觀Quán 所Sở 緣Duyên 緣Duyên 論Luận 釋Thích 記Ký

明Minh 明Minh 昱Dục 錄Lục 記Ký

觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 者giả 。 護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 釋thích 陳trần 那na 菩Bồ 薩Tát 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 也dã 。 陳trần 那na 菩Bồ 薩Tát 深thâm 窮cùng 緣duyên 性tánh 。 洞đỗng 徹triệt 見kiến 源nguyên 。 標tiêu 真chân 殄điễn 謬mậu 。 明minh 心tâm 外ngoại 無vô 境cảnh 。 經kinh 部bộ 師sư 等đẳng 。 以dĩ 外ngoại 色sắc 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 斥xích 其kỳ 互hỗ 闕khuyết 一nhất 支chi 。 俱câu 不bất 應ưng 理lý 。 菩Bồ 薩Tát 申thân 義nghĩa 。 內nội 色sắc 如như 外ngoại 現hiện 為vi 識thức 所sở 緣duyên 緣duyên 。 許hứa 彼bỉ 相tương/tướng 在tại 識thức 。 及cập 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 古cổ 大Đại 乘Thừa 師sư 略lược 於ư 挾hiệp 帶đái 。 則tắc 本bổn 智trí 緣duyên 真Chân 如Như 時thời 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 似tự 有hữu 失thất 。 而nhi 小Tiểu 乘Thừa 正chánh 量lượng 部bộ 。 不bất 許hứa 變biến 帶đái 。 則tắc 眼nhãn 識thức 緣duyên 色sắc 時thời 。 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 不bất 成thành 。 菩Bồ 薩Tát 理lý 善thiện 成thành 立lập 。 二nhị 支chi 斯tư 備bị 。 如như 是thị 了liễu 達đạt 。 方phương 知tri 心tâm 外ngoại 無vô 境cảnh 。 凡phàm 所sở 見kiến 法pháp 。 是thị 見kiến 心tâm 也dã 。 然nhiên 文văn 約ước 義nghĩa 豐phong 。 所sở 含hàm 淵uyên 賾trách 。 故cố 護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 發phát 其kỳ 餘dư 蘊uẩn 。 盡tận 抉# 玄huyền 奧áo 。 造tạo 釋thích 以dĩ 弘hoằng 其kỳ 致trí 。 揚dương 正chánh 理lý 之chi 光quang 耀diệu 。 溢dật 義nghĩa 海hải 之chi 波ba 瀾lan 。 令linh 毒độc 智trí 斂liểm 而nhi 邪tà 焰diễm 熄# 矣hĩ 。 復phục 緣duyên 所sở 譯dịch 之chi 文văn 奇kỳ 嶮hiểm 。 讀đọc 者giả 難nạn/nan 通thông 。 大đại 光quang 明minh 山sơn 高cao 原nguyên 上thượng 人nhân 。 義nghĩa 學học 精tinh 覈# 。 久cửu 研nghiên 斯tư 典điển 。 妙diệu 析tích 奇kỳ 致trí 。 為vi 之chi 筆bút 記ký 。 譬thí 之chi 尋tầm 河hà 得đắc 源nguyên 。 而nhi 支chi 流lưu 委ủy 曲khúc 皆giai 曉hiểu 了liễu 。 伐phạt 樹thụ 斬trảm 根căn 。 而nhi 眾chúng 條điều 紛phân 糾# 皆giai 相tương 隨tùy 。 千thiên 秋thu 滯trệ 義nghĩa 。 一nhất 旦đán 通thông 朗lãng 。 學học 者giả 所sở 快khoái 睹đổ 。 深thâm 有hữu 毗tỳ 於ư 法Pháp 門môn 云vân 。 由do 上thượng 人nhân 而nhi 見kiến 護hộ 法Pháp 。 由do 護hộ 法Pháp 而nhi 見kiến 陳trần 那na 。 如như 見kiến 鏡kính 中trung 面diện 目mục 也dã 。

病bệnh 居cư 士sĩ 王vương 野dã 造tạo

No.832-B# 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 記ký 題đề 詞từ

所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 乃nãi 四tứ 緣duyên 中trung 第đệ 三tam 緣duyên 也dã 。 此thử 緣duyên 一nhất 法pháp 。 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 一nhất 能năng 生sanh 識thức 。 一nhất 作tác 所sở 緣duyên 。 所sở 緣duyên 名danh 境cảnh 。 生sanh 識thức 名danh 緣duyên 。 故cố 名danh 所sở 緣duyên 。 而nhi 又hựu 名danh 緣duyên 也dã 。 夫phu 以dĩ 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 本bổn 無vô 相tướng 質chất 之chi 境cảnh 。 五ngũ 明minh 起khởi 世thế 。 斯tư 興hưng 內nội 外ngoại 之chi 名danh 。 所sở 以dĩ 陳trần 那na 憫mẫn 異dị 執chấp 之chi 沈trầm 淪luân 。 審thẩm 文văn 約ước 義nghĩa 而nhi 造tạo 論luận 。 護hộ 法Pháp 發phát 隱ẩn 微vi 之chi 奧áo 旨chỉ 。 分phần/phân 條điều 析tích 理lý 而nhi 作tác 釋thích 。 造tạo 論luận 者giả 。 立lập 比tỉ 量lượng 為vi 綱cương 宗tông 。 伏phục 邪tà 倒đảo 之chi 疑nghi 意ý 。 伸thân 明minh 內nội 色sắc 。 揭yết 示thị 幽u 途đồ 。 寶bảo 思tư 風phong 飛phi 。 雅nhã 合hợp 瀉tả 瓶bình 之chi 敏mẫn 。 邪tà 津tân 浪lãng 息tức 。 憑bằng 施thí 卷quyển 舌thiệt 之chi 能năng 。 致trí 使sử 異dị 部bộ 宗tông 徒đồ 。 咸hàm 得đắc 斂liểm 躬cung 欽khâm 服phục 。 大Đại 乘Thừa 閟bí 義nghĩa 。 自tự 茲tư 爛lạn 彩thải 舒thư 光quang 。 作tác 釋thích 者giả 觀quán 三tam 支chi 之chi 玄huyền 府phủ 。 推thôi 五ngũ 分phân 之chi 重trọng/trùng 關quan 。 瞻chiêm 天thiên 瞰# 海hải 。 悲bi 學học 者giả 莫mạc 測trắc 其kỳ 高cao 深thâm 。 曠khoáng 漢hán 杳# 源nguyên 。 憫mẫn 來lai 際tế 靡mĩ 知tri 其kỳ 涯nhai 涘# 。 由do 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 神thần 機cơ 昭chiêu 晣# 。 詞từ 論luận 精tinh 研nghiên 。 指chỉ 點điểm 端đoan 倪nghê 。 毒độc 智trí 斂liểm 時thời 增tăng 慧tuệ 焰diễm 。 甄chân 明minh 利lợi 害hại 。 愛ái 河hà 竭kiệt 處xứ 沐mộc 恩ân 波ba 。 雖tuy 則tắc 至chí 道đạo 昭chiêu 明minh 。 飛phi 光quang 昱dục 日nhật 。 原nguyên 以dĩ 梵Phạm 本bổn 西tây 來lai 。 承thừa 旨chỉ 宣tuyên 譯dịch 。 文văn 詞từ 巧xảo 拙chuyết 。 出xuất 自tự 譯dịch 師sư 。 余dư 昔tích 觀quán 此thử 釋thích 。 目mục 若nhược 面diện 墻tường 。 口khẩu 不bất 能năng 句cú 。 葢# 為vi 詞từ 源nguyên 精tinh 約ước 。 義nghĩa 海hải 淵uyên 宏hoành 。 雖tuy 不bất 離ly 於ư 几kỉ 案án 。 卒thốt 莫mạc 措thố 其kỳ 隻chỉ 語ngữ 也dã 。 幸hạnh 仗trượng 菩Bồ 薩Tát 大đại 悲bi 願nguyện 力lực 。 亦diệc 乃nãi 昱dục 等đẳng 宿túc 福phước 所sở 逢phùng 。 忽hốt 以dĩ 微vi 生sanh 。 親thân 承thừa 梵Phạm 響hưởng 。 踴dũng 躍dược 歡hoan 喜hỷ 。 如như 聞văn 授thọ 記ký 。 遂toại 探thám 瑜du 伽già 顯hiển 揚dương 等đẳng 論luận 。 深thâm 密mật 佛Phật 地địa 等đẳng 經kinh 。 凡phàm 遇ngộ 意ý 相tương/tướng 貫quán 者giả 。 記ký 之chi 於ư 筆bút 。 以dĩ 便tiện 披phi 覽lãm 。 目mục 為vi 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 記ký 。

萬vạn 曆lịch 己kỷ 酉dậu 清thanh 明minh 前tiền 一nhất 日nhật 西tây 蜀thục 輔phụ 慈từ 沙Sa 門Môn 明minh 昱dục 書thư 于vu 金kim 陵lăng 雨vũ 花hoa 精tinh 舍xá

No.832-C# 分phần/phân 科khoa

論luận 之chi 綱cương 宗tông 。 科khoa 乃nãi 提đề 挈# 。 始thỉ 知tri 脉mạch 絡lạc 相tương/tướng 貫quán 。 義nghĩa 勢thế 開khai 合hợp 。 而nhi 唯duy 心tâm 之chi 旨chỉ 。 了liễu 然nhiên 心tâm 目mục 矣hĩ 。 古cổ 德đức 科khoa 經kinh 。 必tất 有hữu 三tam 分phần/phân 。 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 。 唯duy 得đắc 存tồn 一nhất 。 前tiền 無vô 敘tự 起khởi 之chi 由do 。 後hậu 無vô 流lưu 通thông 之chi 義nghĩa 。 會hội 於ư 釋thích 論luận 。 則tắc 有hữu 二nhị 焉yên 。 以dĩ 前tiền 一nhất 頌tụng 。 特đặc 明minh 造tạo 論luận 之chi 由do 。 故cố 科khoa 為vi 序tự 分phần/phân 。 正chánh 宗tông 分phần/phân 中trung 。 依y 釋thích 論luận 立lập 科khoa 。 總tổng 分phân 為vi 二nhị 。 一nhất 破phá 外ngoại 執chấp 。 以dĩ 外ngoại 色sắc 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 二nhị 明minh 自tự 宗tông 。 立lập 內nội 色sắc 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 此thử 科khoa 之chi 大đại 略lược 耳nhĩ 。 餘dư 細tế 分phần/phân 後hậu 。

-# 釋thích 論luận 通thông 科khoa (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 序tự 分phần/phân (# 若nhược 言ngôn )#

-# 二nhị 正chánh 宗tông 分phần/phân (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 破phá 外ngoại 執chấp (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 總tổng 標tiêu (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 總tổng 論luận (# 分phần/phân 三tam )#

-# 一nhất 論luận 能năng 緣duyên 內nội 識thức (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 牒điệp 本bổn 論luận 略lược 釋thích (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 論luận 能năng 緣duyên 差sai 別biệt (# 分phần/phân 三tam )#

-# 一nhất 論luận 等đẳng 字tự 所sở 攝nhiếp (# 此thử 中trung )#

-# 二nhị 論luận 意ý 識thức 別biệt 緣duyên (# 若nhược 爾nhĩ )#

-# 三tam 論luận 內nội 外ngoại 意ý 許hứa (# 眼nhãn 等đẳng )#

-# 二nhị 論luận 所sở 緣duyên 外ngoại 境cảnh (# 言ngôn 外ngoại )#

-# 三tam 結kết 外ngoại 執chấp 相tướng 違vi (# 誠thành 如như )#

-# 二nhị 別biệt 推thôi (# 分phần/phân 四tứ )#

-# 一nhất 推thôi 論luận 主chủ 縱túng/tung 許hứa (# 緣duyên 其kỳ )#

-# 二nhị 推thôi 外ngoại 執chấp 極cực 微vi (# 或hoặc 許hứa )#

-# 三tam 推thôi 外ngoại 執chấp 和hòa 合hợp (# 或hoặc 復phục )#

-# 四tứ 結kết 彼bỉ 許hứa 相tương 應ứng (# 此thử 二nhị )#

-# 二nhị 別biệt 破phá (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 牒điệp 標tiêu 中trung 二nhị 執chấp 別biệt 破phá (# 分phần/phân 四tứ )#

-# 一nhất 總tổng 推thôi 立lập 量lượng (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 別biệt 破phá 極cực 微vi (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 縱túng/tung 許hứa 生sanh 因nhân (# 何hà 以dĩ )#

-# 二nhị 雙song 支chi 全toàn 破phá (# 若nhược 如như )#

-# 三tam 別biệt 破phá 和hòa 合hợp (# 分phần/phân 四tứ )#

-# 一nhất 推thôi 外ngoại 轉chuyển 計kế (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 明minh 內nội 正chánh 義nghĩa (# 若nhược 爾nhĩ )#

-# 三tam 縱túng/tung 許hứa 所sở 緣duyên (# 能năng 非phi )#

-# 四tứ 雙song 支chi 全toàn 破phá (# 復phục 緣duyên )#

-# 四tứ 總tổng 結kết 二nhị 執chấp (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 舉cử 二nhị 種chủng 轉chuyển 計kế 別biệt 破phá (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 執chấp 極cực 微vi 體thể 中trung 具cụ 和hòa 合hợp (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 推thôi 明minh 轉chuyển 計kế 之chi 意ý (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 難nạn/nan 破phá 勝thắng 劣liệt 之chi 情tình (# 若nhược 如như )#

-# 二nhị 執chấp 和hòa 合hợp 體thể 即tức 是thị 極cực 微vi (# 分phần/phân 三tam )#

-# 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 推thôi 明minh 泛phiếm 然nhiên 妄vọng 計kế (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 難nạn/nan 破phá 極cực 微vi 無vô 別biệt (# 然nhiên 諸chư )#

-# 三tam 通thông 釋thích 前tiền 義nghĩa 結kết 破phá 異dị 見kiến 非phi 理lý (# 上thượng 來lai )#

-# 二nhị 明minh 自tự 宗tông (# 分phần/phân 二nhị )#

-# 一nhất 釋thích 內nội 境cảnh (# 釋thích 曰viết )#

-# 二nhị 變biến 差sai 別biệt (# 此thử 中trung )#

觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 記ký

陳trần 那na 菩Bồ 薩Tát 造tạo 論luận 。 唐Đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄Huyền 奘Tráng 譯dịch 。

護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 造tạo 釋thích 。 唐đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 義nghĩa 淨tịnh 譯dịch 。

明minh 蜀thục 沙Sa 門Môn 明minh 昱dục 錄lục 記ký

觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 者giả 。 乃nãi 觀quán 察sát 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 必tất 具cụ 發phát 識thức 之chi 緣duyên 而nhi 論luận 之chi 。 論luận 不bất 足túc 以dĩ 盡tận 其kỳ 詳tường 。 復phục 益ích 之chi 以dĩ 釋thích 。 釋thích 者giả 。 解giải 釋thích 義nghĩa 。 論luận 者giả 。 分phần/phân 辨biện 義nghĩa 。 緣duyên 者giả 。 親thân 友hữu 義nghĩa 。 所sở 緣duyên 者giả 。 有hữu 境cảnh 義nghĩa 。 觀quán 者giả 。 察sát 義nghĩa 。 以dĩ 智trí 照chiếu 境cảnh 義nghĩa 。 謂vị 凡phàm 小tiểu 不bất 達đạt 唯duy 心tâm 之chi 旨chỉ 。 妄vọng 執chấp 心tâm 外ngoại 別biệt 有hữu 實thật 境cảnh 。 即tức 是thị 極cực 微vi 。 或hoặc 極cực 微vi 所sở 成thành 。 名danh 為vi 和hòa 合hợp 。 各các 別biệt 執chấp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 故cố 論luận 主chủ 造tạo 論luận 。 令linh 彼bỉ 觀quán 察sát 根căn 境cảnh 唯duy 心tâm 。 不bất 墮đọa 邪tà 見kiến 稠trù 林lâm 耳nhĩ 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 謂vị 若nhược 有hữu 法pháp 。 是thị 帶đái 己kỷ 相tương/tướng 。 心tâm 或hoặc 相tương 應ứng 。 釋thích 云vân 。 謂vị 若nhược 有hữu 法pháp 者giả 。 必tất 是thị 有hữu 體thể 本bổn 質chất 法pháp 名danh 緣duyên 。 是thị 帶đái 己kỷ 相tương/tướng 者giả 。 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 名danh 所sở 緣duyên 。 相tương/tướng 質chất 合hợp 說thuyết 。 名danh 所sở 緣duyên 緣duyên 。 帶đái 字tự 屬thuộc 心tâm 。 己kỷ 屬thuộc 本bổn 質chất 。 相tương/tướng 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 。 謂vị 能năng 緣duyên 心tâm 。 緣duyên 所sở 緣duyên 境cảnh 時thời 。 帶đái 起khởi 本bổn 質chất 家gia 己kỷ 之chi 相tướng 分phần/phân 故cố 。 帶đái 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 變biến 帶đái 。 即tức 八bát 箇cá 識thức 有hữu 疎sơ 所sở 緣duyên 緣duyên 本bổn 質chất 是thị 。 為vi 託thác 此thử 有hữu 體thể 境cảnh 為vi 本bổn 質chất 。 變biến 似tự 質chất 之chi 相tướng 起khởi 。 名danh 為vi 變biến 帶đái 。 二nhị 挾hiệp 帶đái 。 即tức 一nhất 切thiết 親thân 所sở 緣duyên 緣duyên 實thật 相tướng 分phân 是thị 。 為vi 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 不bất 離ly 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 。 其kỳ 能năng 緣duyên 心tâm 。 親thân 挾hiệp 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 而nhi 緣duyên 。 名danh 為vi 挾hiệp 帶đái 。 己kỷ 相tương/tướng 亦diệc 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 相tướng 狀trạng 相tương/tướng 。 即tức 變biến 帶đái 似tự 質chất 之chi 己kỷ 相tương/tướng 。 以dĩ 相tương/tướng 分phần/phân 似tự 本bổn 質chất 己kỷ 體thể 。 故cố 名danh 疎sơ 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 二nhị 體thể 相tướng 相tương/tướng 。 即tức 挾hiệp 帶đái 所sở 緣duyên 相tương/tướng 分phân 之chi 己kỷ 相tương/tướng 。 以dĩ 相tương/tướng 分phần/phân 不bất 離ly 能năng 緣duyên 之chi 體thể 故cố 名danh 親thân 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 心tâm 或hoặc 相tương 應ứng 者giả 。 此thử 辨biện 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 果quả 也dã 。 以dĩ 所sở 緣duyên 為vi 緣duyên 是thị 因nhân 。 生sanh 得đắc 心tâm 心tâm 所sở 是thị 果quả 。 心tâm 即tức 八bát 識thức 心tâm 王vương 。 相tương 應ứng 即tức 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 。 有hữu 起khởi 不bất 起khởi 。 故cố 復phục 言ngôn 或hoặc 。 已dĩ 上thượng 解giải 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 四tứ 字tự 竟cánh 。 第đệ 五ngũ 論luận 字tự 。 唯duy 識thức 開khai 蒙mông 云vân 。 教giáo 誡giới 學học 徒đồ 。 決quyết 擇trạch 性tánh 相tướng 。 激kích 揚dương 宗tông 極cực 藻tảo 義nghĩa 攸du 歸quy 。 垂thùy 範phạm 後hậu 昆côn 。 名danh 之chi 為vi 論luận 。 第đệ 六lục 釋thích 字tự 。 釋thích 者giả 。 解giải 也dã 。 疏sớ/sơ 通thông 解giải 釋thích 。 捨xả 疑nghi 成thành 解giải 。 散tán 濁trược 留lưu 清thanh 。 廢phế 詮thuyên 服phục 義nghĩa 。 名danh 之chi 為vi 釋thích 。 第đệ 七thất 記ký 字tự 。 有hữu 三tam 義nghĩa 。 謂vị 記ký 憶ức 記ký 別biệt 記ký 錄lục 。 此thử 名danh 記ký 者giả 。 錄lục 集tập 成thành 編biên 。 以dĩ 備bị 遺di 忘vong 。 故cố 非phi 記ký 別biệt 。 但đãn 取thủ 記ký 憶ức 記ký 錄lục 為vi 記ký 耳nhĩ 。 釋thích 題đề 竟cánh 。

△# 下hạ 文văn 科khoa 分phân 第đệ 一nhất 序tự 分phần/phân 。

若nhược 言ngôn 能năng 令linh 毒độc 智trí 人nhân 。 為vi 令linh 其kỳ 慧tuệ 極cực 明minh 了liễu 。

及cập 為vi 消tiêu 除trừ 於ư 罪tội 惡ác 。 稽khể 首thủ 敬kính 已dĩ 觀quán 其kỳ 義nghĩa 。

法pháp 不bất 孤cô 起khởi 。 仗trượng 境cảnh 方phương 生sanh 。 為vi 眾chúng 生sanh 被bị 毒độc 智trí 所sở 蒙mông 。 不bất 達đạt 境cảnh 空không 心tâm 有hữu 之chi 旨chỉ 。 則tắc 菩Bồ 薩Tát 大đại 悲bi 始thỉ 運vận 。 令linh 彼bỉ 觀quán 心tâm 自tự 悟ngộ 耳nhĩ 。 所sở 言ngôn 毒độc 智trí 人nhân 者giả 。 慧tuệ 不bất 明minh 了liễu 人nhân 也dã 。 以dĩ 慧tuệ 不bất 明minh 。 取thủ 心tâm 外ngoại 境cảnh 。 戕# 害hại 法Pháp 身thân 。 傷thương 殘tàn 慧tuệ 命mạng 。 故cố 名danh 毒độc 智trí 。 於ư 三tam 毒độc 中trung 。 癡si 毒độc 乃nãi 全toàn 。 貪tham 毒độc 一nhất 分phần/phân 。 以dĩ 取thủ 外ngoại 境cảnh 。 屬thuộc 貪tham 分phần/phân 故cố 。 何hà 非phi 瞋sân 分phần/phân 曰viết 。 既ký 與dữ 貪tham 俱câu 。 於ư 境cảnh 愛ái 染nhiễm 。 不bất 憎tăng 彼bỉ 故cố 。 故cố 無vô 有hữu 瞋sân 。 何hà 害hại 法Pháp 身thân 。 及cập 傷thương 慧tuệ 命mạng 。 曰viết 。 彼bỉ 執chấp 外ngoại 色sắc 為vi 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 。 又hựu 執chấp 為vi 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 心tâm 境cảnh 妄vọng 計kế 。 煩phiền 惱não 從tùng 生sanh 。 生sanh 煩phiền 惱não 故cố 。 覆phú 真chân 實thật 義nghĩa 。 障chướng 聖thánh 慧tuệ 眼nhãn 。 豈khởi 非phi 法Pháp 身thân 慧tuệ 命mạng 乎hồ 。 故cố 知tri 無vô 明minh 毒độc 智trí 。 為vi 害hại 不bất 淺thiển 。 欲dục 令linh 斯tư 輩bối 智trí 慧tuệ 極cực 明minh 。 而nhi 消tiêu 除trừ 罪tội 惡ác 者giả 。 必tất 以dĩ 唯duy 識thức 正chánh 理lý 觀quán 察sát 。 故cố 稽khể 首thủ 三Tam 尊Tôn 。 而nhi 觀quán 其kỳ 義nghĩa 。

△# 一nhất 序tự 分phần/phân 竟cánh 。 下hạ 二nhị 正chánh 宗tông 分phần/phân 。 於ư 本bổn 論luận 文văn 。 唯duy 約ước 七thất 科khoa 。 餘dư 科khoa 俱câu 依y 釋thích 論luận 分phần/phân 頭đầu 。 凡phàm 題đề 論luận 曰viết 二nhị 字tự 。 皆giai 本bổn 論luận 文văn 。 題đề 釋thích 曰viết 。 及cập 不bất 題đề 釋thích 曰viết 者giả 。 俱câu 釋thích 論luận 文văn 。 今kim 正chánh 宗tông 一nhất 分phần/phân 。 初sơ 分phân 為vi 二nhị 。 一nhất 破phá 彼bỉ 執chấp 。 二nhị 明minh 自tự 宗tông 。 一nhất 又hựu 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 總tổng 標tiêu 。 二nhị 別biệt 破phá 。 一nhất 又hựu 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 總tổng 論luận 。 二nhị 別biệt 推thôi 。 一nhất 又hựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 論luận 能năng 緣duyên 內nội 識thức 。 二nhị 論luận 所sở 緣duyên 外ngoại 境cảnh 。 三tam 結kết 彼bỉ 執chấp 相tướng 違vi 。 一nhất 又hựu 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 牒điệp 本bổn 論luận 略lược 釋thích 。

論luận 曰viết 。 諸chư 有hữu 欲dục 令linh 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 或hoặc 執chấp 極cực 微vi 。 許hứa 有hữu 實thật 體thể 。 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 或hoặc 執chấp 和hòa 合hợp 。 以dĩ 識thức 生sanh 時thời 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 諸chư 許hứa 眼nhãn 等đẳng 識thức 者giả 。 於ư 所sở 棄khí 事sự 。 及cập 所sở 收thu 事sự 。 或hoặc 捨xả 或hoặc 取thủ 。 是thị 觀quán 察sát 果quả 故cố 所sở 捨xả 事sự 體thể 。 及cập 顛điên 倒đảo 因nhân 。 是thị 所sở 顯hiển 示thị 。

諸chư 許hứa 眼nhãn 等đẳng 識thức 者giả 。 即tức 本bổn 論luận 中trung 諸chư 有hữu 欲dục 令linh 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 一nhất 句cú 。 今kim 護hộ 法Pháp 師sư 牒điệp 而nhi 釋thích 之chi 。 謂vị 諸chư 餘dư 乘thừa 。 執chấp 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 。 外ngoại 色sắc 者giả 。 即tức 彼bỉ 所sở 計kế 極cực 微vi 和hòa 合hợp 二nhị 種chủng 。 極cực 微vi 無vô 體thể 。 觀quán 色sắc 析tích 成thành 。 將tương 一nhất 須Tu 彌Di 析tích 為vi 七thất 分phần 。 內nội 取thủ 一nhất 分phần/phân 。 又hựu 為vi 七thất 分phần 。 展triển 轉chuyển 析tích 至chí 極cực 微vi 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 。 以dĩ 極cực 微vi 為vi 所sở 棄khí 事sự 。 須Tu 彌Di 既ký 可khả 析tích 為vi 極cực 微vi 。 極cực 微vi 亦diệc 可khả 合hợp 為vi 須Tu 彌Di 。 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 以dĩ 和hòa 合hợp 為vi 所sở 收thu 事sự 。 或hoặc 捨xả 或hoặc 取thủ 者giả 。 謂vị 他tha 宗tông 或hoặc 取thủ 極cực 微vi 。 而nhi 捨xả 和hòa 合hợp 。 或hoặc 取thủ 和hòa 合hợp 。 而nhi 捨xả 極cực 微vi 。 取thủ 執chấp 事sự 成thành 。 是thị 彼bỉ 觀quán 察sát 之chi 智trí 果quả 。 所sở 捨xả 事sự 體thể 。 是thị 他tha 宗tông 不bất 取thủ 之chi 事sự 。 及cập 顛điên 倒đảo 因nhân 。 是thị 他tha 宗tông 執chấp 取thủ 之chi 事sự 。 以dĩ 此thử 而nhi 為vi 顯hiển 示thị 。 顛điên 倒đảo 因nhân 者giả 。 責trách 彼bỉ 非phi 因nhân 。 計kế 為vi 因nhân 故cố 。

△# 一nhất 牒điệp 本bổn 論luận 略lược 釋thích 竟cánh 。 下hạ 二nhị 論luận 能năng 緣duyên 差sai 別biệt 分phần/phân 三tam 。 一nhất 論luận 等đẳng 字tự 所sở 攝nhiếp 。

此thử 中trung 等đẳng 言ngôn 。 謂vị 攝nhiếp 他tha 許hứa 依y 其kỳ 色sắc 根căn 五ngũ 種chủng 之chi 識thức 。 由do 他tha 於ư 彼bỉ 一nhất 向hướng 執chấp 為vi 緣duyên 實thật 事sự 故cố 。 意ý 識thức 不bất 然nhiên 。 非phi 一nhất 向hướng 故cố 。 許hứa 世thế 俗tục 有hữu 。 緣duyên 車xa 等đẳng 故cố 。 縱túng/tung 許hứa 意ý 識thức 緣duyên 實thật 事sự 境cảnh 。 有hữu 其kỳ 片phiến 分phần/phân 。 亦diệc 能năng 將tương 識thức 相tương 似tự 之chi 相tướng 。 離ly 無vô 其kỳ 境cảnh 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 境cảnh 不bất 相tương 離ly 。 得đắc 成thành 就tựu 已dĩ 。 方phương 為vi 成thành 立lập 。 是thị 故cố 於ư 此thử 。 不bất 致trí 殷ân 勤cần 。

此thử 推thôi 他tha 宗tông 執chấp 根căn 識thức 不bất 同đồng 意ý 識thức 所sở 緣duyên 。 此thử 中trung 等đẳng 言ngôn 。 是thị 本bổn 論luận 中trung 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 等đẳng 字tự 。 護hộ 法Pháp 師sư 釋thích 云vân 。 此thử 中trung 等đẳng 言ngôn 。 謂vị 攝nhiếp 他tha 許hứa 依y 其kỳ 色sắc 根căn 五ngũ 種chủng 之chi 識thức 。 何hà 則tắc 。 由do 他tha 於ư 彼bỉ 一nhất 向hướng 執chấp 為vi 緣duyên 實thật 事sự 故cố 。 此thử 句cú 。 乃nãi 護hộ 法Pháp 師sư 。 斥xích 他tha 宗tông 一nhất 向hướng 執chấp 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 緣duyên 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 真chân 實thật 之chi 事sự 。 意ý 識thức 不bất 然nhiên 非phi 一nhất 向hướng 故cố 者giả 。 此thử 謂vị 意ý 識thức 不bất 同đồng 五ngũ 識thức 。 意ý 非phi 一nhất 向hướng 緣duyên 其kỳ 實thật 事sự 。 許hứa 世thế 俗tục 有hữu 緣duyên 車xa 等đẳng 故cố 者giả 。 釋thích 成thành 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 一nhất 向hướng 緣duyên 實thật 事sự 境cảnh 。 自tự 許hứa 車xa 等đẳng 是thị 世thế 俗tục 有hữu 。 以dĩ 車xa 等đẳng 為vi 實thật 事sự 故cố 。 問vấn 曰viết 。 意ý 識thức 有hữu 時thời 亦diệc 能năng 緣duyên 實thật 事sự 境cảnh 。 何hà 言ngôn 意ý 識thức 不bất 然nhiên 。

答đáp 曰viết 。

縱túng/tung 許hứa 意ý 識thức 緣duyên 實thật 事sự 境cảnh 。 有hữu 其kỳ 片phiến 分phần/phân 。 亦diệc 能năng 將tương 識thức 相tương 似tự 之chi 。 相tương 離ly 無vô 其kỳ 境cảnh 。 此thử 謂vị 意ý 識thức 緣duyên 境cảnh 。 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 即tức 離ly 境cảnh 而nhi 緣duyên 。 相tương 似tự 之chi 相tướng 。 即tức 意ý 識thức 於ư 境cảnh 上thượng 變biến 起khởi 似tự 質chất 之chi 影ảnh 相tương/tướng 。 離ly 無vô 其kỳ 境cảnh 者giả 。 即tức 是thị 離ly 其kỳ 實thật 境cảnh 。 而nhi 獨độc 緣duyên 影ảnh 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 境cảnh 不bất 相tương 離ly 者giả 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 識thức 緣duyên 境cảnh 不bất 離ly 。 則tắc 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 皆giai 是thị 實thật 有hữu 。 故cố 知tri 意ý 識thức 不bất 然nhiên 。 非phi 一nhất 向hướng 故cố 。 得đắc 成thành 就tựu 已dĩ 。 至chí 不bất 致trí 殷ân 勤cần 者giả 。 他tha 宗tông 自tự 謂vị 確xác 然nhiên 應ưng 理lý 。 方phương 可khả 立lập 宗tông 。 理lý 既ký 彰chương 明minh 。 殷ân 勤cần 於ư 意ý 識thức 亦diệc 何hà 益ích 焉yên 。

