ 破phá 無vô 明minh 豈khởi 斷đoạn 八bát 不bất 至chí 於ư 九cửu 耶da 荊kinh 溪khê 且thả 約ước 遇ngộ 緣duyên 者giả 以dĩ 為vi 問vấn 端đoan 耳nhĩ 。

問vấn 超siêu 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 得đắc 論luận 家gia 家gia 次thứ 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 但đãn 名danh 二nhị 向hướng 何hà 故cố 玅# 玄huyền 中trung 云vân 初sơ 果quả 心tâm 後hậu 更cánh 修tu 十thập 六lục 諦đế 觀quán 七thất 菩Bồ 提Đề 現hiện 前tiền 即tức 此thử 世thế 無vô 漏lậu 斷đoạn 欲dục 界giới 煩phiền 惱não 。 一nhất 品phẩm 乃nãi 至chí 五ngũ 品phẩm 皆giai 是thị 於ư 向hướng 亦diệc 名danh 昇thăng 進tiến 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 約ước 此thử 論luận 家gia 家gia 若nhược 爾nhĩ 莫mạc 也dã 次thứ 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 亦diệc 論luận 家gia 家gia 耶da 。

答đáp 此thử 文văn 非phi 是thị 次thứ 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 明minh 家gia 家gia 良lương 由do 此thử 五ngũ 品phẩm 之chi 內nội 有hữu 家gia 家gia 之chi 義nghĩa 荊kinh 溪khê 特đặc 云vân 約ước 此thử 是thị 知tri 三tam 四tứ 品phẩm 中trung 亦diệc 得đắc 論luận 家gia 家gia 耳nhĩ 。

問vấn 小tiểu 超siêu 之chi 人nhân 斷đoạn 三tam 兩lưỡng 品phẩm 得đắc 論luận 家gia 家gia 否phủ/bĩ 若nhược 云vân 得đắc 者giả 大đại 師sư 止Chỉ 觀Quán 引dẫn 婆bà 沙sa 超siêu 斷đoạn 三tam 兩lưỡng 品phẩm 荊kinh 溪khê 判phán 云vân 恐khủng 是thị 文văn 悞ngộ 應ưng 云vân 三tam 四tứ 若nhược 云vân 不bất 得đắc 且thả 斷đoạn 三tam 品phẩm 損tổn 四tứ 生sanh 三tam 生sanh 家gia 家gia 斷đoạn 二nhị 品phẩm 損tổn 三tam 生sanh 四tứ 生sanh 家gia 家gia 有hữu 何hà 不bất 可khả 耶da 。

答đáp 荊kinh 溪khê 云vân 恐khủng 文văn 悞ngộ 者giả 乃nãi 將tương 止Chỉ 觀Quán 對đối 婆bà 沙sa 說thuyết 秪# 緣duyên 荊kinh 溪khê 曾tằng 見kiến 婆bà 沙sa 故cố 作tác 此thử 說thuyết 恐khủng 文văn 悞ngộ 也dã 然nhiên 三tam 品phẩm 得đắc 論luận 婆bà 沙sa 已dĩ 說thuyết 兩lưỡng 品phẩm 論luận 者giả 準chuẩn 理lý 合hợp 有hữu 未vị 見kiến 經kinh 論luận 故cố 不bất 須tu 明minh 。

問vấn 小tiểu 超siêu 之chi 人nhân 得đắc 論luận 家gia 家gia 還hoàn 三tam 緣duyên 具cụ 否phủ/bĩ 若nhược 云vân 具cụ 者giả 但đãn 有hữu 初sơ 後hậu 二nhị 緣duyên 若nhược 不bất 具cụ 者giả 論luận 文văn 既ký 云vân 若nhược 三tam 緣duyên 具cụ 轉chuyển 名danh 家gia 家gia 小tiểu 超siêu 既ký 無vô 治trị 彼bỉ 無vô 漏lậu 根căn 即tức 無vô 重trọng/trùng 慮lự 緣duyên 真chân 一nhất 緣duyên 如như 何hà 亦diệc 明minh 家gia 家gia 耶da 。