又hựu 復phục 於ư 慣quán 修tu 果quả 智trí 所sở 了liễu 色sắc 。 誠thành 非phi 咀trớ 迦ca 所sở 行hành 境cảnh 故cố 。 及cập 如như 所sở 見kiến 而nhi 安an 立lập 故cố 。 今kim 此thử 但đãn 觀quán 聞văn 思tư 生sanh 得đắc 智trí 之chi 境cảnh 也dã 。 如như 斯tư 意ý 識thức 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 全toàn 成thành 非phi 有hữu 。 此thử 於ư 自tự 聚tụ 不bất 能năng 緣duyên 故cố 。 復phục 緣duyên 過quá 未vị 非phi 實thật 事sự 故cố 。 猶do 若nhược 無vô 為vi 。 為vi 此thử 等đẳng 言ngôn 。 攝nhiếp 五ngũ 識thức 身thân 。

他tha 宗tông 重trọng/trùng 訂# 意ý 識thức 不bất 能năng 緣duyên 五ngũ 識thức 之chi 境cảnh 。 但đãn 緣duyên 過quá 未vị 不bất 實thật 之chi 事sự 。 言ngôn 果quả 智trí 所sở 了liễu 色sắc 者giả 。 即tức 假giả 想tưởng 觀quán 中trung 極cực 微vi 色sắc 也dã 。 咀trớ 迦ca 者giả 。 指chỉ 意ý 識thức 言ngôn 。 此thử 色sắc 正chánh 為vi 意ý 識thức 所sở 緣duyên 他tha 宗tông 反phản 謂vị 誠thành 非phi 意ý 識thức 所sở 行hành 境cảnh 故cố 。 及cập 如như 所sở 見kiến 安an 立lập 者giả 。 是thị 意ý 識thức 緣duyên 本bổn 質chất 色sắc 安an 立lập 名danh 言ngôn 。 即tức 彼bỉ 妄vọng 執chấp 假giả 想tưởng 觀quán 中trung 分phân 析tích 極cực 微vi 。 正chánh 是thị 意ý 識thức 安an 立lập 名danh 言ngôn 。 外ngoại 宗tông 亦diệc 謂vị 非phi 意ý 識thức 所sở 行hành 。 此thử 皆giai 昧muội 於ư 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 之chi 旨chỉ 。 妄vọng 執chấp 心tâm 外ngoại 有hữu 色sắc 為vi 實thật 事sự 境cảnh 。 今kim 此thử 但đãn 觀quán 聞văn 思tư 生sanh 得đắc 智trí 之chi 境cảnh 者giả 。 智trí 即tức 第đệ 六lục 意ý 識thức 。 境cảnh 即tức 聞văn 思tư 之chi 境cảnh 。 謂vị 此thử 意ý 識thức 。 從tùng 聞văn 所sở 說thuyết 境cảnh 上thượng 生sanh 。 即tức 觀quán 此thử 境cảnh 為vi 所sở 緣duyên 。 意ý 謂vị 但đãn 觀quán 聞văn 思tư 境cảnh 。 生sanh 得đắc 意ý 識thức 智trí 。 又hựu 言ngôn 但đãn 觀quán 者giả 為vi 顯hiển 意ý 識thức 唯duy 緣duyên 此thử 境cảnh 故cố 。 如như 斯tư 意ý 識thức 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 全toàn 成thành 非phi 有hữu 者giả 。 是thị 推thôi 意ý 識thức 於ư 上thượng 假giả 想tưởng 名danh 言ngôn 。 俱câu 不bất 能năng 緣duyên 。 此thử 於ư 自tự 聚tụ 不bất 能năng 緣duyên 故cố 者giả 。 自tự 乃nãi 極cực 微vi 。 聚tụ 名danh 和hòa 合hợp 。 此thử 又hựu 謂vị 意ý 識thức 不bất 能năng 緣duyên 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 境cảnh 。 復phục 緣duyên 過quá 未vị 非phi 實thật 事sự 故cố 。 猶do 若nhược 無vô 為vi 者giả 。 是thị 許hứa 意ý 識thức 緣duyên 假giả 。 不bất 能năng 緣duyên 實thật 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 為vi 此thử 等đẳng 言ngôn 。 攝nhiếp 五ngũ 識thức 身thân 。

△# 一nhất 論luận 等đẳng 字tự 所sở 攝nhiếp 竟cánh 。 下hạ 二nhị 論luận 意ý 識thức 別biệt 緣duyên 。

若nhược 爾nhĩ 。 根căn 識thức 引dẫn 生sanh 所sở 有hữu 意ý 識thức 。 斯tư 乃nãi 如như 何hà 。 此thử 非phi 共cộng 其kỳ 根căn 識thức 同đồng 時thời 。 或hoặc 復phục 無vô 。 間gian 皆giai 滅diệt 色sắc 等đẳng 。 為vi 所sở 緣duyên 故cố 。 或hoặc 緣duyên 現hiện 在tại 。 此thử 非phi 根căn 識thức 曾tằng 所sở 領lãnh 故cố 。 斯tư 乃nãi 意ý 識thức 自tự 能năng 親thân 緣duyên 外ngoại 境cảnh 體thể 性tánh 。 此thử 則tắc 遂toại 成thành 無vô 聾lung 盲manh 等đẳng 。 復phục 違vi 比tỉ 量lượng 。 知tri 有hữu 別biệt 根căn 。 此thử 遮già 增tăng 色sắc 是thị 所sở 欲dục 故cố 。 然nhiên 於ư 意ý 識thức 。 不bất 復phục 存tồn 懷hoài 。

此thử 破phá 他tha 宗tông 。 不bất 許hứa 意ý 識thức 。 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 時thời 緣duyên 五ngũ 塵trần 為vi 境cảnh 。 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 問vấn 曰viết 。 若nhược 爾nhĩ 。 根căn 識thức 引dẫn 生sanh 所sở 有hữu 意ý 識thức 。 斯tư 乃nãi 如như 何hà 。 若nhược 爾nhĩ 之chi 言ngôn 。 指chỉ 上thượng 章chương 中trung 意ý 。 謂vị 汝nhữ 若nhược 不bất 許hứa 意ý 識thức 與dữ 根căn 識thức 同đồng 時thời 緣duyên 境cảnh 。 即tức 今kim 現hiện 見kiến 引dẫn 生sanh 根căn 識thức 緣duyên 境cảnh 。 意ý 識thức 方phương 知tri 長trường 短đoản 方phương 圓viên 。 斯tư 乃nãi 如như 何hà 不bất 許hứa 。 故cố 。 難nạn/nan 云vân 。 此thử 非phi 共cộng 其kỳ 根căn 識thức 同đồng 時thời 。 復phục 。 難nạn/nan 云vân 。 設thiết 許hứa 意ý 識thức 非phi 共cộng 根căn 識thức 緣duyên 境cảnh 。 或hoặc 復phục 無vô 間gian 。 皆giai 滅diệt 色sắc 等đẳng 。 為vi 所sở 緣duyên 故cố 。 言ngôn 無vô 間gian 者giả 。 謂vị 意ý 識thức 必tất 與dữ 五ngũ 識thức 無vô 間gian 而nhi 生sanh 。 汝nhữ 不bất 許hứa 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 緣duyên 則tắc 意ý 識thức 必tất 滅diệt 五ngũ 塵trần 而nhi 後hậu 緣duyên 。 再tái 難nạn/nan 云vân 。 若nhược 過quá 未vị 之chi 事sự 則tắc 可khả 。 或hoặc 緣duyên 現hiện 在tại 境cảnh 。 此thử 非phi 根căn 識thức 曾tằng 所sở 領lãnh 故cố 。 既ký 不bất 用dụng 根căn 識thức 所sở 領lãnh 。 而nhi 意ý 識thức 能năng 緣duyên 者giả 。 斯tư 乃nãi 意ý 識thức 自tự 能năng 親thân 緣duyên 外ngoại 境cảnh 體thể 性tánh 。 若nhược 意ý 識thức 親thân 緣duyên 外ngoại 境cảnh 。 而nhi 不bất 同đồng 五ngũ 識thức 緣duyên 者giả 。 此thử 則tắc 遂toại 成thành 無vô 聾lung 盲manh 等đẳng 。 聾lung 盲manh 之chi 言ngôn 。 謂vị 耳nhĩ 不bất 識thức 聲thanh 等đẳng 曰viết 聾lung 。 眼nhãn 不bất 知tri 青thanh 等đẳng 曰viết 盲manh 。 使sử 其kỳ 聾lung 盲manh 者giả 。 在tại 意ý 識thức 。 亦diệc 不bất 離ly 根căn 識thức 。 何hà 則tắc 。 謂vị 五ngũ 識thức 依y 浮phù 塵trần 根căn 時thời 。 即tức 對đối 色sắc 等đẳng 五ngũ 塵trần 。 已dĩ 有hữu 意ý 識thức 同đồng 時thời 。 則tắc 能năng 分phân 別biệt 。 色sắc 之chi 青thanh 黃hoàng 。 聲thanh 之chi 高cao 下hạ 。 若nhược 浮phù 塵trần 根căn 壞hoại 時thời 。 縱túng/tung 有hữu 意ý 識thức 。 於ư 聲thanh 不bất 能năng 知tri 清thanh 濁trược 。 於ư 色sắc 不bất 能năng 知tri 長trường 短đoản 。 是thị 故cố 謂vị 之chi 聾lung 盲manh 。 汝nhữ 既ký 許hứa 意ý 識thức 自tự 能năng 親thân 緣duyên 外ngoại 境cảnh 體thể 性tánh 。 必tất 不bất 用dụng 五ngũ 根căn 。 根căn 若nhược 壞hoại 時thời 。 自tự 有hữu 意ý 識thức 能năng 緣duyên 聲thanh 色sắc 。 又hựu 何hà 聾lung 盲manh 之chi 有hữu 耶da 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 不bất 但đãn 無vô 聾lung 盲manh 。 復phục 違vi 比tỉ 量lượng 。 何hà 得đắc 違vi 耶da 。 釋thích 云vân 。 知tri 有hữu 別biệt 根căn 。 此thử 遮già 增tăng 色sắc 是thị 所sở 欲dục 故cố 。 是thị 故cố 相tương 違vi 。 知tri 有hữu 別biệt 根căn 者giả 。 謂vị 意ý 識thức 知tri 五ngũ 塵trần 時thời 。 別biệt 有hữu 能năng 生sanh 之chi 根căn 。 故cố 不bất 同đồng 於ư 五ngũ 根căn 緣duyên 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 既ký 不bất 同đồng 緣duyên 五ngũ 塵trần 為vi 境cảnh 。 則tắc 增tăng 色sắc 自tự 何hà 而nhi 生sanh 。 增tăng 色sắc 者giả 。 謂vị 五ngũ 塵trần 各các 有hữu 自tự 相tương/tướng 。 本bổn 質chất 。 五ngũ 識thức 緣duyên 時thời 。 取thủ 境cảnh 清thanh 明minh 。 唯duy 是thị 現hiện 量lượng 。 得đắc 境cảnh 自tự 相tương/tướng 。 意ý 識thức 緣duyên 時thời 。 則tắc 從tùng 本bổn 質chất 色sắc 上thượng 。 起khởi 長trường 短đoản 方phương 圓viên 之chi 相tướng 。 對đối 自tự 相tương/tướng 說thuyết 。 名danh 為vi 增tăng 色sắc 。 既ký 不bất 與dữ 五ngũ 同đồng 緣duyên 。 自tự 相tương/tướng 尚thượng 無vô 。 何hà 有hữu 增tăng 色sắc 。 言ngôn 比tỉ 量lượng 者giả 。 如như 見kiến 其kỳ 地địa 。 比tỉ 知tri 是thị 堅kiên 。 見kiến 其kỳ 水thủy 。 比tỉ 知tri 有hữu 濕thấp 。 見kiến 其kỳ 火hỏa 。 比tỉ 知tri 是thị 煖noãn 。 見kiến 其kỳ 風phong 。 比tỉ 知tri 有hữu 動động 。 此thử 比tỉ 量lượng 之chi 理lý 。 必tất 託thác 增tăng 色sắc 推thôi 明minh 。 增tăng 色sắc 既ký 遮già 。 比tỉ 量lượng 之chi 理lý 必tất 違vi 矣hĩ 。 又hựu 則tắc 比tỉ 量lượng 為vi 意ý 識thức 之chi 必tất 然nhiên 。 安an 得đắc 以dĩ 意ý 識thức 無vô 比tỉ 量lượng 耶da 。 然nhiên 於ư 意ý 識thức 不bất 復phục 存tồn 懷hoài 者giả 。 此thử 句cú 結kết 前tiền 意ý 在tại 起khởi 後hậu 。

△# 二nhị 論luận 意ý 識thức 別biệt 緣duyên 竟cánh 。 下hạ 三tam 論luận 內nội 外ngoại 意ý 許hứa 。

眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 。 色sắc 為vi 依y 緣duyên 而nhi 方phương 有hữu 故cố 。 無vô 表biểu 但đãn 是thị 不bất 作tác 性tánh 故cố 。 自tự 許hứa 是thị 無vô 。 本bổn 意ý 如như 此thử 。

此thử 論luận 外ngoại 宗tông 許hứa 與dữ 不bất 許hứa 之chi 意ý 。 外ngoại 宗tông 許hứa 極cực 微vi 之chi 體thể 自tự 然nhiên 。 性tánh 是thị 不bất 作tác 。 而nhi 有hữu 堅kiên 常thường 之chi 德đức 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 。 必tất 以dĩ 極cực 微vi 色sắc 為vi 所sở 依y 緣duyên 。 諸chư 識thức 方phương 生sanh 。 不bất 許hứa 無vô 表biểu 色sắc 者giả 。 謂vị 無vô 表biểu 但đãn 是thị 不bất 作tác 性tánh 。 而nhi 無vô 堅kiên 常thường 之chi 德đức 。 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 釋thích 云vân 。 自tự 許hứa 是thị 無vô 本bổn 意ý 如như 此thử 。 以dĩ 無vô 表biểu 色sắc 。 實thật 不bất 能năng 生sanh 識thức 故cố 。

此thử 於ư 所sở 緣duyên 將tương 為vi 現hiện 量lượng 。 是thị 所sở 取thủ 性tánh 故cố 。 深thâm 履lý 邪tà 途đồ 故cố 。 為vi 此thử 正chánh 意ý 遮già 所sở 緣duyên 性tánh 。 因nhân 便tiện 方phương 遮già 斯tư 所sở 依y 性tánh 。 同đồng 時thời 之chi 根căn 。 功công 能năng 之chi 色sắc 。 將tương 設thiết 許hứa 之chi 。

此thử 護hộ 法Pháp 師sư 斥xích 他tha 宗tông 之chi 非phi 。 復phục 推thôi 論luận 主chủ 所sở 立lập 比tỉ 量lượng 。 及cập 言ngôn 陳trần 之chi 意ý 。 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 。 將tương 為vi 現hiện 量lượng 者giả 。 是thị 彼bỉ 執chấp 取thủ 一nhất 偏thiên 之chi 性tánh 。 而nhi 深thâm 履lý 邪tà 途đồ 也dã 。 論luận 中trung 立lập 量lượng 。 正chánh 意ý 但đãn 遮già 所sở 緣duyên 。 則tắc 所sở 依y 之chi 性tánh 亦diệc 遮già 矣hĩ 。 何hà 則tắc 。 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 唯duy 是thị 一nhất 法pháp 。 要yếu 能năng 生sanh 識thức 必tất 作tác 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 所sở 緣duyên 之chi 性tánh 既ký 遮già 。 所sở 依y 之chi 性tánh 何hà 有hữu 。 同đồng 時thời 之chi 根căn 。 功công 能năng 之chi 色sắc 。 將tương 設thiết 許hứa 之chi 者giả 。 色sắc 及cập 功công 能năng 。 是thị 生sanh 緣duyên 義nghĩa 立lập 量lượng 之chi 初sơ 。 必tất 以dĩ 言ngôn 陳trần 縱túng/tung 許hứa 耳nhĩ 。

△# 三tam 論luận 內nội 外ngoại 意ý 許hứa 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 論luận 能năng 緣duyên 內nội 識thức 竟cánh 。 下hạ 二nhị 論luận 所sở 緣duyên 外ngoại 境cảnh 。

言ngôn 外ngoại 境cảnh 者giả 。 彼bỉ 執chấp 離ly 斯tư 而nhi 有hữu 別biệt 境cảnh 。 此thử 顯hiển 其kỳ 倒đảo 。 顯hiển 彼bỉ 執chấp 有hữu 異dị 事sự 可khả 取thủ 。 故cố 言ngôn 境cảnh 也dã 。 如như 何hà 當đương 說thuyết 。 或hoặc 言ngôn 總tổng 聚tụ 。 由do 非phi 總tổng 聚tụ 。 實thật 事sự 應ưng 理lý 。

言ngôn 外ngoại 境cảnh 者giả 。 此thử 護hộ 法Pháp 師sư 牒điệp 論luận 中trung 一nhất 句cú 之chi 義nghĩa 釋thích 之chi 。 論luận 中trung 言ngôn 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 色sắc 即tức 境cảnh 也dã 。 故cố 釋thích 云vân 。 彼bỉ 執chấp 離ly 斯tư 而nhi 有hữu 別biệt 境cảnh 。 謂vị 離ly 識thức 外ngoại 。 別biệt 有hữu 色sắc 境cảnh 為vi 生sanh 識thức 因nhân 。 此thử 自tự 顯hiển 顛điên 倒đảo 。 復phục 釋thích 云vân 。 顯hiển 彼bỉ 執chấp 有hữu 異dị 事sự 可khả 取thủ 。 故cố 言ngôn 境cảnh 也dã 。 上thượng 云vân 外ngoại 境cảnh 。 未vị 曾tằng 的đích 指chỉ 何hà 事sự 為vi 境cảnh 。 故cố 問vấn 云vân 。 如như 何hà 為vi 境cảnh 。 而nhi 當đương 說thuyết 之chi 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 云vân 總tổng 聚tụ 。 然nhiên 諸chư 餘dư 乘thừa 有hữu 計kế 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 若nhược 是thị 破phá 其kỳ 和hòa 合hợp 之chi 非phi 。 即tức 轉chuyển 計kế 極cực 微vi 真chân 實thật 之chi 事sự 。 故cố 云vân 由do 非phi 總tổng 聚tụ 。 實thật 事sự 應ưng 理lý 。 觀quán 夫phu 極cực 微vi 和hòa 合hợp 。 乃nãi 本bổn 質chất 色sắc 邊biên 假giả 想tưởng 光quang 景cảnh 耳nhĩ 。 安an 得đắc 為vi 五ngũ 識thức 現hiện 量lượng 境cảnh 耶da 。 如như 斯tư 妄vọng 計kế 。 非phi 倒đảo 而nhi 何hà 。

△# 二nhị 論luận 所sở 緣duyên 外ngoại 境cảnh 竟cánh 。 下hạ 三tam 結kết 外ngoại 執chấp 相tướng 違vi 。

誠thành 如Như 來Lai 難nạn/nan 。 彼bỉ 自tự 前tiền 後hậu 道Đạo 理lý 相tương 違vi 。 余dư 復phục 何hà 失thất 。

總tổng 結kết 前tiền 意ý 。 謂vị 誠thành 然nhiên 如như 上thượng 來lai 所sở 難nạn/nan 之chi 義nghĩa 。 是thị 知tri 外ngoại 計kế 之chi 情tình 既ký 僻tích 。 前tiền 後hậu 道Đạo 理lý 相tương 違vi 。 唯duy 識thức 之chi 旨chỉ 自tự 明minh 。 縱túng/tung 奪đoạt 抑ức 揚dương 何hà 愧quý 。

△# 三tam 結kết 彼bỉ 執chấp 相tướng 違vi 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 總tổng 論luận 竟cánh 。 下hạ 二nhị 別biệt 推thôi 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 推thôi 論luận 主chủ 縱túng/tung 許hứa 。

緣duyên 其kỳ 實thật 事sự 。 及cập 緣duyên 總tổng 聚tụ 。 是thị 所sở 許hứa 故cố 。 將tương 欲dục 敘tự 其kỳ 別biệt 過quá 。 為vi 此thử 且thả 放phóng 斯tư 愆khiên 。

此thử 牒điệp 論luận 中trung 二nhị 執chấp 之chi 意ý 。 實thật 事sự 即tức 極cực 微vi 。 總tổng 聚tụ 即tức 和hòa 合hợp 。 此thử 二nhị 是thị 外ngoại 宗tông 自tự 所sở 執chấp 取thủ 。 故cố 論luận 主chủ 以dĩ 言ngôn 陳trần 縱túng/tung 許hứa 。 設thiết 有hữu 問vấn 曰viết 。 何hà 不bất 直trực 以dĩ 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 為vi 破phá 。 而nhi 又hựu 以dĩ 比tỉ 量lượng 共cộng 許hứa 。

答đáp 曰viết 。

將tương 欲dục 等đẳng 。 謂vị 論luận 主chủ 將tương 以dĩ 比tỉ 量lượng 顯hiển 其kỳ 別biệt 過quá 。 故cố 此thử 不bất 論luận 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 之chi 愆khiên 。

△# 一nhất 推thôi 論luận 主chủ 縱túng/tung 許hứa 竟cánh 。 下hạ 二nhị 推thôi 彼bỉ 執chấp 極cực 微vi 。

或hoặc 許hứa 極cực 微vi 。 雖tuy 復phục 極cực 微vi 。 唯duy 共cộng 聚tụ 已dĩ 而nhi 見kiến 生sanh 滅diệt 。 然nhiên 而nhi 實thật 體thể 。 一nhất 一nhất 皆giai 緣duyên 。 不bất 緣duyên 總tổng 聚tụ 。 猶do 如như 色sắc 等đẳng 。 設thiết 自tự 諸chư 根căn 。 悉tất 皆giai 現hiện 前tiền 。 境cảnh 不bất 雜tạp 亂loạn 。 彼bỉ 根căn 功công 能năng 。 各các 決quyết 定định 故cố 。 而nhi 於ư 實thật 事sự 。 斷đoạn 割cát 有hữu 能năng 。 一nhất 一nhất 極cực 微vi 。 成thành 所sở 緣duyên 境cảnh 。 彼bỉ 因nhân 性tánh 故cố 。 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 因nhân 性tánh 故cố 。 是thị 彼bỉ 生sanh 起khởi 親thân 友hữu 分phần/phân 義nghĩa 。 然nhiên 而nhi 有hữu 說thuyết 其kỳ 所sở 緣duyên 境cảnh 。 是thị 識thức 生sanh 因nhân 。 在tại 諸chư 緣duyên 故cố 。

述thuật 成thành 他tha 宗tông 計kế 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 意ý 。 或hoặc 許hứa 極cực 微vi 一nhất 句cú 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 或hoặc 執chấp 極cực 微vi 。 許hứa 有hữu 實thật 體thể 。 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 下hạ 推thôi 他tha 意ý 云vân 。 雖tuy 復phục 極cực 微vi 。 唯duy 共cộng 聚tụ 已dĩ 而nhi 見kiến 生sanh 滅diệt 者giả 。 彼bỉ 謂vị 極cực 微vi 。 本bổn 不bất 生sanh 滅diệt 。 其kỳ 生sanh 滅diệt 者giả 。 在tại 共cộng 聚tụ 而nhi 有hữu 也dã 。 然nhiên 而nhi 實thật 體thể 。 一nhất 一nhất 皆giai 緣duyên 。 不bất 緣duyên 總tổng 聚tụ 者giả 。 是thị 計kế 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 。 不bất 用dụng 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 。 又hựu 以dĩ 喻dụ 明minh 。 猶do 如như 色sắc 等đẳng 。 指chỉ 五ngũ 塵trần 也dã 。 設thiết 自tự 諸chư 根căn 現hiện 前tiền 。 境cảnh 不bất 亂loạn 者giả 。 指chỉ 五ngũ 根căn 對đối 五ngũ 塵trần 。 而nhi 不bất 雜tạp 亂loạn 。 故cố 云vân 。 彼bỉ 根căn 功công 能năng 。 各các 決quyết 定định 故cố 。 是thị 謂vị 見kiến 不bất 超siêu 色sắc 。 聽thính 不bất 出xuất 聲thanh 。 上thượng 明minh 喻dụ 體thể 。 下hạ 乃nãi 合hợp 法pháp 。 而nhi 於ư 實thật 事sự 斷đoạn 割cát 有hữu 能năng 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 真chân 實thật 之chi 事sự 。 能năng 為vi 眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 斷đoạn 割cát 者giả 。 是thị 五ngũ 塵trần 各các 別biệt 之chi 狀trạng 。 故cố 云vân 一nhất 一nhất 極cực 微vi 成thành 所sở 緣duyên 境cảnh 。 既ký 作tác 所sở 緣duyên 。 復phục 計kế 生sanh 識thức 。 故cố 云vân 。 彼bỉ 因nhân 性tánh 故cố 。 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 因nhân 性tánh 故cố 。 是thị 彼bỉ 生sanh 起khởi 親thân 友hữu 分phần/phân 義nghĩa 。 親thân 友hữu 者giả 。 助trợ 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 謂vị 極cực 微vi 能năng 為vi 生sanh 識thức 因nhân 緣duyên 。 故cố 云vân 爾nhĩ 也dã 。 復phục 引dẫn 證chứng 云vân 。 然nhiên 而nhi 有hữu 說thuyết 其kỳ 所sở 緣duyên 境cảnh 。 是thị 識thức 生sanh 因nhân 。 在tại 諸chư 緣duyên 故cố 。 此thử 引dẫn 大Đại 乘Thừa 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 而nhi 證chứng 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 理lý 。

△# 二nhị 推thôi 外ngoại 執chấp 極cực 微vi 竟cánh 。 下hạ 三tam 推thôi 彼bỉ 執chấp 和hòa 合hợp 。

或hoặc 復phục 於ư 彼bỉ 為vi 總tổng 聚tụ 者giả 。 彼bỉ 諸chư 論luận 者giả 。 執chấp 眾chúng 極cực 微vi 所sở 有hữu 合hợp 聚tụ 。 為vi 此thử 所sở 緣duyên 。 相tương/tướng 識thức 生sanh 故cố 。 由do 於ư 總tổng 聚tụ 而nhi 生sanh 其kỳ 智trí 。 是thị 故cố 定định 知tri 彼bỉ 為vi 所sở 緣duyên 。 如như 有hữu 說thuyết 云vân 。 若nhược 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 彼bỉ 是thị 此thử 之chi 境cảnh 。

述thuật 成thành 他tha 宗tông 以dĩ 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 意ý 。 或hoặc 復phục 於ư 彼bỉ 為vi 總tổng 聚tụ 者giả 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 或hoặc 執chấp 和hòa 合hợp 。 以dĩ 識thức 生sanh 時thời 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 推thôi 彼bỉ 意ý 云vân 。 彼bỉ 諸chư 論luận 者giả 。 執chấp 眾chúng 極cực 微vi 。 所sở 有hữu 合hợp 聚tụ 。 為vi 此thử 所sở 緣duyên 。 相tương/tướng 識thức 生sanh 故cố 。 此thử 句cú 計kế 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 為vi 生sanh 識thức 之chi 因nhân 。 謂vị 和hòa 合hợp 為vi 境cảnh 。 又hựu 能năng 生sanh 識thức 。 相tương/tướng 識thức 生sanh 故cố 者giả 。 是thị 相tương 似tự 和hòa 合hợp 相tướng 狀trạng 之chi 識thức 。 而nhi 得đắc 生sanh 起khởi 。 由do 於ư 總tổng 聚tụ 而nhi 生sanh 其kỳ 智trí 者giả 。 智trí 即tức 識thức 也dã 。 智trí 本bổn 不bất 生sanh 。 由do 緣duyên 境cảnh 而nhi 生sanh 。 故cố 云vân 。 是thị 故cố 定định 知tri 彼bỉ 為vi 所sở 緣duyên 。 復phục 引dẫn 證chứng 云vân 。 如như 有hữu 說thuyết 云vân 。 若nhược 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 彼bỉ 是thị 此thử 之chi 境cảnh 。 此thử 亦diệc 引dẫn 大Đại 乘Thừa 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 以dĩ 證chứng 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 理lý 。

△# 三tam 推thôi 彼bỉ 執chấp 和hòa 合hợp 竟cánh 下hạ 四tứ 結kết 彼bỉ 許hứa 相tương 應ứng 。

此thử 二nhị 論luận 者giả 。 咸hàm 言ngôn 彼bỉ 相tương 應ứng 斯tư 理lý 故cố 。

總tổng 結kết 二nhị 計kế 自tự 許hứa 相tương 應ứng 。

△# 四tứ 結kết 彼bỉ 許hứa 相tương 應ứng 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 總tổng 標tiêu 竟cánh 。 下hạ 二nhị 別biệt 破phá 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 牒điệp 標tiêu 中trung 二nhị 執chấp 別biệt 破phá 。 二nhị 舉cử 二nhị 種chủng 轉chuyển 計kế 別biệt 破phá 。 一nhất 又hựu 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 總tổng 推thôi 立lập 量lượng 。

論luận 曰viết 。 二nhị 俱câu 非phi 理lý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

極cực 微vi 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 相tương/tướng 識thức 無vô 故cố 。

猶do 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng 。

所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 謂vị 能năng 緣duyên 識thức 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 。 及cập 有hữu 實thật 體thể 。 令linh 能năng 緣duyên 識thức 。 託thác 彼bỉ 而nhi 生sanh 。 色sắc 等đẳng 極cực 微vi 。 設thiết 有hữu 實thật 體thể 。 能năng 生sanh 五ngũ 識thức 。 容dung 有hữu 緣duyên 義nghĩa 。 然nhiên 非phi 所sở 緣duyên 。 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 如như 是thị 極cực 微vi 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 所sở 緣duyên 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 不bất 言ngôn 因nhân 。 此thử 因nhân 無vô 喻dụ 。 猶do 如như 因nhân 等đẳng 。 成thành 因nhân 等đẳng 性tánh 。 極cực 微vi 總tổng 相tương/tướng 。 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。 而nhi 成thành 立lập 之chi 。 又hựu 若nhược 自tự 許hứa 。 不bất 於ư 識thức 外ngoại 緣duyên 其kỳ 實thật 事sự 。 應ưng 有hữu 有hữu 法pháp 自tự 相tương 違vi 過quá 。

此thử 護hộ 法Pháp 師sư 推thôi 論luận 主chủ 立lập 量lượng 之chi 意ý 。 若nhược 不bất 言ngôn 因nhân 。 此thử 因nhân 無vô 喻dụ 者giả 。 因nhân 即tức 比tỉ 量lượng 。 有hữu 宗tông 因nhân 喻dụ 三tam 支chi 。 三tam 支chi 無vô 過quá 。 是thị 為vi 能năng 立lập 。 今kim 以dĩ 三tam 支chi 為vi 因nhân 者giả 。 為vi 因nhân 明minh 中trung 云vân 。 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 藉tạ 眾chúng 相tướng 而nhi 觀quán 於ư 義nghĩa 相tương/tướng 有hữu 三tam 種chủng 。 即tức 三tam 支chi 也dã 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 由do 彼bỉ 為vi 因nhân 。 於ư 所sở 比tỉ 義nghĩa 。 有hữu 正chánh 智trí 生sanh 。 即tức 智trí 名danh 果quả 。 故cố 以dĩ 此thử 因nhân 。 總tổng 三tam 支chi 為vi 因nhân 。 非phi 三tam 支chi 中trung 宗tông 因nhân 喻dụ 之chi 一nhất 因nhân 也dã 。 若nhược 欲dục 破phá 彼bỉ 不bất 極cực 成thành 事sự 。 而nhi 不bất 立lập 量lượng 為vi 因nhân 者giả 。 則tắc 無vô 有hữu 喻dụ 。 故cố 云vân 。 此thử 因nhân 無vô 喻dụ 。 此thử 三tam 支chi 中trung 喻dụ 也dã 。 何hà 以dĩ 獨độc 言ngôn 喻dụ 耶da 。 謂vị 喻dụ 者giả 。 是thị 比tỉ 量lượng 中trung 立lập 破phá 之chi 洪hồng 綱cương 。 驅khu 邪tà 之chi 明minh 訓huấn 。 故cố 論luận 云vân 。 同đồng 品phẩm 無vô 處xứ 。 不bất 成thành 立lập 者giả 之chi 宗tông 。 異dị 品phẩm 有hữu 處xứ 。 反phản 成thành 敵địch 者giả 相tương 違vi 宗tông 義nghĩa 。 此thử 中trung 若nhược 無vô 有hữu 喻dụ 。 而nhi 欲dục 成thành 之chi 。 猶do 如như 因nhân 等đẳng 成thành 因nhân 等đẳng 性tánh 。 此thử 宗tông 因nhân 之chi 因nhân 也dã 。 何hà 則tắc 。 因nhân 明minh 之chi 法pháp 。 立lập 宗tông 之chi 後hậu 。 必tất 以dĩ 因nhân 成thành 。 故cố 以dĩ 因nhân 為vi 能năng 成thành 立lập 法pháp 。 宗tông 因nhân 既ký 立lập 。 當đương 引dẫn 喻dụ 合hợp 。 故cố 以dĩ 喻dụ 為vi 同đồng 品phẩm 。 三tam 支chi 並tịnh 出xuất 。 有hữu 過quá 必tất 知tri 。 今kim 欲dục 破phá 彼bỉ 和hòa 合hợp 極cực 微vi 。 而nhi 不bất 立lập 量lượng 者giả 。 是thị 謂vị 極cực 微vi 成thành 極cực 微vi 。 和hòa 合hợp 成thành 和hòa 合hợp 。 猶do 如như 因nhân 成thành 因nhân 。 喻dụ 成thành 喻dụ 。 又hựu 何hà 過quá 失thất 之chi 顯hiển 也dã 。 彼bỉ 過quá 未vị 顯hiển 。 自tự 失thất 先tiên 招chiêu 。 故cố 云vân 。 極cực 微vi 總tổng 相tương/tướng 。 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。 而nhi 成thành 立lập 之chi 。 又hựu 若nhược 自tự 許hứa 不bất 於ư 識thức 外ngoại 。 緣duyên 其kỳ 實thật 事sự 。 應ưng 有hữu 有hữu 法pháp 自tự 相tương 違vi 過quá 。 有hữu 法pháp 者giả 。 是thị 先tiên 陳trần 極cực 成thành 色sắc 法pháp 為vi 宗tông 依y 。 謂vị 之chi 有hữu 法pháp 。 故cố 因nhân 明minh 以dĩ 有hữu 法pháp 為vi 前tiền 陳trần 。 自tự 相tương 違vi 者giả 。 謂vị 自tự 教giáo 不bất 許hứa 緣duyên 識thức 外ngoại 事sự 。 若nhược 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 者giả 。 是thị 與dữ 自tự 教giáo 相tương 違vi 。 所sở 以dĩ 奘tráng 師sư 立lập 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 宗tông 。 眼nhãn 識thức 者giả 。 意ý 許hứa 自tự 證chứng 分phần/phân 。 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 。 此thử 即tức 眼nhãn 識thức 見kiến 分phần/phân 。 彼bỉ 立lập 極cực 成thành 色sắc 。 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 相tương/tướng 分phần/phân 原nguyên 從tùng 自tự 證chứng 分phần/phân 現hiện 。 既ký 云vân 識thức 現hiện 。 豈khởi 得đắc 離ly 識thức 。 如như 水thủy 現hiện 波ba 。 波ba 豈khởi 離ly 於ư 水thủy 也dã 。 又hựu 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 者giả 。 眼nhãn 識thức 亦diệc 是thị 自tự 證chứng 分phần/phân 現hiện 。 亦diệc 不bất 相tương 離ly 。 眼nhãn 識thức 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phần/phân 。 相tương/tướng 分phần/phân 亦diệc 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phần/phân 。 是thị 眼nhãn 識thức 不bất 離ly 相tương/tướng 分phần/phân 。 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 眼nhãn 識thức 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 若nhược 是thị 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 有hữu 法pháp 。 於ư 五ngũ 識thức 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 為vi 宗tông 。 極cực 微vi 和hòa 合hợp 是thị 心tâm 外ngoại 法pháp 。 法pháp 在tại 心tâm 外ngoại 。 安an 得đắc 與dữ 五ngũ 識thức 為vi 緣duyên 。 而nhi 不bất 相tương 違vi 耶da 。 此thử 乃nãi 論luận 主chủ 將tương 立lập 量lượng 時thời 。 以dĩ 比tỉ 量lượng 之chi 法pháp 自tự 謹cẩn 耳nhĩ 。

然nhiên 法pháp 稱xưng 不bất 許hứa 。 斯tư 乃nãi 於ư 他tha 亦diệc 皆giai 共cộng 許hứa 。 即tức 以dĩ 為ví 喻dụ 。 若nhược 但đãn 如như 所sở 說thuyết 。 應ưng 於ư 所sở 立lập 義nghĩa 。 而nhi 屬thuộc 當đương 之chi 。

此thử 總tổng 釋thích 二nhị 比tỉ 量lượng 中trung 宗tông 也dã 。 法pháp 稱xưng 不bất 許hứa 者giả 。 大Đại 乘Thừa 宗tông 法pháp 不bất 許hứa 外ngoại 色sắc 為vi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 緣duyên 。 斯tư 乃nãi 於ư 他tha 亦diệc 皆giai 共cộng 許hứa 者giả 。 即tức 論luận 中trung 立lập 量lượng 云vân 。 極cực 微vi 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên 。 和hòa 合hợp 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 所sở 緣duyên 非phi 緣duyên 。 頌tụng 言ngôn 設thiết 緣duyên 。 及cập 設thiết 所sở 緣duyên 者giả 。 是thị 共cộng 許hứa 宗tông 義nghĩa 即tức 以dĩ 為ví 喻dụ 者giả 。 謂vị 既ký 立lập 比tỉ 量lượng 之chi 後hậu 。 即tức 將tương 外ngoại 色sắc 為vi 異dị 品phẩm 喻dụ 。 異dị 品phẩm 者giả 。 非phi 有hữu 同đồng 品phẩm 之chi 義nghĩa 。 名danh 為vi 異dị 品phẩm 。 且thả 如như 極cực 微vi 。 雖tuy 許hứa 有hữu 生sanh 識thức 緣duyên 。 而nhi 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 既ký 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 亦diệc 無vô 矣hĩ 。 又hựu 如như 和hòa 合hợp 雖tuy 許hứa 所sở 緣duyên 。 而nhi 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 若nhược 不bất 生sanh 識thức 。 亦diệc 非phi 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 之chi 外ngoại 色sắc 。 既ký 不bất 生sanh 識thức 。 又hựu 無vô 所sở 緣duyên 。 豈khởi 非phi 異dị 喻dụ 耶da 。 若nhược 但đãn 如như 所sở 說thuyết 。 應ưng 於ư 所sở 立lập 義nghĩa 而nhi 屬thuộc 當đương 之chi 者giả 。 謂vị 如như 言ngôn 陳trần 所sở 說thuyết 。 得đắc 立lập 量lượng 之chi 後hậu 。 應ưng 於ư 意ý 許hứa 所sở 立lập 義nghĩa 而nhi 屬thuộc 當đương 之chi 。 屬thuộc 者giả 會hội 也dã 。 應ưng 會hội 意ý 許hứa 相tương/tướng 分phân 為vi 當đương 。

前tiền 量lượng 意ý 云vân 。 論luận 本bổn 二nhị 因nhân 。 但đãn 是thị 明minh 因nhân 。 所sở 以dĩ 不bất 即tức 是thị 因nhân 。 以dĩ 無vô 共cộng 成thành 之chi 喻dụ 。 為vi 此thử 。 須tu 出xuất 彼bỉ 相tương 應ứng 因nhân 。

此thử 推thôi 論luận 中trung 所sở 立lập 二nhị 比tỉ 量lượng 。 前tiền 量lượng 意ý 云vân 。 論luận 本bổn 二nhị 因nhân 者giả 。 即tức 極cực 微vi 和hòa 合hợp 二nhị 量lượng 為vi 二nhị 因nhân 。 非phi 三tam 支chi 中trung 宗tông 因nhân 之chi 因nhân 。 何hà 則tắc 。 外ngoại 宗tông 以dĩ 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 因nhân 。 觀quán 察sát 生sanh 智trí 為vi 果quả 。 故cố 以dĩ 二nhị 法pháp 為vi 二nhị 因nhân 。 但đãn 是thị 明minh 因nhân 者giả 。 但đãn 以dĩ 極cực 微vi 和hòa 合hợp 喻dụ 明minh 真chân 因nhân 。 即tức 內nội 色sắc 如như 外ngoại 現hiện 之chi 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 不bất 即tức 是thị 因nhân 者giả 。 護hộ 法Pháp 師sư 不bất 許hứa 為vi 真chân 因nhân 。 何hà 則tắc 。 以dĩ 無vô 共cộng 成thành 之chi 喻dụ 。 共cộng 成thành 者giả 。 須tu 一nhất 法pháp 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 要yếu 是thị 能năng 生sanh 。 又hựu 是thị 所sở 緣duyên 。 方phương 為vi 真chân 因nhân 。 為vi 此thử 須tu 出xuất 彼bỉ 相tương 應ứng 因nhân 者giả 。 出xuất 者giả 。 顯hiển 也dã 。 彼bỉ 字tự 。 指chỉ 他tha 宗tông 。 相tương 應ứng 者giả 。 他tha 宗tông 以dĩ 極cực 微vi 為vi 相tương 應ứng 因nhân 。 為vi 此thử 明minh 他tha 共cộng 許hứa 。 故cố 須tu 顯hiển 出xuất 彼bỉ 之chi 極cực 微vi 。 為vi 生sanh 識thức 因nhân 。

△# 一nhất 總tổng 推thôi 立lập 量lượng 竟cánh 。 下hạ 二nhị 別biệt 破phá 極cực 微vi 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 縱túng/tung 許hứa 生sanh 因nhân 。

何hà 以dĩ 如như 此thử 。

問vấn 上thượng 共cộng 許hứa 極cực 微vi 為vi 因nhân 之chi 意ý 。

次thứ 復phục 顯hiển 己kỷ 所sở 論luận 之chi 理lý 是thị 無vô 謬mậu 妄vọng 。 明minh 他tha 共cộng 許hứa 。 置trí 第đệ 五ngũ 聲thanh 。 設thiết 許hứa 為vi 因nhân 。 猶do 如như 共cộng 許hứa 諸chư 非phi 有hữu 事sự 。 非phi 有hữu 性tánh 故cố 。 非phi 因nhân 極cực 微vi 。 而nhi 且thả 縱túng/tung 許hứa 諸chư 極cực 微vi 體thể 。 是thị 其kỳ 因nhân 性tánh 。 但đãn 說thuyết 不bất 合hợp 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。

此thử 護hộ 法Pháp 師sư 詳tường 明minh 比tỉ 量lượng 中trung 縱túng/tung 許hứa 之chi 意ý 。 以dĩ 答đáp 上thượng 問vấn 。 言ngôn 顯hiển 己kỷ 所sở 論luận 之chi 理lý 是thị 無vô 謬mậu 者giả 。 謂vị 顯hiển 唯duy 識thức 之chi 理lý 極cực 成thành 耳nhĩ 。 明minh 他tha 共cộng 許hứa 。 置trí 第đệ 五ngũ 聲thanh 者giả 。 因nhân 明minh 法pháp 中trung 。 若nhược 他tha 不bất 許hứa 。 量lượng 則tắc 不bất 成thành 。 是thị 故cố 內nội 有hữu 縱túng/tung 詞từ 。 外ngoại 亦diệc 共cộng 許hứa 。 第đệ 五ngũ 聲thanh 者giả 。 是thị 因nhân 明minh 中trung 第đệ 五ngũ 分phần/phân 。 即tức 異dị 品phẩm 也dã 。 此thử 論luận 先tiên 縱túng/tung 後hậu 奪đoạt 。 故cố 置trí 第đệ 五ngũ 聲thanh 。 設thiết 許hứa 為vi 因nhân 者giả 。 釋thích 上thượng 縱túng/tung 許hứa 為vi 因nhân 之chi 意ý 。 故cố 又hựu 喻dụ 云vân 。 猶do 如như 共cộng 許hứa 諸chư 非phi 有hữu 事sự 。 非phi 有hữu 者giả 。 亦diệc 是thị 異dị 品phẩm 。 因nhân 明minh 以dĩ 同đồng 品phẩm 為vi 有hữu 。 以dĩ 異dị 品phẩm 為vi 非phi 有hữu 。 非phi 有hữu 同đồng 品phẩm 義nghĩa 。 名danh 曰viết 非phi 有hữu 。 故cố 下hạ 釋thích 云vân 。 非phi 有hữu 性tánh 故cố 。 非phi 因nhân 極cực 微vi 。 而nhi 且thả 縱túng/tung 許hứa 諸chư 極cực 微vi 體thể 。 是thị 其kỳ 因nhân 性tánh 。 但đãn 說thuyết 不bất 合hợp 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。

由do 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 。 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。 此thử 云vân 根căn 識thức 。 極cực 塵trần 非phi 境cảnh 。

此thử 釋thích 因nhân 也dã 。 由do 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 者giả 。 是thị 本bổn 論luận 比tỉ 量lượng 中trung 。 彼bỉ 相tương/tướng 識thức 無vô 故cố 之chi 因nhân 。 所sở 以dĩ 釋thích 云vân 。 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。 又hựu 從tùng 而nhi 釋thích 之chi 。 此thử 云vân 根căn 識thức 極cực 塵trần 非phi 境cảnh 。 是thị 不bất 許hứa 極cực 微vi 為vi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 。

如như 根căn 者giả 言ngôn 。 猶do 如như 於ư 根căn 。 縱túng/tung 實thật 是thị 識thức 親thân 依y 之chi 因nhân 。 無vô 根căn 相tướng 故cố 。 非phi 彼bỉ 之chi 境cảnh 。 極cực 微vi 亦diệc 爾nhĩ 。

此thử 釋thích 喻dụ 也dã 。 如như 根căn 者giả 言ngôn 。 是thị 本bổn 論luận 比tỉ 量lượng 中trung 猶do 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng 之chi 喻dụ 。 護hộ 法Pháp 師sư 牒điệp 而nhi 釋thích 之chi 。 猶do 如như 於ư 根căn 。 是thị 以dĩ 極cực 微vi 如như 眼nhãn 根căn 。 眼nhãn 根căn 縱túng/tung 實thật 是thị 眼nhãn 識thức 親thân 依y 之chi 因nhân 。 而nhi 眼nhãn 識thức 不bất 能năng 見kiến 眼nhãn 根căn 相tướng 。 故cố 非phi 彼bỉ 境cảnh 。 合hợp 云vân 。 極cực 微vi 亦diệc 爾nhĩ 。 極cực 微vi 縱túng/tung 許hứa 為vi 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 。 而nhi 眼nhãn 識thức 不bất 能năng 見kiến 極cực 微vi 之chi 狀trạng 。 故cố 非phi 所sở 緣duyên 。

諸chư 無vô 其kỳ 相tương/tướng 。 彼bỉ 非phi 斯tư 境cảnh 者giả 。 何hà 謂vị 也dã 。

問vấn 上thượng 極cực 微vi 非phi 境cảnh 之chi 由do 。 何hà 所sở 謂vị 也dã 。

為vi 此thử 說thuyết 其kỳ 名danh 境cảnh 者giả 等đẳng 。 言ngôn 自tự 性tánh 者giả 。 謂vị 自tự 共cộng 相tương 。 了liễu 者giả 定định 也dã 。 如như 何hà 此thử 復phục 名danh 為vi 了liễu 耶da 。 如như 彼bỉ 相tương 生sanh 故cố 。 此thử 言ngôn 意ý 者giả 。 同đồng 彼bỉ 相tướng 貌mạo 而nhi 識thức 生sanh 起khởi 。 由do 隨tùy 彼bỉ 體thể 故cố 。 此thử 則tắc 說thuyết 名danh 了liễu 彼bỉ 境cảnh 也dã 。 而nhi 實thật 離ly 識thức 無vô 別biệt 所sở 了liễu 。 可khả 與dữ 其kỳ 識thức 為vi 因nhân 性tánh 耶da 。

先tiên 答đáp 所sở 緣duyên 緣duyên 正chánh 理lý 。 復phục 顯hiển 極cực 微vi 之chi 非phi 。 為vi 此thử 說thuyết 其kỳ 名danh 境cảnh 者giả 等đẳng 等đẳng 字tự 。 亦diệc 攝nhiếp 緣duyên 字tự 。 謂vị 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 即tức 是thị 能năng 生sanh 之chi 緣duyên 。 故cố 釋thích 云vân 。 言ngôn 自tự 性tánh 者giả 。 謂vị 自tự 共cộng 相tương 。 了liễu 者giả 定định 也dã 。 意ý 謂vị 境cảnh 之chi 自tự 相tương/tướng 。 必tất 有hữu 二nhị 種chủng 功công 能năng 。 是thị 為vi 共cộng 相tương 。 如như 何hà 此thử 復phục 名danh 為vi 了liễu 耶da 。 問vấn 上thượng 了liễu 境cảnh 意ý 。 答đáp 云vân 。 如như 彼bỉ 相tương 生sanh 故cố 。 此thử 句cú 牒điệp 本bổn 論luận 中trung 所sở 緣duyên 緣duyên 正chánh 義nghĩa 。 論luận 云vân 。 謂vị 能năng 緣duyên 識thức 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 。 及cập 有hữu 實thật 體thể 。 令linh 能năng 緣duyên 識thức 。 託thác 彼bỉ 而nhi 生sanh 。 護hộ 法Pháp 師sư 釋thích 云vân 。 此thử 言ngôn 意ý 者giả 。 同đồng 彼bỉ 相tướng 貌mạo 而nhi 識thức 生sanh 起khởi 。 是thị 境cảnh 有hữu 生sanh 識thức 之chi 功công 能năng 。 名danh 緣duyên 。 由do 隨tùy 彼bỉ 體thể 故cố 者giả 。 識thức 隨tùy 境cảnh 生sanh 。 而nhi 不bất 離ly 境cảnh 。 名danh 所sở 緣duyên 。 此thử 則tắc 說thuyết 名danh 了liễu 彼bỉ 境cảnh 者giả 。 答đáp 上thượng 問vấn 意ý 。 論luận 正chánh 意ý 已dĩ 。 復phục 破phá 云vân 。 而nhi 實thật 離ly 識thức 。 無vô 別biệt 所sở 了liễu 。 可khả 與dữ 其kỳ 識thức 為vi 因nhân 性tánh 耶da 。 此thử 將tương 雙song 破phá 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 張trương 本bổn 。 謂vị 極cực 微vi 既ký 與dữ 識thức 相tương 離ly 。 離ly 識thức 則tắc 不bất 能năng 了liễu 。 此thử 破phá 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 極cực 微vi 離ly 識thức 。 則tắc 不bất 相tương 及cập 。 安an 得đắc 以dĩ 識thức 緣duyên 彼bỉ 。 而nhi 得đắc 生sanh 耶da 。 是thị 破phá 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 。 前tiền 云vân 。 為vi 此thử 正chánh 意ý 遮già 所sở 緣duyên 性tánh 。 因nhân 便tiện 方phương 遮già 斯tư 所sở 依y 性tánh 。 文văn 雖tuy 未vị 出xuất 。 意ý 現hiện 於ư 此thử 。

然nhiên 而nhi 但đãn 有hữu 前tiền 境cảnh 相tướng 狀trạng 。 於ư 其kỳ 自tự 己kỷ 猶do 如như 鏡kính 像tượng 而nhi 安an 布bố 之chi 。 共cộng 許hứa 名danh 斯tư 為vi 了liễu 其kỳ 境cảnh 。 然nhiên 非phi 極cực 微vi 一nhất 一nhất 自tự 體thể 。 識thức 隨tùy 彼bỉ 狀trạng 。 由do 此thử 極cực 微vi 而nhi 為vi 境cảnh 體thể 。

此thử 護hộ 法Pháp 師sư 設thiết 喻dụ 。 難nan 了liễu 境cảnh 義nghĩa 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 然nhiên 而nhi 下hạ 。 先tiên 縱túng/tung 。 然nhiên 非phi 下hạ 破phá 。 然nhiên 而nhi 但đãn 有hữu 前tiền 境cảnh 相tướng 狀trạng 者giả 。 謂vị 汝nhữ 計kế 極cực 微vi 但đãn 得đắc 一nhất 相tương/tướng 可khả 狀trạng 於ư 前tiền 。 於ư 其kỳ 自tự 己kỷ 猶do 如như 鏡kính 像tượng 而nhi 安an 布bố 之chi 。 鏡kính 像tượng 者giả 。 極cực 微vi 如như 鏡kính 。 所sở 生sanh 之chi 識thức 。 如như 鏡kính 中trung 現hiện 像tượng 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 我ngã 則tắc 共cộng 許hứa 名danh 斯tư 為vi 了liễu 其kỳ 境cảnh 。 既ký 縱túng/tung 已dĩ 。 復phục 破phá 云vân 。 然nhiên 非phi 極cực 微vi 一nhất 一nhất 自tự 體thể 。 識thức 隨tùy 彼bỉ 狀trạng 。 由do 此thử 極cực 微vi 而nhi 為vi 境cảnh 體thể 。 意ý 謂vị 極cực 微vi 之chi 體thể 。 不bất 能năng 顯hiển 現hiện 。 安an 得đắc 以dĩ 極cực 微vi 為vi 境cảnh 體thể 。 使sử 識thức 隨tùy 彼bỉ 體thể 而nhi 現hiện 耶da 。

縱túng/tung 有hữu 因nhân 性tánh 。 由do 非phi 因nhân 義nghĩa 。 所sở 緣duyên 如như 根căn 。 雖tuy 是thị 因nhân 性tánh 。 不bất 為vi 所sở 緣duyên 。

即tức 本bổn 論luận 云vân 。 色sắc 等đẳng 極cực 微vi 。 設thiết 有hữu 實thật 體thể 。 能năng 生sanh 五ngũ 識thức 。 容dung 有hữu 緣duyên 義nghĩa 。 然nhiên 非phi 所sở 緣duyên 。 此thử 因nhân 性tánh 雖tuy 破phá 。 猶do 兼kiêm 縱túng/tung 許hứa 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 必tất 不bất 許hứa 者giả 。 意ý 在tại 雙song 支chi 全toàn 破phá 耳nhĩ 。

若nhược 由do 因nhân 性tánh 。 許hứa 作tác 所sở 緣duyên 。 根căn 亦diệc 同đồng 斯tư 。 應ưng 成thành 彼bỉ 也dã 。 斯tư 言ngôn 前tiền 說thuyết 彼bỉ 相tương 應ứng 理lý 故cố 。 因nhân 有hữu 不bất 成thành 過quá 。 然nhiên 而nhi 意ý 顯hiển 非phi 唯duy 因nhân 性tánh 。 即tức 是thị 其kỳ 根căn 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。 若nhược 如như 所sở 說thuyết 因nhân 。 將tương 為vi 能năng 立lập 者giả 。 則tắc 彼bỉ 因nhân 性tánh 故cố 。 為vi 所sở 緣duyên 性tánh 耶da 。 於ư 根căn 亦diệc 有hữu 成thành 不bất 定định 過quá 。

即tức 本bổn 論luận 云vân 。 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 如như 是thị 極cực 微vi 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 此thử 護hộ 法Pháp 師sư 乘thừa 他tha 宗tông 之chi 計kế 。 而nhi 以dĩ 同đồng 喻dụ 難nạn/nan 之chi 。 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 云vân 。 汝nhữ 大Đại 乘Thừa 中trung 言ngôn 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 此thử 是thị 能năng 生sanh 。 定định 作tác 所sở 緣duyên 。 汝nhữ 既ký 許hứa 極cực 微vi 為vi 能năng 生sanh 因nhân 。 安an 得đắc 不bất 為vi 所sở 緣duyên 。 論luận 主chủ 云vân 。 若nhược 有hữu 因nhân 性tánh 。 許hứa 作tác 所sở 緣duyên 。 根căn 亦diệc 同đồng 斯tư 應ưng 成thành 彼bỉ 也dã 。 自tự 釋thích 云vân 。 斯tư 言ngôn 前tiền 說thuyết 彼bỉ 相tương 應ứng 理lý 故cố 。 因nhân 有hữu 不bất 成thành 過quá 。 意ý 謂vị 前tiền 所sở 轉chuyển 計kế 為vi 相tương 應ứng 斯tư 理lý 。 如như 取thủ 同đồng 品phẩm 之chi 根căn 難nạn/nan 之chi 。 則tắc 因nhân 性tánh 必tất 有hữu 不bất 成thành 所sở 緣duyên 之chi 過quá 。 復phục 自tự 釋thích 云vân 。 然nhiên 而nhi 意ý 顯hiển 極cực 微vi 之chi 體thể 。 非phi 唯duy 因nhân 性tánh 。 亦diệc 可khả 得đắc 作tác 。 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。 縱túng/tung 也dã 。 即tức 是thị 其kỳ 根căn 。 亦diệc 有hữu 所sở 緣duyên 。 相tương/tướng 難nạn/nan 也dã 。 若nhược 如như 所sở 說thuyết 因nhân 。 將tương 為vi 能năng 立lập 者giả 。 則tắc 彼bỉ 因nhân 性tánh 故cố 。 為vi 所sở 緣duyên 性tánh 耶da 。 於ư 根căn 亦diệc 有hữu 成thành 不bất 定định 過quá 。 破phá 也dã 。 意ý 謂vị 若nhược 如như 汝nhữ 說thuyết 。 許hứa 作tác 因nhân 性tánh 。 必tất 有hữu 所sở 緣duyên 。 而nhi 成thành 立lập 者giả 。 汝nhữ 之chi 極cực 微vi 但đãn 為vi 因nhân 性tánh 。 安an 得đắc 有hữu 所sở 緣duyên 性tánh 耶da 。 若nhược 由do 因nhân 性tánh 。 必tất 有hữu 所sở 緣duyên 性tánh 者giả 。 於ư 根căn 亦diệc 有hữu 不bất 定định 過quá 。 何hà 則tắc 眼nhãn 根căn 於ư 眼nhãn 識thức 。 決quyết 定định 不bất 見kiến 。 若nhược 許hứa 眼nhãn 根căn 作tác 所sở 緣duyên 者giả 。 眼nhãn 根căn 則tắc 有hữu 非phi 定định 不bất 見kiến 之chi 過quá 矣hĩ 。

△# 一nhất 縱túng/tung 許hứa 生sanh 因nhân 竟cánh 。 下hạ 二nhị 雙song 支chi 全toàn 破phá 。

若nhược 如như 是thị 者giả 。 由do 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 。 其kỳ 義nghĩa 何hà 也dã 。

問vấn 極cực 微vi 之chi 相tướng 。 原nguyên 論luận 量lượng 中trung 有hữu 設thiết 許hứa 為vi 緣duyên 。 今kim 觀quán 釋thích 論luận 中trung 。 縱túng/tung 有hữu 因nhân 性tánh 。 由do 非phi 因nhân 義nghĩa 。 其kỳ 義nghĩa 何hà 也dã 。

為vi 明minh 成thành 立lập 自tự 己kỷ 之chi 宗tông 。 由do 非phi 。 但đãn 述thuật 他tha 宗tông 過quá 故cố 。 己kỷ 義nghĩa 便tiện 成thành 。 此thử 言ngôn 。 為vi 彰chương 非phi 即tức 能năng 生sanh 自tự 識thức 相tương/tướng 故cố 。 境cảnh 非phi 極cực 微vi 。 猶do 如như 眼nhãn 等đẳng 。 若nhược 其kỳ 是thị 彼bỉ 因nhân 性tánh 之chi 言ngôn 。 將tương 為vi 論luận 主chủ 前tiền 立lập 他tha 宗tông 。 明minh 他tha 共cộng 許hứa 。 此thử 時thời 意ý 在tại 遮già 他tha 。 顯hiển 己kỷ 能năng 破phá 義nghĩa 成thành 。 置trí 斯tư 言ngôn 矣hĩ 。

為vi 明minh 成thành 立lập 自tự 己kỷ 之chi 宗tông 由do 非phi 者giả 。 此thử 句cú 總tổng 答đáp 上thượng 問vấn 意ý 。 下hạ 釋thích 非phi 他tha 之chi 所sở 以dĩ 。 但đãn 述thuật 他tha 宗tông 不bất 成thành 之chi 過quá 。 自tự 己kỷ 所sở 立lập 之chi 義nghĩa 。 便tiện 為vi 極cực 成thành 。 此thử 由do 非phi 之chi 言ngôn 。 為vi 彰chương 明minh 極cực 微vi 。 非phi 即tức 能năng 生sanh 自tự 識thức 相tương/tướng 故cố 。 此thử 非phi 其kỳ 緣duyên 也dã 。 境cảnh 非phi 極cực 微vi 。 猶do 如như 眼nhãn 等đẳng 。 非phi 所sở 緣duyên 也dã 。 問vấn 曰viết 。 此thử 中trung 雙song 非phi 兩lưỡng 相tương/tướng 。 前tiền 量lượng 何hà 許hứa 次thứ 支chi 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 其kỳ 是thị 彼bỉ 因nhân 性tánh 之chi 言ngôn 。 將tương 為vi 論luận 主chủ 前tiền 立lập 他tha 宗tông 。 明minh 他tha 共cộng 許hứa 。 其kỳ 時thời 意ý 在tại 遮già 他tha 。 顯hiển 己kỷ 能năng 破phá 義nghĩa 成thành 。 置trí 斯tư 言ngôn 矣hĩ 。 斯tư 言ngôn 即tức 意ý 許hứa 雙song 支chi 全toàn 破phá 之chi 言ngôn 。

宗tông 許hứa 定định 彼bỉ 。 不bất 定định 他tha 宗tông 。 恐khủng 其kỳ 不bất 許hứa 。

此thử 釋thích 論luận 主chủ 。 明minh 他tha 共cộng 許hứa 之chi 意ý 。 謂vị 宗tông 中trung 原nguyên 許hứa 有hữu 定định 於ư 彼bỉ 。 論luận 主chủ 不bất 縱túng/tung 許hứa 而nhi 定định 之chi 。 恐khủng 其kỳ 他tha 宗tông 不bất 許hứa 耳nhĩ 。

向hướng 者giả 與dữ 他tha 出xuất 不bất 定định 成thành 。 即tức 是thị 能năng 破phá 。 何hà 假giả 自tự 宗tông 。 更cánh 申thân 比tỉ 量lượng 。

此thử 問vấn 論luận 主chủ 所sở 立lập 比tỉ 量lượng 。 謂vị 向hướng 者giả 論luận 中trung 言ngôn 。 二nhị 俱câu 非phi 理lý 。 己kỷ 出xuất 不bất 定định 過quá 成thành 。 即tức 是thị 能năng 破phá 。 何hà 假giả 自tự 宗tông 中trung 。 更cánh 申thân 比tỉ 量lượng 耶da 。

凡phàm 言ngôn 不bất 定định 。 未vị 必tất 決quyết 定định 不bất 成thành 。 恐khủng 致trí 疑nghi 惑hoặc 。 是thị 故cố 更cánh 須tu 立lập 量lượng 。 或hoặc 可khả 由do 斯tư 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 者giả 。 於ư 諸chư 極cực 微vi 非phi 定định 了liễu 性tánh 。 如như 相tương/tướng 識thức 生sanh 。 是thị 謂vị 決quyết 了liễu 。 既ký 彼bỉ 非phi 故cố 。 明minh 知tri 決quyết 了liễu 。 此thử 亦diệc 無vô 由do 應ưng 可khả 說thuyết 非phi 決quyết 了liễu 性tánh 故cố 。 唯duy 出xuất 此thử 因nhân 不bất 是thị 所sở 緣duyên 。