答đáp 先tiên 達đạt 曲khúc 折chiết 須tu 明minh 第đệ 二nhị 無vô 漏lậu 根căn 一nhất 緣duyên 今kim 意ý 不bất 爾nhĩ 須tu 知tri 論luận 文văn 專chuyên 就tựu 次thứ 斷đoạn 人nhân 說thuyết 小tiểu 超siêu 無vô 此thử 故cố 不bất 須tu 明minh 葢# 昔tích 人nhân 不bất 曉hiểu 俱câu 舍xá 部bộ 旨chỉ 及cập 有hữu 門môn 根căn 性tánh 致trí 茲tư 謬mậu 說thuyết 。

車xa 體thể 正chánh 義nghĩa

一nhất 家gia 所sở 明minh 車xa 體thể 乘thừa 體thể 但đãn 是thị 法pháp 譬thí 之chi 殊thù 其kỳ 理lý 即tức 一nhất 以dĩ 由do 車xa 之chi 與dữ 乘thừa 並tịnh 是thị 運vận 動động 為vi 義nghĩa 如như 籤# 云vân 運vận 是thị 載tái 義nghĩa 易dị 曰viết 日nhật 月nguyệt 運vận 行hành 。 謂vị 動động 也dã 說thuyết 文văn 云vân 陸lục 載tái 曰viết 運vận 所sở 言ngôn 乘thừa 者giả 三tam 軌quỹ 和hòa 合hợp 名danh 一nhất 大Đại 乘Thừa 乘thừa 於ư 是thị 乘thừa 能năng 運vận 眾chúng 生sanh 出xuất 生sanh 死tử 苦khổ 。 故cố 曰viết 車xa 乘thừa 言ngôn 三tam 軌quỹ 者giả 即tức 真chân 性tánh 觀quán 炤chiếu 資tư 成thành 是thị 也dã 然nhiên 此thử 三tam 軌quỹ 通thông 乎hồ 四tứ 教giáo 但đãn 由do 藏tạng 別biệt 兩lưỡng 教giáo 以dĩ 觀quán 炤chiếu 為vi 乘thừa 體thể 通thông 圓viên 兩lưỡng 教giáo 以dĩ 真chân 性tánh 為vi 乘thừa 體thể 然nhiên 藏tạng 別biệt 兩lưỡng 教giáo 將tương 觀quán 炤chiếu 為vi 乘thừa 體thể 約ước 法pháp 則tắc 易dị 約ước 譬thí 則tắc 難nạn/nan 約ước 法pháp 易dị 者giả 觀quán 炤chiếu 即tức 是thị 觀quán 智trí 破phá 惑hoặc 資tư 成thành 乃nãi 是thị 福phước 德đức 莊trang 校giáo 真chân 性tánh 乃nãi 是thị 果quả 上thượng 所sở 顯hiển 此thử 則tắc 可khả 見kiến 約ước 譬thí 難nạn/nan 者giả 既ký 將tương 觀quán 炤chiếu 為vi 其kỳ 乘thừa 體thể 未vị 審thẩm 指chỉ 何hà 為vi 前tiền 導đạo 耶da 當đương 知tri 藏tạng 別biệt 兩lưỡng 教giáo 乃nãi 是thị 界giới 內nội 外ngoại 不bất 即tức 之chi 教giáo 故cố 以dĩ 觀quán 炤chiếu 而nhi 為vi 乘thừa 體thể 既ký 其kỳ 不bất 即tức 指chỉ 果quả 在tại 當đương 從tùng 因nhân 至chí 果quả 方phương 顯hiển 真chân 性tánh 故cố 以dĩ 觀quán 炤chiếu 為vi 乘thừa 體thể 也dã 如như 籤# 文văn 云vân 以dĩ 藏tạng 別biệt 兩lưỡng 教giáo 咸hàm 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 體thể 以dĩ 藏tạng 別biệt 兩lưỡng 教giáo 真chân 性tánh 果quả 滿mãn 方phương 成thành 儻thảng 指chỉ 體thể 在tại 當đương 以dĩ 何hà 為vi 運vận 若nhược 用dụng 觀quán 炤chiếu 則tắc 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 以dĩ 此thử 而nhi 知tri 藏tạng 別biệt 是thị 界giới 內nội 外ngoại 拙chuyết 教giáo 既ký 皆giai 不bất 即tức 故cố 以dĩ 觀quán 炤chiếu 為vi 乘thừa 體thể 也dã 若nhược 通thông 圓viên 兩lưỡng 教giáo 以dĩ 真chân 性tánh 軌quỹ 為vi 其kỳ 乘thừa 體thể 觀quán 炤chiếu 為vi 前tiền 導đạo 資tư 成thành 為vi 莊trang 校giáo 約ước 譬thí 則tắc 易dị 約ước 法pháp 則tắc 。