此thử 答đáp 上thượng 問vấn 。 意ý 謂vị 凡phàm 言ngôn 陳trần 不bất 定định 。 未vị 必tất 決quyết 定định 不bất 成thành 。 若nhược 不bất 決quyết 定định 。 必tất 致trí 疑nghi 惑hoặc 。 是thị 故cố 論luận 主chủ 。 更cánh 須tu 成thành 立lập 比tỉ 量lượng 決quyết 之chi 。 或hoặc 可khả 由do 斯tư 所sở 立lập 比tỉ 量lượng 。 非phi 彼bỉ 極cực 微vi 相tương/tướng 者giả 。 令linh 彼bỉ 於ư 諸chư 極cực 微vi 。 知tri 非phi 定định 有hữu 所sở 了liễu 境cảnh 性tánh 。 如như 相tương/tướng 識thức 生sanh 。 是thị 謂vị 決quyết 了liễu 者giả 。 謂vị 以dĩ 極cực 微vi 為vi 決quyết 定định 所sở 了liễu 之chi 境cảnh 。 方phương 說thuyết 極cực 微vi 生sanh 識thức 。 所sở 以dĩ 前tiền 章chương 云vân 。 同đồng 彼bỉ 相tướng 貌mạo 而nhi 識thức 生sanh 起khởi 。 由do 隨tùy 彼bỉ 體thể 故cố 。 此thử 則tắc 說thuyết 名danh 了liễu 彼bỉ 境cảnh 也dã 。 既ký 彼bỉ 非phi 故cố 。 明minh 知tri 決quyết 了liễu 者giả 。 謂vị 彼bỉ 極cực 微vi 既ký 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 明minh 知tri 決quyết 了liễu 義nghĩa 。 不bất 在tại 極cực 微vi 之chi 色sắc 。 故cố 不bất 能năng 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 此thử 亦diệc 無vô 由do 應ưng 可khả 說thuyết 非phi 決quyết 了liễu 性tánh 故cố 者giả 。 謂vị 若nhược 不bất 重trọng/trùng 申thân 比tỉ 量lượng 。 則tắc 無vô 有hữu 因nhân 由do 。 破phá 彼bỉ 極cực 微vi 。 非phi 決quyết 了liễu 性tánh 。 唯duy 出xuất 此thử 因nhân 不bất 是thị 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 立lập 量lượng 之chi 法pháp 。 必tất 有hữu 共cộng 許hứa 。 量lượng 乃nãi 得đắc 成thành 。 故cố 此thử 量lượng 中trung 。 唯duy 許hứa 為vi 因nhân 。 而nhi 不bất 許hứa 是thị 所sở 緣duyên 。 是thị 言ngôn 陳trần 共cộng 許hứa 為vi 生sanh 因nhân 。

如như 根căn 極cực 微vi 。 有hữu 餘dư 復phục 作tác 諸chư 識thức 差sai 別biệt 。 顯hiển 其kỳ 成thành 立lập 眼nhãn 識thức 。 不bất 能năng 了liễu 極cực 微vi 色sắc 。 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 如như 餘dư 根căn 識thức 。 如như 是thị 餘dư 識thức 。 翻phiên 此thử 應ưng 言ngôn 如như 根căn 之chi 言ngôn 。 誠thành 為vi 乘thừa 也dã 。 其kỳ 喻dụ 別biệt 。 須tu 義nghĩa 准chuẩn 而nhi 出xuất 。 又hựu 復phục 縱túng/tung 是thị 因nhân 性tánh 之chi 言ngôn 。 為vi 無vô 用dụng 矣hĩ 。 彼bỉ 雖tuy 因nhân 用dụng 。 非phi 所sở 緣duyên 性tánh 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 實thật 為vi 有hữu 用dụng 。 然nhiên 非phi 聲thanh 等đẳng 。 所sở 有hữu 極cực 微vi 。 可khả 是thị 餘dư 根căn 之chi 識thức 生sanh 因nhân 。

此thử 引dẫn 唯duy 識thức 宗tông 中trung 別biệt 喻dụ 。 并tinh 破phá 極cực 微vi 之chi 非phi 。 此thử 文văn 破phá 法pháp 兩lưỡng 重trọng/trùng 。 先tiên 破phá 所sở 緣duyên 。 後hậu 破phá 因nhân 性tánh 。 本bổn 論luận 量lượng 中trung 。 如như 根căn 之chi 喻dụ 。 雖tuy 破phá 所sở 緣duyên 境cảnh 。 不bất 破phá 生sanh 識thức 因nhân 。 今kim 引dẫn 餘dư 師sư 諸chư 識thức 之chi 喻dụ 。 則tắc 因nhân 境cảnh 雙song 破phá 。 何hà 則tắc 。 極cực 微vi 之chi 色sắc 。 唯duy 攝nhiếp 眼nhãn 門môn 。 餘dư 根căn 識thức 喻dụ 。 不bất 同đồng 初sơ 界giới 。 界giới 既ký 不bất 同đồng 。 何hà 生sanh 因nhân 之chi 有hữu 。 先tiên 破phá 所sở 緣duyên 云vân 。 如như 根căn 極cực 微vi 。 有hữu 餘dư 復phục 作tác 諸chư 識thức 差sai 別biệt 。 此thử 牒điệp 眼nhãn 根căn 之chi 喻dụ 。 并tinh 破phá 不bất 能năng 為vi 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 釋thích 云vân 。 顯hiển 其kỳ 成thành 立lập 眼nhãn 識thức 。 不bất 能năng 了liễu 極cực 微vi 色sắc 。 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 如như 餘dư 根căn 識thức 。 意ý 謂vị 餘dư 根căn 之chi 識thức 。 或hoặc 緣duyên 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 。 安an 得đắc 以dĩ 色sắc 相tướng 極cực 微vi 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 問vấn 曰viết 。 眼nhãn 識thức 之chi 門môn 。 唯duy 緣duyên 色sắc 相tướng 。 極cực 微vi 既ký 以dĩ 色sắc 相tướng 為vi 名danh 。 又hựu 何hà 眼nhãn 識thức 不bất 緣duyên 耶da 。

答đáp 曰viết 。

色sắc 相tướng 之chi 門môn 。 原nguyên 有hữu 多đa 種chủng 。 謂vị 有hữu 質chất 。 無vô 質chất 。 極cực 略lược 。 極cực 逈huýnh 。 今kim 極cực 微vi 色sắc 。 是thị 極cực 略lược 色sắc 。 若nhược 是thị 極cực 略lược 。 便tiện 為vi 意ý 識thức 所sở 緣duyên 。 故cố 於ư 眼nhãn 識thức 門môn 中trung 。 以dĩ 如như 根căn 之chi 喻dụ 為vi 破phá 。 如như 是thị 餘dư 識thức 翻phiên 此thử 者giả 。 謂vị 餘dư 識thức 不bất 同đồng 眼nhãn 識thức 。 眼nhãn 識thức 容dung 有hữu 緣duyên 色sắc 之chi 說thuyết 。 而nhi 餘dư 識thức 必tất 不bất 能năng 緣duyên 色sắc 相tướng 境cảnh 。 應ưng 言ngôn 如như 根căn 之chi 言ngôn 。 誠thành 為vi 乘thừa 也dã 者giả 。 謂vị 如như 眼nhãn 根căn 。 眼nhãn 識thức 不bất 見kiến 。 乘thừa 此thử 。 應ưng 知tri 餘dư 識thức 。 不bất 能năng 緣duyên 色sắc 相tướng 者giả 。 又hựu 明minh 矣hĩ 。 結kết 云vân 。 其kỳ 喻dụ 雖tuy 有hữu 根căn 識thức 兩lưỡng 別biệt 。 於ư 所sở 喻dụ 之chi 義nghĩa 理lý 。 准chuẩn 同đồng 而nhi 出xuất 。 次thứ 破phá 因nhân 性tánh 云vân 。 又hựu 復phục 縱túng/tung 是thị 因nhân 性tánh 之chi 言ngôn 。 為vi 無vô 用dụng 矣hĩ 。 此thử 舉cử 前tiền 縱túng/tung 許hứa 之chi 因nhân 。 今kim 以dĩ 餘dư 識thức 喻dụ 合hợp 。 則tắc 因nhân 性tánh 之chi 言ngôn 無vô 用dụng 。 此thử 下hạ 又hựu 以dĩ 縱túng/tung 奪đoạt 之chi 詞từ 結kết 破phá 。 縱túng/tung 云vân 。 彼bỉ 雖tuy 因nhân 用dụng 。 非phi 所sở 緣duyên 性tánh 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 實thật 為vi 有hữu 用dụng 。 謂vị 彼bỉ 極cực 微vi 。 雖tuy 有hữu 因nhân 用dụng 。 但đãn 非phi 所sở 緣duyên 。 若nhược 此thử 餘dư 識thức 。 亦diệc 以dĩ 極cực 微vi 為vi 生sanh 因nhân 。 方phương 許hứa 極cực 微vi 實thật 有hữu 能năng 生sanh 五ngũ 識thức 之chi 用dụng 。 奪đoạt 云vân 。 然nhiên 非phi 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 邊biên 。 所sở 有hữu 極cực 微vi 色sắc 相tướng 。 可khả 是thị 餘dư 根căn 之chi 識thức 生sanh 因nhân 。 既ký 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 又hựu 不bất 作tác 所sở 緣duyên 。 是thị 知tri 雙song 支chi 全toàn 破phá 。 要yếu 在tại 餘dư 識thức 之chi 喻dụ 耳nhĩ 。

△# 二nhị 雙song 支chi 全toàn 破phá 竟cánh 。 通thông 上thượng 二nhị 別biệt 破phá 極cực 微vi 竟cánh 。 下hạ 三tam 別biệt 破phá 和hòa 合hợp 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 推thôi 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。

論luận 曰viết 。

和hòa 合hợp 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 所sở 緣duyên 非phi 緣duyên 。 彼bỉ 體thể 實thật 無vô 故cố 。

猶do 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。

色sắc 等đẳng 和hòa 合hợp 。 於ư 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 設thiết 作tác 所sở 緣duyên 。 然nhiên 無vô 緣duyên 義nghĩa 。 如như 眼nhãn 錯thác 亂loạn 。 見kiến 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 彼bỉ 無vô 實thật 體thể 。 不bất 能năng 生sanh 故cố 。 如như 是thị 和hòa 合hợp 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 有hữu 緣duyên 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 說thuyết 於ư 識thức 自tự 體thể 。 無vô 聚tụ 現hiện 故cố 。 非phi 是thị 所sở 緣duyên 。 如như 根căn 眾chúng 微vi 。 由do 境cảnh 相tướng 狀trạng 。 安an 布bố 於ư 識thức 。 是thị 彼bỉ 相tương/tướng 性tánh 。 此thử 非phi 有hữu 故cố 。 理lý 即tức 說thuyết 其kỳ 無vô 有hữu 聚tụ 現hiện 。 如như 是thị 且thả 述thuật 鉢bát 羅la 摩ma 怒nộ 。 不bất 是thị 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 之chi 能năng 立lập 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 及cập 非phi 境cảnh 性tánh 量lượng 善thiện 成thành 故cố 。

此thử 舉cử 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 有hữu 說thuyết 於ư 識thức 自tự 體thể 。 無vô 聚tụ 現hiện 故cố 。 非phi 是thị 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 有hữu 諸chư 餘dư 乘thừa 。 己kỷ 知tri 於ư 識thức 自tự 體thể 。 無vô 有hữu 極cực 微vi 聚tụ 現hiện 相tướng 故cố 。 非phi 為vi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 。 如như 根căn 眾chúng 微vi 。 由do 境cảnh 相tướng 狀trạng 安an 布bố 於ư 識thức 。 是thị 彼bỉ 相tương/tướng 性tánh 者giả 。 因nhân 前tiền 量lượng 以dĩ 如như 根căn 之chi 喻dụ 。 已dĩ 破phá 眾chúng 微vi 。 故cố 自tự 服phục 云vân 。 若nhược 此thử 極cực 微vi 為vi 境cảnh 。 而nhi 有hữu 相tướng 狀trạng 安an 布bố 於ư 識thức 。 方phương 是thị 彼bỉ 識thức 。 所sở 緣duyên 相tương/tướng 性tánh 。 此thử 非phi 有hữu 故cố 者giả 。 服phục 善thiện 之chi 心tâm 如như 此thử 。 故cố 云vân 。 理lý 即tức 說thuyết 其kỳ 無vô 有hữu 聚tụ 現hiện 相tướng 故cố 。 如như 是thị 且thả 述thuật 鉢bát 羅la 摩ma 怒nộ 。 不bất 是thị 所sở 緣duyên 者giả 。 鉢bát 羅la 摩ma 怒nộ 。 此thử 云vân 極cực 微vi 。 言ngôn 且thả 述thuật 極cực 微vi 不bất 是thị 所sở 緣duyên 。 意ý 以dĩ 合hợp 和hòa 為vi 所sở 緣duyên 耳nhĩ 。 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 云vân 。 彼bỉ 之chi 能năng 立lập 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 及cập 非phi 境cảnh 性tánh 量lượng 善thiện 成thành 故cố 。 意ý 謂vị 他tha 宗tông 前tiền 以dĩ 所sở 立lập 比tỉ 量lượng 為vi 極cực 成thành 。 今kim 以dĩ 極cực 微vi 不bất 是thị 所sở 緣duyên 。 是thị 能năng 立lập 不bất 相tương 應ứng 。 而nhi 非phi 境cảnh 性tánh 之chi 量lượng 反phản 善thiện 成thành 矣hĩ 。

若nhược 爾nhĩ 。 總tổng 聚tụ 是thị 境cảnh 。 然nhiên 由do 所sở 說thuyết 諸chư 有hữu 能năng 立lập 。 若nhược 望vọng 謨mô 阿a 宗tông 。 皆giai 有hữu 不bất 成thành 性tánh 。 理lý 實thật 如như 此thử 。

護hộ 法Pháp 師sư 。 推thôi 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 和hòa 合hợp 。 兼kiêm 明minh 大Đại 乘Thừa 唯duy 識thức 宗tông 。 無vô 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 意ý 。 若nhược 爾nhĩ 總tổng 聚tụ 是thị 境cảnh 者giả 。 推thôi 他tha 宗tông 自tự 不bất 將tương 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 必tất 以dĩ 和hòa 合hợp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 破phá 云vân 。 然nhiên 由do 所sở 說thuyết 。 諸chư 有hữu 能năng 立lập 極cực 微vi 和hòa 合hợp 二nhị 法pháp 。 若nhược 望vọng 謨mô 阿a 宗tông 旨chỉ 。 皆giai 有hữu 不bất 成thành 所sở 緣duyên 緣duyên 性tánh 。 其kỳ 唯duy 識thức 理lý 。 實thật 是thị 如như 此thử 。 謨mô 阿a 者giả 。 梵Phạm 音âm 之chi 訛ngoa 。 正chánh 云vân 摩ma 訶ha 。 廣quảng 大đại 義nghĩa 。 今kim 云vân 謨mô 阿a 宗tông 。 即tức 大Đại 乘Thừa 宗tông 。

然nhiên 而nhi 總tổng 聚tụ 實thật 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 有hữu 是thị 所sở 緣duyên 。 無vô 因nhân 性tánh 故cố 。 由do 彼bỉ 相tương/tướng 識thức 不bất 能năng 生sanh 。 其kỳ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 識thức 。 總tổng 聚tụ 不bất 生sanh 。 彼bỉ 既ký 不bất 生sanh 此thử 識thức 。 如như 何hà 令linh 此thử 緣duyên 彼bỉ 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 非phi 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 由do 此thử 前tiền 云vân 彼bỉ 相tương 應ứng 理lý 。 斯tư 乃nãi 不bất 成thành 。

釋thích 成thành 謨mô 阿a 宗tông 中trung 不bất 許hứa 和hòa 合hợp 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 先tiên 縱túng/tung 云vân 。 然nhiên 而nhi 總tổng 聚tụ 實thật 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 有hữu 是thị 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 破phá 云vân 。 無vô 因nhân 性tánh 故cố 。 謂vị 總tổng 聚tụ 法pháp 。 無vô 有hữu 生sanh 識thức 因nhân 性tánh 。 釋thích 云vân 。 由do 彼bỉ 相tương/tướng 識thức 不bất 能năng 生sanh 。 此thử 句cú 乘thừa 上thượng 無vô 因nhân 性tánh 一nhất 句cú 。 連liên 接tiếp 下hạ 文văn 。 以dĩ 破phá 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 其kỳ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 識thức 。 總tổng 聚tụ 不bất 生sanh 者giả 。 牒điệp 上thượng 不bất 生sanh 之chi 意ý 。 破phá 無vô 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 。 彼bỉ 既ký 不bất 生sanh 此thử 識thức 。 如như 何hà 令linh 此thử 緣duyên 彼bỉ 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。 此thử 二nhị 句cú 。 破phá 無vô 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 意ý 謂vị 彼bỉ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 既ký 不bất 能năng 生sanh 此thử 識thức 。 如như 何hà 令linh 此thử 不bất 生sanh 之chi 識thức 。 緣duyên 彼bỉ 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。 故cố 云vân 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 非phi 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 結kết 云vân 。 由do 此thử 前tiền 云vân 彼bỉ 相tương 應ứng 理lý 。 斯tư 乃nãi 不bất 成thành 。

△# 一nhất 推thôi 他tha 轉chuyển 計kế 竟cánh 。 下hạ 二nhị 明minh 內nội 正chánh 義nghĩa 。

若nhược 爾nhĩ 。 何hà 謂vị 所sở 緣duyên 之chi 相tướng 。

此thử 問vấn 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 以dĩ 何hà 為vi 相tướng 。 問vấn 意ý 謂vị 若nhược 如như 汝nhữ 謨mô 阿a 宗tông 中trung 。 極cực 微vi 和hòa 合hợp 皆giai 非phi 所sở 緣duyên 。 其kỳ 所sở 緣duyên 境cảnh 。 以dĩ 何hà 為vi 相tướng 。

凡phàm 是thị 境cảnh 者giả 。 理lý 須tu 生sanh 其kỳ 似tự 自tự 相tương/tướng 識thức 。 隨tùy 境cảnh 之chi 識thức 。 彼bỉ 是thị 能năng 生sanh 。 彼bỉ 是thị 所sở 緣duyên 。 有hữu 說thuyết 凡phàm 為vi 境cảnh 者giả 。 理lý 必tất 須tu 是thị 心tâm 。 及cập 心tâm 生sanh 起khởi 之chi 因nhân 也dã 。 此thử 既ký 生sanh 已dĩ 。 隨tùy 境cảnh 領lãnh 受thọ 。 而nhi 與dữ 言ngôn 論luận 。 於ư 時thời 名danh 此thử 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 若nhược 義nghĩa 具cụ 斯tư 二nhị 種chủng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 乃nãi 方phương 合hợp 名danh 為vi 所sở 緣duyên 。 是thị 能năng 生sanh 性tánh 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 引dẫn 阿a 笈cấp 摩ma 。 此thử 即tức 便tiện 是thị 。 說thuyết 生sanh 緣duyên 性tánh 。 由do 是thị 生sanh 因nhân 。 彼bỉ 識thức 生sanh 緣duyên 。 共cộng 許hứa 是thị 其kỳ 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 自tự 體thể 相tướng 現hiện 。 此thử 中trung 無vô 益ích 。 故cố 不bất 言ngôn 之chi 。

此thử 以dĩ 正chánh 意ý 答đáp 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 境cảnh 。 謂vị 凡phàm 是thị 五ngũ 識thức 之chi 境cảnh 。 理lý 當đương 生sanh 似tự 五ngũ 塵trần 之chi 五ngũ 識thức 。 以dĩ 眼nhãn 根căn 對đối 色sắc 時thời 。 生sanh 似tự 色sắc 塵trần 之chi 識thức 。 隨tùy 色sắc 立lập 名danh 。 名danh 為vi 色sắc 識thức 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 觸xúc 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 名danh 隨tùy 境cảnh 之chi 識thức 。 彼bỉ 是thị 能năng 生sanh 。 彼bỉ 是thị 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 即tức 一nhất 法pháp 。 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 既ký 為vi 生sanh 識thức 因nhân 。 必tất 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 此thử 之chi 正chánh 意ý 。 不bất 唯duy 大Đại 乘Thừa 宗tông 中trung 自tự 許hứa 。 小Tiểu 乘Thừa 部bộ 中trung 。 亦diệc 共cộng 許hứa 之chi 。 引dẫn 小Tiểu 乘Thừa 部bộ 中trung 證chứng 云vân 。 有hữu 說thuyết 凡phàm 為vi 境cảnh 者giả 。 理lý 必tất 須tu 是thị 心tâm 。 及cập 心tâm 生sanh 起khởi 之chi 因nhân 也dã 。 此thử 明minh 不bất 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 此thử 既ký 生sanh 已dĩ 。 隨tùy 境cảnh 領lãnh 受thọ 。 而nhi 與dữ 言ngôn 論luận 。 於ư 時thời 名danh 此thử 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 者giả 。 釋thích 上thượng 一nhất 法pháp 。 具cụ 能năng 生sanh 所sở 緣duyên 二nhị 種chủng 功công 能năng 。 故cố 結kết 云vân 。 若nhược 義nghĩa 具cụ 斯tư 二nhị 種chủng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 乃nãi 方phương 合hợp 名danh 為vi 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 經kinh 自tự 釋thích 二nhị 相tương/tướng 云vân 。 是thị 能năng 生sanh 性tánh 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 此thử 下hạ 護hộ 法Pháp 師sư 。 自tự 釋thích 引dẫn 證chứng 之chi 意ý 云vân 。 引dẫn 阿a 笈cấp 摩ma 。 此thử 即tức 便tiện 是thị 。 說thuyết 生sanh 緣duyên 性tánh 。 阿a 笈cấp 摩ma 者giả 。 是thị 小Tiểu 乘Thừa 大đại 眾chúng 部bộ 中trung 經kinh 名danh 。 生sanh 緣duyên 者giả 。 生sanh 是thị 能năng 生sanh 因nhân 。 緣duyên 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 謂vị 識thức 從tùng 此thử 生sanh 。 緣duyên 此thử 為vi 境cảnh 。 故cố 下hạ 釋thích 云vân 。 由do 是thị 生sanh 因nhân 。 彼bỉ 識thức 生sanh 緣duyên 。 共cộng 許hứa 是thị 其kỳ 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 自tự 體thể 相tướng 現hiện 。 此thử 三tam 句cú 。 釋thích 彼bỉ 部bộ 中trung 共cộng 許hứa 有hữu 此thử 二nhị 相tương/tướng 。 方phương 作tác 所sở 緣duyên 。 此thử 中trung 無vô 益ích 。 故cố 不bất 言ngôn 之chi 者giả 。 此thử 中trung 是thị 先tiên 引dẫn 正chánh 義nghĩa 。 猶do 未vị 詳tường 明minh 論luận 中trung 縱túng/tung 許hứa 之chi 意ý 。 故cố 不bất 盡tận 言ngôn 耳nhĩ 。

△# 二nhị 明minh 內nội 正chánh 義nghĩa 竟cánh 。 下hạ 三tam 縱túng/tung 許hứa 所sở 緣duyên 。

能năng 非phi 總tổng 聚tụ 是thị 能năng 生sanh 者giả 。 非phi 實thật 事sự 故cố 。 由do 其kỳ 總tổng 聚tụ 不bất 是thị 實thật 事sự 。 此thử 於ư 有hữu 聚tụ 一nhất 異dị 二nhị 性tánh 。 不bất 可khả 說thuyết 故cố 。 又hựu 復phục 無vô 有hữu 不bất 實thật 之chi 事sự 。 能năng 有hữu 生sanh 起khởi 果quả 用dụng 功công 能năng 。 猶do 如như 二nhị 月nguyệt 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 不bất 能năng 生sanh 識thức 。

此thử 牒điệp 論luận 中trung 比tỉ 量lượng 之chi 意ý 論luận 之chi 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 和hòa 合hợp 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 所sở 緣duyên 非phi 緣duyên 。 彼bỉ 體thể 實thật 無vô 故cố 。 猶do 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 能năng 非phi 總tổng 聚tụ 是thị 能năng 生sanh 者giả 。 非phi 實thật 事sự 故cố 。 謂vị 他tha 宗tông 計kế 和hòa 合hợp 為vi 生sanh 識thức 之chi 因nhân 。 論luận 中trung 以dĩ 比tỉ 量lượng 破phá 其kỳ 非phi 實thật 。 故cố 曰viết 能năng 非phi 。 由do 其kỳ 總tổng 聚tụ 。 至chí 不bất 可khả 說thuyết 故cố 者giả 。 釋thích 上thượng 非phi 實thật 事sự 。 謂vị 總tổng 聚tụ 法pháp 。 一nhất 異dị 二nhị 性tánh 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 如như 極cực 微vi 。 合hợp 為vi 總tổng 聚tụ 。 二nhị 性tánh 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 名danh 總tổng 聚tụ 。 除trừ 極cực 微vi 外ngoại 。 無vô 別biệt 總tổng 聚tụ 。 若nhược 名danh 極cực 微vi 。 既ký 合hợp 聚tụ 已dĩ 。 焉yên 得đắc 又hựu 名danh 極cực 微vi 。 是thị 知tri 二nhị 性tánh 不bất 可khả 得đắc 。 又hựu 復phục 無vô 有hữu 不bất 實thật 之chi 事sự 。 至chí 如như 二nhị 月nguyệt 者giả 。 謂vị 不bất 實thật 之chi 法pháp 。 不bất 能năng 生sanh 果quả 。 喻dụ 如như 二nhị 月nguyệt 。 故cố 云vân 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 以dĩ 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 不bất 是thị 實thật 有hữu 。 喻dụ 和hòa 合hợp 之chi 境cảnh 不bất 實thật 。 故cố 不bất 能năng 生sanh 識thức 。

第đệ 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 因nhân 有hữu 斯tư 相tương/tướng 現hiện 。

此thử 問vấn 二nhị 月nguyệt 是thị 假giả 。 同đồng 於ư 總tổng 聚tụ 。 總tổng 聚tụ 之chi 法pháp 。 極cực 微vi 所sở 成thành 。 方phương 知tri 是thị 假giả 。 二nhị 月nguyệt 假giả 相tương/tướng 。 何hà 因nhân 而nhi 有hữu 。

根căn 損tổn 害hại 故cố 。 若nhược 時thời 眼nhãn 根căn 。 由do 翳ế 等đẳng 害hại 。 損tổn 其kỳ 明minh 德đức 。 遂toại 即tức 從tùng 斯tư 損tổn 害hại 根căn 處xứ 。 見kiến 二nhị 月nguyệt 生sanh 。 非phi 實thật 境cảnh 故cố 。

此thử 答đáp 明minh 二nhị 月nguyệt 生sanh 因nhân 。 乃nãi 虗hư 妄vọng 非phi 實thật 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 如như 眼nhãn 錯thác 亂loạn 。 見kiến 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 彼bỉ 無vô 實thật 。 體thể 不bất 能năng 生sanh 故cố 。

由do 此thử 二nhị 月nguyệt 。 縱túng/tung 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 然nhiên 非phi 斯tư 境cảnh 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 縱túng/tung 令linh 此thử 識thức 有hữu 彼bỉ 相tướng 狀trạng 。 由do 不bất 生sanh 故cố 。 不bất 名danh 斯tư 境cảnh 。

合hợp 喻dụ 以dĩ 明minh 縱túng/tung 許hứa 之chi 意ý 。 先tiên 明minh 喻dụ 體thể 。 後hậu 以dĩ 喻dụ 合hợp 法pháp 。 由do 此thử 二nhị 月nguyệt 。 縱túng/tung 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 然nhiên 非phi 斯tư 境cảnh 者giả 。 是thị 明minh 二nhị 月nguyệt 之chi 體thể 虗hư 妄vọng 。 非phi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 至chí 不bất 名danh 斯tư 境cảnh 者giả 。 以dĩ 喻dụ 合hợp 和hòa 合hợp 之chi 法pháp 。 體thể 非phi 實thật 故cố 。 既ký 不bất 可khả 名danh 生sanh 識thức 之chi 因nhân 。 安an 得đắc 又hựu 為vi 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。

此thử 由do 非phi 實thật 事sự 。 有hữu 性tánh 等đẳng 總tổng 聚tụ 。 不bất 是thị 識thức 之chi 生sanh 因nhân 。 非phi 實thật 性tánh 故cố 。

牒điệp 釋thích 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 之chi 意ý 。 破phá 非phi 生sanh 因nhân 。 謂vị 由do 前tiền 非phi 其kỳ 極cực 微vi 實thật 事sự 。 即tức 轉chuyển 計kế 有hữu 性tánh 等đẳng 總tổng 聚tụ 。 此thử 不bất 實thật 事sự 。 縱túng/tung 有hữu 不bất 是thị 生sanh 識thức 之chi 因nhân 。 且thả 縱túng/tung 許hứa 為vi 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 故cố 本bổn 論luận 云vân 。 如như 是thị 和hòa 合hợp 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 無vô 有hữu 緣duyên 義nghĩa 。

如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 由do 斯tư 方phương 立lập 非phi 因nhân 性tánh 故cố 。 不bất 是thị 所sở 緣duyên 。 還hoàn 如như 二nhị 月nguyệt 。

將tương 破phá 能năng 生sanh 所sở 緣duyên 之chi 執chấp 。 故cố 合hợp 一nhất 喻dụ 以dĩ 通thông 妨phương 。

又hựu 復phục 將tương 此thử 第đệ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 。 於ư 彼bỉ 相tương/tướng 因nhân 。 應ưng 知tri 說thuyết 其kỳ 不bất 定định 之chi 過quá 。 復phục 由do 識thức 義nghĩa 理lý 成thành 就tựu 故cố 。 過quá 是thị 相tương 違vi 。

此thử 明minh 言ngôn 陳trần 意ý 許hứa 之chi 意ý 。 謂vị 此thử 月nguyệt 喻dụ 。 於ư 總tổng 相tương/tướng 處xứ 。 但đãn 顯hiển 不bất 定định 生sanh 識thức 之chi 過quá 。 容dung 有hữu 可khả 緣duyên 境cảnh 相tướng 。 此thử 言ngôn 陳trần 也dã 。 若nhược 由do 唯duy 識thức 義nghĩa 理lý 成thành 就tựu 。 彼bỉ 所sở 緣duyên 之chi 情tình 亦diệc 遣khiển 矣hĩ 。 故cố 云vân 。 過quá 是thị 相tương 違vi 。 意ý 許hứa 之chi 宗tông 。 如như 斯tư 而nhi 已dĩ 。

△# 三tam 縱túng/tung 許hứa 所sở 緣duyên 竟cánh 。 下hạ 四tứ 雙song 支chi 全toàn 破phá 。

復phục 緣duyên 眼nhãn 識thức 。 不bất 緣duyên 青thanh 等đẳng 聚tụ 集tập 極cực 微vi 。 為vi 由do 彼bỉ 體thể 。 非phi 生sanh 性tánh 故cố 。 如như 餘dư 根căn 識thức 。 此thử 喻dụ 共cộng 許hứa 。 故cố 不bất 別biệt 言ngôn 。 第đệ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 。 非phi 實thật 事sự 故cố 。 應ưng 知tri 此thử 是thị 。 於ư 非phi 因nhân 性tánh 。 而nhi 成thành 立lập 之chi 。 如như 所sở 說thuyết 之chi 。 縱túng/tung 有hữu 相tương/tướng 性tánh 。 然nhiên 非phi 彼bỉ 境cảnh 。 斯tư 言ngôn 復phục 是thị 非phi 彼bỉ 因nhân 義nghĩa 。

此thử 總tổng 破phá 外ngoại 色sắc 。 必tất 不bất 能năng 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 復phục 緣duyên 眼nhãn 識thức 。 至chí 非phi 生sanh 性tánh 故cố 者giả 。 此thử 兩lưỡng 句cú 。 明minh 非phi 因nhân 。 不bất 得đắc 為vi 所sở 緣duyên 。 上thượng 緣duyên 字tự 。 因nhân 也dã 。 由do 也dã 。 下hạ 緣duyên 字tự 。 是thị 識thức 緣duyên 境cảnh 義nghĩa 。 問vấn 。 復phục 由do 眼nhãn 識thức 。 不bất 緣duyên 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 總tổng 聚tụ 極cực 微vi 者giả 。 何hà 也dã 。 答đáp 云vân 。 為vi 由do 彼bỉ 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 總tổng 聚tụ 極cực 微vi 體thể 。 非phi 是thị 能năng 生sanh 眼nhãn 識thức 性tánh 故cố 。 如như 餘dư 根căn 識thức 。 至chí 不bất 別biệt 言ngôn 者giả 。 謂vị 耳nhĩ 等đẳng 識thức 。 不bất 能năng 緣duyên 色sắc 相tướng 者giả 人nhân 所sở 共cộng 知tri 。 是thị 謂vị 共cộng 許hứa 。 此thử 喻dụ 眼nhãn 識thức 非phi 青thanh 等đẳng 所sở 生sanh 。 而nhi 不bất 緣duyên 青thanh 等đẳng 者giả 。 如như 餘dư 識thức 不bất 緣duyên 色sắc 相tướng 為vi 境cảnh 。 亦diệc 非phi 色sắc 相tướng 所sở 生sanh 。 第đệ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 。 至chí 於ư 非phi 因nhân 性tánh 而nhi 成thành 立lập 之chi 者giả 。 以dĩ 喻dụ 外ngoại 色sắc 非phi 實thật 。 但đãn 以dĩ 不bất 能năng 生sanh 。 識thức 而nhi 立lập 之chi 。 此thử 單đơn 縱túng/tung 也dã 。 如như 所sở 說thuyết 之chi 。 至chí 非phi 彼bỉ 因nhân 義nghĩa 者giả 。 結kết 牒điệp 上thượng 文văn 。 雙song 奪đoạt 之chi 意ý 。 謂vị 如như 上thượng 不bất 能năng 生sanh 識thức 之chi 所sở 說thuyết 。 縱túng/tung 有hữu 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 然nhiên 非phi 彼bỉ 識thức 境cảnh 。 斯tư 言ngôn 。 即tức 上thượng 如như 所sở 說thuyết 之chi 。 縱túng/tung 有hữu 相tương/tướng 性tánh 。 然nhiên 非phi 彼bỉ 境cảnh 之chi 言ngôn 。 故cố 云vân 。 復phục 是thị 非phi 彼bỉ 因nhân 義nghĩa 。 不bất 得đắc 為vi 所sở 緣duyên 耳nhĩ 。

若nhược 言ngôn 無vô 有hữu 第đệ 二nhị 月nguyệt 者giả 。 如như 何hà 現hiện 見kiến 有hữu 二nhị 相tương 生sanh 。

前tiền 以dĩ 月nguyệt 喻dụ 總tổng 聚tụ 是thị 假giả 。 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 故cố 問vấn 月nguyệt 何hà 因nhân 生sanh 。 知tri 其kỳ 是thị 假giả 。 今kim 以dĩ 月nguyệt 喻dụ 總tổng 聚tụ 是thị 假giả 。 非phi 五ngũ 識thức 境cảnh 。 故cố 問vấn 既ký 許hứa 非phi 境cảnh 。 如như 何hà 現hiện 見kiến 。

謂vị 從tùng 內nội 布bố 功công 能năng 差sai 別biệt 。 均quân 其kỳ 次thứ 已dĩ 。 似tự 相tương/tướng 之chi 識thức 。 而nhi 便tiện 轉chuyển 生sanh 。 猶do 如như 夢mộng 時thời 。 見kiến 有hữu 境cảnh 起khởi 。 由do 此thử 令linh 似tự 。 妄vọng 作tác 斯tư 解giải 。 於ư 其kỳ 月nguyệt 處xứ 。 乘thừa 更cánh 覩đổ 餘dư 。

答đáp 明minh 二nhị 月nguyệt 之chi 相tướng 非phi 眼nhãn 識thức 所sở 緣duyên 。 乃nãi 意ý 識thức 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 相tương/tướng 現hiện 。 謂vị 從tùng 內nội 布bố 功công 能năng 差sai 別biệt 者giả 。 由do 眼nhãn 根căn 損tổn 害hại 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 均quân 其kỳ 次thứ 已dĩ 者giả 。 是thị 先tiên 損tổn 根căn 。 後hậu 現hiện 月nguyệt 。 似tự 相tương/tướng 之chi 識thức 。 而nhi 便tiện 轉chuyển 生sanh 者giả 。 謂vị 相tương 似tự 二nhị 月nguyệt 相tướng 貌mạo 之chi 識thức 。 轉chuyển 變biến 生sanh 起khởi 第đệ 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 。 豈khởi 謂vị 實thật 有hữu 耶da 。 猶do 如như 夢mộng 時thời 。 見kiến 有hữu 境cảnh 起khởi 者giả 。 喻dụ 意ý 識thức 所sở 見kiến 二nhị 月nguyệt 之chi 境cảnh 。 由do 此thử 令linh 似tự 妄vọng 作tác 斯tư 解giải 者giả 。 謂vị 相tương 似tự 月nguyệt 之chi 意ý 識thức 。 妄vọng 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 月nguyệt 相tương 生sanh 。 於ư 其kỳ 月nguyệt 處xứ 。 乘thừa 更cánh 覩đổ 餘dư 者giả 。 謂vị 乘thừa 月nguyệt 喻dụ 。 即tức 知tri 所sở 餘dư 。 和hòa 合hợp 之chi 境cảnh 。 亦diệc 是thị 意ý 識thức 所sở 緣duyên 。 何hà 定định 執chấp 為vi 眼nhãn 識thức 之chi 境cảnh 耶da 。

諸chư 有hữu 說thuyết 云vân 。 而nhi 於ư 眼nhãn 識thức 雙song 現hiện 之chi 時thời 。 此thử 二nhị 次thứ 第đệ 。 難nạn/nan 印ấn 定định 故cố 。 將tương 作tác 同đồng 時thời 。 於ư 斯tư 二nhị 種chủng 相tướng 貌mạo 之chi 後hậu 。 意ý 識thức 便tiện 云vân 。 我ngã 見kiến 月nguyệt 之chi 第đệ 二nhị 月nguyệt 也dã 。 或hoặc 復phục 有hữu 云vân 。 於ư 共cộng 許hứa 月nguyệt 。 數số 有hữu 錯thác 亂loạn 。 由do 根căn 損tổn 故cố 。

此thử 引dẫn 二nhị 師sư 之chi 言ngôn 。 以dĩ 證chứng 第đệ 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 。 是thị 意ý 識thức 所sở 緣duyên 。 諸chư 有hữu 說thuyết 云vân 至chí 將tương 作tác 同đồng 時thời 者giả 。 謂vị 眼nhãn 見kiến 二nhị 月nguyệt 。 真chân 假giả 難nạn/nan 分phần/phân 。 將tương 作tác 同đồng 時thời 。 亦diệc 難nạn/nan 印ấn 定định 。 此thử 非phi 眼nhãn 識thức 所sở 取thủ 之chi 境cảnh 明minh 矣hĩ 。 於ư 斯tư 二nhị 種chủng 。 至chí 第đệ 二nhị 月nguyệt 者giả 。 此thử 引dẫn 意ý 識thức 虗hư 妄vọng 計kế 度độ 。 以dĩ 明minh 月nguyệt 相tương/tướng 。 非phi 五ngũ 識thức 境cảnh 。 或hoặc 復phục 有hữu 云vân 。 至chí 由do 根căn 損tổn 故cố 者giả 。 謂vị 共cộng 許hứa 第đệ 二nhị 月nguyệt 數số 有hữu 錯thác 亂loạn 。 數số 者giả 。 頻tần 頻tần 有hữu 無vô 義nghĩa 。 皆giai 由do 根căn 損tổn 故cố 耳nhĩ 。 此thử 又hựu 引dẫn 亂loạn 意ý 識thức 。 以dĩ 證chứng 第đệ 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 。 實thật 非phi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 。

若nhược 望vọng 不bất 許hứa 外ngoại 境cảnh 之chi 宗tông 。 如như 斯tư 眾chúng 見kiến 。 但đãn 是thị 妄vọng 執chấp 。

此thử 引dẫn 正chánh 宗tông 。 總tổng 破phá 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 。 但đãn 是thị 妄vọng 執chấp 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

由do 非phi 眼nhãn 識thức 所sở 緣duyên 。 無vô 間gian 引dẫn 生sanh 意ý 識thức 。 能năng 於ư 一nhất 時thời 。 雙song 變biến 二nhị 相tương/tướng 。 作tác 如như 斯tư 解giải 見kiến 二nhị 月nguyệt 耶da 。 又hựu 於ư 聲thanh 等đẳng 緣duyên 彼bỉ 之chi 識thức 。 不bất 知tri 其kỳ 次thứ 。 應ưng 有hữu 二nhị 聲thanh 等đẳng 見kiến 。 同đồng 時thời 起khởi 耶da 。 好hảo/hiếu 眼nhãn 之chi 人nhân 。 意ý 識thức 次thứ 第đệ 。 尚thượng 多đa 難nan 解giải 。 何hà 況huống 依y 於ư 色sắc 根căn 之chi 識thức 。 測trắc 其kỳ 差sai 別biệt 。 便tiện 成thành 多đa 有hữu 二nhị 相tương/tướng 等đẳng 見kiến 一nhất 旃chiên 達đạt 羅la 。 若nhược 時thời 離ly 識thức 許hứa 實thật 有hữu 者giả 。 斯tư 乃nãi 何hà 勞lao 妄vọng 增tăng 二nhị 月nguyệt 。 而nhi 言ngôn 於ư 數số 有hữu 其kỳ 錯thác 亂loạn 。

此thử 設thiết 難nạn/nan 比tỉ 例lệ 而nhi 結kết 破phá 之chi 。 由do 非phi 眼nhãn 識thức 。 至chí 見kiến 二nhị 月nguyệt 耶da 者giả 。 意ý 謂vị 由do 我ngã 破phá 汝nhữ 眼nhãn 識thức 不bất 能năng 緣duyên 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 。 莫mạc 得đắc 汝nhữ 將tương 意ý 識thức 見kiến 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 。 就tựu 作tác 如như 斯tư 解giải 。 為vi 眼nhãn 見kiến 二nhị 月nguyệt 耶da 。 例lệ 難nạn/nan 云vân 。 又hựu 於ư 聲thanh 等đẳng 緣duyên 彼bỉ 之chi 識thức 。 本bổn 不bất 知tri 有hữu 二nhị 聲thanh 次thứ 第đệ 時thời 。 應ưng 有hữu 二nhị 聲thanh 等đẳng 見kiến 。 同đồng 時thời 起khởi 耶da 。 又hựu 比tỉ 例lệ 云vân 。 好hảo/hiếu 眼nhãn 之chi 人nhân 。 揑niết 目mục 生sanh 月nguyệt 。 意ý 識thức 於ư 此thử 月nguyệt 處xứ 。 真chân 妄vọng 次thứ 第đệ 。 尚thượng 多đa 難nan 解giải 。 何hà 況huống 依y 於ư 色sắc 根căn 之chi 識thức 。 於ư 其kỳ 月nguyệt 處xứ 。 測trắc 其kỳ 真chân 妄vọng 。 前tiền 後hậu 差sai 別biệt 。 便tiện 成thành 多đa 有hữu 二nhị 相tương/tướng 等đẳng 見kiến 一nhất 旃chiên 達đạt 羅la 。 旃chiên 達đạt 羅la 者giả 。 此thử 云vân 月nguyệt 。 意ý 謂vị 眼nhãn 識thức 不bất 能năng 於ư 一nhất 月nguyệt 上thượng 。 有hữu 二nhị 相tương/tướng 等đẳng 見kiến 。 而nhi 言ngôn 二nhị 相tương/tướng 等đẳng 見kiến 一nhất 月nguyệt 者giả 。 皆giai 西tây 域vực 倒đảo 語ngữ 。 結kết 前tiền 意ý 云vân 。 若nhược 於ư 雙song 現hiện 二nhị 月nguyệt 相tương/tướng 時thời 。 即tức 許hứa 離ly 識thức 。 是thị 實thật 有hữu 者giả 。 斯tư 乃nãi 何hà 勞lao 前tiền 引dẫn 二nhị 師sư 。 妄vọng 增tăng 其kỳ 說thuyết 。 彼bỉ 言ngôn 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 及cập 數số 有hữu 錯thác 亂loạn 。 俱câu 非phi 實thật 義nghĩa 故cố 。 何hà 執chấp 為vi 實thật 有hữu 。

△# 四tứ 雙song 支chi 全toàn 破phá 竟cánh 。 通thông 上thượng 三tam 別biệt 破phá 和hòa 合hợp 竟cánh 。 下hạ 四tứ 總tổng 結kết 二nhị 執chấp 。

論luận 曰viết 。 故cố 外ngoại 二nhị 事sự 。 於ư 所sở 緣duyên 緣duyên 。 互hỗ 闕khuyết 一nhất 支chi 。 俱câu 不bất 應ưng 理lý 。

釋thích 曰viết 。 離ly 識thức 之chi 外ngoại 。 執chấp 有hữu 二nhị 種chủng 極cực 微vi 總tổng 聚tụ 。 此thử 皆giai 闕khuyết 其kỳ 一nhất 分phần/phân 義nghĩa 故cố 。 又hựu 如như 所sở 說thuyết 。 能năng 立lập 能năng 斥xích 。 道Đạo 理lý 力lực 故cố 。 以dĩ 之chi 為vi 境cảnh 。 成thành 不bất 相tương 應ứng 。 闕khuyết 一nhất 分phần/phân 故cố 。 自tự 體thể 相tướng 現hiện 。 及cập 能năng 生sanh 性tánh 。 具cụ 斯tư 二nhị 分phần 。 方phương 是thị 所sở 緣duyên 。 於ư 極cực 微vi 處xứ 。 即tức 闕khuyết 初sơ 支chi 。 於ư 第đệ 二nhị 邊biên 。 便tiện 亡vong 第đệ 二nhị 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 如như 向hướng 所sở 論luận 二nhị 種chủng 過quá 失thất 。 重trùng 更cánh 收thu 攝nhiếp 。 令linh 使sử 無vô 差sai 。

總tổng 結kết 前tiền 二nhị 種chủng 過quá 。 自tự 體thể 相tướng 現hiện 者giả 。 是thị 初sơ 支chi 。 及cập 能năng 生sanh 性tánh 者giả 。 為vi 第đệ 二nhị 。 故cố 云vân 於ư 極cực 微vi 處xứ 。 即tức 闕khuyết 初sơ 支chi 。 是thị 極cực 微vi 無vô 自tự 體thể 相tướng 現hiện 。 闕khuyết 所sở 緣duyên 也dã 。 於ư 第đệ 二nhị 邊biên 。 便tiện 亡vong 第đệ 二nhị 。 是thị 和hòa 合hợp 無vô 能năng 生sanh 之chi 性tánh 。 闕khuyết 生sanh 因nhân 也dã 。 復phục 結kết 云vân 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 如như 向hướng 所sở 論luận 二nhị 種chủng 過quá 失thất 。 重trùng 更cánh 收thu 攝nhiếp 。 令linh 使sử 無vô 差sai 。 此thử 乃nãi 警cảnh 其kỳ 勿vật 犯phạm 耳nhĩ 。

△# 四tứ 總tổng 結kết 二nhị 執chấp 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 舉cử 標tiêu 中trung 二nhị 執chấp 別biệt 破phá 竟cánh 。 下hạ 二nhị 舉cử 二nhị 種chủng 轉chuyển 計kế 別biệt 破phá 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 執chấp 極cực 微vi 體thể 中trung 具cụ 和hòa 合hợp 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 。 推thôi 明minh 轉chuyển 計kế 之chi 意ý 。

論luận 曰viết 。 有hữu 執chấp 色sắc 等đẳng 各các 有hữu 多đa 相tương/tướng 。 於ư 中trung 一nhất 分phân 是thị 現hiện 量lượng 境cảnh 。 故cố 諸chư 極cực 微vi 相tương/tướng 資tư 各các 有hữu 一nhất 和hòa 集tập 相tương/tướng 。 此thử 相tương/tướng 實thật 有hữu 。 各các 能năng 發phát 生sanh 似tự 已dĩ 相tương/tướng 識thức 。 故cố 與dữ 五ngũ 識thức 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

和hòa 集tập 如như 堅kiên 等đẳng 。 設thiết 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 是thị 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên 。

許hứa 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。

如như 堅kiên 等đẳng 相tương/tướng 雖tuy 是thị 實thật 有hữu 。 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 容dung 有hữu 緣duyên 義nghĩa 。 而nhi 非phi 所sở 緣duyên 。 眼nhãn 等đẳng 識thức 上thượng 。 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 色sắc 等đẳng 極cực 微vi 諸chư 和hòa 集tập 相tương/tướng 。 理lý 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 彼bỉ 俱câu 執chấp 為vi 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 說thuyết 集tập 相tương/tướng 者giả 。 於ư 諸chư 極cực 微vi 處xứ 。 各các 有hữu 集tập 相tương/tướng 。 即tức 此thử 集tập 塵trần 而nhi 有hữu 相tương/tướng 現hiện 。 隨tùy 其kỳ 所sở 有hữu 。 多đa 少thiểu 極cực 微vi 。 此thử 皆giai 實thật 有hữu 。 在tại 極cực 微vi 處xứ 。 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 生sanh 自tự 相tương/tướng 識thức 。 實thật 有hữu 性tánh 故cố 。 應ưng 是thị 所sở 緣duyên 。 斯tư 乃nãi 雙song 支chi 皆giai 是thị 有hữu 故cố 。

此thử 牒điệp 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 之chi 意ý 。 謂vị 前tiền 論luận 主chủ 於ư 極cực 微vi 邊biên 。 許hứa 有hữu 能năng 生sanh 因nhân 。 於ư 和hòa 合hợp 邊biên 。 許hứa 有hữu 所sở 緣duyên 境cảnh 。 若nhược 以dĩ 二nhị 法pháp 單đơn 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 則tắc 有hữu 各các 闕khuyết 一nhất 支chi 之chi 過quá 。 今kim 合hợp 二nhị 法pháp 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 雙song 支chi 皆giai 有hữu 故cố 。 他tha 意ý 謂vị 眾chúng 微vi 合hợp 聚tụ 。 而nhi 有hữu 和hòa 合hợp 相tương/tướng 現hiện 者giả 。 是thị 極cực 微vi 體thể 上thượng 具cụ 有hữu 和hòa 集tập 德đức 相tương/tướng 。 所sở 以dĩ 合hợp 聚tụ 時thời 。 方phương 有hữu 相tương/tướng 現hiện 。 故cố 本bổn 論luận 云vân 。 於ư 中trung 一nhất 分phân 是thị 現hiện 量lượng 境cảnh 。 此thử 指chỉ 極cực 微vi 。 體thể 上thượng 本bổn 具cụ 和hòa 集tập 之chi 相tướng 。 為vi 現hiện 量lượng 境cảnh 。 故cố 轉chuyển 計kế 云vân 。 於ư 諸chư 極cực 微vi 處xứ 。 各các 有hữu 集tập 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 各các 各các 具cụ 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 故cố 。 即tức 此thử 集tập 塵trần 而nhi 有hữu 相tương/tướng 現hiện 者giả 。 許hứa 有hữu 所sở 緣duyên 境cảnh 。 隨tùy 其kỳ 所sở 有hữu 。 多đa 少thiểu 極cực 微vi 。 此thử 皆giai 實thật 有hữu 者giả 。 許hứa 有hữu 能năng 生sanh 因nhân 。 故cố 結kết 云vân 。 在tại 極cực 微vi 處xứ 。 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 生sanh 自tự 相tương/tướng 識thức 。 實thật 有hữu 性tánh 故cố 。 應ưng 是thị 所sở 緣duyên 。 斯tư 乃nãi 雙song 支chi 皆giai 是thị 有hữu 故cố 。

此thử 即tức 於ư 前tiền 所sở 有hữu 成thành 立lập 。 求cầu 進tiến 無vô 由do 。 為vi 聚tụ 集tập 相tương/tướng 。 即tức 是thị 極cực 微vi 。 為vi 不bất 爾nhĩ 耶da 。

此thử 護hộ 法Pháp 師sư 。 推thôi 外ngoại 宗tông 轉chuyển 計kế 之chi 情tình 。 自tự 以dĩ 為vi 然nhiên 矣hĩ 。

由do 諸chư 境cảnh 義nghĩa 有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 。 即tức 此thử 諸chư 微vi 許hứa 有hữu 微vi 狀trạng 。 亦diệc 有hữu 集tập 相tương/tướng 。 如như 何hà 得đắc 令linh 二nhị 相tương/tướng 。 共cộng 居cư 一nhất 事sự 。 為vi 應ưng 理lý 乎hồ 。

此thử 明minh 他tha 宗tông 將tương 實thật 有hữu 之chi 境cảnh 。 以dĩ 例lệ 極cực 微vi 和hòa 合hợp 之chi 相tướng 轉chuyển 計kế 。 論luận 主chủ 牒điệp 計kế 破phá 之chi 。 先tiên 牒điệp 計kế 。 由do 外ngoại 諸chư 境cảnh 有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 。 汝nhữ 即tức 將tương 此thử 諸chư 微vi 。 許hứa 有hữu 極cực 微vi 狀trạng 。 亦diệc 有hữu 和hòa 集tập 相tương/tướng 。 次thứ 破phá 云vân 。 如như 何hà 得đắc 令linh 二nhị 相tương/tướng 。 共cộng 居cư 一nhất 事sự 。 兩lưỡng 存tồn 其kỳ 相tương/tướng 為vi 理lý 乎hồ 。

有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 。 凡phàm 諸chư 有hữu 色sắc 合hợp 聚tụ 之chi 物vật 。 皆giai 以dĩ 地địa 等đẳng 四tứ 大đại 為vi 性tánh 。 彼bỉ 皆giai 自tự 性tánh 有hữu 勝thắng 功công 能năng 。 青thanh 美mỹ 等đẳng 相tương/tướng 。 隨tùy 事sự 隨tùy 根căn 。 而nhi 為vi 了liễu 別biệt 。 即tức 此thử 於ư 其kỳ 眾chúng 多đa 相tương/tướng 處xứ 。 極cực 微vi 之chi 處xứ 。 有hữu 總tổng 集tập 相tương/tướng 。 即tức 將tương 此thử 相tương/tướng 。 為vi 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 所sở 行hành 境cảnh 故cố 。 是thị 現hiện 量lượng 性tánh 。

牒điệp 釋thích 上thượng 意ý 有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 者giả 。 牒điệp 上thượng 由do 諸chư 境cảnh 義nghĩa 有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 一nhất 句cú 而nhi 釋thích 之chi 。 釋thích 云vân 。 凡phàm 諸chư 有hữu 色sắc 合hợp 聚tụ 之chi 物vật 者giả 。 即tức 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 四tứ 塵trần 也dã 。 皆giai 以dĩ 地địa 等đẳng 四tứ 大đại 為vi 性tánh 者giả 。 謂vị 外ngoại 四tứ 塵trần 之chi 法pháp 。 皆giai 以dĩ 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 四tứ 大đại 為vi 性tánh 。 彼bỉ 皆giai 自tự 性tánh 有hữu 勝thắng 功công 能năng 者giả 。 亦diệc 指chỉ 四tứ 大đại 功công 能năng 。 青thanh 美mỹ 等đẳng 相tương/tướng 者giả 。 即tức 四tứ 大đại 所sở 變biến 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 美mỹ 惡ác 等đẳng 相tương/tướng 。 隨tùy 事sự 隨tùy 根căn 而nhi 為vi 了liễu 別biệt 者giả 。 是thị 隨tùy 根căn 塵trần 相tương 對đối 而nhi 緣duyên 。 即tức 眼nhãn 見kiến 色sắc 。 耳nhĩ 聞văn 於ư 聲thanh 等đẳng 。 此thử 下hạ 推thôi 比tỉ 例lệ 之chi 情tình 。 即tức 此thử 於ư 其kỳ 眾chúng 多đa 相tương/tướng 處xứ 。 極cực 微vi 之chi 處xứ 有hữu 總tổng 集tập 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 彼bỉ 見kiến 此thử 眾chúng 多đa 相tương/tướng 。 知tri 是thị 四tứ 大đại 為vi 性tánh 。 彼bỉ 就tựu 妄vọng 計kế 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 具cụ 有hữu 總tổng 集tập 之chi 相tướng 。 即tức 將tương 此thử 相tương/tướng 為vi 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 行hành 境cảnh 故cố 。 是thị 現hiện 量lượng 性tánh 者giả 。 謂vị 真chân 實thật 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 既ký 具cụ 和hòa 集tập 之chi 相tướng 。 此thử 相tương/tướng 亦diệc 是thị 實thật 有hữu 。 實thật 有hữu 之chi 法pháp 。 是thị 現hiện 量lượng 性tánh 。 即tức 將tương 此thử 相tương/tướng 為vi 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 緣duyên 緣duyên 。

△# 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 。 推thôi 明minh 轉chuyển 計kế 之chi 意ý 竟cánh 。 下hạ 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 。 難nạn/nan 破phá 勝thắng 劣liệt 之chi 情tình 。

若nhược 如như 是thị 者giả 。 於ư 諸chư 微vi 處xứ 識thức 有hữu 聚tụ 相tương/tướng 。 何hà 不bất 言ngôn 之chi 。 塵trần 有hữu 聚tụ 相tương/tướng 。 何hà 不bất 言ngôn 識thức 有hữu 聚tụ 相tương/tướng 耶da 。 所sở 以dĩ 復phục 云vân 。 然nhiên 於ư 微vi 處xứ 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 即tức 以dĩ 此thử 言ngôn 為vi 其kỳ 方phương 便tiện 。 亦diệc 顯hiển 識thức 有hữu 極cực 微vi 總tổng 相tương/tướng 。 若nhược 爾nhĩ 。 一nhất 一nhất 極cực 微vi 。 有hữu 此thử 相tướng 者giả 。 何hà 故cố 復phục 云vân 總tổng 集tập 相tương/tướng 也dã 。

此thử 翻phiên 覆phú 推thôi 徵trưng 。 就tựu 計kế 難nạn/nan 破phá 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 謂vị 他tha 宗tông 若nhược 執chấp 極cực 微vi 自tự 體thể 具cụ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 而nhi 為vi 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 行hành 境cảnh 。 難nạn/nan 云vân 。 於ư 諸chư 微vi 處xứ 生sanh 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 亦diệc 應ưng 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 何hà 不bất 言ngôn 之chi 。 復phục 難nạn/nan 云vân 。 塵trần 有hữu 聚tụ 相tương/tướng 。 何hà 不bất 言ngôn 識thức 有hữu 聚tụ 相tương/tướng 耶da 。 謂vị 塵trần 之chi 聚tụ 相tương/tướng 。 既ký 可khả 言ngôn 。 則tắc 識thức 之chi 聚tụ 相tương/tướng 。 亦diệc 可khả 見kiến 矣hĩ 。 復phục 徵trưng 他tha 意ý 。 所sở 以dĩ 復phục 云vân 。 然nhiên 於ư 微vi 處xứ 有hữu 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 即tức 以dĩ 此thử 言ngôn 為vi 其kỳ 方phương 便tiện 。 亦diệc 顯hiển 識thức 有hữu 極cực 微vi 總tổng 相tương/tướng 。 謂vị 以dĩ 方phương 便tiện 。 顯hiển 根căn 識thức 有hữu 極cực 微vi 總tổng 相tương/tướng 。 得đắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 下hạ 就tựu 他tha 計kế 破phá 云vân 。 若nhược 爾nhĩ 。 一nhất 一nhất 極cực 微vi 。 有hữu 此thử 相tướng 者giả 。 何hà 故cố 復phục 云vân 總tổng 集tập 相tương/tướng 也dã 。 謂vị 一nhất 一nhất 極cực 微vi 有hữu 此thử 自tự 相tương/tướng 。 何hà 故cố 於ư 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 復phục 云vân 總tổng 集tập 相tương/tướng 。 既ký 以dĩ 極cực 微vi 為vi 相tương/tướng 。 則tắc 總tổng 集tập 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 以dĩ 總tổng 集tập 為vi 相tương/tướng 。 則tắc 極cực 微vi 相tương/tướng 又hựu 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 二nhị 不bất 可khả 並tịnh 存tồn 耳nhĩ 。

色sắc 聚tụ 眾chúng 多đa 。 極cực 微vi 分phân 別biệt 。 是thị 論luận 所sở 許hứa 。 此thử 即tức 是thị 其kỳ 總tổng 聚tụ 性tánh 故cố 。 不bất 是thị 實thật 有hữu 。 如như 前tiền 已dĩ 陳trần 。 何hà 勞lao 重trọng/trùng 述thuật 有hữu 別biệt 意ý 趣thú 。 縱túng/tung 令linh 實thật 事sự 別biệt 別biệt 體thể 殊thù 。 然nhiên 此thử 相tướng 狀trạng 。 但đãn 於ư 集tập 處xứ 更cánh 相tương 藉tạ 故cố 。 而nhi 可khả 了liễu 知tri 。 說thuyết 觀quán 集tập 相tương/tướng 。 更cánh 無vô 餘dư 矣hĩ 。

此thử 言ngôn 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 。 濫lạm 同đồng 第đệ 二nhị 計kế 義nghĩa 。 色sắc 聚tụ 眾chúng 多đa 者giả 。 即tức 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 極cực 微vi 分phân 別biệt 者giả 。 即tức 極cực 微vi 體thể 分phần/phân 各các 別biệt 。 是thị 論luận 所sở 許hứa 者giả 。 謂vị 此thử 二nhị 種chủng 。 原nguyên 是thị 論luận 中trung 縱túng/tung 許hứa 之chi 法pháp 。 此thử 即tức 是thị 其kỳ 總tổng 聚tụ 性tánh 故cố 。 至chí 何hà 勞lao 重trọng/trùng 述thuật 有hữu 別biệt 意ý 趣thú 者giả 。 謂vị 不bất 實thật 之chi 法pháp 。 前tiền 已dĩ 陳trần 過quá 。 不bất 勞lao 重trọng/trùng 述thuật 別biệt 趣thú 。 縱túng/tung 令linh 實thật 事sự 。 至chí 更cánh 無vô 餘dư 矣hĩ 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 之chi 體thể 。 縱túng/tung 具cụ 集tập 相tương/tướng 。 然nhiên 欲dục 觀quán 者giả 。 必tất 得đắc 和hòa 集tập 一nhất 處xứ 。 更cánh 互hỗ 相tương 藉tạ 。 而nhi 可khả 了liễu 知tri 。 說thuyết 觀quán 集tập 相tương/tướng 。 無vô 過quá 於ư 此thử 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 一nhất 法pháp 體thể 上thượng 。 兩lưỡng 存tồn 其kỳ 相tương/tướng 。 豈khởi 非phi 妄vọng 計kế 乎hồ 。

又hựu 復phục 設thiết 使sử 諸chư 有hữu 極cực 微vi 合hợp 聚tụ 為vi 性tánh 。 然nhiên 而nhi 一nhất 事sự 有hữu 其kỳ 勝thắng 劣liệt 。 隨tùy 事sự 觀quán 之chi 。 且thả 如như 蒼thương 色sắc 是thị 其kỳ 地địa 界giới 。 如như 是thị 等đẳng 說thuyết 。 誠thành 為vi 應ưng 理lý 。 縱túng/tung 許hứa 如như 是thị 。 如như 極cực 赤xích 物vật 。 初sơ 生sanh 起khởi 時thời 。 多đa 事sự 皆giai 強cường/cưỡng 。 遂toại 無vô 容dung 矣hĩ 。 依y 容dung 有hữu 處xứ 。 作tác 此thử 譸# 議nghị 。

此thử 推thôi 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 。 設thiết 喻dụ 以dĩ 破phá 之chi 。 又hựu 復phục 設thiết 使sử 諸chư 有hữu 極cực 微vi 合hợp 聚tụ 為vi 性tánh 者giả 。 是thị 舉cử 外ngoại 宗tông 以dĩ 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 具cụ 合hợp 聚tụ 性tánh 。 然nhiên 而nhi 一nhất 事sự 有hữu 其kỳ 勝thắng 劣liệt 。 隨tùy 事sự 觀quán 之chi 者giả 。 彼bỉ 以dĩ 勝thắng 劣liệt 為vi 然nhiên 。 遮già 前tiền 眼nhãn 識thức 不bất 見kiến 極cực 微vi 。 及cập 具cụ 和hòa 集tập 之chi 過quá 。 故cố 引dẫn 喻dụ 云vân 。 且thả 如như 蒼thương 色sắc 是thị 其kỳ 地địa 界giới 。 此thử 出xuất 喻dụ 體thể 。 謂vị 且thả 將tương 地địa 界giới 觀quán 之chi 。 但đãn 見kiến 蒼thương 蒼thương 之chi 色sắc 。 則tắc 知tri 地địa 界giới 。 彼bỉ 以dĩ 蒼thương 色sắc 為vi 勝thắng 。 地địa 界giới 為vi 劣liệt 矣hĩ 。 如như 是thị 等đẳng 說thuyết 。 誠thành 為vi 應ưng 理lý 者giả 。 結kết 彼bỉ 勝thắng 劣liệt 等đẳng 言ngôn 。 自tự 謂vị 義nghĩa 理lý 切thiết 當đương 。 縱túng/tung 許hứa 如như 是thị 者giả 。 是thị 護hộ 法Pháp 師sư 且thả 許hứa 如như 此thử 。 下hạ 設thiết 喻dụ 破phá 云vân 。 如như 極cực 赤xích 物vật 。 初sơ 生sanh 起khởi 時thời 。 此thử 舉cử 喻dụ 體thể 。 多đa 事sự 皆giai 強cường/cưỡng 。 遂toại 無vô 容dung 矣hĩ 者giả 。 容dung 字tự 義nghĩa 。 受thọ 也dã 。 隱ẩn 也dã 。 謂vị 赤xích 物vật 初sơ 生sanh 時thời 。 其kỳ 餘dư 多đa 事sự 皆giai 強cường/cưỡng 。 遂toại 無vô 隱ẩn 其kỳ 初sơ 生sanh 赤xích 物vật 。 依y 容dung 有hữu 處xứ 。 作tác 此thử 譸# 議nghị 者giả 。 譸# 。 誑cuống 也dã 。 謂vị 有hữu 一nhất 處xứ 赤xích 物vật 生sanh 時thời 。 而nhi 能năng 含hàm 受thọ 容dung 隱ẩn 。 使sử 其kỳ 不bất 見kiến 。 許hứa 汝nhữ 作tác 此thử 勝thắng 劣liệt 之chi 言ngôn 譸# 議nghị 。 謂vị 此thử 他tha 宗tông 。 以dĩ 極cực 微vi 為vi 劣liệt 。 以dĩ 和hòa 合hợp 為vi 勝thắng 。 以dĩ 勝thắng 隱ẩn 劣liệt 。 不bất 必tất 求cầu 見kiến 極cực 微vi 。 故cố 護hộ 法Pháp 師sư 。 以dĩ 赤xích 物vật 喻dụ 極cực 微vi 雖tuy 劣liệt 。 而nhi 多đa 事sự 皆giai 強cường/cưỡng 勝thắng 。 特đặc 不bất 能năng 隱ẩn 。 此thử 破phá 他tha 宗tông 既ký 執chấp 兩lưỡng 存tồn 其kỳ 相tương/tướng 。 又hựu 不bất 可khả 以dĩ 勝thắng 劣liệt 為vi 救cứu 耳nhĩ 。