No.966-A# 刻khắc 台thai 宗tông 精tinh 英anh 集tập 跋bạt

台thai 衡hành 之chi 學học 至chí 四tứ 明minh 尊tôn 者giả 中trung 興hưng 振chấn 起khởi 光quang 明minh 俊# 偉# 其kỳ 功công 雄hùng 哉tai 非phi 惟duy 辯biện 闢tịch 連liên 代đại 之chi 異dị 端đoan 亦diệc 能năng 防phòng 禦ngữ 後hậu 世thế 之chi 逆nghịch 路lộ 故cố 有hữu 若nhược 霅# 川xuyên 之chi 背bối/bội 宗tông 神thần 智trí 之chi 破phá 祖tổ 竹trúc 菴am 之chi 挾hiệp 異dị 見kiến 者giả 學học 者giả 一nhất 見kiến 紫tử 朱chu 明minh 白bạch 不bất 復phục 泣khấp 岐kỳ 矣hĩ 惟duy 仙tiên 都đô 普phổ 容dung 法Pháp 師sư 具cụ 特đặc 卓trác 之chi 見kiến 負phụ 富phú 贍thiệm 之chi 才tài 學học 依y 四tứ 明minh 而nhi 不bất 盡tận 承thừa 用dụng 遂toại 著trước 教giáo 義nghĩa 數số 卷quyển 命mạng 曰viết 台thai 宗tông 精tinh 英anh 集tập (# 潤nhuận )# 嚮hướng 獲hoạch 此thử 於ư 濃nồng 之chi 長trường/trưởng 瀧# 寺tự 一nhất 讀đọc 而nhi 謂vị 法Pháp 師sư 學học 識thức 超siêu 倫luân 議nghị 論luận 濬# 發phát 其kỳ 依y 四tứ 明minh 者giả 固cố 多đa 所sở 輔phụ 述thuật 其kỳ 建kiến 已dĩ 見kiến 者giả 亦diệc 足túc 擊kích 發phát 正chánh 說thuyết 所sở 謂vị 他tha 山sơn 之chi 石thạch 以dĩ 磨ma 玉ngọc 也dã 客khách 歲tuế 甲giáp 午ngọ 吾ngô

輪Luân 王Vương 大đại 王vương 始thỉ 董# 天thiên 下hạ 台thai 宗tông 之chi 事sự 篤đốc 勤cần 道đạo 學học 而nhi 自tự 倡xướng 尤vưu 精tinh 乎hồ 四tứ 明minh 之chi 譚đàm (# 潤nhuận )# 嘗thường 獻hiến 此thử 書thư 命mạng 亟# 流lưu 通thông 爰viên 付phó 梓# 生sanh 以dĩ 公công 學học 人nhân 惜tích 乎hồ 其kỳ 首thủ 逸dật 一nhất 卷quyển 終chung 又hựu 失thất 第đệ 六lục 已dĩ 下hạ 後hậu 之chi 君quân 子tử 得đắc 完hoàn 本bổn 以dĩ 補bổ 成thành 是thị 所sở 望vọng 也dã 。

時thời

正chánh 德đức 五ngũ 年niên 乙ất 未vị 冬đông 日nhật

東đông 叡duệ 常thường 照chiếu 沙Sa 門Môn (# 亮lượng 潤nhuận )# 真chân 詣nghệ 謹cẩn 撰soạn