若nhược 爾nhĩ 如như 何hà 說thuyết 諸chư 極cực 微vi 。 非phi 根căn 所sở 見kiến 。 又hựu 復phục 如như 何hà 唯duy 有hữu 如như 知tri 能năng 見kiến 極cực 微vi 。

此thử 他tha 宗tông 反phản 引dẫn 大Đại 乘Thừa 中trung 二nhị 義nghĩa 為vi 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 如như 何hà 說thuyết 諸chư 極cực 微vi 非phi 根căn 所sở 見kiến 。 謂vị 若nhược 以dĩ 赤xích 物vật 之chi 喻dụ 求cầu 見kiến 極cực 微vi 。 汝nhữ 大Đại 乘Thừa 中trung 何hà 言ngôn 諸chư 極cực 微vi 體thể 。 非phi 眼nhãn 根căn 之chi 識thức 所sở 見kiến 。 又hựu 復phục 如như 何hà 唯duy 有hữu 如như 知tri 能năng 見kiến 極cực 微vi 者giả 。 謂vị 汝nhữ 大Đại 乘Thừa 中trung 。 又hựu 言ngôn 唯duy 有hữu 意ý 識thức 觀quán 察sát 極cực 微vi 。 如như 知tri 能năng 見kiến 者giả 。 是thị 意ý 識thức 分phân 別biệt 妄vọng 見kiến 耳nhĩ 。

由do 其kỳ 塵trần 相tương/tướng 非phi 是thị 識thức 義nghĩa 。 非phi 是thị 依y 根căn 識thức 之chi 境cảnh 界giới 。 故cố 曰viết 非phi 根căn 。 非phi 根căn 之chi 義nghĩa 。 獨độc 是thị 如như 知tri 。 之chi 所sở 觀quán 察sát 。 復phục 如như 何hà 理lý 。 現hiện 見kiến 極cực 微vi 。 塵trần 形hình 不bất 覩đổ 。 如như 堅kiên 性tánh 等đẳng 。 如như 堅kiên 潤nhuận 等đẳng 。 於ư 彼bỉ 青thanh 等đẳng 。 縱túng/tung 有hữu 其kỳ 事sự 。 非phi 是thị 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 境cảnh 界giới 。 根căn 之chi 功công 能năng 。 各các 決quyết 定định 故cố 。 塵trần 亦diệc 如như 是thị 。 無vô 違vi 共cộng 許hứa 。 豈khởi 非phi 顯hiển 微vi 。 無vô 其kỳ 堅kiên 性tánh 。 由do 別biệt 體thể 故cố 。 此thử 對đối 宗tông 法pháp 。 許hứa 其kỳ 十thập 處xứ 。 但đãn 是thị 大đại 種chủng 。 斯tư 言ngôn 無vô 過quá 。 然nhiên 此thử 已dĩ 陳trần 。

答đáp 上thượng 問vấn 意ý 。 復phục 引dẫn 喻dụ 以dĩ 明minh 之chi 。 由do 其kỳ 塵trần 相tương/tướng 非phi 是thị 識thức 義nghĩa 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 之chi 相tướng 。 不bất 是thị 根căn 識thức 體thể 上thượng 變biến 帶đái 之chi 義nghĩa 。 非phi 是thị 依y 根căn 識thức 之chi 境cảnh 界giới 者giả 。 謂vị 既ký 非phi 變biến 帶đái 之chi 法pháp 。 豈khởi 是thị 根căn 識thức 境cảnh 界giới 。 故cố 曰viết 非phi 根căn 者giả 。 結kết 答đáp 非phi 根căn 之chi 問vấn 。 非phi 根căn 之chi 義nghĩa 。 獨độc 是thị 如như 知tri 之chi 所sở 觀quán 察sát 者giả 。 答đáp 上thượng 如như 知tri 能năng 見kiến 極cực 微vi 之chi 問vấn 。 復phục 如như 何hà 理lý 現hiện 見kiến 極cực 微vi 者giả 。 此thử 破phá 他tha 宗tông 前tiền 執chấp 極cực 微vi 為vi 所sở 緣duyên 。 極cực 微vi 既ký 是thị 觀quán 察sát 想tưởng 相tương/tướng 之chi 法pháp 。 有hữu 何hà 道Đạo 理lý 。 現hiện 見kiến 極cực 微vi 。 上thượng 答đáp 二nhị 問vấn 。 下hạ 引dẫn 喻dụ 明minh 。 塵trần 形hình 不bất 覩đổ 。 如như 堅kiên 性tánh 等đẳng 者giả 。 此thử 牒điệp 本bổn 論luận 中trung 不bất 許hứa 所sở 緣duyên 之chi 意ý 。 論luận 中trung 頌tụng 云vân 。 和hòa 集tập 如như 堅kiên 等đẳng 。 設thiết 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 是thị 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên 。 許hứa 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。 和hòa 集tập 如như 堅kiên 等đẳng 者giả 。 謂vị 他tha 宗tông 計kế 極cực 微vi 體thể 上thượng 。 具cụ 有hữu 和hòa 集tập 之chi 相tướng 。 論luận 主chủ 以dĩ 如như 堅kiên 等đẳng 破phá 之chi 。 堅kiên 等đẳng 。 即tức 堅kiên 濕thấp 煖noãn 動động 四tứ 性tánh 。 乃nãi 四tứ 大đại 之chi 種chủng 子tử 。 亦diệc 非phi 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 見kiến 。 故cố 論luận 主chủ 縱túng/tung 云vân 。 設thiết 於ư 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 是thị 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên 。 許hứa 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。 謂vị 縱túng/tung 許hứa 他tha 宗tông 執chấp 極cực 微vi 體thể 具cụ 和hòa 集tập 相tương/tướng 。 此thử 相tướng 即tức 是thị 極cực 微vi 。 既ký 是thị 極cực 微vi 。 原nguyên 只chỉ 許hứa 為vi 生sanh 識thức 緣duyên 。 不bất 得đắc 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 故cố 云vân 。 許hứa 極cực 微vi 相tương/tướng 故cố 。 如như 堅kiên 潤nhuận 等đẳng 。 於ư 彼bỉ 青thanh 等đẳng 。 縱túng/tung 有hữu 其kỳ 事sự 。 非phi 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 境cảnh 界giới 。 此thử 護hộ 法Pháp 師sư 。 明minh 性tánh 相tướng 二nhị 色sắc 。 俱câu 非phi 眼nhãn 等đẳng 所sở 緣duyên 。 謂vị 堅kiên 等đẳng 變biến 為vi 青thanh 等đẳng 色sắc 時thời 。 不bất 唯duy 堅kiên 等đẳng 自tự 性tánh 非phi 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 緣duyên 。 縱túng/tung 是thị 青thanh 美mỹ 等đẳng 有hữu 形hình 色sắc 相tướng 。 亦diệc 非phi 眼nhãn 等đẳng 識thức 之chi 境cảnh 界giới 。 根căn 之chi 功công 能năng 各các 決quyết 定định 故cố 者giả 。 謂vị 青thanh 等đẳng 之chi 色sắc 。 容dung 許hứa 眼nhãn 緣duyên 。 而nhi 非phi 耳nhĩ 鼻tị 可khả 取thủ 者giả 。 根căn 之chi 功công 能năng 不bất 忒thất 耳nhĩ 。 塵trần 亦diệc 如như 是thị 。 無vô 違vi 共cộng 許hứa 。 豈khởi 非phi 顯hiển 微vi 者giả 。 塵trần 即tức 極cực 微vi 。 亦diệc 如như 堅kiên 性tánh 非phi 眼nhãn 所sở 取thủ 。 他tha 宗tông 以dĩ 勝thắng 劣liệt 之chi 理lý 推thôi 之chi 。 謂vị 極cực 微vi 不bất 可khả 眼nhãn 見kiến 。 此thử 共cộng 許hứa 之chi 意ý 。 豈khởi 不bất 顯hiển 極cực 微vi 非phi 眼nhãn 所sở 見kiến 乎hồ 。 無vô 其kỳ 堅kiên 性tánh 。 由do 別biệt 體thể 故cố 者giả 。 謂vị 眼nhãn 識thức 上thượng 無vô 堅kiên 性tánh 。 與dữ 眼nhãn 識thức 上thượng 無vô 極cực 微vi 有hữu 別biệt 。 極cực 微vi 但đãn 是thị 妄vọng 情tình 所sở 計kế 。 不bất 同đồng 堅kiên 性tánh 種chủng 子tử 實thật 有hữu 。 此thử 對đối 宗tông 法pháp 。 許hứa 其kỳ 十thập 處xứ 。 但đãn 是thị 大đại 種chủng 者giả 。 謂vị 此thử 唯duy 識thức 宗tông 中trung 。 原nguyên 許hứa 堅kiên 潤nhuận 等đẳng 性tánh 為vi 能năng 變biến 。 根căn 塵trần 十thập 處xứ 為vi 所sở 變biến 。 能năng 變biến 即tức 是thị 種chủng 子tử 。 所sở 變biến 即tức 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 。 以dĩ 種chủng 子tử 相tương/tướng 分phần/phân 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 故cố 云vân 斯tư 言ngôn 無vô 過quá 者giả 。 不bất 同đồng 他tha 宗tông 妄vọng 計kế 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 之chi 過quá 。 此thử 根căn 塵trần 法pháp 。 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 元nguyên 不bất 離ly 識thức 。 故cố 言ngôn 無vô 過quá 。 然nhiên 此thử 已dĩ 陳trần 者giả 。 謂vị 此thử 能năng 所sở 變biến 性tánh 。 於ư 上thượng 有hữu 眾chúng 多đa 相tương/tướng 章chương 中trung 。 已dĩ 陳trần 其kỳ 詞từ 矣hĩ 。

△# 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 。 難nạn/nan 破phá 勝thắng 劣liệt 之chi 情tình 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 執chấp 極cực 微vi 體thể 中trung 具cụ 和hòa 合hợp 竟cánh 。 下hạ 二nhị 執chấp 和hòa 合hợp 體thể 即tức 是thị 極cực 微vi 分phần/phân 三tam 。 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 。 推thôi 明minh 泛phiếm 然nhiên 妄vọng 計kế 。

論luận 曰viết 。 執chấp 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 能năng 緣duyên 極cực 微vi 諸chư 和hòa 集tập 相tương/tướng 。

復phục 有hữu 別biệt 生sanh 。

瓶bình 甌# 等đẳng 覺giác 相tương/tướng 。 彼bỉ 執chấp 應ưng 無vô 別biệt 。 非phi 形hình 別biệt 故cố 別biệt 。

形hình 別biệt 非phi 實thật 故cố 。

瓶bình 甌# 等đẳng 物vật 。 大đại 小tiểu 等đẳng 者giả 。 能năng 成thành 極cực 微vi 。 多đa 少thiểu 同đồng 故cố 。 緣duyên 彼bỉ 覺giác 相tương/tướng 。 應ưng 無vô 差sai 別biệt 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 形hình 物vật 相tương/tướng 別biệt 故cố 。 覺giác 相tương/tướng 別biệt 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 瓨giang 等đẳng 別biệt 形hình 。 惟duy 在tại 瓶bình 等đẳng 假giả 法pháp 上thượng 有hữu 。 非phi 極cực 微vi 故cố 。 彼bỉ 不bất 應ưng 執chấp 極cực 微vi 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 形hình 相tướng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

極cực 微vi 量lượng 等đẳng 故cố 。 形hình 別biệt 惟duy 在tại 假giả 。 析tích 彼bỉ 至chí 極cực 微vi 。

彼bỉ 覺giác 定định 捨xả 故cố 。

非phi 瓶bình 甌# 等đẳng 能năng 成thành 極cực 微vi 。 有hữu 形hình 量lượng 別biệt 。 捨xả 微vi 圓viên 相tương/tướng 。 故cố 知tri 別biệt 形hình 。 在tại 假giả 非phi 實thật 。 又hựu 形hình 別biệt 物vật 。 析tích 至chí 極cực 微vi 。 彼bỉ 覺giác 定định 捨xả 。 非phi 青thanh 等đẳng 物vật 。 析tích 至chí 極cực 微vi 。 彼bỉ 覺giác 可khả 捨xả 。 由do 此thử 形hình 別biệt 惟duy 世thế 俗tục 有hữu 。 非phi 如như 青thanh 等đẳng 。 亦diệc 在tại 實thật 物vật 。 是thị 故cố 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 緣duyên 體thể 。 非phi 外ngoại 色sắc 等đẳng 。 其kỳ 理lý 極cực 成thành 。

釋thích 曰viết 。 汝nhữ 瓨giang 甌# 等đẳng 覺giác 者giả 。 汝nhữ 如như 是thị 證chứng 者giả 。 於ư 瓨giang 及cập 甌# 。 便tiện 成thành 根căn 覺giác 相tương 似tự 而nhi 觀quán 。 於ư 其kỳ 自tự 境cảnh 識thức 不bất 差sai 故cố 。 復phục 由do 根căn 覺giác 隨tùy 現hiện 有hữu 境cảnh 而nhi 相tương 生sanh 故cố 。 識thức 境cảnh 不bất 別biệt 。

此thử 牒điệp 他tha 宗tông 第đệ 二nhị 轉chuyển 計kế 。 前tiền 以dĩ 二nhị 事sự 單đơn 計kế 。 論luận 主chủ 立lập 二nhị 比tỉ 量lượng 次thứ 第đệ 破phá 後hậu 。 即tức 轉chuyển 計kế 真chân 實thật 極cực 微vi 。 體thể 具cụ 和hòa 集tập 之chi 相tướng 。 雙song 顯hiển 二nhị 法pháp 皆giai 有hữu 。 故cố 論luận 中trung 復phục 以dĩ 和hòa 集tập 如như 堅kiên 等đẳng 之chi 偈kệ 破phá 之chi 。 今kim 又hựu 轉chuyển 計kế 和hòa 集tập 之chi 體thể 。 即tức 是thị 極cực 微vi 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 執chấp 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 能năng 緣duyên 極cực 微vi 諸chư 和hòa 集tập 相tương/tướng 。

復phục 有hữu 別biệt 生sanh 。 故cố 論luận 中trung 又hựu 以dĩ 瓶bình 甌# 等đẳng 覺giác 相tương/tướng 之chi 偈kệ 破phá 之chi 。 此thử 中trung 云vân 。 汝nhữ 瓨giang 甌# 等đẳng 覺giác 者giả 。 此thử 舉cử 所sở 執chấp 事sự 體thể 。 下hạ 推thôi 所sở 計kế 情tình 狀trạng 。 汝nhữ 如như 是thị 證chứng 者giả 。 於ư 瓨giang 及cập 甌# 。 便tiện 成thành 根căn 覺giác 相tương 似tự 而nhi 觀quán 。 謂vị 汝nhữ 以dĩ 此thử 事sự 證chứng 成thành 。 根căn 識thức 雖tuy 依y 極cực 微vi 引dẫn 生sanh 。 相tương 似tự 瓨giang 甌# 。 即tức 以dĩ 瓨giang 甌# 為vi 境cảnh 觀quán 之chi 。 於ư 其kỳ 自tự 境cảnh 識thức 不bất 差sai 故cố 者giả 。 謂vị 各các 自tự 境cảnh 。 與dữ 所sở 生sanh 識thức 。 決quyết 不bất 差sai 別biệt 。 復phục 由do 根căn 覺giác 隨tùy 現hiện 有hữu 境cảnh 而nhi 相tương 生sanh 故cố 。 識thức 境cảnh 不bất 別biệt 者giả 。 謂vị 不bất 獨độc 於ư 瓨giang 甌# 邊biên 得đắc 生sanh 根căn 識thức 。 隨tùy 所sở 有hữu 境cảnh 。 則tắc 似tự 境cảnh 之chi 根căn 識thức 亦diệc 生sanh 。 根căn 識thức 既ký 生sanh 。 亦diệc 與dữ 境cảnh 相tướng 不bất 別biệt 。

如như 何hà 得đắc 知tri 。 由do 匪phỉ 於ư 其kỳ 瓨giang 甌# 等đẳng 處xứ 眾chúng 微vi 有hữu 別biệt 。 而nhi 此thử 言ngôn 說thuyết 。

此thử 設thiết 問vấn 答đáp 。 以dĩ 明minh 妄vọng 計kế 。 如như 何hà 得đắc 知tri 者giả 。 問vấn 上thượng 泛phiếm 然nhiên 妄vọng 計kế 之chi 意ý 。 答đáp 云vân 。 由do 匪phỉ 於ư 其kỳ 瓨giang 甌# 等đẳng 處xứ 。 眾chúng 微vi 有hữu 別biệt 。 而nhi 此thử 言ngôn 說thuyết 。 謂vị 彼bỉ 不bất 於ư 瓨giang 甌# 處xứ 。 審thẩm 其kỳ 眾chúng 微vi 之chi 體thể 。 有hữu 別biệt 無vô 別biệt 。 而nhi 泛phiếm 然nhiên 虗hư 妄vọng 言ngôn 說thuyết 。

△# 一nhất 牒điệp 彼bỉ 執chấp 詞từ 。 推thôi 明minh 泛phiếm 然nhiên 妄vọng 計kế 竟cánh 。 下hạ 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 。 難nạn/nan 破phá 極cực 微vi 無vô 別biệt 。

然nhiên 諸chư 極cực 微vi 。 以dĩ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 。 而nhi 為vi 其kỳ 境cảnh 。 固cố 非phi 於ư 彼bỉ 瓨giang 等đẳng 自tự 體thể 了liễu 別biệt 之chi 時thời 。 於ư 眾chúng 多đa 聚tụ 體thể 。 有hữu 片phiến 別biệt 。 彼bỉ 之chi 實thật 事sự 相tướng 貌mạo 之chi 外ngoại 。 無vô 別biệt 積tích 聚tụ 體thể 可khả 得đắc 故cố 。 緣duyên 彼bỉ 根căn 識thức 。 便tiện 成thành 相tướng 狀trạng 無vô 有hữu 差sai 殊thù 。 由do 此thử 方phương 成thành 於ư 塵trần 自tự 體thể 。 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。 復phục 非phi 於ư 彼bỉ 無vô 別biệt 相tướng 處xứ 。 覆phú 審thẩm 之chi 緣duyên 。 異dị 解giải 性tánh 故cố 。

此thử 順thuận 所sở 計kế 而nhi 難nạn/nan 破phá 之chi 。 然nhiên 諸chư 極cực 微vi 。 以dĩ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 而nhi 為vi 其kỳ 境cảnh 。 固cố 非phi 於ư 彼bỉ 瓨giang 等đẳng 自tự 體thể 了liễu 別biệt 之chi 時thời 。 於ư 眾chúng 多đa 聚tụ 體thể 有hữu 片phiến 別biệt 者giả 。 此thử 兩lưỡng 句cú 。 順thuận 彼bỉ 執chấp 情tình 。 謂vị 他tha 宗tông 執chấp 極cực 微vi 生sanh 識thức 。 以dĩ 總tổng 聚tụ 相tương/tướng 為vi 境cảnh 。 其kỳ 總tổng 聚tụ 與dữ 了liễu 別biệt 識thức 。 無vô 片phiến 分phần/phân 有hữu 別biệt 。 固cố 然nhiên 如như 此thử 。 既ký 順thuận 己kỷ 。 復phục 難nạn/nan 云vân 。 彼bỉ 之chi 實thật 事sự 。 至chí 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 實thật 事sự 之chi 外ngoại 。 無vô 別biệt 積tích 聚tụ 瓨giang 甌# 體thể 故cố 。 緣duyên 彼bỉ 根căn 識thức 。 便tiện 似tự 極cực 微vi 相tướng 狀trạng 而nhi 生sanh 。 由do 此thử 方phương 成thành 於ư 極cực 微vi 自tự 體thể 。 是thị 所sở 緣duyên 性tánh 。 今kim 推thôi 極cực 微vi 之chi 體thể 不bất 顯hiển 。 瓨giang 甌# 之chi 相tướng 無vô 實thật 。 安an 得đắc 對đối 瓨giang 甌# 假giả 相tương/tướng 。 審thẩm 觀quán 極cực 微vi 自tự 體thể 。 為vi 生sanh 緣duyên 耶da 。 所sở 以dĩ 破phá 云vân 。 復phục 非phi 於ư 彼bỉ 無vô 別biệt 相tướng 處xứ 。 覆phú 審thẩm 之chi 緣duyên 。 無vô 別biệt 相tướng 處xứ 。 謂vị 極cực 微vi 無vô 有hữu 差sai 別biệt 形hình 相tướng 。 覆phú 審thẩm 之chi 緣duyên 。 謂vị 極cực 微vi 之chi 體thể 。 被bị 瓨giang 甌# 蓋cái 覆phú 。 若nhược 欲dục 求cầu 見kiến 極cực 微vi 。 必tất 是thị 詳tường 審thẩm 卜bốc 度độ 為vi 緣duyên 。 故cố 責trách 云vân 。 異dị 解giải 性tánh 故cố 。

如như 緣duyên 青thanh 等đẳng 若nhược 相tương/tướng 殊thù 故cố 。 所sở 言ngôn 殊thù 者giả 。 相tương 謂vị 形hình 狀trạng 布bố 置trí 有hữu 殊thù 。 於ư 其kỳ 瓨giang 甌# 胭# 腹phúc 底để 等đẳng 。 殊thù 異dị 狀trạng 故cố 。 由do 境cảnh 有hữu 別biệt 。 覺giác 乃nãi 遂toại 殊thù 。 誠thành 為vi 應ưng 理lý 。 無vô 如như 是thị 事sự 。 非phi 於ư 根căn 識thức 所sở 觀quán 境cảnh 處xứ 。 極cực 微vi 有hữu 殊thù 。 然nhiên 此thử 總tổng 聚tụ 。 是thị 三tam 佛Phật 栗lật 底để 。 而nhi 此thử 總tổng 聚tụ 。 非phi 根căn 識thức 境cảnh 。 此thử 已dĩ 斥xích 破phá 。 復phục 非phi 非phi 境cảnh 有hữu 別biệt 。 而nhi 令linh 識thức 相tương/tướng 有hữu 殊thù 。 可khả 為vi 應ưng 理lý 。

此thử 推thôi 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 。 復phục 破phá 識thức 相tương/tướng 有hữu 殊thù 。 如như 緣duyên 青thanh 等đẳng 。 是thị 引dẫn 喻dụ 。 若nhược 相tương/tướng 殊thù 故cố 。 至chí 覺giác 乃nãi 遂toại 殊thù 。 是thị 轉chuyển 計kế 。 所sở 言ngôn 殊thù 者giả 下hạ 三tam 句cú 。 是thị 釋thích 相tương/tướng 殊thù 。 謂vị 所sở 緣duyên 境cảnh 相tướng 。 安an 布bố 有hữu 別biệt 。 瓨giang 。 音âm 缸# 。 長trường/trưởng 頸cảnh 瓶bình 也dã 。 胭# 。 瓶bình 頸cảnh 也dã 。 腹phúc 。 瓶bình 腹phúc 也dã 。 底để 。 瓶bình 足túc 也dã 。 瓶bình 雖tuy 是thị 一nhất 。 而nhi 胭# 等đẳng 各các 別biệt 。 故cố 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 云vân 。 由do 境cảnh 有hữu 別biệt 。 覺giác 乃nãi 遂toại 殊thù 耳nhĩ 。 誠thành 為vi 應ưng 理lý 者giả 。 牒điệp 執chấp 意ý 。 無vô 如như 是thị 事sự 者giả 。 是thị 破phá 詞từ 。 非phi 於ư 根căn 識thức 所sở 觀quán 境cảnh 處xứ 。 極cực 微vi 有hữu 殊thù 者giả 。 顯hiển 極cực 微vi 無vô 別biệt 。 然nhiên 此thử 下hạ 。 破phá 總tổng 聚tụ 是thị 假giả 。 三tam 佛Phật 栗lật 底để 。 即tức 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 此thử 云vân 假giả 。 謂vị 此thử 總tổng 聚tụ 是thị 假giả 有hữu 法pháp 。 而nhi 此thử 總tổng 聚tụ 非phi 根căn 識thức 境cảnh 。 此thử 已dĩ 斥xích 破phá 者giả 。 謂vị 此thử 假giả 有hữu 法pháp 。 非phi 是thị 根căn 識thức 境cảnh 。 前tiền 第đệ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 。 已dĩ 破phá 其kỳ 非phi 矣hĩ 。 復phục 非phi 非phi 境cảnh 有hữu 別biệt 。 而nhi 令linh 識thức 相tương/tướng 有hữu 殊thù 。 可khả 為vi 應ưng 理lý 者giả 。 此thử 三tam 句cú 。 破phá 極cực 微vi 無vô 別biệt 。 不bất 能năng 生sanh 差sai 別biệt 之chi 識thức 。 非phi 境cảnh 有hữu 別biệt 者giả 。 即tức 無vô 別biệt 境cảnh 也dã 。 謂vị 極cực 微vi 境cảnh 無vô 別biệt 。 何hà 得đắc 以dĩ 無vô 別biệt 境cảnh 。 而nhi 令linh 所sở 生sanh 識thức 。 有hữu 其kỳ 差sai 別biệt 耶da 。 故cố 本bổn 論luận 云vân 。 瓨giang 等đẳng 別biệt 形hình 。 唯duy 在tại 瓶bình 等đẳng 假giả 法pháp 上thượng 有hữu 。 非phi 極cực 微vi 故cố 。

復phục 如như 何hà 知tri 諸chư 極cực 微vi 處xứ 。 別biệt 狀trạng 非phi 有hữu (# 此thử 是thị 外ngoại 人nhân 問vấn 上thượng 破phá 意ý )# 。 極cực 微vi 形hình 相tướng 。 無vô 別biệt 異dị 故cố 。 (# 此thử 總tổng 答đáp 問vấn 意ý 。 下hạ 託thác 物vật 例lệ 顯hiển )# 。 凡phàm 諸chư 事sự 物vật 。 有hữu 支chi 分phần/phân 者giả 。 必tất 有hữu 別biệt 狀trạng 。 於ư 方phương 處xứ 轉chuyển 。

方phương 處xứ 轉chuyển 。 即tức 方phương 位vị 布bố 列liệt 。 此thử 託thác 外ngoại 有hữu 支chi 分phân 之chi 物vật 。 必tất 有hữu 別biệt 狀trạng 。 例lệ 顯hiển 極cực 微vi 一nhất 體thể 。 無vô 別biệt 狀trạng 故cố 。

然nhiên 諸chư 極cực 微vi 。 體thể 無vô 方phương 分phần/phân 。 至chí 窮cùng 極cực 處xứ 。 斯tư 即tức 何hà 曾tằng 得đắc 有hữu 形hình 別biệt 。 於ư 瓨giang 甌# 等đẳng 。 縱túng/tung 令linh 事sự 別biệt 。 而nhi 極cực 微vi 性tánh 。 曾tằng 無vô 有hữu 殊thù 。 斯tư 乃nãi 一nhất 體thể 。 無vô 增tăng 減giảm 故cố 。 是thị 故cố 定định 知tri 於ư 總tổng 聚tụ 處xứ 。 非phi 實thật 物vật 有hữu 。 凡phàm 有hữu 方phương 隅ngung 布bố 列liệt 形hình 狀trạng 。 皆giai 非phi 根căn 識thức 所sở 行hành 之chi 境cảnh 。

例lệ 顯hiển 極cực 微vi 無vô 方phương 分phần/phân 義nghĩa 。 然nhiên 諸chư 極cực 微vi 。 至chí 斯tư 即tức 何hà 曾tằng 得đắc 有hữu 形hình 別biệt 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 之chi 體thể 。 無vô 別biệt 相tướng 故cố 。 故cố 本bổn 論luận 云vân 。 彼bỉ 不bất 應ưng 執chấp 極cực 微vi 。 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 形hình 相tướng 。 於ư 瓨giang 甌# 等đẳng 。 至chí 無vô 增tăng 減giảm 故cố 者giả 。 謂vị 所sở 對đối 瓨giang 甌# 雖tuy 別biệt 。 而nhi 極cực 微vi 亦diệc 何hà 曾tằng 有hữu 增tăng 減giảm 。 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 是thị 故cố 定định 知tri 於ư 總tổng 聚tụ 處xứ 。 非phi 實thật 物vật 有hữu 者giả 。 釋thích 成thành 總tổng 聚tụ 雖tuy 有hữu 形hình 別biệt 。 而nhi 非phi 實thật 物vật 。 不bất 能năng 為vi 根căn 識thức 境cảnh 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 凡phàm 有hữu 方phương 隅ngung 等đẳng 。

△# 二nhị 展triển 轉chuyển 引dẫn 喻dụ 。 難nạn/nan 破phá 極cực 微vi 無vô 別biệt 竟cánh 。 下hạ 三tam 通thông 釋thích 前tiền 義nghĩa 。 結kết 破phá 異dị 見kiến 非phi 理lý 。

上thượng 來lai 如như 此thử 眾chúng 多đa 詰cật 責trách 。 意ý 欲dục 顯hiển 其kỳ 有hữu 別biệt 相tướng 故cố 。

由do 他tha 宗tông 欲dục 顯hiển 極cực 微vi 有hữu 別biệt 。 故cố 上thượng 來lai 有hữu 眾chúng 多đa 詰cật 責trách 之chi 詞từ 。

瓨giang 甌# 等đẳng 覺giác 。 非phi 以dĩ 別biệt 事sự 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 猶do 若nhược 蘇tô 佉khư 毒độc 佉khư 情tình 矣hĩ 。

此thử 牒điệp 前tiền 執chấp 瓨giang 甌# 等đẳng 義nghĩa 責trách 之chi 。 瓨giang 甌# 等đẳng 覺giác 。 非phi 以dĩ 別biệt 事sự 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 別biệt 事sự 即tức 瓨giang 甌# 。 謂vị 所sở 對đối 瓨giang 甌# 。 而nhi 生sanh 瓨giang 甌# 相tương 似tự 之chi 識thức 。 不bất 以dĩ 瓨giang 甌# 別biệt 事sự 為vi 境cảnh 。 意ý 許hứa 極cực 微vi 為vi 境cảnh 。 生sanh 差sai 別biệt 識thức 。 故cố 責trách 云vân 。 猶do 若nhược 蘇tô 佉khư 毒độc 佉khư 情tình 矣hĩ 。 蘇tô 佉khư 。 此thử 云vân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 毒độc 佉khư 。 此thử 云vân 苦khổ 。 謂vị 苦khổ 樂lạc 本bổn 空không 。 皆giai 眾chúng 生sanh 情tình 想tưởng 顛điên 倒đảo 妄vọng 計kế 。 極cực 微vi 和hòa 合hợp 本bổn 不bất 生sanh 識thức 。 而nhi 他tha 宗tông 計kế 以dĩ 生sanh 識thức 者giả 。 亦diệc 顛điên 倒đảo 妄vọng 計kế 之chi 情tình 矣hĩ 。

然nhiên 而nhi 極cực 微vi 是thị 不bất 別biệt 境cảnh 。 即tức 是thị 彰chương 其kỳ 非phi 彼bỉ 境cảnh 性tánh 。

此thử 中trung 雖tuy 言ngôn 極cực 微vi 不bất 別biệt 。 意ý 在tại 破phá 彼bỉ 瓨giang 甌# 非phi 境cảnh 。

若nhược 相tương/tướng 殊thù 故cố 。 方phương 言ngôn 殊thù 者giả 。 此thử 言ngôn 意ý 顯hiển 。 向hướng 云vân 非phi 以dĩ 不bất 別biệt 之chi 事sự 而nhi 為vi 境cảnh 者giả 。 是thị 立lập 已dĩ 成thành 。 彼bỉ 意ý 說thuyết 言ngôn 。 極cực 微vi 為vi 境cảnh 。 其kỳ 實thật 無vô 殊thù 。 然nhiên 為vi 形hình 相tướng 別biệt 。 故cố 別biệt 也dã 。

牒điệp 本bổn 論luận 中trung 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 形hình 物vật 。 相tương/tướng 別biệt 故cố 。 覺giác 相tương/tướng 別biệt 者giả 之chi 意ý 。 推thôi 他tha 宗tông 轉chuyển 計kế 。 若nhược 相tương/tướng 殊thù 故cố 。 方phương 言ngôn 殊thù 者giả 。 謂vị 由do 瓨giang 甌# 形hình 別biệt 。 覺giác 相tương/tướng 亦diệc 殊thù 。 護hộ 法Pháp 師sư 。 推thôi 他tha 意ý 云vân 。 此thử 言ngôn 。 意ý 顯hiển 向hướng 云vân 非phi 以dĩ 不bất 別biệt 之chi 事sự 。 而nhi 為vi 境cảnh 者giả 。 是thị 立lập 已dĩ 成thành 。 謂vị 前tiền 和hòa 合hợp 章chương 中trung 。 不bất 以dĩ 不bất 別biệt 極cực 微vi 為vi 境cảnh 。 是thị 以dĩ 和hòa 合hợp 為vi 境cảnh 。 而nhi 論luận 主chủ 縱túng/tung 許hứa 有hữu 所sở 緣duyên 性tánh 。 故cố 曰viết 。 是thị 立lập 已dĩ 成thành 。 彼bỉ 意ý 說thuyết 言ngôn 下hạ 。 護hộ 法Pháp 師sư 。 推thôi 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 如như 文văn 。

極cực 微vi 無vô 殊thù 。 我ngã 亦diệc 共cộng 許hứa 。 是thị 立lập 已dĩ 成thành 。 由do 諸chư 極cực 微vi 量lượng 無vô 別biệt 故cố 。 此thử 顯hiển 殊thù 事sự 是thị 其kỳ 別biệt 境cảnh 。 答đáp 非phi 已dĩ 成thành 或hoặc 可khả 。

牒điệp 上thượng 無vô 殊thù 之chi 意ý 。 明minh 轉chuyển 計kế 殊thù 事sự 為vi 境cảnh 。 極cực 微vi 無vô 殊thù 。 我ngã 亦diệc 共cộng 許hứa 者giả 。 是thị 論luận 中trung 原nguyên 許hứa 極cực 微vi 為vi 生sanh 因nhân 。 故cố 云vân 是thị 立lập 已dĩ 成thành 。 由do 諸chư 極cực 微vi 量lượng 無vô 別biệt 故cố 。 此thử 顯hiển 殊thù 事sự 是thị 其kỳ 別biệt 境cảnh 者giả 。 牒điệp 他tha 宗tông 自tự 許hứa 極cực 微vi 不bất 別biệt 。 轉chuyển 計kế 瓨giang 甌# 別biệt 境cảnh 。 答đáp 非phi 已dĩ 成thành 或hoặc 可khả 者giả 。 是thị 護hộ 法Pháp 師sư 。 評bình 彼bỉ 執chấp 意ý 。 以dĩ 前tiền 量lượng 所sở 立lập 極cực 微vi 。 有hữu 已dĩ 成thành 。 非phi 已dĩ 成thành 。 二nhị 義nghĩa 。 許hứa 有hữu 因nhân 性tánh 。 是thị 已dĩ 成thành 。 不bất 許hứa 所sở 緣duyên 。 是thị 非phi 已dĩ 成thành 。 今kim 顯hiển 殊thù 事sự 為vi 境cảnh 。 以dĩ 答đáp 極cực 微vi 非phi 已dĩ 成thành 之chi 所sở 緣duyên 。 或hoặc 可khả 。

此thử 明minh 諸chư 根căn 之chi 識thức 。 於ư 瓨giang 甌# 等đẳng 。 無vô 有hữu 極cực 微vi 。 相tướng 狀trạng 性tánh 故cố 。 非phi 是thị 所sở 緣duyên 。 猶do 如như 餘dư 識thức 。 餘dư 識thức 謂vị 意ý 。 或hoặc 餘dư 根căn 識thức 。 但đãn 緣duyên 青thanh 時thời 。 無vô 黃hoàng 相tương/tướng 故cố 。 於ư 諸chư 極cực 微vi 。 雖tuy 體thể 眾chúng 多đa 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 而nhi 諸chư 根căn 識thức 。 差sai 別biệt 相tương/tướng 故cố 。 斯tư 乃nãi 共cộng 成thành 非phi 塵trần 狀trạng 性tánh 。

結kết 前tiền 三tam 節tiết 所sở 論luận 。 復phục 引dẫn 喻dụ 決quyết 之chi 。 此thử 明minh 諸chư 根căn 之chi 識thức 。 至chí 非phi 是thị 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 之chi 體thể 。 既ký 無vô 別biệt 狀trạng 。 縱túng/tung 有hữu 瓨giang 甌# 等đẳng 別biệt 。 俱câu 非phi 根căn 識thức 所sở 緣duyên 。 猶do 如như 餘dư 識thức 。 餘dư 識thức 謂vị 意ý 。 或hoặc 餘dư 根căn 識thức 。 但đãn 緣duyên 青thanh 時thời 。 無vô 黃hoàng 相tương/tướng 故cố 。 此thử 四tứ 句cú 。 牒điệp 喻dụ 中trung 識thức 境cảnh 各các 決quyết 定định 義nghĩa 。 但đãn 緣duyên 青thanh 時thời 。 無vô 黃hoàng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 且thả 如như 眼nhãn 識thức 。 緣duyên 青thanh 色sắc 時thời 。 其kỳ 青thanh 不bất 能năng 為vi 黃hoàng 色sắc 。 此thử 境cảnh 之chi 決quyết 定định 也dã 。 即tức 青thanh 色sắc 為vi 眼nhãn 識thức 所sở 取thủ 。 於ư 耳nhĩ 等đẳng 識thức 必tất 不bất 能năng 緣duyên 。 此thử 識thức 亦diệc 決quyết 定định 矣hĩ 。 於ư 諸chư 極cực 微vi 。 雖tuy 體thể 眾chúng 多đa 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 而nhi 諸chư 根căn 識thức 。 差sai 別biệt 相tương/tướng 故cố 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 無vô 別biệt 。 不bất 能năng 供cung 諸chư 識thức 所sở 取thủ 。 識thức 性tánh 各các 別biệt 故cố 耳nhĩ 。 斯tư 乃nãi 共cộng 成thành 非phi 塵trần 狀trạng 性tánh 者giả 。 以dĩ 此thử 節tiết 之chi 意ý 。 亦diệc 共cộng 成thành 極cực 微vi 非phi 有hữu 差sai 別biệt 相tướng 狀trạng 。

頌tụng 於ư 極cực 微vi 差sai 別biệt 之chi 言ngôn 。 同đồng 前tiền 問vấn 答đáp 。 若nhược 其kỳ 總tổng 聚tụ 。 許hứa 覆phú 相tương/tướng 已dĩ 形hình 非phi 實thật 境cảnh 。 理lý 方phương 可khả 成thành 。 如như 斯tư 勝thắng 理lý 。 是thị 應ưng 成thành 立lập 。 若nhược 言ngôn 離ly 極cực 微vi 如như 是thị 等đẳng 。 如như 離ly 彼bỉ 者giả 。 彼bỉ 覺giác 便tiện 無vô 故cố 。 猶do 如như 軍quân 等đẳng 。 此thử 言ngôn 瓨giang 等đẳng 是thị 非phi 實thật 義nghĩa 。 由do 非phi 實thật 事sự 。 此thử 顯hiển 餘dư 宗tông 。 諸chư 非phi 不bất 實thật 皆giai 非phi 捨xả 彼bỉ 相tương 違vi 事sự 也dã 。 如như 於ư 聲thanh 等đẳng 。 青thanh 覺giác 非phi 有hữu 。 此thử 形hình 相tướng 別biệt 。 是thị 覆phú 相tương/tướng 有hữu 。 以dĩ 其kỳ 瓨giang 等đẳng 為vi 境cảnh 性tánh 故cố 。

牒điệp 本bổn 論luận 中trung 頌tụng 詞từ 解giải 釋thích 。 頌tụng 云vân 。 極cực 微vi 量lượng 等đẳng 故cố 。 形hình 別biệt 惟duy 在tại 假giả 。 析tích 彼bỉ 至chí 極cực 微vi 。 彼bỉ 覺giác 定định 捨xả 故cố 。 同đồng 前tiền 問vấn 答đáp 者giả 。 前tiền 章chương 云vân 。 復phục 如như 何hà 知tri 。 諸chư 極cực 微vi 處xứ 。 別biệt 狀trạng 非phi 有hữu 。 問vấn 也dã 。 極cực 微vi 形hình 相tướng 。 無vô 別biệt 異dị 故cố 。 答đáp 也dã 。 若nhược 其kỳ 總tổng 聚tụ 。 許hứa 覆phú 相tương/tướng 已dĩ 。 形hình 非phi 實thật 境cảnh 。 理lý 方phương 可khả 成thành 。 此thử 釋thích 前tiền 二nhị 句cú 頌tụng 。 謂vị 若nhược 彼bỉ 知tri 極cực 微vi 量lượng 等đẳng 。 相tướng 無vô 差sai 別biệt 。 乃nãi 總tổng 聚tụ 之chi 形hình 盖# 覆phú 。 而nhi 總tổng 聚tụ 之chi 形hình 。 是thị 假giả 非phi 實thật 。 此thử 正chánh 理lý 也dã 。 故cố 云vân 。 如như 斯tư 正chánh 理lý 。 是thị 應ưng 成thành 立lập 。 若nhược 言ngôn 離ly 極cực 微vi 如như 是thị 等đẳng 。 如như 離ly 彼bỉ 者giả 。 彼bỉ 覺giác 便tiện 無vô 故cố 。 猶do 如như 軍quân 等đẳng 。 此thử 釋thích 後hậu 二nhị 句cú 頌tụng 。 離ly 即tức 析tích 也dã 。 謂vị 若nhược 形hình 別biệt 。 所sở 生sanh 覺giác 相tương/tướng 亦diệc 差sai 別biệt 者giả 。 析tích 彼bỉ 影ảnh 相tương/tướng 至chí 極cực 微vi 時thời 。 所sở 生sanh 覺giác 相tương/tướng 決quyết 定định 無vô 有hữu 。 故cố 自tự 釋thích 云vân 。 此thử 言ngôn 瓨giang 等đẳng 是thị 非phi 實thật 義nghĩa 。 由do 非phi 實thật 事sự 。 至chí 皆giai 非phi 捨xả 彼bỉ 相tương 違vi 事sự 者giả 。 總tổng 結kết 他tha 宗tông 非phi 實thật 事sự 。 非phi 不bất 實thật 事sự 。 皆giai 有hữu 相tương 違vi 之chi 過quá 。 非phi 實thật 事sự 者giả 。 即tức 瓨giang 等đẳng 。 非phi 不bất 實thật 事sự 。 即tức 極cực 微vi 。 謂vị 由do 瓨giang 等đẳng 有hữu 相tương 違vi 過quá 。 即tức 顯hiển 極cực 微vi 。 亦diệc 有hữu 相tương 違vi 過quá 。 以dĩ 瓨giang 等đẳng 不bất 實thật 。 不bất 得đắc 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 則tắc 極cực 微vi 雖tuy 實thật 。 亦diệc 不bất 得đắc 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 耳nhĩ 。 如như 於ư 聲thanh 等đẳng 青thanh 覺giác 非phi 有hữu 者giả 。 喻dụ 上thượng 相tương 違vi 義nghĩa 。 聲thanh 等đẳng 。 即tức 色sắc 外ngoại 四tứ 塵trần 。 青thanh 覺giác 。 唯duy 約ước 眼nhãn 識thức 。 以dĩ 聲thanh 等đẳng 四tứ 塵trần 。 望vọng 於ư 眼nhãn 識thức 。 是thị 相tương 違vi 義nghĩa 。 喻dụ 彼bỉ 所sở 執chấp 極cực 微vi 總tổng 聚tụ 。 望vọng 於ư 根căn 識thức 。 亦diệc 是thị 相tương 違vi 。 此thử 形hình 相tướng 別biệt 。 是thị 覆phú 相tương/tướng 有hữu 。 以dĩ 其kỳ 瓨giang 等đẳng 為vi 境cảnh 性tánh 故cố 者giả 。 釋thích 成thành 相tương 違vi 不bất 生sanh 識thức 義nghĩa 。 謂vị 此thử 瓨giang 甌# 之chi 形hình 雖tuy 別biệt 。 是thị 覆phú 極cực 微vi 實thật 相tướng 而nhi 有hữu 。 實thật 相tướng 既ký 覆phú 。 何hà 得đắc 引dẫn 生sanh 差sai 別biệt 之chi 識thức 。 識thức 不bất 生sanh 者giả 。 汝nhữ 以dĩ 假giả 有hữu 瓨giang 等đẳng 別biệt 形hình 為vi 境cảnh 性tánh 。 故cố 不bất 能năng 生sanh 。

雖tuy 引dẫn 眾chúng 多đa 異dị 見kiến 道Đạo 理lý 。 而nhi 竟cánh 不bất 能năng 顯hiển 其kỳ 極cực 微vi 實thật 事sự 之chi 體thể 。 有hữu 其kỳ 差sai 別biệt 。

結kết 破phá 異dị 見kiến 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

△# 三tam 通thông 釋thích 前tiền 義nghĩa 。 結kết 破phá 異dị 見kiến 非phi 理lý 竟cánh 。 通thông 上thượng 一nhất 破phá 彼bỉ 執chấp 竟cánh 。 下hạ 二nhị 明minh 自tự 宗tông 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 釋thích 內nội 境cảnh 。

論luận 曰viết 。 彼bỉ 所sở 緣duyên 緣duyên 。 豈khởi 全toàn 不bất 有hữu 。 非phi 全toàn 不bất 有hữu 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。

內nội 色sắc 如như 外ngoại 現hiện 。 為vi 識thức 所sở 緣duyên 緣duyên 。 許hứa 彼bỉ 相tương/tướng 在tại 識thức 。

及cập 能năng 生sanh 識thức 故cố 。

外ngoại 境cảnh 雖tuy 無vô 。 而nhi 有hữu 內nội 色sắc 似tự 外ngoại 境cảnh 現hiện 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 許hứa 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 及cập 從tùng 彼bỉ 生sanh 。 具cụ 二nhị 義nghĩa 故cố 。 此thử 內nội 境cảnh 相tướng 。 既ký 不bất 離ly 識thức 。 如như 何hà 俱câu 起khởi 。 能năng 作tác 識thức 緣duyên 。

決quyết 定định 相tương 隨tùy 故cố 。 俱câu 時thời 亦diệc 作tác 緣duyên 。 或hoặc 前tiền 為vi 後hậu 緣duyên 。

引dẫn 彼bỉ 功công 能năng 故cố 。

境cảnh 相tướng 與dữ 識thức 。 定định 相tương 隨tùy 故cố 。 雖tuy 俱câu 時thời 起khởi 。 亦diệc 作tác 識thức 緣duyên 。 因nhân 明minh 者giả 說thuyết 。 若nhược 此thử 與dữ 彼bỉ 。 有hữu 無vô 相tướng 隨tùy 。 雖tuy 俱câu 時thời 生sanh 。 而nhi 亦diệc 得đắc 有hữu 因nhân 果quả 相tương/tướng 故cố 。 或hoặc 前tiền 識thức 相tương/tướng 。 為vi 後hậu 識thức 緣duyên 。 引dẫn 本bổn 識thức 中trung 。 生sanh 似tự 自tự 果quả 功công 能năng 令linh 起khởi 。 不bất 違vi 理lý 故cố 。 若nhược 五ngũ 識thức 生sanh 。 惟duy 緣duyên 內nội 色sắc 。 如như 何hà 亦diệc 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 為vi 緣duyên 。

識thức 上thượng 色sắc 功công 能năng 。 名danh 五ngũ 根căn 應ưng 理lý 。 功công 能năng 與dữ 境cảnh 色sắc 。

無vô 始thỉ 互hỗ 為vi 因nhân 。

以dĩ 能năng 發phát 識thức 。 比tỉ 知tri 有hữu 根căn 。 此thử 但đãn 功công 能năng 。 非phi 外ngoại 所sở 造tạo 。 故cố 本bổn 識thức 上thượng 五ngũ 色sắc 功công 能năng 。 名danh 眼nhãn 等đẳng 根căn 。 亦diệc 不bất 違vi 理lý 。 功công 能năng 發phát 識thức 。 理lý 無vô 別biệt 故cố 。 在tại 識thức 在tại 餘dư 。 雖tuy 不bất 可khả 說thuyết 。 而nhi 外ngoại 諸chư 法pháp 。 理lý 非phi 有hữu 故cố 。 定định 應ưng 許hứa 此thử 在tại 識thức 非phi 餘dư 。 此thử 根căn 功công 能năng 。 與dữ 前tiền 境cảnh 色sắc 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 展triển 轉chuyển 為vi 因nhân 。 謂vị 此thử 功công 能năng 。 至chí 成thành 熟thục 位vị 。 生sanh 現hiện 識thức 上thượng 五ngũ 內nội 境cảnh 色sắc 。 此thử 內nội 境cảnh 色sắc 。 復phục 能năng 引dẫn 起khởi 異dị 熟thục 識thức 上thượng 。 五ngũ 根căn 功công 能năng 。 根căn 境cảnh 二nhị 色sắc 。 與dữ 識thức 一nhất 異dị 。 或hoặc 非phi 一nhất 異dị 。 隨tùy 樂nhạo/nhạc/lạc 應ưng 說thuyết 。 如như 是thị 諸chư 識thức 。 唯duy 內nội 境cảnh 相tướng 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 理lý 善thiện 成thành 立lập 。

釋thích 曰viết 。 據cứ 內nội 境cảnh 體thể 。 謂vị 立lập 自tự 宗tông 所sở 緣duyên 之chi 事sự 。 若nhược 也dã 總tổng 撥bát 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 便tiện 有hữu 違vi 世thế 自tự 許hứa 宗tông 過quá 。 四tứ 種chủng 緣duyên 性tánh 。 於ư 經kinh 說thuyết 故cố 。

據cứ 內nội 境cảnh 體thể 。 即tức 陳trần 那na 菩Bồ 薩Tát 所sở 立lập 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 謂vị 立lập 自tự 宗tông 所sở 緣duyên 之chi 事sự 者giả 。 乃nãi 護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 之chi 釋thích 詞từ 。 若nhược 也dã 總tổng 撥bát 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 便tiện 有hữu 違vi 世thế 自tự 許hứa 宗tông 過quá 者giả 。 謂vị 唯duy 言ngôn 唯duy 識thức 。 是thị 總tổng 撥bát 無vô 所sở 緣duyên 。 所sở 以dĩ 自tự 宗tông 立lập 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 者giả 。 不bất 無vô 萬vạn 法pháp 。 彰chương 萬vạn 法pháp 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 耳nhĩ 。 世thế 人nhân 共cộng 知tri 五ngũ 識thức 緣duyên 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 自tự 宗tông 亦diệc 許hứa 有hữu 四tứ 緣duyên 生sanh 八bát 識thức 之chi 說thuyết 。 若nhược 總tổng 撥bát 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 是thị 二nhị 過quá 之chi 所sở 不bất 免miễn 。 故cố 云vân 四tứ 種chủng 緣duyên 性tánh 。 於ư 經kinh 說thuyết 故cố 。 四tứ 種chủng 。 謂vị 親thân 因nhân 緣duyên 。 所sở 緣duyên 緣duyên 。 增tăng 上thượng 緣duyên 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 緣duyên 義nghĩa 。 詳tường 於ư 唯duy 識thức 論luận 中trung 。 茲tư 不bất 繁phồn 引dẫn 。

此thử 中trung 內nội 聲thanh 。 為vi 顯hiển 不bất 離ly 於ư 識thức 。 而nhi 有hữu 所sở 緣duyên 。 言ngôn 境cảnh 體thể 者giả 。 是thị 所sở 取thủ 分phần/phân 。 是thị 識thức 變biến 為vi 境cảnh 相tướng 之chi 義nghĩa 。

此thử 釋thích 內nội 境cảnh 二nhị 字tự 。 以dĩ 彼bỉ 執chấp 外ngoại 。 故cố 有hữu 內nội 名danh 。 而nhi 言ngôn 內nội 者giả 。 顯hiển 不bất 離ly 識thức 。 有hữu 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 內nội 境cảnh 之chi 體thể 。 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 以dĩ 從tùng 本bổn 識thức 變biến 為vi 境cảnh 相tướng 。 所sở 取thủ 義nghĩa 成thành 。

然nhiên 在tại 識thức 外ngoại 。 別biệt 分phần/phân 而nhi 住trụ 。 將tương 以dĩ 為vi 境cảnh 。 違vi 世thế 之chi 過quá 。 如như 前tiền 尚thượng 在tại 。

此thử 明minh 內nội 境cảnh 。 亦diệc 與dữ 世thế 相tương 違vi 。 然nhiên 在tại 識thức 他tha 下hạ 。 謂vị 外ngoại 宗tông 計kế 極cực 微vi 和hòa 合hợp 。 是thị 心tâm 外ngoại 之chi 法pháp 。 故cố 云vân 然nhiên 在tại 識thức 外ngoại 。 別biệt 分phần/phân 而nhi 住trụ 。 將tương 以dĩ 為vi 境cảnh 下hạ 。 謂vị 今kim 將tương 內nội 色sắc 為vi 境cảnh 。 而nhi 世thế 人nhân 不bất 許hứa 有hữu 內nội 境cảnh 。 即tức 與dữ 世thế 相tương 違vi 。 如như 前tiền 不bất 立lập 所sở 緣duyên 。 便tiện 有hữu 違vi 世thế 之chi 過quá 。 故cố 云vân 尚thượng 在tại 。

由do 諸chư 世thế 俗tục 。 共cộng 許hứa 於ư 境cảnh 。 在tại 外ngoại 而nhi 住trú 。 應ưng 云vân 如như 外ngoại 。 此thử 不bất 離ly 識thức 。 其kỳ 所sở 取thủ 分phần/phân 。 如như 外ngoại 而nhi 現hiện 。 云vân 我ngã 見kiến 境cảnh 。 生sanh 其kỳ 慢mạn 想tưởng 。 實thật 此thử 為vi 因nhân 。 如như 於ư 眼nhãn 識thức 。 現hiện 其kỳ 髮phát 等đẳng 。

此thử 釋thích 如như 外ngoại 現hiện 義nghĩa 。 由do 諸chư 世thế 俗tục 。 至chí 此thử 不bất 離ly 識thức 者giả 。 謂vị 世thế 人nhân 共cộng 許hứa 境cảnh 在tại 外ngoại 住trụ 。 論luận 主chủ 云vân 內nội 境cảnh 。 如như 外ngoại 境cảnh 顯hiển 現hiện 。 其kỳ 內nội 境cảnh 實thật 不bất 離ly 識thức 。 故cố 云vân 如như 外ngoại 者giả 。 為vi 遮già 違vi 世thế 之chi 過quá 。 實thật 不bất 即tức 外ngoại 。 其kỳ 所sở 取thủ 分phần/phân 。 謂vị 由do 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 上thượng 。 有hữu 所sở 緣duyên 功công 能năng 。 故cố 名danh 所sở 取thủ 。 如như 外ngoại 而nhi 現hiện 者giả 。 彼bỉ 執chấp 心tâm 外ngoại 實thật 有hữu 色sắc 境cảnh 。 故cố 言ngôn 內nội 色sắc 。 如như 外ngoại 色sắc 現hiện 。 云vân 我ngã 見kiến 境cảnh 。 生sanh 其kỳ 慢mạn 想tưởng 者giả 。 釋thích 如như 外ngoại 現hiện 義nghĩa 。 謂vị 前tiền 五ngũ 識thức 。 帶đái 淨tịnh 色sắc 根căn 。 依y 浮phù 塵trần 根căn 。 對đối 五ngũ 塵trần 時thời 。 必tất 有hữu 第đệ 六lục 意ý 識thức 同đồng 起khởi 緣duyên 境cảnh 。 安an 立lập 名danh 言ngôn 。 云vân 我ngã 見kiến 境cảnh 。 或hoặc 生sanh 慢mạn 想tưởng 。 此thử 皆giai 意ý 識thức 計kế 度độ 分phân 別biệt 。 非phi 五ngũ 識thức 義nghĩa 。 實thật 此thử 為vi 因nhân 者giả 。 謂vị 雖tuy 內nội 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 而nhi 亦diệc 實thật 是thị 生sanh 識thức 之chi 因nhân 。 如như 於ư 眼nhãn 識thức 現hiện 其kỳ 髮phát 等đẳng 者giả 。 以dĩ 喻dụ 內nội 色sắc 如như 外ngoại 現hiện 義nghĩa 。 謂vị 目mục 勞lao 者giả 。 則tắc 見kiến 毛mao 輪luân 現hiện 於ư 燈đăng 上thượng 。 雖tuy 似tự 外ngoại 現hiện 於ư 燈đăng 。 而nhi 實thật 目mục 勞lao 而nhi 有hữu 。 以dĩ 喻dụ 色sắc 雖tuy 似tự 外ngoại 。 實thật 不bất 離ly 於ư 能năng 變biến 之chi 心tâm 。

外ngoại 境cảnh 雖tuy 無vô 。 謂vị 實thật 無vô 其kỳ 在tại 外ngoại 之chi 境cảnh 。 非phi 了liễu 性tánh 故cố 。 以dĩ 理lý 究cứu 尋tầm 。 不bất 可khả 了liễu 其kỳ 自tự 體thể 定định 在tại 於ư 外ngoại 。 縱túng/tung 令linh 許hứa 彼bỉ 實thật 有hữu 外ngoại 相tướng 。 然nhiên 非phi 識thức 緣duyên 。 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 性tánh 。 故cố 非phi 極cực 微vi 相tương/tướng 現hiện 。 如như 似tự 外ngoại 相tướng 顯hiển 現hiện 之chi 時thời 。 此thử 即tức 是thị 其kỳ 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 彼bỉ 相tương/tướng 相tương 應ứng 故cố 。

本bổn 論luận 中trung 云vân 。 外ngoại 境cảnh 雖tuy 無vô 。 而nhi 有hữu 內nội 色sắc 。 似tự 外ngoại 境cảnh 現hiện 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 今kim 護hộ 法Pháp 師sư 牒điệp 此thử 三tam 句cú 意ý 釋thích 之chi 。 外ngoại 境cảnh 雖tuy 無vô 。 此thử 是thị 牒điệp 論luận 文văn 一nhất 句cú 。 釋thích 云vân 。 謂vị 實thật 無vô 其kỳ 在tại 外ngoại 之chi 境cảnh 。 非phi 了liễu 性tánh 故cố 。 了liễu 性tánh 者giả 。 是thị 明minh 了liễu 其kỳ 境cảnh 。 為vi 了liễu 性tánh 。 謂vị 若nhược 實thật 無vô 外ngoại 境cảnh 。 以dĩ 何hà 為vi 所sở 緣duyên 。 而nhi 名danh 了liễu 其kỳ 境cảnh 。 以dĩ 理lý 究cứu 尋tầm 。 不bất 可khả 了liễu 其kỳ 自tự 體thể 定định 。 在tại 於ư 外ngoại 者giả 。 謂vị 以dĩ 唯duy 識thức 之chi 理lý 推thôi 究cứu 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 外ngoại 色sắc 為vi 境cảnh 。 是thị 許hứa 內nội 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 。 縱túng/tung 令linh 許hứa 彼bỉ 實thật 有hữu 外ngoại 相tướng 。 然nhiên 非phi 識thức 緣duyên 。 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 性tánh 。 故cố 非phi 極cực 微vi 相tương/tướng 現hiện 者giả 。 牒điệp 彼bỉ 餘dư 乘thừa 前tiền 計kế 極cực 微vi 。 原nguyên 是thị 妄vọng 心tâm 分phân 別biệt 。 實thật 無vô 相tướng 狀trạng 當đương 情tình 。 所sở 以dĩ 破phá 云vân 。 縱túng/tung 令linh 汝nhữ 許hứa 極cực 微vi 。 實thật 有hữu 外ngoại 相tướng 顯hiển 現hiện 。 然nhiên 非phi 五ngũ 識thức 所sở 緣duyên 。 以dĩ 彼bỉ 極cực 微vi 。 非phi 是thị 引dẫn 生sanh 五ngũ 識thức 相tương/tướng 性tánh 。 故cố 非phi 極cực 微vi 相tương/tướng 現hiện 。 得đắc 作tác 前tiền 五ngũ 識thức 境cảnh 。 已dĩ 上thượng 釋thích 外ngoại 境cảnh 雖tuy 無vô 。 此thử 下hạ 結kết 顯hiển 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 如như 似tự 外ngoại 相tướng 顯hiển 現hiện 之chi 時thời 。 此thử 即tức 是thị 共cộng 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 彼bỉ 相tương/tướng 相tương 應ứng 故cố 。 此thử 中trung 結kết 詞từ 。 即tức 本bổn 論luận 云vân 。 而nhi 有hữu 內nội 色sắc 。 似tự 外ngoại 境cảnh 現hiện 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 之chi 義nghĩa 。

由do 若nhược 與dữ 相tương/tướng 理lý 相tương 應ứng 故cố 者giả 。 此thử 即tức 是thị 此thử 。 如như 因nhân 性tánh 等đẳng 。 由do 與dữ 自tự 相tương/tướng 理lý 相tương 應ứng 故cố 。 復phục 顯hiển 所sở 緣duyên 差sai 別biệt 體thể 相tướng 。 如như 云vân 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 等đẳng 。 明minh 不bất 假giả 藉tạ 外ngoại 事sự 為vi 境cảnh 。 如như 情tình 所sở 計kế 。 境cảnh 相tướng 隨tùy 生sanh 。

牒điệp 釋thích 上thượng 章chương 彼bỉ 相tương/tướng 相tương 應ứng 故cố 一nhất 句cú 。 以dĩ 明minh 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 由do 若nhược 與dữ 相tương/tướng 理lý 相tương 應ứng 故cố 者giả 。 是thị 牒điệp 上thượng 句cú 。 此thử 即tức 是thị 此thử 者giả 。 謂vị 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 此thử 是thị 能năng 生sanh 。 此thử 是thị 所sở 緣duyên 。 故cố 曰viết 此thử 即tức 是thị 此thử 。 如như 因nhân 性tánh 下hạ 。 釋thích 上thượng 此thử 即tức 是thị 此thử 之chi 意ý 。 如như 因nhân 性tánh 等đẳng 。 等đẳng 於ư 所sở 緣duyên 。 此thử 句cú 總tổng 標tiêu 。 由do 與dữ 自tự 相tương/tướng 理lý 相tương 應ứng 故cố 。 謂vị 由do 所sở 生sanh 識thức 。 與dữ 相tương/tướng 分phần/phân 理lý 。 相tương 似tự 生sanh 故cố 。 方phương 是thị 生sanh 因nhân 。 復phục 顯hiển 所sở 緣duyên 。 差sai 別biệt 體thể 相tướng 者giả 。 謂vị 五ngũ 識thức 生sanh 。 即tức 將tương 相tương/tướng 分phân 為vi 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 故cố 云vân 復phục 顯hiển 差sai 別biệt 體thể 相tướng 。 如như 云vân 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 等đẳng 。 是thị 引dẫn 若nhược 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 彼bỉ 是thị 此thử 之chi 境cảnh 之chi 義nghĩa 。 而nhi 證chứng 之chi 。 明minh 不bất 假giả 藉tạ 外ngoại 事sự 為vi 境cảnh 者giả 。 結kết 成thành 內nội 色sắc 。 不bất 依y 外ngoại 事sự 。 如như 情tình 所sở 計kế 。 境cảnh 相tướng 隨tùy 生sanh 。 此thử 以dĩ 喻dụ 明minh 。 謂vị 情tình 識thức 計kế 度độ 。 則tắc 有hữu 獨độc 影ảnh 境cảnh 相tướng 。 隨tùy 識thức 轉chuyển 生sanh 。 喻dụ 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 與dữ 識thức 同đồng 起khởi 。 故cố 不bất 假giả 藉tạ 外ngoại 色sắc 為vi 境cảnh 。

又hựu 情tình 所sở 計kế 。 若nhược 離ly 於ư 識thức 。 非phi 外ngoại 有hữu 故cố 。 此thử 之chi 境cảnh 相tướng 。 元nguyên 不bất 離ly 識thức 。 由do 此thử 名danh 為vi 內nội 境cảnh 相tướng 也dã 。

釋thích 喻dụ 以dĩ 明minh 內nội 境cảnh 相tướng 分phần/phân 。 又hựu 情tình 所sở 計kế 。 若nhược 離ly 於ư 識thức 。 非phi 外ngoại 有hữu 故cố 者giả 。 謂vị 喻dụ 中trung 若nhược 離ly 能năng 計kế 之chi 識thức 。 則tắc 隨tùy 生sanh 之chi 境cảnh 。 非phi 外ngoại 有hữu 故cố 。 亦diệc 是thị 境cảnh 不bất 離ly 識thức 。 此thử 之chi 境cảnh 相tướng 。 元nguyên 不bất 離ly 識thức 。 由do 此thử 名danh 為vi 內nội 境cảnh 相tướng 者giả 。 謂vị 法pháp 中trung 相tương/tướng 分phần/phân 境cảnh 。 與dữ 識thức 元nguyên 不bất 相tương 離ly 。 故cố 此thử 名danh 焉yên 。

△# 一nhất 釋thích 內nội 境cảnh 竟cánh 。 下hạ 二nhị 辨biện 差sai 別biệt 。

此thử 中trung 內nội 聲thanh 言ngôn 不bất 離ly 識thức 。 本bổn 無vô 其kỳ 外ngoại 。 望vọng 誰thùy 為vi 內nội 。 及cập 從tùng 此thử 生sanh 。 有hữu 此thử 方phương 生sanh 。 或hoặc 可khả 從tùng 此thử 。 由do 第đệ 六lục 五ngũ 。 識thức 有hữu 別biệt 故cố 。 由do 非phi 離ly 境cảnh 得đắc 有hữu 其kỳ 識thức 。 是thị 故cố 有hữu 此thử 。 方phương 乃nãi 識thức 生sanh 。 不bất 言ngôn 第đệ 五ngũ 。 二nhị 法pháp 合hợp 故cố 。 明minh 其kỳ 所sở 緣duyên 道Đạo 理lý 合hợp 故cố 。 顯hiển 能năng 立lập 也dã 。 此thử 即tức 但đãn 以dĩ 共cộng 相tương 之chi 境cảnh 。 為vi 其kỳ 能năng 立lập 。

釋thích 成thành 內nội 聲thanh 。 復phục 顯hiển 法pháp 喻dụ 有hữu 差sai 別biệt 義nghĩa 。 此thử 中trung 內nội 聲thanh 。 至chí 及cập 從tùng 此thử 生sanh 者giả 。 謂vị 他tha 宗tông 所sở 執chấp 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 。 是thị 故cố 論luận 主chủ 顯hiển 不bất 離ly 識thức 。 說thuyết 有hữu 內nội 名danh 。 外ngoại 法pháp 若nhược 無vô 。 內nội 亦diệc 不bất 立lập 。 故cố 云vân 本bổn 無vô 其kỳ 外ngoại 。 望vọng 誰thùy 為vi 內nội 。 及cập 從tùng 此thử 內nội 而nhi 生sanh 識thức 耶da 。 有hữu 此thử 方phương 生sanh 下hạ 。 正chánh 明minh 差sai 別biệt 。 本bổn 論luận 云vân 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 。 及cập 從tùng 彼bỉ 生sanh 。 是thị 明minh 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 。 明minh 有hữu 所sở 緣duyên 。 及cập 從tùng 彼bỉ 生sanh 。 明minh 生sanh 識thức 緣duyên 。 今kim 以dĩ 此thử 字tự 換hoán 彼bỉ 彼bỉ 字tự 。 故cố 云vân 有hữu 此thử 方phương 生sanh 。 謂vị 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 。 定định 先tiên 有hữu 故cố 。 方phương 乃nãi 識thức 生sanh 。 見kiến 分phần/phân 雖tuy 亦diệc 定định 有hữu 。 但đãn 識thức 生sanh 時thời 。 相tương/tướng 分phân 別biệt 故cố 。 或hoặc 可khả 從tùng 此thử 者giả 。 謂vị 前tiền 喻dụ 中trung 情tình 計kế 境cảnh 生sanh 。 是thị 從tùng 此thử 相tương/tướng 。 染nhiễm 識thức 而nhi 生sanh 。 故cố 云vân 從tùng 此thử 。 言ngôn 或hoặc 可khả 者giả 。 以dĩ 從tùng 字tự 義nghĩa 。 有hữu 相tương 從tùng 。 從tùng 生sanh 之chi 別biệt 。 若nhược 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 識thức 同đồng 起khởi 。 是thị 相tương 從tùng 義nghĩa 。 若nhược 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 唯duy 依y 相tương/tướng 分phần/phân 染nhiễm 識thức 變biến 現hiện 。 即tức 從tùng 相tương/tướng 分phần/phân 。 而nhi 得đắc 生sanh 起khởi 。 是thị 從tùng 生sanh 義nghĩa 。 由do 第đệ 六lục 五ngũ 義nghĩa 有hữu 別biệt 故cố 者giả 。 謂vị 前tiền 五ngũ 相tương/tướng 分phần/phân 。 實thật 有hữu 種chủng 生sanh 。 名danh 實thật 性tánh 境cảnh 。 第đệ 六lục 相tương/tướng 分phần/phân 。 染nhiễm 外ngoại 相tướng 生sanh 。 名danh 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 故cố 有hữu 差sai 別biệt 。 先tiên 釋thích 前tiền 五ngũ 正chánh 意ý 云vân 。 由do 非phi 離ly 境cảnh 。 得đắc 有hữu 其kỳ 識thức 者giả 。 謂vị 不bất 離ly 相tương/tướng 分phần/phân 境cảnh 。 而nhi 得đắc 識thức 所sở 緣duyên 。 是thị 故cố 有hữu 此thử 。 方phương 乃nãi 識thức 生sanh 者giả 。 謂vị 有hữu 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 境cảnh 。 方phương 乃nãi 引dẫn 生sanh 識thức 。 不bất 言ngôn 第đệ 五ngũ 者giả 。 即tức 前tiền 第đệ 五ngũ 聲thanh 意ý 。 謂vị 不bất 以dĩ 異dị 品phẩm 。 作tác 言ngôn 陳trần 意ý 許hứa 。 二nhị 法pháp 合hợp 故cố 者giả 。 謂vị 一nhất 相tương/tướng 分phần/phân 上thượng 。 已dĩ 有hữu 能năng 生sanh 所sở 緣duyên 二nhị 義nghĩa 。 故cố 不bất 待đãi 立lập 比tỉ 量lượng 而nhi 自tự 知tri 矣hĩ 。 明minh 其kỳ 所sở 緣duyên 道Đạo 理lý 合hợp 故cố 。 顯hiển 能năng 立lập 者giả 。 釋thích 上thượng 二nhị 法pháp 合hợp 故cố 之chi 意ý 。 此thử 即tức 但đãn 以dĩ 共cộng 相tương 之chi 境cảnh 。 為vi 其kỳ 能năng 立lập 者giả 。 謂vị 許hứa 能năng 生sanh 所sở 緣duyên 共cộng 相tương 。 必tất 是thị 內nội 境cảnh 。 方phương 可khả 成thành 立lập 。

若nhược 差sai 別biệt 者giả 。 其kỳ 仳# 若nhược 南nam 。 不bất 緣duyên 外ngoại 事sự 。 於ư 其kỳ 夢mộng 位vị 。 以dĩ 為vi 顯hiển 示thị 。 如như 說thuyết 二nhị 種chủng 。 為vi 一nhất 能năng 立lập 。 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 復phục 是thị 識thức 生sanh 。 緣duyên 此thử 二nhị 用dụng 。 方phương 成thành 一nhất 量lượng 。

釋thích 前tiền 差sai 別biệt 意ý 。 若nhược 差sai 別biệt 者giả 。 牒điệp 前tiền 差sai 別biệt 名danh 。 梵Phạn 語ngữ 仳# 若nhược 南nam 此thử 云vân 識thức 蘊uẩn 。 即tức 意ý 識thức 。 不bất 緣duyên 外ngoại 事sự 。 於ư 其kỳ 夢mộng 位vị 以dĩ 為vi 顯hiển 示thị 者giả 。 謂vị 夢mộng 中trung 緣duyên 境cảnh 。 不bất 是thị 外ngoại 事sự 。 亦diệc 可khả 顯hiển 示thị 為vi 內nội 境cảnh 相tướng 。 如như 說thuyết 二nhị 種chủng 為vi 一nhất 能năng 立lập 者giả 。 謂vị 如như 說thuyết 言ngôn 。 若nhược 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương 及cập 彼bỉ 是thị 此thử 之chi 境cảnh 。 彼bỉ 說thuyết 一nhất 相tương/tướng 分phần/phân 上thượng 。 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 名danh 為vi 二nhị 種chủng 。 識thức 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 。 復phục 是thị 識thức 生sanh 者giả 。 謂vị 夢mộng 中trung 識thức 有hữu 夢mộng 境cảnh 相tướng 。 其kỳ 夢mộng 境cảnh 相tướng 。 復phục 是thị 識thức 生sanh 。 緣duyên 此thử 二nhị 用dụng 。 方phương 成thành 一nhất 量lượng 者giả 。 緣duyên 。 由do 也dã 。 謂vị 由do 有hữu 此thử 二nhị 種chủng 用dụng 故cố 。 方phương 成thành 內nội 境cảnh 一nhất 比tỉ 量lượng 義nghĩa 。

且thả 復phục 縱túng/tung 許hứa 有hữu 其kỳ 內nội 相tương/tướng 。 但đãn 觀quán 外ngoại 境cảnh 妄vọng 有hữu 相tương/tướng 故cố 。 言ngôn 無vô 他tha 相tương/tướng 。 如như 情tình 計kế 境cảnh 生sanh 。 其kỳ 領lãnh 受thọ 境cảnh 之chi 相tướng 狀trạng 。 列liệt 在tại 於ư 內nội 。 將tương 為vi 應ưng 理lý 。 如như 何hà 是thị 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 。 得đắc 作tác 同đồng 生sanh 之chi 緣duyên 。 其kỳ 所sở 取thủ 分phần/phân 。 離ly 識thức 無vô 故cố 。 斯tư 之chi 一nhất 分phần/phân 。 復phục 還hoàn 生sanh 識thức 。 便tiện 成thành 自tự 體thể 相tướng 違vi 之chi 過quá 。 復phục 還hoàn 是thị 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 性tánh 故cố 。 如như 能năng 取thủ 分phần/phân 。 斯tư 乃nãi 便tiện 成thành 匪phỉ 能năng 生sanh 性tánh 。 但đãn 由do 外ngoại 相tướng 染nhiễm 識thức 而nhi 生sanh 。 此thử 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 識thức 同đồng 起khởi 。 非phi 二nhị 同đồng 時thời 。 有hữu 因nhân 果quả 性tánh 。 如như 牛ngưu 兩lưỡng 角giác 。 又hựu 匪phỉ 於ư 其kỳ 不bất 異dị 之chi 事sự 。 同đồng 在tại 一nhất 時thời 。 以dĩ 同đồng 伴bạn 聲thanh 而nhi 合hợp 說thuyết 之chi 。 亦diệc 非phi 於ư 識thức 。 別biệt 說thuyết 有hữu 境cảnh 。

此thử 破phá 差sai 別biệt 所sở 有hữu 之chi 內nội 相tương/tướng 。 不bất 同đồng 相tương/tướng 分phần/phân 內nội 相tương/tướng 義nghĩa 。 且thả 復phục 縱túng/tung 許hứa 有hữu 其kỳ 內nội 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 且thả 許hứa 有hữu 夢mộng 中trung 境cảnh 相tướng 。 但đãn 觀quán 外ngoại 境cảnh 妄vọng 有hữu 相tương/tướng 故cố 。 言ngôn 無vô 他tha 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 曾tằng 觀quán 外ngoại 境cảnh 。 於ư 夢mộng 心tâm 變biến 現hiện 。 故cố 言ngôn 無vô 他tha 。 如như 情tình 計kế 境cảnh 生sanh 者giả 。 復phục 以dĩ 喻dụ 明minh 。 其kỳ 領lãnh 受thọ 境cảnh 之chi 相tướng 狀trạng 。 列liệt 在tại 於ư 內nội 。 將tương 為vi 應ưng 理lý 者giả 。 謂vị 外ngoại 境cảnh 染nhiễm 識thức 所sở 生sanh 。 將tương 為vi 實thật 有hữu 相tương/tướng 分phân 之chi 理lý 。 如như 何hà 是thị 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 。 得đắc 作tác 同đồng 生sanh 之chi 緣duyên 者giả 。 謂vị 若nhược 將tương 夢mộng 境cảnh 。 許hứa 有hữu 能năng 生sanh 所sở 緣duyên 二nhị 用dụng 。 唯duy 得đắc 一nhất 分phần/phân 所sở 緣duyên 境cảnh 。 如như 何hà 又hựu 為vi 生sanh 識thức 緣duyên 。 其kỳ 所sở 取thủ 分phần/phân 。 離ly 識thức 無vô 故cố 者giả 。 此thử 破phá 無vô 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 謂vị 夢mộng 位vị 境cảnh 。 唯duy 是thị 夢mộng 中trung 意ý 識thức 所sở 變biến 。 若nhược 離ly 意ý 識thức 。 則tắc 所sở 取thủ 境cảnh 相tướng 自tự 無vô 矣hĩ 。 斯tư 之chi 一nhất 分phần/phân 復phục 還hoàn 生sanh 識thức 。 便tiện 成thành 自tự 體thể 相tướng 違vi 之chi 過quá 者giả 。 謂vị 夢mộng 中trung 境cảnh 相tướng 。 元nguyên 是thị 識thức 所sở 變biến 起khởi 。 何hà 得đắc 反phản 生sanh 能năng 變biến 之chi 識thức 耶da 。 若nhược 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 還hoàn 是thị 一nhất 分phần/phân 所sở 緣duyên 境cảnh 。 故cố 云vân 。 復phục 還hoàn 是thị 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 性tánh 故cố 。 如như 能năng 取thủ 分phần/phân 。 所sở 乃nãi 便tiện 成thành 匪phỉ 能năng 生sanh 性tánh 者giả 。 此thử 破phá 識thức 不bất 能năng 生sanh 義nghĩa 。 謂vị 以dĩ 夢mộng 中trung 境cảnh 相tướng 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 境cảnh 從tùng 識thức 生sanh 。 安an 得đắc 以dĩ 境cảnh 先tiên 有hữu 。 反phản 生sanh 能năng 取thủ 之chi 識thức 耶da 。 但đãn 由do 外ngoại 相tướng 染nhiễm 識thức 而nhi 生sanh 者giả 。 此thử 言ngôn 夢mộng 境cảnh 不bất 實thật 如như 此thử 。 此thử 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 識thức 同đồng 起khởi 者giả 。 結kết 前tiền 差sai 別biệt 意ý 。 前tiền 謂vị 及cập 從tùng 此thử 生sanh 。 是thị 本bổn 論luận 中trung 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 起khởi 。 此thử 夢mộng 境cảnh 相tướng 。 正chánh 喻dụ 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 識thức 同đồng 起khởi 。 但đãn 以dĩ 夢mộng 境cảnh 。 不bất 能năng 引dẫn 生sanh 於ư 識thức 為vi 過quá 。 故cố 下hạ 連liên 起khởi 三tam 難nạn/nan 。 一nhất 難nạn/nan 云vân 。 非phi 二nhị 同đồng 時thời 有hữu 因nhân 果quả 性tánh 。 如như 牛ngưu 兩lưỡng 角giác 。 謂vị 此thử 夢mộng 境cảnh 。 非phi 如như 見kiến 相tương/tướng 二nhị 事sự 同đồng 時thời 。 有hữu 引dẫn 生sanh 識thức 為vi 因nhân 。 所sở 生sanh 之chi 識thức 為vi 果quả 。 如như 牛ngưu 兩lưỡng 角giác 。 各các 皆giai 實thật 有hữu 。 二nhị 難nạn/nan 云vân 。 又hựu 匪phỉ 於ư 其kỳ 不bất 異dị 之chi 事sự 。 同đồng 在tại 一nhất 時thời 。 以dĩ 同đồng 伴bạn 聲thanh 。 而nhi 合hợp 說thuyết 之chi 。 謂vị 夢mộng 境cảnh 相tướng 又hựu 不bất 似tự 其kỳ 相tương/tướng 分phần/phân 。 與dữ 識thức 原nguyên 是thị 不bất 異dị 之chi 事sự 。 同đồng 在tại 一nhất 時thời 。 以dĩ 同đồng 伴bạn 不bất 離ly 之chi 聲thanh 。 而nhi 合hợp 說thuyết 之chi 。 三tam 難nạn/nan 云vân 。 亦diệc 非phi 於ư 識thức 。 別biệt 說thuyết 有hữu 境cảnh 。 謂vị 夢mộng 境cảnh 相tướng 。 依y 識thức 妄vọng 見kiến 。 亦diệc 非phi 內nội 色sắc 。 與dữ 能năng 緣duyên 識thức 。 各các 別biệt 實thật 有hữu 。

斯tư 乃nãi 如như 何hà 名danh 同đồng 伴bạn 性tánh (# 問vấn 上thượng 見kiến 相tương/tướng 同đồng 時thời 之chi 意ý )# 。 理lý 實thật 如như 是thị 。 然nhiên 由do 相tướng 狀trạng 差sai 別biệt 力lực 故cố 。 猜# 卜bốc 為vi 異dị 而nhi 表biểu 宣tuyên 之chi 。 由do 有hữu 見kiến 分phần/phân 相tương/tướng 分phân 之chi 殊thù 。 遂toại 將tương 此thử 識thức 。 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 。

答đáp 上thượng 問vấn 意ý 。 以dĩ 明minh 唯duy 識thức 之chi 理lý 本bổn 同đồng 。 然nhiên 由do 業nghiệp 力lực 而nhi 顯hiển 差sai 別biệt 。 理lý 實thật 如như 是thị 者giả 。 答đáp 同đồng 伴bạn 之chi 問vấn 。 問vấn 意ý 。 謂vị 大Đại 乘Thừa 既ký 立lập 唯duy 識thức 為vi 宗tông 。 何hà 言ngôn 同đồng 伴bạn 。 若nhược 言ngôn 同đồng 者giả 。 是thị 有hữu 其kỳ 二nhị 法pháp 矣hĩ 。 故cố 此thử 答đáp 云vân 。 理lý 本bổn 無vô 二nhị 。 實thật 唯duy 識thức 爾nhĩ 。 然nhiên 由do 相tướng 狀trạng 差sai 別biệt 力lực 故cố 者giả 。 謂vị 藏tạng 識thức 體thể 上thượng 現hiện 起khởi 同đồng 伴bạn 二nhị 分phần 。 故cố 云vân 差sai 別biệt 。 猜# 卜bốc 為vi 異dị 而nhi 表biểu 宣tuyên 之chi 者giả 。 謂vị 識thức 生sanh 二nhị 法pháp 。 元nguyên 未vị 有hữu 名danh 。 惟duy 聖thánh 者giả 推thôi 詳tường 卜bốc 度độ 。 為vi 見kiến 相tương/tướng 異dị 。 而nhi 表biểu 宣tuyên 之chi 。 由do 有hữu 見kiến 分phần/phân 相tương/tướng 分phân 之chi 殊thù 。 遂toại 將tương 此thử 識thức 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 藏tạng 識thức 之chi 體thể 。 元nguyên 一nhất 真Chân 如Như 。 由do 現hiện 見kiến 相tương/tướng 之chi 殊thù 。 即tức 顯hiển 藏tạng 識thức 出xuất 生sanh 差sai 別biệt 。 雖tuy 有hữu 二nhị 分phần 差sai 別biệt 。 元nguyên 從tùng 一nhất 識thức 體thể 生sanh 。 識thức 體thể 離ly 染nhiễm 。 即tức 是thị 真Chân 如Như 。 故cố 曰viết 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。

若nhược 如như 是thị 者giả 。 緣duyên 性tánh 亦diệc 應ưng 但đãn 是thị 所sở 執chấp 。 非phi 分phân 別biệt 事sự 。 有hữu 自tự 性tánh 體thể 。 斯tư 乃nãi 應ưng 成thành 非phi 真chân 緣duyên 性tánh 。 此thử 罔võng 相tương 違vi 。

此thử 外ngoại 難nạn/nan 也dã 。 謂vị 若nhược 實thật 是thị 唯duy 識thức 理lý 。 但đãn 由do 猜# 卜bốc 立lập 見kiến 相tương/tướng 名danh 者giả 。 即tức 汝nhữ 大Đại 乘Thừa 所sở 立lập 相tương/tướng 分phần/phân 。 但đãn 是thị 分phân 別biệt 妄vọng 執chấp 。 豈khởi 分phân 別biệt 妄vọng 執chấp 之chi 事sự 。 得đắc 有hữu 自tự 性tánh 體thể 耶da 。 既ký 無vô 自tự 性tánh 。 則tắc 汝nhữ 相tương/tướng 分phần/phân 非phi 真chân 緣duyên 性tánh 。 自tự 既ký 非phi 真chân 。 前tiền 破phá 極cực 微vi 總tổng 聚tụ 為vi 相tương 違vi 者giả 。 是thị 所sở 罔võng 矣hĩ 。

由do 其kỳ 緣duyên 義nghĩa 。 於ư 餘dư 所sở 執chấp 差sai 別biệt 之chi 境cảnh 。 亦diệc 共cộng 許hứa 之chi 。 如như 等đẳng 無vô 間gian 滅diệt 。 同đồng 分phân 之chi 識thức 為vi 斷đoạn 割cát 時thời 。 此thử 識thức 亦diệc 以dĩ 四tứ 種chủng 多đa 緣duyên 而nhi 為vi 緣duyên 也dã 。

此thử 答đáp 必tất 有hữu 真chân 緣duyên 性tánh 義nghĩa 。 由do 其kỳ 緣duyên 義nghĩa 。 於ư 餘dư 所sở 執chấp 差sai 別biệt 之chi 境cảnh 亦diệc 共cộng 許hứa 之chi 者giả 。 謂vị 由do 內nội 有hữu 生sanh 識thức 緣duyên 義nghĩa 。 故cố 於ư 外ngoại 執chấp 極cực 微vi 之chi 境cảnh 。 亦diệc 共cộng 許hứa 之chi 。 極cực 微vi 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 而nhi 況huống 且thả 共cộng 許hứa 。 豈khởi 內nội 相tương/tướng 分phần/phân 真chân 能năng 生sanh 識thức 。 而nhi 自tự 無vô 緣duyên 義nghĩa 乎hồ 。 如như 等đẳng 無vô 間gian 滅diệt 。 同đồng 分phân 之chi 識thức 為vi 斷đoạn 割cát 時thời 者giả 。 謂vị 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 不bất 引dẫn 生sanh 意ý 識thức 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 時thời 。 斷đoạn 割cát 者giả 。 是thị 分phân 離ly 不bất 共cộng 之chi 意ý 。 謂vị 此thử 五ngũ 識thức 。 縱túng/tung 無vô 意ý 識thức 同đồng 時thời 。 自tự 亦diệc 有hữu 四tứ 種chủng 多đa 緣duyên 。 安an 得đắc 獨độc 無vô 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。

觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 記ký (# 終chung )#

No.832-D# 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 釋thích 記ký 問vấn 答đáp 釋thích 疑nghi

問vấn 。 何hà 緣duyên 造tạo 此thử 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 。 答đáp 。 為vi 明minh 內nội 外ngoại 色sắc 故cố 。 何hà 名danh 外ngoại 色sắc 。 曰viết 。 他tha 宗tông 以dĩ 極cực 微vi 和hòa 合hợp 為vi 五ngũ 識thức 境cảnh 。 及cập 世thế 人nhân 見kiến 根căn 身thân 器khí 界giới 。 皆giai 執chấp 境cảnh 在tại 心tâm 外ngoại 。 故cố 名danh 外ngoại 色sắc 。 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 。 曰viết 。 釋thích 論luận 云vân 。 由do 諸chư 世thế 俗tục 。 共cộng 許hứa 於ư 境cảnh 。 在tại 外ngoại 而nhi 住trú 。 所sở 以dĩ 得đắc 知tri 。 問vấn 。 極cực 微vi 和hòa 合hợp 。 從tùng 心tâm 變biến 現hiện 。 皆giai 不bất 離ly 心tâm 。 何hà 名danh 心tâm 外ngoại 。 答đáp 。 彼bỉ 執chấp 境cảnh 在tại 心tâm 外ngoại 。 各các 別biệt 實thật 有hữu 。 故cố 名danh 心tâm 外ngoại 。 本bổn 論luận 云vân 。 諸chư 有hữu 欲dục 令linh 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 以dĩ 外ngoại 色sắc 作tác 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 或hoặc 執chấp 極cực 微vi 。 許hứa 有hữu 實thật 體thể 。 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 或hoặc 執chấp 和hòa 合hợp 。 以dĩ 識thức 生sanh 時thời 。 帶đái 彼bỉ 相tương/tướng 故cố 。 是thị 執chấp 外ngoại 義nghĩa 。 問vấn 。 何hà 名danh 內nội 色sắc 。 曰viết 。 即tức 前tiền 五ngũ 識thức 。 緣duyên 現hiện 量lượng 境cảnh 。 及cập 第đệ 六lục 識thức 。 不bất 作tác 解giải 時thời 。 名danh 為vi 內nội 色sắc 。 問vấn 。 彼bỉ 之chi 外ngoại 色sắc 。 以dĩ 極cực 微vi 和hòa 合hợp 。 及cập 根căn 身thân 器khí 界giới 為vi 體thể 。 汝nhữ 立lập 內nội 色sắc 。 以dĩ 何hà 為vi 體thể 。 答đáp 。 即tức 彼bỉ 世thế 人nhân 所sở 見kiến 根căn 身thân 器khí 界giới 為vi 體thể 。 世thế 人nhân 見kiến 山sơn 。 即tức 起khởi 堅kiên 持trì 想tưởng 相tương/tướng 。 安an 立lập 山sơn 名danh 。 見kiến 水thủy 。 即tức 起khởi 流lưu 動động 想tưởng 相tương/tướng 。 安an 立lập 水thủy 名danh 。 此thử 皆giai 意ý 識thức 妄vọng 計kế 器khí 界giới 為vi 心tâm 外ngoại 有hữu 。 根căn 身thân 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 前tiền 五ngũ 識thức 。 緣duyên 山sơn 河hà 等đẳng 。 決quyết 定định 不bất 起khởi 山sơn 河hà 等đẳng 想tưởng 。 雖tuy 有hữu 物vật 對đối 。 不bất 起khởi 對đối 想tưởng 。 明minh 證chứng 眾chúng 境cảnh 。 不bất 起khởi 證chứng 想tưởng 。 取thủ 境cảnh 清thanh 明minh 。 無vô 清thanh 明minh 想tưởng 。 諸chư 想tưởng 不bất 起khởi 。 心tâm 境cảnh 不bất 分phân 。 故cố 名danh 內nội 色sắc 。 釋thích 論luận 云vân 。 此thử 中trung 內nội 聲thanh 。 為vi 顯hiển 不bất 離ly 於ư 識thức 。 而nhi 有hữu 所sở 緣duyên 。 又hựu 云vân 。 此thử 中trung 內nội 聲thanh 。 言ngôn 不bất 離ly 識thức 。 本bổn 無vô 其kỳ 外ngoại 。 望vọng 誰thùy 為vi 內nội 。 故cố 知tri 色sắc 無vô 內nội 外ngoại 。 由do 能năng 緣duyên 識thức 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 立lập 內nội 外ngoại 名danh 。 謂vị 前tiền 五ngũ 識thức 。 緣duyên 山sơn 河hà 等đẳng 。 現hiện 量lượng 證chứng 時thời 。 不bất 執chấp 為vi 外ngoại 。 即tức 山sơn 河hà 等đẳng 。 名danh 為vi 內nội 色sắc 。 若nhược 第đệ 六lục 識thức 。 緣duyên 山sơn 河hà 時thời 。 從tùng 彼bỉ 變biến 起khởi 山sơn 河hà 等đẳng 相tương/tướng 。 執chấp 為vi 外ngoại 有hữu 。 即tức 山sơn 河hà 等đẳng 名danh 為vi 外ngoại 色sắc 。 問vấn 。 何hà 名danh 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 。 曰viết 。 觀quán 是thị 見kiến 分phần/phân 。 即tức 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 。 所sở 義nghĩa 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 。 即tức 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 緣duyên 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 中trung 發phát 識thức 功công 能năng 。 名danh 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 本bổn 論luận 云vân 。 識thức 上thượng 色sắc 功công 能năng 。 名danh 五ngũ 根căn 應ưng 理lý 。 功công 能năng 與dữ 境cảnh 色sắc 。 無vô 始thỉ 互hỗ 為vi 因nhân 。 應ưng 知tri 五ngũ 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 徧biến 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 同đồng 浮phù 塵trần 。 局cục 一nhất 形hình 體thể 。 既ký 名danh 勝thắng 義nghĩa 。 體thể 即tức 真Chân 如Như 。 故cố 說thuyết 真Chân 如Như 。 徧biến 一nhất 切thiết 法pháp 。 此thử 即tức 大Đại 乘Thừa 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 問vấn 。 既ký 名danh 萬vạn 法pháp 。 何hà 曰viết 唯duy 識thức 。 答đáp 。 謂vị 緣duyên 境cảnh 時thời 。 無vô 分phân 別biệt 想tưởng 。 心tâm 境cảnh 一nhất 如như 。 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 本bổn 自tự 寂tịch 滅diệt 。 豈khởi 非phi 當đương 體thể 唯duy 心tâm 乎hồ 。 問vấn 。 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 。 近cận 講giảng 解giải 者giả 。 都đô 無vô 比tỉ 量lượng 之chi 說thuyết 。 今kim 釋thích 論luận 中trung 。 多đa 言ngôn 比tỉ 量lượng 。 何hà 也dã 。 曰viết 。 西tây 域vực 釋thích 義nghĩa 。 原nguyên 有hữu 二nhị 種chủng 。 若nhược 解giải 經kinh 論luận 。 用dụng 六lục 離ly 合hợp 釋thích 。 若nhược 破phá 外ngoại 執chấp 。 用dụng 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 。 今kim 造tạo 本bổn 論luận 。 為vi 破phá 外ngoại 執chấp 。 故cố 本bổn 論luận 中trung 。 立lập 二nhị 比tỉ 量lượng 。 護hộ 法Pháp 釋thích 之chi 。 初sơ 量lượng 云vân 。 極cực 微vi (# 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp )# 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 緣duyên 非phi 所sở 緣duyên (# 宗tông 也dã )# 。 彼bỉ 相tương/tướng 識thức 無vô 故cố (# 因nhân 也dã )# 。 猶do 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng (# 喻dụ 也dã )# 。 次thứ 量lượng 云vân 。 和hòa 合hợp (# 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp )# 於ư 五ngũ 識thức 。 設thiết 所sở 緣duyên 非phi 緣duyên (# 宗tông 也dã )# 。 彼bỉ 體thể 實thật 無vô 故cố (# 因nhân 也dã )# 。 猶do 如như 第đệ 二nhị 。 月nguyệt (# 喻dụ 也dã )# 。 問vấn 。 本bổn 論luận 云vân 。 若nhược 此thử 與dữ 彼bỉ 。 有hữu 無vô 相tướng 隨tùy 。 彼bỉ 說thuyết 何hà 義nghĩa 。 曰viết 。 此thử 即tức 五ngũ 識thức 。 彼bỉ 即tức 五ngũ 根căn 。 有hữu 是thị 現hiện 行hành 。 無vô 是thị 種chủng 子tử 。 謂vị 識thức 與dữ 根căn 。 俱câu 有hữu 種chủng 現hiện 。 而nhi 不bất 相tương 離ly 。 是thị 唯duy 識thức 義nghĩa 。